galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 6.3.29
Πᾶς λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα , ἔπειτα περιτείνεται , ἀνάτρεψις τἀναντία , χρωτὸς ῥίκνωσις ξυμπίπτοντος , ἔκτασις ἀνατρεφομένου . τὸ φρικῶδες τὸ λεῖον , ἑκατέρου σημεῖον , τὸ ὑπόχολον , τὸ ὑπέρυθρον . οὕτω τὸ κατεσπάσθαι μαζοὺς , ἰσχνοὺς δὲ ἀνεσπάσθαι καὶ περιτετάσθαι . καίτοι οὐκ ἄν τις οἴοιτο διὰ τοῦτο , ἀλλὰ σαρκωθέντος τοῦτο γίνεται . Θαυμάζω τῶν ἐξηγητῶν τὰς μὲν αἰνιγματώδεις ῥήσεις , ἃς οὐδεὶς ἀνθρώπων νοεῖ , μόνων ἐπαγγελλομένων νοεῖν , ὅσαι δὲ ἡμῖν ἅπασι σαφεῖς εἰσιν , ἐκείνων μόνων μὴ νοούντων . τὴν γοῦν προκειμένην οὐκ οὖσαν αἰνιγματώδη διασπῶσι πολυειδῶς , ἄλλος ἄλλοθεν περιγράφων τὰς κατὰ ταύτην ἀποφάσεις , ἐξηγοῦνταί τε παρὰ τὰ φαινόμενα ἅπασιν ἐναργῶς , ἃ μάλιστα πάντων ἐχρῆν φυλάττειν αὐτούς . ἔστι μὲν γὰρ ὁ λόγος τῷ Ἱπποκράτει περὶ τῶν ἐν τοῖς σώμασιν ἡμῶν ὁρωμένων , κατά τε τοὺς λεπτυσμοὺς καὶ τὰς ἀνατρέψεις . οἱ δὲ οὐδὲ τί ποτ’ ἐστὶν ὁ λεπτυσμὸς ἐοίκασιν ἐπίστασθαι , τοσούτου δέουσιν ἢ τὰ φαινόμενα πάντα κατ’ αὐτοὺς ἢ τὰς αἰτίας αὐτῶν ἐγνωκέναι . γίνεσθαι γοῦν τὸν λεπτυσμὸν ἀποφαίνονται διὰ κένωσιν . ἔνιοι δ’ ὡς οὐ διαφέρει εἴτε κένωσιν ἢ λεπτυσμὸν εἰπεῖν ὑπολαμβάνουσιν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν , ὡς ἔφην , οὐ μεγάλης τινὸς ἐπιστήμης ἐστὶ γνῶναι . πολλοὶ γοῦν αἵματος μὲν οὐκ ὀλίγον ἔχουσι πλῆθος , ἐσχάτως δ’ εἰσὶ λεπτοὶ , καθάπερ ἄλλοι πα - χεῖς μὲν , ὀλίγαιμοι δέ . καὶ τήν γε ἐπεσχημένην ὀκτὼ μησὶν ἤδη τὰ καταμήνια , λεπτοτάτην οὖσαν ἀφελὼν αἵματος οὐκ ὀλίγον εἰς τὴν οἰκείαν ἕξιν ἐπανήγαγον ἐν ἐλαχίστῳ χρόνῳ , καθάπερ καὶ ἄλλας οὐκ ὀλίγας . ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐκείνην , οὐ γὰρ ἦν ἀφανὴς , ἔνδοξον ἐγένετο . γεγονυίας μὲν αὐτῇ τῆς φλεβοτομίας , εὐλαβουμένων δὲ καὶ τῶν ἰατρῶν ἐπαγγείλασθαι βεβαίως τὴν ἐπὶ τῷ βοηθήματι γενησομένην ὠφέλειαν · ἔνιοι δὲ καὶ ἡμῖν ἀντιλέγειν ἐτόλμησαν , οὐ μόνον διὰ τὴν ἰσχνότητα τῆς γυναικὸς , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἀνορεξίαν , ὑπὸ τῆς φλεβοτομίας αὐτὴν βλαβήσεσθαι λέγοντες . καὶ τά γε τοιαῦτα κάλλιόν ἐστι μακρολογεῖν τοῦ ζητεῖν ἀκριβῶς εὑρεῖν ὁποτέρου τῶν Προδίκων Ἱπποκράτης μνημονεύει . ἀλλ’ ὡς εἶπον ἤδη πολλάκις , οἱ νεώτεροι τῶν ἰατρῶν ἐπὶ τὸ σοφιστικώτερον εἶδος ἀπεχώρησαν , ἀμελήσαντες μὲν τοῦ παραφυλάττειν μὲν ἀκριβῶς τὰ γινόμενα περὶ τοὺς ἀῤῥώστους , ζητεῖν δὲ αὐτῶν τὰς διαθέσεις καὶ τὰς αἰτίας ἐξ ὧν ἡ τῆς θεραπείας εὕρεσις γίνεται , κρινομένης καὶ αὐτῆς τῇ πείρᾳ τῆς γυναικὸς , ἧς ἐμνημόνευσα , τῇ μὲν πρώτῃ τῶν ἡμερῶν ἀφεῖλον τοῦ αἵματος , ὡς μίαν καὶ ἡμίσειαν λίτραν , αὖθις δὲ τῇ δευτέρᾳ μίαν , τῇ τρίτῃ δ’ οὐ πολλῷ πλέον ἡμίσεως μιᾶς λίτρας , οὐγκίαι γὰρ ἦσαν ὀκτώ . σοφιστὴς μὲν οὖν ταῦτα ἀναγνοὺς ζητεῖν ἄρξεται τίς τῶν Ἑλλήνων ὠνόμασε λίτρας ἢ τίς οὐγκίας · ἰατρὸς δ’ ἐπιθυμήσει γνῶναι τίνα σημεῖα καὶ ἄλλα τὴν φλεβοτομίαν ἐνεδείκνυτο , περὶ τὴν ἐπίσχεσιν τῶν καταμηνίων . ἐκεῖνα τοίνυν ἐρῶ κᾀγὼ , τοῖς σοφισταῖς οἰμώζειν εἰπὼν , ὡς αἱ φλέβες ἐξεῖχον αὐτῆς αἵματος μεσταὶ φαινόμεναι , πελιδναὶ τῇ χρόᾳ , διαιρεθέντος δὲ τοῦ ἀγγείου παραπλήσιον ἦν ὑγρᾷ πίττῃ καὶ τῷ πάχει . δι’ αὐτό γε τοῦτο πολὺ μᾶλλον ἔδοξε κενωτέον εἶναι δαψιλῶς . ταῦτα μὲν ἐν παρέργῳ παρ’ ἡμῶν εἴρηται τοῖς ἰατρεύειν ὀρθῶς βουλομένοις · ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον αὖθις ἀφικόμενος οὐκ ὀρθῶς φήσω τοὺς ἐξηγητὰς ἁπλῶς ἀποφήνασθαι τὸν λεπτυσμὸν τοῦ σώματος ἐπὶ κενώσει γίνεσθαι . διορισμοὺς γὰρ ἐχρῆν εἰπεῖν ὡς ὁ μὲν , λεπτυσμὸς ὅλου τοῦ ὄγκου καθαίρεσίς τίς ἐστι καὶ σύμπτωσις ἢ συνίζησις ἢ ὅπως ἂν θέλωσιν αὐτὸν καλεῖν , ὁ δὲ παχυσμὸς ἔμπαλιν εἰς ὄγκον ἐπίδοσις . ἐνίοτε μὲν οὖν ἀῤῥωστούσης τε τῆς ἐν τῷ σαρκώδει γένει δυνάμεως , αἵματός τε μοχθηροῦ περιεχομένου κατά τε τὰς ἀρτηρίας καὶ τὰς φλέβας ὁ λεπτυσμὸς γίνεται . πολλάκις δ’ ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις ὁ παχυσμὸς ὡς ἐν μὲν τοῖς ἀγγείοις ὀλίγον εἶναι τὸ αἷμα δαπανώμενον εἰς τὴν θρέψιν τῶν σαρκῶν , εὐτροφεῖν δ’ ἐκείνας καὶ δι’ αὐτὰς τὸν ὅλον ὄγκον τοῦ σώματος . ἴσασι δὲ καὶ τοῦτο καὶ οἱ ἀνδραποδοκάπηλοι πάντες ὡς περιτείνεται τὸ δέρμα τοῖς σαρκώδεσι μέρεσι καὶ φύσεις τέ τινας σωμάτων γνωρίζουσι μὴ δυναμένας εἰς ὄγκον ἐπιδοῦναι τῇ περιτάσει τοῦ δέρματος . ἀνατείναντες γὰρ αὐτὸ τοῖς δακτύλοις ἄκροις , σκοποῦσιν ἐπὶ πόσον ἀφίσταται τῆς ὑποκειμένης σαρκὸς , ἀνατρέψειν τε τοσοῦτον ἐλπίζουσιν ἕκαστον τῶν ἰσχνῶν σωμάτων , ὅσον ἂν ἐπιδῷ τὸ δέρμα , τὸ μὲν χαλαρὸν ἐπὶ τοῖς λελεπτυσμένοις τὸ δὲ τεταμένον ἐπὶ τοῖς παχυνθεῖσι φαίνεται γινόμενον . οἱ μὲν οὖν λεπτυσμοὶ διὰ πολλὰς αἰτίας συμβαίνουσι . καὶ γὰρ ἔνδεια τροφῆς καὶ γυμνάσια πλείω καὶ ἀγρυπνία καὶ φροντίδες , ἀλγήματά τε καὶ νόσοι συντηκτικαὶ καὶ διαφορητικαὶ καὶ κένωσις πολλὴ διὰ γαστρὸς ἢ ἐμέτων ἢ ἱδρώτων ἡ αἱμοῤῥαγίων αἴτια γίνονται λεπτυσμῶν . τῆς δ’ ἀνατρέψεως εἷς τρόπος ἡ συμμετρία πάντων ὧν ὑγιαίνοντες δεόμεθα . ταῦτα δ’ ἐστὶν , ὡς αὐτὸς ἐν τοῖς ἐφεξῆς ἐρεῖ , πόνοι , ποτὰ , ἀφροδίσια . πολλῶν οὖν ὄντων τῶν τρόπων καθ’ οὓς λεπτύνεται τὸ σῶμα κοινὸν ἁπάντων ἐστὶ , πρῶτον μὲν χαλᾶσθαι τὸ δέρμα , μετὰ ταῦτα δὲ περιτείνεσθαι , μένοντος δηλονότι τοῦ λεπτυσμοῦ καὶ εἰ διαδεχομένη αὐτὸν ἀνάθρεψις γένοιτο , τοὐναντίον συμβήσεται , ταθήσεται γὰρ τὸ δέρμα , τὰς δ’ αἰτίας τούτων ἤδη μὲν ἠκούσατε πολλάκις , εἰρήσεται δὲ καὶ νῦν ἐν κεφαλαίοις . ἀναμνησθέντων δὲ ἡμῶν ἃ πολλάκις ἐπί τε τῶν ἀσκῶν καὶ τῶν κύστεων ἑωράκατε . πληρουμένης μὲν γὰρ τῆς ἔνδον χώρας περιτείνεται τὸ δέρμα , κενουμένης δὲ χαλᾶται . τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον ἐπί τε τῶν ζώων εὐτροφούντων μὲν ὁρᾶτε τεινόμενον τὸ δέρμα , χαλαρὸν δὲ ἐπὶ τῶν λεπτυνομένων γινόμενον . ὡς γὰρ τὸ ἐγχεόμενον ὑγρὸν εἰς τοὺς ἀσκοὺς ἐκτείνει τοὺς χιτῶνας αὐτῶν , οὕτως αἱ σάρκες πολλαὶ γινόμεναι , τὸ ἡμέτερον δέρμα περιτείνουσιν ἑαυταῖς . καὶ θεάσασθαι σαφῶς ἐστι τοὺς μὲν παχεῖς τεταμένον οὕτως ἔχοντας τὸ δέρμα πάντας , ὡς μὴ δύνασθαί τινα λαβόμενον αὐτοῦ μηδ’ ἐπὶ βραχὺ , τῶν ὑποκειμένων ἀποστῆσαι σαρκῶν , τοὺς δ’ ἰσχνοὺς οὕτως χαλαρὸν ὥστ’ ἐπὶ πλεῖστον ἀνατείνας τις αὐτὸ διεκβάλλειν δύναται βελόνην ἄνευ τιτρῶσαί τι τῶν ὑποκειμένων . ἄχρι μὲν δὴ τοῦδε σχεδὸν ἅπαντες ὀρθῶς ἤκουσαν τῆς λέξεως , ἐταράχθησαν δὲ ἐκ τοῦ προκειμένου τῷ πᾶς λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα , τοὐναντίον οὖν ἂν ἐπ’ αὐτῷ γενέσθαι φασί . διό τινες ἐπὶ τὸ ἀναθρέψεως εἰρῆσθαι τὸ ἔπειτα περιτείνεται νομίζουσι , μὴ συνορῶντες ἐναντιούμενον αὐτοῖς τὸ ἐπιφερόμενον , ἔνθα φησὶν , ἀνάτρεψις τἀναντία . γενήσεται γὰρ , ἐὰν ἕπηταί τις αὐτῶν τῇ κατὰ τὴν ἐξήγησιν γνώμῃ , τοιοῦτος ὁ νοῦς τῆς ῥήσεως · ἅπας λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα . περιτείνεται δ’ ἔμπαλιν ἀνατρεφομένων , ἀνάθρεψις δὲ τἀναντία πέφυκε ποιεῖν . ἀλλὰ πρῶτον μὲν οὐκ ἐναντία τὴν ἀνάθρεψιν εἰκὸς ἦν εἰπεῖν αὐτὸν , ἀλλ’ ἐναντίον . ἑνὸς γὰρ ἐπὶ τοῦ λεπτυσμοῦ λελεγμένου , καὶ τὴν ἀνάθρεψιν , ἑνὸς ἐναντίαν εὔλογόν ἐστιν εἰπεῖν . εἴπερ οὖν ὁ λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα , περιτείνειν δεήσει τὴν ἀνάθρεψιν . ἔπειτα δ’ ἐφεξῆς ταύτην εἰρηκὼς φαίνεται , ὄντος ἑτοιμοτέρου τε καὶ σαφεστέρου καὶ συντομωτέρου τοῦ τοιούτου λόγου , πᾶς λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα , ἀνάθρεψις δὲ περιτείνει . τί ποτ’ οὖν ἐστι τὸ δηλούμενον ὑπὸ τῆς λέξεως , ἐν ᾖ φησιν , ἔπειτα περιτείνεται ; οὐδὲν ἄλλο παρὰ τὸ σαφῶς ὑπὸ πάντων νοούμενον , ὅτι χαλᾶται μὲν πρῶτον ἐν τοῖς λεπτυσμοῖς τὸ δέρμα , τείνεται διαμένοντος τοῦ λεπτυσμοῦ δηλονότι καὶ μεταπεσόντος εἰς ἀνάθρεψιν . ἐπὶ δὲ τῆς ἀνατρέψεως ἔμπαλιν ἐν ἀρχῇ μὲν περιτείνεται τὸ δέρμα , τῷ χρόνῳ δὲ χαλαρώτερον γίνεται . ταῦτα δ’ εἴπερ ἐπιμελῶς οὕτως προσεσχήκασι τὸν νοῦν τοῖς φαινομένοις , ὡς Ἱπποκράτης , ἑώρων ἂν τὰ γινόμενα . πρῶτον οὖν ἀναμνήσας ἡμᾶς ὦν ἐναργῶς ἐθεάσασθε , μετὰ δὲ ταῦτα καὶ τῶν φαινομένων τὰς αἰτίας ἐρῶ . γινέσθω τοίνυν ἀνάμνησις τῶν μαρανθέντων ἐν νόσοις καὶ μάλιστα τὸν περιφρυγῆ καλούμενον μαρασμόν . ἐφ’ ὦν ἀναμνήσθητε τοῦ δέρματος ὁμοίως βύρσῃ ξηρῇ τεταμένου , καὶ τί θαυμαστὸν ἐπ’ ἐκείνων ἐν χρόνῳ πλείονι ξηρανθέντων , φαίνεσθαι τὸ δέρμα τεταμένον , ὅπου γε καὶ περὶ τὰς πρώτας ἡμέρας ἐνίοτε συμβαίνει τοῦτο . λέγει γοῦν αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἐν προγνωστικῷ περὶ τῶν ἐν ἀρχῇ τῆς νόσου συμβαινόντων διηγούμενος ἐν τοῖς ἄλλοις τοῖς κατὰ τὸ πρόσωπον σημείοις καὶ τοῦτο . δέρμα τὸ περὶ τὸ μέτωπον σκληρὸν καὶ περιτεταμένον . ὅτι δ’ ὑπὸ κενώσεως γίνεται τοῦτο διδάσκων αὐτὸς ἐφεξῆς ἔγραψεν , ἐπανερέσθαι μὴ ἠγρύπνηκεν ὁ ἄνθρωπος ἢ τὰ τῆς κοιλίας ἐξυγρασμένα ᾖ ἰσχυρῶς , ἢ λοιμῶδές τι ἔχει αὐτόν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὡμολόγηται πᾶσι τοῖς μεθ’ Ἱπποκράτην , καθάπερ ἐξ ἑνὸς στόματος εἰποῦσιν , ὡς ἐν κενώσει πολλῇ ποτὲ μὲν αἰσθητῶς γινομένῃ , ποτὲ δὲ οὐκ αἰσθητῶς , τοιοῦτο συμβαίνει γίνεσθαι τὸ πρόσωπον οἶον ἔγραψε κατὰ τήνδε τὴν ῥῆσιν , ῥὶς ὀξεῖα , ὀφθαλμοὶ κοῖλοι , κρόταφοι συμπεπτωκότες , ὦτα ψυχρὰ καὶ συνεσταλμένα καὶ οἱ λοβοὶ τῶν ὤτων ἀπεστραμμένοι καὶ τὸ δέρμα τὸ περὶ τὸ μέτωπον σκληρὸν καὶ περιτεταμένον , ὥστε τοῦ φαινομένου σαφῶς ἡμᾶς διδάσκοντος τὴν ἰσχυρὰν κένωσιν ἐναντίαν τῇ μετρίῳ περὶ τὸ δέρμα διάθεσιν ἐργαζομένην , ὁ λόγος αὐτῶν πιθανὸς μὲν , οὐκ ἀληθὴς δὲ φαίνεται , καθ’ ὅν φασι , μενόντων τῶν τὴν διάθεσιν ἐργαζομένων αἰτίων οὐκ ἐνδέχεται μεταπεσεῖν αὐτὸ πρὸς τοὐναντίον . ἐναργῶς γὰρ ὁρᾶται μεταπῖπτον ἐπὶ ταῖς ἀμέτροις κενώσεσιν , ἐάν τε αἰσθητῶς αὗται φαίνωνται περιμένουσαι μέχρι χρόνου πλείονος , ἐάν τε κατὰ τὸ ἄδηλον , ἤτοι συντηκομένων ἢ διαφορουμένων τῶν νοσούντων . πρὶν μὲν οὖν ἐπ’ αὐτὴν τοῦ δέρματος τὴν οἰκείαν οὐσίαν ἐξικέσθαι τὴν κένωσιν , ὁμοίως τοῖς κενουμένοις ἀσκοῖς καὶ σάκκοις καὶ κύστεσι χαλᾶται τὸ δέρμα . χρονιζούσης δὲ τῆς κενώσεως ὁμοίως γίνεται ταῖς ξηραῖς κύστεσί τε καὶ διφθέραις , ἃς οὐκ ἔστιν ἐκτεῖναι διὰ τὴν σκληρότητα . τοσοῦτον δὲ φαίνεται καὶ τὸ τῶν ἀσκῶν καὶ τὸ τῶν κύστεων δέρμα γινόμενον , ὅταν ἱκανῶς ξηρανθῇ , μέχρι δ’ ἂν ὑπάρχῃ ὑγρὸν καὶ μαλακὸν , εἰς τὴν ἐντὸς ἑαυτοῦ χώραν δέχηταί τι καὶ πάλιν μεθείη , δεχόμενον μὲν , ὅταν ἱκανῶς πληρωθείη , τείνεται , κενούμενον δὲ χαλᾶται . καλῶς οὖν εἶπεν ὁ Ἱπποκράτης , πᾶς λεπτυσμὸς χαλᾷ τὸ δέρμα , ἔπειτα περιτείνεται . καὶ γὰρ καὶ φαίνεται γινόμενον οὕτως καὶ ἡ αἰτία λέλεκται , καλῶς δὲ προσέθηκε καὶ τὸ τὴν ἀνάθρεψιν τἀναντία ποιεῖν . ἐν ἀρχῇ μὲν γὰρ ἀνατείνεται τὸ δέρμα , τῷ χρόνῳ δὲ χαλαρώτερον ἐργάζεται . σκληρότερον γὰρ ὂν φύσει καὶ ξηρότερον τῶν ὑποκειμένων αὐτῷ σαρκῶν , ὕστερον ἐκείνων καὶ σκληρύνεται κατὰ τοὺς λεπτυσμοὺς καὶ μαλακύνεται κατὰ τὰς ἀνατρέψεις . ὁπόταν οὖν σκληρὸν αὐτὸ καὶ ξηρὸν ἤδη γεγονὸς ἡ ἀνάθρεψις διαδέξηται , πρῶτον αὐξάνουσα τὰς σάρκας εἰκότως περιτείνει . προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου τῆς τροφῆς ὑπολαμβανόμενον , ὑγρότερόν τε καὶ μαλακώτερον γίνεται , καὶ διὰ τοῦτο πάλιν χαλᾶται , καθάπερ αἱ ξηραὶ διφθέραι τε καὶ βύρσαι τε βρεχθεῖσαι ὕδατι , λιπανθεῖσαι δὲ ἐλαίῳ καὶ στέατι . ταῦτα μὲν οὖν ἀληθῶς τε ἅμα καὶ σαφῶς εἰρημένα τῷ Ἱπποκράτει κακῶς ἐξηγήσαντο , διὰ τὴν τῶν πραγμάτων ἄγνοιαν ὑπὲρ ὦν ὁ λόγος ἐστὶν αὐτῷ . τὰ δ’ ἐφεξῆς οὐχ ὁμοίως ὄντα σαφῆ , τάχα δὲ καὶ παραγεγραμμένα , σαφῆ τ’ εἶναι νομίζουσι , καίτοι διαφωνοῦντες ἐν ταῖς ἐξηγήσεσιν αὐτῶν οὐδὲν ἦττον ἢ κατὰ τὰς πρόσθεν , ὑπαλλάττουσί τε τὰς παλαιὰς γραφάς . ἵνα δ’ ᾖ σαφέστερος ὁ λόγος , ἕκαστον μέρος τῆς ῥήσεως ἰδίᾳ προχειριοῦμαι . χρωτὸς ῥίκνωσις συμπίπτοντος , ἔκτασις ἀνατρεφομένου . ὅτι μὲν οὖν ἐν τοῖς λεπτυσμοῖς χαλᾶται τὸ δέρμα , πρὶν αὐτό τι παθεῖν κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν , ἀνατρεφομένων δὲ τείνεται , καὶ ὅτι ξηραινόμενον τῷ χρόνῳ εἰς τἀναντία μεταπίπτει , δεδήλωται πρόσθεν . ἐν δὲ τῷδε τῷ λόγῳ συμπίπτοντος μὲν αὐτοῦ ῥίκνωσιν γίνεσθαί φησιν , ἀνατρεφομένου δ’ ἔκτασιν . ῥικνὸν μὲν ὀνομάζουσιν οἱ Ἕλληνες σῶμά τε καὶ δέρμα τὸ ῥυτιδούμενον ἄμα συστολῇ , καθάπερ ἐπὶ τῶν γερόντων ὁρᾶται καὶ δηλονότι τὴν ἐν αὐτῷ διάθεσιν , ῥίκνωσις δέ τις φαίνεται καὶ τοῖς νέοις σώμασι γινομένη , λυμαινομένων τῶν φλεβῶν , καὶ μάλισθ’ ὅταν διαφορηθέντος τοῦ κατ’ αὐτὰς πλεονάζοντος αἵματος ἐπιθῇ τις φάρμακον αὐστηρᾶς καὶ στυφούσης μετέχον δυνάμεως . γίνεσθαι δὲ καὶ τὴν τοιαύτην ἐν τῷ δέρματι κατάστασίν φησι συμπίπτοντι , τουτέστιν ὅταν τοῖς ἐν ἑαυτῷ περιεχομένοις ἐλάττοσι γινομένοις ἐπιπίπτῃ συνιζάνον εἰς ἑαυτόν · τὴν δ’ ἐναντίαν κατάστασιν , ὅταν εἰς μῆκός τε καὶ πλάτος ἐπιδιδῷ , προσαγορεύουσιν ἔκτασιν οἱ ἄνθρωποι . συμβαίνει μὲν οὖν ποτε κατὰ τὸ μῆκος μόνον ἢ τὸ πλάτος αὐτοῦ τείνεσθαί τε καὶ συνιζάνειν . ἀλλὰ καὶ νῦν περὶ τῆς κατ’ ἄμφω τὰς διαστάσεις αὐτοῦ γινομένης συστολῆς τε καὶ τάσεως , ἀκούειν σε χρὴ τῆς λέξεως . ὅ γε μὴν τὴν προγεγραμμένην τήνδε νοήσας ῥῆσιν , οὐ πάνυ τι ταύτης ἐδεῖτο . τὸ φρικῶδες , τὸ λεῖον ἑκατέρου σημεῖον , τὸ ὑπόχολον , τὸ ὑπέρυθρον . ἔνιοι γράφουσι τὸ ῥικνῶδες , λεῖον τὸ ἑκατέρου σημεῖον . ἐπεὶ δ’ ἐν τῇ πρὸ ταύτης ῥήσει περὶ τῆς ῥικνώσεως ἔγραψεν , εὐλογώτερον εἶναι δόξει τὸ φρικῶδες εἰρῆσθαι νῦν , ἐνδεικνυμένου τοῦ Ἱπποκράτους τὴν γινομένην ἰδέαν ἐν τοῖς ῥικνουμένοις ἐοικυῖαν εἶναι τοῖς φρίττουσιν . ἡ δ’ ὁμοιότης κατὰ τὴν ἀνωμαλίαν καὶ οἶον τραχύτητα τοῦ δέρματος γίνεται , ἐνίων μὲν αὐτοῦ μορίων κοιλοτέρων φαινομένων , ἐνίων δ’ ἐξεχόντων , ὅταν γὰρ κατὰ σμικρὰ πάνυ διαστήματα , γένηται τοῦτο δι’ ὅλου τοῦ δέρματος , ὀνομάζεται τὸ σύμπτωμα φρίκη τε καὶ φρίξ . καί μοι νόει γαλήνῃ μὲν ἀκριβεῖ τὴν τοῦ λείου σώματος ἐοικέναι κατάστασιν . ἄρτι δ’ ἀρχομένης τῆς κατ’ αὐτὴν ἀνωμαλίας τὴν φρίκην οὕτως γοῦν καὶ ὁ ποιητὴς ἔφη , Οἴη δὲ ζεφύροιο ἐχεύατο πόντον ἐπὶ φρίξ , ὀρνυμένοιο νέον . τὸ μὲν οὖν λεῖον ὑπάρχει τοῖς ἀνατρεφομένοις σώμασι , τὸ δ’ οἶον φρικῶδες τοῖς ἐναντίοις σώμασιν . ἑκάτερον δὲ αὐτῶν ἑκατέρου σημεῖον ὑπάρχει , οὔτε δ’ ἑκάτερον ἀμφοτέρων οὔτε συναμφότερον ἑκατέρου . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸ ὑπόχολον καὶ τὸ ὑπέρυθρον , ἑκάτερον ἑκατέρου σημεῖόν ἐστι , τὸ μὲν ὑπόχολον τοῦ λεπτυνομένου , τὸ δὲ ὑπέρυθρον τοῦ ἀνατρεφομένου . χολωδέστερον μὲν γὰρ τὸ σῶμα τοῖς λεπτυνομένοις γίνεται , διὰ τὰς ποιούσας αἰτίας τὴν λεπτότητα , περὶ ὦν ἔμπροσθεν ἤκουσας , αἱματωδέστερον δὲ τοῖς ἀνατρεφομένοις . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ εὐτροφῆσαι δύναται χωρὶς αἵματος χρηστοῦ , προσκειμένου δ’ ἐν τῇ τελευτῇ τῆς ῥήσεως τοῦ , οὕτως , ἔνιοι μὲν ἀρχὴν αὐτὸ ποιοῦσι τῆς ἑπομένης , ἔνιοι δὲ ταύτης πέρας . ἑκατέρως γὰρ ἐγχωρεῖ γενέσθαι τὴν ἐξήγησιν , ὥστε περὶ τούτου μὲν οὐ χρὴ φιλοπόνως ζητεῖν , ἐπὶ τὰ συνεχῆ δὲ μεταβῶμεν ἀρχὴν τῆς ἑπομένης ῥήσεως ποιησάμενοι τὸ οὕτως . ἐπειδὴ τοῖς πλείστοις τῶν ἐξηγητῶν ἔδοξεν ἐκεῖνο αὐτὸ τὸ πράττειν . οὕτως τὸ κατασπᾶσθαι μαζοὺς , ἰσχνοὺς δὲ ἀνεσπάσθαι καὶ περιτετάσθαι , καίτοι οὐκ ἄν τις οἴοιτο διὰ τοῦτο , ἀλλὰ σαρκωθέντος τοῦτο γίνεται , αὕτη μὲν ἡ παλαιὰ ῥῆσις . μετεποίησαν δὲ αὐτὴν οἱ μὲν μετ’ ὀλίγον , οἱ δὲ ἐπὶ πλέον , ὥσπερ καὶ Σαβῖνος ὧδέ πως γράψας , οὕτως τὸ κατεσπάσθαι μακροὺς ἰσχνοὺς , τοὺς δ’ ἀνεσπάσθαι , ἵνα τοὺς μὲν ἰσχνοὺς καὶ χαλᾶσθαι καὶ μακροὺς φαίνεσθαι σημαίνηται , τοὺς δ’ εὐτροφοῦντας ἀνεσπάσθαι . Ῥοῦφος δὲ καὶ τὴν παλαιὰν ἐφύλαξε γραφὴν καὶ τὴν ἐξήγησιν τῶν παλαιοτέρων ἐξηγητῶν ἐναντίον τι διδάσκουσαν τῇ Σαβίνου . κατεσπάθαι μὲν γὰρ τοὺς εὐτροφοῦντας , ἀνεσπάσθαι δὲ τοὺς ἰσχνοὺς βούλεται . τούτοις δὲ φαίνεται καὶ τὸ ἐπιφαινόμενον μαρτυρεῖν , εἰπόντος τοῦ Ἱπποκράτους , καίτοι οὐκ ἄν τις οἴοιτο . προειρηκὼς γὰρ ἐν τῇ λεπτότητι χαλᾶσθαι , περιτείνεται δὲ εὐτροφούντων τὸ δέρμα , τῷ μὲν προτέρῳ τὸ κατεσπάσθαι τοὺς μασθοὺς , τῷ δὲ δευτέρῳ τὸ ἀνεσπάσθαι συνεπόμενον εὑρίσκεις , καὶ διὰ τοῦτό φασι , καίτοι οὐκ ἄν τις οἴοιτο , τοῦτο δὴ ὡς ἕρμαιον ἔλαβον οἱ παλαιοὶ τῶν ἐξηγητῶν ὄντες ἐμπειρικοὶ , Γλαυκίας τε καὶ ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης . ἡγοῦνται γὰρ ἐκ τούτου καὶ τὸν Ἱπποκράτην δεικνύειν ὁμόψηφον ἑαυτοῖς , ὡς μὴ πιστεύειν ταῖς δογματικαῖς πιθανότησιν , ἀλλὰ μόνῳ τῷ διὰ ἐμπειρίας φαινομένῳ , καίτοι καὶ τὸ φαινόμενον αὐτὸ χωρὶς διορισμοῦ ῥηθὲν ἑκατέρως ἐστὶ ψεῦδος , ἐάν τε κατεσπάσθαι τε καὶ χαλᾶσθαι τοὺς τοιούτους εἴπωμεν ἐν τοῖς λεπτυσμοῖς , ἐάν τ’ ἀνεσπάσθαι . τοῦτ’ οὖν ἐχρῆν αὐτοῖς πρῶτον ἀκριβῶς ἐξητάσθαι , τοῖς μὲν ἐμπειρικοῖς , ἐπειδὴ τοῦ φαινομένου τῇ ῥητορικοί τέ εἰσι καὶ μνημονευτικοὶ , τοῖς δὲ δογματικοῖς , ἐπειδὴ τῶν ὄντων αὐτοὺς χρὴ τὰς αἰτίας οὐ τῶν οὐκ ὄντων ἀποδιδόναι . τί δὴ οὖν ἐστὶ τὸ φαινόμενον ἐγὼ φράσω . παραφυλάξας ἐπὶ πολλῶν πάνυ γυναικῶν , οὐκ ὀλίγων δὲ καὶ πυθόμενος οὐ μόνον τῶν μαιευτριῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν οὐδὲν ἐπισταμένων τοιοῦτον . μᾶλλον γὰρ αὗται τὰ φαινόμενα λέγουσιν ἀληθῶς τῶν διὰ δόγμα τυφλωττόντων ἀμφ’ αὐτά . τὸ τοίνυν συμβαῖνόν ἐστι τοιοῦτον . γάλακτος μὲν ὅταν οἱ τιτθοὶ πληρωθῶσιν , αὐξάνονται κατὰ πᾶσαν διάστασιν . εἰς ὕψος γὰρ αἴρονται καὶ πλάτος καὶ μακρότεροι φαίνονται . κενωθέντος δὲ τοῦ γάλακτος , αὖθις ἑαυτῶν ἐλάττους γίνονται , μειούμενοι κατὰ τὰς τρεῖς διαστάσεις . ἐὰν δὲ χωρὶς τοῦ γάλακτος ὑπαλλάττωνται , κατὰ τὸ λεπτύνεσθαί τε καὶ παχύνεσθαι μόνον , ὥσπερ τὰ ἄλλα μόρια , παραπλησίως ἐκείνων διατίθενται , χαλώμενοι μὲν πρῶτον ἐν τῷ λεπτύνεσθαι , τεινόμενοι δ’ ἐν τῷ παχύνεσθαι . προϊόντος δὲ τοῦ χρόνου τὴν ἐναντίαν λαμβάνουσι κατάστασιν , βραχύτεροι μὲν γινόμενοι ξηρανθέντος τοῦ δέρματος , μακρότεροι δ’ ὑγρανθέντος ἐν ταῖς ἀτροφίαις , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται - οὕτω γοῦν καὶ ταῖς γηρώσαις χαλῶνται μὲν πρῶτον , ὕστερον δ’ ἀνασπῶνται , ἐμοὶ μὲν δὴ καὶ τὰ φαινόμενα περὶ τοὺς τιτθοὺς εἴρηται καὶ τὰς αἰτίας αὐτοῖς προσέθηκα . τῶν δ’ ἐξηγητῶν οὐδεὶς τοῦτ’ ἔπραξεν , ἀλλ’ ὡς ἂν ἕκαστος ἐθελήσῃ γράψας ἐξηγεῖται τὴν ἑαυτοῦ λέξιν . εἰκότως δὲ καὶ ἐξηγήσεις ἐναντίας ἐποίησάν τε καὶ τὰς γραφὰς ἐλλιπῶς ἡρμηνευμένας καὶ ἀδιορίστως τῆς λέξεως , ὅπως ἄν τις εἴποι κατὰ τὶ μὲν ἀληθεύσει , κατὰ τὶ δὲ ψεύσεται , τῶν τιτθῶν ἐν μὲν τοῦ γάλακτος πληροῦσθαι μειζόνων γινομένων , ἐλαττόνων δ’ ἐν τῷ κενοῦσθαι . χωρὶς δὲ τοῦ γάλακτος ἐν μὲν ταῖς λεπτότησι κατ’ ἀρχὰς μὲν χαλωμένων , ὕστερον δ’ ἀνασπωμένων , ἐν δὲ ταῖς παχύνσεσιν ἐν ἀρχῇ μὲν ἀνασπωμένων , ὕστερον δ’ ἠρέμα χαλωμένων , ὄντος καὶ κατὰ τοῦτο τὸ ἀνατρέφεσθαι διορισμοῦ , διὰ τὸ τινὰς μὲν ἀνατρέφεσθαι , πρὶν εἰς τοσαύτην ἀφικέσθαι λεπτότητα , καθ’ ὅσον ξηραινόμενον τείνεται τὸ δέρμα , τινὰς δὲ , πρὶν ξηρανθῆναι πρὸς εὐτροφίας ἐπιδιδόναι .
Lemmas: πᾶς λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , ἔπειτα περιτείνω , ἀνάτρεψις ἐναντίος , χρώς ῥίκνωσις συμπίπτω , ἔκτασις ἀνατρέφω . ὁ φρικώδης ὁ λεῖος , ἑκάτερος σημεῖον , ὁ ὑπόχολος , ὁ ὑπέρυθρος . οὕτως ὁ κατασπάω μαστός , ἰσχνός δέ ἀνασπάω καί περιτείνω . καίτοι οὐ ἄν τις οἴομαι διά οὗτος , ἀλλά σαρκόω οὗτος γίγνομαι . θαυμάζω ὁ ἐξηγητής ὁ μέν αἰνιγματώδης ῥῆσις , ὅς οὐδείς ἄνθρωπος νοέω , μόνος ἐπαγγέλλω νοέω , ὅσος δέ ἐγώ ἅπας σαφής εἰμί , ἐκεῖνος μόνος μή νοέω . ὁ γοῦν πρόκειμαι οὐ εἰμί αἰνιγματώδης διασπάω πολυειδής , ἄλλος ἄλλοθεν περιγράφω ὁ κατά οὗτος ἀπόφασις , ἐξηγέομαι τε παρά ὁ φαίνω ἅπας ἐναργής , ὅς μάλα πᾶς χρή φυλάσσω αὐτός . εἰμί μέν γάρ ὁ λόγος ὁ Ἱπποκράτης περί ὁ ἐν ὁ σῶμα ἐγώ ὁράω , κατά τε ὁ λεπτυσμός καί ὁ ἀνάτρεψις . ὁ δέ οὐδέ τίς ποτέ εἰμί ὁ λεπτυσμός ἔοικα ἐπίσταμαι , τοσοῦτος δέω ἤ ὁ φαίνω πᾶς κατά αὐτός ἤ ὁ αἰτία αὐτός γιγνώσκω . γίγνομαι γοῦν ὁ λεπτυσμός ἀποφαίνω διά κένωσις . ἔνιοι δέ ὡς οὐ διαφέρω εἴτε κένωσις ἤ λεπτυσμός λέγω ὑπολαμβάνω . ἀλλά οὗτος μέν , ὡς φημί , οὐ μέγας τις ἐπιστήμη εἰμί γιγνώσκω . πολύς γοῦν αἷμα μέν οὐ ὀλίγος ἔχω πλῆθος , ἔσχατος δέ εἰμί λεπτός , καθά ἄλλος πῃ - χέω μέν , ὀλίγαιμος δέ . καί ὁ γε ἐπέχω ὀκτώ μείς ἤδη ὁ καταμήνιος , λεπτός εἰμί ἀφαιρέω αἷμα οὐ ὀλίγος εἰς ὁ οἰκεῖος ἕξις ἐπανάγω ἐν ἐλαχύς χρόνος , καθά καί ἄλλος οὐ ὀλίγος . ἀλλά ὁ κατά ἐκεῖνος , οὐ γάρ εἰμί ἀφανής , ἔνδοξος γίγνομαι . γίγνομαι μέν αὐτός ὁ φλεβοτομία , εὐλαβέομαι δέ καί ὁ ἰατρός ἐπαγγέλλω βέβαιος ὁ ἐπί ὁ βοήθημα γίγνομαι ὠφέλεια · ἔνιοι δέ καί ἐγώ ἀντιλέγω τολμάω , οὐ μόνος διά ὁ ἰσχνότης ὁ γυνή , ἀλλά καί διά ὁ ἀνορεξία , ὑπό ὁ φλεβοτομία αὐτός βλάπτω λέγω . καί ὁ γε τοιοῦτος καλός εἰμί μακρολογέω ὁ ζητέω ἀκριβής εὑρίσκω ὁπότερος ὁ Πρόδικος Ἱπποκράτης μνημονεύω . ἀλλά ὡς λέγω ἤδη πολλάκις , ὁ νέος ὁ ἰατρός ἐπί ὁ σοφιστικός εἶδος ἀποχωρέω , ἀμελέω μέν ὁ παραφυλάσσω μέν ἀκριβής ὁ γίγνομαι περί ὁ ἄρρωστος , ζητέω δέ αὐτός ὁ διάθεσις καί ὁ αἰτία ἐκ ὅς ὁ ὁ θεραπεία εὕρεσις γίγνομαι , κρίνω καί αὐτός ὁ πεῖρα ὁ γυνή , ὅς μνημονεύω , ὁ μέν πρῶτος ὁ ἡμέρα ἀφαιρέω ὁ αἷμα , ὡς εἷς καί ἥμισυς λίτρα , αὖθις δέ ὁ δεύτερος εἷς , ὁ τρίτος δέ οὐ πολύς πολύς ἥμισυς εἷς λίτρα , οὐγγία γάρ εἰμί ὀκτώ . σοφιστής μέν οὖν οὗτος ἀναγιγνώσκω ζητέω ἄρχω τίς ὁ Ἕλλην ὀνομάζω λίτρα ἤ τίς οὐγγία · ἰατρός δέ ἐπιθυμέω γιγνώσκω τίς σημεῖον καί ἄλλος ὁ φλεβοτομία ἐνδείκνυμι , περί ὁ ἐπίσχεσις ὁ καταμήνιος . ἐκεῖνος τοίνυν λέγω ἐͅγώ , ὁ σοφιστής οἰμώζω λέγω , ὡς ὁ φλέψ ἐξέχω αὐτός αἷμα μεστός φαίνω , πελιδνός ὁ χροιά , διαιρέω δέ ὁ ἀγγεῖον παραπλήσιος εἰμί ὑγρός πίσσα καί ὁ πάχος . διά αὐτός γε οὗτος πολύς μάλα δοκέω κενωτέον εἰμί δαψιλός . οὗτος μέν ἐν πάρεργος παρά ἐγώ λέγω ὁ ἰατρεύω ὀρθός βούλομαι · ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι αὖθις ἀφικνέομαι οὐ ὀρθός φημί ὁ ἐξηγητής ἁπλῶς ἀποφαίνω ὁ λεπτυσμός ὁ σῶμα ἐπί κένωσις γίγνομαι . διορισμός γάρ χρή λέγω ὡς ὁ μέν , λεπτυσμός ὅλος ὁ ὄγκος καθαίρεσις τις εἰμί καί σύμπτωσις ἤ συνίζησις ἤ ὅπως ἄν ἐθέλω αὐτός καλέω , ὁ δέ παχυσμός ἔμπαλιν εἰς ὄγκος ἐπίδοσις . ἐνίοτε μέν οὖν ἀρρωστέω τε ὁ ἐν ὁ σαρκώδης γένος δύναμις , αἷμα τε μοχθηρός περιέχω κατά τε ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ ὁ λεπτυσμός γίγνομαι . πολλάκις δέ ἐπί ὁ ἐναντίος ὁ παχυσμός ὡς ἐν μέν ὁ ἀγγεῖον ὀλίγος εἰμί ὁ αἷμα δαπανάω εἰς ὁ θρέψις ὁ σάρξ , εὐτροφέω δέ ἐκεῖνος καί διά αὐτός ὁ ὅλος ὄγκος ὁ σῶμα . οἶδα δέ καί οὗτος καί ὁ ἀνδραποδοκάπηλος πᾶς ὡς περιτείνω ὁ δέρμα ὁ σαρκώδης μέρος καί φύσις τε τις σῶμα γνωρίζω μή δύναμαι εἰς ὄγκος ἐπιδίδωμι ὁ περίτασις ὁ δέρμα . ἀνατείνω γάρ αὐτός ὁ δάκτυλος ἄκρος , σκοπέω ἐπί πόσος ἀφίστημι ὁ ὑπόκειμαι σάρξ , ἀνατρέπω τε τοσοῦτος ἐλπίζω ἕκαστος ὁ ἰσχνός σῶμα , ὅσος ἄν ἐπιδίδωμι ὁ δέρμα , ὁ μέν χαλαρός ἐπί ὁ λεπτύνω ὁ δέ τείνω ἐπί ὁ παχύνω φαίνω γίγνομαι . ὁ μέν οὖν λεπτυσμός διά πολύς αἰτία συμβαίνω . καί γάρ ἔνδεια τροφή καί γυμνάσιον πολύς καί ἀγρυπνία καί φροντίς , ἄλγημα τε καί νόσος συντηκτικός καί διαφορητικός καί κένωσις πολύς διά γαστήρ ἤ ἔμετος ἤ ἱδρώς ὁ αἱμορραγής αἴτιος γίγνομαι λεπτυσμός . ὁ δέ ἀνάτρεψις εἷς τρόπος ὁ συμμετρία πᾶς ὅς ὑγιαίνω δέω . οὗτος δέ εἰμί , ὡς αὐτός ἐν ὁ ἐφεξῆς λέγω , πόνος , ποτός , ἀφροδίσιος . πολύς οὖν εἰμί ὁ τρόπος κατά ὅς λεπτύνω ὁ σῶμα κοινός ἅπας εἰμί , πρῶτος μέν χαλάω ὁ δέρμα , μετά οὗτος δέ περιτείνω , μένω δηλονότι ὁ λεπτυσμός καί εἰ διαδέχομαι αὐτός ἀνάθρεψις γίγνομαι , ἐναντίος συμβαίνω , τείνω γάρ ὁ δέρμα , ὁ δέ αἰτία οὗτος ἤδη μέν ἀκούω πολλάκις , λέγω δέ καί νῦν ἐν κεφάλαιος . ἀναμιμνῄσκω δέ ἐγώ ὅς πολλάκις ἐπί τε ὁ ἀσκός καί ὁ κύστις ὁράω . πληρόω μέν γάρ ὁ ἔνδον χώρα περιτείνω ὁ δέρμα , κενόω δέ χαλάω . ὁ αὐτός οὖν τρόπος ἐπί τε ὁ ζῷον εὐτροφέω μέν ὁράω τείνω ὁ δέρμα , χαλαρός δέ ἐπί ὁ λεπτύνω γίγνομαι . ὡς γάρ ὁ ἐγχέω ὑγρός εἰς ὁ ἀσκός ἐκτείνω ὁ χιτών αὐτός , οὕτως ὁ σάρξ πολύς γίγνομαι , ὁ ἡμέτερος δέρμα περιτείνω ἑαυτοῦ . καί θεάομαι σαφής εἰμί ὁ μέν παχύς τείνω οὕτως ἔχω ὁ δέρμα πᾶς , ὡς μή δύναμαι τις λαμβάνω αὐτός μηδέ ἐπί βραχύς , ὁ ὑπόκειμαι ἀφίστημι σάρξ , ὁ δέ ἰσχνός οὕτως χαλαρός ὥστε ἐπί πολύς ἀνατείνω τις αὐτός διεκβάλλω δύναμαι βελόνη ἄνευ τιτρώσκω τις ὁ ὑπόκειμαι . ἄχρι μέν δή ὅδε σχεδόν ἅπας ὀρθός ἀκούω ὁ λέξις , ταράσσω δέ ἐκ ὁ πρόκειμαι ὁ πᾶς λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , ἐναντίος οὖν ἄν ἐπί αὐτός γίγνομαι φημί . διό τις ἐπί ὁ ἀνάθρεψις λέγω ὁ ἔπειτα περιτείνω νομίζω , μή συνοράω ἐναντιόομαι αὐτός ὁ ἐπιφέρω , ἔνθα φημί , ἀνάτρεψις ἐναντίος . γίγνομαι γάρ , ἐάν ἕπομαι τις αὐτός ὁ κατά ὁ ἐξήγησις γνώμη , τοιοῦτος ὁ νόος ὁ ῥῆσις · ἅπας λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα . περιτείνω δέ ἔμπαλιν ἀνατρέφω , ἀνάθρεψις δέ ἐναντίος φύω ποιέω . ἀλλά πρῶτος μέν οὐ ἐναντίος ὁ ἀνάθρεψις ἔοικα εἰμί λέγω αὐτός , ἀλλά ἐναντίος . εἷς γάρ ἐπί ὁ λεπτυσμός λέγω , καί ὁ ἀνάθρεψις , εἷς ἐναντίος εὔλογος εἰμί λέγω . εἴπερ οὖν ὁ λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , περιτείνω δέω ὁ ἀνάθρεψις . ἔπειτα δέ ἐφεξῆς οὗτος λέγω φαίνω , εἰμί ἑτοῖμος τε καί σαφής καί σύντομος ὁ τοιοῦτος λόγος , πᾶς λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , ἀνάθρεψις δέ περιτείνω . τίς ποτέ οὖν εἰμί ὁ δηλέομαι ὑπό ὁ λέξις , ἐν εἰμί φημί , ἔπειτα περιτείνω ; οὐδείς ἄλλος παρά ὁ σαφής ὑπό πᾶς νοέω , ὅτι χαλάω μέν πρῶτος ἐν ὁ λεπτυσμός ὁ δέρμα , τείνω διαμένω ὁ λεπτυσμός δηλονότι καί μεταπίπτω εἰς ἀνάθρεψις . ἐπί δέ ὁ ἀνάτρεψις ἔμπαλιν ἐν ἀρχή μέν περιτείνω ὁ δέρμα , ὁ χρόνος δέ χαλαρός γίγνομαι . οὗτος δέ εἴπερ ἐπιμελής οὕτως προσέχω ὁ νόος ὁ φαίνω , ὡς Ἱπποκράτης , ὁράω ἄν ὁ γίγνομαι . πρῶτος οὖν ἀναμιμνῄσκω ἐγώ ὅς ἐναργής θεάομαι , μετά δέ οὗτος καί ὁ φαίνω ὁ αἰτία λέγω . γίγνομαι τοίνυν ἀνάμνησις ὁ μαραίνω ἐν νόσος καί μάλα ὁ περιφρυγής καλέω μαρασμός . ἐπί ὅς ἀναμιμνῄσκω ὁ δέρμα ὅμοιος βύρση ξηρός τείνω , καί τίς θαυμαστός ἐπί ἐκεῖνος ἐν χρόνος πολύς ξηραίνω , φαίνω ὁ δέρμα τείνω , ὅπου γε καί περί ὁ πρῶτος ἡμέρα ἐνίοτε συμβαίνω οὗτος . λέγω γοῦν αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐν προγνωστικός περί ὁ ἐν ἀρχή ὁ νόσος συμβαίνω διηγέομαι ἐν ὁ ἄλλος ὁ κατά ὁ πρόσωπον σημεῖον καί οὗτος . δέρμα ὁ περί ὁ μέτωπον σκληρός καί περιτείνω . ὅτι δέ ὑπό κένωσις γίγνομαι οὗτος διδάσκω αὐτός ἐφεξῆς γράφω , ἐπανέρομαι μή ἀγρυπνέω ὁ ἄνθρωπος ἤ ὁ ὁ κοιλία ἐξυγράζω εἰμί ἰσχυρός , ἤ λοιμώδης τις ἔχω αὐτός . ἀλλά οὗτος μέν ὁμολογέω πᾶς ὁ μετά Ἱπποκράτης , καθά ἐκ εἷς στόμα λέγω , ὡς ἐν κένωσις πολύς ποτέ μέν αἰσθητός γίγνομαι , ποτέ δέ οὐ αἰσθητός , τοιοῦτος συμβαίνω γίγνομαι ὁ πρόσωπον οἷος γράφω κατά ὅδε ὁ ῥῆσις , ῥίς ὀξύς , ὀφθαλμός κοῖλος , κρόταφος συμπίπτω , οὖς ψυχρός καί συστέλλω καί ὁ λοβός ὁ οὖς ἀποστρέφω καί ὁ δέρμα ὁ περί ὁ μέτωπον σκληρός καί περιτείνω , ὥστε ὁ φαίνω σαφής ἐγώ διδάσκω ὁ ἰσχυρός κένωσις ἐναντίος ὁ μέτριος περί ὁ δέρμα διάθεσις ἐργάζομαι , ὁ λόγος αὐτός πιθανός μέν , οὐ ἀληθής δέ φαίνω , κατά ὅς φημί , μένω ὁ ὁ διάθεσις ἐργάζομαι αἴτιος οὐ ἐνδέχομαι μεταπίπτω αὐτός πρός ἐναντίος . ἐναργής γάρ ὁράω μεταπίπτω ἐπί ὁ ἄμετρος κένωσις , ἐάν τε αἰσθητός οὗτος φαίνω περιμένω μέχρι χρόνος πολύς , ἐάν τε κατά ὁ ἄδηλος , ἤτοι συντήκω ἤ διαφορέω ὁ νοσέω . πρίν μέν οὖν ἐπί αὐτός ὁ δέρμα ὁ οἰκεῖος οὐσία ἐξικνέομαι ὁ κένωσις , ὅμοιος ὁ κενόω ἀσκός καί σάκκος καί κύστις χαλάω ὁ δέρμα . χρονίζω δέ ὁ κένωσις ὅμοιος γίγνομαι ὁ ξηρός κύστις τε καί διφθέρα , ὅς οὐ εἰμί ἐκτείνω διά ὁ σκληρότης . τοσοῦτος δέ φαίνω καί ὁ ὁ ἀσκός καί ὁ ὁ κύστις δέρμα γίγνομαι , ὅταν ἱκανός ξηραίνω , μέχρι δέ ἄν ὑπάρχω ὑγρός καί μαλακός , εἰς ὁ ἐντός ἑαυτοῦ χώρα δέχομαι τις καί πάλιν μεθίημι , δέχομαι μέν , ὅταν ἱκανός πληρόω , τείνω , κενόω δέ χαλάω . καλός οὖν λέγω ὁ Ἱπποκράτης , πᾶς λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , ἔπειτα περιτείνω . καί γάρ καί φαίνω γίγνομαι οὕτως καί ὁ αἰτία λέγω , καλός δέ προστίθημι καί ὁ ὁ ἀνάθρεψις ἐναντίος ποιέω . ἐν ἀρχή μέν γάρ ἀνατείνω ὁ δέρμα , ὁ χρόνος δέ χαλαρός ἐργάζομαι . σκληρός γάρ εἰμί φύσις καί ξηρός ὁ ὑπόκειμαι αὐτός σάρξ , ὕστερον ἐκεῖνος καί σκληρύνω κατά ὁ λεπτυσμός καί μαλακύνω κατά ὁ ἀνάτρεψις . ὁπόταν οὖν σκληρός αὐτός καί ξηρός ἤδη γίγνομαι ὁ ἀνάθρεψις διαδέχομαι , πρῶτος αὐξάνω ὁ σάρξ ἔοικα περιτείνω . προέρχομαι δέ ὁ χρόνος ὁ τροφή ὑπολαμβάνω , ὑγρός τε καί μαλακός γίγνομαι , καί διά οὗτος πάλιν χαλάω , καθά ὁ ξηρός διφθέρα τε καί βύρσα τε βρέχω ὕδωρ , λιπαίνω δέ ἔλαιον καί στέαρ . οὗτος μέν οὖν ἀληθής τε ἅμα καί σαφής λέγω ὁ Ἱπποκράτης κακός ἐξηγέομαι , διά ὁ ὁ πρᾶγμα ἄγνοια ὑπέρ ὅς ὁ λόγος εἰμί αὐτός . ὁ δέ ἐφεξῆς οὐ ὅμοιος εἰμί σαφής , τάχα δέ καί παραγράφω , σαφής τε εἰμί νομίζω , καίτοι διαφωνέω ἐν ὁ ἐξήγησις αὐτός οὐδείς ἀίσσω ἤ κατά ὁ πρόσθεν , ὑπαλλάσσω τε ὁ παλαιός γραφή . ἵνα δέ εἰμί σαφής ὁ λόγος , ἕκαστος μέρος ὁ ῥῆσις ἴδιος προχειρίζω . χρώς ῥίκνωσις συμπίπτω , ἔκτασις ἀνατρέφω . ὅτι μέν οὖν ἐν ὁ λεπτυσμός χαλάω ὁ δέρμα , πρίν αὐτός τις πάσχω κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία , ἀνατρέφω δέ τείνω , καί ὅτι ξηραίνω ὁ χρόνος εἰς ἐναντίος μεταπίπτω , δηλόω πρόσθεν . ἐν δέ ὅδε ὁ λόγος συμπίπτω μέν αὐτός ῥίκνωσις γίγνομαι φημί , ἀνατρέφω δέ ἔκτασις . ῥικνός μέν ὀνομάζω ὁ Ἕλλην σῶμα τε καί δέρμα ὁ ῥυτιδόω ἅμα συστολή , καθά ἐπί ὁ γέρων ὁράω καί δηλονότι ὁ ἐν αὐτός διάθεσις , ῥίκνωσις δέ τις φαίνω καί ὁ νέος σῶμα γίγνομαι , λυμαίνομαι ὁ φλέψ , καί μάλα ὅταν διαφορέω ὁ κατά αὐτός πλεονάζω αἷμα ἐπιτίθημι τις φάρμακον αὐστηρός καί στύφω μετέχω δύναμις . γίγνομαι δέ καί ὁ τοιοῦτος ἐν ὁ δέρμα κατάστασις φημί συμπίπτω , τουτέστι ὅταν ὁ ἐν ἑαυτοῦ περιέχω ἐλαχύς γίγνομαι ἐπιπίπτω συνιζάνω εἰς ἑαυτοῦ · ὁ δέ ἐναντίος κατάστασις , ὅταν εἰς μῆκος τε καί πλάτος ἐπιδίδωμι , προσαγορεύω ἔκτασις ὁ ἄνθρωπος . συμβαίνω μέν οὖν ποτέ κατά ὁ μῆκος μόνος ἤ ὁ πλάτος αὐτός τείνω τε καί συνιζάνω . ἀλλά καί νῦν περί ὁ κατά ἄμφω ὁ διάστασις αὐτός γίγνομαι συστολή τε καί τάσις , ἀκούω σύ χρή ὁ λέξις . ὁ γε μήν ὁ προγράφω ὅδε νοέω ῥῆσις , οὐ πάνυ τις οὗτος δέω . ὁ φρικώδης , ὁ λεῖος ἑκάτερος σημεῖον , ὁ ὑπόχολος , ὁ ὑπέρυθρος . ἔνιοι γράφω ὁ ῥικνώδης , λεῖος ὁ ἑκάτερος σημεῖον . ἐπεί δέ ἐν ὁ πρό οὗτος ῥῆσις περί ὁ ῥίκνωσις γράφω , εὔλογος εἰμί δοκέω ὁ φρικώδης λέγω νῦν , ἐνδείκνυμι ὁ Ἱπποκράτης ὁ γίγνομαι ἰδέα ἐν ὁ ῥικνόομαι ἔοικα εἰμί ὁ φρίσσω . ὁ δέ ὁμοιότης κατά ὁ ἀνωμαλία καί οἷος τραχύτης ὁ δέρμα γίγνομαι , ἔνιοι μέν αὐτός μόριον κοῖλος φαίνω , ἔνιοι δέ ἐξέχω , ὅταν γάρ κατά μικρός πάνυ διάστημα , γίγνομαι οὗτος διά ὅλος ὁ δέρμα , ὀνομάζω ὁ σύμπτωμα φρίκη τε καί φρίξ . καί ἐγώ νοέω γαλήνη μέν ἀκριβής ὁ ὁ λεῖος σῶμα ἔοικα κατάστασις . ἄρτι δέ ἄρχω ὁ κατά αὐτός ἀνωμαλία ὁ φρίκη οὕτως γοῦν καί ὁ ποιητής φημί , Οἴη δέ ζέφυρος χέω πόντος ἐπί φρίξ , ὄρνυμι νέος . ὁ μέν οὖν λεῖος ὑπάρχω ὁ ἀνατρέφω σῶμα , ὁ δέ οἶος φρικώδης ὁ ἐναντίος σῶμα . ἑκάτερος δέ αὐτός ἑκάτερος σημεῖον ὑπάρχω , οὔτε δέ ἑκάτερος ἀμφότερος οὔτε συναμφότεροι ἑκάτερος . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὑπόχολος καί ὁ ὑπέρυθρος , ἑκάτερος ἑκάτερος σημεῖον εἰμί , ὁ μέν ὑπόχολος ὁ λεπτύνω , ὁ δέ ὑπέρυθρος ὁ ἀνατρέφω . χολώδης μέν γάρ ὁ σῶμα ὁ λεπτύνω γίγνομαι , διά ὁ ποιέω αἰτία ὁ λεπτότης , περί ὅς ἔμπροσθεν ἀκούω , αἱματώδης δέ ὁ ἀνατρέφω . οὐδέ γάρ οὐδέ εὐτροφέω δύναμαι χωρίς αἷμα χρηστός , πρόσκειμαι δέ ἐν ὁ τελευτή ὁ ῥῆσις ὁ , οὕτως , ἔνιοι μέν ἀρχή αὐτός ποιέω ὁ ἕπομαι , ἔνιοι δέ οὗτος πέρας . ἑκάτερος γάρ ἐγχωρέω γίγνομαι ὁ ἐξήγησις , ὥστε περί οὗτος μέν οὐ χρή φιλόπονος ζητέω , ἐπί ὁ συνεχής δέ μεταβαίνω ἀρχή ὁ ἕπομαι ῥῆσις ποιέω ὁ οὕτως . ἐπειδή ὁ πολύς ὁ ἐξηγητής δοκέω ἐκεῖνος αὐτός ὁ πράσσω . οὕτως ὁ κατασπάω μαστός , ἰσχνός δέ ἀνασπάω καί περιτείνω , καίτοι οὐ ἄν τις οἴομαι διά οὗτος , ἀλλά σαρκόω οὗτος γίγνομαι , οὗτος μέν ὁ παλαιός ῥῆσις . μεταποιέω δέ αὐτός ὁ μέν μετά ὀλίγος , ὁ δέ ἐπί πολύς , ὥσπερ καί Σαβῖνος ὧδε πως γράφω , οὕτως ὁ κατασπάω μακρός ἰσχνός , ὁ δέ ἀνασπάω , ἵνα ὁ μέν ἰσχνός καί χαλάω καί μακρός φαίνω σημαίνω , ὁ δέ εὐτροφέω ἀνασπάω . Ῥοῦφος δέ καί ὁ παλαιός φυλάσσω γραφή καί ὁ ἐξήγησις ὁ παλαιός ἐξηγητής ἐναντίος τις διδάσκω ὁ Σαβῖνος . καεσπάω μέν γάρ ὁ εὐτροφέω , ἀνασπάω δέ ὁ ἰσχνός βούλομαι . οὗτος δέ φαίνω καί ὁ ἐπιφαίνω μαρτυρέω , λέγω ὁ Ἱπποκράτης , καίτοι οὐ ἄν τις οἴομαι . προλέγω γάρ ἐν ὁ λεπτότης χαλάω , περιτείνω δέ εὐτροφέω ὁ δέρμα , ὁ μέν πρότερος ὁ κατασπάω ὁ μασθός , ὁ δέ δεύτερος ὁ ἀνασπάω συνέπομαι εὑρίσκω , καί διά οὗτος φημί , καίτοι οὐ ἄν τις οἴομαι , οὗτος δή ὡς ἕρμαιον λαμβάνω ὁ παλαιός ὁ ἐξηγητής εἰμί ἐμπειρικός , Γλαυκίης τε καί ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης . ἡγέομαι γάρ ἐκ οὗτος καί ὁ Ἱπποκράτης δείκνυμι ὁμόψηφος ἑαυτοῦ , ὡς μή πιστεύω ὁ δογματικός πιθανότης , ἀλλά μόνος ὁ διά ἐμπειρία φαίνω , καίτοι καί ὁ φαίνω αὐτός χωρίς διορισμός λέγω ἑκάτερος εἰμί ψεῦδος , ἐάν τε κατασπάω τε καί χαλάω ὁ τοιοῦτος λέγω ἐν ὁ λεπτυσμός , ἐάν τε ἀνασπάω . οὗτος οὖν χρή αὐτός πρῶτος ἀκριβής ἐξετάζω , ὁ μέν ἐμπειρικός , ἐπειδή ὁ φαίνω ὁ ῥητορικός τε εἰμί καί μνημονευτικός , ὁ δέ δογματικός , ἐπειδή ὁ εἰμί αὐτός χρή ὁ αἰτία οὐ ὁ οὐ εἰμί ἀποδίδωμι . τίς δή οὖν εἰμί ὁ φαίνω ἐγώ φράζω . παραφυλάσσω ἐπί πολύς πάνυ γυνή , οὐ ὀλίγος δέ καί πυνθάνομαι οὐ μόνος ὁ μαιεύτρια , ἀλλά καί ὁ οὐδείς ἐπίσταμαι τοιοῦτος . μάλα γάρ οὗτος ὁ φαίνω λέγω ἀληθής ὁ διά δόγμα τυφλώττω ἀμφί αὐτός . ὁ τοίνυν συμβαίνω εἰμί τοιοῦτος . γάλα μέν ὅταν ὁ τιτθός πληρόω , αὐξάνω κατά πᾶς διάστασις . εἰς ὕψος γάρ ἀείρω καί πλάτος καί μακρός φαίνω . κενόω δέ ὁ γάλα , αὖθις ἑαυτοῦ ἐλαχύς γίγνομαι , μειόω κατά ὁ τρεῖς διάστασις . ἐάν δέ χωρίς ὁ γάλα ὑπαλλάσσω , κατά ὁ λεπτύνω τε καί παχύνω μόνος , ὥσπερ ὁ ἄλλος μόριον , παραπλήσιος ἐκεῖνος διατίθημι , χαλάω μέν πρῶτος ἐν ὁ λεπτύνω , τείνω δέ ἐν ὁ παχύνω . προέρχομαι δέ ὁ χρόνος ὁ ἐναντίος λαμβάνω κατάστασις , βραχύς μέν γίγνομαι ξηραίνω ὁ δέρμα , μακρός δέ ὑγραίνω ἐν ὁ ἀτροφία , ὡς ἔμπροσθεν λέγω - οὕτως γοῦν καί ὁ γηράσκω χαλάω μέν πρῶτος , ὕστερον δέ ἀνασπάω , ἐγώ μέν δή καί ὁ φαίνω περί ὁ τιτθός λέγω καί ὁ αἰτία αὐτός προστίθημι . ὁ δέ ἐξηγητής οὐδείς οὗτος πράσσω , ἀλλά ὡς ἄν ἕκαστος ἐθέλω γράφω ἐξηγέομαι ὁ ἑαυτοῦ λέξις . ἔοικα δέ καί ἐξήγησις ἐναντίος ποιέω τε καί ὁ γραφή ἐλλιπής ἑρμηνεύω καί ἀδιόριστος ὁ λέξις , ὅπως ἄν τις λέγω κατά τίς μέν ἀληθεύω , κατά τίς δέ ψεύδω , ὁ τιτθός ἐν μέν ὁ γάλα πληρόω μέγας γίγνομαι , ἐλαχύς δέ ἐν ὁ κενόω . χωρίς δέ ὁ γάλα ἐν μέν ὁ λεπτότης κατά ἀρχή μέν χαλάω , ὕστερον δέ ἀνασπάω , ἐν δέ ὁ πάχυνσις ἐν ἀρχή μέν ἀνασπάω , ὕστερον δέ ἠρέμα χαλάω , εἰμί καί κατά οὗτος ὁ ἀνατρέφω διορισμός , διά ὁ τις μέν ἀνατρέφω , πρίν εἰς τοσοῦτος ἀφικνέομαι λεπτότης , κατά ὅσος ξηραίνω τείνω ὁ δέρμα , τις δέ , πρίν ξηραίνω πρός εὐτροφία ἐπιδίδωμι .