galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 6.1.pr
Γαληνοῦ προοίμιον . Εἰς τὸ ἕκτον τῶν ἐπιδημιῶν Ἱπποκράτους συγγραμμάτων ἐλυμήναντο πολλοὶ τῶν ἐξηγητῶν , ἄλλοι ἄλλως , ὡς ἕκαστος ἤλπισε πιθανῶς ἐξηγήσασθαι , τὴν κατὰ τοῦτον λέξιν ὑπαλλάττων , ὥστε ἠναγκάσθην ἐγὼ διὰ τοῦτο τήν τε παλαιότητα τῶν ἀντιγράφων ἐπιζητῆσαι , τά τε ὑπομνήματα τῶν πρώτων ἐξηγησαμένων τὸ βιβλίον , ἐν οἷς καὶ Ζεῦξίς ἐστιν ὁ Ταραντῖνος καὶ ὁ Ἐρυθραῖος Ἡρακλείδης καὶ πρὸ αὐτῶν Βακχεῖός τε καὶ Γλαυκίας . εἰ μὲν οὖν μετὰ τὸ δηλῶσαι τὴν παλαιὰν γραφὴν ἔλεγον ἡμαρτῆσθαι τὴν λέξιν , εἰκὸς εἴη ἂν καὶ διὰ τοῦτο ἐπινοεῖν αὐτοὺς τὴν Ἱπποκράτους γραφὴν εἶναι τήνδε τινὰ , κᾂν ἀπεδεξάμην αὐτοὺς , εἴ γε μετὰ τὴν ἐπανόρθωσιν ἑώρων διδάσκοντάς τι χρήσιμόν τε ἅμα καὶ τῆς γνώμης ἐχόμενον τοῦ παλαιοῦ . ἐπεὶ δὲ ἐνίοτε καὶ κατ’ ἄμφω σφάλλονται , πολὺ βέλτιον ἔδοξέ μοι φυλάττοντι τὴν ἀρχαίαν γραφὴν , ἀεὶ μὲν σπουδάζειν ἐκείνην ἐξηγεῖσθαι , μὴ δυνηθέντι δέ ποτε τοῦτο πρᾶξαι , πιθανὴν τὴν ἐπανόρθωσιν αὐτῆς ποιεῖσθαι , καθάπερ ὁ Ἡρακλείδης ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν ἐπιδημιῶν ἐποιήσατο κατὰ τὴν λέξιν ἐκείνην ἐν ᾗ γέγραπται , πρὸς δὲ τὸ Ἀφροδίσιον αἱ οὐραὶ ἔβλεπον . ἐπειδή περ τοῖς ἐξηγησαμένοις τὴν οὐραὶ γραφὴν ἀπιθανῶς εἴρηται , τάχα , φησὶ , θύραι μὲν ἦν γεγραμμένον διὰ τοῦ θ , τῆς μέσης δὲ γραμμῆς ἐν αὐτῇ διαφθαρείσης ἔδοξεν ὁ βιβλιογράφος οὐραὶ γεγράφθαι . δυνατὸν γὰρ δὴ οὕτω καὶ λεπτῆς ἰνὸς ἀπολωλυίας συναπόλλυσθαι τὴν γραμμὴν ταύτην καὶ μιᾶς αὐτὴν ἐκφυγείσης καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς αὐτὴν ἀμυδρὰν γραφεῖσαν ἐξίτηλον αὐτὴν ὑπὸ τοῦ χρόνου γενέσθαι . πάντων δὲ τῶν ὑπαλλαξάντων τὰς παλαιὰς γραφὰς τολμηροτάτους τοὺς περὶ Καπίτωνα καὶ Διοσκορίδην εὑρίσκω πράξαντας τοῦτο . πότερον μὲν οὖν ἄμεινόν ἐστιν ἁπάντων αὐτῶν ἢ μόνων τῶν εὐλόγως μεταγραψάντων ἢ μηδενὸς ὅλως μεμνῆσθαι , σκοπούμενος εὗρον , εἰ μὲν τῷ μήκει τῶν ὑπομνημάτων οὐδεὶς ἔμελλεν ἀναγνωσομένων αὐτὰ δυσχεραίνειν , ἁπάντων μεμνῆσθαι κάλλιον εἶναι . μεμφομένων δὲ πολλῶν , οὐ τούτοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς συμμέτρως ἔχουσι καὶ μόνα σπουδαζόντων τὰ χρήσιμα , μέσην τινα τούτων ἀμφοτέρων ποιήσασθαι τὴν ἐξήγησιν καὶ τοῦτο εὐθέως ἐν τῇ ἀρχῇ προεῖπον , ὅπως ἀπαλλάττωνται τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων οἱ μὴ χαίροντες τούτοις . ἐγὼ μὲν γὰρ , ὥσπερ καὶ τἄλλα πάντα , πολλοῖς τῶν δεηθέντων ἑταίρων χαριζόμενος ἐποίησα καὶ τὰς ἐξηγήσεις ταύτας ἐκείνων ἕνεκα συνέθηκα . θεωρῶν δ’ εἰς πολλοὺς ἐκπίπτοντα τὰ γραφόμενα προοιμίων τοιούτων ἐδεήθην . ὥσπερ οὖν τοῦτο προεῖπον , οὕτω καὶ τόδε προειπεῖν ἀναγκαῖόν ἐστιν , ὡς τὸ τῆς ἑρμηνείας εἶδος ἐν τῷ βιβλίῳ πάμπολυ διαλλάττει τοῦ κατὰ τὸ πρῶτον καὶ τρίτον τῶν ἐπιδημιῶν , ἃ σχεδὸν ἅπαντες ἡγοῦνται γεγράφθαι πρὸς ἔκδοσιν ὑφ’ Ἱπποκράτους μόνα . τῶν δ’ ἄλλων πέντε τὸ μὲν πέμπτον τε καὶ ἕβδομον ἐναργῶς εἶναι νόθα , τὸ δ’ ἕκτον τοῦτο καὶ πρὸ αὐτοῦ τὸ δεύτερον , ἐξ ὧν αὐτὸς Ἱπποκράτης ἑαυτῷ παρεσκευάσατο , φασὶν ὑπὸ Θεσσαλοῦ τοῦ υἱέος αὐτοῦ συντεθῆναι . καὶ τινὲς μὲν ἡγοῦνται καὶ αὐτόν τι παραγράψαι τὸν Θεσσαλὸν , τινὲς δὲ ἄλλους τῶν μετ’ αὐτόν . ἐν μὲν οὖν τῷ πρώτῳ καὶ τῷ τρίτῳ τῶν ἐπιδημιῶν καταστάσεις τέ τινας γράφει τοῦ περιέχοντος , ἐφ’ αἷς τὰ ἐπιδημήσαντα νοσήματα διηγοῦνται . ταύτῃ γὰρ ἐπ’ αὐτῶν αὐτὸς φαίνεται τῇ λέξει χρώμενος καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ ἐπίγραμμα τοῖς βιβλίοις τοῦτο ἐποιήσατο , τῶν ἐπιδημίων νοσημάτων διδασκαλίας αὐτοῖς γινομένης , οὐ τῶν αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους ἐπιδημιῶν ἃς ἐποιεῖτο κατὰ τὰς πόλεις , ἐνταυθοῖ δὲ τοῦτο μὲν ὀλίγον ἐστίν . τὸ δὲ πλεῖστον εἶδος τῆς διδασκαλίας ἀφορισμοί τινες εἶναι φαίνονται κατὰ περιγραφὴν ἕκαστος ἰδίαν γεγονότες , ὥστε δι’ ἀπορίαν οἰκείας ἐπιγραφῆς . καὶ ταῦτα τὰ δύο βιβλία συγχρήσασθαί φασι τῇ τῶν ἐπιδημιῶν , ὀλίγιστον ἔχοντα τὸ τῆς ἐπιγραφῆς οἰκεῖον . ἐοικὸς δὲ αὐτοῖς ὅσον ἐπὶ τῷ χαρακτῆρι τῆς λέξεως τὸ τέταρτον , ἀπολείπεται . πάμπολυ τῷ χρησίμῳ τῆς θεωρίας . ὅσοι δὲ Θεσσάλου καταστάσεις ἐπέγραψαν τὸ προκείμενον βιβλίον τοῦτο , προδήλως ἥμαρτον . ἀρκεῖ γάρ μοι ταῦτα προειρῆσθαι , γεγραμμένων ἐνίοις τῶν ἐξηγητῶν καὶ ἄλλων οὐκ ὀλίγων , ἃ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι μηκύνειν ἀκόλουθον ἦν παραλιπεῖν .
Lemmas: Γαληνός προοίμιον . εἰς ὁ ἕκτος ὁ ἐπιδημία Ἱπποκράτης σύγγραμμα λυμαίνομαι πολύς ὁ ἐξηγητής , ἄλλος ἄλλος , ὡς ἕκαστος ἐλπίζω πιθανός ἐξηγέομαι , ὁ κατά οὗτος λέξις ὑπαλλάσσω , ὥστε ἀναγκάζω ἐγώ διά οὗτος ὁ τε παλαιότης ὁ ἀντίγραφος ἐπιζητέω , ὁ τε ὑπόμνημα ὁ πρῶτος ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον , ἐν ὅς καί Ζεῦξις εἰμί ὁ Ταραντῖνος καί ὁ Ἐρυθραῖος Ἡρακλείδης καί πρό αὐτός Βάκχειος τε καί Γλαυκίης . εἰ μέν οὖν μετά ὁ δηλόω ὁ παλαιός γραφή λέγω ἁμαρτάνω ὁ λέξις , ἔοικα εἰμί ἄν καί διά οὗτος ἐπινοέω αὐτός ὁ Ἱπποκράτης γραφή εἰμί ὅδε τις , ᾄν ἀποδέχομαι αὐτός , εἰ γε μετά ὁ ἐπανόρθωσις ὁράω διδάσκω τις χρήσιμος τε ἅμα καί ὁ γνώμη ἔχω ὁ παλαιός . ἐπεί δέ ἐνίοτε καί κατά ἄμφω σφάλλω , πολύς ἀγαθός δοκέω ἐγώ φυλάσσω ὁ ἀρχαῖος γραφή , ἀεί μέν σπουδάζω ἐκεῖνος ἐξηγέομαι , μή δύναμαι δέ ποτέ οὗτος πράσσω , πιθανός ὁ ἐπανόρθωσις αὐτός ποιέω , καθά ὁ Ἡρακλείδης ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία ποιέω κατά ὁ λέξις ἐκεῖνος ἐν ὅς γράφω , πρός δέ ὁ Ἀφροδίσιος ὁ οὐρά βλέπω . ἐπειδή περ ὁ ἐξηγέομαι ὁ οὐρά γραφή ἀπίθανος λέγω , τάχα , φημί , θύρα μέν εἰμί γράφω διά ὁ θ̅ , ὁ μέσος δέ γραμμή ἐν αὐτός διαφθείρω δοκέω ὁ βιβλιογράφος οὐρά γράφω . δυνατός γάρ δή οὕτως καί λεπτός ἴς ἀπόλλυμι συναπόλλυμι ὁ γραμμή οὗτος καί εἷς αὐτός ἐξαφύσσω καί κατά ἀρχή εὐθύς αὐτός ἀμυδρός γράφω ἐξίτηλος αὐτός ὑπό ὁ χρόνος γίγνομαι . πᾶς δέ ὁ ὑπαλλάσσω ὁ παλαιός γραφή τολμηρός ὁ περί Καπίτων καί Διοσκορίδης εὑρίσκω πράσσω οὗτος . πότερος μέν οὖν ἀγαθός εἰμί ἅπας αὐτός ἤ μόνος ὁ εὔλογος μεταγράφω ἤ μηδείς ὅλος μιμνῄσκω , σκοπέω εὑρίσκω , εἰ μέν ὁ μῆκος ὁ ὑπόμνημα οὐδείς μέλλω ἀναγιγνώσκω αὐτός δυσχεραίνω , ἅπας μιμνῄσκω καλός εἰμί . μέμφομαι δέ πολύς , οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ σύμμετρος ἔχω καί μόνος σπουδάζω ὁ χρήσιμος , μέσος τις οὗτος ἀμφότερος ποιέω ὁ ἐξήγησις καί οὗτος εὐθύς ἐν ὁ ἀρχή προλέγω , ὅπως ἀπαλλάσσω ὅδε ὁ ὑπόμνημα ὁ μή χαίρω οὗτος . ἐγώ μέν γάρ , ὥσπερ καί ἄλλος πᾶς , πολύς ὁ δέω ἑταῖρος χαρίζω ποιέω καί ὁ ἐξήγησις οὗτος ἐκεῖνος ἕνεκα συντίθημι . θεωρέω δέ εἰς πολύς ἐκπίπτω ὁ γράφω προοίμιον τοιοῦτος δέω . ὥσπερ οὖν οὗτος προλέγω , οὕτως καί ὅδε προλέγω ἀναγκαῖος εἰμί , ὡς ὁ ὁ ἑρμηνεία εἶδος ἐν ὁ βιβλίον πάμπολυς διαλλάσσω ὁ κατά ὁ πρῶτος καί τρίτος ὁ ἐπιδημία , ὅς σχεδόν ἅπας ἡγέομαι γράφω πρός ἔκδοσις ὑπό Ἱπποκράτης μόνος . ὁ δέ ἄλλος πέντε ὁ μέν πέμπτος τε καί ἕβδομος ἐναργής εἰμί νόθος , ὁ δέ ἕκτος οὗτος καί πρό αὐτός ὁ δεύτερος , ἐκ ὅς αὐτός Ἱπποκράτης ἑαυτοῦ παρασκευάζω , φημί ὑπό Θεσσαλός ὁ υἱός αὐτός συντίθημι . καί τις μέν ἡγέομαι καί αὐτός τις παραγράφω ὁ Θεσσαλός , τις δέ ἄλλος ὁ μετά αὐτός . ἐν μέν οὖν ὁ πρῶτος καί ὁ τρίτος ὁ ἐπιδημία κατάστασις τε τις γράφω ὁ περιέχω , ἐπί ὅς ὁ ἐπιδημέω νόσημα διηγέομαι . οὗτος γάρ ἐπί αὐτός αὐτός φαίνω ὁ λέξις χράω καί διά οὗτος καί ὁ ἐπίγραμμα ὁ βιβλίον οὗτος ποιέω , ὁ ἐπιδήμιος νόσημα διδασκαλία αὐτός γίγνομαι , οὐ ὁ αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐπιδημία ὅς ποιέω κατά ὁ πόλις , ἐνταυθοῖ δέ οὗτος μέν ὀλίγος εἰμί . ὁ δέ πολύς εἶδος ὁ διδασκαλία ἀφορισμός τις εἰμί φαίνω κατά περιγραφή ἕκαστος ἴδιος γίγνομαι , ὥστε διά ἀπορία οἰκεῖος ἐπιγραφή . καί οὗτος ὁ δύο βιβλίον συγχράομαι φημί ὁ ὁ ἐπιδημία , ὀλίγος ἔχω ὁ ὁ ἐπιγραφή οἰκεῖος . ἔοικα δέ αὐτός ὅσος ἐπί ὁ χαρακτήρ ὁ λέξις ὁ τέταρτος , ἀπολείπω . πάμπολυς ὁ χρήσιμος ὁ θεωρία . ὅσος δέ Θέσσαλος κατάστασις ἐπιγράφω ὁ πρόκειμαι βιβλίον οὗτος , πρόδηλος ἁμαρτάνω . ἀρκέω γάρ ἐγώ οὗτος προλέγω , γράφω ἔνιοι ὁ ἐξηγητής καί ἄλλος οὐ ὀλίγος , ὅς διά ὁ μή βούλομαι μηκύνω ἀκόλουθος εἰμί παραλείπω .