galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 1.1.10
Πρωῒ μὲν τοῦ ἦρος ἐκ τῆς πρόσθεν καταστάσιος ὑπεναντίης καὶ βορείου γενομένης ὀλίγοισιν ἐγένοντο καῦσοι , καὶ τουτέοισι πάνυ εὐσταθεῖς , καὶ ὀλίγοις ᾑμοῤῥάγησαν , οὐδ’ ἀπέθνησκον ἐκ τουτέων . Ὅτι μὲν ὀλιγοχρόνιος ἡ βόρειος κατάστασις ἐγίνετο πρωῒ τοῦ ἦρος εὔδηλόν ἐστιν ἐκ τοῦ τὴν ὅλην κρᾶσιν προειρῆσθαι πρὸς αὐτοῦ νότιον , οὐκ ἂν οὕτως εἰπόντος , εἰ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἔπνευσεν ὁ βοῤῥᾶς . ὅμως δὲ καὶ πρὸς ὀλίγας ἡμέρας γινομένου βορείου τοῦ περιέχοντος , καυσώδη τινὰ νοσήματα συνέπεσεν ὀλίγοις , ἐπιεικῆ πάνυ καὶ ταχέως καθιστάμενα . φησὶ γὰρ καὶ τούτοισι πάνυ εὐσταθεῖς . γράφουσι δ’ ἔνιοι πάνυ εὐσταθῆ , τινὲς δὲ εὐσταθέα , κατὰ τὴν Ἰωνικὴν γλῶτταν , ἐν ἴσῳ τῷ μέτρῳ καὶ οὐδὲν ὀλέθριον ἔχοντα . καὶ μέντοι καὶ ὀλίγοις αἱμοῤῥαγῆσαί φησιν , ὅπερ ἦν ἴδιον τῶν σφοδρῶν καύσων , ὥσπερ καὶ τὸ παραληρεῖν καὶ τὸ ἀποθνήσκειν , ἅπερ οὐδ’ αὐτοῖς τοῖς τότε γενομένοις συνέπεσεν , ἀλλὰ μετριώτατοί τε καὶ ὀλιγίστοις ἐγένοντο , τοῦ σφοδροῦ καὶ ὡς ἂν εἴποι τις γνησίου καύσου τὴν γένναν ἐπὶ τῇ ξανθῇ χολῇ λαμβάνοντος , ἣν δὴ καὶ ὠχρὰν χολὴν ὀνομάζουσι . ταύτην δ’ , ὡς ἐδείκνυμεν , ἐν τῇ προκειμένῃ καταστάσει μόνον κατὰ τὸ προγεγονὸς θέρος ἔσχον οἱ φύσει χολώδεις οὐ πολλὴν , οὐκ ἐν τῷ μετὰ ταῦτα χρόνῳ διὰ τὸ τὴν εἰρημένην κατάστασιν ὑγρὰν οὖσαν , ἔτι καὶ μᾶλλον ἀχλυώδη τε καὶ ὁμιχλώδη γίνεσθαι . εἰκότως οὖν ὀλίγοις τε συνέπεσεν ὁ καῦσος , οἳ πάνυ χολώδεις ἦσαν , καὶ τούτοις οὐκ ἀκριβὴς οὐδὲ σφοδρὸς , ἀλλ’ ἐπιεικὴς καὶ λυθῆναι ῥᾳδίως . οἷς δ’ οὖν συνέβη , διὰ τήνδε τὴν αἰτίαν ἐγένετο . προηγεῖται μὲν δὴ τὸ θέρος τοῦ φθινοπώρου κατὰ φύσιν ἔχον . ἄρχεται γὰρ ὁ Ἱπποκράτης τῆς τῶν καταστάσεων δηγήσεως , ὅταν πρῶτον εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτραπῇ τὸ περιέχον ἀναγκαῖον δ’ ἦν ἐν τῷ κατὰ φύσιν θέρει τοῖς πάνυ χολώδεσιν ἠθροῖσθαι πλέονα τὸν χυμὸν τοῦτον . ἐφεξῆς οὖν ἡ γενομένη κατάστασις ἐν ἅπαντι τῷ χειμῶνι μέχρι τοῦ ἦρος , οὔτ’ ηὔξησέ τι τὸν χυμὸν τοῦτον · οὐ γὰρ ἦν θερμὴ σφοδρῶς καὶ ξηρὰ καθάπερ τὸ θέρος · οὔτ’ ἐμείωσέ τι · τὸ γὰρ οὐχ ἱκανῶς ψυχρὰ , καθάπερ ὁ κατὰ φύσιν ἔχων χειμὼν , ἀλλ’ οὐδὲ διεφόρησεν , οὐ γὰρ ἦν ἀκριβῶς ξηρά . λείπεται τοίνυν αὐτὸν διαφυλαχθῆναι προσλαβόντα τὴν οἷον ἀχλυώδη τε καὶ ὁμιχλώδη , διὰ τὴν τοῦ περιέχοντος ὀλίγην ὑγρότητά τε καὶ θερμότητα συντραφεῖσαν ἀτμίδι . πρωῒ δὲ τοῦ ἦρος ἐξαίφνης ἀήθως γενομένου τοῦ βοῤῥᾶ , πρὸς τὸ βάθος τοῦ σώματος ὠθουμένων ὑπ’ αὐτοῦ τῶν χυμῶν , ὁ λεπτότατος πρῶτος ἐῤῥύει καὶ οὕτως εἰργάσατο τὸν καῦσον . οὐ γὰρ ἐν οἷς ἔτυχε μορίοις ἀθροιζόμενος τοῦ σώματος ὁ χυμὸς οὗτος ἐργάζεται καῦσον , ἀλλὰ περί τε τὴν γαστέρα καὶ ταύτης μάλιστα τὸ στόμα καὶ τοῦ ἥπατος τὰ σιμὰ καὶ ὁμοίως οὐχ ᾑμοῤῥάγει , ἴδιον εἴπερ τι ἄλλο τῶν ἀκριβῶν καύσων ἐστὶ τὸ δι’ αἱμοῤῥαγίας κρίνεσθαι . καλεῖ δ’ αἱμοῤῥαγίαν ὁ Ἱπποκράτης ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὸ μέρος ἐξ οὗ κενοῦται τὸ αἷμα , τὰς ἐκ τῶν μυκτήρων ἀποτελουμένας . οὐδὲν δὲ θαυμαστὸν ἀναστομοῦσθαί τε καὶ ἀναῤῥήγνυσθαι τὰς ἐνταῦθα φλέβας ὑπὸ τοῦ αἵματος ἐπὶ τὸ μετέωρον ἀναφερομένου διὰ τὴν θερμασίαν , ὑφ’ ἧς ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτὸ καὶ πνευματοῦσθαι καὶ τότε τὰς φλέβας ἀναστομοῦσθαί τε καὶ ἀναῤῥήγνυσθαι , διὰ τὸ τοῦ πνεύματος πλῆθος , ὃ καὶ τοὺς ἀσκούς τε καὶ τοὺς πίθους ῥήγνυσιν ἀθροιζόμενον ἐν τῷ γλεύκει ζέοντι . τοῦτ’ οὖν τὸ σύμπτωμα τοῖς τότε γενομένοις καύσοις οὐκ ἠκολούθησεν , οὖσί γε μετρίοις , ὡς προείρηται .
Lemmas: πρωΐ μέν ὁ ἔαρ ἐκ ὁ πρόσθεν κατάστασις ὑπεναντίος καί βόρειος γίγνομαι ὀλίγος γίγνομαι καῦσος , καί οὗτος πάνυ εὐσταθής , καί ὀλίγος αἱμορραγέω , οὐδέ ἀποθνῄσκω ἐκ οὗτος . ὅτι μέν ὀλιγοχρόνιος ὁ βόρειος κατάστασις γίγνομαι πρωΐ ὁ ἔαρ εὔδηλος εἰμί ἐκ ὁ ὁ ὅλος κρᾶσις προλέγω πρός αὐτός νότιος , οὐ ἄν οὕτως λέγω , εἰ ἐπί πολύς ἡμέρα πνέω ὁ βορέας . ὅμως δέ καί πρός ὀλίγος ἡμέρα γίγνομαι βόρειος ὁ περιέχω , καυσώδης τις νόσημα συμπίπτω ὀλίγος , ἐπιεικής πάνυ καί ταχύς καθίστημι . φημί γάρ καί οὗτος πάνυ εὐσταθέω . γράφω δέ ἔνιοι πάνυ εὐσταθής , τις δέ εὐσταθής , κατά ὁ Ἰωνικός γλῶσσα , ἐν ἴσος ὁ μέτρον καί οὐδείς ὀλέθριος ἔχω . καί μέντοι καί ὀλίγος αἱμορραγέω φημί , ὅς εἰμί ἴδιος ὁ σφοδρός καύσων , ὥσπερ καί ὁ παραληρέω καί ὁ ἀποθνῄσκω , ὅς οὐδέ αὐτός ὁ τότε γίγνομαι συμπίπτω , ἀλλά μέτριος τε καί ὀλίγιστος γίγνομαι , ὁ σφοδρός καί ὡς ἄν λέγω τις γνήσιος καῦσος ὁ γέννα ἐπί ὁ ξανθός χολή λαμβάνω , ὅς δή καί ὠχρός χολή ὀνομάζω . οὗτος δέ , ὡς δείκνυμι , ἐν ὁ πρόκειμαι κατάστασις μόνος κατά ὁ προγίγνομαι θέρος ἔχω ὁ φύσις χολώδης οὐ πολύς , οὐ ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος διά ὁ ὁ λέγω κατάστασις ὑγρός εἰμί , ἔτι καί μάλα ἀχλυώδης τε καί ὁμιχλόδερος γίγνομαι . ἔοικα οὖν ὀλίγος τε συμπίπτω ὁ καῦσος , ὅς πάνυ χολώδης εἰμί , καί οὗτος οὐ ἀκριβής οὐδέ σφοδρός , ἀλλά ἐπιεικής καί λύω ῥᾴδιος . ὅς δέ οὖν συμβαίνω , διά ὅδε ὁ αἰτία γίγνομαι . προηγέομαι μέν δή ὁ θέρος ὁ φθινόπωρον κατά φύσις ἔχω . ἄρχω γάρ ὁ Ἱπποκράτης ὁ ὁ κατάστασις δήγησις , ὅταν πρῶτος εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτρέπω ὁ περιέχω ἀναγκαῖος δέ εἰμί ἐν ὁ κατά φύσις θέρος ὁ πάνυ χολώδης ἀθροίζω πολύς ὁ χυμός οὗτος . ἐφεξῆς οὖν ὁ γίγνομαι κατάστασις ἐν ἅπας ὁ χειμών μέχρι ὁ ἔαρ , οὔτε αὐξάνω τις ὁ χυμός οὗτος · οὐ γάρ εἰμί θερμός σφοδρός καί ξηρός καθά ὁ θέρος · οὔτε μειόω τις · ὁ γάρ οὐ ἱκανός ψυχρός , καθά ὁ κατά φύσις ἔχω χειμών , ἀλλά οὐδέ διαφορέω , οὐ γάρ εἰμί ἀκριβής ξηρός . λείπω τοίνυν αὐτός διαφυλάσσω προσλαμβάνω ὁ οἷος ἀχλυώδης τε καί ὁμιχλόδερος , διά ὁ ὁ περιέχω ὀλίγος ὑγρότης τε καί θερμότης συντρέφω ἀτμίς . πρωΐ δέ ὁ ἔαρ ἐξαίφνης ἀήθης γίγνομαι ὁ βορέας , πρός ὁ βάθος ὁ σῶμα ὠθέω ὑπό αὐτός ὁ χυμός , ὁ λεπτός πρῶτος ἐνρύομαι καί οὕτως ἐργάζομαι ὁ καῦσος . οὐ γάρ ἐν ὅς τυγχάνω μόριον ἀθροίζω ὁ σῶμα ὁ χυμός οὗτος ἐργάζομαι καῦσος , ἀλλά περί τε ὁ γαστήρ καί οὗτος μάλα ὁ στόμα καί ὁ ἧπαρ ὁ σιμός καί ὅμοιος οὐ αἱμορραγέω , ἴδιος εἴπερ τις ἄλλος ὁ ἀκριβής καύσων εἰμί ὁ διά αἱμορραγία κρίνω . καλέω δέ αἱμορραγία ὁ Ἱπποκράτης ἄνευ ὁ προστίθημι ὁ μέρος ἐκ ὅς κενόω ὁ αἷμα , ὁ ἐκ ὁ μυκτήρ ἀποτελέω . οὐδείς δέ θαυμαστός ἀναστομόω τε καί ἀναρρήγνυμι ὁ ἐνταῦθα φλέψ ὑπό ὁ αἷμα ἐπί ὁ μετέωρος ἀναφέρω διά ὁ θερμασία , ὑπό ὅς ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός καί πνευματόω καί τότε ὁ φλέψ ἀναστομόω τε καί ἀναρρήγνυμι , διά ὁ ὁ πνεῦμα πλῆθος , ὅς καί ὁ ἀσκός τε καί ὁ πίθος ῥήγνυμι ἀθροίζω ἐν ὁ γλεῦκος ζέω . οὗτος οὖν ὁ σύμπτωμα ὁ τότε γίγνομαι καῦσος οὐ ἀκολουθέω , εἰμί γε μέτριος , ὡς προλέγω .