galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 1.3.case4
Ἐν Θάσῳ Φιλίνου γυναῖκα θυγατέρα τεκοῦσαν καὶ κατὰ φύσιν καθάρσεως γινομένης καὶ τὰ ἄλλα κούφως διάγουσαν , τεσσαρεσκαιδεκάτην ἐοῦσαν , μετὰ τόκον πῦρ ἔλαβε μετὰ ῥίγεος . ἤλγει δὲ ἀρχομένη καρδίην καὶ ὑποχόνδριον δεξιὸν γυναικείων πόνοι , κάθαρσις ἐπαύσατο . προσθεμένῃ δὲ ταῦτα μὲν ἐκουφίσθη , κεφαλῆς δὲ καὶ τραχήλου καὶ ὀσφύος πόνοι παρέμενον . ὕπνοι οὐκ ἐνῆσαν , ἄκρεα ψυχρὰ , διψώδης κοιλίη ξυνεκαύθη μικρὰ διῄει , οὖρα λεπτὰ ἄχροα κατ’ ἀρχάς . ἑκταίῃ ἐς νύκτα παρέκρουσε πολλὰ καὶ πάλιν κατενόει . ἑβδόμῃ διψώδης , διαχωρήματα χολώδεα , κατακορέα . ὀγδόῃ ἐπεῤῥίγωσε , πυρετὸς ὀξὺς , σπασμοὶ πολλοὶ μετὰ πόνου , πολλὰ παρέλεγεν , ἐξανίστατο . βάλανον προσθεμένῃ πολλὰ διῆλθε μετὰ περιῤῥόου χολώδεος , ὕπνοι οὐκ ἐνῆσαν . ἐνάτῃ σπασμοὶ , δεκάτῃ πάντα σμικρὰ κατενόει . ἑνδεκάτῃ πάντως ἐκοιμήθη , ἀνεμνήσθη , ταχὺ δὲ πάλιν παρέκρουσε . οὔρει δὲ μετὰ σπασμῶν ἀθρόον πολὺ , ὀλιγάκις ἀναμιμνησκόντων , παχὺ , λευκὸν , οἷον γίνεται ἐκ τῶν καθισταμένων , ὅταν ἀναταραχθῇ κείμενον , πολὺν χρόνον οὐ καθίστατο χρῶμα καὶ πάχος εἴκελον οἷον γίνεται ὑποζυγίων , τοιαῦτα οὔρει οἷα κᾀγὼ εἶδον . περὶ δὲ τεσσαρεσκαιδεκάτην ἐούσῃ πόνοι δι’ ὅλου τοῦ σώματος , λόγοι πολλοὶ , σμικρὰ κατενόει , διὰ ταχέων δὲ πάλιν παρέκρουσε · περὶ δὲ ἑπτακαιδεκάτην ἐοῦσα ἦν ἄφωνος , εἰκοστῇ ἀπέθανεν . Δύο ἦν ἐκ ταύτης τῆς διηγήσεως ὧν ἓν κοινὸν μὲν καὶ πρὸς τοὺς ἔμπροσθεν καὶ μετὰ ταῦτα γεγραμμένους ἀῤῥώστους τὸ τῶν κρισίμων ἡμερῶν , ἕτερον δὲ τὸ ἴδιον . ἐπισχεθείσης γὰρ τῇ γυναικὶ ταύτῃ τῆς μετὰ τόκον καθάρσεως ἥ τε νόσος ἐγένετο καὶ ὁ θάνατος . ἀπέθανε δὲ κατὰ τὴν κ΄ , τῆς ιδ΄ καὶ ιζ΄ χειρόνων παρὰ τὰς ἄλλας γενομένων . τὸ δὲ προσθεμένῃ μετὰ μὲν τοῦ βάλανος ὅταν τύχῃ γεγραμμένον , εὔδηλον ἔχει τὸ σημαινόμενον , ἄνευ δὲ τῆς προσθήκης ἤτοι ὑπακοῦσαι χρὴ τὸν βάλανον , ὥς τινες βούλονται , ἢ πεσσὸν παρηγορικὸν δηλονότι καὶ ἀφλέγμαντον . ἐκεῖνό γε μὴν ἐπὶ πασῶν γυναικῶν , ὧν ἐπεσχέθη μετὰ τόκον ἡ κάθαρσις , ἐπίστασθαί τε καὶ μεμνῆσθαι προσῆκεν , ὥς τινες μὲν ἐσχάτως κινδυνεύουσιν ἀποθανεῖν . ὀλίγαι δὲ πάνυ μετρίως ἐνωχλήθησαν , ἐπεὶ ταῖς πλείσταις μὲν ἡ μήτρα φλεγμαίνει , τισὶ δὲ καὶ τὸ παρ’ αὐτῷ τῷ τόκῳ ῥυὲν αἷμα κενωθὲν διάφορόν ἐστι κατὰ τὴν ποιότητα , ταῖς μὲν πικρόχολον ἢ μελαγχολικὸν , ταῖς δὲ ἰῶδες ἢ φλεγματικὸν ἢ μετρίως χρηστὸν , ἄμεμπτον δὲ τελέως οὐδέποτε . δεδαπάνηται γὰρ ἐξ αὐτοῦ τὸ κάλλιστον εἰς τροφὴν τοῦ κυηθέντος . ἐνδείκνυται δ’ αὐτοῦ τὴν φύσιν καὶ τὰ γενόμενα συμπτώματα κατὰ τὴν ἐπίσχεσιν τῆς λοχίου καθάρσεως , ὥσπερ καὶ νῦν ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐν τῷ λόγῳ , τὸ μὲν ῥῖγος καὶ ὁ πυρετὸς ὀξὺς , ἥ τε δίψα καὶ ὁ χολώδης ἐπίῤῥους καὶ ἡ παραφροσύνη καὶ ἡ ἀγρυπνία χολώδους ἐστὶ πλεονάζοντος χυμοῦ γνωρίσματα · σπασμοὶ δὲ καὶ παλμοὶ καὶ τὸ οἷον τῶν ὑποζυγίων ἐοικὸς οὖρον ὠμοῦ καὶ παχέος αὐτὰ εἴδη εἰσίν . οὕτως κάκισται τῶν νόσων ἐν αἷς ἀμφότεροι πλεονάζουσιν οἱ εἰρημένοι χυμοὶ καὶ τὸν ἡμιτριταῖον ἐπί γε τούτοις ἐδείκνυμεν ἐπιγενέσθαι . τοῦ μὲν οὖν ἐπισφαλῶς νοσῆσαι τὴν γυναῖκα τοῦτο ἦν αἴτιον . πότερον δὲ διαφεύξεται τὴν νόσον ἢ τεθνήξεται τά τε συμπτώματα καὶ τὰ σημεῖα κατ’ ἀρχὰς εὐθέως ἐξηγεῖσθαι δύναται . προσέχωμεν οὖν αὐτοῖς ἕνεκα γυμνασίας . τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν , ἥτις ἦν ιδ΄ , μετὰ τόκον , πῦρ , φησὶν , ἔλαβε τὴν ἄνθρωπον μετὰ ῥίγους . ἴσμεν δ’ ὅτι πῦρ ὀνομάζει τὸν πυρωδέστατον πυρετὸν , ἀλλ’ οὔπω τοῦτό γε πάντως ὀλέθριον , ὥσπερ οὐδὲ τὸ καρδιαλγέειν , ὅπερ ἐστὶ τὸ στόμα τῆς κοιλίας ὀδυνᾶσθαι , ὡσαύτως δ’ οὔτε τὰ γυναικεῖα μόρια , καθάπερ οὐδ’ ὅτι τὸ δεξιὸν ὑποχόνδριον , ἀλλὰ καὶ ὕπνοι , φησὶν , οὐκ ἐνῆσαν . αὔξεται μὲν οὖν ἡ διάγνωσις ἐκ τούτων ἁπάντων τῆς τοῦ νοσήματος κακίας , οὐ μὴν ὅτι γε πάντως ἐπ’ αὐτοῖς τεθνήξεται δῆλον ἡμῖν , καθάπερ οὐδ’ ὅτι διψώδης οὐδ’ ὅτι τὰ οὖρα λεπτὰ καὶ ἄχροα . χρόνου μὲν γὰρ εἰς πέψιν δεῖται τὰ τοιαῦτα τῶν οὔρων , οὐ μὴν ὀλέθριά γε πάντως ἐστίν . ἀλλὰ καὶ ἄκρεα , φησὶ , ψυχρά . τοῦτο μὲν ἤδη τῶν ἐσχάτως ὀλεθρίων ἐστὶν ἐν ἀρχῇ νοσήματος ἅμα σφοδροτάτῳ πυρετῷ γινόμενον . εἰ μὲν οὖν ἠπιστάμην ὅπως εἶχε ῥώμης ἡ γυνὴ καὶ περὶ τοῦ χρόνου τῆς νόσου , δυνατὸν ἦν ἄν μοι λέγειν ἐπὶ τοῖς προειρημένοις συμπτώμασι καὶ εἰ ἐκ παραδόξου τινὰ ἀμυδρὰν ἐλπίδα σωτηρίας εἶχεν . ἐπειδὴ δ’ ἄδηλον τοῦτο , μεμνῆσθαί γ’ ὑμᾶς χρὴ προστιθέναι τοῖς ὀλεθρίοις συμπτώμασι κατὰ τὰς ἐπισκέψεις τῶν νοσούντων τὸν ἀπὸ τῆς δυνάμεως διορισμόν · οὕτως γὰρ ἀποφήνασθαι βεβαίως δυνήσεσθε . ταύτῃ γοῦν τῇ γυναικὶ περὶ τὴν ιδ΄ ἡμέραν οἵ τε πόνοι δι’ ὅλου τοῦ σώματος γενόμενοι καὶ παραφροσύνη τὸν ἐσόμενον θάνατον ἐδήλωσεν , ἤτοι κατὰ τὴν ιζ΄ ἢ τὴν κ΄ ἐκ τῆς τῶν κρισίμων ἡμερῶν φύσεως . καὶ τοίνυν ἀμφότερα ἐγένετο κατὰ μὲν τὴν ιζ΄ ἀφωνίᾳ καταληφθείσης αὐτῆς , εἰκοσταίας δ’ ἀποθανούσης .
Lemmas: ἐν Θάσος Φιλῖνος γυνή θυγάτηρ τίκτω καί κατά φύσις κάθαρσις γίγνομαι καί ὁ ἄλλος κοῦφος διάγω , τεσσαρεσκαιδέκατος εἰμί , μετά τόκος πῦρ λαμβάνω μετά ῥῖγος . ἀλγέω δέ ἄρχω καρδία καί ὑποχόνδριος δεξιός γυναικεῖος πόνος , κάθαρσις παύω . προστίθημι δέ οὗτος μέν κουφίζω , κεφαλή δέ καί τράχηλος καί ὀσφῦς πόνος παραμένω . ὕπνος οὐ ἔνειμι , ἄκρις ψυχρός , διψώδης κοιλία συγκαίω μικρός διέρχομαι , οὖρον λεπτός ἄχροος κατά ἀρχή . ἑκταῖος εἰς νύξ παρακρούω πολύς καί πάλιν κατανοέω . ἕβδομος διψώδης , διαχώρημα χολώδης , κατακορής . ὄγδοος ἐπιρριγόω , πυρετός ὀξύς , σπασμός πολύς μετά πόνος , πολύς παραλέγω , ἐξανίστημι . βάλανος προστίθημι πολύς διέρχομαι μετά περίρροος χολώδης , ὕπνος οὐ ἔνειμι . ἔνατος σπασμός , δέκατος πᾶς μικρός κατανοέω . ἑνδέκατος πάντως κοιμάω , ἀναμιμνῄσκω , ταχύς δέ πάλιν παρακρούω . οὐρέω δέ μετά σπασμός ἀθρόος πολύς , ὀλιγάκις ἀναμιμνῄσκω , παχύς , λευκός , οἷος γίγνομαι ἐκ ὁ καθίστημι , ὅταν ἀναταράσσω κεῖμαι , πολύς χρόνος οὐ καθίστημι χρῶμα καί πάχος εἴκελος οἷος γίγνομαι ὑποζύγιον , τοιοῦτος οὐρέω οἷος ἐͅγώ ὁράω . περί δέ τεσσαρεσκαιδέκατος εἰμί πόνος διά ὅλος ὁ σῶμα , λόγος πολύς , μικρός κατανοέω , διά ταχύς δέ πάλιν παρακρούω · περί δέ ἑπτακαιδέκατος εἰμί εἰμί ἄφωνος , εἰκοστός ἀποθνῄσκω . δύο εἰμί ἐκ οὗτος ὁ διήγησις ὅς εἷς κοινός μέν καί πρός ὁ ἔμπροσθεν καί μετά οὗτος γράφω ἄρρωστος ὁ ὁ κρίσιμος ἡμέρα , ἕτερος δέ ὁ ἴδιος . ἐπέχω γάρ ὁ γυνή οὗτος ὁ μετά τόκος κάθαρσις ὁ τε νόσος γίγνομαι καί ὁ θάνατος . ἀποθνῄσκω δέ κατά ὁ ἄν , ὁ ιδʹ καί ιζʹ κακός παρά ὁ ἄλλος γίγνομαι . ὁ δέ προστίθημι μετά μέν ὁ βάλανος ὅταν τυγχάνω γράφω , εὔδηλος ἔχω ὁ σημαίνω , ἄνευ δέ ὁ προσθήκη ἤτοι ὑπακούω χρή ὁ βάλανος , ὡς τις βούλομαι , ἤ πεσσός παρηγορικός δηλονότι καί ἀφλέγμαντος . ἐκεῖνος γε μήν ἐπί πᾶς γυνή , ὅς ἐπέχω μετά τόκος ὁ κάθαρσις , ἐπίσταμαι τε καί μιμνῄσκω προσήκω , ὡς τις μέν ἔσχατος κινδυνεύω ἀποθνῄσκω . ὀλίγος δέ πάνυ μέτριος ἐνοχλέω , ἐπεί ὁ πολύς μέν ὁ μήτρα φλεγμαίνω , τις δέ καί ὁ παρά αὐτός ὁ τόκος ῥέω αἷμα κενόω διάφορος εἰμί κατά ὁ ποιότης , ὁ μέν πικρόχολος ἤ μελαγχολικός , ὁ δέ ἰώδης ἤ φλεγματικός ἤ μέτριος χρηστός , ἄμεμπτος δέ τέλειος οὐδέποτε . δαπανάω γάρ ἐκ αὐτός ὁ καλός εἰς τροφή ὁ κυέω . ἐνδείκνυμι δέ αὐτός ὁ φύσις καί ὁ γίγνομαι σύμπτωμα κατά ὁ ἐπίσχεσις ὁ λόχιος κάθαρσις , ὥσπερ καί νῦν ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐν ὁ λόγος , ὁ μέν ῥῖγος καί ὁ πυρετός ὀξύς , ὁ τε δίψα καί ὁ χολώδης ἐπίρροος καί ὁ παραφροσύνη καί ὁ ἀγρυπνία χολώδης εἰμί πλεονάζω χυμός γνώρισμα · σπασμός δέ καί παλμός καί ὁ οἷος ὁ ὑποζύγιον ἔοικα οὖρος ὠμός καί παχύς αὐτός εἶδος εἰμί . οὕτως κακός ὁ νόσος ἐν ὅς ἀμφότερος πλεονάζω ὁ λέγω χυμός καί ὁ ἡμιτριταῖος ἐπί γε οὗτος δείκνυμι ἐπιγίγνομαι . ὁ μέν οὖν ἐπισφαλής νοσέω ὁ γυνή οὗτος εἰμί αἴτιος . πότερος δέ διαφεύγω ὁ νόσος ἤ θνῄσκω ὁ τε σύμπτωμα καί ὁ σημεῖον κατά ἀρχή εὐθύς ἐξηγέομαι δύναμαι . προσέχω οὖν αὐτός ἕνεκα γυμνασία . ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα , ὅστις εἰμί ιδʹ , μετά τόκος , πῦρ , φημί , λαμβάνω ὁ ἄνθρωπος μετά ῥῖγος . οἶδα δέ ὅτι πῦρ ὀνομάζω ὁ πυρώδης πυρετός , ἀλλά οὔπω οὗτος γε πάντως ὀλέθριος , ὥσπερ οὐδέ ὁ καρδιαλγέω , ὅς εἰμί ὁ στόμα ὁ κοιλία ὀδυνάω , ὡσαύτως δέ οὔτε ὁ γυναικεῖος μόριον , καθά οὐδέ ὅτι ὁ δεξιός ὑποχόνδριος , ἀλλά καί ὕπνος , φημί , οὐ ἔνειμι . αὐξάνω μέν οὖν ὁ διάγνωσις ἐκ οὗτος ἅπας ὁ ὁ νόσημα κακία , οὐ μήν ὅτι γε πάντως ἐπί αὐτός θνῄσκω δῆλος ἐγώ , καθά οὐδέ ὅτι διψώδης οὐδέ ὅτι ὁ οὖρον λεπτός καί ἄχροος . χρόνος μέν γάρ εἰς πέψις δέω ὁ τοιοῦτος ὁ ὅρος , οὐ μήν ὀλέθριος γε πάντως εἰμί . ἀλλά καί ἄκρις , φημί , ψυχρός . οὗτος μέν ἤδη ὁ ἔσχατος ὀλέθριος εἰμί ἐν ἀρχή νόσημα ἅμα σφοδρός πυρετός γίγνομαι . εἰ μέν οὖν ἐπίσταμαι ὅπως ἔχω ῥώμη ὁ γυνή καί περί ὁ χρόνος ὁ νόσος , δυνατός εἰμί ἄν ἐγώ λέγω ἐπί ὁ προλέγω σύμπτωμα καί εἰ ἐκ παράδοξος τις ἀμυδρός ἐλπίς σωτηρία ἔχω . ἐπειδή δέ ἄδηλος οὗτος , μιμνῄσκω γε σύ χρή προστίθημι ὁ ὀλέθριος σύμπτωμα κατά ὁ ἐπίσκεψις ὁ νοσέω ὁ ἀπό ὁ δύναμις διορισμός · οὕτως γάρ ἀποφαίνω βέβαιος δύναμαι . οὗτος γοῦν ὁ γυνή περί ὁ ιδʹ ἡμέρα ὁ τε πόνος διά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι καί παραφροσύνη ὁ εἰμί θάνατος δηλόω , ἤτοι κατά ὁ ιζʹ ἤ ὁ ἄν ἐκ ὁ ὁ κρίσιμος ἡμέρα φύσις . καί τοίνυν ἀμφότερος γίγνομαι κατά μέν ὁ ιζʹ ἀφωνία καταλαμβάνω αὐτός , εἰκοσταῖος δέ ἀποθνῄσκω .