galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 3.3.73
Ἐν Θάσῳ τὴν κατακειμένην περὶ τὸ ψυχρὸν ὕδωρ ἐκ τόκου θυγατέρα τεκοῦσαν , καθάρσεως οὐ γενομένης , πυρετὸς ὀξὺς , φρικώδης τριταίην ἔλαβε . ἐκ χρόνου δὲ πολλοῦ πρὸ τοῦ τόκου πυρετώδης ἦν , κατακλινὴς , ἀπόσιτος . μετὰ δὲ τὸ γενόμενον ῥῖγος ξυνεχέες , ὀξέες , φρικώδεες οἱ πυρετοί . ὀγδόῃ πολλὰ παρέκρουσε καὶ τὰς ἐχομένας καὶ ταχὺ πάλιν κατενόει , κοιλίη ταραχώδης πολλοῖσι λεπτοῖσιν , ὑδατοχόλοις , ἄδιψος . ἑνδεκάτῃ κατενόει , κωματώδης δὲ ἦν , οὖρα πολλὰ , λεπτὰ καὶ μέλανα , ἄγρυπνος . εἰκοστῇ περιέψυξε καὶ ταχὺ πάλιν ἀνεθερμάνθη . μικρὰ παρέλεγεν , ἄγρυπνος τὰ κάτω κοιλίης ἐπὶ τῶν αὐτῶν , οὖρα ὑδατώδεα , πολλὰ , εἰκοστῇ ἑβδόμῃ ἄπυρος , κοιλίη ξυνέστη . οὐ πολλῷ δὲ χρόνῳ ὕστερον ἰσχίου δεξιοῦ ὀδύνη ἰσχυρὴ , χρόνον πολὺν , πυρετοὶ πάλιν παρείποντο καὶ οὖρα ὑδατώδεα . τεσσαρακοστῇ τὰ μὲν περὶ τὸ ἰσχίον ἐπεκούφισεν . βῆχες δὲ ξυνεχέες , ὑγραὶ , πολλαὶ , κοιλίη ξυνέστη , ἀπόσιτος , οὖρα ἐπὶ τῶν αὐτῶν . οἱ δὲ πυρετοὶ τὸ μὲν ὅλον οὐκ ἐλλείποντες , πεπλανημένως δὲ παροξυνόμενοι , τὰ μὲν , τὰ δὲ οὔ . ἑξηκοστῇ αἱ μὲν βῆχες ἀσήμως ἐξέλιπον . οὔτε γάρ τις πτυάλων πεπασμὸς ἐγίνετο οὔτε ἄλλη τῶν εἰθισμένων ἀπόστασις . σιαγὼν δὲ ἡ ἐκ τῶν ἐπὶ δεξιὰ , κατεσπάσθη , κωματώδης , παρέλεγε πάλιν καὶ ταχὺ κατενόει . πρὸς δὲ τὰ γεύματα ἀπονενοημένως εἶχεν . ὁ σιαγὼν μὲν ἐπανῆκεν , ἡ κοιλίη δὲ χολώδεα σμικρὰ διέδωκεν , ἐπύρεσεν ὀξυτέρως , φρικώδης καὶ τὰς ἐχομένας ἄφωνος . καὶ πάλιν κατενόει καὶ διελέγετο καὶ ὀγδοηκοστῇ ἀπέθανε . ταύτῃ τὰ τῶν οὔρων διὰ τέλεος ἦν μέλανα καὶ λεπτὰ καὶ ὑδατώδη καὶ καῦμα παρείπετο , ἄσιτος , ἄθυμος , ἄγρυπνος , ὀργαὶ , δυσφορίαι , τὰ περὶ τὴν γνώμην μελαγχολικά . Ἄξιον ἐπισημήνασθαι πῶς οὐδὲν εἶπον οἱ περὶ τὸν Σαβῖνον περὶ τοῦ παρὰ τὸ ψυχρὸν ὕδωρ , ἐνὸν αὐτοῖς εἰπεῖν ὅτι διὰ τοῦτο καταψυγέντι τῷ γυναίῳ νοσῆσαι συνέβη . πολλῷ γὰρ ἦν τοῦτο πιθανώτερον τῶν εἰρημένων εἴς τε τὸν Πάριον καὶ τὸν ἐν τῷ κήπῳ κατακείμενον παρὰ τῷ Ἀρτεμισίῳ καὶ τὸν παρὰ τῷ τείχει κατοικοῦντα . φαίνεται δ’ οὖν ἐπισχεθείσης τῆς κατὰ τὸν τόκον καθάρσεως γενέσθαι τῇ γυναικὶ καὶ ἡ νόσος . νοσώδης μὲν γὰρ καὶ ἡ τῶν καταμηνίων ἐπίσχεσις . ἀλλ’ οὐχ ὁμοίως βλαβερὰ τῇ μετὰ τὸν τόκον , ὅτι μὴ μόνον αὕτη πλῆθος , ἀλλὰ καὶ κακοχυμίαν ἱκανὴν ἐργάζεται . τὸ μὲν γὰρ χρηστότερον αἷμα τὸ ἔμβρυον ἕλκον εἰς ἑαυτὸ τροφῆς ἕνεκα , καταλεῖπον δὲ τὸ φαυλότερον , αἴτιον γίγνεται τῆς κακοχυμίας ταῖς κυούσαις , ἣν μετὰ τὸν τόκον ἡ φύσις ἐκκενοῖ . καὶ τοῦτ’ ἐννοήσαντες οἱ παλαιοὶ , λοχίων κένωσιν τὴν γινομένην μετὰ τὸν τόκον ἔκκρισιν τοῦ αἵματος προσηγόρευσαν . ἔστι μὲν οὖν καὶ ἡ κατὰ μῆνα κένωσις οὐ μόνον κένωσις , ἀλλὰ καὶ κάθαρσις , οὐ μὴν οὔτ’ ἴσον τὸ πλῆθος τῆς κακοχυμίας οὔτ’ ἐν ἴσῳ χρόνῳ ταῖς μηνιαίαις ἀθροίζεται περιόδοις , ὅσον ἐν τῷ τῆς κυήσεως χρόνῳ . καὶ τοὐπίπαν δὲ μελαγχολικὸν αἷμα φαίνεται τὸ κενούμενον αὐταῖς εἶναι μετὰ τὸν τόκον , ὥστε καὶ τὰ οὖρα πάσαις ὁρᾶται κεχρωσμένα , καθάπερ ἀσβόλης τινὸς ἐμπεπτωκυίας αὐτῆς , ὅπερ ἀμέλει κᾀπὶ ταύτης τῆς γυναικὸς ἔγραψεν ὁ Ἱπποκράτης , ἐπὶ τῆς ια΄ ἡμέρας , εἰπὼν , οὖρα πολλὰ , λεπτὰ , μέλανα . καὶ οἶδά γέ τινα διὰ τοιούτων οὔρων πολλῶν ἐκκενωθέντων ὠφεληθεῖσαν , ἄλλοτε δὲ ταύτης οὐκ ἐξεκενώθη τὸ τοιοῦτον , μετέπεσε γὰρ ἂν αὐτοῖς εἰς τὸ ὑδατῶδες τὰ οὖρα πολλὰ , λεπτὰ , μέλανα . γέγραπται οὖν ἐν τῇ τῆς κ΄ ἡμέρας διηγήσει , οὖρα ὑδατώδεα , πολλὰ , κακά . εἶτα πάλιν ἐν τῇ μ΄ οὖρα ἐπὶ τῶν αὐτῶν . οὐ μὴν οὐδὲ ἄλλη τις αὐτῇ κένωσις ἢ ἀπόστασις ἐγένετο καὶ διὰ τοῦτο χρόνῳ πολλῷ νοσήσασα κατὰ τὴν ὀγδοηκοστὴν ἡμέραν ἀπέθανεν . αὐτὸς γοῦν ὁ Ἱπποκράτης ἔγραψεν οὕτω . οὔτε γὰρ πτυέλων τὶς πεπασμὸς ἐγένετο οὔτ’ ἄλλη τις τῶν εἰθισμένων ἀπόστασις , καίτοι πειραθείσης τῆς φύσεως εὐθέως τὸ περιττὸν ἀποθέσθαι περὶ τὸ ἰσχίον , ἀλλ’ ἔοικε παλινδρομῆσαι . καὶ ταῦτά φησι γοῦν τεσσαρακοστῇ . τὰ μὲν περὶ τὸ ἰσχίον ἐκούφισε , βῆχες δὲ συνεχέες ὑγραί . πολλάκις δὲ ἀκηκόαμεν ἤδη περὶ τῆς κονωνίας τοῦ θώρακος πρὸς τὰ γεννητικὰ μόρια . τὰ μὲν οὖν κεφάλαια τῶν συμβάντων αὐτῇ ταῦτ’ ἐστί . τῶν δὲ κατὰ μέρος ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει γεγραμμένων τὰ μὲν ὑδατόχροα διαχωρήματα τινὲς μὲν διὰ τοῦ χ καὶ λ γράφουσιν , ἔνιοι δὲ διὰ τοῦ χ καὶ ο καὶ λ . καὶ λεπτὰ μὲν ὑπάρχειν αὐτὰ , καθάπερ καὶ τὸ ὕδωρ ἐστὶ λεπτὸν , ἐνδεικνυμένων ἀμφοτέρων τῶν ὀνομάτων , ὑπηλλαγμένα δὲ κατὰ τὴν χρόαν , τὰ μὲν ὑδατόχλοα τῆς χλόης ἐμφαίνειν αὐτὰ , τὰ δ’ ὑδατόχολα τῆς χολῆς . καὶ τρίτη δ’ αὖ τις γραφὴ διὰ τοῦ χ καὶ ρ . ἡ ὕδατος χρόα , μήτ’ ἐν τοῖς παλαιοῖς μήτε ὅλως ἐν τοῖς ἀκριβέσιν ἀντιγράφοις εὑρισκομένη , φανερῶς τε οὖσα μοχθηρά . τὰ γὰρ ὑδατώδη τῶν οὔρων ἐν αὐτῷ τῷ τοιαῦτα λεχθῆναι καὶ τὴν σύστασιν ἐμφαίνει λευκὴν καὶ τὴν χρόαν λευκήν . ἐχρήσατο δ’ ἐν τῇ διηγήσει τῆς ἀῤῥώστου τῇδε κακοζήλῳ τινὶ λέξει ὁ Ἱπποκράτης , καίτοι ἅπαντα κατὰ τὸ βιβλίον ἡρμηνευκώς . γέγραπται δ’ οὖν ἡ λέξις οὕτως . πρὸς δὲ τὰ γεύματα ἀπονενοημένως εἶχεν , ὑπερβολὴν ἀνορεξίας καὶ τὸ πρὸς αὐτὰ μῖσος ἐνδεικνυμένης τῆς φωνῆς , ὅπερ , ὅτι τῶν μοχθηρῶν ἐστὶ σημείων , εἴρηται πολλάκις . ἄξιον θαυμάσαι καὶ πῶς οὐδὲν εἶπον οἱ περὶ τὸν Σαβῖνον εἰς τοὺς προκειμένους χαρακτῆρας ἑκάστῳ τῶν ἀῤῥώστων , ὑπὲρ ὧν ἐγὼ μὲν ἱκανῶς ἐν τῷ β΄ τῶν ὑπομνημάτων διελθὼν οὐκέτι δέομαι μνημονεύειν αὐτῶν . ὅ γε μὴν ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἀῤῥώστων προχειριζόμενος ἐξελέγχειν πειρᾶται τὴν μοχθηρίαν τῶν ἐξηγησαμένων αὐτούς .
Lemmas: ἐν Θάσος ὁ κατάκειμαι περί ὁ ψυχρός ὕδωρ ἐκ τόκος θυγάτηρ τίκτω , κάθαρσις οὐ γίγνομαι , πυρετός ὀξύς , φρικώδης τριταῖος λαμβάνω . ἐκ χρόνος δέ πολύς πρό ὁ τόκος πυρετώδης εἰμί , κατακλινής , ἀπόσιτος . μετά δέ ὁ γίγνομαι ῥῖγος συνεχής , ὀξύς , φρικώδης ὁ πυρετός . ὄγδοος πολύς παρακρούω καί ὁ ἔχω καί ταχύς πάλιν κατανοέω , κοιλία ταραχώδης πολύς λεπτός , ὑδατόχολος , ἄδιψος . ἑνδέκατος κατανοέω , κωματώδης δέ εἰμί , οὖρον πολύς , λεπτός καί μέλας , ἄγρυπνος . εἰκοστός περιψύχω καί ταχύς πάλιν ἀναθερμαίνω . μικρός παραλέγω , ἄγρυπνος ὁ κάτω κοιλία ἐπί ὁ αὐτός , οὖρον ὑδατώδης , πολύς , εἰκοστός ἕβδομος ἄπυρος , κοιλία συνίστημι . οὐ πολύς δέ χρόνος ὕστερον ἴσχιον δεξιός ὀδύνη ἰσχυρός , χρόνος πολύς , πυρετός πάλιν παρέπομαι καί οὖρον ὑδατώδης . τεσσαρακοστός ὁ μέν περί ὁ ἰσχίον ἐπικουφίζω . βήξ δέ συνεχής , ὑγρός , πολύς , κοιλία συνίστημι , ἀπόσιτος , οὖρον ἐπί ὁ αὐτός . ὁ δέ πυρετός ὁ μέν ὅλος οὐ ἐλλείπω , πεπλανημένως δέ παροξύνω , ὁ μέν , ὁ δέ οὐ . ἑξηκοστός ὁ μέν βήξ ἄσημος ἐκλείπω . οὔτε γάρ τις πτύαλον πεπασμός γίγνομαι οὔτε ἄλλος ὁ ἐθίζω ἀπόστασις . σιαγών δέ ὁ ἐκ ὁ ἐπί δεξιός , κατασπάω , κωματώδης , παραλέγω πάλιν καί ταχύς κατανοέω . πρός δέ ὁ γεῦμα ἀπονενοημένως ἔχω . ὁ σιαγών μέν ἐπανήκω , ὁ κοιλία δέ χολώδης μικρός διαδίδωμι , πυρέζομαι ὀξύς , φρικώδης καί ὁ ἔχω ἄφωνος . καί πάλιν κατανοέω καί διαλέγω καί ὀγδοηκοστός ἀποθνῄσκω . ταύτῃ ὁ ὁ ὅρος διά τέλος εἰμί μέλας καί λεπτός καί ὑδατώδης καί καῦμα παρέπομαι , ἄσιτος , ἄθυμος , ἄγρυπνος , ὀργή , δυσφορία , ὁ περί ὁ γνώμη μελαγχολικός . ἄξιος ἐπισημαίνω πῶς οὐδείς λέγω ὁ περί ὁ Σαβῖνος περί ὁ παρά ὁ ψυχρός ὕδωρ , ἔνειμι αὐτός λέγω ὅτι διά οὗτος καταψύχω ὁ γύναιον νοσέω συμβαίνω . πολύς γάρ εἰμί οὗτος πιθανός ὁ λέγω εἰς τε ὁ Πάριος καί ὁ ἐν ὁ κῆπος κατάκειμαι παρά ὁ Ἀρτεμίσιος καί ὁ παρά ὁ τεῖχος κατοικέω . φαίνω δέ οὖν ἐπέχω ὁ κατά ὁ τόκος κάθαρσις γίγνομαι ὁ γυνή καί ὁ νόσος . νοσώδης μέν γάρ καί ὁ ὁ καταμήνιος ἐπίσχεσις . ἀλλά οὐ ὅμοιος βλαβερός ὁ μετά ὁ τόκος , ὅτι μή μόνος οὗτος πλῆθος , ἀλλά καί κακοχυμία ἱκανός ἐργάζομαι . ὁ μέν γάρ χρηστός αἷμα ὁ ἔμβρυον ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ τροφή ἕνεκα , καταλείπω δέ ὁ φαῦλος , αἴτιος γίγνομαι ὁ κακοχυμία ὁ κυέω , ὅς μετά ὁ τόκος ὁ φύσις ἐκκενόω . καί οὗτος ἐννοέω ὁ παλαιός , λοχέος κένωσις ὁ γίγνομαι μετά ὁ τόκος ἔκκρισις ὁ αἷμα προσαγορεύω . εἰμί μέν οὖν καί ὁ κατά μείς κένωσις οὐ μόνος κένωσις , ἀλλά καί κάθαρσις , οὐ μήν οὔτε ἴσος ὁ πλῆθος ὁ κακοχυμία οὔτε ἐν ἴσος χρόνος ὁ μηνιαῖος ἀθροίζω περίοδος , ὅσος ἐν ὁ ὁ κύησις χρόνος . καί ἐπίπαν δέ μελαγχολικός αἷμα φαίνω ὁ κενόω αὐτός εἰμί μετά ὁ τόκος , ὥστε καί ὁ οὖρον πᾶς ὁράω χρώζω , καθά ἀσβόλη τις ἐμπίπτω αὐτός , ὅς ἀμέλει εἰͅπί οὗτος ὁ γυνή γράφω ὁ Ἱπποκράτης , ἐπί ὁ ιαʹ ἡμέρα , λέγω , οὖρον πολύς , λεπτός , μέλας . καί οἶδα γε τις διά τοιοῦτος ὅρος πολύς ἐκκενόω ὠφελέω , ἄλλοτε δέ οὗτος οὐ ἐκκενόω ὁ τοιοῦτος , μεταπίπτω γάρ ἄν αὐτός εἰς ὁ ὑδατώδης ὁ οὖρον πολύς , λεπτός , μέλας . γράφω οὖν ἐν ὁ ὁ ἄν ἡμέρα διήγησις , οὖρον ὑδατώδης , πολύς , κακός . εἶτα πάλιν ἐν ὁ μʹ οὖρον ἐπί ὁ αὐτός . οὐ μήν οὐδέ ἄλλος τις αὐτός κένωσις ἤ ἀπόστασις γίγνομαι καί διά οὗτος χρόνος πολύς νοσέω κατά ὁ ὀγδοηκοστός ἡμέρα ἀποθνῄσκω . αὐτός γοῦν ὁ Ἱπποκράτης γράφω οὕτως . οὔτε γάρ πτύελον τίς πεπασμός γίγνομαι οὔτε ἄλλος τις ὁ ἐθίζω ἀπόστασις , καίτοι πειράω ὁ φύσις εὐθύς ὁ περισσός ἀποτίθημι περί ὁ ἰσχίον , ἀλλά ἔοικα παλινδρομέω . καί οὗτος φημί γοῦν τεσσαρακοστός . ὁ μέν περί ὁ ἰσχίον κουφίζω , βήξ δέ συνεχής ὑγρός . πολλάκις δέ ἀκούω ἤδη περί ὁ κονωνία ὁ θώραξ πρός ὁ γεννητικός μόριον . ὁ μέν οὖν κεφάλαιος ὁ συμβαίνω αὐτός οὗτος εἰμί . ὁ δέ κατά μέρος ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις γράφω ὁ μέν ὑδατόχροος διαχώρημα τις μέν διά ὁ χ̅ καί λ γράφω , ἔνιοι δέ διά ὁ χ̅ καί ο̅ καί λ . καί λεπτός μέν ὑπάρχω αὐτός , καθά καί ὁ ὕδωρ εἰμί λεπτός , ἐνδείκνυμι ἀμφότερος ὁ ὄνομα , ὑπαλλάσσω δέ κατά ὁ χροιά , ὁ μέν ὑδατόχλοος ὁ χλόη ἐμφαίνω αὐτός , ὁ δέ ὑδατόχολος ὁ χολή . καί τρίτος δέ αὖ τις γραφή διά ὁ χ̅ καί ρ̅ . ὁ ὕδωρ χρώς , μήτε ἐν ὁ παλαιός μήτε ὅλος ἐν ὁ ἀκριβής ἀντίγραφος εὑρίσκω , φανερός τε εἰμί μοχθηρός . ὁ γάρ ὑδατώδης ὁ ὅρος ἐν αὐτός ὁ τοιοῦτος λέγω καί ὁ σύστασις ἐμφαίνω λευκός καί ὁ χροιά λευκός . χράω δέ ἐν ὁ διήγησις ὁ ἄρρωστος ὅδε κακόζηλος τις λέξις ὁ Ἱπποκράτης , καίτοι ἅπας κατά ὁ βιβλίον ἑρμηνεύω . γράφω δέ οὖν ὁ λέξις οὕτως . πρός δέ ὁ γεῦμα ἀπονενοημένως ἔχω , ὑπερβολή ἀνορεξία καί ὁ πρός αὐτός μῖσος ἐνδείκνυμι ὁ φωνή , ὅς , ὅτι ὁ μοχθηρός εἰμί σημεῖον , λέγω πολλάκις . ἄξιος θαυμάζω καί πῶς οὐδείς λέγω ὁ περί ὁ Σαβῖνος εἰς ὁ πρόκειμαι χαρακτήρ ἕκαστος ὁ ἄρρωστος , ὑπέρ ὅς ἐγώ μέν ἱκανός ἐν ὁ βʹ ὁ ὑπόμνημα διέρχομαι οὐκέτι δέω μνημονεύω αὐτός . ὁ γε μήν ἐπί ἕκαστος ὁ ἄρρωστος προχειρίζω ἐξελέγχω πειράω ὁ μοχθηρία ὁ ἐξηγέομαι αὐτός .