galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 1.2.4
Ὕδατα πολλὰ , λαῦρα , μεγάλα , χιόνες , μιξαίθρια τὰ πλεῖστα . ταῦτα δ’ ἐγένετο μὲν πάντα , οὐ λίην δ’ ἀκαίρως τὰ τῶν ψύξεων . ἤδη δὲ μεθ’ ἡλίου τροπὰς χειμερινὰς καὶ ἡνίκα ζέφυρος πνέειν ἄρχεται , ὀπισθοχείμωνες μεγάλοι , βόρεια πολλὰ , χιὼν καὶ ὕδατα πολλὰ συνεχέως καὶ οὐρανὸς λαιλαπώδης καὶ ἐπινέφελος . ταῦτα δὲ ξυνέτεινε καὶ οὐκ ἀνίει μέχρις ἰσημερίας . ἔαρ δὲ ψυχρὸν , βόρειον , ὑδατῶδες , ἐπινέφελον . θέρος οὐ λίην καυματῶδες ἐγένετο . ἐτησίαι ξυνεχῶς ἐπέπνευσαν . ταχὺ δὲ περὶ ἀρκτοῦρον , ἐν βορέοισι πολλὰ πάνυ ὕδατα . Πολλὰ λέγομεν ὕδατα γίνεσθαι κατά τινα καιρὸν , διὰ τὸ τοῦ χρόνου μῆκος , εἰ καὶ μὴ λάβρον ἐν αὐτῷ καταῤῥήσσοιτο . λέγομεν δὲ πολλὰ , κἂν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ ὑπέλθοι λάβρα . δύναται δὲ ταῦτα καὶ μεγάλα καλεῖσθαι , ἀλλ’ ὅταν γ’ ἐφεξῆς ἀλλήλλων εἴποι τις ὕδατα λάβρα καὶ μεγάλα γεγονέναι , καθάπερ Ἱπποκράτης συνέγραψεν , ἀκουσώμεθα λάβρα μὲν τὰ ἐξαιφνίδια , σφοδρά τε καὶ ὀλιγοχρόνια , μεγάλα δὲ τὰ μήτ’ ἐξαιφνίδια μήτ’ ὀλιγοχρόνια παντάπασιν , ὥσπερ γε μηδὲ πολυχρόνια . σαφηνείας δ’ ἕνεκεν οὐδὲν κωλύσει καὶ μακροτέρα βραχεῖ χρήσασθαι διηγήσει . γιγνέσθω τοίνυν ἐξαίφνης ὑετὸς πάμπολυς ὥραις τρισὶν ἢ τέτρασιν , εἶτ’ εὐθέως παυέσθω , λάβρον τοῦτον ὀνομάσομεν . ἄλλος δέ τις κατὰ βραχὺ μὲν ἀρξάσθω , κατὰ βραχὺ δ’ αὐξηθήτω καὶ τοῦτο ταθήτω δι’ ὅλης ἡμέρας καὶ νυκτὸς , εἶτ’ ἀκμάσας πάλιν ἀφαιρείτω τοῦ πλήθους κατὰ βραχὺ δι’ ὅλης τῆς ὑστέρας ἡμέρας , εἶτα παυσάσθω , τὸν τοιοῦτον ὑετὸν οὐκ ἐροῦμεν λάβρον , ἀλλὰ μέγαν . ὁ τοίνυν χειμὼν ὃν διηγεῖται ποτὲ μὲν λάβρους ἔσχεν ὑετοὺς , ποτὲ δὲ μεγάλους ἐκ διαλειμμάτων , καθαροῦ δηλονότι γινομένου πολλάκις ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ περιέχοντος . τοῦτ’ οὖν ὁμολογεῖ καὶ τὸ γεγραμμένον ὑπ’ αὐτοῦ , μιξαίθρια τὰ πλεῖστα . καὶ χίονας δέ φησι γεγενῆσθαι ἐν τῷ χειμῶνι , μὴ προσθεὶς αὐτὰς πολλὰς ἢ ὀλίγας , ὡς ἂν οὐδέτερον ἱκανῶς ἐσχηκυίας , ἀλλὰ κατὰ τῆς πόλεως ἔθος μᾶλλον γενομένας . διὸ καὶ προσέθηκεν αὐτὸς , οὐ λίην δ’ ἀκαίρως τὰ τῶν ψύξεων . καὶ τἄλλα δὲ τούτων ἐφεξῆς πάντα τὸν χειμῶνα ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν γεγονέναι δηλοῖ , κατὰ φύσιν μόνον αὐτὸν γινόμενον τοιοῦτον , μᾶλλον δὲ τοῦ προσήκοντος ὑγρὸν τηνικαῦτα συμβάντα . καὶ μέντοι καὶ τὸ ἔαρ ὑδατῶδες , ψυχρόν τε καὶ βόρειον ἔφη γεγονέναι , πρὸς δὲ τούτῳ καὶ ἐπινέφελον , εἶτα τὸ θέρος μέτριόν πως , ἐφ’ οἶς πᾶσιν ἐν βορείοις τισὶ , περὶ ἀρκτοῦρον ὕδατα γενέσθαι πολλά . καὶ μετὰ ταῦτα τὸ κεφάλαιον ὅλης τῆς καταστάσεως ἐρεῖ κατὰ τὴν λέξιν · γενομένου δὲ τοῦ ἔτεος ὅλου ὑγροῦ καὶ ψυχροῦ καὶ βορείου , οὐρανὸς λαιλαπώδης καὶ ἐπινέφελος . οὐρανὸν εἴρηκε κατὰ τὸ τῶν ἰδιωτῶν ἔθος τὸν ὑπὲρ ἡμᾶς ἀέρα μέχρι τῆς χώρας τῶν νεφελῶν . ὁ δ’ ὑπὸ τῶν ἀστρονόμων τε καὶ φιλοσόφων οὐρανὸς ὀνομαζόμενος ἀπὸ τῶν κατὰ τὴν σελήνην ἄρχεται τόπων . λαίλαπας δὲ τοὺς ἐξαιφνιδίους καὶ σφοδροὺς ἀνέμους οἱ Ἕλληνες ὀνομάζουσι , καὶ μάλισθ’ ὅταν ὑετὸς ἅμα ἐν αὐτοῖς γίγνηται λάβρος .
Lemmas: ὕδωρ πολύς , λαύρα , μέγας , χιών , μιξαίθρια ὁ πολύς . οὗτος δέ γίγνομαι μέν πᾶς , οὐ λίαν δέ ἄκαιρος ὁ ὁ ψῦξις . ἤδη δέ μετά ἥλιος τροπή χειμερινός καί ἡνίκα ζέφυρος πνέω ἄρχω , ὀπισθοχείμωνυς μέγας , βόρειος πολύς , χιών καί ὕδωρ πολύς συνεχής καί οὐρανός λαιλαπώδης καί ἐπινέφελος . οὗτος δέ συντείνω καί οὐ ἀνίημι μέχρι ἰσημερία . ἔαρ δέ ψυχρός , βόρειος , ὑδατώδης , ἐπινέφελος . θέρος οὐ λίαν καυματώδης γίγνομαι . ἐτησίαι συνεχής ἐπιπνέω . ταχύς δέ περί ἀρκτοῦρος , ἐν βοράω πολύς πάνυ ὕδωρ . πολύς λέγω ὕδωρ γίγνομαι κατά τις καιρός , διά ὁ ὁ χρόνος μῆκος , εἰ καί μή λάβρος ἐν αὐτός καταρρήγνυμι . λέγω δέ πολύς , ἄν ἐν ὀλίγος χρόνος ὑπέρχομαι λάβρος . δύναμαι δέ οὗτος καί μέγας καλέω , ἀλλά ὅταν γε ἐφεξῆς ἀλλήλλῖς λέγω τις ὕδωρ λάβρος καί μέγας γίγνομαι , καθά Ἱπποκράτης συγγράφω , ἀκούω λάβρος μέν ὁ ἐξαιφνίδιος , σφοδρός τε καί ὀλιγοχρόνιος , μέγας δέ ὁ μήτε ἐξαιφνίδιος μήτε ὀλιγοχρόνιος παντάπασι , ὥσπερ γε μηδέ πολυχρόνιος . σαφήνεια δέ ἕνεκα οὐδείς κωλύω καί μακρός βραχύς χράω διήγησις . γίγνομαι τοίνυν ἐξαίφνης ὑετός πάμπολυς ὥρα τρεῖς ἤ τέσσαρες , εἶτα εὐθύς παύω , λάβρος οὗτος ὀνομάζω . ἄλλος δέ τις κατά βραχύς μέν ἄρχω , κατά βραχύς δέ αὐξάνω καί οὗτος τείνω διά ὅλος ἡμέρα καί νύξ , εἶτα ἀκμάζω πάλιν ἀφαιρέω ὁ πλῆθος κατά βραχύς διά ὅλος ὁ ὑστέρα ἡμέρα , εἶτα παύω , ὁ τοιοῦτος ὑετός οὐ λέγω λάβρος , ἀλλά μέγας . ὁ τοίνυν χειμών ὅς διηγέομαι ποτέ μέν λάβρος ἔχω ὑετός , ποτέ δέ μέγας ἐκ διάλειμμα , καθαρός δηλονότι γίγνομαι πολλάκις ἐν ὁ μεταξύ ὁ περιέχω . οὗτος οὖν ὁμολογέω καί ὁ γράφω ὑπό αὐτός , μιξαίθρια ὁ πολύς . καί χίων δέ φημί γίγνομαι ἐν ὁ χειμών , μή προστίθημι αὐτός πολύς ἤ ὀλίγος , ὡς ἄν οὐδέτερος ἱκανός ἔχω , ἀλλά κατά ὁ πόλις ἔθος μάλα γίγνομαι . διό καί προστίθημι αὐτός , οὐ λίαν δέ ἄκαιρος ὁ ὁ ψῦξις . καί ἄλλος δέ οὗτος ἐφεξῆς πᾶς ὁ χειμών ψυχρός καί ὑγρός γίγνομαι δηλόω , κατά φύσις μόνος αὐτός γίγνομαι τοιοῦτος , μάλα δέ ὁ προσήκω ὑγρός τηνικαῦτα συμβαίνω . καί μέντοι καί ὁ ἔαρ ὑδατώδης , ψυχρός τε καί βόρειος φημί γίγνομαι , πρός δέ οὗτος καί ἐπινέφελος , εἶτα ὁ θέρος μέτριος πως , ἐπί ὄις πᾶς ἐν βόρειος τις , περί ἀρκτοῦρος ὕδωρ γίγνομαι πολύς . καί μετά οὗτος ὁ κεφάλαιος ὅλος ὁ κατάστασις λέγω κατά ὁ λέξις · γίγνομαι δέ ὁ ἔτος ὅλος ὑγρός καί ψυχρός καί βόρειος , οὐρανός λαιλαπώδης καί ἐπινέφελος . οὐρανός λέγω κατά ὁ ὁ ἰδιώτης ἔθος ὁ ὑπέρ ἐγώ ἀήρ μέχρι ὁ χώρα ὁ νεφέλη . ὁ δέ ὑπό ὁ ἀστρονόμος τε καί φιλόσοφος οὐρανός ὀνομάζω ἀπό ὁ κατά ὁ σελήνη ἄρχω τόπος . λαῖλαψ δέ ὁ ἐξαιφνίδιος καί σφοδρός ἄνεμος ὁ Ἕλλην ὀνομάζω , καί μάλα ὅταν ὑετός ἅμα ἐν αὐτός γίγνομαι λάβρος .