galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 6.2.36
Καὶ ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέει καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα . Ἔν τι τῶν κατ’ εἶδος ἀντισπαστικῶν βοηθημάτων , τοῦτ’ ἔστι συμβουλεύοντος ἡμῖν αὐτοῦ τὰ χρόνια τῶν ὀφθαλμῶν ῥεύματα μετάγειν , ἀντισπῶντας ἐπὶ φάρυγγα , διὰ φαρμάκων δηλονότι δριμέων , οἷς διαχρίειν τε δεήσει τὸν οὐρανίσκον , ἀνακογχυλίζεσθαί τε κελεύειν , ἐάν γε μηδὲν ἐκ τούτου μέλλωμεν ἐργάσασθαι χεῖρον . ἐφ’ ὧν γὰρ εὐλαβούμεθα μή πως εἰς τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν καὶ τὸν πνεύμονα τραπῇ τὸ ῥεῦμα , φυλαξόμεθα τὴν τοιαύτην ἀντίσπασιν . ὥσπερ οὖν ἐπὶ τούτου συνεβούλευσεν , οὕτω κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἀξιοῖ σε προορᾶσθαι , μή τι τῶν μορίων , εἰς ἃ τὴν ἀντίσπασιν ἐργάζῃ , κινδυνεύσῃ μεγάλως βλαβῆναι . τινὲς δ’ ἐπὶ τῶν καλουμένην ῥοιάδα κατ’ ὀφθαλμὸν ἐχόντων τὸν λόγον τοῦτον αὐτῷ γεγονέναι φασὶν , ὥσπερ καὶ ὁ Λύκος , ὃς ἀποτείνας μακρὸν λόγον , ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν εἰς ὑπερώαν φησὶ διήκειν πόρον , ἐκκενοῦντα ταύτῃ τὸ κατ’ αὐτοὺς γεννώμενον περίττωμα . κεῖσθαι δὲ τὸν πόρον τοῦτον παρὰ τὸν μέσον κανθὸν καὶ γίνεσθαι ῥοιάδα κατὰ τρόπους τρεῖς , ἤτοι τοῦ πόρου μύρου μύσαντός πως ἢ φραχθέντος ἢ τοῦ περιττώματος πολλοῦ συλλεγομένου κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν , ὡς ὑπερχεῖσθαί τι , μὴ δεχομένου πᾶν αὐτὸ τοῦ πόρου διὰ φυσικὴν στενότητα . καὶ κατὰ τρόπον ἄλλον , ὅταν οὐλὴ κατὰ τὸν κανθὸν γενομένη τυφλώσῃ τὸν πόρον , ἢ καὶ μετὰ τὰς ἐκτομὰς τῶν ἀκανθίδων γίνεσθαί φησι καὶ ἄλλως , ἑλκωθέντος τοῦ τόπου . ταύτην μὲν οὖν ἀνίατον εἶναι , τὰς δ’ ἄλλας ἰασίμας , ἀντισπώντων ἡμῶν εἰς φάρυγγα . τὸ δὲ καὶ ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέει , προσκείμενον συμβολικῶς ἑαυτῷ γράψαντος τοῦ Ἱπποκράτους . ὅτι μὲν γὰρ ἔνθα λυσιτελής ἐστιν ἔρευξις , ἐνταῦθα χρὴ κινεῖν ἐρυγὰς εὔδηλον . ἐπὶ τίνων δ’ ἐστὶ λυσιτελὴς οὐκ εἶπε , ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τοὺς ῥοιώδεις ὀφθαλμοὺς ὅμοιόν ἐστι τούτῳ , διὸ καὶ παρεγκείμενον ἀτάκτως ἀσάφειαν εἰργάσατο . περὶ μὲν γὰρ τῶν ῥοιωδῶν ὀφθαλμῶν ἀντισπαστικὸν ἔγραψε βοήθημα . τὸ δ’ ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέει , δυοῖν θάτερον , ἤτοι γ’ ἐπὶ τῶν ῥοιωδῶν εἰρῆσθαι χρὴ καὶ φαίνεται μηδὲν ἐρυγὴ συντελοῦσα πρὸς τὴν ἴασιν αὐτῶν ἤ τινος ἀρχὴν ἑτέρου λόγου . διὸ καί τινες ἠναγκάσθησαν χωρίσαντες τῶν προειρημένων αὐτὸ ἑτέραν ῥῆσιν ποιήσασθαι τοιάνδε . καὶ ὅκου ἔρευξις λυσιτελεῖ καὶ ὅσα ἄλλα τοιαῦτα τὰς ἐφόδους ἀνεστομῶσθαι . ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο πάλιν οἰκείως ἐπιφέρεσθαι δόξει , οἷον ῥῖνες καὶ τὰ ἄλλα ὧν δεῖ καὶ τὰ ἐφεξῆς . ὅσοι τοίνυν αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ μόνον ὑποτετυπῶσθαί φασιν ἑαυτῷ τὸν Ἱπποκράτην . τὸ ὅκου ἔρευξις λυσιτελεῖ , νομίζουσιν αὐτὸν ἀξιοῦν ἐρυγὰς ἐνίοτε συμβουλεύειν κινεῖν . καὶ ἁρμόττειν γε αὐτάς φασιν ἐπὶ τῶν ἐμπνευματουμένων τὴν γαστέρα καὶ μάλιστα ἐφ’ ὧν οὐ διέρχεται κάτω τὸ φυσῶδες πνεῦμα . καὶ μέντοι καὶ τὸν στόμαχον ἀτονοῦντά φασι ῥώννυσθαι διὰ τῶν ἐρυγμῶν , ὡς δι’ οἰκείου γυμνασίου , καὶ κινεῖν γε τὰς ἐρυγὰς συμβουλεύουσιν οὐ μόνον διὰ φαρμάκων , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἐπιτηδεύοντα συνεχῶς ἐρυγγάνειν , κᾂν ὀλίγου τινὸς αἰσθάνηται πνεύματος ἐν τῷ στομάχῳ . Σαβῖνος δὲ ἐκ βομβυλίου στενοστόμου πίνοντα κελεύει κινεῖν ἐρυγάς . ἔνιοι δὲ καὶ τὰς κενώσεις τοῦ φυσώδους πνεύματος , ὁπόθεν ἂν γίνωνται καὶ ὁπωσοῦν , ἔρευξιν αὐτὸν ὠνομακέναι φασί . καθ’ οὓς καὶ βὴξ καὶ πταρμὸς καὶ λὺγξ καὶ φῦσα δι’ ἕδρας ἐκκρινομένη καὶ αἱ καθ’ ὅλον τοῦ σώματος διαπνοαὶ τοῦ πνεύματος , ἐρεύξεις κληθήσονται . τινὲς δὲ καὶ πᾶσαν ἔκκρισιν ὠνομάσθαι φασὶν ἔρευξιν , οὐ μόνον ἐὰν πνεύματος , ἀλλὰ κᾂν τινῶν ὑγρῶν ᾖ , τὴν τοῦ ποιητοῦ λέξιν ἐπαγόμενοι μαρτύριον , ἔνθα φησίν · Ἐρευγομένης ἁλὸς ἔξω , μοχθηρὰν ὁδὸν ἐξηγήσεως ταύτην τεμνόμενοι . τὰ γὰρ ὑπὸ τῶν ποιητῶν σπανίως εἰρημένα κατά τινα τρόπον ποιητικὸν , ἐὰν ὡς κυρίως λελεγμένα τὶς ἐξηγῆται , διαστρέφειν δυνήσεται καὶ τὰ σαφῶς εἰρημένα πάντα .
Lemmas: καί ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέω καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . ἐν τις ὁ κατά εἶδος ἀντισπαστικός βοήθημα , οὗτος εἰμί συμβουλεύω ἐγώ αὐτός ὁ χρόνιος ὁ ὀφθαλμός ῥεῦμα μετάγω , ἀντισπάω ἐπί φάρυγξ , διά φάρμακον δηλονότι δριμύς , ὅς διαχρίω τε δέω ὁ οὐρανίσκος , ἀνακογχυλίζω τε κελεύω , ἐάν γε μηδείς ἐκ οὗτος μέλλω ἐργάζομαι κακός . ἐπί ὅς γάρ εὐλαβέομαι μή πως εἰς ὁ τραχύς ἀρτηρία καί ὁ πνεύμων τρέπω ὁ ῥεῦμα , φυλάσσω ὁ τοιοῦτος ἀντίσπασις . ὥσπερ οὖν ἐπί οὗτος συμβουλεύω , οὕτως εἰͅπί ὁ ἄλλος ἀξιόω σύ προοράω , μή τις ὁ μόριον , εἰς ὅς ὁ ἀντίσπασις ἐργάζομαι , κινδυνεύω μέγας βλάπτω . τις δέ ἐπί ὁ καλέω ῥοιάς κατά ὀφθαλμός ἔχω ὁ λόγος οὗτος αὐτός γίγνομαι φημί , ὥσπερ καί ὁ Λύκος , ὅς ἀποτείνω μακρός λόγος , ἐκ ὁ ὀφθαλμός εἰς ὑπερώα φημί διήκω πόρος , ἐκκενόω οὗτος ὁ κατά αὐτός γεννάω περίσσωμα . κεῖμαι δέ ὁ πόρος οὗτος παρά ὁ μέσος κανθός καί γίγνομαι ῥοιάς κατά τρόπος τρεῖς , ἤτοι ὁ πόρος μύρον μύω πως ἤ φράζω ἤ ὁ περίσσωμα πολύς συλλέγω κατά ὁ ὀφθαλμός , ὡς ὑπερχέω τις , μή δέχομαι πᾶς αὐτός ὁ πόρος διά φυσικός στενότης . καί κατά τρόπος ἄλλος , ὅταν οὐλή κατά ὁ κανθός γίγνομαι τυφλόω ὁ πόρος , ἤ καί μετά ὁ ἐκτομή ὁ ἀκανθίς γίγνομαι φημί καί ἄλλος , ἑλκόω ὁ τόπος . οὗτος μέν οὖν ἀνίατος εἰμί , ὁ δέ ἄλλος ἰασίμη , ἀντισπάω ἐγώ εἰς φάρυγξ . ὁ δέ καί ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέω , πρόσκειμαι συμβολικός ἑαυτοῦ γράφω ὁ Ἱπποκράτης . ὅτι μέν γάρ ἔνθα λυσιτελής εἰμί ἔρευξις , ἐνταῦθα χρή κινέω ἐρυγή εὔδηλος . ἐπί τίς δέ εἰμί λυσιτελής οὐ λέγω , ἀλλά οὐδέ κατά ὁ ῥοιώδης ὀφθαλμός ὅμοιος εἰμί οὗτος , διό καί παρέγκειμαι ἄτακτος ἀσάφεια ἐργάζομαι . περί μέν γάρ ὁ ῥοιώδης ὀφθαλμός ἀντισπαστικός γράφω βοήθημα . ὁ δέ ὅπῃ ἔρευξις λυσιτελέω , δύο ἕτερος , ἤτοι γε ἐπί ὁ ῥοιώδης λέγω χρή καί φαίνω μηδείς ἐρυγή συντελέω πρός ὁ ἴασις αὐτός ἤ τις ἀρχή ἕτερος λόγος . διό καί τις ἀναγκάζω χωρίζω ὁ προλέγω αὐτός ἕτερος ῥῆσις ποιέω τοιόσδε . καί ὅπου ἔρευξις λυσιτελέω καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος ὁ ἔφοδος ἀναστομόω . ἀλλά οὐδέ οὗτος πάλιν οἰκεῖος ἐπιφέρω δοκέω , οἷος ῥίς καί ὁ ἄλλος ὅς δέω καί ὁ ἐφεξῆς . ὅσος τοίνυν αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος ὑποτυπόω φημί ἑαυτοῦ ὁ Ἱπποκράτης . ὁ ὅπου ἔρευξις λυσιτελέω , νομίζω αὐτός ἀξιόω ἐρυγή ἐνίοτε συμβουλεύω κινέω . καί ἁρμόζω γε αὐτός φημί ἐπί ὁ ἐμπνευματόω ὁ γαστήρ καί μάλα ἐπί ὅς οὐ διέρχομαι κάτω ὁ φυσώδης πνεῦμα . καί μέντοι καί ὁ στόμαχος ἀτονέω φημί ῥώννυμι διά ὁ ἐρυγμός , ὡς διά οἰκεῖος γυμνάσιον , καί κινέω γε ὁ ἐρυγή συμβουλεύω οὐ μόνος διά φάρμακον , ἀλλά καί αὐτός ἐπιτηδεύω συνεχής ἐρυγγάνω , ἔͅν ὀλίγος τις αἰσθάνομαι πνεῦμα ἐν ὁ στόμαχος . Σαβῖνος δέ ἐκ βομβύλιον στενόστομος πίνω κελεύω κινέω ἐρυγή . ἔνιοι δέ καί ὁ κένωσις ὁ φυσώδης πνεῦμα , ὁπόθεν ἄν γίγνομαι καί ὁπωσοῦν , ἔρευξις αὐτός ὀνομάζω φημί . κατά ὅς καί βήξ καί πταρμός καί λύγξ καί φῦσα διά ἕδρα ἐκκρίνω καί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα διαπνοή ὁ πνεῦμα , ἔρευξις καλέω . τις δέ καί πᾶς ἔκκρισις ὀνομάζω φημί ἔρευξις , οὐ μόνος ἐάν πνεῦμα , ἀλλά ἔͅν τις ὑγρός εἰμί , ὁ ὁ ποιητής λέξις ἐπάγω μαρτύριον , ἔνθα φημί · ἐρεύγομαι ἅλς ἔξω , μοχθηρός ὁδός ἐξήγησις οὗτος τέμνω . ὁ γάρ ὑπό ὁ ποιητής σπάνιος λέγω κατά τις τρόπος ποιητικός , ἐάν ὡς κύριος λέγω τίς ἐξηγέομαι , διαστρέφω δύναμαι καί ὁ σαφής λέγω πᾶς .