galenus.in-hippocratis-librum-primum-epidemiarum-commentarii-iii 1.1.1
Ἐν Θάσῳ φθινοπώρου περὶ ἰσημερίην καὶ ὑπὸ πλειάδος ὕδατα πολλὰ ξυνεχέα , μαλθακὰ , ὡς ἐν νοτίοισι . Ὅτι μὲν καὶ ἡ τοῦ χωρίου γνῶσις εἰς τὴν τῶν ἐπιδημίων νοσημάτων διδασκαλίαν ὠφέλιμός ἐστιν ὕστερον λέξω . νυνὶ δὲ τὴν λέξιν αὐτὴν πρότερον ἐξηγήσομαι , τοῦ συγγραφέως εἰπόντος περὶ ἰσημερίην καὶ ὑπὸ πλειάδος . δυοῖν γὰρ οὐσῶν ἰσημεριῶν καὶ δυοῖν πλειάδων ἐπισημασιῶν , οὗτος ἐδήλωσεν ὁποίαν αὐτῶν λέγει , προσθεὶς τῷ λόγῳ τὸ φθινόπωρον . κατὰ μὲν γὰρ τὸ ἔαρ ἡ ἑτέρα γίνεται καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ κατὰ τὴν ἡμετέραν οἴκησίν ἐστιν αὕτη , καθάπερ καὶ τελευτὴ πᾶσα ὑπὸ τῶν πλειάδων ἐπιτολήν . κατὰ δὲ τὸ φθινόπωρον ἡ ὑπόλοιπος ἰσημερία γίνεται καὶ ἡ τῶν πλειάδων δύσις . οὐδὲν δὲ διοίσει λέγειν ἤτοι κατὰ τὸν πληθυντικὸν ὀνομαζόμενον ἀριθμὸν τὰς πλειάδας ἢ κατὰ τὸν ἑνικὸν τὴν πλειάδα . γίνεται δὲ ἡ τῆς πλειάδος δύσις ὡς με - ﻿ τὰ πεντήκοντα ἡμέρας τῆς φθινοπωρινῆς ἰσημερίας , εἰδότων ἡμῶν τὰς μὲν ἰσημερίας καὶ τροπὰς ἑνὶ καιρῷ γινομένας ἐν ἁπάσαις ταῖς οἰκήσεσιν , τὰς δὲ ἐπιτολὰς καὶ δύσεις τῶν ἀστέρων ὑπαλλασσομένας , ὡς καθ’ ἑκάστην οἴκησιν ἰδίαν εἶναι . μόνοις γὰρ τοῖς ὑπὸ τὸν αὐτὸν οἰκοῦσι πόλον κοιναὶ τῶν ἄστρων αἵ τ’ ἐπιτολαὶ καὶ δύσεις γίνονται . καλοῦσι μὲν οἱ Ἕλληνες ὡς τὰ πολλὰ τὸ συγκείμενον ἐκ πολλῶν ἀστέρων ἄστρον οἷον τὸν ταῦρον ὅλον , ἤ τι μέρος αὐτῶν , τὰς ὑάδας ἢ τὰς πλειάδας . ὅμως μήν ἐστιν ὅτε καὶ τῶν ἀστέρων ἕκαστον ὀνομάζουσιν ἄστρον , οὐ μὴν τόν γε συγκείμενον ἐκ πολλῶν ἀστέρα καλοῦσιν , ἀλλ’ ἄστρον ἀεὶ μόνως οὕτως . ἕνα δὲ ἕκαστον οὐκέτι ἀστέρα μόνον , ὡς εἶπον , ἀλλὰ καὶ ἄστρον , οἷον τὸν ἀρκτοῦρον , τὸν σείριον , τὸν ἑωσφόρον , τὸν ἑσπέριον . ἀναγκαιότατόν δὲ ἐστιν εἰς ὅλην τὴν ἐνεστῶσαν πραγματείαν ἐπίστασθαι τὰς καθ’ ἑκάστην χώραν , ἐν αἷς ἂν ἰατρεύειν μέλλωμεν , ἑκάστου τῶν ἄστρων ἐπιτολάς τε καὶ δύσεις , ἐπειδὴ περιγράφουσιν αὗται τὰς ὥρας , αὐτίκα γέ τοι κατὰ τὸν τῆς Ἑλλησπόντου παράλληλον ἀρχὴ μὲν τοῦ ἦρός ἐστιν ἡ κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἰσημερία , τελευτὴ δὲ τῶν πλειάδων ἡ ἐπιτολή . αὕτη δὲ καὶ θέρους ἐστὶν ἀρχὴ , καθάπερ γε καὶ τελευτὴ μὲν τοῦ θέρους , ἀρχὴ δὲ τοῦ φθινοπώρου ἡ ἐπιτολὴ τοῦ ἀρκτούρου , προλαμβάνουσα τὴν φθινοπωρινὴν ἰσημερίαν ἡμέραις ὡς δώδεκα . καὶ μέν γε καὶ ἡ δύσις τῆς πλειάδος ἀρχὴ μὲν τοῦ χειμῶνός ἐστι , τελευτὴ δὲ τοῦ φθινοπώρου . θαυμάζειν δ’ , οἶμαι , δεῖ καὶ ζητεῖν τὴν αἰτίαν τοῦ παραλελεῖφθαι κατὰ τὸν λόγον ἐπιτολὴν ἀστέρος τοῦ ἐπισημοτάτου , γινομένην ἐν θέρει τοῦ καλουμένου σειρίου · ὀνομάζουσι δὲ αὐτὸν ἔνιοι καὶ κύνα , καταχρώμενοι τῇ τοῦ παντὸς ἄστρου προσηγορίᾳ · κύων μὲν γὰρ τὸ σύμπαν ἄστρον , ὁ δ’ ἐπὶ τῆς γένυος αὐτοῦ σείριος , ὃν ὀρθῶς ἄν τις ὀνομάζοι τὸν προκύνα , οὐ τὸν κύνα , καὶ ἀρχή γε τῆς καλουμένης ὀπώρας ἡ ἐπιτολὴ τούτου τοῦ ἀστέρος ἐστί . καὶ ὅσοι τὸν ἐνιαυτὸν εἰς ζ΄ τέμνουσιν ὥρας , ἄχρι μὲν ἐπιτολῆς τοῦ κυνὸς ἐκτείνουσι τὸ θέρος , ἐντεῦθεν δὲ μέχρις ἀρκτούρου τὴν ὀπώραν . οἱ δ’ αὐτοὶ καὶ τὸν χειμῶνα τριχῇ τέμνουσι , μέσον μὲν αὐτοῦ ποιοῦντες τὸν περὶ τὰς τροπὰς χρόνον , τοὺς δ’ ἑκατέρωθεν τοῦδε σπορητὸν μὲν πρόσθεν , φυταλιὰν δὲ τὸν ἕτερον , αὐτοὶ γὰρ οὕτως ὀνομάζουσι . καὶ μέντοι κἀν τῷ περὶ ἑβδομάδων Ἱπποκράτους ἐπιγραφομένῳ βιβλίῳ διῃρημένον ἔστιν εὑρεῖν τὸν ἐνιαυτὸν εἰς ἑπτὰ , τοῦ μὲν φθινοπώρου καὶ τοῦ ἦρος ἀτμήτων πεφυλαγμένων , τετμημένων δὲ τοῦ μὲν χειμῶνος εἰς τρία μέρη , τοῦ δὲ θέρους εἰς δύο . χρησίμη μὲν οὖν ἐστι καὶ ἡ τοιαύτη διαίρεσις , ὡς προϊὼν ὁ λόγος δείξει , χρησίμη δὲ καὶ εἰς τέσσαρας ὥρας , ὡς καὶ τοῦτο δέδεικται πρότερον ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους ἐν οἷς τάς τε τῶν χυμῶν ἐπικρατείας διδάσκει καὶ τὰς τῶν νοσημάτων ἰδέας καὶ τὰς ἀμφοτέρας τούτων ἡγουμένως κράσεις τοῦ περιέχοντος , τέτταρας ἐχούσας διαφοράς . εἰ γὰρ καὶ ὅτι μάλιστα δίχα τις τέμνῃ τὸν μεταξὺ πλειάδων ἐπιτολῆς καὶ ἀρκτούρου χρόνον , ἀλλά τοι κοινόν ἐστιν αὐτὸ παντὶ , τῷ ξηροτέρῳ τοῦ συμμέτρου εἶναι , καθάπερ γε καὶ τῷ χειμῶνι , τῷ ψυχροτέρῳ τε καὶ ὑγροτέρῳ , κὰν τριχῇ τέμνηται . αἱ μὲν οὖν μεγάλαι διαφοραὶ τῆς κράσεως , ἃς καὶ γενικὰς ἄν τις εἴποι προσηκόντως , εἰς τέσσαρας διαιροῦσιν ὥρας τὸν ἐνιαυτὸν , ἤτοι γ’ ἑτερογενεῖς ἢ ἑτεροειδεῖς ἀλλήλων , ὡς ἂν ἐθέλῃ τις ὀνομάζειν . αἱ δὲ καθ’ ἑκάστην τῶν διαφορῶν τούτων , εἰς τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον τομαὶ , τὸ θέρος μὲν εἰς δύο , τὸν χειμῶνα δ’ εἰς τρεῖς μοίρας τέμνουσιν . ἡ δὲ τῶν ὡρῶν τούτων τομὴ ἐκ τοῦ κατὰ ταύτας χρόνου , τεσσάρων γὰρ μηνῶν ὁ μεταξὺ πλειάδος τε καὶ ἀρκτούρου χρόνος ἐστί . πλειόνων δὴ καὶ τεσσάρων ὁ μεταξὺ πλειάδος δύσεως καὶ τῆς ἐαρινῆς ἰσημερίας . ὁ δὲ τοῦ ἦρος , οὐδ’ ὅλων δύο μηνῶν , ὥστ’ ἄτμητος εἰκότως ἐφυλάχθη . διὰ ταῦτα δὲ καὶ τοῦ φθινοπώρου μείζων μὲν ἦν ἢ παρὰ τὸ ἔαρ · ἐκτείνεται γὰρ εἰς δύο μῆνας , ἀπολειπόμενος δὲ τῷ μεγέθει πάμπολυ κατὰ τὸ θέρος τε καὶ τὸν χειμῶνα χρόνου . ταῦτα οὖν ὡς ἅπαξ μὲν εἰρήσθω μοι νῦν · εἰς δὲ τὸν ἑξῆς ἅπαντα λόγον μνημονευέσθω πρὸς τὸ μετάγεσθαι ῥᾳδίως εἰς τοὺς ἐν ἑκάστῳ τῶν ἐθνῶν μῆνας , ἄλλους παρ’ ἄλλοις ὄντας , ὡς εἰ πάντες εἶχον τοὺς αὐτοὺς , οὐκ ἂν ἀρκτούρου καὶ πλειάδος καὶ κυνὸς ἰσημεριῶν τε καὶ τροπῶν ἐμνημόνευσεν ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλ’ ἤρκεσεν ἂν εἰπεῖν αὐτῷ κατὰ Μακεδόνας , εἰ οὕτως ἔτυχεν , ὀνομάζοντι τοῦ Δίου μηνὸς ἀρχομένου , τοιάνδε τινα γενέσθαι κατάστασιν ἐν τῇ τοῦ περιέχοντος κράσει . νυνὶ δ’ ἐπειδὴ τὸ Δίον Μακεδόσι μὲν μόνοις σαφὲς , Ἀθηναίοις δὲ καὶ τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις οὐ σαφὲς , Ἱπποκράτης δ’ ἐβούλετο τοὺς ἐξ ἁπάντων τῶν ἐθνῶν ὠφελεῖν , ἄμεινον ἦν αὐτῷ γράψαι μόνην τὴν ἰσημερίαν , ἄνευ τοῦ μνημονεῦσαι τινὸς μηνός . ἡ μὲν γὰρ ἰσημερία κοσμικόν ἐστι πρᾶγμα , οἱ δὲ μῆνες ἐπιχώριοι καθ’ ἕκαστον ἔθνος . ὅστις γοῦν ἀστρονομίας ἀπείρως ἔχει μάλιστα μὲν ἔστω μὴ πειθόμενος Ἱπποκράτους , προτρέποντος πρὸς αὐτὴν , ἕνεκα τῆς τῶν εἰρημένων χρήσεως . ἐπεὶ δὲ φιλάνθρωπον εἶναι δοκεῖ καὶ τοὺς τοιούτους ὠφελεῖν , ἐγὼ πειράσομαι τὴν ἐνδεχομένην ὑπογράψαι βοήθειαν , ᾗ εἰ προσέχοιεν τὸν νοῦν , ἁπάντων ὧν Ἱπποκράτης λέγει καρπώσονται τὴν χρῆσιν . τεμνομένου δὴ τοῦ παντὸς ἔτους ἐκ τεσσάρων καιρῶν κατ’ ἰσημερίαν τε καὶ τροπὰς , ἅπαξ τις ἐρωτήσας ἀστρονομικὸν ἄνδρα , τὰ τέσσαρα μέρη ﻿ ταῦτα ἐν τίσι γίνονται μησὶν , εἶτα εἰδὼς αὐτὰ δυνήσεται καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἐπισημασιῶν τῶν καθ’ ἕκαστον ἄστρων ἀκούων ἕπεσθαι . οἷον εἰ οὕτως ἔτυχεν , ἐὰν προμάθη τὸ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ Δίου μηνὸς καὶ φθινοπώρου γίνεσθαι ἰσημερίαν , εἴσεται τὴν μὲν χειμερινὴν τροπὴν ὡς μετὰ τρεῖς μῆνας ἐσομένην ἐν ἀρχῇ τοῦ κατ’ ἐνιαυτὸν πέρατος μηνός . τοῦτο γὰρ σημαίνει κατὰ Μακεδόνας , τὴν δὲ ἐαρινὴν ἰσημερίαν Ἀρτεμισίου , καθάπερ γε καὶ τὴν θερινὴν τοῦ Λώου . κατὰ γὰρ τὰς ἀρχὰς τῶν εἰρημένων μηνῶν αἵ τ’ ἰσημερίαι καὶ αἱ τροπαὶ γίνονται κατὰ Μακεδόνας , ἀριθμούντων τε καὶ ὀνομαζόντων τοὺς μῆνας . ὁ τοίνυν ταῦτα μαθὼν εἰ προσεπιμάθῃ τὸν μὲν ἀρκτοῦρον ἐπιτέλλοντα πρὸ ἡμερῶν ὡς ιβ΄ . τῆς φθινοπωρινῆς ἰσημερίας , πλειάδας δὲ δῦναι ὡς μετὰ ἡμέρας πεντήκοντα , γνώσεται πόση τοῦ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν μηνὸς ἑκάτερον τῶν ἄστρων ἐπιτέλλει , παραφυλάξει τε βουλόμενος ἀκολουθεῖν Ἱπποκράτει τὴν μεταβολὴν τῆς περὶ τὸν ἀέρα κράσεως ὁποία τις ἐγένετο . χρὴ δὲ δηλονότι τοὺς μῆνας οὐ πρὸς σελήνην ἀριθμεῖσθαι , καθάπερ ἐν ταῖς πλείσταις νῦν τῶν Ἑλληνίδων πόλεως , ἀλλὰ πρὸς ἥλιον καὶ ἐν ἁπάσαις τε τῶν ἀρχαίων καὶ ἐν πολλοῖς τῶν ἐθνῶν ἀριθμεῖται καὶ παρὰ Ῥωμαίων ὁ σύμπας ἐνιαυτὸς εἰς ιβ΄ διαιρούμενος . ἑνὸς μὲν αὐτῶν ὀκτὼ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν ὄντος , ὃν δεύτερον λέγουσι μετὰ τὰς τροπὰς χειμερινάς . αὐτοῦ δὲ τοῦ πρώτου μετὰ τὰς τροπὰς , ὃν καὶ πρῶτον ὅλου τοῦ ἔτους ἀριθμοῦσιν , μίαν ἐπὶ ταῖς λ΄ προσειληφότος , ὥσπερ γε καὶ τοῦ γ΄ μετὰ τὰς τροπάς . καὶ γὰρ καὶ οὗτος αὐτός ἐστι μιᾶς καὶ λ΄ ἡμερῶν , ὁ δὲ τέταρτος τριακονθήμερος , ὁ δὲ πέμπτος μίαν ἐπὶ ταῖς λ΄ προσείληφεν , ὁ δ’ ἕκτος τριακονθήμερος , μετὰ δὲ τὸν ἕκτον μῆνες δύο , μιᾶς καὶ τριάκοντα , ὁ δὲ μετὰ τούτους τριάκονθ’ ἡμερῶν , ὁ δ’ ἐφεξῆς τῷδε μιᾶς καὶ τριάκοντα , δέκατος ὢν τὸν ἀριθμὸν ὅλου τοῦ ἔτους . καὶ ὁ μὲν ια΄ τριάκονθ’ ἡμερῶν , ὁ δὲ ιβ΄ μιᾶς ἐπὶ ταῖς λ΄ . συναριθμοῦντι δέ σοι τὰς καθ’ ἕκαστον τῶν μηνῶν γενομένας ἡμέρας αἱ πᾶσαι γίνονται ε΄ καὶ ξ΄ καὶ τ΄ καὶ τεσσάρων δ’ οὕτως ἀριθμηθέντων τῶν ἐτῶν , ἐν δὲ τῷ δ’ ἔτει τὸν τρίτον ἀπὸ τοῦ δ΄ ποιοῦσι δυοῖν καὶ λ΄ ἡμερῶν , ἵν’ ἕκαστος τῶν ἐνιαυτῶν γένηται τξε΄ ἡμερῶν καὶ ποσέτι τετάρτης , ἡμέρας μιᾶς . τοῖς δὲ κατὰ Παλαιστίνην ἀριθμοῦσιν οἱ δώδεκα μῆνες ἀριθμὸς ἡμερῶν γίνονται τνδ΄ . ἐπειδὴ γὰρ ὁ ἀπὸ συνόδου τῆς πρὸς ἥλιον αὐτῆς χρόνος ἄχρι πάσης ἄλλης συνόδου πρὸς τὰς θ΄ καὶ εἴκοσιν ἡμέρας ἔτι καὶ ἄλλο μέρος ἥμισυ προσλαμβάνει , διὰ τοῦτο τοὺς δύο μῆνας ἡμερῶν γινομένους θ΄ καὶ ν΄ τέμνουσιν εἰς ἄνισα μέρη , τὸν μὲν ἕτερον αὐτῶν λθ΄ ἡμερῶν ἐργαζόμενοι , τὸν δ’ ἕτερον θ΄ καὶ κ΄ . ἀναγκάζονται τοιγαροῦν οἱ οὕτως ἄγοντες τοὺς μῆνας ἐμβόλιμόν τινα ποιεῖν , ὅταν πρῶτον ἀθροισθῇ τὸ τῶν ἔμπροσθεν ἐνιαυτῶν ἔλλειμα καὶ γίνηται χρόνος ἑνὸς μηνός . καὶ γέγραπταί γε τῶν ἀστρονόμων καὶ ἄλλοις τισὶ καὶ Ἱππάρχῳ ὁπηνίκα χρὴ τοὺς ἐμβολίμους μῆνας ἐμβάλλεσθαι . διόπερ , ὡς ἔφην , οὕτως ἐπὶ τούτων ἀριθμούντων τοὺς μῆνας οὐκ ἔστιν ὁρίσαι τὰς ἡμέρας , ἐν αἷς αἱ ἰσημερίαι τε καὶ τροπαὶ καὶ τῶν ἐπιφανῶν ἄστρων αἱ ἐπιτολαὶ γίνονται . κατὰ δὲ τοὺς ἥλιον ἄγοντας , ὁρίσαι δυνατὸν , ὥσπερ ἔφην , ὑπό τε Ῥωμαίων καὶ Μακεδόνων Ἀσιανῶν τε τῶν ἡμετέρων καὶ πολλῶν ἄλλων ἐθνῶν . ὁπότ’ οὖν εἴρηταί μοι ταῦτα κοινὰ τῶν ἐφεξῆς λόγων ἁπάντων , πάλιν ἐπὶ τὴν προκειμένην ἀνάξω ῥῆσιν , ἐν ᾗ τῆς γενομένης ἐν Θάσῳ καταστάσεως ἀρχόμενος ἔφη φθινοπώρου περὶ ἰσημερίην καὶ ὑπὸ πλειάδος πολὺν ὑετὸν γενέσθαι . ὄντος γὰρ τοῦ φθινοπώρου περὶ ἰσημερίην καὶ δυοῖν μηνῶν , οὐκ εὐθέως ἀπ’ ἀρχῆς συνεισέβαλεν ἡ εἰρημένη κατάστασις , ἀλλὰ περὶ τὴν ἰσημερίαν ἤρξατο καὶ παρέτεινεν ἄχρι πλειάδος δύσεως ἡμέραις ὡς πεντήκοντα , ἐν Θάσῳ φθινοπώρου . κατὰ μὲν τὸν Κόϊντον οὔθ’ ἡ χώρα συνενδείκνυταί τι πρὸς τὴν τῶν νοσημάτων πρόγνωσιν οὔθ’ ὅλως δυνατόν ἐστι τὰ γενησόμενα προγνῶναι , μόνον δὲ τὸ γεγενῆσθαί τινα νοσήματα , διεφθαρμένης τῆς κατὰ φύσιν ἐν ταῖς ὥραις κράσεως . ἐνίοτε δὲ καὶ τὴν ἰδέαν αὐτῶν οὐκ ἐκ μεθόδου λογικῆς , ἀλλ’ ἐκ πείρας μόνης φησὶν ἐγνῶσθαι καὶ τάς τε τῶν δυσκρασιῶν ἐπιπλοκὰς , ἃς συνδρομὰς ὀνομάζουσιν οἱ ἐμπειρικοὶ τῶν ἰατρῶν , ἐξηγούμενοι , τοὺς ἀφορισμοὺς , ἐκ πείρας ἔλεγον εὑρῆσθαι τῶνδε τινῶν νοσημάτων αἰτίας γινομένας , οἷον ὅταν μὲν ὁ χειμὼν αὐχμηρὸς καὶ βόρειος γένηται , τὸ δὲ ἔαρ ἔπομβρον καὶ νότιον , κατὰ τὸ θέρος ἔσονται πυρετοὶ ὀξεῖς καὶ ὀφθαλμίαι καὶ δυσεντερίαι . καὶ πάλιν · εἰ μὲν ὁ χειμὼν ἔπομβρος καὶ νότιος γένηται , τὸ δὲ ἔαρ αὐχμηρὸν καὶ χειμέριον , αἱ μὲν γυναῖκες ᾗσιν οἱ τόκοι πρὸς τὸ ἔαρ ἐκ πάσης προφάσιος ἐκτιτρώσκουσι καὶ τἄλλα ὅσα τούτων ἐφεξῆς κατέλεξε , τέσσαρας μόνας διαφορὰς καταστάσεων γράψας , καίτοι παμπόλλων οὐσῶν , ὅπερ ἐχρῆν ἐνθυμηθέντα τὸν Κόϊντον ἐπισκέψασθαί τε καὶ ζητῆσαι , πρῶτον μὲν αὐτὸ δὴ τοῦτο παρὰ φύσιν ἐκτρεπομένων τῶν ὡρῶν , εἶθ’ εὑρόντα πλείους ζητῆσαι τὸν ἀριθμὸν ἁπασῶν , εἶτα σκέψασθαι διὰ τί τῶν τεττάρων ἐμνημόνευσε μόνων ὁ Ἱπποκράτης , ἐφ’ οἷς ἅπασιν εὑρεθεῖσι ζητῆσαί τινα μέθοδον , ᾖ χρώμενοι τὰς τῶν ἄλλων ἁπασῶν καταστάσεων γνωρισόμεθα δυνάμεις . μόνος γὰρ ἂν οὗτος ἱκανῶς προγινώσκειν γινόμενα καὶ τὰς μελλούσας ἐπιδημήσειν νόσους , ﻿ ἀλλὰ καὶ προφυλάσσεσθαι καθ’ ὅσον οἷόν τε πρὸς τὸ μηδ’ ὅλως αὐταῖς περιπεσεῖν διὰ τῆς εἰρημένης ὁδοῦ προελθὼν , ἱκανῶς ἔσται μόνος , ἢ εἰ τοῦτ’ ἀδύνατον εἴη , διὰ τὸ μέγεθος τῆς αἰτίας ὡς μετριωτάταις γοῦν ταύταις ἁλῶναι . ὅτι δὲ τὴν θεραπείαν τῶν νοσημάτων ὁ γυμνασθεὶς τὸν λογισμὸν οἷς εἶπον ἅπασιν ἄμεινον εὑρίσκει τῶν μηδὲν προεσκεμμένων οὐδὲ τοὺς ἐπιτυχόντας ἀγνοεῖν ἠγοῦμαι , μήτοι γε τοὺς νομίμως πεπαιδευμένους . ὅτι μὲν αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης οἶδε πλείους τῶν ἐν ἀφορισμοῖς γεγραμμένων τεσσάρων καταστάσεων ἐξ αὐτῶν τῶνδε τῶν βιβλίων , ἃ νῦν ἡμῖν ἐξηγεῖσθαι πρόκειται , γένοιτ’ ἂν ἱκανῶς σαφές . ἐν μὲν γὰρ τῷ πρώτῳ τῶνδε τὴν πρώτην ἔγραψε κατάστασιν , ὑπὲρ ἧς αὐτὸς εἶπεν ἐπὶ τῇ τελευτῇ · γενομένης δὲ τῆς ἀγωγῆς ὅλης ἐπὶ τὰ νότια καὶ μετὰ αὐχμῶν . δευτέραν δὲ , ἐν ᾗ πάλιν ἔφη · γενομένου δὲ τοῦ ἔτεος ὅλου ψυχροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ βορείου . τρίτην δὲ ἀνώμαλόν τε καὶ ποικίλην , ἀρξαμένην μὲν ὀλίγου πρὸ ἀρκτούρου , ψυχρὰν καὶ ὑγράν . ἐφεξῆς δὲ γενομένην ἀπὸ τῆς φθινοπωρινῆς ἰσημερίας ἄχρι πλειάδων δύσεως , ἅπασι νότιον ἅμ’ ἀμετρίαις ὑγρότησιν . εἶτ’ ἐφεξῆς ψυχρὰν καὶ ξηρὰν ἅμα πνεύμασι βορείοις μεγίστοις , ὅλῳ σχεδόν τι τῷ χειμῶνι · κἄπειτα ψυχρὰν καὶ ξηρὰν ἄχρι κυνὸς ἐπιτολὴν , ἐντεῦθεν ἀθρόως καύματα μεγάλα μέχρις ἀρκτούρου , καθ’ ὃν ὕδατα νότια μέχρι τῆς ἰσημερίας . ταύτης οὖν τῆς καταστάσεως ἀνωμάλου γενομένης ὅμως ἐπεκράτει τὸ ψυχρὸν καὶ ξηρόν . ἐν δὲ τῷ τρίτῳ τῶν βιβλίων τούτων ἔγραψε κατάστασιν , ἣν εἰς ἓν πάλιν ἀναγαγὼν κεφάλαιον ἔφησεν · ἔτος νότιον ἔπομβρον , ἄπνοια διὰ τέλεος . ἄλλην δ’ ἐν τῷ δευτέρῳ κατάστασιν ἐν ἀρχῇ γράφων εἶπεν · ἄνθρακες ἐν Κρανῶνι θερινοὶ , ὗεν καύμασιν ὕδατι λάβρῳ διόλου , ἐγένοντο μᾶλλον νότῳ . ὥσπερ καὶ αὐτὴ θερμοτάτη ἐστὶ καὶ μετρίως ὑγρὰ , ὡς κατὰ μίαν ὥραν γενομένη τὸ θέρος , ὥσπερ καὶ ἡ κατὰ τὸ τρίτον βιβλίον ἐν ὅλῳ τῷ ἔτει . γεγραμμέναι δ’ εἰσὶ καὶ ἄλλαι καταστάσεις ἐν τοῖς τῶν ἐπιδημιῶν βιβλίοις , ἃς οὐκ εἶπ’ ἐν ἀφορισμοῖς . ἀλλ’ ὡς συνεχέστερόν τε τῶν ἄλλων γινομένας τὰς τέσσαρας , ἀκούσας τε παράδειγμα γίγνεσθαι , μετὰ τῆς ἐν τῷ περὶ ὑδάτων καὶ ἀέρων καὶ τόπων αἰτιολογίας ἠξίωσε τοῖς ἀφορισμοῖς γραφῆναι . ἀλλὰ καὶ εἰ μὴ παραλέλοιπε τελέως τὴν αἰτιολογίαν , ἡμεῖς ἂν αὐτὴν εὕρωμεν ἐκ τῶν ἐν τοῖς ἀφορισμοῖς ὑπ’ αὐτοῦ γεγραμμένων , ἱκανῶν ὄντων ἀνδρὶ λογικῷ πρὸς τὴν τῶν εἰρημένων εὕρεσιν . ἐπίστασθαι γάρ σε χρὴ τοῦτο δεδειγμένον μὲν ὑφ’ ἡμῶν ἤδη πολλάκις ἐν πολλοῖς αὐτάρκως , εἰρησόμενον δὲ καὶ νῦν εἰς ὅσον ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτοῦ μνημονεῦσαι , ὡς τὰς κατὰ μέρος ἐν ἁπάσαις τέχναις συμπλοκὰς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ἀδύνατον εἶναι δι’ ἐμπειρίας γνωσθῆναι , διὰ τὸ πλῆθος , ἀλλ’ ἐπὶ πάσαις αὐταῖς ὁδὸς μία τῆς εὑρήσεώς ἐστιν , ἡ διὰ τῶν οἰκείων στοιχείων , ὥσπερ καὶ ἐπὶ γραμματικῇ . τίνα τοίνυν οἰκεῖα στοιχεῖα τῶν καταστάσεών ἐστιν , ἴδωμεν ἀπὸ τοῦ πράγματος τῆς οὐσίας ὁρμηθέντες , ὡς ἐν τοῖς περὶ ἀποδείξεως ἐδιδάχθημεν . ἀναλαβὼν οὖν ἀπ’ ἀρχῆς τὸν λόγον ἤδη σοι δίειμι ἅπαντα κατὰ τὸ συνεχὲς , μηδὲν παραλιπών . αἰῶραι τοῦ ἔτους διαφέρουσιν ὑγρότητι καὶ θερμότητι καὶ ψυχρότητι καὶ ξηρότητι , τοῦ μὲν χειμῶνος ὑγρότητι καὶ ψυχρότητι τὰς ἄλλας ὑπερβάλλοντος , ὥσπερ γε τοῦ θέρους θερμότητι καὶ ξηρότητι , τοῦ δ’ ἦρος ἀκριβῶς ἀμφοῖν ὄντος ἐν τῷ μεταξύ . κρατεῖ γὰρ οὐδέτερον ἐν αὐτῷ κατ’ οὐδετέραν ἀντίθεσιν , οὔτε τοῦ ξηροῦ τὸ ὑγρὸν οὔτε τοῦ θερμοῦ τὸ ψυχρὸν , ἀλλ’ οἷον ἰσομοιρία τις ἀμφοτέρων ἐστὶ τῶν ἀντιθέσεων , ὁμοιότης τε τῶν ὡρῶν ἁπασῶν ὅλης τῆς ἡμέρας , ὡς ἔγγιστα καὶ τῆς νυκτὸς , μηδεμιᾶς μεγάλης μεταλλαγῆς ἢ ὑπεροχῆς ἐν αὐτοῖς γινομένης , ὁποία κατὰ φθινόπωρον ὁρᾶται , κρύους μὲν ἕωθεν ὄντος , ἀμφὶ δὲ τὸ μέσον τῆς ἡμέρας θάλους ἰσχυροῦ μεταπίπτοντος αὖ πάλιν εἰς κρύος καὶ τοῦδε , δείλης ὀψίας . ἐπικρατεῖ δ’ ὅμως αὐτῶν τὸ μὲν ξηρὸν τοῦ ὑγροῦ , τὸ δὲ ψυχρὸν τοῦ θερμοῦ . τοιαύτη μὲν ἡ κρᾶσίς ἐστι τῶν ὡρῶν τοῦ ἔτους , ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ μεταβολῆς γινομένης κατὰ βραχὺ μὲν , ὡς μηδ’ αἰσθάνεσθαί τινα διὰ παντὸς τοῦ χρότου , κατὰ μείζονα δὲ αἰσθητῶς , οὐ μὴν ἀθρόως γε οὐδ’ ἀμέτρως ἐν ταῖς τῶν ὑγρῶν ὡρῶν καὶ κατὰ φύσιν μεταβολαῖς . ἀρκτούρου γοῦν ἐπιτέλλοντος ὡς τὸ πολὺ σὺν ἀνέμοις ψυχροῖς ὑετὸς γίνεται . κᾀντεῦθεν ἤδη φθινόπωρον μὲν ἄρχεται , παύεται δὲ τὸ θέρος . εἶτ’ ἐν τῷ μετὰ ταῦτα χρόνῳ κατὰ βραχὺ καὶ ἀνεπαισθήτως γινομένης τῆς ἐπὶ τὸ ψυχρότερον μεταβολῆς ἡ τῆς πλειάδος δύσις αἰσθητὴν ἐργάζεται τὴν τροπήν . ἐντεῦθέν τε πᾶσιν ὁμοίως ἐπὶ τὴν ἐαρινὴν ἰσημερίαν ἀφικνεῖται , καὶ ποτὲ μὲν ὁμοία προσθήκη μέχρι πλειάδος ἐπιτολῆς γίνεται , πολλάκις δ’ αἰσθητὴ μέν τις ἐν τῷ περὶ τὴν ἰσημερίαν χρόνῳ , σύμμετρος δέ . καὶ μέντοι μετὰ τὴν πλειάδος ἐπιτολὴν αὐξάνεται τὸ θερμὸν καὶ τὸ ξηρὸν ἄχρι κυνὸς ἐπιτολῆς συμμέτρως καὶ κατὰ βραχὺ , ἐλθόντος τε τούτου γενήσεται νότιον μὲν ὀλίγον , ἐπ’ αὐτοῖς δ’ ὑετοὶ ἐπίσης τοῖς ἐτησίοις πνεύμασιν ἄχρι τῆς κατὰ τὸν ἀρκτοῦρον ἐπιτολῆς . καὶ τοίνυν ἤ γε πεῖρα καὶ ὁ λόγος ἡμᾶς ἐδίδαξεν , ὅταν οὕτως αἱ ὧραι τοῦ ἔτους προέρχονταί τε καὶ εἰς ἄλληλα μεταβάλλουσι , μήτε λοιμόν τινα μήθ’ ὅλως ἐπιδήμια νοσήματα γινόμενα , μόνας δὲ τὰς ὀνομαζομένας ὑπ’ αὐτοῦ σποράδας νόσους , τὰς κατὰ τὴν δίαιταν ἑπομένας . ἐπειδὴ καθ’ ἑκάστην τῶν ὡρῶν ἴδιος μὲν ἐπικρατεῖ χυμὸς , ὡς αὐτὸς ἐδίδαξε τοῦ μὲν χειμῶνος τὸ φλέγμα , τοῦ δὲ ἦρος τὸ αἷμα , τοῦ δὲ θέρους χολὴ , φθινοπώρου δὲ ἡ ὀξεῖα · διὰ τοῦτο τοῖς κακῶς διαιτωμένοις οὐ ﻿ τὰ αὐτὰ πλεονάζουσι νοσήματα κατὰ πάσας τὰς ὥρας , ἀλλὰ ὡς αὐτὸς ἐδίδαξε , τοῦ μὲν ἦρος τὰ μελαγχολικὰ καὶ τὰ μανικὰ καὶ ἐπιληπτικὰ καὶ αἵματος ῥύσιες καὶ τἄλλα ὅσα τούτων ἐφεξῆς καταλέγει . τοῦ δὲ θέρους ἔτους , ὁμοίως καὶ τοῦ φθινοπώρου , χειμῶνος δ’ ἄλλα γινόμενα μὲν ἐκ τῶν κατὰ τὴν δίαιταν ἁμαρτημάτων , ὑπαλλασσόμενα δὲ ταῖς ἰδέαις διά τε τὴν ὥραν τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ τὴν ἡλικίαν τε καὶ φύσιν . ἐπειδὴ γὰρ καὶ κατὰ τὰς φύσεις καὶ κατὰ τὰς ἡλικίας αἵ τε κράσεις τῶν σωμάτων ἕτεραι γίνονται καὶ αἱ τῶν χυμῶν ἐπικράτειαι διαφέρουσι , διὰ τοῦτο καὶ κατὰ ταύτας νῦν ὑπαλλάσσεται τῶν νοσημάτων ἡ ἰδέα . περὶ μὲν οὖν τῶν ἐν ταῖς ἡλικίαις διαφορῶν ὡδί πως ἔγραψεν · ἐν δὲ ταῖς ἡλικίαις συμβαίνει τοῖσι μὲν σμικροῖς καὶ νεογενέσι παιδίοισιν ἄφθαι , ἔμετοι καὶ τἄλλα τὰ τούτων ἐφεξῆς γεγραμμένα κατὰ πᾶσαν ἡλικίαν . περὶ δὲ τῶν φύσεων ὡδί πως · τῶν φύσεων αἱ μὲν πρὸς θέρος , αἱ δὲ πρὸς χειμῶνα εὖ καὶ κακῶς πεφύκασι . γίνεται τοίνυν καὶ ἴσον μὲν ἔχον λόγον τὸ σῶμα τοῦ κάμνοντος αἰτίου ποιητικὸν πρὸς τὸ περιέχον . ἐξ ἀμφοῖν δὲ συνελθόντων ἡ ἐπίκτητος ἐπιτελεῖται κρᾶσις , ἐφ’ ᾗ τῶν ἐπιδημησάντων νοσημάτων ἡ γένεσις . ἐὰν οὖν ἴδωμεν οἷόν τι πέφυκεν εἰς τὸ σῶμα δρᾶν τῶν ἀνθρώπων ἡ τοῦ περιέχοντος θερμότης , ὁποῖον δὲ ἡ ψυχρότης τε καὶ ξηρότης καὶ ὑγρότης , ἴδωμεν δὲ καὶ τὴν ὕλην αὐτὴν τὴν πάσχουσαν ὁποία τίς ἐστιν , οὐδὲν ἔτι χαλεπὸν εὑρεῖν καὶ προγνῶναι τὰ γενησόμενα νοσήματα . καὶ τούτων αὐτῶν ἔτι πρότερον εἰσόμεθα καλῶς εἰρημένον τὸ ἐν τοῖσι καθεστῶσι καιροῖσιν , ἢν αἱ ὧραι τὰ ὡραῖα ἀποδιδῶσι , εὐσταθέσταται καὶ εὐκρινέσταται αἱ νοῦσοι γίνονται , ἐν δὲ τοῖσιν ἀκαταστάτοισιν ἀκατάστατοι καὶ δύσκρατοι . τίνες οὖν αἱ δυνάμεις εἰσὶ τῶν εἰρημένων ποιοτήτων ὑγρότητος καὶ ξηρότητος , θερμότητος καὶ ψυχρότητος , ἀκούσωμεν αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους ἐν ἀφορισμοῖς λέγοντος · τῶν δὲ καταστάσεων τοῦ ἐνιαυτοῦ τὸ μὲν ὅλον οἱ αὐχμοὶ τῶν ἐπομβρίων εἰσὶν ὑγιεινότεροι καὶ ἧσσον θανατώδεις . νοσήματα δ’ ἐν ταῖς ἐπομβρίαις ὡς τὰ πολλὰ γίνονται , πυρετοί τε μακροὶ καὶ κοιλίης ῥύσιες καὶ σηπεδόνες , ἐπίληπτοι καὶ ἀπόπληκτοι καὶ κυνάγχαι , ἐν δὲ τοῖς αὐχμοῖσι φθινώδεις , ὀφθαλμίαι , ἀρθρίτιδες , στραγγουρίαι . ταῦτα μὲν οὖν ἐν αὐτῷ λέλεκται περὶ τῶν εἰς πλείονα χρόνον ἐκτεταμένων καταστάσεων . ὥσπερ δὲ καὶ περὶ τῆς καθ’ ὑγρότητα καὶ ξηρότητα διαφορᾶς ἐν τούτοις ἐδίδασκεν , οὕτως περὶ τῆς κατὰ θερμότητα καὶ ψυχρότητα δι’ ὧν ἔγραψε περὶ τῶν βορείων τε καὶ νοτίων καταστάσεων . ἐπὶ γὰρ τῆς ἡμετέρας οἰκήσεως ὁ μὲν βοῤῥᾶς ψυχρὸς , ὁ δὲ νότος θερμός ἐστι , πλὴν ὁ που σπανίως ἐν ἀρχῇ τοῦ ἦρος ψυχρὸς , ἢ κατ’ ἄλλην τινὰ ὥραν ἐπὶ βραχὺ πνεύσειε τοιοῦτος , οὐδὲ τότε τοῦ βοῤῥᾶ ψυχρότερος . ἄκουσον οὖν ἑξῆς καὶ ὡς περὶ τούτων ἐν ἀφορισμοῖς ἔγραψεν ἀρξάμενος ὧδε · νότοι βαρυήκοοι , ἀχλυώδεις , καρηβαρικοὶ , νωθροὶ , διαλυτικοὶ , ὅταν οὕτως δυναστεύῃ τοιαῦτα ἐν ταῖς ἀῤῥωστίαις πάσχουσιν , ἢν δὲ βόρειον ᾖ , βῆχες φάρυγγος , κοιλίαι σκληραὶ , δυσουρίαι φρικώδεις , ὀδύναι πλευρέων , στηθέων . ὅταν οὗτος δυναστεύῃ , τοιαῦτα ἐν τῇσιν ἀῤῥωστίῃσι προσδέχεσθαι . ταῦτα μὲν οὖν αὐτῷ λέλεκται περὶ τῶν ἰσχυρῶν νοτίων καὶ βορείων καταστάσεων τῶν ἐπὶ πλέον ἐν χρόνῳ γινομένων . ἐνδείκνυται γὰρ διὰ τοῦ δυναστεύειν περὶ πνεύματος οὐκ ἂν ἐπὶ τοῦ ἦρος , οὔτε βραχεῖ χρόνῳ πνεύσαντος οὔτ’ ἐπὶ πλείοσιν ἡμέραις , ἀλλ’ ἀσθενοῦς , εἰπὼν τοῦτο τοὔνομα . περὶ δὲ τῶν ἐφημέρων νοτίων τε καὶ βορείων πνευμάτων ἄκουσον αὖθις ἃ λέγει · αἱ μὲν καθημεριναὶ καταστάσιες αἱ μὲν βόρειοι τά τε σώματα συνιστῶσι καὶ εὔτονα καὶ εὐκίνητα καὶ εὐδύνατα καὶ εὔχροα καὶ εὐηκοώτερα ποιέουσι καὶ τὰς κοιλίας ξηραίνουσι καὶ τὰ ὄμματα δάκνουσι καὶ περὶ τὸν θώρακα ἄλγημα , ἤν τι προϋπάρχῃ , μᾶλλον πονέουσι . αἱ δὲ νότιοι διαλύουσι τὰ σώματα καὶ ὑγραίνουσι καὶ βαρυκοΐας καὶ καρηβαρίας καὶ ἰλίγγους ἐμποιέουσιν ἔτι τοῖς ὀφθαλμιῶσι καὶ ἐν τῷ σώματι δυσκινησίαν , καὶ τὰς κοιλίας ὑγραίνουσιν . εἴρηται δὲ ἐν ἀφορισμοῖς ὑπ’ αὐτοῦ καὶ ἄλλα γέ τινα περί τε φύσεως ὡρῶν καὶ τῆς ἀθρόας εἰς ἄλληλα μεταβολῆς , ὧν ἕκαστον κατὰ τὸν προσήκοντα καιρὸν μνημονεύσομεν . ἐν τῷ παρόντι τοῦτο μόνον ἀρκεῖ , διδαχθέντας τὰς πρώτας στοιχεώδεις δυνάμεις τῶν καταστάσεων ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους εἰρῆσθαι , καθ’ ἃς χρὴ περὶ πασῶν τῶν ὁπωσοῦν καταστάσεων τῶν γενομένων ὁδῷ καὶ τάξει προϊόντας ἡμᾶς ἐξευρίσκειν , ὁποῖά τέ τινα γενήσεται νοσήματα καὶ ὅπως αὐτὰ κωλυτέον ἐστὶν ἢ συστάντα θεραπευτέον , οὗτος γὰρ μέγιστος καρπὸς τῆς ἐνεστώσης πραγματείας . ἐν δὲ τοῖς στοιχειώδεσι τούτων ἔστι καὶ ἡ χώρα συνενδεικνυμένη καὶ αὐτή τι πρὸς τὴν τῶν νοσημάτων πρόγνωσιν , ὥσπερ ἥ τε φύσις ἑκάστου καὶ ἡ ἡλικία καὶ τὸ ἐπιτήδευμα καὶ ἡ δίαιτα . δέδεικται δ’ ὑπ’ αὐτοῦ σαφῶς ἐν τῷ περὶ ὑδάτων καὶ ἀέρων καὶ τόπων ὁποῖα τὰ καθ’ ἑκάστην χώραν πλεονάζει νοσήματα . δυνήσῃ τοιγαροῦν ὅθεν ἡ τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς κατάστασις ἀμέτρως ψυχρὰ καὶ ὑγρὰ γινομένη , κατὰ τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἐργάζεσθαι μέλλει τὰ ὑπ’ αὐτοῦ δεδειγμένα νοσήματα καὶ τὴν παρὰ τῆς οἰκήσεως ἔνδειξιν λαβεῖν ὁμοίαν τῇ παρὰ τῆς ἡλικίας καὶ τῆς φύσεως καὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τῆς ὅλης διαίτης . τὰ μὲν γὰρ ὑγρὰ καὶ ψυχρὰ τῆς φύσεώς τε καὶ κατὰ τὰς ἔξωθεν περιστάσεις ῥᾷον ἁλώσεται τοῖς ὑπὸ τῆς ﻿ ὑγρᾶς καὶ ψυχρᾶς καταστάσεως ἐσομένοις νοσήμασι , τὰ δὲ ἐναντία δυσχερέστερον . ἐὰν οὖν οἴκησις ὑγρὰ καὶ ψυχρὰ κατὰ τὸν ἑαυτοῦ λόγον καὶ τὴν κατάστασιν ἔχοι τοιαύτην , ἕτοιμον τῶν οἰκείων τῇ καταστάσει νοσημάτων ἡ γένησις ἔσται , συντελούσης τι καὶ τῆς οἰκήσεως . ὥσπερ γε πᾶσα ἡ ἀμέτρως θερμή ποτε γένοιτο καὶ ὑγρὰ κατάστασις , οἵαν ἐν τῇ β΄ τῶν ἐπιδημιῶν ἔγραψεν ἐν ἀρχῇ λέγων , ὗεν ἐν καύμασιν ὕδατι λάβρῳ διόλου . συντελὲς δέ τι πρὸς τὴν τῶν εἰρημένων σηπεδόνων νοσημάτων γένεσιν ἡ χώρα , μάλιστα μὲν εἰ κατ’ ἄμφω δύσκρατος εἴη θερμοτέρα καὶ ὑγροτέρα καταστῶσα , συντελέσει δὲ καὶ κατὰ τὸ ἕτερον τούτων εἰ ἀμέτρως ᾖ κεκραμένη , καθάπερ ἡ Κρανὼν ἐν κοίλῳ καὶ μεσημβρινῷ χωρίῳ κειμένη . καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα σηπεδονώδεσι νοσήμασι , τοῖς ἄνθραξιν ἁλοῦσα πρὸς τοῖς ἄλλοις ἀτόποις , ἔτι καὶ διὰ τὸ τὰ βόρεια τῶν πνευμάτων ἀπεστράφθαι , πνεύσεσι καὶ ταῖς καλουμέναις νηνεμίαις κατεχομένη . Κρανὼν μὲν οὖν τοιαύτη , Θάσος δὲ τοὔμπαλιν . ἔστραπται γὰρ πρὸς τὰ βόρεια καὶ ψυχρὰ πνεύματα κατάντικρυ τῆς Θρᾴκης κειμένη . γενομένης οὖν τῆς καταστάσεως ὅλης ἐπὶ τὰ νότια καὶ μετ’ αὐχμῶν οὐκ ἦν εὐάλωτον τὸ χωρίον , ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ τῇ καταστάσει . εἰ γὰρ μεσημβρινὸν ἦν ἔτι καὶ κοῖλον , ἐσχάτως ἂν ἡ εἰρημένη κατάστασις ἐγεγόνει λοιμώδης αὐτῇ .
Lemmas: ἐν Θάσος φθινόπωρον περί ἰσημερία καί ὑπό πλειάς ὕδωρ πολύς συνεχής , μαλθακός , ὡς ἐν νότιος . ὅτι μέν καί ὁ ὁ χωρίον γνῶσις εἰς ὁ ὁ ἐπιδήμιος νόσημα διδασκαλία ὠφέλιμος εἰμί ὕστερον λέγω . νυνί δέ ὁ λέξις αὐτός πρότερος ἐξηγέομαι , ὁ συγγραφεύς λέγω περί ἰσημερία καί ὑπό πλειάς . δύο γάρ εἰμί ἰσημερία καί δύο πλειάδες ἐπισημασία , οὗτος δηλόω ὁποῖος αὐτός λέγω , προστίθημι ὁ λόγος ὁ φθινόπωρον . κατά μέν γάρ ὁ ἔαρ ὁ ἕτερος γίγνομαι καί ὁ ἀρχή αὐτός κατά ὁ ἡμέτερος οἴκησις εἰμί οὗτος , καθά καί τελευτή πᾶς ὑπό ὁ πλειάδες ἐπιτολή . κατά δέ ὁ φθινόπωρον ὁ ὑπόλοιπος ἰσημερία γίγνομαι καί ὁ ὁ πλειάδες δύσις . οὐδείς δέ διαφέρω λέγω ἤτοι κατά ὁ πληθυντικός ὀνομάζω ἀριθμός ὁ πλειάδες ἤ κατά ὁ ἑνικός ὁ πλειάς . γίγνομαι δέ ὁ ὁ πλειάς δύσις ὡς ἐγώ - ﻿ ὁ πεντήκοντα ἡμέρα ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία , οἶδα ἐγώ ὁ μέν ἰσημερία καί τροπή εἷς καιρός γίγνομαι ἐν ἅπας ὁ οἴκησις , ὁ δέ ἐπιτολή καί δύσις ὁ ἀστήρ ὑπαλλάσσω , ὡς κατά ἕκαστος οἴκησις ἴδιος εἰμί . μόνος γάρ ὁ ὑπό ὁ αὐτός οἰκέω πόλος κοινός ὁ ἄστρον ὁ τε ἐπιτολή καί δύσις γίγνομαι . καλέω μέν ὁ Ἕλλην ὡς ὁ πολύς ὁ σύγκειμαι ἐκ πολύς ἀστήρ ἄστρον οἷος ὁ ταῦρος ὅλος , ἤ τις μέρος αὐτός , ὁ ὑάδες ἤ ὁ πλειάδες . ὅμως μήν εἰμί ὅτε καί ὁ ἀστήρ ἕκαστος ὀνομάζω ἄστρον , οὐ μήν ὁ γε σύγκειμαι ἐκ πολύς ἀστήρ καλέω , ἀλλά ἄστρον ἀεί μόνος οὕτως . εἷς δέ ἕκαστος οὐκέτι ἀστήρ μόνος , ὡς λέγω , ἀλλά καί ἄστρον , οἷος ὁ ἀρκτοῦρος , ὁ σείριος , ὁ ἑωσφόρος , ὁ ἑσπέριος . ἀναγκαῖος δέ εἰμί εἰς ὅλος ὁ ἐνίστημι πραγματεία ἐπίσταμαι ὁ κατά ἕκαστος χώρα , ἐν ὅς ἄν ἰατρεύω μέλλω , ἕκαστος ὁ ἄστρον ἐπιτολή τε καί δύσις , ἐπειδή περιγράφω οὗτος ὁ ὥρα , αὐτίκα γε τοι κατά ὁ ὁ Ἑλλήσποντος παράλληλος ἀρχή μέν ὁ ἔαρ εἰμί ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ἰσημερία , τελευτή δέ ὁ πλειάδες ὁ ἐπιτολή . οὗτος δέ καί θέρος εἰμί ἀρχή , καθά γε καί τελευτή μέν ὁ θέρος , ἀρχή δέ ὁ φθινόπωρον ὁ ἐπιτολή ὁ Ἀρκτοῦρος , προλαμβάνω ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία ἡμέρα ὡς δώδεκα . καί μέν γε καί ὁ δύσις ὁ πλειάς ἀρχή μέν ὁ χειμών εἰμί , τελευτή δέ ὁ φθινόπωρον . θαυμάζω δέ , οἴομαι , δέω καί ζητέω ὁ αἰτία ὁ παραλείπω κατά ὁ λόγος ἐπιτολή ἀστήρ ὁ ἐπίσημος , γίγνομαι ἐν θέρος ὁ καλέω σείριος · ὀνομάζω δέ αὐτός ἔνιοι καί κύων , καταχράομαι ὁ ὁ πᾶς ἄστρον προσηγορία · κύων μέν γάρ ὁ σύμπας ἄστρον , ὁ δέ ἐπί ὁ γένυς αὐτός σείριος , ὅς ὀρθός ἄν τις ὀνομάζω ὁ προκυνάω , οὐ ὁ κύων , καί ἀρχή γε ὁ καλέω ὀπώρα ὁ ἐπιτολή οὗτος ὁ ἀστήρ εἰμί . καί ὅσος ὁ ἐνιαυτός εἰς ζʹ τέμνω ὥρα , ἄχρι μέν ἐπιτολή ὁ κύων ἐκτείνω ὁ θέρος , ἐντεῦθεν δέ μέχρι Ἀρκτοῦρος ὁ ὀπώρα . ὁ δέ αὐτός καί ὁ χειμών τριχῆ τέμνω , μέσος μέν αὐτός ποιέω ὁ περί ὁ τροπή χρόνος , ὁ δέ ἑκατέρωθεν ὅδε σπορητός μέν πρόσθεν , φυταλιά δέ ὁ ἕτερος , αὐτός γάρ οὕτως ὀνομάζω . καί μέντοι ἐν ὁ περί ἑβδομάς Ἱπποκράτης ἐπιγράφω βιβλίον διαιρέω εἰμί εὑρίσκω ὁ ἐνιαυτός εἰς ἑπτά , ὁ μέν φθινόπωρον καί ὁ ἔαρ ἄτμητος φυλάσσω , τέμνω δέ ὁ μέν χειμών εἰς τρεῖς μέρος , ὁ δέ θέρος εἰς δύο . χρήσιμος μέν οὖν εἰμί καί ὁ τοιοῦτος διαίρεσις , ὡς προέρχομαι ὁ λόγος δείκνυμι , χρήσιμος δέ καί εἰς τέσσαρες ὥρα , ὡς καί οὗτος δείκνυμι πρότερος ὑπό αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐν ὅς ὁ τε ὁ χυμός ἐπικράτεια διδάσκω καί ὁ ὁ νόσημα ἰδέα καί ὁ ἀμφότερος οὗτος ἡγέομαι κρᾶσις ὁ περιέχω , τέσσαρες ἔχω διαφορά . εἰ γάρ καί ὅτι μάλα δίχα τις τέμνω ὁ μεταξύ πλειάδες ἐπιτολή καί Ἀρκτοῦρος χρόνος , ἀλλά τοι κοινός εἰμί αὐτός πᾶς , ὁ ξηρός ὁ σύμμετρος εἰμί , καθά γε καί ὁ χειμών , ὁ ψυχρός τε καί ὑγρός , κάν τριχῆ τέμνω . ὁ μέν οὖν μέγας διαφορά ὁ κρᾶσις , ὅς καί γενικός ἄν τις λέγω προσηκόντως , εἰς τέσσαρες διαιρέω ὥρα ὁ ἐνιαυτός , ἤτοι γε ἑτερογενής ἤ ἑτεροειδής ἀλλήλων , ὡς ἄν ἐθέλω τις ὀνομάζω . ὁ δέ κατά ἕκαστος ὁ διαφορά οὗτος , εἰς ὁ μάλα τε καί ἥσσων τομή , ὁ θέρος μέν εἰς δύο , ὁ χειμών δέ εἰς τρεῖς μοῖρα τέμνω . ὁ δέ ὁ ὥρα οὗτος τομή ἐκ ὁ κατά οὗτος χρόνος , τέσσαρες γάρ μείς ὁ μεταξύ πλειάς τε καί Ἀρκτοῦρος χρόνος εἰμί . πολύς δή καί τέσσαρες ὁ μεταξύ πλειάς δύσις καί ὁ ἐαρινός ἰσημερία . ὁ δέ ὁ ἔαρ , οὐδέ ὅλος δύο μείς , ὥστε ἄτμητος ἔοικα φυλάσσω . διά οὗτος δέ καί ὁ φθινόπωρον μέγας μέν εἰμί ἤ παρά ὁ ἔαρ · ἐκτείνω γάρ εἰς δύο μείς , ἀπολείπω δέ ὁ μέγεθος πάμπολυς κατά ὁ θέρος τε καί ὁ χειμών χρόνος . οὗτος οὖν ὡς ἅπαξ μέν λέγω ἐγώ νῦν · εἰς δέ ὁ ἑξῆς ἅπας λόγος μνημονεύω πρός ὁ μετάγω ῥᾴδιος εἰς ὁ ἐν ἕκαστος ὁ ἔθνος μείς , ἄλλος παρά ἄλλος εἰμί , ὡς εἰ πᾶς ἔχω ὁ αὐτός , οὐ ἄν Ἀρκτοῦρος καί πλειάς καί κύων ἰσημερία τε καί τροπή μνημονεύω ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλά ἀρκέω ἄν λέγω αὐτός κατά Μακεδών , εἰ οὕτως τυγχάνω , ὀνομάζω ὁ Δῖος μείς ἄρχω , τοιόσδε τις γίγνομαι κατάστασις ἐν ὁ ὁ περιέχω κρᾶσις . νυνί δέ ἐπειδή ὁ Δίον Μακεδών μέν μόνος σαφής , Ἀθηναῖος δέ καί ὁ ἄλλος ἄνθρωπος οὐ σαφής , Ἱπποκράτης δέ βούλομαι ὁ ἐκ ἅπας ὁ ἔθνος ὠφελέω , ἀγαθός εἰμί αὐτός γράφω μόνος ὁ ἰσημερία , ἄνευ ὁ μνημονεύω τις μείς . ὁ μέν γάρ ἰσημερία κοσμικός εἰμί πρᾶγμα , ὁ δέ μείς ἐπιχώριος κατά ἕκαστος ἔθνος . ὅστις γοῦν ἀστρονομία ἄπειρος ἔχω μάλα μέν εἰμί μή πείθω Ἱπποκράτης , προσρέπω πρός αὐτός , ἕνεκα ὁ ὁ λέγω χρῆσις . ἐπεί δέ φιλάνθρωπος εἰμί δοκέω καί ὁ τοιοῦτος ὠφελέω , ἐγώ πειράω ὁ ἐνδέχομαι ὑπογράφω βοήθεια , ὅς εἰ προσέχω ὁ νόος , ἅπας ὅς Ἱπποκράτης λέγω καρπόω ὁ χρῆσις . τέμνω δή ὁ πᾶς ἔτος ἐκ τέσσαρες καιρός κατά ἰσημερία τε καί τροπή , ἅπαξ τις ἐρωτάω ἀστρονομικός ἀνήρ , ὁ τέσσαρες μέρος ﻿ οὗτος ἐν τίς γίγνομαι μείς , εἶτα οἶδα αὐτός δύναμαι καί περί ὁ ἄλλος ἐπισημασία ὁ κατά ἕκαστος ἄστρον ἀκούω ἕπομαι . οἷος εἰ οὕτως τυγχάνω , ἐάν πρίομημι ὁ κατά ὁ ἀρχή ὁ Δῖος μείς καί φθινόπωρον γίγνομαι ἰσημερία , οἶδα ὁ μέν χειμερινός τροπή ὡς μετά τρεῖς μείς εἰμί ἐν ἀρχή ὁ κατά ἐνιαυτός πέρας μείς . οὗτος γάρ σημαίνω κατά Μακεδών , ὁ δέ ἐαρινός ἰσημερία Ἀρτεμίσιον , καθά γε καί ὁ θερινός ὁ Λώον . κατά γάρ ὁ ἀρχή ὁ λέγω μείς ὁ τε ἰσημερία καί ὁ τροπή γίγνομαι κατά Μακεδών , ἀριθμέω τε καί ὀνομάζω ὁ μείς . ὁ τοίνυν οὗτος μανθάνω εἰ προσεπιμανθάνω ὁ μέν ἀρκτοῦρος ἐπιτέλλω πρό ἡμέρα ὡς ιβʹ . ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία , πλειάδες δέ δύω ὡς μετά ἡμέρα πεντήκοντα , γιγνώσκω πόσος ὁ κατά ἕκαστος αὐτός μείς ἑκάτερος ὁ ἄστρον ἐπιτέλλω , παραφυλάσσω τε βούλομαι ἀκολουθέω Ἱπποκράτης ὁ μεταβολή ὁ περί ὁ ἀήρ κρᾶσις ὁποῖος τις γίγνομαι . χρή δέ δηλονότι ὁ μείς οὐ πρός σελήνη ἀριθμέω , καθά ἐν ὁ πολύς νῦν ὁ Ἑλληνίς πόλις , ἀλλά πρός ἥλιος καί ἐν ἅπας τε ὁ ἀρχαῖος καί ἐν πολύς ὁ ἔθνος ἀριθμέω καί παρά Ῥωμαῖος ὁ σύμπας ἐνιαυτός εἰς ιβʹ διαιρέω . εἷς μέν αὐτός ὀκτώ καί εἴκοσι ἡμέρα εἰμί , ὅς δεύτερος λέγω μετά ὁ τροπή χειμερινός . αὐτός δέ ὁ πρῶτος μετά ὁ τροπή , ὅς καί πρῶτος ὅλος ὁ ἔτος ἀριθμέω , εἷς ἐπί ὁ λʹ προσλαμβάνω , ὥσπερ γε καί ὁ γʹ μετά ὁ τροπή . καί γάρ καί οὗτος αὐτός εἰμί εἷς καί λʹ ἡμέρα , ὁ δέ τέταρτος τριακονθήμερος , ὁ δέ πέμπτος εἷς ἐπί ὁ λʹ προσλαμβάνω , ὁ δέ ἕκτος τριακονθήμερος , μετά δέ ὁ ἕκτος μείς δύο , εἷς καί τριάκοντα , ὁ δέ μετά οὗτος τριάκοντα ἡμέρα , ὁ δέ ἐφεξῆς ὅδε εἷς καί τριάκοντα , δέκατος εἰμί ὁ ἀριθμός ὅλος ὁ ἔτος . καί ὁ μέν ιαʹ τριάκοντα ἡμέρα , ὁ δέ ιβʹ εἷς ἐπί ὁ λʹ . συναριθμέω δέ σύ ὁ κατά ἕκαστος ὁ μείς γίγνομαι ἡμέρα ὁ πᾶς γίγνομαι πέντε καί ξʹ καί τʹ καί τέσσαρες δέ οὕτως ἀριθμέω ὁ ἔτος , ἐν δέ ὁ δέ ἔτος ὁ τρίτος ἀπό ὁ δʹ ποιέω δύο καί λʹ ἡμέρα , ἵνα ἕκαστος ὁ ἐνιαυτός γίγνομαι τξεʹ ἡμέρα καί ποσής τέταρτος , ἡμέρα εἷς . ὁ δέ κατά Παλαιστίνη ἀριθμέω ὁ δώδεκα μείς ἀριθμός ἡμέρα γίγνομαι τνδʹ . ἐπειδή γάρ ὁ ἀπό σύνοδος ὁ πρός ἥλιος αὐτός χρόνος ἄχρι πᾶς ἄλλος σύνοδος πρός ὁ θʹ καί εἴκοσι ἡμέρα ἔτι καί ἄλλος μέρος ἥμισυς προσλαμβάνω , διά οὗτος ὁ δύο μείς ἡμέρα γίγνομαι θʹ καί νʹ τέμνω εἰς ἄνισος μέρος , ὁ μέν ἕτερος αὐτός λθʹ ἡμέρα ἐργάζομαι , ὁ δέ ἕτερος θʹ καί ἄν . ἀναγκάζω τοιγαροῦν ὁ οὕτως ἄγω ὁ μείς ἐμβόλιμος τις ποιέω , ὅταν πρῶτος ἀθροίζω ὁ ὁ ἔμπροσθεν ἐνιαυτός ἔλλειμα καί γίγνομαι χρόνος εἷς μείς . καί γράφω γε ὁ ἀστρονόμος καί ἄλλος τις καί Ἵππαρχος ὁπηνίκα χρή ὁ ἐμβόλιμος μείς ἐμβάλλω . διόπερ , ὡς φημί , οὕτως ἐπί οὗτος ἀριθμέω ὁ μείς οὐ εἰμί ὁρίζω ὁ ἡμέρα , ἐν ὅς ὁ ἰσημερία τε καί τροπή καί ὁ ἐπιφανής ἄστρον ὁ ἐπιτολή γίγνομαι . κατά δέ ὁ ἥλιος ἄγω , ὁρίζω δυνατός , ὥσπερ φημί , ὑπό τε Ῥωμαῖος καί Μακεδών Ἀσιανός τε ὁ ἡμέτερος καί πολύς ἄλλος ἔθνος . ὁπότε οὖν λέγω ἐγώ οὗτος κοινός ὁ ἐφεξῆς λόγος ἅπας , πάλιν ἐπί ὁ πρόκειμαι ἀνάσσω ῥῆσις , ἐν ὅς ὁ γίγνομαι ἐν Θάσος κατάστασις ἄρχω φημί φθινόπωρον περί ἰσημερία καί ὑπό πλειάς πολύς ὑετός γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁ φθινόπωρον περί ἰσημερία καί δύο μείς , οὐ εὐθύς ἀπό ἀρχή συνεισβάλλω ὁ λέγω κατάστασις , ἀλλά περί ὁ ἰσημερία ἄρχω καί παρατείνω ἄχρι πλειάς δύσις ἡμέρα ὡς πεντήκοντα , ἐν Θάσος φθινόπωρον . κατά μέν ὁ Κόιντος οὔτε ὁ χώρα συνενδείκνυμι τις πρός ὁ ὁ νόσημα πρόγνωσις οὔτε ὅλος δυνατός εἰμί ὁ γίγνομαι προγιγνώσκω , μόνος δέ ὁ γίγνομαι τις νόσημα , διαφθείρω ὁ κατά φύσις ἐν ὁ ὥρα κρᾶσις . ἐνίοτε δέ καί ὁ ἰδέα αὐτός οὐ ἐκ μέθοδος λογικός , ἀλλά ἐκ πεῖρα μόνος φημί γιγνώσκω καί ὁ τε ὁ δυσκρασία ἐπιπλοκή , ὅς συνδρομάς ὀνομάζω ὁ ἐμπειρικός ὁ ἰατρός , ἐξηγέομαι , ὁ ἀφορισμός , ἐκ πεῖρα λέγω εὑρίσκω ὅδε τις νόσημα αἰτία γίγνομαι , οἷος ὅταν μέν ὁ χειμών αὐχμηρός καί βόρειος γίγνομαι , ὁ δέ ἔαρ ἔπομβρος καί νότιος , κατά ὁ θέρος εἰμί πυρετός ὀξύς καί ὀφθαλμία καί δυσεντερία . καί πάλιν · εἰ μέν ὁ χειμών ἔπομβρος καί νότιος γίγνομαι , ὁ δέ ἔαρ αὐχμηρός καί χειμέριος , ὁ μέν γυνή ὅς ὁ τόκος πρός ὁ ἔαρ ἐκ πᾶς πρόφασις ἐκτιτρώσκω καί ἄλλος ὅσος οὗτος ἐφεξῆς καταλέγω , τέσσαρες μόνος διαφορά κατάστασις γράφω , καίτοι πάμπολυς εἰμί , ὅς χρή ἐνθυμέομαι ὁ Κόιντος ἐπισκοπέω τε καί ζητέω , πρῶτος μέν αὐτός δή οὗτος παρά φύσις ἐκτρέπω ὁ ὥρα , εἶτα εὑρίσκω πολύς ζητέω ὁ ἀριθμός ἅπας , εἶτα σκοπέω διά τίς ὁ τέσσαρες μνημονεύω μόνος ὁ Ἱπποκράτης , ἐπί ὅς ἅπας εὑρίσκω ζητέω τις μέθοδος , εἰμί χράω ὁ ὁ ἄλλος ἅπας κατάστασις γνωρίζω δύναμις . μόνος γάρ ἄν οὗτος ἱκανός προγιγνώσκω γίγνομαι καί ὁ μέλλω ἐπιδημέω νόσος , ﻿ ἀλλά καί προφυλάσσω κατά ὅσος οἷος τε πρός ὁ μηδέ ὅλος αὐτός περιπίπτω διά ὁ λέγω ὁδός προέρχομαι , ἱκανός εἰμί μόνος , ἤ εἰ οὗτος ἀδύνατος εἰμί , διά ὁ μέγεθος ὁ αἰτία ὡς μέτριος γοῦν οὗτος ἁλίσκομαι . ὅτι δέ ὁ θεραπεία ὁ νόσημα ὁ γυμνάζω ὁ λογισμός ὅς λέγω ἅπας ἀγαθός εὑρίσκω ὁ μηδείς προσκέπτομαι οὐδέ ὁ ἐπιτυγχάνω ἀγνοέω ἠγέω , μήτοι γε ὁ νόμιμος παιδεύω . ὅτι μέν αὐτός ὁ Ἱπποκράτης οἶδα πολύς ὁ ἐν ἀφορισμός γράφω τέσσαρες κατάστασις ἐκ αὐτός ὅδε ὁ βιβλίον , ὅς νῦν ἐγώ ἐξηγέομαι πρόκειμαι , γίγνομαι ἄν ἱκανός σαφής . ἐν μέν γάρ ὁ πρῶτος ὅδε ὁ πρῶτος γράφω κατάστασις , ὑπέρ ὅς αὐτός λέγω ἐπί ὁ τελευτή · γίγνομαι δέ ὁ ἀγωγή ὅλος ἐπί ὁ νότιος καί μετά αὐχμός . δεύτερος δέ , ἐν ὅς πάλιν φημί · γίγνομαι δέ ὁ ἔτος ὅλος ψυχρός καί ὑγρός καί βόρειος . τρίτος δέ ἀνώμαλος τε καί ποικίλος , ἄρχω μέν ὀλίγος πρό Ἀρκτοῦρος , ψυχρός καί ὑγρός . ἐφεξῆς δέ γίγνομαι ἀπό ὁ φθινοπωρινός ἰσημερία ἄχρι πλειάδες δύσις , ἅπας νότιος ἅμα ἀμέτριος ὑγρότης . εἶτα ἐφεξῆς ψυχρός καί ξηρός ἅμα πνεῦμα βόρειος μέγας , ὅλος σχεδόν τις ὁ χειμών · ἔπειτα ψυχρός καί ξηρός ἄχρι κύων ἐπιτολή , ἐντεῦθεν ἀθρόος καῦμα μέγας μέχρι Ἀρκτοῦρος , κατά ὅς ὕδωρ νότιος μέχρι ὁ ἰσημερία . οὗτος οὖν ὁ κατάστασις ἀνώμαλος γίγνομαι ὅμως ἐπικρατέω ὁ ψυχρός καί ξηρός . ἐν δέ ὁ τρίτος ὁ βιβλίον οὗτος γράφω κατάστασις , ὅς εἰς εἷς πάλιν ἀνάγω κεφάλαιος φημί · ἔτος νότιος ἔπομβρος , ἄπνοια διά τέλος . ἄλλος δέ ἐν ὁ δεύτερος κατάστασις ἐν ἀρχή γράφω λέγω · ἄνθραξ ἐν Κρανών θερινός , ὕω καῦμα ὕδωρ λάβρος διόλου , γίγνομαι μάλα νότος . ὥσπερ καί αὐτός θερμός εἰμί καί μέτριος ὑγρός , ὡς κατά εἷς ὥρα γίγνομαι ὁ θέρος , ὥσπερ καί ὁ κατά ὁ τρίτος βιβλίον ἐν ὅλος ὁ ἔτος . γράφω δέ εἰμί καί ἄλλος κατάστασις ἐν ὁ ὁ ἐπιδημία βιβλίον , ὅς οὐ λέγω ἐν ἀφορισμός . ἀλλά ὡς συνεχής τε ὁ ἄλλος γίγνομαι ὁ τέσσαρες , ἀκούω τε παράδειγμα γίγνομαι , μετά ὁ ἐν ὁ περί ὕδωρ καί ἀήρ καί τόπος αἰτιολογία ἀξιόω ὁ ἀφορισμός γράφω . ἀλλά καί εἰ μή παραλείπω τέλειος ὁ αἰτιολογία , ἐγώ ἄν αὐτός εὑρίσκω ἐκ ὁ ἐν ὁ ἀφορισμός ὑπό αὐτός γράφω , ἱκανός εἰμί ἀνήρ λογικός πρός ὁ ὁ λέγω εὕρεσις . ἐπίσταμαι γάρ σύ χρή οὗτος δείκνυμι μέν ὑπό ἐγώ ἤδη πολλάκις ἐν πολύς αὔταρκος , λέγω δέ καί νῦν εἰς ὅσος ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός μνημονεύω , ὡς ὁ κατά μέρος ἐν ἅπας τέχνη συμπλοκή ὁ ἁπλόος φάρμακον ἀδύνατος εἰμί διά ἐμπειρία γιγνώσκω , διά ὁ πλῆθος , ἀλλά ἐπί πᾶς αὐτός ὁδός εἷς ὁ εὕρησις εἰμί , ὁ διά ὁ οἰκεῖος στοιχεῖον , ὥσπερ καί ἐπί γραμματικός . τίς τοίνυν οἰκεῖος στοιχεῖον ὁ κατάστασις εἰμί , ὁράω ἀπό ὁ πρᾶγμα ὁ οὐσία ὁρμάω , ὡς ἐν ὁ περί ἀπόδειξις διδάσκω . ἀναλαμβάνω οὖν ἀπό ἀρχή ὁ λόγος ἤδη σύ διέρχομαι ἅπας κατά ὁ συνεχής , μηδείς παραλείπω . αἰώρα ὁ ἔτος διαφέρω ὑγρότης καί θερμότης καί ψυχρότης καί ξηρότης , ὁ μέν χειμών ὑγρότης καί ψυχρότης ὁ ἄλλος ὑπερβάλλω , ὥσπερ γε ὁ θέρος θερμότης καί ξηρότης , ὁ δέ ἔαρ ἀκριβής ἄμφω εἰμί ἐν ὁ μεταξύ . κρατέω γάρ οὐδέτερος ἐν αὐτός κατά οὐδέτερος ἀντίθεσις , οὔτε ὁ ξηρός ὁ ὑγρός οὔτε ὁ θερμός ὁ ψυχρός , ἀλλά οἷος ἰσομοιρία τις ἀμφότερος εἰμί ὁ ἀντίθεσις , ὁμοιότης τε ὁ ὥρα ἅπας ὅλος ὁ ἡμέρα , ὡς ἐγγύς καί ὁ νύξ , μηδείς μέγας μεταλλαγή ἤ ὑπεροχή ἐν αὐτός γίγνομαι , ὁποῖος κατά φθινόπωρον ὁράω , κρύος μέν ἕωθεν εἰμί , ἀμφί δέ ὁ μέσος ὁ ἡμέρα θάλος ἰσχυρός μεταπίπτω αὖ πάλιν εἰς κρύος καί ὅδε , δείλη ὄψιος . ἐπικρατέω δέ ὅμως αὐτός ὁ μέν ξηρός ὁ ὑγρός , ὁ δέ ψυχρός ὁ θερμός . τοιοῦτος μέν ὁ κρᾶσις εἰμί ὁ ὥρα ὁ ἔτος , ὡς ἐπί ὁ πολύς μεταβολή γίγνομαι κατά βραχύς μέν , ὡς μηδέ αἰσθάνομαι τις διά πᾶς ὁ χρότης , κατά μέγας δέ αἰσθητός , οὐ μήν ἀθρόος γε οὐδέ ἄμετρος ἐν ὁ ὁ ὑγρός ὥρα καί κατά φύσις μεταβολή . Ἀρκτοῦρος γοῦν ἐπιτέλλω ὡς ὁ πολύς σύν ἄνεμος ψυχρός ὑετός γίγνομαι . ἐͅντεῦθα ἤδη φθινόπωρον μέν ἄρχω , παύω δέ ὁ θέρος . εἶτα ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος κατά βραχύς καί ἀνεπαίσθητος γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ ψυχρός μεταβολή ὁ ὁ πλειάς δύσις αἰσθητός ἐργάζομαι ὁ τροπή . ἐντεῦθεν τε πᾶς ὅμοιος ἐπί ὁ ἐαρινός ἰσημερία ἀφικνέομαι , καί ποτέ μέν ὅμοιος προσθήκη μέχρι πλειάς ἐπιτολή γίγνομαι , πολλάκις δέ αἰσθητός μέν τις ἐν ὁ περί ὁ ἰσημερία χρόνος , σύμμετρος δέ . καί μέντοι μετά ὁ πλειάς ἐπιτολή αὐξάνω ὁ θερμός καί ὁ ξηρός ἄχρι κύων ἐπιτολή σύμμετρος καί κατά βραχύς , ἔρχομαι τε οὗτος γίγνομαι νότιος μέν ὀλίγος , ἐπί αὐτός δέ ὑετός ἐπίσης ὁ ἐτήσιος πνεῦμα ἄχρι ὁ κατά ὁ ἀρκτοῦρος ἐπιτολή . καί τοίνυν ἤ γε πεῖρα καί ὁ λόγος ἐγώ διδάσκω , ὅταν οὕτως ὁ ὥρα ὁ ἔτος προέρχομαι τε καί εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω , μήτε λοιμός τις μήτε ὅλος ἐπιδήμιος νόσημα γίγνομαι , μόνος δέ ὁ ὀνομάζω ὑπό αὐτός σποράς νόσος , ὁ κατά ὁ δίαιτα ἕπομαι . ἐπειδή κατά ἕκαστος ὁ ὥρα ἴδιος μέν ἐπικρατέω χυμός , ὡς αὐτός διδάσκω ὁ μέν χειμών ὁ φλέγμα , ὁ δέ ἔαρ ὁ αἷμα , ὁ δέ θέρος χολή , φθινόπωρον δέ ὁ ὀξύς · διά οὗτος ὁ κακός διαιτάω οὐ ﻿ ὁ αὐτός πλεονάζω νόσημα κατά πᾶς ὁ ὥρα , ἀλλά ὡς αὐτός διδάσκω , ὁ μέν ἔαρ ὁ μελαγχολικός καί ὁ μανικός καί ἐπιληπτικός καί αἷμα ῥῦσις καί ἄλλος ὅσος οὗτος ἐφεξῆς καταλέγω . ὁ δέ θέρος ἔτος , ὅμοιος καί ὁ φθινόπωρον , χειμών δέ ἄλλος γίγνομαι μέν ἐκ ὁ κατά ὁ δίαιτα ἁμάρτημα , ὑπαλλάσσω δέ ὁ ἰδέα διά τε ὁ ὥρα ὁ ἐνιαυτός καί ὁ ἡλικία τε καί φύσις . ἐπειδή γάρ καί κατά ὁ φύσις καί κατά ὁ ἡλικία ὁ τε κρᾶσις ὁ σῶμα ἕτερος γίγνομαι καί ὁ ὁ χυμός ἐπικράτεια διαφέρω , διά οὗτος καί κατά οὗτος νῦν ὑπαλλάσσω ὁ νόσημα ὁ ἰδέα . περί μέν οὖν ὁ ἐν ὁ ἡλικία διαφορά ὡδί πως γράφω · ἐν δέ ὁ ἡλικία συμβαίνω ὁ μέν μικρός καί νεογενής παιδίον ἄφθα , ἔμετος καί ἄλλος ὁ οὗτος ἐφεξῆς γράφω κατά πᾶς ἡλικία . περί δέ ὁ φύσις ὡδί πως · ὁ φύσις ὁ μέν πρός θέρος , ὁ δέ πρός χειμών εὖ καί κακός φύω . γίγνομαι τοίνυν καί ἴσος μέν ἔχω λόγος ὁ σῶμα ὁ κάμνω αἴτιος ποιητικός πρός ὁ περιέχω . ἐκ ἄμφω δέ συνέρχομαι ὁ ἐπίκτητος ἐπιτελέω κρᾶσις , ἐπί ὅς ὁ ἐπιδημέω νόσημα ὁ γένεσις . ἐάν οὖν ὁράω οἷος τις φύω εἰς ὁ σῶμα δράω ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁ περιέχω θερμότης , ὁποῖος δέ ὁ ψυχρότης τε καί ξηρότης καί ὑγρότης , ὁράω δέ καί ὁ ὕλη αὐτός ὁ πάσχω ὁποῖος τις εἰμί , οὐδείς ἔτι χαλεπός εὑρίσκω καί προγιγνώσκω ὁ γίγνομαι νόσημα . καί οὗτος αὐτός ἔτι πρότερος οἶδα καλός λέγω ὁ ἐν ὁ καθίστημι καιρός , ἐάν ὁ ὥρα ὁ ὡραῖος ἀποδίδωμι , εὐσταθής καί εὐκρινής ὁ νόσος γίγνομαι , ἐν δέ ὁ ἀκατάστατος ἀκατάστατος καί δύσκρατος . τίς οὖν ὁ δύναμις εἰμί ὁ λέγω ποιότης ὑγρότης καί ξηρότης , θερμότης καί ψυχρότης , ἀκούω αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐν ἀφορισμός λέγω · ὁ δέ κατάστασις ὁ ἐνιαυτός ὁ μέν ὅλος ὁ αὐχμός ὁ ἐπόμβριος εἰμί ὑγιεινός καί ἥσσων θανατώδης . νόσημα δέ ἐν ὁ ἐπομβρία ὡς ὁ πολύς γίγνομαι , πυρετός τε μακρός καί κοιλία ῥῦσις καί σηπεδών , ἐπίληπτος καί ἀπόπληκτος καί κυνάγχης , ἐν δέ ὁ αὐχμός φθινώδης , ὀφθαλμία , ἀρθρῖτις , στραγγουρία . οὗτος μέν οὖν ἐν αὐτός λέγω περί ὁ εἰς πολύς χρόνος ἐκτείνω κατάστασις . ὥσπερ δέ καί περί ὁ κατά ὑγρότης καί ξηρότης διαφορά ἐν οὗτος διδάσκω , οὕτως περί ὁ κατά θερμότης καί ψυχρότης διά ὅς γράφω περί ὁ βόρειος τε καί νότιος κατάστασις . ἐπί γάρ ὁ ἡμέτερος οἴκησις ὁ μέν βορέας ψυχρός , ὁ δέ νότος θερμός εἰμί , πλήν ὁ που σπάνιος ἐν ἀρχή ὁ ἔαρ ψυχρός , ἤ κατά ἄλλος τις ὥρα ἐπί βραχύς πνέω τοιοῦτος , οὐδέ τότε ὁ βορέας ψυχρός . ἀκούω οὖν ἑξῆς καί ὡς περί οὗτος ἐν ἀφορισμός γράφω ἄρχω ὧδε · νότος βαρυήκοος , ἀχλυώδης , καρηβαρικός , νωθρός , διαλυτικός , ὅταν οὕτως δυναστεύω τοιοῦτος ἐν ὁ ἀρρωστία πάσχω , ἐάν δέ βόρειος εἰμί , βήξ φάρυγξ , κοιλία σκληρός , δυσουρία φρικώδης , ὀδύνη πλευρά , στῆθος . ὅταν οὗτος δυναστεύω , τοιοῦτος ἐν ὁ ἀρρωστία προσδέχομαι . οὗτος μέν οὖν αὐτός λέγω περί ὁ ἰσχυρός νότιος καί βόρειος κατάστασις ὁ ἐπί πολύς ἐν χρόνος γίγνομαι . ἐνδείκνυμι γάρ διά ὁ δυναστεύω περί πνεῦμα οὐ ἄν ἐπί ὁ ἔαρ , οὔτε βραχύς χρόνος πνέω οὔτε ἐπί πολύς ἡμέρα , ἀλλά ἀσθενής , λέγω οὗτος ὄνομα . περί δέ ὁ ἐφήμερος νότιος τε καί βόρειος πνεῦμα ἀκούω αὖθις ὅς λέγω · ὁ μέν καθημέριος κατάστασις ὁ μέν βόρειος ὁ τε σῶμα συνιστάω καί εὔτονος καί εὐκίνητος καί εὐδύνατος καί εὔχροος καί εὐήκοος ποιέω καί ὁ κοιλία ξηραίνω καί ὁ ὄμμα δάκνω καί περί ὁ θώραξ ἄλγημα , ἐάν τις προυπάρχω , μάλα πονέω . ὁ δέ νότιος διαλύω ὁ σῶμα καί ὑγραίνω καί βαρυκοία καί καρηβαρία καί ἴλιγγος ἐμποιέω ἔτι ὁ ὀφθαλμιάω καί ἐν ὁ σῶμα δυσκινησία , καί ὁ κοιλία ὑγραίνω . λέγω δέ ἐν ἀφορισμός ὑπό αὐτός καί ἄλλος γε τις περί τε φύσις ὥρα καί ὁ ἀθρόος εἰς ἀλλήλων μεταβολή , ὅς ἕκαστος κατά ὁ προσήκω καιρός μνημονεύω . ἐν ὁ πάρειμι οὗτος μόνος ἀρκέω , διδάσκω ὁ πρῶτος στοιχεώδης δύναμις ὁ κατάστασις ὑπό αὐτός ὁ Ἱπποκράτης λέγω , κατά ὅς χρή περί πᾶς ὁ ὁπωσοῦν κατάστασις ὁ γίγνομαι ὁδός καί τάξις προέρχομαι ἐγώ ἐξευρίσκω , ὁποῖος τε τις γίγνομαι νόσημα καί ὅπως αὐτός κωλυτέον εἰμί ἤ συνίστημι θεραπεύω , οὗτος γάρ μέγας καρπός ὁ ἐνίστημι πραγματεία . ἐν δέ ὁ στοιχειώδης οὗτος εἰμί καί ὁ χώρα συνενδείκνυμι καί αὐτός τις πρός ὁ ὁ νόσημα πρόγνωσις , ὥσπερ ὁ τε φύσις ἕκαστος καί ὁ ἡλικία καί ὁ ἐπιτήδευμα καί ὁ δίαιτα . δείκνυμι δέ ὑπό αὐτός σαφής ἐν ὁ περί ὕδωρ καί ἀήρ καί τόπος ὁποῖος ὁ κατά ἕκαστος χώρα πλεονάζω νόσημα . δύναμαι τοιγαροῦν ὅθεν ὁ ὁ περιέχω ἐγώ κατάστασις ἄμετρος ψυχρός καί ὑγρός γίγνομαι , κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἐργάζομαι μέλλω ὁ ὑπό αὐτός δείκνυμι νόσημα καί ὁ παρά ὁ οἴκησις ἔνδειξις λαμβάνω ὅμοιος ὁ παρά ὁ ἡλικία καί ὁ φύσις καί ὁ ἐπιτήδευμα καί ὁ ὅλος δίαιτα . ὁ μέν γάρ ὑγρός καί ψυχρός ὁ φύσις τε καί κατά ὁ ἔξωθεν περίστασις ῥᾴδιος ἁλίσκομαι ὁ ὑπό ὁ ﻿ ὑγρός καί ψυχρός κατάστασις εἰμί νόσημα , ὁ δέ ἐναντίος δυσχερής . ἐάν οὖν οἴκησις ὑγρός καί ψυχρός κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος καί ὁ κατάστασις ἔχω τοιοῦτος , ἑτοῖμος ὁ οἰκεῖος ὁ κατάστασις νόσημα ὁ γένεσις εἰμί , συντελέω τις καί ὁ οἴκησις . ὥσπερ γε πᾶς ὁ ἄμετρος θερμός ποτέ γίγνομαι καί ὑγρός κατάστασις , οἷος ἐν ὁ βʹ ὁ ἐπιδημία γράφω ἐν ἀρχή λέγω , ὕω ἐν καῦμα ὕδωρ λάβρος διόλου . συντελής δέ τις πρός ὁ ὁ λέγω σηπεδών νόσημα γένεσις ὁ χώρα , μάλα μέν εἰ κατά ἄμφω δύσκρατος εἰμί θερμός καί ὑγρός καταστάζω , συντελέω δέ καί κατά ὁ ἕτερος οὗτος εἰ ἄμετρος εἰμί κεράννυμι , καθά ὁ Κρανεών ἐν κοῖλος καί μεσημβρινός χωρίον κεῖμαι . καί διά οὗτος μάλα σηπεδονώδης νόσημα , ὁ ἄνθραξ ἁλίσκομαι πρός ὁ ἄλλος ἄτοπος , ἔτι καί διά ὁ ὁ βόρειος ὁ πνεῦμα ἀποστρέφω , πνεῦσις καί ὁ καλέω νηνεμία κατέχω . Κρανεών μέν οὖν τοιοῦτος , Θάσος δέ ἔμπαλιν . στρέφω γάρ πρός ὁ βόρειος καί ψυχρός πνεῦμα κατάντικρυ ὁ Θρᾴκη κεῖμαι . γίγνομαι οὖν ὁ κατάστασις ὅλος ἐπί ὁ νότιος καί μετά αὐχμός οὐ εἰμί εὐάλωτος ὁ χωρίον , ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ ὁ κατάστασις . εἰ γάρ μεσημβρινός εἰμί ἔτι καί κοῖλος , ἔσχατος ἄν ὁ λέγω κατάστασις γίγνομαι λοιμώδης αὐτός .