galenus.in-hippocratis-librum-iii-epidemiarum-commentarii-iii 3.34
Ἦν δ’ ἡ κατάστασις τῶν γενομένων καύσων ἥδε . ἀρχόμενοι κωματώδεες , ἀσώδεες , φρικώδεες , πυρετὸς ὀξὺς , οὐδὲ διψώδεες λίην , οὐδὲ παράληροι . Ὅσα τοῖς καύσοις ἐγένετο συμπτώματα διὰ τὴν κατάστασιν , κατὰ τὸν ἴδιον τοῦ πάθους λόγον , ταῦτ’ ἐπισημαίνεται , διὸ κακῶς ἀντὶ τοῦ κωματώδεις ἔγραψαν ἔνιοι καυματώδεις . ἴδιον γὰρ τοῦτο τῶν καύσων , οἷς καὶ τὸ διψῇν ἀπαύστως καὶ σχεδὸν οὐδ’ ἂν ἄλλο τις ἐξαίρετον εἴπῃ γνώρισμα καύσων πυρετῶν , ἀλλ’ ἐκ δυοῖν τούτων αὐτάρκως συμπληροῦσθαι φαίη , δίψους ἀπαύστου καὶ θερμασίας διακαιούσης αἰσθανομένων τῶν καμνόντων . ἀλλ’ ἡ τότε κατάστασις ὑγρότητος πολλῆς πληρώσασα τὴν κεφαλὴν τὸ κωματῶδες ἢ πᾶσιν ἢ τοῖς πλείστοις τῶν ὁπωσοῦν νοσησάντων ἤνεγκε σύμπτωμα κατὰ τὴν εἰσβολὴν τοῦ νοσήματος , οὔπω τῆς κακοχυμίας εἰς τοσοῦτον δριμύτητος ἡκούσης , ὡς ἀγρυπνίας τε σφοδρὰς καὶ παραφροσύνας καὶ φρενίτιδας ἐργάζεσθαι . τὸ μὲν οὖν καῦμα σπανίως πάνυ γίνεται τοῖς καύσοις πυρετοῖς , τὸ δ’ ἀσᾶσθαι πάνυ πολλάκις . οὐ μὴν ἀχώριστόν γ’ ἐστὶν , ὡς τὰ προειρημένα δύο , τό τε ἄπαυστον τοῦ δίψους καὶ τὸ τῆς θερμασίας διακαές . φρικώδεις γε μὴν πολλάκις οἱ καυσούμενοι γίνονται , διὸ καὶ τοῦτ’ ἐπεσημήνατο . τὸ δ’ ἐφεξῆς γεγραμμένον , πυρετὸς οὐκ ὀξὺς , ἔνιοι μὲν ἁπλῶς γράφουσι χωρὶς τῆς ἀποφάσεως πυρετὸς ὀξὺς , τινὲς δὲ μετὰ τῆς ἀποφάσεως οὑτωσὶ , πυρετὸς οὐκ ὀξὺς , ἀπό τινος ἑκάτεροι λόγου πιθανοῦ τὴν διαφέρουσαν ἔχοντες γραφήν · οἱ μὲν χωρὶς τῆς ἀποφάσεως , ὅτι τῶν ἀχωρίστων ἐπὶ καυσώδους νοσήματος ὀξὺς πυρετὸς , ὥσπερ καὶ δίψος · οἱ δὲ καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο γεγράφθαι λέγοντες ἅμα τῇ ἀποφάσει , διότι σπάνιόν τι καὶ παράδοξον αὐτοῖς συνέβη καθάπερ τὸ τοῦ κώματος οὕτω καὶ τὸ τοῦ πυρετοῦ . καὶ γὰρ οὖν καὶ τούτοις ἐφεξῆς αὐτὸν γράψαι φασὶν , οὐδὲ διψώδης λίην . καίτοι καὶ τοῦτο τὸ σύμπτωμα καύσων πυρετῶν ἐστιν ἰδιαίτατον · εἰκὸς οὖν , ὥσπερ οὐ λίην διψώδεις ἦσαν , οὕτως αὐτοὺς οὐ λίην ὀξὺ πυρέξαι . τάχα δὲ καὶ γεγραμμένον ὑφ’ Ἱπποκράτους τὸ πυρετὸς οὐ λίην ὀξὺς , ὑπὸ τοῦ πρῶτον ἐκγραψαμένου σφαλέντος , ἔμεινεν ἡμαρτημένον · ἀναφύεται δὲ μικρὸν ζήτημα περὶ πάντων τῶν παθογνωμονικῶν σημείων , εἰ γὰρ ἐγχωρεῖ ποτὲ μὴ παρόντων αὐτῶν ὅμως φυλάττεσθαι τὸ τοῦ πάθους εἶδος , ἕτερα τῶν παθογνωμονικῶν ἡμῖν ἔσται πιστότερα πρὸς τὴν τῶν παθῶν διάγνωσιν , ἀλλ’ εἴπερ τοῦθ’ ὑποθοίμεθα , προσηκόντως τις ἀξιώσει μὲν ἐκεῖνα παθογνωμονικὰ καλεῖν , ἃ δ’ ἔμπροσθεν ἐκαλεῖτο παθογνωμονικὰ , συνεδρεύοντα · ὧν τὰ μὲν ἀχώριστ’ ἐστὶ καὶ ὡς ἄν τις φαίη τῆς τοῦ πάθους οὐσίας αὐτῆς συνθετικά . τὰ δὲ συνεδρεύοντα τῶν ὡς τὸ πολὺ γινομένων αὐτοῖς ἐστιν . εἰ οὖν ὁ κάμνων μὴ διψώδης μήτε λίαν ὀξέως πυρέττων ᾖ , ἐκ τίνος ἔτι γνωρίσματος ἐροῦμεν εἶναι τὸ νόσημα καῦσον ; εἰ γὰρ καὶ πάνυ πολλοῖς τῶν καυσομένων ἀσώδεσιν εἶναι συμβέβηκεν , ἀλλ’ οὐκ ἴδιόν γε τοῦ πάθους τοῦτο · πολλοὶ γὰρ καὶ ἄλλοι τῶν ὑπωσοῦν νοσησάντων ἀσώδεις γίνονται . οὐδὲν γοῦν ὅπερ ἐνίοις ἔδοξε τὰς τοιαύτας ἀπορίας οἰηθεῖσιν ἀποδράσασθαι καὶ ἡμῖν ἔσται ῥητέον , ἐκ τῶν διαχωρουμένων μάλιστα γνωρίζεσθαι τὸν καῦσον εἰποῦσιν . οὔτε γὰρ ἄκρατα χολώδη μόνοις καύσοις ἐκκρίνουσιν αἱ γαστέρες οὔτε σύντηξις μόνοις τούτοις , ἀλλ’ ἐστὶ μὲν καὶ ταῦτα συμπτώματα κακοήθη τε καὶ διακαῶν πυρετῶν . ἐκκρίναντες δ’ ὅμως αὐτὰ πολλοὶ καὶ διψῶσι μετρίως καὶ τὰς τοῦ πυρετοῦ θερμασίας ἀνέχονται · κατὰ δὲ τὴν προκειμένην κατάστασιν οὐδὲ τοιαῦτ’ ἐγένετο διαχωρήματα · κοιλίαι γὰρ , φησὶ , ταραχώδεις τοῖσι πλείστοισι τούτων , διαχωρήμασιν ὠμοῖσι , λεπτοῖσιν . ἔοικεν οὖν Ἱπποκράτης τὸν καῦσον γνωρίζειν τῷ διηνεκεῖ τοῦ δίψους τε καὶ τῆς διακαοῦς θερμασίας , ὥσπερ τὴν φρενῖτιν τῷ διηνεκεῖ τῆς παραφροσύνης . οὕτω γὰρ εἰ καὶ μὴ πάνυ διψώδεις εἶεν οἱ κάμνοντες ἢ μὴ πάνυ σφόδρα διακαιόμενοι , δι’ ὅλης δὲ τῆς νόσου τὰ λελεγμένα εἶεν δύο συμπτώματα , καῦσος εἶναι τὸ νόσημα λεχθήσεται καὶ γενήσεται μέν τις αὐτοῦ θερμότερος πυρετὸς , ὡς καὶ συντήκειν τὸ σῶμα καὶ διαχωρήσεις ἐργάζεσθαι χολώδεις καὶ συντηκτικάς · οὐ λεχθήσεται δὲ καῦσος , ἂν μὴ διαμένοντα δι’ ὅλης ἔχῃ τῆς νόσου τὰ εἰρημένα δύο μικρὸν ἔμπροσθεν , ἄπαυστόν τε τὸ δίψος , ὁπόσον ἂν τύχωσι πίνοντες , ἀηδῆ τε καὶ καυσώδη καὶ ἀσώδη τὴν θερμασίαν . ὡς τὸ πολὺ μὲν οὖν καὶ δίψος σφοδρότατον αὐτοῖς ὑπάρχει καὶ πυρετὸς διακαέστατος · ἐν δὲ τῷ σπανίῳ καθάπερ νῦν ὅ τε πυρετὸς οὐκ ἀκριβῶς ὀξὺς ἐγένετο καὶ διψώδεις οὐ λίαν οἱ κάμνοντες ἦσαν , ἅπερ ἐπεσημήνατο δι’ αὐτὸ τοῦτο , καθάπερ καὶ τὸ μηδ’ ὅλως αὐτοὺς γενέσθαι παραλήρους , ἐπειδὴ καὶ τοῦτο συμπίπτει τοῖς καύσοις . ὅτι δὲ μικρᾶς παραφροσύνης ἐστὶν ὄνομα τὸ παράληροι , πρόσθεν εἴρηται .
Lemmas: ἦς δέ ὁ κατάστασις ὁ γίγνομαι καύσων ὅδε . ἄρχω κωματώδης , ἀσώδης , φρικώδης , πυρετός ὀξύς2 , οὐδέ διψώδης λίαν , οὐδέ παράληρος . ὅσα ὁ καίω γίγνομαι σύμπτωμα διά ὁ κατάστασις , κατά ὁ ἴδιος ὁ πάθος λόγος , αὐτός ἐπισημαίνω , διό κακῶς ἀντί ὁ κωματώδης γράφω ἔνιοι καυματώδης . ἴδιος γάρ οὗτος ὁ καύσων , ὅς καί ὁ διψάω ἄπαυστος καί σχεδόν οὐδέ εἄν ἄλλος τις ἐξαίρω εἶπον γνώρισμα καύσων πυρετός , ἀλλά ἐκ δύο οὗτος αὐτάρκης συμπληρόω φημί , δίψος ἄπαυστος καί θερμασία διακαίω αἰσθάνομαι ὁ κάμνω . ἀλλά ὁ τότε κατάστασις ὑγρότης πολύς πληρόω ὁ κεφαλή ὁ κωματώδης ἢ πᾶς ἢ ὁ πλεῖστος ὁ ὁπωσοῦν νοσέω φέρω σύμπτωμα κατά ὁ εἰσβολή ὁ νόσημα , οὔπω ὁ κακοχυμία εἰς τοσοῦτος δριμύτης ἥκω , ὡς ἀγρυπνία τε σφοδρός καί παραφροσύνη καί φρένιτις ἐργάζομαι . ὁ μέν οὖν καῦμα σπανίως πάνυ γίγνομαι ὁ καίω πυρετός , ὁ δέ ἀσάω πάνυ πολλάκις . οὖον μήv ἀχώριστος γε εἰμί , ὡς ὁ προερέω δύο , ὁ τε ἄπαυστος ὁ δίψος καί ὁ ὁ θερμασία διακαής . φρικώδης γε μήv πολλάκις ὁ καυσόω γίγνομαι , διό καί οὗτος ἐπισημαίνω . ὁ δέ ἐφεξῆς γράφω , πυρετός οὐ ὀξύς2 , ἔνιοι μέν ἁπλόος γράφω Χωρὶς ὁ ἀπόφασις πυρετός ὀξύς2 , τις δέ μετά ὁ ἀπόφασις οὑτωσί , πυρετός οὐ ὀξύς2 , ἀπό τις ἑκάτερος λόγος πιθανός ὁ διαφέρω ἔχω γραφεύς · ὁ μέν Χωρὶς ὁ ἀπόφασις , ὅτι ὁ ἀχώριστος ἐπί καυσώδης νόσημα ὀξύς2 πυρετός , ὥσπερ καί δίψα · ὁ δέ καί διά αὐτός οὗτος γράφω λέγω ἅμα ὁ ἀπόφασις , διότι σπάνιος τίς καί παράδοξος αὐτός συμβαίνω καθάπερ ὁ ὁ κῶμα οὗτος καί ὁ ὁ πυρετός . καί γάρ οὖν καί οὗτος ἐφεξῆς αὐτός γράφω φημί , οὐδέ διψώδης λίαν . καίτοι καί οὗτος ὁ σύμπτωμα καύσων πυρετός εἰμί ἴδιος · εἰκός οὖν , ὥσπερ οὖον λίαν διψώδης εἰμί , οὕτως αὐτός οὖον λίαν ὀξύς2 πυρέσσω . τάχα δέ καί γράφω ὑπό Ἱπποκράτης ὁ πυρετός οὖον λίαν ὀξύς2 , ὑπό ὁ πρῶτος ἐκγράφω σφάλλω , μένω ἁμαρτάνω · ἀναφύω δέ μικρός ζήτημα περί πᾶς ὁ παθογνωμονικός σημεῖον , εἰμί γάρ ἐγχωρέω ποτέ μή πάρειμι αὐτός ὅμως φυλάσσω ὁ ὁ πάθος εἶδος , ἕτερος ὁ παθογνωμονικός ἐγώ εἰμί πιστός πρός ὁ ὁ πάθος διάγνωσις , ἀλλά εἴπερ οὗτος ὑποτίθημι , προσήκω τις ἀξιόω μέν ἐκεῖνος παθογνωμονικός καλέω , ὁ δέ ἔμπροσθεν καλέω παθογνωμονικός , συνεδρεύω · ὅς ὁ μέν αχώριστος εἰμί καί ὡς ἄν τις φημί ὁ ὁ πάθος οὐσία αὐτός συνθετικός . ὁ δέ συνεδρεύω ὁ ὡς ὁ πολύς γίγνομαι αὐτός εἰμί . εἰμί οὖν ὁ κάμνω μή διψώδης μήτε λίαν ὀξύς πυρέσσω εἰμί , ἐκ τίς ἔτι γνώρισμα εἴρω εἰμί ὁ νόσημα καίω ; εἰμί γάρ καί πάνυ πολύς ὁ καίω ἀσώδης εἰμί συμβαίνω , ἀλλά οὐ ἴδιος γε ὁ πάθος οὗτος · πολύς γάρ καί ἄλλος ὁ ὑπωθέω νοσέω ἀσώδης γίγνομαι . οὐδείς γοῦν ὅσπερ ἔνιοι δοκέω ὁ τοιοῦτος ἀπορία οἴομαι ἀποδράω καί ἐγώ εἰμί ῥητέος , ἐκ ὁ διαχωρέω μάλιστα γνωρίζω ὁ καίω εἶπον . οὔτε γάρ ἄκρατος χολώδης μόνος καίω ἐκκρίνω ὁ γαστήρ οὔτε σύντηξις μόνος οὗτος , ἀλλά εἰμί μέν καί οὗτος σύμπτωμα κακοήθης τε καί διακαής πυρετός . ἐκκρίνω δέ ὅμως αὐτός πολύς καί διψάω μέτριος καί ὁ ὁ πυρετός θερμασία ἀνέχω · κατά δέ ὁ πρόκειμαι κατάστασις οὐδέ τοιοῦτος γίγνομαι διαχώρημα · κοιλία γάρ , φημί , ταραχώδης ὅς πλεῖστος οὗτος , διαχώρημα ὠμός , λεπτός . ἔοικα οὖν Ἱπποκράτης ὁ καίω γνωρίζω ὁ διηνεκής ὁ δίψος τε καί ὁ διακαής θερμασία , ὥσπερ ὁ φρενῖτις ὁ διηνεκής ὁ παραφροσύνη . οὗτος γάρ εἰμί καί μή πάνυ διψώδης ἄγω ὁ κάμνω ἢ μή πάνυ σφόδρα διακαίω , διά ὅλος δέ ὁ νόσος ὁ λέγω ἄγω δύο σύμπτωμα , καῦσος εἰμί ὁ νόσημα λέγω καί γίγνομαι μέν τις αὐτός θερμός πυρετός , ὡς καί συντήκω ὁ σῶμα καί διαχώρησις ἐργάζομαι χολώδης καί συντηκτικός · οὖον λέγω δέ καῦσος , εἄν μή διαμένω διά ὅλος ἔχω ὁ νόσος ὁ εἴρω δύο μικρός ἔμπροσθεν , ἄπαυστος τε ὁ δίψα , ὁπόσος εἄν τυγχάνω πίνω , ἀηδής τε καί καυσώδης καί ἀσώδης ὁ θερμασία . ὡς ὁ πολύς μέν οὖν καί δίψα σφοδρός αὐτός ὑπάρχω καί πυρετός διακαής · ἐν δέ ὁ σπάνις καθάπερ νῦν ὅς τε πυρετός οὐ ἀκριβῶς ὀξύς2 γίγνομαι καί διψώδης οὖον λίαν ὁ κάμνω εἰμί , ὅσπερ ἐπισημαίνω διά αὐτός οὗτος , καθάπερ καί ὁ μηδέ ὅλως αὐτός γίγνομαι παράληρος , ἐπεί καί οὗτος συμπίπτω ὁ καίω . ὅτι δέ μικρός παραφροσύνη εἰμί ὄνομα ὁ παράληρος , πρόσθεν εἴρω .