galenus.in-hippocratis-librum-iii-epidemiarum-commentarii-iii 2.7
Γυναῖκα ἐξ ἀποφθορῆς νηπίου , τῶν περὶ Παντιμίδην , τῇ πρώτῃ πῦρ ἔλαβεν · ἡ γλῶσσα ἐπίξηρος , διψώδης , ἀσώδης , ἄγρυπνος · κοιλίαι ταραχώδεις πολλοῖσι λεπτοῖσιν ὠμοῖσι · δευτέρῃ ἐπεῤῥίγωσε , πυρετὸς ὀξὺς , ἀπὸ κοιλίης πολλὰ , οὐχ ὕπνωσε , τρίτῃ μείζους οἱ πόνοι , τετάρτῃ παρέκρουσεν , ἑβδόμῃ ἀπέθανεν , κοιλίη διὰ παντὸς ὑγρὴ διαχωρήμασι πολλοῖσιν , λεπτοῖσιν , ὠμοῖσιν . οὖρα ὀλίγα , λεπτὰ , πυρετὸς καῦσος . Εἰ διά τι τῶν ἔξωθεν ἀποφθεῖραι τὴν γυναῖκα συνέβη ταύτην , αὐτὸς ἂν ὁ Ἱπποκράτης ἀπεσημήνατο . δῆλον οὖν ἐστιν ὡς διὰ τὸ νόσημα συνέβη τὴν ἀποφθορὰν γενέσθαι τῇ γυναικὶ , μοχθηροὺς ἠθροικυίᾳ χυμούς . πρόκειται δὲ τῷ ἐξ ἀποφθορᾶς τὸ νηπίου , δηλοῦντος , ὡς οἶμαι , τῇ προσθήκῃ ταύτῃ μικρὸν εἶναι τὸ ἀμβλωθέν . ὀνομάζουσι γὰρ οἱ ἄνθρωποι νήπια παιδία τὰ μετὰ τὴν ἀποκύησιν , οὐ πολλοῦ χρόνου . κατὰ μεταφορὰν οὖν εἰκός ἐστι τὸν Ἱπποκράτην τὰ πάνυ μικρὰ τῶν κυουμένων παιδίων οὕτως ὠνομακέναι . καὶ γὰρ καὶ μάλιστα διαφθείρεται ταῦτα , τὴν μὲν ὀξύτητα καὶ τὸ μέγεθος τοῦ πυρετοῦ διὰ αὐτοῦ τε τοῦ φάναι , πῦρ ἔλαβεν , ἐδήλωσε κᾀκ τοῦ προσθεῖναι , γλῶσσα ἐπίξηρος , διψώδης . τὸ δ’ ἀσώδης τῆς κακοηθείας γενομένου πυρετοῦ σημεῖόν ἐστι . πρόσχες τὸν νοῦν ἐπιμελῶς τῇ τῶν διαχωρουμένων ἰδέᾳ . γράψαντος γὰρ αὐτοῦ κοιλίη ταραχώδης , λεπτοῖσι , πολλοῖσιν , ὠμοῖσι , καίτοι γ’ αὐτὸς εἰπὼν ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς διηγήσεως καῦσον αὐτῇ γεγονέναι . ὀνομάσας δὲ καὶ τὸν πυρετὸν , ἐν μὲν τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν ἀρξάμενον , παροξυνθέντα δ’ ἐν τῇ δευτέρᾳ , προσθεὶς δ’ ὅτι καὶ ἡ γλῶσσα ἐπίξηρος καὶ οὐχ ὕπνωσε καὶ διψώδης ἦν , ὅμως ὠμά φησιν εἶναι τὰ διαχωρούμενα . καῦσον δὲ πυρετὸν ἐπὶ χολώδεσι χυμοῖσι γινόμενον ἴσμεν . εἰκὸς οὖν τῇ γυναικὶ ταύτῃ κατὰ μὲν ὅλον τὸν ὄγκον τοῦ σώματος ἠθροῖσθαι τὸν χολώδη χυμὸν , ἐν δὲ ταῖς πρώταις φλεψὶ ταῖς κατὰ τὸ μεσάραιόν τε καὶ τὰ σιμὰ τοὺ ἥπατος ὠμὰ περιέχεσθαι . καὶ μὴν καὶ τὰ οὖρά φησιν αὐτῇ γεγονέναι λεπτὰ παραπλησίως τοῖς ὠμοῖς διαχωρήμασιν , οὐ μόνον ἐν ταῖς πρώταις φλεψὶν , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ κυρτὰ τοῦ ἥπατος ὠμῶν πλεοναζόντων χυμῶν . ὁ δὲ καῦσος ἐπὶ τέλει τῆς ἀῤῥώστου ταύτης ἐν πολλοῖς τῶν ἀντιγράφων προσγέγραπται καῦσος , ἔνια δ’ οὐ τοῦτο μόνον ἔχει γεγραμμένον , ἀλλὰ καὶ τὸ α προκείμενον , ὡς ἤτοι πρώτην νοεῖσθαι τὴν ἄῤῥωστον ταύτην ἐν καύσῳ γεγονυῖαν ἢ πρῶτον εἶδος εἶναι τούτου τοῦ καύσου . τὸ δ’ ἐφεξῆς αὐτῷ γεγραμμένον , δεύτερον ἐπὶ τῆς γυναικὸς , ἧς οὕτως ἄρχεται , ἑτέρην ἐξ ἀποφθορῆς . ἐγὼ κατὰ τὸν ὄγδοον ἄῤῥωστον , οὗ ἡ ἀρχὴ , τὸ μειράκιον ὃ κατέκειτο ἐπὶ ψευδέων ἀγορῇ , τελεώτερον ἔφην ποιήσασθαι τὸν περὶ τῶν οὕτως προσγεγραμμένων λόγων , ὅταν ἐξηγῶμαι τὸν δέκατον ἄῤῥωστον , ἀποδώσω τε νῦν αὐτὸν , ἐκ δυοῖν τούτοιν ὑποπτεύων προσγεγράφθαι τὸ καῦσος ἀφ’ ἑτέρου τινὸς , οὐκ αὐτοῦ τοῦ συγγραφέως · ὅτι πρῶτον μὲν ἂν οὐχ ἑνὶ ἢ δυοῖν τῶν ἀῤῥώστων ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς διηγήσεως τὴν ἰδέαν τῆς νόσου προσέγραψε , ἀλλὰ πᾶσιν ἢ τοῖς πλείστοις , εἴπερ ὅλως ἐβούλετο καὶ ταύτας ἡμᾶς διδάσκειν , ὡς ἔνιοι τῶν μετ’ αὐτὸν ἐποίησαν . ὁ δὲ ὡς εἰδόσι διαγινώσκειν τὰ νοσήματα τὴν διήγησιν ἐποιήσατο τῶν συμβάντων τοῖς ἀῤῥώστοις . φαίνονται δὲ καὶ οἱ ἄλλοι παλαιοὶ μὴ στοχαζόμενοι κατὰ τὰ συγγράμματα τῶν ἄρτι προσιόντων ταῖς βίβλοις , ἀλλὰ τῶν ἤδη κατ’ αὐτὰς ἐχόντων ἕξιν . βεβαιοῖ δέ μου τὴν ὑπόληψιν ἐπὶ τῷ προειρημένῳ δεύτερον τοῦτο , τὸ τῷ τρίτῳ τῶν ἐπιδημιῶν μόνῳ προσγεγράφθαι . πᾶσιν οὖν τοῦτο τοῖς ἐξηγησαμένοις τὸ βιβλίον · ἔδοξεν ὑφ’ ἑτέρου τινὸς τοῦ τοὺς διεσκευασμένους τὸ νῦν ἐκείνους χαρακτῆρας προσγράψαντος καὶ ταῦτ’ εἰκὸς προσγεγράφθαι . κατὰ μὲν γὰρ τὴν κυναγχικὴν εἰκότως ἄν τις συγχωρήσειεν ὑφ’ Ἱπποκράτους αὐτοῦ προσγεγράφθαι τὸ ἀπέθανε κυναγχικῇ , διὰ τὴν κυνάγχην αὐτὴν βουλομένου τεθνάναι τὴν γυναῖκα · κατὰ δὲ τὴν ἐν τῷ νῦν τεθνάναι λεγομένην οὐχ οὕτως ἀκοῦσαι δυνατόν . εἰπὼν γὰρ ἑβδόμῃ ἀπέθανεν , ἐπήνεγκε , κοιλίη διὰ παντὸς ὑγρὴ διαχωρήμασι πολλοῖσι , λεπτοῖσιν , ὠμοῖσιν , οὖρα ὀλίγα λεπτά . καὶ μετὰ ταῦτ’ ἐφεξῆς γέγραπται καῦσος . ἐνίοις δὲ καὶ τὸ α πρόσκειται , κατά τινα δ’ ἀντ’ αὐτοῦ γέγραπται πρῶτος , ἐν ἄλλοις δὲ πρώτῃ . παντοίως γὰρ ἐλυμήναντο τῷ βιβλίῳ τούτῳ κατὰ τὰ προσγραφόμενα πολλοὶ τῶν νεωτέρων ἰατρῶν . εὔδηλον οὖν ὅτι μὴ ὡς ἐπὶ τῆς κυναγχικῆς ἐπὶ τέλει προσέγραψε τὸ ἀπέθανε κυναγχικῇ , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐγχωρεῖ καὶ νῦν προσγεγράφθαι τὸ καῦσος . οὐ γὰρ εἶπεν ἀπέθανε καυσουμένη , καθάπερ ἐπὶ τῆς κυναγχικῆς , ἀπέθανε κυναγχικῇ , ἀλλὰ τό τε καῦσος ὄνομα κατὰ τὴν εὐθεῖαν πτῶσιν εὑρίσκεται γεγραμμένον , ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τούτου τε καὶ τοῦ ἀπέθανε τό τε κοιλίη διὰ παντὸς ὑγρὴ καὶ τὰ τούτῳ συνεχῆ . ἐπεὶ τοίνυν οὔτ’ ἀπέθανε καυσουμένη , ἀλλ’ οὐδὲ ἐφεξῆς ὅλως ἀλλήλων ταῦτα γέγραπται , δῆλον ὅτι παρεγγέγραπται τοῦτο πρός τινος , οὐχ ὑφ’ Ἱπποκράτους αὐτοῦ γέγραπται . τάχα δέ τις καὶ προσέγραψεν ἕνεκεν ἑαυτοῦ , καθάπερ εἰώθαμεν ὑπόμνησιν ἐν τοῖς μετωπίοις τὰ τοιαῦτα προσγράφειν . εἶτά τις τῶν μεταγραφόντων βιβλίον ὡς αὐτοῦ τοῦ συγγραφέως ὂν εἰς τὸ ὕφος αὐτὸ μετέθηκεν .
Lemmas: γυνή ἐκ ἀποφθορά νήπιος , ὁ περί Παντιμίδης , ὁ πρῶτος πῦρ λαμβάνω · ὁ γλῶσσα ἐπίξηρος , διψώδης , ἀσώδης , ἄγρυπνος · κοιλία ταραχώδης πολύς λεπτός ὠμός · δεύτερος ῥιγόω , πυρετός ὀξύς2 , ἀπό κοιλία πολύς , οὐ ὑπνόω , τρίτος μείζων ὁ πόνος , τέταρτος παρακρούω , ἕβδομος ἀποθνῄσκω , κοιλία διά πᾶς ὑγρός διαχώρημα πολύς , λεπτός , ὠμός . ὅρος ὀλίγος , λεπτόν , πυρετός καῦσος . εἰμί διά τίς ὁ ἔξωθεν ἀποφθείρω ὁ γυνή συμβαίνω οὗτος , αὐτός εἄν ὁ Ἱπποκράτης ἀποσημαίνω . δῆλος οὖν εἰμί ὡς διά ὁ νόσημα συμβαίνω ὁ ἀποφθορά γίγνομαι ὁ γυνή , μοχθηρός ἀθροίζω χυμός . πρόκειμαι δέ ὁ ἐκ ἀποφθορά ὁ νήπιος , δηλόω , ὡς οἴομαι , ὁ προσθήκη οὗτος μικρός εἰμί ὁ ἀμβλίσκω . ὀνομάζω γάρ ὁ ἄνθρωπος νήπιος παιδίον ὁ μετά ὁ ἀποκύησις , οὖον πολύς χρόνος . κατά μεταφορά οὖν εἰκός εἰμί ὁ Ἱπποκράτης ὁ πάνυ μικρός ὁ κυέω παιδίον οὕτως ὀνομάζω . καί γάρ καί μάλιστα διαφθείρω οὗτος , ὁ μέν ὀξύτης καί ὁ μέγεθος ὁ πυρετός διά αὐτός τε ὁ φαίνω , πῦρ λαμβάνω , δηλόω κατά ὁ προστίθημι , γλῶσσα ἐπίξηρος , διψώδης . ὁ δέ ἀσώδης ὁ κακοήθεια γίγνομαι πυρετός σημεῖον εἰμί . προέχω ὁ νόος ἐπιμελής ὁ ὁ διαχωρέω ἰδέα . γράφω γάρ αὐτός κοιλία ταραχώδης , λεπτός , πολύς , ὠμός , καίτοι γε αὐτός εἶπον ἐπί ὁ τελευτή ὁ διήγησις καίω αὐτός γίγνομαι . ὀνομάζω δέ καί ὁ πυρετός , ἐν μέν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα ἄρχω , παροξύνω δέ ἐν ὁ δύο , προστίθημι δέ ὅτι καί ὁ γλῶσσα ἐπίξηρος καί οὐ ὑπνόω καί διψώδης εἰμί , ὅμως ὠμός φημί εἰμί ὁ διαχωρέω . καίω δέ πυρετός ἐπί χολώδης χυμός γίγνομαι οἶδα . εἰκός οὖν ὁ γυνή οὗτος κατά μέν ὅλος ὁ ὄγκος ὁ σῶμα ἀθροίζω ὁ χολώδης χυμός , ἐν δέ ὁ πρῶτος φλέψ ὁ κατά ὁ μεσάραιον τε καί ὁ σιμός ὅς ἧπαρ ὠμός περιέχω . καί μήv καί ὁ οὖρον φημί αὐτός γίγνομαι λεπτόν παραπλήσιος ὁ ὠμός διαχώρημα , οὖον μόνος ἐν ὁ πρῶτος φλέψ , ἀλλά καί κατά ὁ κυρτός ὁ ἧπαρ ὠμός πλεονάζω χυμός . ὁ δέ καῦσος ἐπί τέλος ὁ ἄρρωστος οὗτος ἐν πολύς ὁ ἀντίγραφος προσγράφω καῦσος , ἔνιοι δέ οὖον οὗτος μόνος ἔχω γράφω , ἀλλά καί ὁ ὅς πρόκειμαι , ὡς ἤτοι πρῶτος νοέω ὁ ἄρρωστος οὗτος ἐν καῦσος γίγνομαι ἢ πρῶτος εἶδος εἰμί οὗτος ὁ καῦσος . ὁ δέ ἐφεξῆς αὐτός γράφω , δύο ἐπί ὁ γυνή , ὅς οὕτως ἄρχω , ἕτερος ἐκ ἀποφθορά . ἐγώ κατά ὁ ὄγδοος ἄρρωστος , ὅς ὁ ἀρχή , ὁ μειράκιον ὅς κατάκειμαι ἐπί ψευδής ἀγορά , τέλειος φημί ποιέω ὁ περί ὁ οὕτως προσγράφω λόγος , ὅταν ἐξηγέομαι ὁ δέκατος ἄρρωστος , ἀποδίδωμι τε νῦν αὐτός , ἐκ δύο οὗτος ὑποπτεύω προσγράφω ὁ καῦσος ἀπό ἕτερος τις , οὐ αὐτός ὁ συγγραφεύς · ὅτι πρῶτος μέν εἄν οὐ εἷς ἢ δύο ὁ ἄρρωστος ἐπί ὁ τελευτή ὁ διήγησις ὁ ἰδέα ὁ νόσος προσγράφω , ἀλλά πᾶς ἢ ὁ πλεῖστος , εἴπερ ὅλως βούλομαι καί οὗτος ἐγώ διδάσκω , ὡς ἔνιοι ὁ μετά αὐτός ποιέω . ὁ δέ ὡς οἶδα διαγιγνώσκω ὁ νόσημα ὁ διήγησις ποιέω ὁ συμβαίνω ὁ ἄρρωστος . φαίνω δέ καί ὁ ἄλλος παλαιός μή στοχάζομαι κατά ὁ σύγγραμμα ὁ ἄρτι πρόσειμι ὁ Βίβλος , ἀλλά ὁ ἤδη κατά αὐτός ἔχω ἕξις . βεβαιόω δέ ἐγώ ὁ ὑπόληψις ἐπί ὁ προερέω δύο οὗτος , ὁ ὁ τρίτος ὁ ἐπιδημία μόνος προσγράφω . πᾶς οὖν οὗτος ὁ ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον · δοκέω ὑπό ἕτερος τις ὁ ὁ διασκευάζω ὁ νῦν ἐκεῖνος χαρακτήρ προσγράφω καί αὐτός εἰκός προσγράφω . κατά μέν γάρ ὁ κυναγχικός εἰκότως ἄν τις συγχωρέω ὑπό Ἱπποκράτης αὐτός προσγράφω ὁ ἀποθνῄσκω κυναγχικός , διά ὁ κυνάγχη αὐτός βούλομαι θνήσκω ὁ γυνή · κατά δέ ὁ ἐν ὁ νῦν θνήσκω λέγω οὐ οὕτως ἀκούω δυνατός . εἶπον γάρ ἕβδομος ἀποθνῄσκω , ἐπιφέρω , κοιλία διά πᾶς ὑγρός διαχώρημα πολύς , λεπτός , ὠμός , ὅρος ὀλίγος λεπτός . καί μετά αὐτός ἐφεξῆς γράφω καῦσος . ἔνιοι δέ καί ὁ ὅς πρόσκειμαι , κατά τις δέ ἀντί αὐτός γράφω πρῶτος , ἐν ἄλλος δέ πρῶτος . παντοῖος γάρ λυμαίνομαι ὁ βιβλίον οὗτος κατά ὁ προσγράφω πολύς ὁ νέος ἰατρός . εὔδηλος οὖν ὅτι μή ὡς ἐπί ὁ κυναγχικός ἐπί τέλος προσγράφω ὁ ἀποθνῄσκω κυναγχικός , κατά ὁ αὐτός τρόπος ἐγχωρέω καί νῦν προσγράφω ὁ καῦσος . οὖον γάρ εἶπον ἀποθνῄσκω καυσόω , καθάπερ ἐπί ὁ κυναγχικός , ἀποθνῄσκω κυναγχικός , ἀλλά ὁ τε καῦσος ὄνομα κατά ὁ εὐθύς πτῶσις εὑρίσκω γράφω , ἐν ὁ μεταξύ δέ οὗτος τε καί ὁ ἀποθνῄσκω ὁ τε κοιλία διά πᾶς ὑγρός καί ὁ οὗτος συνεχής . ἐπεί τοίνυν οὔτε ἀποθνῄσκω καυσόω , ἀλλά οὐδέ ἐφεξῆς ὅλως ἀλλήλων οὗτος γράφω , δῆλος ὅτι παρεγγράφω οὗτος πρός τις , οὐ ὑπό Ἱπποκράτης αὐτός γράφω . τάχα δέ τις καί προσγράφω ἕνεκα ἑαυτοῦ , καθάπερ εἴωθα ὑπόμνησις ἐν ὁ μετώπιον ὁ τοιοῦτος προσγράφω . εἶτά τις ὁ μεταγράφω βιβλίον ὡς αὐτός ὁ συγγραφεύς εἰμί εἰς ὁ ὕφος αὐτός μετατίθημι .