galenus.in-hippocratis-librum-iii-epidemiarum-commentarii-iii 3.66
Μέγιστον δὲ καὶ χαλεπώτατον καὶ πλείστους ἔκτεινε τὸ φθινῶδες . πολλοὶ γάρ τινες ἀρξάμενοι κατὰ χειμῶνα , πολλοὶ μὲν κατεκλίθησαν , οἱ δ’ αὐτῶν ὀρθοστάδην ὑπεφέροντο , πρωῒ δὲ τοῦ ἦρος ἔθνησκον οἱ πλεῖστοι τῶν κατακλιθέντων · τῶν δ’ ἄλλων ἐξέλιπον μὲν αἱ βῆχες οὐδενὶ , ὑφίεσαν δὲ κατὰ θέρος . ὑπὸ δὲ τὸ φθινόπωρον κατεκλίθησαν πάντες καὶ πολλοὶ ἔθνησκον , μακρὰ δὲ τούτων οἱ πλεῖστοι διενόσεον . ἤρξατο μὲν οὖν τοῖς πλείστοισι τούτων ἐξαίφνης ἐκ τούτων κακοῦσθαι , φρικώδεα δὲ πυκνὰ , πολλάκις πυρετοὶ ξυνεχέες , ὀξέες , ἱδρῶτες ἄκαιροι , ψυχροὶ , πολλοὶ διὰ τέλεος . πολλὴ δὲ ψύξις καὶ πάλιν μόλις ἀναθερμαινόμενοι , κοιλίαι ποικίλως ἐφιστάμεναι καὶ πάλιν ταχὺ καθυγραινόμεναι καὶ τῶν περὶ πνεύμονα πάντων διάδοσις κάτω , πλῆθος οὔρων οὐ χρηστῶν , ξυντήξεες κακαί . αἱ δὲ βῆχες ἐνῆσαν μὲν διὰ τέλεος πολλαὶ καὶ πολλὰ ἀνάγουσι πέπονα καὶ ὑγρὰ , μετὰ πόνων δὲ , οὐ λίην , ἀλλ’ εἰ καὶ ὑπεπόνεον , αὖθις πρῃέως πᾶσιν ἡ κάθαρσις τῶν ἀπὸ πνεύμονος ἐγίνετο . φάρυγγες οὐ λίην δακνώδεες , οὐδ’ ἁλμυρίδες , οὐδὲν ἠνώχλεον . τὰ μέντοι γλίσχρα καὶ λευκὰ καὶ ὑγρὰ καὶ ἀφρώδεα πολλὰ ἀπὸ κεφαλῆς ἦσαν κατῄει . πολὺ δὲ μέγιστον κακὸν παρείπετο καὶ τούτοισι καὶ τοῖσιν ἄλλοισι , τὰ περὶ τὴν ἀποσιτίην , καθάπερ ὑπογέγραπται . οὐδὲ γὰρ πότων μετὰ τροφῆς ἡδέως εἶχον , ἀλλὰ πάνυ διῆγον ἀδίψως . Προείρηταί μοι καὶ πρόσθεν ὅτι πληρωθείσης ἐν τῇ θερμῇ καὶ ὑγρᾷ καὶ ἄπνῳ καταστάσει τῆς κεφαλῆς ἡ φθινώδης ἐγίνετο διάθεσις ἐκ τοῦ καταφερομένου ῥεύματος εἰς τὸν πνεύμονα . μέρος δ’ αὐτοῦ καὶ διὰ τοῦ στομάχου καταῤῥυὲν εἰς τὴν γαστέρα , τὰς κατ’ αὐτὴν ἤρξατο ταραχάς . ἃ δ’ ἐφεξῆς εἴρηται περὶ τῶν φθινωδῶν , δῆλα τοῖς μεμνημένοις τῶν προειρημένων ἐστίν . ὅμως δ’ οὖν κᾀγὼ περὶ ὧν ἂν ἐπισημήνασθαι δόξῃ κάλλιον εἶναι , πράξω τοῦτο . πρῶτον δ’ ἐν αὐτοῖς ἐστι τοὺς πλείστους τῶν φθινωδῶν ἀποθανεῖν ἐν ἀρχῇ τοῦ ἦρος , ἐπὶ τῇ μεταβολῇ τοῦ ἀέρος . αὐτὸς γὰρ εἶπεν ὀπισθοχειμῶνας γενέσθαι καὶ ἤδη περὶ ἰσημερίην βόρεια χιονώδεα . χαλεπώταται δὲ αἱ τοιαῦται μεταβολαὶ τοῖς φθινώδεσι καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ φθινόπωρον ὀλέθριον . αὐτὸς γοῦν ἐν ἀφορισμοῖς ἔφη τοῖσι φθίνουσι κακὸν εἶναι . καὶ ἄλλως μὲν τὰ βόρεια τῶν κατὰ θώρακα μορίων ἁπάντων εἰσὶ κακωτικά . φησὶ γοῦν αὐτὸς ἐν ἀφορισμοῖς βῆχάς τε καὶ φάρυγγας , ὀδύνας τε πλευρῶν καὶ στηθέων γίνεσθαι κατὰ τὰ βόρεια , πολὺ δὲ μᾶλλον οἷς ἤδη πέπονθε ταῦτα καὶ ἡ κεφαλὴ πεπληρωμένη καταπέμπει τὸ ῥεῦμα , διὸ καὶ τοῦ θέρους ὑπεῖναί φησι , τουτέστιν ἐνδοῦναι καὶ μετριάσαι τὰς βῆχας . ἐγένετο γὰρ , ὡς αὐτὸς ἔγραψε , τὸ θέρος ὑγρὸν καὶ θερμὸν , ὥσπερ αὖ πάλιν ἡ ἀρχὴ τοῦ μετ’ αὐτὸ φθινοπώρου βλαβερωτάτη τοῖς φθινώδεσιν . αὐτὸς γὰρ ἔφη , πάλιν δὲ περὶ ἀρκτοῦρον ἐν βορείοις ὕδατα πολλά . τοῦ δὲ εἰς πολὺν χρόνον ἐκπεσεῖν οὐ τὰς φθίσεις μόνον , ἀλλὰ καὶ τἄλλα νοσήματα , τὸ πάχος τῆς ὕλης αἰτιατέον τῆς οὐδὲν ἐχούσης , ὅσον ἐφ’ ἑαυτῇ , δριμὺ καὶ θερμὸν , ἀλλ’ ἐν τῷ χρόνῳ λαμβανούσης ἐκ τοῦ σήπεσθαι . σαφέστατα δ’ αὐτὸς ἐδήλωσε τοῦτο διὰ τῆσδε λέξεως , φάρυγγες οὐ λίην διακνώδεες , οὐδ’ ἁλμυρῶδες οὐδὲν ἠνώχλει , τὰ μέντοι γλίσχρα καὶ λευκὰ καὶ ὑγρὰ καὶ ἀφρώδεα ἀπὸ κεφαλῆς εἴη . τά γε μὴν ἄλλα πάντα τὰ κατὰ τὴν ῥῆσιν δῆλα τοῖς μεμνημένοις τῶν ἔμπροσθεν .
Lemmas: Μέγιστος δέ καί χαλεπός καί πλεῖστος ἐκτείνω ὁ φθινώδης . πολύς γάρ τις ἄρχω κατά χειμών , πολύς μέν κατακλίνω , ὁ δέ αὐτός ὀρθοστάδην ὑποφέρω , πρωΐ δέ ὁ ἔαρ θνῄσκω ὁ πλεῖστος ὁ κατακλίνω · ὁ δέ ἄλλος ἐκλείπω μέν ὁ βήξ οὐδείς , ὑφίημι δέ κατά θέρος . ὑπό δέ ὁ φθινόπωρον κατακλίνω πᾶς καί πολύς θνῄσκω , μακρός δέ οὗτος ὁ πλεῖστος διανοσέω . ἄρχω μέν οὖν ὁ πλεῖστος οὗτος ἐξαπίνης ἐκ οὗτος κακόω , φρικώδης δέ πυκνός , πολλάκις πυρετός συνεχής , ὀξύς , ἱδρώς ἄκαιρος , ψυχρός , πολύς διά τέλος . πολύς δέ ψῦξις καί πάλιν μόλις ἀναθερμαίνω , κοιλία ποικίλως ἐφίστημι καί πάλιν ταχύς καθυγραίνω καί ὁ περί πνεύμων πᾶς διάδοσις κάτω , πλῆθος ὅρος οὖον χρηστός , σύντηξις κακός . ὁ δέ βήξ ἐν-εἰμί μέν διά τέλος πολύς καί πολύς ἀνάγω πέπων καί ὑγρός , μετά πόνος δέ , οὖον λίαν , ἀλλά εἰμί καί ὑποπονέω , αὖθις πρᾳύς πᾶς ὁ κάθαρσις ὁ ἀπό πνεύμων γίγνομαι . φάρυγξ οὖον λίαν δακνώδης , οὐδέ ἁλμυρίς , οὐδείς ἀνοχλέω . ὁ μέντοι γλίσχρος καί λευκόν καί ὑγρός καί ἀφρώδης πολύς ἀπό κεφαλή εἰμί κατέρχομαι . πολύς δέ μέγας κακός παρεῖπον καί οὗτος καί ὅς ἄλλος , ὁ περί ὁ ἀποσιτία , καθάπερ ὑπογράφω . οὐδέ γάρ πότος μετά τροφή ἡδύς ἔχω , ἀλλά πάνυ διάγω ἄδιψος . προλέγω ἐγώ καί πρόσθεν ὅτι πληρόω ἐν ὁ θερμός καί ὑγρός καί ἄπνοος κατάστασις ὁ κεφαλή ὁ φθινώδης γίγνομαι διάθεσις ἐκ ὁ καταφέρω ῥεῦμα εἰς ὁ πνεύμων . μέρος δέ αὐτός καί διά ὁ στόμαχος καταρρέω εἰς ὁ γαστήρ , ὁ κατά αὐτός ἄρχω ταραχή . ὁ δέ ἐφεξῆς εἴρω περί ὁ φθινώδης , δῆλος ὁ μιμνήσκω ὁ προερέω εἰμί . ὅμως δέ οὖν ἐͅγώ περί ὅς εἄν ἐπισημαίνω δόξα καλός εἰμί , πράσσω οὗτος . πρῶτος δέ ἐν αὐτός εἰμί ὁ πλεῖστος ὁ φθινώδης ἀποθνῄσκω ἐν ἀρχή ὁ ἔαρ , ἐπί ὁ μεταβολή ὁ ἀήρ . αὐτός γάρ εἶπον ὀπισθοχειμών γίγνομαι καί ἤδη περί ἰσημερία βόρειος χιονώδης . χαλεπός δέ ὁ τοιοῦτος μεταβολή ὁ φθινώδης καί διά οὗτος καί ὁ φθινόπωρον ὀλέθριος . αὐτός γοῦν ἐν ἀφορισμός φημί ὅς φθίω κακός εἰμί . καί ἄλλως μέν ὁ βόρειος ὁ κατά θώραξ μόριον ἅπας εἰμί κακωτικός . φημί γοῦν αὐτός ἐν ἀφορισμός βήξ τε καί φάρυγξ , ὀδύνη τε πλευρά καί στῆθος γίγνομαι κατά ὁ βόρειος , πολύς δέ μᾶλλον ὅς ἤδη πάσχω οὗτος καί ὁ κεφαλή πληρόω καταπέμπω ὁ ῥεῦμα , διό καί ὁ θέρος ὑφίημι φημί , τουτέστιν ἐνδίδωμι καί μετριάζω ὁ βήξ . γίγνομαι γάρ , ὡς αὐτός γράφω , ὁ θέρος ὑγρός καί θερμός , ὥσπερ αὖος πάλιν ὁ ἀρχή ὁ μετά αὐτός φθινόπωρον βλαβερός ὁ φθινώδης . αὐτός γάρ φημί , πάλιν δέ περί Ἀρκτοῦρος ἐν βόρειος ὕδωρ πολύς . ὁ δέ εἰς πολύς χρόνος ἐκπίπτω οὖον ὁ φθίσις μόνος , ἀλλά καί ἄλλος νόσημα , ὁ πάχος ὁ ὕλη αἰτιατέον ὁ οὐδείς ἔχω , ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , δριμύς καί θερμός , ἀλλά ἐν ὁ χρόνος λαμβάνω ἐκ ὁ σήπω . σαφής δέ αὐτός δηλόω οὗτος διά ὅδε λέξις , φάρυγξ οὖον λίαν διακνώδης , οὐδέ ἁλμυρώδης οὐδείς ἀνά-ὀχλέω , ὁ μέντοι γλίσχρος καί λευκόν καί ὑγρός καί ἀφρώδης ἀπό κεφαλή εἰμί . ὁ γε μήv ἄλλος πᾶς ὁ κατά ὁ ῥῆσις δῆλος ὁ μιμνήσκω ὁ ἔμπροσθεν .