galenus.in-hippocratis-librum-iii-epidemiarum-commentarii-iii 3.76
Ἐν Λαρίσσῃ φαλακρὸς μηρὸν δεξιὸν ἐπόνεσε ἐξαίφνης , τῶν δὲ προσφερομένων οὐδὲν ὠφέλει . τῇ πρώτῃ πυρετὸς ὀξὺς , καυσώδης , ἀτρεμέως εἶχεν , οἱ δὲ πόνοι παρείποντο . δευτέρᾳ τοῦ μηροῦ μὲν ὑφίεσαν οἱ πόνοι , ὁ δὲ πυρετὸς ἐπέτεινεν , ὑπεδυσφόρει , οὐκ ἐκοιμᾶτο , ἄκρεα ψυχρὰ , οὔρων πλῆθος διῄει οὐ χρηστῶν . τρίτῃ τοῦ μηροῦ μὲν ὁ πόνος ἐπαύσατο , παρακοπὴ δὲ τῆς γνώμης καὶ ταραχὴ καὶ πολὺς βληστρισμός . τετάρτῃ περὶ μέσην ἡμέρην ἔθανεν ὀξυτάτως . Τοῦτόν τις τὸν ἄῤῥωστον ἀναγνοὺς , ἐὰν μὴ προσέχῃ τὸν νοῦν ἀκριβῶς τοῖς εἰρημένοις , δῆλος ἔσται πρὸς ἅπαν ἄλγημα προσχὼν οὔτε προπετῶς δειλὸς οὔτε θαῤῥαλέος ἀλογίστως . ἀλλ’ ὅταν γε ὁτιοῦν μέρος ἀλγῆσαι τύχῃ , πρῶτον μὲν ἐπίσκεψαι μή τι τῶν ἔξωθεν αἰτίων ἐγένετο . καὶ γὰρ ἐν κινήσεσί γέ τισι λεληθότως ἐβλάβησαν ἔνιοι καὶ καθ’ ὕπνον οὐκ ἐπιτηδείως ἐσχηματισμένον τι μόριον ἔχοντες , ἔν τε περιαγωγαῖς τισι καὶ περιστροφαῖς ἐξαιφνιδίοις τὰ μόρια ἐῤῥιγῶτα καὶ προκατεψυγμένα , σπάσμασί τε καὶ τίλμασιν ἁλισκόμενα , μεγίστας ὀδύνας φέρει , καθάπερ γε καὶ τὰ ῥήγματα πολλοῖς ἐπώδυνα γίνεται καὶ μᾶλλον ὅσοι ξηροὶ τὴν κρᾶσιν εἰσί . καὶ τούτων ἔτι μᾶλλον , ἐὰν παρηβῶντες ἢ γέροντες ὦσιν . ὅταν οὖν μηδὲν τοιοῦτον φαίνηται τῆς ὀδύνης αἴτιον , ἑξῆς ἐπίσκεψαι τὴν προηγησαμένην δίαιταν , εἰ ἀργοτέρα παρὰ τὸ ἔθος ἐστὶν , ἢ σιτίοις ἐχρήσατο πλείοσιν ὁ ἄνθρωπος πολυτρόφοις , εἰ συνήθων ἐκκρίσεων ἐπίσχεσις αὐτῷ γέγονεν . εἰ γάρ τι τοιούτων ἢ καὶ παντάπασι φαίνεται πλῆθος αἴτιον τῆς ὀδύνης ἡγησάμενον , ὅτι τάχιστα κένωσον τὸν ἄνθρωπον . οὕτω γὰρ ἐξέσται σοι μετὰ πάσης ἀσφαλείας τοῖς ἀποκρουομένοις τὰ ῥεύματα κατὰ τῶν ὀδυνωμένων χρήσασθαι μερῶν . εἰ δὲ πρὸ τοῦ κενῶσαί τι τούτων πράξεις ἀποστρέψεις εἰς τὰ κυριώτατα μέρη τὸ πλῆθος . οὐ μὴν οὐδὲ θερμαίνειν τε καὶ παρηγορεῖν ἐστὶ θαῤῥεῖν τὰ πονούμενα μόρια πρὶν κενῶσαι τὸ σῶμα . πολλάκις γὰρ εἰς ἅπαν ἐστὶ τὸ πεπονθὸς ἐκ τῶν τοιούτων βοηθημάτων ἕλκον τὸ πλῆθος , ὡς καθ’ ἕτερον τρόπον ἐν κινδύνῳ γενέσθαι τὸν ἄνθρωπον , ἀμέτρως φλεγμήναντος τοῦ μέρους . εἴρηκε δὲ καὶ αὐτὸς , ὡς ἔμαθες , ἤδη περὶ τῶν τοιούτων ἀποστάσεων , ἃς ἤτοι μὴ δύνηται δέξασθαι τὸ μέρος ἢ δεξάμενον μὴ φέρειν . ἐὰν μέντοι ἐκ τῆς προηγησαμένης διαίτης ἐμφαίνηται μηδὲν εἶναι πλῆθος ἐν τῷ σώματι , τοῖς πρὸς τὰς ὀδύνας βοηθήμασιν ἀκίνδυνον χρῆσθαι πυρίαις τέ τισι καὶ φαρμάκοις ὑγροῖς καὶ θερμοῖς τὴν δύναμιν , ὧν τὴν ὕλην ἐν τοῖς περὶ τῶν φαρμάκων ὑπομνήμασιν ἔμαθες . εἰ δὲ πρὸς τοῦτο μὴ παύηται , κενωτέον ἐστὶν ὅλον τὸ σῶμα . πολλάκις γὰρ ἤθροισταί τι πλῆθος ἐν αὐτῷ κατὰ βραχὺ σωρευθὲν , οὐ παρακολουθήσαντος ἑαυτῷ ἀνθρώπου τῇ τε ποσότητι καὶ ποιότητι τῶν ἐδεσμάτων . ἐνίοτε δὲ καὶ πυκνότερον ἑαυτοῦ τὸ δέρμα γενόμενον ἔκ τινων αἰτίων λαθόντων , τῶν ἱδρώτων ἐπισχὸν τὰς διαπνοίας , αἴτιον ἐγένετο πληθωρικῆς διαθέσεως . διὰ τοῦτο οὖν ἐὰν ἡ ὀδύνη μὴ παύηται πρὸ τῶν βοηθημάτων , κενωτέον ἐστὶν ὅτι τάχιστα τὸν κάμνοντα . τὸ τοίνυν ἐπὶ τοῦ φαλακροῦ οὐκ ἔχω συμβαλεῖν εἴτ’ ἐφλεβοτόμησέ τις αὐτὸν εἴτε μή . ὅσον γὰρ ἐπὶ τῷ φάναι τὸν Ἱπποκράτην , τῶν δὲ προσφερομένων οὐδὲν ὠφελεῖ , δύναται λέγειν , ὁ μέν τις ὡς ἐν τοῖς προσφερομένοις καὶ τῆς φλεβοτομίας ἐμνημόνευσεν , ὁ δέ τις ὡς οὐκ εἴη τῶν προσφερομένων αὐτῷ βοηθημάτων . ὅσον δὲ ἐπὶ τῷ παρακόψαι τε καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν ἀποθανεῖν , ὅτι παρελείφθη τὰ βοηθήματα . προσγέγραπται δ’ ἐπὶ τῇ τελευτῇ κατὰ τὰ διεσκευασμένα τῶν ἀντιγράφων καὶ τούτῳ τῷ ἀῤῥώστῳ καὶ τῷ μετ’ αὐτὸν πρότερον μὲν τὸ ὀξὺ , μετ’ αὐτὸ δὲ οἱ χαρακτῆρες , ὑπὲρ ὧν , ὡς ἔφην , οἱ μὲν περὶ τὸν Σαβῖνον ὀρθῶς φρονοῦντες οὐδὲν εἶπον , ὁ δὲ Ζεῦξις διελέγχει καθ’ ἕκαστον ἄῤῥωστον τοὺς ἐξηγησαμένους μοχθηρῶς . ἀλλ’ ἡμῖν ἔδοξε πάντα τὰ οὕτω προσγεγραμμένα παραλιπεῖν ἐν τῷ νῦν ἐνεστῶτι λόγῳ . γενήσεται γὰρ , ἐὰν δόξῃ , βιβλίον ἰδίᾳ ὅλον τοῖς καὶ τὰ τοιαῦτα πολυπραγμονοῦσιν ἡδέως , ἐν ᾦ περὶ τῶν ἐν ἅπασι τοῖς ἀῤῥώστοις προσγεγραμμένων χαρακτήρων ὁ λόγος ἔσται . νῦν δ’ οὐ προσήκει τοῖς χρησίμοις ἀναμιγνύναι τὰ ἄχρηστα .
Lemmas: ἐν Λάρισσα φαλακρός μηρός δεξιός πονέω ἐξαπίνης , ὁ δέ προσφέρω οὐδείς ὀνίνημι . ὁ πρῶτος πυρετός ὀξύς2 , καυσώδης , ἀτρεμέως ἔχω , ὁ δέ πόνος παρεῖπον . δύο ὁ μηρός μέν ὑφίημι ὁ πόνος , ὁ δέ πυρετός ἐπιτείνω , ὑποδυσφορέω , οὐ κοιμάω , ἄκρεα ψυχρός , ὅρος πλῆθος δίειμι οὖον χρηστός . τρίτος ὁ μηρός μέν ὁ πόνος παύω , παρακοπή δέ ὁ γνώμη καί ταραχή καί πολύς βληστρισμός . τέταρτος περί μέσος ἡμέρα θνῄσκω ὀξύς . οὗτος τις ὁ ἄρρωστος ἀναγιγνώσκω , ἐάν μή προσέχω ὁ νόος ἀκριβῶς ὁ εἴρω , δῆλος εἰμί πρός ἅπας ἄλγημα προέχω οὔτε προπετῶς δειλός οὔτε θαρραλέος ἀλογίστως . ἀλλά ὅταν γε ὁστισοῦν μέρος ἀλγέω τυγχάνω , πρῶτος μέν ἐπισκοπέω μή τίς ὁ ἔξωθεν αἴτιος γίγνομαι . καί γάρ ἐν κίνησις γε τις λεληθότως βλάπτω ἔνιοι καί κατά ὕπνος οὐ ἐπιτηδείως σχηματίζω τίς μόριον ἔχω , ἐν τε περιαγωγή τις καί περιστροφή ἐξαιφνίδιος ὁ μόριον ῥιγόω καί προκαταψύχω , σπάσμα τε καί τίλμα ἁλίσκομαι , μέγας ὀδύνη φέρω , καθάπερ γε καί ὁ ῥῆγμα πολύς ἐπώδυνος γίγνομαι καί μᾶλλον ὅσος ξηρός ὁ κρᾶσις εἰμί . καί οὗτος ἔτι μᾶλλον , ἐάν παρηβάω ἢ γέρων εἰμί . ὅταν οὖν μηδείς τοιοῦτος φαίνω ὁ ὀδύνη αἴτιος , ἑξῆς ἐπισκοπέω ὁ προηγέομαι δίαιτα , εἰμί ἀργός παρά ὁ ἔθος εἰμί , ἢ σιτίον χράω πλείων ὁ ἄνθρωπος πολύτροφος , εἰμί συνήθης ἔκκρισις ἐπίσχεσις αὐτός γίγνομαι . εἰμί γάρ τίς τοιοῦτος ἢ καί παντάπασι φαίνω πλῆθος αἴτιος ὁ ὀδύνη ἡγέομαι , ὅτι ταχύς κενόω ὁ ἄνθρωπος . οὗτος γάρ ἔξεστι σύ μετά πᾶς ἀσφάλεια ὁ ἀποκρούω ὁ ῥεῦμα κατά ὁ ὀδυνάω χράω μέρος . εἰμί δέ πρό ὁ κενόω τίς οὗτος πρᾶξις ἀποστρέφω εἰς ὁ κύριος μέρος ὁ πλῆθος . οὖον μήv οὐδέ θερμαίνω τε καί παρηγορέω εἰμί θαρσέω ὁ πονέω μόριον πρίν κενόω ὁ σῶμα . πολλάκις γάρ εἰς ἅπας εἰμί ὁ πάσχω ἐκ ὁ τοιοῦτος βοήθημα ἕλκω ὁ πλῆθος , ὡς κατά ἕτερος τρόπος ἐν κίνδυνος γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , ἄμετρος φλεγμαίνω ὁ μέρος . εἴρω δέ καί αὐτός , ὡς μανθάνω , ἤδη περί ὁ τοιοῦτος ἀπόστασις , ὅς ἤτοι μή δύναμαι δέχομαι ὁ μέρος ἢ δέχομαι μή φέρω . ἐάν μέντοι ἐκ ὁ προηγέομαι δίαιτα ἐμφαίνω μηδείς εἰμί πλῆθος ἐν ὁ σῶμα , ὁ πρός ὁ ὀδύνη βοήθημα ἀκίνδυνος χράω πυρία τε τις καί φάρμακον ὑγρός καί θερμός ὁ δύναμις , ὅς ὁ ὕλη ἐν ὁ περί ὁ φάρμακον ὑπόμνημα μανθάνω . εἰμί δέ πρός οὗτος μή παύω , κενωτέον εἰμί ὅλος ὁ σῶμα . πολλάκις γάρ ἀθροίζω τίς πλῆθος ἐν αὐτός κατά βραχύς σωρεύω , οὖον παρακολουθέω ἑαυτοῦ ἄνθρωπος ὁ τε ποσότης καί ποιότης ὁ ἔδεσμα . ἐνίοτε δέ καί πυκνός ἑαυτοῦ ὁ δέρμα γίγνομαι ἐκ τίνω αἴτιος λανθάνω , ὁ ἱδρώς ἐπέχω ὁ διάπνοια , αἴτιος γίγνομαι πληθωρικός διάθεσις . διά οὗτος οὖν ἐάν ὁ ὀδύνη μή παύω πρό ὁ βοήθημα , κενωτέον εἰμί ὅτι ταχύς ὁ κάμνω . ὁ τοίνυν ἐπί ὁ φαλακρός οὐ ἔχω συμβάλλω ἔτι φλεβοτομέω τις αὐτός εἴτε μή . ὅσος γάρ ἐπί ὁ φαίνω ὁ Ἱπποκράτης , ὁ δέ προσφέρω οὐδείς ὠφελέω , δύναμαι λέγω , ὁ μέν τις ὡς ἐν ὁ προσφέρω καί ὁ φλεβοτομία μνημονεύω , ὁ δέ τις ὡς οὐ εἰμί ὁ προσφέρω αὐτός βοήθημα . ὅσος δέ ἐπί ὁ παρακόπτω τε καί διά τρεῖς ἡμέρα ἀποθνῄσκω , ὅτι παραλείπω ὁ βοήθημα . προσγράφω δέ ἐπί ὁ τελευτή κατά ὁ διασκευάζω ὁ ἀντίγραφος καί οὗτος ὁ ἄρρωστος καί ὁ μετά αὐτός πρότερος μέν ὁ ὀξύς2 , μετά αὐτός δέ ὁ χαρακτήρ , ὑπέρ ὅς , ὡς φημί , ὁ μέν περί ὁ Σαβῖνος ὀρθῶς φρονέω οὐδείς εἶπον , ὁ δέ Ζεῦξις διελέγχω κατά ἕκαστος ἄρρωστος ὁ ἐξηγέομαι μοχθηρός . ἀλλά ἐγώ δοκέω πᾶς ὁ οὗτος προσγράφω παραλείπω ἐν ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος . γίγνομαι γάρ , ἐάν δόξα , βιβλίον ἴδιος ὅλος ὁ καί ὁ τοιοῦτος πολυπραγμονέω ἡδύς , ἐν οἶς περί ὁ ἐν ἅπας ὁ ἄρρωστος προσγράφω χαρακτήρ ὁ λόγος εἰμί . νῦν δέ οὖον προσήκω ὁ χρήσιμος ἀναμίσγω ὁ ἄχρηστος .