galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 1.prooemium
Γαληνοῦ προοίμιον . Ἰατρικὸν ἐπέγραψεν αὐτὸ κατ’ ἰητρεῖον . ἄμεινον δὲ ἦν περὶ τῶν κατ’ ἰητρεῖον ἐπιγεγράφθαι , καθάπερ ἔνιοι τὸ Διοκλέους ἐπιγράφουσι καὶ Φιλοτίμου καὶ Μαντίου . γεγραφότων γὰρ καὶ τούτων τῶν ἀνδρῶν εἰς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν , ἐν ἑκάστῳ βιβλίῳ , ἐν μὲν τοῖς πλείστοις ἡ ἐπιγραφὴ χωρὶς τῆς προθέσεώς ἐστι καὶ τοῦ ἄρθρου κατ’ ἰητρεῖον ἀπλῶς ἐπιγεγραμμένων αὐτῶν , ἐν ὀλίγοις δὲ σύν τε τῇ προθέσει καὶ τῷ ἄρθρῳ περὶ τῶν κατ’ ἰητρεῖον . ἀλλὰ τὰ μὲν τούτων βιβλία πλείονα θεωρήματα διδάσκει , τὸ δὲ Ἱπποκράτους μετὰ τὸν κατάλογον ἐξ ὧν ἡ χειρουργία συμπληροῦται , τὸν περὶ τῆς ἐπιδέσεως λόγον διέρχεται , τοῦτο πρῶτον ἀξιοῦντος ἀσκεῖσθαι τἀνδρός . καὶ μέντοι καὶ δύναται ἡ ἄσκησις αὐτοῦ γίγνεσθαι , μάλιστα μὲν ἐπὶ ξύλων ἐγγεγλυμμένων ἐς ἀνθρώπων ἰδέαν , εἰ δὲ μὴ , κατὰ γε τὰ τῶν παιδίων σώματα . ταῦτα μὲν οὖν αὐτὸ τὸ βιβλίον ἠνάγκασεν ἡμᾶς πρὸ τῶν κατὰ μέρος ἐξηγήσεων εἰπεῖν . ἃ δὲ οὐκέτι τὸ βιβλίον , ἀλλ’ οἱ μεταγράφοντες ἢ ἑτοίμως εἰς ὅπερ ἂν αὐτοὶ βουληθῶσι διεδέξαντο τῶν πρεσβυτέρων γραφὰς , ἤδη σοι δίειμι . τινὲς μὲν γὰρ καὶ πάνυ παλαιῶν βιβλίων ἀνευρεῖν ἐσπούδασαν πρὸ τριακοσίων ἐτῶν γεγραμμένα , τὰ μὲν ἔχοντες ἐν τοῖς βιβλίοις , τὰ δὲ ἐν τοῖς χάρτοις , τὰ δὲ ἐν διαφόροις φιλύραις , ὥσπερ τὰ παρ’ ἡμῖν ἐν Περγάμῳ . τάδ’ οὖν πάντα παρὰ τοῖς πρώτοις ἐξηγησαμένοις κατανοῆσαι προὐθέμην , ὅπως ἐκ τῶν πλείστων τε καὶ ἀξιοπιστοτάτων εὕροιμεν τὰς γνησίας γραφάς . καὶ μοι τὸ πρᾶγμα κρεῖττον τῆς ἐμῆς ἐλπίδος εὑρεθέν . συμφωνοῦντα γὰρ ἅπαντα ὀλίγου δεῖν εὗρον ἀλλήλοις τά τε συγγράμματα καὶ τὰ τῶν ἐξηγητῶν ὑπομνήματα , ὥστε θαυμάζειν συνεπῆλθέ μοι τὴν τόλμαν τῶν χθὲς καὶ πρώην τὰ ὑπομνήματα γραψάντων ἢ πάντων τῶν Ἱπποκράτους βιβλίων ἰδίαν ἔκδοσιν πεποιημένων , ἐξ ὧν εἰσι καὶ οἱ περὶ Διοσκορίδην καὶ Ἀρτεμίδωρον τὸν ἐπικληθέντα Καπίτωνα πολλὰ περὶ τὰς ἀρχαίας γραφὰς καινοτομήσαντες . καί μοι μακρὸς ὁ λόγος ἔδοξεν εἶναι τῶν ὑπομνημάτων , εἰ πασῶν τῶν γραφῶν μνημονεύοιμεν . βέλτιον οὖν εἶναι ὑπέλαβον τὰς παλαιὰς μόνον γράψαι , προστιθεὶς ὀλίγας τινὰς αὐταῖς , ὅσαι βραχὺ μετακεκίνηνται καὶ τούτων καὶ αὐτῶν ἐκείνας μᾶλλον , ὅσαι παρὰ τοῖς ἔμπροσθεν ἐξηγησαμένοις τὸ βιβλίον ὡμολόγηνται , τέτταρες δέ εἰσιν αὐτῶν , δύο μὲν εἰς ἅπαντα βιβλία Ἱπποκράτους γράφοντες ὑπομνήματα Ζεῦξίς τε καὶ Ἡρακλείδης , οὐκ εἰς πάντα δὲ Βακχεῖος καὶ Ἀσκληπιάδης δυσλόγιστα . καὶ τούτων μὲν ἅλις , ἀναλαβόντες δὲ χάριν σαφεστέρας ἀρχῆς διὰ βραχέων ἐροῦμεν , ὡς εἰ καὶ μηδὲν προειρήκαμεν . τὸ κατ’ ἰητρεῖον ἐπιγραφόμενον Ἱπποκράτους βιβλίον ἐν ἀρχῇ μὲν ἔχει κοινὸν ἁπάσης τέχνης προοίμιον , ὡς ὀλίγον ὕστερον δείξω , καὶ διὰ τοῦτό τινες εἰκότως ἠξίωσαν αὐτὸ πρῶτον ἁπάντων ἀναγινώσκεσθαι , παραπλησίαν ἐπαγγελλόμενοι διδασκαλίαν , ἣν ἐς ὕστερον ἐποιήσαντό τινες ἐν ταῖς ὑπ’ αὐτῶν ἐπιγραφομέναις εἰσαγωγαῖς · ἐφεξῆς δὲ τῷ κοινῷ προοιμίῳ περὶ τῶν κατὰ τὸ ἰατρεῖον ἐνεργεῖσθαι δυναμένων διδάσκει τὰ χρησιμώτατα τοῖς ἀρχομένοις μανθάνειν τὴν ἰατρικὴν τέχνην . ὅτι δ’ οὕτω ταῦτα ἔχει φανεῖταί σοι προσέχοντι τὸν νοῦν ἀκριβῶς ταῖς ἐξηγήσεσι τῶν ῥήσεων αὐτῶν .
Lemmas: Γαληνός προοίμιον . ἰατρικός ἐπιγράφω αὐτός κατά ἰατρεῖον . ἀγαθός δέ εἰμί περί ὁ κατά ἰατρεῖον ἐπιγράφω , καθά ἔνιοι ὁ Διοκλῆς ἐπιγράφω καί Φιλότιμος καί Μάντιος . γράφω γάρ καί οὗτος ὁ ἀνήρ εἰς ὁ αὐτός ὑπόθεσις , ἐν ἕκαστος βιβλίον , ἐν μέν ὁ πολύς ὁ ἐπιγραφή χωρίς ὁ πρόθεσις εἰμί καί ὁ ἄρθρον κατά ἰατρεῖον ἀπλόος ἐπιγράφω αὐτός , ἐν ὀλίγος δέ σύν τε ὁ πρόθεσις καί ὁ ἄρθρον περί ὁ κατά ἰατρεῖον . ἀλλά ὁ μέν οὗτος βιβλίον πολύς θεώρημα διδάσκω , ὁ δέ Ἱπποκράτης μετά ὁ κατάλογος ἐκ ὅς ὁ χειρουργία συμπληρόω , ὁ περί ὁ ἐπίδεσις λόγος διέρχομαι , οὗτος πρῶτος ἀξιόω ἀσκέω ἀνήρ . καί μέντοι καί δύναμαι ὁ ἄσκησις αὐτός γίγνομαι , μάλα μέν ἐπί ξύλον ἐγγλύφω εἰς ἄνθρωπος ἰδέα , εἰ δέ μή , κατά γε ὁ ὁ παιδίον σῶμα . οὗτος μέν οὖν αὐτός ὁ βιβλίον ἀναγκάζω ἐγώ πρό ὁ κατά μέρος ἐξήγησις λέγω . ὅς δέ οὐκέτι ὁ βιβλίον , ἀλλά ὁ μεταγράφω ἤ ἑτοῖμος εἰς ὅς ἄν αὐτός βούλομαι διαδέχομαι ὁ πρέσβυς γραφή , ἤδη σύ διέρχομαι . τις μέν γάρ καί πάνυ παλαιός βιβλίον ἀνευρίσκω σπουδάζω πρό τριακόσιοι ἔτος γράφω , ὁ μέν ἔχω ἐν ὁ βιβλίον , ὁ δέ ἐν ὁ χάρις , ὁ δέ ἐν διάφορος φιλύρα , ὥσπερ ὁ παρά ἐγώ ἐν Πέργαμος . ὅδε οὖν πᾶς παρά ὁ πρῶτος ἐξηγέομαι κατανοέω προτίθημι , ὅπως ἐκ ὁ πολύς τε καί ἀξιόπιστος εὑρίσκω ὁ γνήσιος γραφή . καί ἐγώ ὁ πρᾶγμα κρατύς ὁ ἐμός ἐλπίς εὑρίσκω . συμφωνέω γάρ ἅπας ὀλίγος δέω εὑρίσκω ἀλλήλων ὁ τε σύγγραμμα καί ὁ ὁ ἐξηγητής ὑπόμνημα , ὥστε θαυμάζω συνεπέρχομαι ἐγώ ὁ τόλμα ὁ χθές καί πρῴην ὁ ὑπόμνημα γράφω ἤ πᾶς ὁ Ἱπποκράτης βιβλίον ἴδιος ἔκδοσις ποιέω , ἐκ ὅς εἰμί καί ὁ περί Διοσκορίδης καί Ἀρτεμίδωρος ὁ ἐπικαλέω Καπίτων πολύς περί ὁ ἀρχαῖος γραφή καινοτομέω . καί ἐγώ μακρός ὁ λόγος δοκέω εἰμί ὁ ὑπόμνημα , εἰ πᾶς ὁ γραφή μνημονεύω . ἀγαθός οὖν εἰμί ὑπολαμβάνω ὁ παλαιός μόνος γράφω , προστίθημι ὀλίγος τις αὐτός , ὅσος βραχύς μετακινέω καί οὗτος καί αὐτός ἐκεῖνος μάλα , ὅσος παρά ὁ ἔμπροσθεν ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον ὁμολογέω , τέσσαρες δέ εἰμί αὐτός , δύο μέν εἰς ἅπας βιβλίον Ἱπποκράτης γράφω ὑπόμνημα Ζεῦξις τε καί Ἡρακλείδης , οὐ εἰς πᾶς δέ Βάκχειος καί Ἀσκληπιάδης δυσλόγιστος . καί οὗτος μέν ἅλις , ἀναλαμβάνω δέ χάριν σαφής ἀρχή διά βραχύς λέγω , ὡς εἰ καί μηδείς προλέγω . ὁ κατά ἰατρεῖον ἐπιγράφω Ἱπποκράτης βιβλίον ἐν ἀρχή μέν ἔχω κοινός ἅπας τέχνη προοίμιον , ὡς ὀλίγος ὕστερον δείκνυμι , καί διά οὗτος τις ἔοικα ἀξιόω αὐτός πρῶτος ἅπας ἀναγιγνώσκω , παραπλήσιος ἐπαγγέλλω διδασκαλία , ὅς εἰς ὕστερον ποιέω τις ἐν ὁ ὑπό αὐτός ἐπιγράφω εἰσαγωγή · ἐφεξῆς δέ ὁ κοινός προοίμιον περί ὁ κατά ὁ ἰατρεῖον ἐνεργέω δύναμαι διδάσκω ὁ χρήσιμος ὁ ἄρχω μανθάνω ὁ ἰατρικός τέχνη . ὅτι δέ οὕτως οὗτος ἔχω φαίνω σύ προσέχω ὁ νόος ἀκριβής ὁ ἐξήγησις ὁ ῥῆσις αὐτός .