galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 3.31
Ὁκόσα δὲ ἐκχυμώματα ἢ φλάσματα ἢ σπάσματα ἢ οἰδήματα ἀφλέγμαντα ἐξεργᾶται , ἐκ τοῦ τραύματος ἐς μὲν τὸ ἄνω τοῦ σώματος τὸ πλεῖστον , βραχὺ δέ τι καὶ ἐς τὸ κάτω , μὴ κατάντη τὴν χεῖρα ἔχοντα ἢ τὸ σκέλος , τιθέμενον τὴν ἀρχὴν κατὰ τὸ τραῦμα καὶ μάλιστα τὰ ἐρείδοντα , ἥκιστα τὰ ἄκρα , μέσως τὰ διὰ μέσου . τὸ ἔσχατον πρὸς τὰ ἄνω τοῦ σώματος νεμόμενον ἐπιδέσει , πιέσει . ἀτὰρ καὶ ταῦτα πλήθει μᾶλλον ἢ ἰσχύϊ , μάλιστα δὲ τουτέοισιν ὀθόνια λεπτὰ , κοῦφα , μαλθακὰ , καθαρὰ , πλατέα , ὑγιέα , ὡς ἂν ἄνευ ναρθήκων καὶ καταχύσει χρῆσθαι πλέονι . Φλάσματα διὰ τοῦ φ καλεῖν ἔθος Ἱπποκράτει κατὰ τὴν τῶν Ἰώνων διάλεκτον , ἃ πρὸς ἡμῶν ὀνομάζεται διὰ τοῦ θ θλάσματα . γίνεται δὲ βαρέος τινὸς ἐμπεσόντος τῷ σώματι , ὡς ἂν εἴποι τις , διασπάσαντος τὸ σαρκῶδες γένος . ἐνίστασθαι πέφυκεν , ὅταν ἡ διαθλασθεῖσα σὰρξ εἰς τὴν ὑπὸ τῷ δέρματι χώραν αἷμα προσχέῃ . τὸ τοιοῦτον πάθος ἐκχύμωμα καλεῖται καὶ γίνεται δηλονότι τοῦτο μὴ διαιρουμένου τοῦ δέρματος . εὔδηλον δὲ ὅτι καὶ φλέβες μικραὶ συνδιαιροῦνται τῇ σαρκὶ κατὰ τὴν τῶν ἐκχυμωμάτων γένεσιν . τὰ δὲ σπάσματα περὶ τὰς ἶνας γίνεται τῶν μυῶν ἐπὶ πλέον ταθείσας , ὡς ἰνίας ῥαγῆναι , καὶ καλοῦσιν ἰδίως οἱ νεώτεροι τῶν ἰατρῶν τὰ τοιαῦτα παθήματα ῥήγματα . τούτων οὖν πρῶτος ὁ Ἱπποκράτης μνημονεύσας ἐφεξῆς αὐτὸς ἔγραψεν οἰδήματα , πάντας οὕτως ὀνομάζειν εἴωθε τοὺς παρὰ φύσιν ὄγκους · οἱ μετ’ αὐτὸν εἰς φλεγμονὰς καὶ σκίῤῥους καὶ κληθέντα ὑπ’ αὐτοῦ ἰδίως οἰδήματα διῃρήκασι . φλεγμονὰς δὲ ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζει τὰς φλογώσεις , ἀφ’ ὧν τοὔνομα τίθεται τοῖς θερμοῖς ὄγκοις . ἔξωθεν δὲ τῶν εἰρημένων ἐστὶ τὸ καλούμενον ἐρυσίπελας , φλογῶδες μὲν ἀεὶ , σὺν ὄγκῳ δὲ οὐκ ἀεί . ταῦτα οὖν ἅπαντα τὰ κατειλημμένα παρ’ Ἱπποκράτει ὀνομαστὶ πάθη τὴν μὲν κατὰ δίαιταν καὶ φαρμακείαν ἑτέραν ἔχει θεραπείαν , τὴν δὲ κατὰ χειρουργίαν ἐξ ἐπιδέσεως τρόπου γινομένην , ὅταν καὶ μάλιστα ἐκ τῆς προϋπαρχούσης ἐπιδέσεως τὴν γένεσιν ἐσχηκότα , περὶ ὧν νῦν ποιεῖται τὸν λόγον . τὸ γὰρ ἐξεργᾶται ἐκ τοῦ τρώματος , οἷον ἐκθλίβεται ἢ ἐξαιρεῖται δηλοῖ . τινὲς ἄντικρυς ἐξαίρεται γράφουσιν , ὡς μηδεμιᾶς ἐξηγήσεως δεῖσθαι . τὴν δ’ ἐπίδεσιν αὐτῶν ἐν μὲν τῷ περὶ ἀγμῶν ἀπ’ αὐτοῦ τὸ οἴδημα ἔχοντος μορίου ποιεῖται , νυνὶ δὲ ἀπὸ τοῦ τρώματος . δῆλον δ’ ὅτι καλεῖ τρώματα τὴν βλάβην τοῦ μορίου καὶ τοιοῦτόν γε τῆς καταγματικῆς ἐπιδέσεως ὑπαλλάττει νῦν , ὅτι τὴν πλείστην νομὴν τῶν ἐπιδέσμων ἐπὶ τὸ ἄνω ποιεῖσθαι κελεύει , βραχὺ δέ τι τὸ κάτω . τὸ μηδὲ κατάντη τὴν χεῖρα ἔχοντα ἢ τὸ σκέλος , κοινὸν μέν ἐστι πρὸς τὴν καταγματικὴν ἐπίδεσιν , ἀλλ’ ὡς μεγίστην ἔχον αὐτὸ δύναμιν ἐπὶ τῶν νῦν προκειμένων οὕτως ἔγραψε , μή πως ἀμελέστερον σχόντες εἰώθαμεν , ἐνίοτε μεγάλην αἱρώμεθα βλάβην . ὅσα γὰρ ἀξιόλογον βλάβην ἢ ὠφέλειαν ἔχει καλῶς καὶ μὴ καλῶς γινόμενα , ταῦτα ἀναμιμνήσκειν οὐκ ὀκνήσει συνεχέστερον . ἐφ’ ὧν δὲ μικρὰν ὠφέλειαν ἢ βλάβην οἶδε γιγνομένην , ἀρκεῖται περὶ τούτων ἅπαξ εἰπεῖν . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν καταγμάτων , ὅταν εὐθέως ἐπιδέηται , πρὶν ἤτοι φλεγμῆναι τὸ πεπονθὸς ἤ τι τῶν νῦν εἰρημένων ἐπιγενέσθαι παθῶν , τοῦ μὲν μηδὲν ἐπιῤῥεῖν τῷ πεπονθότι παραπλησίως ἡ πρόνοια τῶν νῦν εἰρημένων ἐστὶν , οὐ μὴν τοῦ γε διαφορεῖσθαι τὸ περιεχόμενον ἐν τῷ πεπονθότι , καθάπερ κἀπί τι τοιοῦτον καὶ τοῖς κατὰ χύσιν προσέθηκεν , οὐχ ὡς οὐδ’ ὅλως ἐπ’ ἐκείνῳ χρώμενος , ἀλλ’ ὡς νῦν μᾶλλον . ἐπὶ πλέον γὰρ δεῖ τοῖς τοιούτοις ὕδατος θερμοῦ καταχεῖν , ἵνα διαφορηθῇ τὸ περιεχόμενον ἐν τοῖς ὠγκωμένοις . οὕτως οὖν καὶ αὐτὸς ἐν τῷ περὶ πτέρνης λόγῳ καθ’ ἣν ἀφ’ ὑψηλοῦ πηδησάντων ἐκχύμωμά τι γίγνεται σὺν τοῖς ἄλλοις οἷς ἔγραψεν εἰς τὴν θεραπείαν αὐτῶν χρησίμοις καὶ τοῦτο προσέθηκεν , ὕδατι θερμῷ πλείστῳ , οὐ τῇ πιέσει τὴν ἀσφάλειαν ἔχει τὸ ἐπιδούμενον μόριον . εἴρηται μὲν οὖν αὐτῷ κἀπὶ τῶν καταγμάτων . χρεία δὲ μείζων ἐπὶ τῶν νῦν προκειμένων ἐστὶν , ὅπως μήτε θλίβοιτο καὶ διαφοροῖτο . διὰ τὴν αὐτὴν οὖν αἰτίαν καὶ χωρὶς ναρθήκων ποιεῖται τὴν ἐπίδεσιν , ὥστε κατὰ δύο τῆς καταγματικῆς αὐτὴν ἀποκεχωρηκέναι , καθόσον ἧττόν τε πιέζεσθαι δεῖται καὶ μάλιστα ἐπ’ αὐτῶν ἀξιοῖ τὰ ὀθόνια κοῦφα εἶναι καὶ λεπτὰ καὶ μαλθακὰ καὶ καθαρά . τούτων γὰρ μάλιστα χρῄζει τὰ πιέζεσθαι μὲν ἧττον δεόμενα , διαφορεῖσθαι δὲ μᾶλλον . προσέθηκε δὲ τὸ χωρὶς φλεγμονῆς εἶναι δεῖν ἕκαστον τῶν εἰρημένων παθῶν , εἰ μέλλοιτο διὰ τῆς εἰρημένης ἐπιδέσεως θεραπεύεσθαι , διότι τὰ φλεγμαίνοντα τὴν ἐξ ἐπιδέσεως πίεσιν οὐδὲ μετρίως γιγνομένην ἀνέχεται καὶ διὰ τοῦτο θεραπεύομεν αὐτὰ καταπλάσμασί τε καὶ συνεχέσιν ὕδατος θερμοῦ καταχύσεσι καὶ φαρμάκοις ὑγροῖς , ὅσα δηλονότι φλεγμονὰς ὠφελεῖσθαι ἱκανά .
Lemmas: ὁπόσος δέ ἐκχύμωμα ἤ φλάσμα ἤ σπάσμα ἤ οἴδημα ἀφλέγμαντος ἐξεργάζομαι , ἐκ ὁ τραῦμα εἰς μέν ὁ ἄνω ὁ σῶμα ὁ πολύς , βραχύς δέ τις καί εἰς ὁ κάτω , μή κατάντης ὁ χείρ ἔχω ἤ ὁ σκέλος , τίθημι ὁ ἀρχή κατά ὁ τραῦμα καί μάλα ὁ ἐρείδω , ἦκα ὁ ἄκρον , μέσος ὁ διά μέσος . ὁ ἔσχατος πρός ὁ ἄνω ὁ σῶμα νέμω ἐπίδεσις , πιέζω . ἀτάρ καί οὗτος πλῆθος μάλα ἤ ἰσχύς , μάλα δέ τόυτεος ὀθόνιον λεπτός , κοῦφος , μαλθακός , καθαρός , πλατύς , ὑγιής , ὡς ἄν ἄνευ νάρθηξ καί κατάχυσις χράω πολύς . φλάσμα διά ὁ φ̅ καλέω ἔθος Ἱπποκράτης κατά ὁ ὁ Ἴων διάλεκτος , ὅς πρός ἐγώ ὀνομάζω διά ὁ θ̅ θλάσμα . γίγνομαι δέ βαρύς τις ἐμπίπτω ὁ σῶμα , ὡς ἄν λέγω τις , διασπάω ὁ σαρκώδης γένος . ἐνίστημι φύω , ὅταν ὁ διαθλάω σάρξ εἰς ὁ ὑπό ὁ δέρμα χώρα αἷμα προσχέω . ὁ τοιοῦτος πάθος ἐκχύμωμα καλέω καί γίγνομαι δηλονότι οὗτος μή διαιρέω ὁ δέρμα . εὔδηλος δέ ὅτι καί φλέψ μικρός συνδιαιρέω ὁ σάρξ κατά ὁ ὁ ἐκχύμωμα γένεσις . ὁ δέ σπάσμα περί ὁ ἴς γίγνομαι ὁ μῦς ἐπί πολύς τείνω , ὡς ἴνος ῥήγνυμι , καί καλέω ἴδιος ὁ νέος ὁ ἰατρός ὁ τοιοῦτος πάθημα ῥῆγμα . οὗτος οὖν πρῶτος ὁ Ἱπποκράτης μνημονεύω ἐφεξῆς αὐτός γράφω οἴδημα , πᾶς οὕτως ὀνομάζω εἴωθα ὁ παρά φύσις ὄγκος · ὁ μετά αὐτός εἰς φλεγμονή καί σκίρρος καί καλέω ὑπό αὐτός ἴδιος οἴδημα διαιρέω . φλεγμονή δέ ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζω ὁ φλόγωσις , ἀπό ὅς ὄνομα τίθημι ὁ θερμός ὄγκος . ἔξωθεν δέ ὁ λέγω εἰμί ὁ καλέω ἐρυσίπελας , φλογώδης μέν ἀεί , σύν ὄγκος δέ οὐ ἀεί . οὗτος οὖν ἅπας ὁ καταλαμβάνω παρά Ἱπποκράτης ὀνομαστί πάθος ὁ μέν κατά δίαιτα καί φαρμακεία ἕτερος ἔχω θεραπεία , ὁ δέ κατά χειρουργία ἐκ ἐπίδεσις τρόπος γίγνομαι , ὅταν καί μάλα ἐκ ὁ προϋπάρχω ἐπίδεσις ὁ γένεσις ἔχω , περί ὅς νῦν ποιέω ὁ λόγος . ὁ γάρ ἐξεργάζομαι ἐκ ὁ τραῦμα , οἷος ἐκθλίβω ἤ ἐξαιρέω δηλόω . τις ἄντικρυς ἐξαίρω γράφω , ὡς μηδείς ἐξήγησις δέω . ὁ δέ ἐπίδεσις αὐτός ἐν μέν ὁ περί ἀγμός ἀπό αὐτός ὁ οἴδημα ἔχω μόριον ποιέω , νυνί δέ ἀπό ὁ τραῦμα . δῆλος δέ ὅτι καλέω τραῦμα ὁ βλάβη ὁ μόριον καί τοιοῦτος γε ὁ καταγματικός ἐπίδεσις ὑπαλλάσσω νῦν , ὅτι ὁ πολύς νομή ὁ ἐπίδεσμον ἐπί ὁ ἄνω ποιέω κελεύω , βραχύς δέ τις ὁ κάτω . ὁ μηδέ κατάντης ὁ χείρ ἔχω ἤ ὁ σκέλος , κοινός μέν εἰμί πρός ὁ καταγματικός ἐπίδεσις , ἀλλά ὡς μέγας ἔχω αὐτός δύναμις ἐπί ὁ νῦν πρόκειμαι οὕτως γράφω , μή πως ἀμελής ἔχω εἴωθα , ἐνίοτε μέγας αἱρέω βλάβη . ὅσος γάρ ἀξιόλογος βλάβη ἤ ὠφέλεια ἔχω καλός καί μή καλός γίγνομαι , οὗτος ἀναμιμνῄσκω οὐ ὀκνέω συνεχής . ἐπί ὅς δέ μικρός ὠφέλεια ἤ βλάβη οἶδα γίγνομαι , ἀρκέω περί οὗτος ἅπαξ λέγω . ἐπί μέν οὖν ὁ κάταγμα , ὅταν εὐθύς ἐπιδέω , πρίν ἤτοι φλεγμαίνω ὁ πάσχω ἤ τις ὁ νῦν λέγω ἐπιγίγνομαι πάθος , ὁ μέν μηδείς ἐπιρρέω ὁ πάσχω παραπλήσιος ὁ πρόνοια ὁ νῦν λέγω εἰμί , οὐ μήν ὁ γε διαφορέω ὁ περιέχω ἐν ὁ πάσχω , καθά ἐπί τις τοιοῦτος καί ὁ κατά χύσις προστίθημι , οὐ ὡς οὐδέ ὅλος ἐπί ἐκεῖνος χράω , ἀλλά ὡς νῦν μάλα . ἐπί πολύς γάρ δέω ὁ τοιοῦτος ὕδωρ θερμός καταχέω , ἵνα διαφορέω ὁ περιέχω ἐν ὁ ὀγκόω . οὕτως οὖν καί αὐτός ἐν ὁ περί πτέρνα λόγος κατά ὅς ἀπό ὑψηλός πηδάω ἐκχύμωμα τις γίγνομαι σύν ὁ ἄλλος ὅς γράφω εἰς ὁ θεραπεία αὐτός χρήσιμος καί οὗτος προστίθημι , ὕδωρ θερμός πολύς , οὐ ὁ πίεσις ὁ ἀσφάλεια ἔχω ὁ ἐπιδέω μόριον . λέγω μέν οὖν αὐτός ἐπί ὁ κάταγμα . χρεία δέ μέγας ἐπί ὁ νῦν πρόκειμαι εἰμί , ὅπως μήτε θλίβω καί διαφορέω . διά ὁ αὐτός οὖν αἰτία καί χωρίς νάρθηξ ποιέω ὁ ἐπίδεσις , ὥστε κατά δύο ὁ καταγματική αὐτός ἀποχωρέω , καθόσον ἥσσων τε πιέζω δέω καί μάλα ἐπί αὐτός ἀξιόω ὁ ὀθόνιον κοῦφος εἰμί καί λεπτός καί μαλθακός καί καθαρός . οὗτος γάρ μάλα χρῄζω ὁ πιέζω μέν ἥσσων δέω , διαφορέω δέ μάλα . προστίθημι δέ ὁ χωρίς φλεγμονή εἰμί δέω ἕκαστος ὁ λέγω πάθος , εἰ μέλλω διά ὁ λέγω ἐπίδεσις θεραπεύω , διότι ὁ φλεγμαίνω ὁ ἐκ ἐπίδεσις πίεσις οὐδέ μέτριος γίγνομαι ἀνέχω καί διά οὗτος θεραπεύω αὐτός κατάπλασμα τε καί συνεχής ὕδωρ θερμός κατάχυσις καί φάρμακον ὑγρός , ὅσος δηλονότι φλεγμονή ὠφελέω ἱκανός .