galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 2.7
Ἅμμα καὶ ῥάμμα νεμόμενον μὴ κάτω , ἀλλ’ ἄνω ἐν παρέξει καὶ σχέσει καὶ ἐπιδέσει καὶ πιέξει . Διὰ τὶ μὲν ἀτάκτως παρήνεγκε καὶ τῷ περὶ τῆς ἐπιδέσεως λόγῳ τὸν περὶ τούτων ὀλίγον ὕστερον ὀψόμεθα . νυνὶ δὲ πρότερον , ὃ λέγει νοῆσαι πειραθῶμεν · ἐν διαφωνίᾳ γέγονε τοῖς ἐξηγηταῖς · ἔνιοι μὲν γὰρ ἁπλῶς ἤκουσαν περί τε τῆς κατὰ τὸ μῆκος διατάσεως εἰρῆσθαι τό γε ἄνω καὶ τὸ κάτω , τινὲς δὲ ἐπὶ τῆς κατὰ τὸ πάθος · οὐδέτεροι ἐξηγήσαντο νεμόμενον οὔτε ἐπὶ τοῦ ῥάμματος οὔτε ἐπὶ τοῦ ἅμματος . Ὅτι μὲν οὖν ἅμμα καλεῖται τὸ ἐκ τῶν ἐπιδέσμων γινόμενον ἀλλήλοις ἐπιπλεκομένων καὶ δεσμουμένων ἢ τῶν δύο περάτων ἢ θατέρου σχισθέντος σκέλους καὶ τρίτου γε ἐπ’ αὐτοῖς τοῦ καλουμένου καταλείμματος ἔξωθεν ἐπιβαλλομένου , παντὶ δῆλον . ὡσαύτως δὲ καὶ ὅτι ῥάμμα τοῦ διατρήματος τῆς βελόνης διῃρημένον ἕνεκα τοῦ συνάγειν ἀλλήλοις ἤτοι τὰ μόρια τοῦ διατετμημένου σώματος ἢ τὸ πέρας τοῦ ἐπιδέσμου τοῖς προυποβεβλημένοις αὐτοῦ μέρεσι · καὶ ὁ νῦν ἐνεστὼς λόγος ἐστὶ περὶ τοῦ πρὸς ταύτην τὴν χρείαν παρεσκευασμένου ῥάμματος . ἀξιοῖ δὲ τούτου τὴν νομὴν ἄνω γενέσθαι . τί δὲ καλεῖ νομὴν ἐχρῆν παρ’ αὐτῷ μεμαθηκέναι , πολλάκις κεχρημένῳ τῷ ὀνόματι . κατὰ τῆς τῶν ἐπιδέσμων ἀπὸ τοῦ πέρατος ἄχρι τῆς ἀρχῆς φορᾶς . ἐπὶ γοῦν τῶν καταγμάτων ἐκέλευσε τὴν μὲν ἀρχὴν τῶν ἐπιδέσμων ἀμφοτέρων ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ κατάγματος τιθέναι . τοὐντεῦθεν δὲ τοῦ μὲν προτέρου τὴν νομὴν ἄνω ποιεῖσθαι , τοῦ δὲ δευτέρου κάτω μὲν πρότερον , εἶτ’ αὖθις ἄνω , νομὴν ὀνομάζων τὴν οἷον ὁδοιπορίαν τῶν ἐπιδέσμων , ἣν ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους ποιοῦνται , περιελιττόμενοι τῷ σώματι τοῦ κάμνοντος . ἀνάλογον μὲν οὖν κἀπὶ τοῦ ῥάμματος ἡ νομὴ σημαίνει . δυναμένης γὰρ τῆς βελόνης κἀκ τῶν ἄνω μερῶν εἰς τὰ κάτω διεκβάλλεσθαι καὶ κατὰ τοὐναντίον ἐκ τῶν κάτω πρὸς τὸ μετέωρον ἀναφέρεσθαι · δυναμένης δὲ καὶ μηδετέρως ἕρπειν , ἀλλὰ παρεγκλίτως ἤτοι πρὸς τὸ δεξιὸν μέρος ἀπὸ τῶν ἀριστερῶν ἢ ἀπὸ τῶν δεξιῶν ἐπὶ τὰ λαιὰ διεκβάλλεσθαι , κελεύει διὰ παντὸς αὐτὴν ἄνω τὴν φορὰν ἴσχειν . ἐὰν μὲν οὖν τὸ πέρας αὐτὸ μόνον τοῦ ἐπιδέσμου συῤῥάπτηται τοῖς ὑποκειμένοις αὐτοῦ μέρεσιν , ἐφ’ ὧν μὲν ἐπιδέσεων οὐ δεόμεθα τῶν ἀντικειμένων μορίων , ὡς ἐπὶ πήχεος καὶ βραχίονος καὶ μηροῦ καὶ κνήμης καὶ ἐπὶ τούτων ἀναγκαῖόν ἐστιν ἤτοι ἐπὶ τῶν ἀριστερῶν μερῶν ἐπὶ δεξιὰ διείρειν τὴν βελόνην ἀνάπαλιν , ἑκατέρως δὲ πειρᾶσθαι τὴν φορὰν αὐτῆς ἐκκλίνοντα πρὸς τὸ ἄνω , συνάπτειν οὕτως τὸ πέρας τῆς ὀθόνης , ταῖς ὑποβεβλημέναις ἐπιβολαῖς . ἐφ’ ὧν δέ ἐστι χρεία τῶν ἀντικειμένων μορίων , ὡς ἐπ’ ὤμου καὶ ἰσχίου , πειρᾶσθαι τὴν τελευτὴν τοῦ ἐπιδέσμου ποιεῖσθαι κατὰ τὴν ἄνω φορὰν , εἶτ’ ἐνταῦθα τὴν βελόνην διείροντα κάτωθεν , ἄνωθεν τὴν συῤῥαφὴν οὕτω ποιεῖσθαι , μὴ κατασπῶντα τὸ ὑψηλὸν μέρος τῆς ἐπιδέσεως , ἀνασπῶντα δὲ τὸ ταπεινόν . ἐγχωρεῖ μὲν γὰρ ἑκάτερον ποιεῖν ἐν τῇ συῤῥαφῇ . τῶν ὀθονίων · ἀλλὰ διεκβαλεῖν τὸ ῥάμμα μετὰ τῆς βελόνης , ἀνατείνειν χρὴ τὸ κάτωθεν αὐτοῦ μέρος πρὸς τὸ ἄνω καὶ μὴ κατατείνειν τὸ ἄνωθεν , εἰς τὸ κάτωθεν σκοπὸν ἔχοντα , διὰ τῶν ἄνωθεν μερῶν τῆς ἐπιδέσεως ἀνέλκεσθαι τὸ κάτω καὶ τοῦτο ποιεῖν ἡμᾶς κελεύει . ἐν ᾧ τε παρέχει τὸ πεπονθὸς ὁ κάμνων τοῖς ἰατροῖς εἰς μείωσιν , ἐν ᾧ τε παρασκευάζουσιν ὡς πρὸς τὴν χειρουργίαν αὐτὸ καὶ τρίτον τὸ τῆς χειρουργίας αὐτῆς μέρος ἐστὶν ἡ ἐπίδεσις . ὠνόμασε τὸ μὲν πρῶτον ἐν παρέξει , τὸ δὲ δεύτερον ἐν σχέσει , τὸ δὲ τρίτον ἐν ἐπιδέσει , τὸ δὲ τέταρτον ἐν πιέξει . γράφουσι δὲ ἀντὶ τοῦ ἐν πιέξει τινὲς , ἐν τῇ ἔπειτα ἕξει , ὃ καί μοι μᾶλλον ἀρέσκει · καὶ πρόσθεν γὰρ ἤδη τὸν τοιοῦτον καιρὸν κέκληκεν ἐν ἕξει . καὶ δῆλόν ἐστιν ὥσπερ ἓν σχῆμα τοῦτο ἐν πᾶσι τοῖς καιροῖς βούλεται φυλάττεσθαι τῶν ἐπιδέσμων μορίων , οὕτω καὶ τὴν νομὴν τοῦ ἅμματός τε καὶ ῥάμματος ἀεὶ τὴν ἀνάτασιν ἴσχειν ἄνω . πρῶτον μὲν τοῦ πέρατος τῆς ἐπιδέσεως ἀσφαλῶς ἀνατεινομένου τε καὶ κρατουμένου δι’ ἐκείνης τε καὶ ὅλης αὐτῆς · ἀλλ’ ἐκεῖνό τε σκέψεως δεῖται , παραλελειμμένον ἄσκεπτον τοῖς ἐξηγηταῖς αὐτοῦ κατὰ νομὴν τοῦ τε ἅμματός τε καὶ τοῦ ῥάμματος , ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις καιροῖς , οὕτως καὶ κατ’ ἐκεῖνον ἐν ᾧ παρέχουσιν οἱ κάμνοντες τοῖς ἰατροῖς ἑαυτοὺς , ἐπὶ τὴν ἄνω χώραν γίνεσθαι τοῦ πεπονθότος μορίου . παραγίνονται γὰρ ἐπὶ τὸν ἰατρὸν οἱ μὲν βαδίζοντες , οἱ δὲ βασταζόμενοι , καθότι ﻿ ἂν αὐτοῖς δόξῃ , ποτὲ μὲν ἀνειλημμένοι τὰ πεπονθότα μόρια ἢ ἐπιδεδεμένοι , ποτὲ δὲ ἄμφω πεποιηκότες . ἐν ἐκείνοις οὖν ἐστιν ἡ ἐξουσία τῶν ἁμμάτων καὶ τῶν ῥαμμάτων οὐκ ἐπὶ τοῖς μέλλουσι καταμανθάνειν αὐτοὺς ἢ θεραπεύειν ἰατροῖς . ἴσως οὖν ἡγεῖται καὶ κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐνίοτε ἰατροῖς γίνεσθαι χρείαν τοῖς πάσχουσι . καὶ γὰρ ἐν ὁδοιπορίᾳ καὶ κατ’ ἀγρὸν ἐνίοτε πληγαὶ συμπίπτουσι τοῖς ἰδιώταις ἢ ἐξαρθρήματα καὶ τραύματα , δεομένων μὲν ἰατρῶν πλειόνων συνόδου σκέψεως ἀκριβοῦς , ὀργάνων τέ τινων ἢ ἀρμένων ἢ ὀθονίων , ἔτι βρόχων εἰς τὴν θεραπείαν , ὧν οὐδενὸς ἦν εὐπορία κατὰ τὸν ἀγρὸν ἢ τὴν ὁδοιπορίαν , ὥστε ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ παραφανεὶς ὁ ἰατρὸς ἐπιδέσει τε καὶ ἀναλήψει καὶ δήσει τὰ πάσχοντα μόρια τοῖς εὐπορευθεῖσιν ὀθονίοις καὶ δηλονότι κἂν ἅμματι καταλαβεῖν δεήσῃ τὴν ἐπίδεσιν ἢ ῥαφαῖς , καὶ τοῦτο πράξει προσηκόντως , εἶτ’ ἐν τῇ πόλει πάλιν ἑαυτὸν παρέξει ὁ κάμνων τοῖς συνήθεσιν ἰατροῖς , πρῶτον μὲν εἰς ἀκριβεστέραν διάγνωσιν ὧν ἔπαθεν , εἶτ’ ἐφεξῆς εἰς ἐμβολὴν τῶν ἐκπεπτωκότων ἄρθρων ἢ διάπλασιν τῶν κατεαγότων ὀστῶν ἢ ῥαφὴν τῶν τραυμάτων ἢ τῶν τεθλασμένων προσήκουσαν ἐπιμέλειαν , οἷς ἐφεξῆς δηλονότι τὴν δέουσαν ἐπίδεσιν οἱ ἰατροὶ ποιήσονται καὶ μετὰ τὴν δέσιν ἐν τῷ αὐτῷ σχήματι προνοήσονται τῆς ἀποθέσεως .
Lemmas: ἅμμα καί ῥάμμα νέμω μή κάτω , ἀλλά ἄνω ἐν πάρεξις καί σχέσις καί ἐπίδεσις καί πιέζω . διά τίς μέν ἄτακτος παραφέρω καί ὁ περί ὁ ἐπίδεσις λόγος ὁ περί οὗτος ὀλίγος ὕστερον ὁράω . νυνί δέ πρότερος , ὅς λέγω νοέω πειράω · ἐν διαφωνία γίγνομαι ὁ ἐξηγητής · ἔνιοι μέν γάρ ἁπλῶς ἀκούω περί τε ὁ κατά ὁ μῆκος διάτασις λέγω ὁ γε ἄνω καί ὁ κάτω , τις δέ ἐπί ὁ κατά ὁ πάθος · οὐδέτερος ἐξηγέομαι νέμω οὔτε ἐπί ὁ ῥάμμα οὔτε ἐπί ὁ ἅμμα . ὅτι μέν οὖν ἅμμα καλέω ὁ ἐκ ὁ ἐπίδεσμον γίγνομαι ἀλλήλων ἐπιπλέκω καί δεσμέω ἤ ὁ δύο πέρας ἤ ἕτερος σχίζω σκέλος καί τρίτος γε ἐπί αὐτός ὁ καλέω κατάλειμμα ἔξωθεν ἐπιβάλλω , πᾶς δῆλος . ὡσαύτως δέ καί ὅτι ῥάμμα ὁ διάτρημα ὁ ῥαφίς διαιρέω ἕνεκα ὁ συνάγω ἀλλήλων ἤτοι ὁ μόριον ὁ διατέμνω σῶμα ἤ ὁ πέρας ὁ ἐπίδεσμον ὁ προυποβάλλω αὐτός μέρος · καί ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος εἰμί περί ὁ πρός οὗτος ὁ χρεία παρασκευάζω ῥάμμα . ἀξιόω δέ οὗτος ὁ νομή ἄνω γίγνομαι . τίς δέ καλέω νομή χρή παρά αὐτός μανθάνω , πολλάκις χράω ὁ ὄνομα . κατά ὁ ὁ ἐπίδεσμον ἀπό ὁ πέρας ἄχρι ὁ ἀρχή φορά . ἐπί γοῦν ὁ κάταγμα κελεύω ὁ μέν ἀρχή ὁ ἐπίδεσμον ἀμφότερος ἐπί αὐτός ὁ κάταγμα τίθημι . ἐντεῦθεν δέ ὁ μέν πρότερος ὁ νομή ἄνω ποιέω , ὁ δέ δεύτερος κάτω μέν πρότερος , εἶτα αὖθις ἄνω , νομή ὀνομάζω ὁ οἷος ὁδοιπορία ὁ ἐπίδεσμον , ὅς ἀπό ἀρχή μέχρι τέλος ποιέω , περιελίσσω ὁ σῶμα ὁ κάμνω . ἀνάλογος μέν οὖν ἐπί ὁ ῥάμμα ὁ νομή σημαίνω . δύναμαι γάρ ὁ ῥαφίς ἐκ ὁ ἄνω μέρος εἰς ὁ κάτω διεκβάλλω καί κατά ἐναντίος ἐκ ὁ κάτω πρός ὁ μετέωρος ἀναφέρω · δύναμαι δέ καί μηδέτερος ἕρπω , ἀλλά παρέγκλιτος ἤτοι πρός ὁ δεξιός μέρος ἀπό ὁ ἀριστερός ἤ ἀπό ὁ δεξιός ἐπί ὁ λαιός διεκβάλλω , κελεύω διά πᾶς αὐτός ἄνω ὁ φορά ἴσχω . ἐάν μέν οὖν ὁ πέρας αὐτός μόνος ὁ ἐπίδεσμον συρράπτω ὁ ὑπόκειμαι αὐτός μέρος , ἐπί ὅς μέν ἐπίδεσις οὐ δέω ὁ ἀντίκειμαι μόριον , ὡς ἐπί πῆχυς καί βραχίων καί μηρός καί κνήμη καί ἐπί οὗτος ἀναγκαῖος εἰμί ἤτοι ἐπί ὁ ἀριστερός μέρος ἐπί δεξιός διείρω ὁ βελόνη ἀνάπαλιν , ἑκάτερος δέ πειράω ὁ φορά αὐτός ἐκκλίνω πρός ὁ ἄνω , συνάπτω οὕτως ὁ πέρας ὁ ὀθόνη , ὁ ὑποβάλλω ἐπιβολή . ἐπί ὅς δέ εἰμί χρεία ὁ ἀντίκειμαι μόριον , ὡς ἐπί ὦμος καί ἴσχιον , πειράω ὁ τελευτή ὁ ἐπίδεσμον ποιέω κατά ὁ ἄνω φορά , εἶτα ἐνταῦθα ὁ βελόνη διείρω κάτωθεν , ἄνωθεν ὁ συρραφή οὕτως ποιέω , μή κατασπάω ὁ ὑψηλός μέρος ὁ ἐπίδεσις , ἀνασπάω δέ ὁ ταπεινός . ἐγχωρέω μέν γάρ ἑκάτερος ποιέω ἐν ὁ συρραφή . ὁ ὀθόνιον · ἀλλά διεκβάλλω ὁ ῥάμμα μετά ὁ ῥαφίς , ἀνατείνω χρή ὁ κάτωθεν αὐτός μέρος πρός ὁ ἄνω καί μή κατατείνω ὁ ἄνωθεν , εἰς ὁ κάτωθεν σκοπός ἔχω , διά ὁ ἄνωθεν μέρος ὁ ἐπίδεσις ἀνέλκω ὁ κάτω καί οὗτος ποιέω ἐγώ κελεύω . ἐν ὅς τε παρέχω ὁ πάσχω ὁ κάμνω ὁ ἰατρός εἰς μείωσις , ἐν ὅς τε παρασκευάζω ὡς πρός ὁ χειρουργία αὐτός καί τρίτος ὁ ὁ χειρουργία αὐτός μέρος εἰμί ὁ ἐπίδεσις . ὀνομάζω ὁ μέν πρῶτος ἐν πάρεξις , ὁ δέ δεύτερος ἐν σχέσις , ὁ δέ τρίτος ἐν ἐπίδεσις , ὁ δέ τέταρτος ἐν πιέζω . γράφω δέ ἀντί ὁ ἐν πιέζω τις , ἐν ὁ ἔπειτα ἕξις , ὅς καί ἐγώ μάλα ἀρέσκω · καί πρόσθεν γάρ ἤδη ὁ τοιοῦτος καιρός καλέω ἐν ἕξις . καί δῆλος εἰμί ὥσπερ εἷς σχῆμα οὗτος ἐν πᾶς ὁ καιρός βούλομαι φυλάσσω ὁ ἐπίδεσμον μόριον , οὕτως καί ὁ νομή ὁ ἅμμα τε καί ῥάμμα ἀεί ὁ ἀνάτασις ἴσχω ἄνω . πρῶτος μέν ὁ πέρας ὁ ἐπίδεσις ἀσφαλής ἀνατείνω τε καί κρατέω διά ἐκεῖνος τε καί ὅλος αὐτός · ἀλλά ἐκεῖνος τε σκέψις δέω , παραλείπω ἄσκεπτος ὁ ἐξηγητής αὐτός κατά νομή ὁ τε ἅμμα τε καί ὁ ῥάμμα , ὥσπερ ἐν ὁ ἄλλος καιρός , οὕτως καί κατά ἐκεῖνος ἐν ὅς παρέχω ὁ κάμνω ὁ ἰατρός ἑαυτοῦ , ἐπί ὁ ἄνω χώρα γίγνομαι ὁ πάσχω μόριον . παραγίγνομαι γάρ ἐπί ὁ ἰατρός ὁ μέν βαδίζω , ὁ δέ βαστάζω , καθότι ﻿ ἄν αὐτός δοκέω , ποτέ μέν ἀναλαμβάνω ὁ πάσχω μόριον ἤ ἐπιδέω , ποτέ δέ ἄμφω ποιέω . ἐν ἐκεῖνος οὖν εἰμί ὁ ἐξουσία ὁ ἅμμα καί ὁ ῥάμμα οὐ ἐπί ὁ μέλλω καταμανθάνω αὐτός ἤ θεραπεύω ἰατρός . ἴσως οὖν ἡγέομαι καί κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ἐνίοτε ἰατρός γίγνομαι χρεία ὁ πάσχω . καί γάρ ἐν ὁδοιπορία καί κατά ἀγρός ἐνίοτε πληγή συμπίπτω ὁ ἰδιώτης ἤ ἐξάρθρημα καί τραῦμα , δέω μέν ἰατρός πολύς σύνοδος σκέψις ἀκριβής , ὄργανον τε τις ἤ ἄρμενα ἤ ὀθόνιον , ἔτι βρόχος εἰς ὁ θεραπεία , ὅς οὐδείς εἰμί εὐπορία κατά ὁ ἀγρός ἤ ὁ ὁδοιπορία , ὥστε ἐν ἐκεῖνος ὁ καιρός παραφαίνω ὁ ἰατρός ἐπίδεσις τε καί ἀνάληψις καί δέω ὁ πάσχω μόριον ὁ εὐπορεύω ὀθόνιον καί δηλονότι ἐάν ἅμμα καταλαμβάνω δέω ὁ ἐπίδεσις ἤ ῥαφή , καί οὗτος πράσσω προσηκόντως , εἶτα ἐν ὁ πόλις πάλιν ἑαυτοῦ παρέχω ὁ κάμνω ὁ συνήθης ἰατρός , πρῶτος μέν εἰς ἀκριβής διάγνωσις ὅς πάσχω , εἶτα ἐφεξῆς εἰς ἐμβολή ὁ ἐκπίπτω ἄρθρον ἤ διάπλασις ὁ κατάγνυμι ὀστέον ἤ ῥαφή ὁ τραῦμα ἤ ὁ θλάζω προσήκω ἐπιμέλεια , ὅς ἐφεξῆς δηλονότι ὁ δέω ἐπίδεσις ὁ ἰατρός ποιέω καί μετά ὁ δέσις ἐν ὁ αὐτός σχῆμα προνοέω ὁ ἀπόθεσις .