galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 3.28
Κεφάλαια , σχημάτων ἔθη , φύσεις ἑκάστου τῶν μελέων . τὰ εἴδεα ἐκ τοῦ τρέχειν , ὁδοιπορέειν , ἑστάναι , κατακεῖσθαι ἐκ τοῦ ἔργου , ἐκ τοῦ ἀφεῖσθαι . Εὔδηλον κατ’ αὐτῆς τῆς ῥήσεως ὅτι τὸ βιβλίον τοῦτο γεγραμμένον ἐν τύποις ἐξεδόθη μετὰ τὸν τοῦ γράψαντος αὐτοῦ θάνατον . εἰώθασι γὰρ οἱ τὰ τοιαῦτα ἐκγράφοντες ﻿ διττῶς ὑπὸ τοὐ συγγραφέως γραφέντα ἢ ἔξωθεν , ἕνεκα τοῦ διασκέψασθαι ποτέροις ἀμείνοσι αὐτοῖς ἑρμηνεῦσαι , ταῦτα ἐπιγράφειν αὐτῷ τῷ συγγράμματι . τί γὰρ πιστεῦσαι δύναται δὶς τὰ αὐτὰ γράψαι βουληθῆναι ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ , μηδεμιᾶς ἀνάγκης εὐλόγου γενομένης , ἔτι τε μᾶλλον ἐν ᾧ βραχυλογίαν ἐσχάτην ἐπετήδευσεν , ἀλλ’ ἐπειδὴ τοῖς πρὸ ἡμῶν ἔδοξε καὶ τὰ τοιαῦτα ἐξηγῆσαι καὶ ἡμεῖς αὐτοῖς ἀκολουθήσαμεν . ὅταν μὲν οὖν τὰ κεφάλαια τῶν σχημάτων ἐν ἴσῳ τῶν σκοπῶν εἴρηκεν , εἰς οὓς ἀποβλέποντες εὑρήσομεν ἐφ’ ἑκάστῳ μέρει αὐτοῦ οἰκεῖον σχῆμα , πρόδηλόν ἐστι . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅτι τὰ ἔθη τῶν σκοπῶν τοιούτων εἶς ἐστιν , εἴρηται καὶ πρόσθεν ἐν τῇδε τῇ ῥήσει · πάρεξις δὲ καὶ διάτασις καὶ κατάτασις καὶ τἄλλα κατὰ φύσιν . φύσις δὲ ἐν μὲν ἔργοις τοῦ ἔργου τῇ πρήξει , ὃ βούλεται τεκμαρτέον . ἐς δὲ ταῦτα ἐκ τοῦ ἐλινύοντος , ἐκ τοῦ κοινοῦ , ἐκ τοῦ ἔθεος · ἐκ μὲν ἐλινύοντος καὶ ἀφειμένου τὰς ἰθυωρίας σκέπτεσθαι οἶον τὸ τῆς χειρός . ἐκ δὲ τοῦ κοινοῦ ἔκτασιν , σύγκαμψιν , οἶον τὸ ἐγγὺς τοῦ ἐγγωνίου πήχεος πρὸς βραχίονα · ἐκ δὲ τοῦ ἔθεος , ὅτι οὐκ ἄλλα σχήματα φέρειν δυνατώτερα , οἶον σκέλεα ἔκτασιν . ἀπὸ τουτέων γὰρ ῥήϊστα πλεῖστον χρόνον ἔχοι ἂν μὴ μεταλλάσσοντα . ταῦτα γεγραφὼς ἀνήρω πῶς οὐκ ἂν αὖθις ἔγραψεν αὐτῶν φαυλότερα κατὰ τὴν προκειμένην ῥῆσιν . προειπὼν γὰρ ἐν αὐτῇ ἔθεα τε καὶ φύσιας ἑκάστου μελέων , ἑξῆς τὰ εἴδεα , τουτέστι τὰς διαφορὰς αὐτῶν ἐξ ἐνεργειῶν γνωρίζεσθαι βούλεται . τινὲς δὲ καὶ προσεγράψαντο τὰ εἴδεα τῶν μελῶν , ἵνα ἡ λέξις οὕτως ἔχῃ · τὰ εἴδεα τῶν μελῶν . περὶ γοῦν σκελέων ὡς ἐπὶ παραδείγματος ἔφη · ἐκ τοῦ τρέχειν , ὁδοιπορέειν , ἑστάναι . καὶ κατὰ ταῦτα προσέθηκεν ἐκ τοῦ κατακεῖσθαι , ὅπερ ταὐτὸν ἔσται τῷ προγεγραμμένῳ ῥήματι τῷ ἐλινύειν . καὶ μέντοι καὶ μᾶλλον ἐφεξῆς τούτων εἰπὼν , ἐκ τοῦ ἔργου καὶ τοῦ ἀφεῖσθαι . τὸ μὲν ἔργον ἀντὶ τῶν κατὰ μέρος ἔργων ἔλαβε , τοῦ τρέχειν καὶ ὁδοιπορέειν καὶ ἑστάναι . τὸ δ’ ἀφεῖσθαι ἀντὶ τοῦ ἐλινύειν , ὥστε οὐδὲν πλέον ἐν τῇδε τῇ ῥήσει διῆλθεν ἔργων καὶ ἡσυχίας · οὐδὲ γὰρ ὅτι φύσεις ὠνόμασε μελῶν ἐν ἀρχῇ τῆς ῥήσεως ἡγητέον αὐτὸν , ἀλλὰ τοῦτο τρίτον σχῆμα τῶν κεφαλαίων εἰρηκέναι , μηδὲν τἄλλο τῆς φύσεως εἰρηκότα γνώρισμα παρὰ τὰ ἔργα , τὸ ὅλον ὧδι ἔχει , καθάπερ ἐν τῇ μικρὸν ἔμπροσθεν εἰρημένῃ ῥήσει γέγραπται . κατὰ πάντας τοὺς καιροὺς τῆς θεραπείας τῶν κατὰ χειρουργίαν παθῶν ἓν σχῆμα φυλάττεσθαι χρὴ τὸ κατὰ φύσιν τοῦ μέρους . εὑρεθήσεται δὲ τοῦτο , φησὶν , ἐκ τοῦ ἐλινύοντος καὶ ἀφειμένου , τουτέστιν ὅταν ἡσυχάζῃ τις , ἔκ τε τοῦ κοινοῦ , τουτέστι τοῦ μεταξὺ τῶν ὑπερβολικῶν , ἔκ τε τοῦ ἔθεος , ἐν τῇ δῆλόν ἐστι τὰ ἔργα καὶ τὸ ἐλινύειν περιέχεσθαι καὶ τὰ δύο ταῦθ’ ἕξομεν γενικώτατα γνωρίσματα τοῦ κατὰ φύσιν ἑκάστῳ μορίῳ γενομένῳ σχήματος , τό τε μέγα εἶναι τὸ ὑπερβολῶν αὐτὸ καὶ ἔθος . ἐγὼ δὲ ἐν τοῖς περὶ μυῶν κινήσεως ὑπὲρ τούτων διελθὼν , καὶ τὴν κατασκευὴν τῶν μορίων , ἣν ἐξ ἀνατομῆς εὑρίσκομεν , ἐνδεικνύμενος τὰ κατὰ φύσιν σχήματα τῶν μορίων , ὡς κἀν τῷ περὶ ἀγμῶν αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἐδίδαξε · δύναται δὲ ἄλλος ἄλλοις ὀνόμασί τε καὶ ῥήμασι χρώμενος περὶ τῶν εἰρημένων πραγμάτων ἕτερα φαίνεσθαι λέγειν , οἷον καὶ ὅταν τις φαίη τὸ ἀνώδυνον · οὐ γὰρ ἄλλο σχῆμά τι εὑρήσει πλὴν τοῦ κατὰ τὸ ἐλινύειν εἰθισμένου . τὸ δὲ αὐτὸ τοῦτο καὶ μέσον ἐστὶ τῶν ὑπερβολικῶν . ἀλλὰ κἀκ τῆς κατασκευῆς τῶν μορίων ἐνδεικτικῶς αὐτὸ τοῦτ’ ἔστι τὸ εὑρισκόμενον .
Lemmas: κεφάλαιος , σχῆμα ἔθος , φύσις ἕκαστος ὁ μέλος . ὁ εἶδος ἐκ ὁ τρέχω , ὁδοιπορέω , ἵστημι , κατάκειμαι ἐκ ὁ ἔργον , ἐκ ὁ ἀφίημι . εὔδηλος κατά αὐτός ὁ ῥῆσις ὅτι ὁ βιβλίον οὗτος γράφω ἐν τύπος ἐκδίδωμι μετά ὁ ὁ γράφω αὐτός θάνατος . εἴωθα γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος ἐκγράφω ﻿ δισσός ὑπό ἕ συγγραφεύς γράφω ἤ ἔξωθεν , ἕνεκα ὁ διασκοπέω πότερος ἀγαθός αὐτός ἑρμηνεύω , οὗτος ἐπιγράφω αὐτός ὁ σύγγραμμα . τίς γάρ πιστεύω δύναμαι δίς ὁ αὐτός γράφω βούλομαι ἐν οὗτος ὁ βιβλίον , μηδείς ἀνάγκη εὔλογος γίγνομαι , ἔτι τε μάλα ἐν ὅς βραχυλογία ἔσχατος ἐπιτηδεύω , ἀλλά ἐπειδή ὁ πρό ἐγώ δοκέω καί ὁ τοιοῦτος ἐξηγέομαι καί ἐγώ αὐτός ἀκολουθέω . ὅταν μέν οὖν ὁ κεφάλαιος ὁ σχῆμα ἐν ἴσος ὁ σκοπός λέγω , εἰς ὅς ἀποβλέπω εὑρίσκω ἐπί ἕκαστος μέρος αὐτός οἰκεῖος σχῆμα , πρόδηλος εἰμί . καί μέν δή καί ὅτι ὁ ἔθος ὁ σκοπός τοιοῦτος εἷς εἰμί , λέγω καί πρόσθεν ἐν ὅδε ὁ ῥῆσις · πάρεξις δέ καί διάτασις καί κατάτασις καί ἄλλος κατά φύσις . φύσις δέ ἐν μέν ἔργον ὁ ἔργον ὁ πρᾶξις , ὅς βούλομαι τεκμαρτέος . εἰς δέ οὗτος ἐκ ὁ ἐλινύω , ἐκ ὁ κοινός , ἐκ ὁ ἔθος · ἐκ μέν ἐλινύω καί ἀφίημι ὁ ἰθυωρίη σκοπέω οἶος ὁ ὁ χείρ . ἐκ δέ ὁ κοινός ἔκτασις , σύγκαμψις , οἷος ὁ ἐγγύς ὁ ἐγγώνιος πῆχυς πρός βραχίων · ἐκ δέ ὁ ἔθος , ὅτι οὐ ἄλλος σχῆμα φέρω δυνατός , οἷος σκέλος ἔκτασις . ἀπό οὗτος γάρ ῥᾴδιος πολύς χρόνος ἔχω ἄν μή μεταλλάσσω . οὗτος γράφω ἀναρόω πῶς οὐ ἄν αὖθις γράφω αὐτός φαῦλος κατά ὁ πρόκειμαι ῥῆσις . προλέγω γάρ ἐν αὐτός ἔθος τε καί φύσις ἕκαστος μέλος , ἑξῆς ὁ εἶδος , τουτέστι ὁ διαφορά αὐτός ἐκ ἐνέργεια γνωρίζω βούλομαι . τις δέ καί προσγράφω ὁ εἶδος ὁ μέλος , ἵνα ὁ λέξις οὕτως ἔχω · ὁ εἶδος ὁ μέλος . περί γοῦν σκέλος ὡς ἐπί παράδειγμα φημί · ἐκ ὁ τρέχω , ὁδοιπορέω , ἵστημι . καί κατά οὗτος προστίθημι ἐκ ὁ κατάκειμαι , ὅς αὐτός εἰμί ὁ προγράφω ῥῆμα ὁ ἐλινύω . καί μέντοι καί μάλα ἐφεξῆς οὗτος λέγω , ἐκ ὁ ἔργον καί ὁ ἀφίημι . ὁ μέν ἔργον ἀντί ὁ κατά μέρος ἔργον λαμβάνω , ὁ τρέχω καί ὁδοιπορέω καί ἵστημι . ὁ δέ ἀφίημι ἀντί ὁ ἐλινύω , ὥστε οὐδείς πολύς ἐν ὅδε ὁ ῥῆσις διέρχομαι ἔργον καί ἡσυχία · οὐδέ γάρ ὅτι φύσις ὀνομάζω μέλος ἐν ἀρχή ὁ ῥῆσις ἡγέομαι αὐτός , ἀλλά οὗτος τρίτος σχῆμα ὁ κεφάλαιος λέγω , μηδείς τἄλλος ὁ φύσις λέγω γνώρισμα παρά ὁ ἔργον , ὁ ὅλος ὡδί ἔχω , καθά ἐν ὁ μικρός ἔμπροσθεν λέγω ῥῆσις γράφω . κατά πᾶς ὁ καιρός ὁ θεραπεία ὁ κατά χειρουργία πάθος εἷς σχῆμα φυλάσσω χρή ὁ κατά φύσις ὁ μέρος . εὑρίσκω δέ οὗτος , φημί , ἐκ ὁ ἐλινύω καί ἀφίημι , τουτέστι ὅταν ἡσυχάζω τις , ἐκ τε ὁ κοινός , τουτέστι ὁ μεταξύ ὁ ὑπερβολικός , ἐκ τε ὁ ἔθος , ἐν ὁ δῆλος εἰμί ὁ ἔργον καί ὁ ἐλινύω περιέχω καί ὁ δύο οὗτος ἔχω γενικός γνώρισμα ὁ κατά φύσις ἕκαστος μόριον γίγνομαι σχῆμα , ὁ τε μέγας εἰμί ὁ ὑπερβολή αὐτός καί ἔθος . ἐγώ δέ ἐν ὁ περί μῦς κίνησις ὑπέρ οὗτος διέρχομαι , καί ὁ κατασκευή ὁ μόριον , ὅς ἐκ ἀνατομή εὑρίσκω , ἐνδείκνυμι ὁ κατά φύσις σχῆμα ὁ μόριον , ὡς ἐν ὁ περί ἀγμός αὐτός ὁ Ἱπποκράτης διδάσκω · δύναμαι δέ ἄλλος ἄλλος ὄνομα τε καί ῥῆμα χράω περί ὁ λέγω πρᾶγμα ἕτερος φαίνω λέγω , οἷος καί ὅταν τις φημί ὁ ἀνώδυνος · οὐ γάρ ἄλλος σχῆμα τις εὑρίσκω πλήν ὁ κατά ὁ ἐλινύω ἐθίζω . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί μέσος εἰμί ὁ ὑπερβολικός . ἀλλά ἐκ ὁ κατασκευή ὁ μόριον ἐνδεικτικός αὐτός οὗτος εἰμί ὁ εὑρίσκω .