galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 3.18
Θέσις δὲ μαλθακὴ , ὁμαλὴ , ἀνάῤῥοπος τοῖσιν ἐξέχουσι τοῦ σώματος , οἷον πτέρνῃ καὶ ἰσχίῳ , ὡς μήτε ἀνακλᾶται μήτε ἐκτρέπεται . Ταύτην τὴν ῥῆσιν ἔνιοι μὲν ὡς μίαν ὅλην ἀναγινώσκουσιν , ἔνιοι δὲ δίχα τέμνοντες , ἑκάτερον αὐτῆς τὸ μέρος ἐξηγοῦνται καθ’ ἑαυτό . τὸ μὲν οὖν πρότερον μέρος οὕτως περιγέγραπται , μίαν ἔχειν δυνάμενον αὐτοτελῆ διάνοιαν . ἡ γάρ τοι θέσις τῶν μορίων ἐάν τε γενικῶς ἀκούεται , περιλαμβανομένης καὶ τῆς ἀναλήψεως , ὡς ἐπὶ τῆς χειρὸς , ἐάν τε εἰδικῶς ὡς ἐπὶ μόνου τοῦ σκέλους ἀρίστη ἀεὶ ἡ μαλθακή τε γιγνομένη καὶ ὁμαλὴ καὶ ἀνάῤῥοπος · μαλθακὴ μὲν , ὅπως μὴ θλίβηται κατ’ ἐκεῖνο τὸ μόριον ὁ κάμνων οὕτως ἅμα τε φλεγμονῇ κινδυνεύῃ , διὰ τὴν τῆς θλίψεως ὀδύνην ἅμα τε μεταβάλλειν ὁ κάμνων ἀναγκαζόμενος τὸ σχῆμα , διαστρέφῃ τὸ κατεαγὸς , ὅπερ ἀκίνητον ἐν ἡσυχίᾳ πολλῇ φυλάττεσθαι δεῖται . ἡ δὲ ἀνώμαλος θέσις ὀδυνηρά ἐστιν ἅμα καὶ διαστρέφει τὸ κῶλον , ἐν τισὶ μὲν αὐτοῦ μέρεσιν ἀστήρικτον γιγνόμενον , ἐν τισὶ δὲ θλιβόμενον εἰκότως τὴν ὁμαλὴν ἐπαινεῖ . ἡ δὲ ἀνάῤῥοπος ἀρευμάτιστον φυλάττει , ὅπερ ἡ κατάῤῥοπος ῥευμανίζουσα , φλεγμονῆς αἰτία γίγνεται . τὸ μὲν δὴ πρότερον μέρος τῆς προκειμένης ῥήσεως , ὅτι τε μίαν ἔχειν διάνοιαν δύναται ὅτι τε καλῶς εἴρηται κατὰ τήνδε εὔδηλον ἤδη γέγονε . τὸ δὲ δεύτερον , εἰ δὴ αὐτό τις καθ’ ἑαυτὸ ἀναγινώσκει , τοιαύτην ἕξει διάνοιαν . τοῖς ἐξέχουσι τοῦ σώματος οἷον πτέρνῃ καὶ ἰσχίῳ , θέσις ἀρίστη ἐστὶν , ὡς μήτε ἀνακλᾷται μήτε ἐκτρέπεται . διότι δὲ οὐ πρόσκειται τὸ θέσις ἀρίστη , διὰ τοῦτο δοκεῖ τισιν ἐλλιπῆ τὴν διάνοιαν ἔχειν , ἀναγκάζονταί τε συνάπτειν αὐτὸ τῷ προτέρῳ μέρει . πάλιν δὲ αὖ συναφθέντος τοῦδε τῷ προτέρῳ , φαίνεται μηκέτι καθόλου γιγνόμενος ὁ λόγος , ἀλλὰ περὶ μόνων τῶν ἐξεχόντων τῆς θέσεως . οἱ μὲν οὖν ἐμπειρικοὶ τούτων ἀκούσαντες , ὡς νῦν ἐπινοουμένων αὐτοῖς τῶν ἄλλων λόγων ἔφασαν γίγνεσθαι καθόλου . καὶ τοίνυν καὶ δείκνυσιν οὐκ ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ ἄλλα πολλὰ τὸν Ἱπποκράτην δι’ ἑνὸς ἢ δυοῖν πραγμάτοιν διδάσκοντα λόγους καθολικοὺς , ὅταν πραγμάτων ὁμογενῶν διαφέρει τὸ διδασκόμενον , ἐναργῶς ἐπ’ αὐτῶν φαίνεσθαι , καθάπερ καὶ νῦν διὰ πτέρνης καὶ ἰσχίου . πάντων γὰρ τῶν τοιούτων τι μορίων , ἐπειδὰν πάθῃ , δεομένων ἐπὶ μαλθακοῦ τε κεῖσθαι καὶ ὁμαλοῦ ἐν ἀναῤῥόπῳ τε σχήματι κεῖσθαι φαίνεται , μάλιστα τούτων δεόμενα ὑπερεξέχοντα τοῦ σώματος , ﻿ ὁποῖόν τέ ἐστι τό τε ἰσχίον καὶ ἡ πτέρνα . πολλάκις εἴρηταί μοι τὴν τοιαύτην ἑρμηνείαν ἀφορμὴν παρέχειν ἐξηγήσεως ἄλλην ἄλλῳ καὶ τὸ τινί γε δόξαν πιθανὸν ἑτέρῳ φαίνεσθαι . διὰ τοῦτο οὖν οὐδ’ ἀποφαίνεσθαι δεῖ ὑπὲρ τοῦ δοξάζοντος ἀληθῶς εἶναι προσήκειν . τούτου τοίνυν ἡμᾶς μεμνημένους δεῖ καὶ μέντοι καὶ γιγνώσκοντας , ὡς ἐν ταῖς διαφωνουμέναις ἐξηγήσεσιν , ὅταν ἡ θεωρία φυλάττηται κατ’ αὐτὰς , τρίβεσθαι μακρὸν οὐ χρὴ , μεταβαίνοντας ἐπὶ τὸ χρήσιμον τῆς τέχνης , ἐν ἐκείνῳ χρονίζειν ἐστὶ βέλτιον , ὥσπερ καὶ νῦν ἄμεινον πρᾶξαι . συμφωνουμένων μὲν γὰρ τοῦ δεῖν ἐπὶ πάντων τὴν θέσιν εἶναι μαλθακὴν καὶ ὁμαλὴν καὶ ἀνάῤῥοπον , ἐξαιρέτως δὲ ἐπὶ τῶν ἐξεχόντων μορίων , ὁποῖον τὸ ἰσχίον καὶ πτέρνα , τῶν ἐφεξῆς ἐχόμεθα , καθ’ ἅ φησιν ὡς μήτε ἀνακλᾶται μήτε ἐκτρέπεται . πάλιν οὖν κἀνταῦθα τὸ μὲν ὠφέλιμον εἰς τὴν τέχνην ἐστὶν ἐπίστασθαι περὶ τῆς θέσεως τῶν ἐξεχόντων μορίων , ὥς γε ἂν μὲν ὑψηλοτέρα τοῦ προσήκοντος γένηται , συμβήσεται τὸ κῶλον ἀνακλᾶσθαι . ταπεινοτέρας δὲ οὔσης ἐκτρέπεσθαι καὶ μάλιστα ὅταν ἡ πρώτη καὶ ὑψηλή . τὰ δὲ ἔξω τῆς τέχνης περὶ τὴν λέξιν ἔτι πλείονα σχόλια . λέλεκται δὲ τελέως ἐν τῷ περὶ ἀγμῶν , ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὧν διεξέρχεται θεωρημάτων , οὕτως καὶ θέσεως πτέρνης , ἐν οἷς φησι , πτέρνας δ’ ἄκρως χρὴ κάρτα ἐπιμελέεσθαι , ὡς εὐθέτως ἕξει . καὶ οἵ γε πάντα ἐπὶ πᾶσι γράφοντες εἰώθασιν , ἄλλας τὰς ἐν ταῖς ἄλλαις βίβλοις εἰρημένας ῥήσεις , τὸ αὐτὸ θεώρημα ἐχούσας παραγράφειν , ὅπερ οὐδὲ ἐν ταῖς δύο ἡμέραις συνούσαις ἀθρόως ἂν γίγνοιτο . καὶ διὰ τοῦτο παρὰ τοῖς οὕτως ἐξηγουμένοις οὐδεὶς ἀνέγνω βιβλίον ἢ ἐνιαυτοῦ θᾶττον ἢ δυοῖν . καὶ ἤδη γεγονότων εἰς τὸ περὶ ἀγμῶν καὶ τὸ περὶ ἄρθρων ὑπομνημάτων ὑπομνήσεως μόνης ἐνταῦθα δεῖ . εἰ δέ τις οὕτως ἐπ’ ἐκείνων τῶν βιβλίων ἀνέγνω , διαδραμὼν ὅτι τάχιστα τοῦτο τὸ νῦν ἡμῖν προκείμενον , ἐπ’ ἐκεῖνα προβῇ τοῦ παρ’ ἐμοῦ τοῦ πεπειραμένου μαθὼν ὡς διεξοδικαὶ διδασκαλίαι τεχνίτας ἐργάζονται τελείως , οὐχ αἱ κατ’ ἐπιτομὴν γινόμεναι . οὐ μὴν ἀχρήστους δὲ καὶ τὰς τοιαύτας εἶναί φημι , σύλληψίν τινα διὰ βραχέων τῆς ὅλης θεωρίας περιεχομένας .
Lemmas: θέσις δέ μαλθακός , ὁμαλός , ἀνάρροπος ὁ ἐξέχω ὁ σῶμα , οἷος πτέρνη καί ἴσχιον , ὡς μήτε ἀνακλάω μήτε ἐκτρέπω . οὗτος ὁ ῥῆσις ἔνιοι μέν ὡς εἷς ὅλος ἀναγιγνώσκω , ἔνιοι δέ δίχα τέμνω , ἑκάτερος αὐτός ὁ μέρος ἐξηγέομαι κατά ἑαυτοῦ . ὁ μέν οὖν πρότερος μέρος οὕτως περιγράφω , εἷς ἔχω δύναμαι αὐτοτελής διάνοια . ὁ γάρ τοι θέσις ὁ μόριον ἐάν τε γενικός ἀκούω , περιλαμβάνω καί ὁ ἀνάληψις , ὡς ἐπί ὁ χείρ , ἐάν τε εἰδικός ὡς ἐπί μόνος ὁ σκέλος ἀγαθός ἀεί ὁ μαλθακός τε γίγνομαι καί ὁμαλός καί ἀνάρροπος · μαλθακός μέν , ὅπως μή θλίβω κατά ἐκεῖνος ὁ μόριον ὁ κάμνω οὕτως ἅμα τε φλεγμονή κινδυνεύω , διά ὁ ὁ θλῖψις ὀδύνη ἅμα τε μεταβάλλω ὁ κάμνω ἀναγκάζω ὁ σχῆμα , διαστρέφω ὁ κατάγνυμι , ὅς ἀκίνητος ἐν ἡσυχία πολύς φυλάσσω δέω . ὁ δέ ἀνώμαλος θέσις ὀδυνηρός εἰμί ἅμα καί διαστρέφω ὁ κῶλον , ἐν τις μέν αὐτός μέρος ἀστήρικτος γίγνομαι , ἐν τις δέ θλίβω ἔοικα ὁ ὁμαλός ἐπαινέω . ὁ δέ ἀνάρροπος ἀρευματύς φυλάσσω , ὅς ὁ κατάρροπος ῥευμανίζω , φλεγμονή αἰτία γίγνομαι . ὁ μέν δή πρότερος μέρος ὁ πρόκειμαι ῥῆσις , ὅτι τε εἷς ἔχω διάνοια δύναμαι ὅτι τε καλός λέγω κατά ὅδε εὔδηλος ἤδη γίγνομαι . ὁ δέ δεύτερος , εἰ δή αὐτός τις κατά ἑαυτοῦ ἀναγιγνώσκω , τοιοῦτος ἔχω διάνοια . ὁ ἐξέχω ὁ σῶμα οἷος πτέρνη καί ἴσχιον , θέσις ἀγαθός εἰμί , ὡς μήτε ἀνακλᾷτομαι μήτε ἐκτρέπω . διότι δέ οὐ πρόσκειμαι ὁ θέσις ἀγαθός , διά οὗτος δοκέω τις ἐλλιπής ὁ διάνοια ἔχω , ἀναγκάζω τε συνάπτω αὐτός ὁ πρότερος μέρος . πάλιν δέ αὖ συνάπτω ὅδε ὁ πρότερος , φαίνω μηκέτι καθόλου γίγνομαι ὁ λόγος , ἀλλά περί μόνος ὁ ἐξέχω ὁ θέσις . ὁ μέν οὖν ἐμπειρικός οὗτος ἀκούω , ὡς νῦν ἐπινοέω αὐτός ὁ ἄλλος λόγος φημί γίγνομαι καθόλου . καί τοίνυν καί δείκνυμι οὐ ἐν οὗτος ὁ βιβλίον μόνος , ἀλλά καί κατά ἄλλος πολύς ὁ Ἱπποκράτης διά εἷς ἤ δύο πρᾶγμα διδάσκω λόγος καθολικός , ὅταν πρᾶγμα ὁμογενής διαφέρω ὁ διδάσκω , ἐναργής ἐπί αὐτός φαίνω , καθά καί νῦν διά πτέρνα καί ἴσχιον . πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος τις μόριον , ἐπειδάν πάσχω , δέω ἐπί μαλθακός τε κεῖμαι καί ὁμαλός ἐν ἀνάρροπος τε σχῆμα κεῖμαι φαίνω , μάλα οὗτος δέω ὑπερεξέχω ὁ σῶμα , ﻿ ὁποῖος τε εἰμί ὁ τε ἰσχίον καί ὁ πτέρνα . πολλάκις λέγω ἐγώ ὁ τοιοῦτος ἑρμηνεία ἀφορμή παρέχω ἐξήγησις ἄλλος ἄλλος καί ὁ τις γε δόξα πιθανός ἕτερος φαίνω . διά οὗτος οὖν οὐδέ ἀποφαίνω δέω ὑπέρ ὁ δοξάζω ἀληθής εἰμί προσήκω . οὗτος τοίνυν ἐγώ μιμνῄσκω δέω καί μέντοι καί γιγνώσκω , ὡς ἐν ὁ διαφωνέω ἐξήγησις , ὅταν ὁ θεωρία φυλάσσω κατά αὐτός , τρίβω μακρός οὐ χρή , μεταβαίνω ἐπί ὁ χρήσιμος ὁ τέχνη , ἐν ἐκεῖνος χρονίζω εἰμί ἀγαθός , ὥσπερ καί νῦν ἀγαθός πράσσω . συμφωνέω μέν γάρ ὁ δέω ἐπί πᾶς ὁ θέσις εἰμί μαλθακός καί ὁμαλός καί ἀνάρροπος , ἐξαιρετός δέ ἐπί ὁ ἐξέχω μόριον , ὁποῖος ὁ ἰσχίον καί πτέρνα , ὁ ἐφεξῆς ἔχω , κατά ὅς φημί ὡς μήτε ἀνακλάω μήτε ἐκτρέπω . πάλιν οὖν ἐνταῦθα ὁ μέν ὠφέλιμος εἰς ὁ τέχνη εἰμί ἐπίσταμαι περί ὁ θέσις ὁ ἐξέχω μόριον , ὡς γε ἐάν μέν ὑψηλός ὁ προσήκω γίγνομαι , συμβαίνω ὁ κῶλον ἀνακλάω . ταπεινός δέ εἰμί ἐκτρέπω καί μάλα ὅταν ὁ πρῶτος καί ὑψηλός . ὁ δέ ἔξω ὁ τέχνη περί ὁ λέξις ἔτι πολύς σχόλιον . λέγω δέ τέλειος ἐν ὁ περί ἀγμός , ὥσπερ ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας , ὅς διεξέρχομαι θεώρημα , οὕτως καί θέσις πτέρνα , ἐν ὅς φημί , πτέρνη δέ ἄκρος χρή κάρτα ἐπιμελέομαι , ὡς εὔθετος ἔχω . καί ὁ γε πᾶς ἐπί πᾶς γράφω εἴωθα , ἄλλος ὁ ἐν ὁ ἄλλος βίβλος λέγω ῥῆσις , ὁ αὐτός θεώρημα ἔχω παραγράφω , ὅς οὐδέ ἐν ὁ δύο ἡμέρα σύνειμι ἀθρόος ἄν γίγνομαι . καί διά οὗτος παρά ὁ οὕτως ἐξηγέομαι οὐδείς ἀναγιγνώσκω βιβλίον ἤ ἐνιαυτός ταχύς ἤ δύο . καί ἤδη γίγνομαι εἰς ὁ περί ἀγμός καί ὁ περί ἄρθρον ὑπόμνημα ὑπόμνησις μόνος ἐνταῦθα δέω . εἰ δέ τις οὕτως ἐπί ἐκεῖνος ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω , διατρέχω ὅτι ταχύς οὗτος ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι , ἐπί ἐκεῖνος προβάζω ὁ παρά ἐγώ ὁ πειράω μανθάνω ὡς διεξοδικός διδασκαλία τεχνίτης ἐργάζομαι τέλειος , οὐ ὁ κατά ἐπιτομή γίγνομαι . οὐ μήν ἄχρηστος δέ καί ὁ τοιοῦτος εἰμί φημί , σύλληψις τις διά βραχύς ὁ ὅλος θεωρία περιέχω .