galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 1.20
Ὄνυχας μήτε ὑπερέχειν μήτε ἐλλείπειν δακτύλων κορυφὰς ἐς χρῆσιν ἀσκέειν . δακτύλοισιν μὲν ἄκροις τὰ πλεῖστα λιχανῷ πρὸς μέγαν , ὅλῃ δὲ καταπρηνεῖ , ἀμφοτέρῃσι δὲ ἐναντίῃσι . Ἐπειδὴ εἶπε τὸ περὶ τοῦ χειριζομένου κατὰ τὴν κοινωνίαν , εἶτα ἑξῆς πάλιν ἐπανῆλθεν ἐν τῇδε τῇ ῥήσει πρὸς τὸν περὶ τοῦ χειρίζοντος λόγον , πηλίκους μὲν εἶναι προσῆκε τοὺς ὄνυχας αὐτοῦ διηγούμενος , ὁποίους δὲ τοὺς δακτύλους , ﻿ ὅπως δὲ ἀνάγειν αὐτούς . ὡς μὲν οὖν εἰς τὰς τῶν δακτύλων ἄκρων ἐνεργείας , αἵπερ δὴ καί εἰσιν ἰδίαι τῶν δακτύλων , τὸ μὴ ὑπερέχειν αὐτῶν τοὺς ὄνυχας μήτε ἐλλείπειν ἄριστόν ἐν τῷ πρώτῳ περὶ χρείας μορίων ἐπὶ πλεῖστον ἐξειργασάμεθα , καθ’ ὃ πᾶσαν ἄκρας τῆς χειρὸς ἐξηγησάμην τὴν φύσιν . ἐν δὲ τῷ παρόντι τὰς λέξεις μόνας ἀρκέσει σαφῶς ἐξηγήσασθαι . διττῆς οὖν οὔσης γραφῆς ἑκατέραν ἐξηγήσομαι · τὴν μὲν ἑτέραν αὐτῶν οὕτως ἔχουσαν . ὄνυχας μήτε ὑπερέχειν μήτε ἐλλείπειν δακτύλων κορυφάς . εὐληπτότατα γὰρ οὕτως ἔσται τὰ τοῖς δακτύλοις ἄκροις θηρώμενα μικρὰ σώματα , πρὸς ἃ καὶ χρώμεθα τῆς δι’ ἄκρων αὐτῶν ἐνεργείας . εἶτ’ ἀμφ’ ἑτέρας ἄκρας ἐς χρῆσιν ἀσκέειν , δακτύλοισι μὲν ἄκροις τὰ πλεῖστα λιχανῷ πρὸς μέγαν · ἵνα κατὰ μὲν τὴν προτέραν λέξιν ἡ διδασκαλία περὶ τοῦ μεγέθους τῶν ὀνύχων δακτύλων γίγνεται , κατὰ δὲ τὴν δευτέραν περὶ τῆς χρήσεως τῶν δακτύλων . ἑτέρα δὲ γραφὴ τοιάδε ἐστίν · ὄνυχας μήτε ὑπερέχειν μήτε ἐλλείπειν . εἶτα ἐφ’ ἑτέρας ἀρχῆς δακτύλων κορυφῇσι χρῆσις , κατὰ δοτικὴν γεγραμμένου τοῦ κορυφῇσιν ὀνόματος , ὡς εἶναι τὴν ὅλην διάνοιαν τοιάνδε , τοὺς ὄνυχας οὔτε ὑπερέχειν οὔτε ἐλλείπειν χρὴ τὸ μῆκος τῶν δακτύλων , ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐξισοῦσθαι . ταῖς γὰρ κορυφαῖς αὐτῶν χρῆσίς ἐστι . δόξει δὲ τοῦτο ψεῦδος , ἐὰν ὡς προσήκει αὐτὰς ἀκούῃ . τινὰ μὲν ἔργα ταῖς ὅλαις χερσὶ δρωμέναις περιτύχῃ περιλαβόντες ἀμφοτέραις αὐταῖς πῆχυν ἢ μηρὸν ἢ κνήμην ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἀντιτείνομέν τε κατατείνομεν . ἐν οἷς ἔργοις ὡς μόρια τῆς χειρὸς ἐνεργοῦσιν οἱ δάκτυλοι , παραπλησίως τοῖς θέναρσι καὶ τοῖς ἄλλοις αὐτῆς μέρεσι . παρακεντοῦντες δὲ καὶ ἀναῤῥάπτοντες ἢ καταῤῥάπτοντες ἢ πτερύγιον ἐξ ὀφθαλμοῦ κομιζόμενοι τοῖς δακτύλοις , ὡς δακτύλοις , οὐχ ὡς μορίοις τῆς χειρὸς χρώμεθα . παραπλησίως δὲ κἀπειδὰν ἤτοι διὰ σμίλης ἤ τινος ἑτέρου τοιούτου τὴν ἐνέργειαν ποιούμεθα . κατὰ πάσας οὖν τὰς ἐνεργείας τῶν δακτύλων ἄκροις αὐτοῖς χρώμεθα καὶ διὰ τοῦτο ἔφην ὀρθῶς εἰρῆσθαι δακτύλων κορυφῇσι χρῆσις . εἶτ’ ἀφ’ ἑτέρας ἀρχῆς ἄρχειν , δακτύλοις μὲν ἄκροις , τὰ πλεῖστα λιχανῷ τε καὶ πρὸς μέγαν , μιᾷ λέξει δηλοῦται τὰς πλείστας τῶν μυῶν ἐνεργείας γίγνεσθαι πρὸς τὸν μέγαν , ὅνπερ ἀντίχειρα καλοῦσιν , ἀντιταττομένου τοῦ λιχανοῦ , ὥστε λαμβάνεσθαι τὸ λαμβανόμενον ἐπ’ ἀμφοτέρων ἄκρων δηλαδή . τηνικαῦτα γάρ ἐστι χρεία μόνων τῶν εἰρημένων δακτύλων ἐνεργούντων , ἀλλὰ κἂν διὰ τῶν τριῶν λαμβάνηται δακτύλων , οἷον ὑπαλειφθέντων τῇ σμίλῃ καὶ παρακεντούντων , τὸ πλεῖστον μὲν τῆς ἐνεργείας , ὑπὸ τοῖν δυοῖν τῶν εἰρημένων γίγνεται . συνεπιβοηθεῖ δέ τι καὶ ὁ μέσος · ὅλη μέντοι πρηνεῖ χρώμεθα , κατὰ τὰς ἐν ἰατρικῇ χειρουργίας , τῷ κοίλῳ περιλαμβάνοντες αὐτῆς τὸ σῶμα , περὶ οὗ τὴν ἐνέργειαν ποιούμεθα . δακτύλους μὲν οὖν πεπονθότας κατατείνεσθαι καὶ διαπλάσαι καὶ ἡ μία χεὶρ ἱκανὴ , βραχίονα δὲ ἢ πῆχυν ἢ μηρὸν ἢ κνήμην οὐχ ἱκανὴ , ἀλλ’ ἀμφοῖν εἰς τὰ τοιαῦτα μόρια χρῄζομεν , ἀντιταττομένων ἀλλήλαις ὡς περιλαμβάνεσθαι τὸ κῶλον ἐν κύκλῳ , καὶ σικύαν δὲ προστιθέντες ὅλῃ τῇ χειρὶ πρηνεῖ χρώμεθα καὶ διὰ μικροῦ καυτῆρος ἐκθλίβοντες καὶ σπογγιὰν ἐπιβάλλοντες , ἄλλα τε πολλὰ τῶν κατὰ τὴν ἰατρικὴν ἔργα , περὶ ὧν ἴσως καὶ τὰ λελεγμένα περιττὰ διὰ σαφήνειαν . αὐτὸς γάρ τις ἕκαστος ἀναμιμνήσκεσθαι δύναται δακτύλων καὶ τῶν χειρῶν τὰς ἐνεργείας ἁπάσας , τὰς μὲν ὑπ’ ἀμφοτέρων γιγνομένας , τὰς δὲ ὑπὸ τῶν δακτύλων μόνων ἢ μόνης τῆς χειρός .
Lemmas: ὄνυξ μήτε ὑπερέχω μήτε ἐλλείπω δάκτυλος κορυφή εἰς χρῆσις ἀσκέω . δάκτυλος μέν ἄκρος ὁ πολύς λιχανός πρός μέγας , ὅλος δέ καταπρηνής , ἀμφότερος δέ ἐναντίος . ἐπειδή λέγω ὁ περί ὁ χειρίζω κατά ὁ κοινωνία , εἶτα ἑξῆς πάλιν ἐπανέρχομαι ἐν ὅδε ὁ ῥῆσις πρός ὁ περί ὁ χειρίζω λόγος , πηλίκος μέν εἰμί προσήκω ὁ ὄνυξ αὐτός διηγέομαι , ὁποῖος δέ ὁ δάκτυλος , ﻿ ὅπως δέ ἀνάγω αὐτός . ὡς μέν οὖν εἰς ὁ ὁ δάκτυλος ἄκρος ἐνέργεια , ὅς δή καί εἰμί ἴδιος ὁ δάκτυλος , ὁ μή ὑπερέχω αὐτός ὁ ὄνυξ μήτε ἐλλείπω ἀγαθός ἐν ὁ πρῶτος περί χρεία μόριον ἐπί πολύς ἐξεργάζομαι , κατά ὅς πᾶς ἄκρος ὁ χείρ ἐξηγέομαι ὁ φύσις . ἐν δέ ὁ πάρειμι ὁ λέξις μόνος ἀρκέω σαφής ἐξηγέομαι . δισσός οὖν εἰμί γραφή ἑκάτερος ἐξηγέομαι · ὁ μέν ἕτερος αὐτός οὕτως ἔχω . ὄνυξ μήτε ὑπερέχω μήτε ἐλλείπω δάκτυλος κορυφή . εὔληπτος γάρ οὕτως εἰμί ὁ ὁ δάκτυλος ἄκρος θηράω μικρός σῶμα , πρός ὅς καί χράω ὁ διά ἄκρος αὐτός ἐνέργεια . εἶτα ἀμφί ἕτερος ἄκρα εἰς χρῆσις ἀσκέω , δάκτυλος μέν ἄκρος ὁ πολύς λιχανός πρός μέγας · ἵνα κατά μέν ὁ πρότερος λέξις ὁ διδασκαλία περί ὁ μέγεθος ὁ ὄνυξ δάκτυλος γίγνομαι , κατά δέ ὁ δεύτερος περί ὁ χρῆσις ὁ δάκτυλος . ἕτερος δέ γραφή τοιόσδε εἰμί · ὄνυξ μήτε ὑπερέχω μήτε ἐλλείπω . εἶτα ἐπί ἕτερος ἀρχή δάκτυλος κορυφή χρῆσις , κατά δοτικός γράφω ὁ κορυφή ὄνομα , ὡς εἰμί ὁ ὅλος διάνοια τοιόσδε , ὁ ὄνυξ οὔτε ὑπερέχω οὔτε ἐλλείπω χρή ὁ μῆκος ὁ δάκτυλος , ἀλλά ἀκριβής ἐξισόω . ὁ γάρ κορυφή αὐτός χρῆσις εἰμί . δοκέω δέ οὗτος ψεῦδος , ἐάν ὡς προσήκω αὐτός ἀκούω . τις μέν ἔργον ὁ ὅλος χείρ δράω περιτυγχάνω περιλαμβάνω ἀμφότερος αὐτός πῆχυς ἤ μηρός ἤ κνήμη ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἀντιτείνω τε κατατείνω . ἐν ὅς ἔργον ὡς μόριον ὁ χείρ ἐνεργέω ὁ δάκτυλος , παραπλήσιος ὁ θέναρ καί ὁ ἄλλος αὐτός μέρος . παρακεντέω δέ καί ἀναρράπτω ἤ καταρράπτω ἤ πτερύγιον ἐκ ὀφθαλμός κομίζω ὁ δάκτυλος , ὡς δάκτυλος , οὐ ὡς μόριον ὁ χείρ χράω . παραπλήσιος δέ ἐπειδάν ἤτοι διά σμίλη ἤ τις ἕτερος τοιοῦτος ὁ ἐνέργεια ποιέω . κατά πᾶς οὖν ὁ ἐνέργεια ὁ δάκτυλος ἄκρος αὐτός χράω καί διά οὗτος φημί ὀρθός λέγω δάκτυλος κορυφή χρῆσις . εἶτα ἀπό ἕτερος ἀρχή ἄρχω , δάκτυλος μέν ἄκρος , ὁ πολύς λιχανός τε καί πρός μέγας , εἷς λέξις δηλόω ὁ πολύς ὁ μῦς ἐνέργεια γίγνομαι πρός ὁ μέγας , ὅς ἀντίχειρ καλέω , ἀντιτάσσω ὁ λιχανός , ὥστε λαμβάνω ὁ λαμβάνω ἐπί ἀμφότερος ἄκρον δηλαδή . τηνικαῦτα γάρ εἰμί χρεία μόνος ὁ λέγω δάκτυλος ἐνεργέω , ἀλλά ἐάν διά ὁ τρεῖς λαμβάνω δάκτυλος , οἷος ὑπαλείφω ὁ σμίλη καί παρακεντέω , ὁ πολύς μέν ὁ ἐνέργεια , ὑπό ὁ δύο ὁ λέγω γίγνομαι . συνεπιβοηθέω δέ τις καί ὁ μέσος · ὅλος μέντοι πρηνής χράω , κατά ὁ ἐν ἰατρικός χειρουργία , ὁ κοῖλος περιλαμβάνω αὐτός ὁ σῶμα , περί ὅς ὁ ἐνέργεια ποιέω . δάκτυλος μέν οὖν πάσχω κατατείνω καί διαπλάσσω καί ὁ εἷς χείρ ἱκανός , βραχίων δέ ἤ πῆχυς ἤ μηρός ἤ κνήμη οὐ ἱκανός , ἀλλά ἄμφω εἰς ὁ τοιοῦτος μόριον χρῄζω , ἀντιτάσσω ἀλλήλων ὡς περιλαμβάνω ὁ κῶλον ἐν κύκλος , καί σικύα δέ προστίθημι ὅλος ὁ χείρ πρηνής χράω καί διά μικρός καυτήρ ἐκθλίβω καί σπογγιά ἐπιβάλλω , ἄλλος τε πολύς ὁ κατά ὁ ἰατρικός ἔργον , περί ὅς ἴσως καί ὁ λέγω περισσός διά σαφήνεια . αὐτός γάρ τις ἕκαστος ἀναμιμνῄσκω δύναμαι δάκτυλος καί ὁ χείρ ὁ ἐνέργεια ἅπας , ὁ μέν ὑπό ἀμφότερος γίγνομαι , ὁ δέ ὑπό ὁ δάκτυλος μόνος ἤ μόνος ὁ χείρ .