galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 2.31
Ὧν δὲ συνεσταλμένα διαστεῖλαι σὺν μὲν φλεγμονῇ τἀναντία , ἄνευ δὲ ταύτης παρασκευὴ μὲν τοιαύτη , ἐπιδέσει δὲ ἐναντίη . Τὰ συνεσταλμένα τοῖς ἐκπεπταμένοις ἐναντίως διάκειται · τῶν μὲν γὰρ ἐκπεπταμένων τὰ χείλη πλεῖστον ἀλλήλαις κεχώρισται πρὸς τοὺς ἐναντίους τόπους , ὥστε τὸ ἕτερον ἐπὶ τὸ δεξιὸν ἀποκεχωρηκὸς εἴη , τὸ λεῖπον ἐπὶ τὴν , ἐν ἀριστεροῖς χώραν μεθίσταται . τούτοις δ’ ἔμπαλιν τὰ συνεσταλμένα προσελήλυθεν ἀλλήλοις οὕτως , ὡς ἤτοι τὸ ἕτερον ἐπικεῖσθαι θατέρῳ ἢ οἷον δεδηλῶσθαί πως ἑκάτερον ἢ πεπρᾶχθαι , καθάπερ τὰ ἑλισσόμενα . καὶ συμβαίνει ἐνίοτε διὰ τὴν φλεγμονὴν καὶ τοῦτο γίγνεσθαι παραπλησίως τῷ ἐναντίῳ παθήματι , καθ’ ὃ πλεῖστον ἀλλήλων ἀπῆχθαι πρὸς τὰ ἐναντία τὰ τῶν ἐκπεπταμένων σωμάτων μόρια . θαυμαστὸν δὲ οὐδὲν ἐν πάθει τὴν φλεγμονὴν ἐναντίῳ τούτων εἶναι συμπτωμάτων γενητικήν . οὐ γὰρ ἐν τοῖς μέρεσι μεγάλως φλεγμαίνουσι τῶν ἐκπεπταμένων τε καὶ συνεσταλμένων μορίων ἀμφότερα γίγνεσθαι πέφυκεν . ἐπὶ γοῦν ὀφθαλμῶν ἐναργῶς ὁρᾶται , τοῦ μὲν περὶ τοῖς βλεφάροις ἔξωθεν δέρματος μεγάλως φλεγμήναντος καὶ μέχρι πλείονος , ὡς ἐπιλαμβάνειν τι καὶ τοῦ πλησιάζοντος χωρίου , γιγνόμενον ἐπὶ τῆς φλεγμονῆς ἐκτρέπεσθαι τὸ βλέφαρον . ὅταν δὲ μετρίως μὲν ἔχει τὸ δέρμα φλεγμονήν · εἰ δὲ μεγάλως ὁ ἔνδον ὑμὴν ὁ μέχρι τῆς ἴρεως ἐκτεταμένος ἐκλείπεται , τότε συμβαίνει τὸ βλέφαρον εἴσω . κἀπειδὰν ἀμφοτέροις αὐτοῖς τοῦτο συμβεβήκει , φίμωσις ὀνομάζεται τὸ πάθος , οὐ δυναμένου διοῖξαι τοῦ κάμνοντος οὕτω τὸν ὀφθαλμόν . ὁ δ’ αὐτὸς τρόπος τοῦ παθήματος ἐνίοτε καὶ περὶ τὰ χείλη γίγνεται καὶ πόσθην καὶ ἕδραν , καὶ ἥ γε αἰτία καὶ τούτων ἡ αὐτή . τὰ μὲν γὰρ ἔξωθεν αὐτῶν μέρη φλεγμήναντα σφοδρῶς ἐκτρέπεται , συμβαίνει δὲ τὰ αὐτὰ παθήματα καὶ περὶ τὰ τῶν γυναικῶν αἰδοῖα . ἀνάλογον δὲ τούτοις συμβαίνει γίγνεσθαι καὶ περὶ τὰ τραύματα καὶ περὶ πάντα ὁπωσοῦν ἡλκωμένα . τῶν μὲν γὰρ ἔξωθεν μερῶν φλεγμαινόντων ἐκτρέπεται τὰ χείλη τῶν ἑλκῶν καταπίπτοντα πρὸς τὴν ἔσω χώραν . ἄτροφα δὲ εἶναι καὶ λεπτὰ τηνικαῦτα ἀναγκαῖόν ἐστι τὰ αὐτὰ χείλη καὶ πλαδαρά . πρὸς οὓς ἄρα γε . πῶς γὰρ ἂν ἄλλως , εἰ μή τις ὑπάρχῃ , πρὸς τὴν ἔσω χώραν ἑτοίμως καταφέροιτο ; αὐτῶν δὲ ἔνδον μερῶν ἔνδεια καὶ δι’ ἀτροφίαν φθινώδη καὶ διὰ χειρουργίαν ἀμέτρως ἐκκόψασαν τὴν ὑποκειμένην σάρκα καὶ διὰ σηπεδόνα διαφείρασαν αὐτὰ συμβαίνει . τὰς μὲν οὖν τοιαύτας διαθέσεις ἐπίδεσις ὠφελεῖ προσηκόντως γιγνομένη · τὰς δὲ διὰ φλεγμονὴν κατὰ μὲν τὸν ἑαυτῆς λόγον οὐ μόνον οὐδὲν ὀνίνησιν , ἀλλὰ καὶ βλάπτει βαρύνουσα . διότι δὲ τοῖς ἰωμένοις τὴν φλεγμονὴν φαρμάκοις ὑπηρετεῖ , διὰ τοῦτο ἀναγκαία γίνεται . κατὰ τοῦτο οὖν ὁ Ἱπποκράτης εἶπε τὰ συνεσταλμένα μόρια σὺν μὲν φλεγμονῇ τἀναντία πραττόντων ἡμῶν ὀνίνησιν , ὅπερ ἐστὶ φεύγοντας ἐπίδεσιν . ὅτι μὴ διὰ μεγάλην ἀνάγκην ἕνεκα τοῦ κατασχεῖν τινα τῶν ἐπικειμένων τοῖς φλεγμαίνουσι μορίοις , ὡς ἀφ’ ὧν γε ἐλπίζομεν ἐπιμεῖναι ταῦτα δύνασθαι χωρὶς ἐπιδέσεως , οὐδ’ ὅλως ἐπίδεσμον τοῦ κρατῆσαί τι τῶν ἐπικειμένων προσφέρομεν αὐτὸν ἐκλεπτοτάτων τε καὶ κουφοτάτων ὀθονίων ποιούμεθα , καθόσον οἶόν τε περιβολαῖς ἐλαχίσταις ἢ καὶ μόνῃ μιᾷ · τοῦτο δὲ αὐτὸ τοὺς πολλοὺς ἰατροὺς ἔλαθεν ἐπιθέντας ἔξωθεν ἐπ’ οἶδος τοῖς φλεγμαίνουσι καταπλάσματά τε παχέα καὶ ῥάκη σκληρὰ καὶ βαρέα καὶ ἔρια πολλὰ καὶ πλῆθος ἐπιδέσμων , ἅτινα πάντα κατὰ τὸν αὐτὸν ἐναντιώτα ταῖς φλεγμοναῖς ἐστι μεγάλως ὑπὸ τῶν φλεγμαινόντων βλαπτομέναις . ἐὰν μέντοι χωρὶς φλεγμονῆς τὰ συνεσταλμένα γένηται , τὴν μὲν τῶν ὀθονίων παρασκευὴν τὴν αὐτὴν τῇ ἔμπροσθεν εἶναι κελεύει , τὴν δὲ ἐπίδεσιν ἐναντίαν τῇ τῶν ἐκπεπταμένων . εἴπερ οὖν ἐκείνην ἐποιησάμεθα τὴν ἀρχὴν τῶν ἐπιδέσμων , ἀναγόμενοι πόῤῥωθεν ὑπὸ τῶν ὑγρῶν , ἐπανάγοντες δὲ ἐκ περιτροπῆς τοὺς ἐκπεπταμένους αὐτοῖς καὶ κατὰ βραχὺ τὴν πίεσιν αὐξάνοντες , τὴν τῶν συνεσταλμένων ἀπὸ τοῦ πεπονθότος ἀρχόμενοι περιτρέπομέν τε καὶ ἀπάξομεν ἐπὶ τὴν πέριξ χώραν τὸ δέρμα . προσθεῖναι χρὴ ἐνταῦθα τὸ παραλελειμμένον ὑφ’ Ἱπποκράτους . οὐ γὰρ προὔκειτο πᾶσαν αὐτῶν τῶν παθῶν ὧν μνημονεύει θεραπείαν γράφειν , ἀλλὰ μόνην τὴν χειρουργίαν . ἐγὼ δὲ , ἵνα τέλειος ὁ λόγος ᾖ , προσθήσω τὺ εἰπών · ὅταν τι τῶν , ὡς εἴρηται , συνεσταλμένων ἐκτρέπωμεν , ἀναπληρῶσαι χρὴ τὴν ὑποκειμένην χώραν , εἰς ἣν καταπέπτωκε τὰ χείλη , μοτοῖς ἢ φαρμάκῳ τῷ προσήκοντι , μέχρις ἂν ἰσόπεδα γένηται τῷ πέριξ δέρματι τὰ συνεσταλμένα σώματα , κἄπειτα οὕτω τὴν εἰρημένην ἐπίδεσιν ποιεῖσθαι .
Lemmas: ὅς δέ συστέλλω διαστέλλω σύν μέν φλεγμονή ἐναντίος , ἄνευ δέ οὗτος παρασκευή μέν τοιοῦτος , ἐπίδεσις δέ ἐναντίος . ὁ συστέλλω ὁ ἐκπετάννυμι ἐναντίος διάκειμαι · ὁ μέν γάρ ἐκπετάννυμι ὁ χεῖλος πολύς ἀλλήλων χωρίζω πρός ὁ ἐναντίος τόπος , ὥστε ὁ ἕτερος ἐπί ὁ δεξιός ἀποχωρέω εἰμί , ὁ λείπω ἐπί ὁ , ἐν ἀριστερός χώρα μεθίστημι . οὗτος δέ ἔμπαλιν ὁ συστέλλω προσέρχομαι ἀλλήλων οὕτως , ὡς ἤτοι ὁ ἕτερος ἐπίκειμαι ἕτερος ἤ οἷος δηλόω πως ἑκάτερος ἤ πράσσω , καθά ὁ ἑλίσσω . καί συμβαίνω ἐνίοτε διά ὁ φλεγμονή καί οὗτος γίγνομαι παραπλήσιος ὁ ἐναντίος πάθημα , κατά ὅς πολύς ἀλλήλων ἀπάγω πρός ὁ ἐναντίος ὁ ὁ ἐκπετάννυμι σῶμα μόριον . θαυμαστός δέ οὐδείς ἐν πάθος ὁ φλεγμονή ἐναντίος οὗτος εἰμί σύμπτωμα γενητικός . οὐ γάρ ἐν ὁ μέρος μέγας φλεγμαίνω ὁ ἐκπετάννυμι τε καί συστέλλω μόριον ἀμφότερος γίγνομαι φύω . ἐπί γοῦν ὀφθαλμός ἐναργής ὁράω , ὁ μέν περί ὁ βλέφαρον ἔξωθεν δέρμα μέγας φλεγμαίνω καί μέχρι πολύς , ὡς ἐπιλαμβάνω τις καί ὁ πλησιάζω χωρίον , γίγνομαι ἐπί ὁ φλεγμονή ἐκτρέπω ὁ βλέφαρον . ὅταν δέ μέτριος μέν ἔχω ὁ δέρμα φλεγμονή · εἰ δέ μέγας ὁ ἔνδον ὑμήν ὁ μέχρι ὁ ἶρις ἐκτείνω ἐκλείπω , τότε συμβαίνω ὁ βλέφαρον εἴσω . ἐπειδάν ἀμφότερος αὐτός οὗτος συμβαίνω , φίμωσις ὀνομάζω ὁ πάθος , οὐ δύναμαι διοίγνυμι ὁ κάμνω οὕτως ὁ ὀφθαλμός . ὁ δέ αὐτός τρόπος ὁ πάθημα ἐνίοτε καί περί ὁ χεῖλος γίγνομαι καί πόσθη καί ἕδρα , καί ὁ γε αἰτία καί οὗτος ὁ αὐτός . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν αὐτός μέρος φλεγμαίνω σφοδρός ἐκτρέπω , συμβαίνω δέ ὁ αὐτός πάθημα καί περί ὁ ὁ γυνή αἰδοῖον . ἀνάλογος δέ οὗτος συμβαίνω γίγνομαι καί περί ὁ τραῦμα καί περί πᾶς ὁπωσοῦν ἑλκόω . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν μέρος φλεγμαίνω ἐκτρέπω ὁ χεῖλος ὁ ἕλκος καταπίπτω πρός ὁ ἔσω χώρα . ἄτροφος δέ εἰμί καί λεπτός τηνικαῦτα ἀναγκαῖος εἰμί ὁ αὐτός χεῖλος καί πλαδαρός . πρός ὅς ἄρα γε . πῶς γάρ ἄν ἄλλος , εἰ μή τις ὑπάρχω , πρός ὁ ἔσω χώρα ἑτοῖμος καταφέρω ; αὐτός δέ ἔνδον μέρος ἔνδεια καί διά ἀτροφία φθινώδης καί διά χειρουργία ἄμετρος ἐκκόπτω ὁ ὑπόκειμαι σάρξ καί διά σηπεδών διαφέρω αὐτός συμβαίνω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος διάθεσις ἐπίδεσις ὠφελέω προσηκόντως γίγνομαι · ὁ δέ διά φλεγμονή κατά μέν ὁ ἑαυτοῦ λόγος οὐ μόνος οὐδείς ὀνίνημι , ἀλλά καί βλάπτω βαρύνω . διότι δέ ὁ ἰάομαι ὁ φλεγμονή φάρμακον ὑπηρετέω , διά οὗτος ἀναγκαῖος γίγνομαι . κατά οὗτος οὖν ὁ Ἱπποκράτης λέγω ὁ συστέλλω μόριον σύν μέν φλεγμονή ἐναντίος πράσσω ἐγώ ὀνίνημι , ὅς εἰμί φεύγω ἐπίδεσις . ὅτι μή διά μέγας ἀνάγκη ἕνεκα ὁ κατέχω τις ὁ ἐπίκειμαι ὁ φλεγμαίνω μόριον , ὡς ἀπό ὅς γε ἐλπίζω ἐπιμένω οὗτος δύναμαι χωρίς ἐπίδεσις , οὐδέ ὅλος ἐπίδεσμος ὁ κρατέω τις ὁ ἐπίκειμαι προσφέρω αὐτός ἔκλεπτος τε καί κοῦφος ὀθόνιον ποιέω , καθόσον οἷος τε περιβολή ἐλαχύς ἤ καί μόνος εἷς · οὗτος δέ αὐτός ὁ πολύς ἰατρός λανθάνω ἐπιτίθημι ἔξωθεν ἐπί οἶδος ὁ φλεγμαίνω κατάπλασμα τε παχύς καί ῥάκος σκληρός καί βαρύς καί ἔριον πολύς καί πλῆθος ἐπίδεσμον , ὅστις πᾶς κατά ὁ αὐτός ἐναντιῶτος ὁ φλεγμονή εἰμί μέγας ὑπό ὁ φλεγμαίνω βλάπτω . ἐάν μέντοι χωρίς φλεγμονή ὁ συστέλλω γίγνομαι , ὁ μέν ὁ ὀθόνιον παρασκευή ὁ αὐτός ὁ ἔμπροσθεν εἰμί κελεύω , ὁ δέ ἐπίδεσις ἐναντίος ὁ ὁ ἐκπετάννυμι . εἴπερ οὖν ἐκεῖνος ποιέω ὁ ἀρχή ὁ ἐπίδεσμον , ἀνάγω πρόσωθεν ὑπό ὁ ὑγρός , ἐπανάγω δέ ἐκ περιτροπή ὁ ἐκπετάννυμι αὐτός καί κατά βραχύς ὁ πίεσις αὐξάνω , ὁ ὁ συστέλλω ἀπό ὁ πάσχω ἄρχω περιτρέπω τε καί ἀπάγω ἐπί ὁ πέριξ χώρα ὁ δέρμα . προστίθημι χρή ἐνταῦθα ὁ παραλείπω ὑπό Ἱπποκράτης . οὐ γάρ πρόκειμαι πᾶς αὐτός ὁ πάθος ὅς μνημονεύω θεραπεία γράφω , ἀλλά μόνος ὁ χειρουργία . ἐγώ δέ , ἵνα τέλειος ὁ λόγος εἰμί , προστίθημι σύ λέγω · ὅταν τις ὁ , ὡς λέγω , συστέλλω ἐκτρέπω , ἀναπληρόω χρή ὁ ὑπόκειμαι χώρα , εἰς ὅς καταπίπτω ὁ χεῖλος , μοτός ἤ φάρμακον ὁ προσήκω , μέχρι ἄν ἰσόπεδος γίγνομαι ὁ πέριξ δέρμα ὁ συστέλλω σῶμα , ἔπειτα οὕτως ὁ λέγω ἐπίδεσις ποιέω .