galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 2.25
Ὑπόδεσις μὲν αἰτίη , ὥστε ἢ ἀφεστεῶτα προστεῖλαι ἣ ἐκπεπταμένα συστεῖλαι ἢ ξυνεσταλμένα διαστεῖλαι ἢ διεστρομμένα διορθῶσαι ἢ τἀναντία . Ἀφεστεῶτα πάντα καλεῖ νῦν ὅσα κατὰ φύσιν μὲν ἔχοντος σώματος ἥνωτό τισι μορίοις ἑτέροις ἢ ἐπέψαυσεν αὐτῶν . ἐν δὲ τῷ παρὰ φύσιν ἔχειν οὐκέτι φυλάττει τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν ψαῦσιν · ἕνωσις μὲν γὰρ ἅπασι καὶ κατάγμασιν , ἕλκεσί τε καὶ ῥήγμασι καὶ θλάσμασι διαφέρει . ψαῦσις δὲ ἐν ἀποστήμασι καὶ κόλποις , ἐμφυσήμασί τε καὶ οἰδήμασιν . ἐκπεπταμένα δὲ καλεῖ τὰ πλείστην διάθεσιν ἀπ’ ἀλλήλων ἔχοντα , γίνεται δὲ αὐτὸ κατὰ διττὸν τρόπον , ἤτοι δι’ ὅλων αὐτῶν ἢ κατὰ χείλη μόνα . οἵ γε μὴν σκοποὶ τῆς ἰάσεως τῶν μὲν ἀφεστώτων προστεῖλαι , τῶν δὲ ἐκπεπταμένων συστεῖλαι , τῶν δὲ διεστραμμένων διορθῶσαι , κοινὸν ἁπάντων ἐστὶ τῶν εἰρημένων ἐπανορθοῦσθαι καὶ διορθοῦσθαι τῶν Ἑλλήνων λεγόντων , ὅσα περ ἂν ἐκβεβλημένα καθ’ ὁντιναοῦν τρόπον εἰς ἔμμετρον ἐπανάγομεν κατάστασιν . οἱ μὲν δὴ σκοποὶ τῆς ἐπιδέσεως οἵδε εἰσίν · ἡ δύναμις δὲ αὐτῶν οὐ τούτων μόνων ἐστὶ ποιητικὴ τῶν σκοπῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐναντίων ἐνίοτε , κατορθουμένης μὲν τούτων , ἁμαρτανούσης δὲ τῶν ἐναντίων . εἰκότως οὖν ἐπὶ τελευτῇ τῆς ῥήσεως εἶπεν ἢ τἀναντία . προὔκειτο γὰρ αὐτῷ τί δύναται ποεῖν ὑπόδεσις εἰπεῖν , οὐ περὶ μόνης τῆς ἀγαθῆς διελθεῖν . ἐν ἀρχῇ γέ τοι τῆς ῥήσεως , ἐφ’ ὧν δὲ ἔχεται ἢ ἐπίδεσις ἢ ὑπόδεσις ἢ ἀμφότερα περὶ πάσης ἐπιδέσεως , οὐ περὶ τῆς ἀρίστης μόνον τὸν λόγον ποιούμενος . εἰ δὲ καὶ περὶ τῆς ἀγαθῆς μόνης ἐπιδέσεως ἐνταῦθά τις αὐτῷ βούλοιτο εἶναι τὸν λόγον , ἡ κατὰ τὴν τελευτὴν προσθήκη τόνδε τὸν νοῦν ἕξει . ὡς ἐν τῷ παρὰ φύσιν ἔχειν τὰ μέν ἐστιν ἀφεστῶτα , τὰ δὲ ἐκπεπταμένα , τὰ δὲ διεστραμμένα . κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἕτερα πάθη τούτοις ἐστὶν ἐναντία · τοῦ γὰρ ὑγιαίνοντος σώματος ἔχοντος συμμέτρως ἅπαν πάθος ἐν τῷ διαφθείρεσθαι τὴν συμμετρίαν γεννᾶται . εἴπερ οὖν ὅσα τὴν κατὰ φύσιν ἔχοντα κατασκευὴν ἥνωτό τισιν ἢ ἔψαυσεν , ὅταν ἤτοι τὴν ἕνωσιν ἢ τὴν ψαῦσιν ἀπολέσῃ , πεπονθέναι τε καὶ παρὰ φύσιν ἔχειν αὐτὰ φαμὲν ὡσαύτως . ὅσα δὲ μήθ’ ἥνωτο μήτ’ ἔψαυσεν , ἵνα ἂν ἑνωθῇ τε καὶ ψαύσῃ , νοσεῖν αὐτὸ ποιήσειεν . ἐναντία οὖν ταῦτα τῆς ἐπανορθώσεως · ἐπεναντίον δὲ ἥσεται τοῖς σκοποῖς , ἀλλ’ ὡς δόξῃ τινὰ μάχεσθαι τῷ λόγῳ τὰ τοῖς διεστραμμένοις ἀντικείμενα , καλούμενα δὲ εὐθέα . δεήσει τοιγαροῦν , ὅσον ἐπὶ τῷ προειρημένῳ λόγῳ , καὶ ταῦτα διαστρέφειν , ὅπερ οὐκέτι τῆς ἀγαθῆς ἐπιδέσεως ἔργον , ἀλλὰ τῆς ἡμαρτημένης ὑπάρχει . ἀναμνησθεὶς οὖν τις ὧν εἶπεν Ἱπποκράτης ἐπὶ μηροῦ καὶ βραχίονος γνώσεται τὴν ἐν αὐτοῖς εὐθύτητα παρὰ φύσιν οὖσαν , ἧς τὸ ἔξω καὶ πρόσω κεκύρτωται φύσει · καί τις ἐπιλαθόμενος τὸν καταγέντα καυληδὸν ἢ μηρὸν ἢ βραχίονα διέπλασε μὲν πρῶτον εὐθὺν , ὕστερον δὲ καὶ ﻿ περιῤῥούμενον ἐν τούτῳ τῷ σχήματι περιεῖλον · ἀλλ’ ὅ τε προσεσχηκὼς τὸν νοῦν τῷ φυσικῷ σχήματι τῶν ὀστῶν καὶ φυλάττειν αὐτὸ μεμνημένος , ἐὰν μηδέπω πεπωρωμένῳ καὶ ἐντυχὼν , ὕδατα μετὰ ἐλαίου πολλοῦ καταντλήσας , εἶτα διατείνας ἰσχυρῶς , πρῶτον μὲν κατέαξεν , ὡς ἐξ ἀρχῆς ἦν κατεαγὸς , ἐφεξῆς δὲ ἐν τῷ κατὰ φύσιν σχήματι διέπλασε καὶ μετὰ ταῦτα ἐπέτρεψε τῇ φύσει πωρῶσαι τὸ κατεαγὸς ἐν τούτῳ τῷ σχήματι . ὥστε ἀληθές ἐστι τὸ μὴ μόνον ἄκοντας τοὺς ἰατροὺς διὰ τῶν μοχθηρῶν ἐπιδέσεων τἀναντία τῶν εἰρημένων ἀγαθῶν ἐργάζεσθαι περὶ τοὺς κάμνοντας , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἀρίστους , ἐξεπίτηδες ὅσα μὲν παρὰ φύσιν ἐνδεδίπλωται πρὸς τοὐναντίον ἀπάγοντας ἐκτρέπειν , ὅσα δὲ συμπέφυκε , διαλύειν τούτων τὴν σύμφυσιν . εἴδομεν οὖν ἐνίων τὴν ἐφέλκωσιν καὶ δακτύλους συμφύντας καὶ χείλη καὶ βλέφαρα . σκοποὶ μὲν οὗτοι τῆς τῶν εἰρημένων παθῶν ἰάσεως · ἑκάστου δ’ αὐτῶν τὴν οἰκείαν ἐπίδεσιν ἑξῆς διδάσκει , πρότερον εἰπὼν περὶ τῶν ὀθονίων ὁποῖα χρὴ παρεσκευάσθαι διὰ τῆς ἐχομένης λέξεως .
Lemmas: ὑπόδεσις μέν αἰτία , ὥστε ἤ ἀφίστημι προστέλλω ὅς ἐκπετάννυμι συστέλλω ἤ συστέλλω διαστέλλω ἤ διαστρόπτω διορθόω ἤ ἐναντίος . ἀφίστημι πᾶς καλέω νῦν ὅσος κατά φύσις μέν ἔχω σῶμα ἑνόω τις μόριον ἕτερος ἤ ἐπιψαύω αὐτός . ἐν δέ ὁ παρά φύσις ἔχω οὐκέτι φυλάσσω ὁ ἕνωσις καί ὁ ψαῦσις · ἕνωσις μέν γάρ ἅπας καί κάταγμα , ἕλκος τε καί ῥῆγμα καί θλάσμα διαφέρω . ψαῦσις δέ ἐν ἀπόστημα καί κόλπος , ἐμφύσημα τε καί οἴδημα . ἐκπετάννυμι δέ καλέω ὁ πολύς διάθεσις ἀπό ἀλλήλων ἔχω , γίγνομαι δέ αὐτός κατά δισσός τρόπος , ἤτοι διά ὅλος αὐτός ἤ κατά χεῖλος μόνος . ὁ γε μήν σκοπός ὁ ἴασις ὁ μέν ἀφίστημι προστέλλω , ὁ δέ ἐκπετάννυμι συστέλλω , ὁ δέ διαστράπτω διορθόω , κοινός ἅπας εἰμί ὁ λέγω ἐπανορθόω καί διορθόω ὁ Ἕλλην λέγω , ὅσος περ ἄν ἐκβάλλω κατά ὅστις τρόπος εἰς ἔμμετρος ἐπανάγω κατάστασις . ὁ μέν δή σκοπός ὁ ἐπίδεσις ὅδε εἰμί · ὁ δύναμις δέ αὐτός οὐ οὗτος μόνος εἰμί ποιητικός ὁ σκοπός , ἀλλά καί ὁ ἐναντίος ἐνίοτε , κατορθόω μέν οὗτος , ἁμαρτάνω δέ ὁ ἐναντίος . ἔοικα οὖν ἐπί τελευτή ὁ ῥῆσις λέγω ἤ ἐναντίος . πρόκειμαι γάρ αὐτός τίς δύναμαι ποιέω ὑπόδεσις λέγω , οὐ περί μόνος ὁ ἀγαθός διέρχομαι . ἐν ἀρχή γε τοι ὁ ῥῆσις , ἐπί ὅς δέ ἔχω ἤ ἐπίδεσις ἤ ὑπόδεσις ἤ ἀμφότερος περί πᾶς ἐπίδεσις , οὐ περί ὁ ἀγαθός μόνος ὁ λόγος ποιέω . εἰ δέ καί περί ὁ ἀγαθός μόνος ἐπίδεσις ἐνταῦθα τις αὐτός βούλομαι εἰμί ὁ λόγος , ὁ κατά ὁ τελευτή προσθήκη ὅδε ὁ νόος ἔχω . ὡς ἐν ὁ παρά φύσις ἔχω ὁ μέν εἰμί ἀφίστημι , ὁ δέ ἐκπετάννυμι , ὁ δέ διαστρέφω . κατά ὁ αὐτός τρόπος ἕτερος πάθος οὗτος εἰμί ἐναντίος · ὁ γάρ ὑγιαίνω σῶμα ἔχω σύμμετρος ἅπας πάθος ἐν ὁ διαφθείρω ὁ συμμετρία γεννάω . εἴπερ οὖν ὅσος ὁ κατά φύσις ἔχω κατασκευή ἑνόω τις ἤ ψαύω , ὅταν ἤτοι ὁ ἕνωσις ἤ ὁ ψαῦσις ἀπόλλυμι , πάσχω τε καί παρά φύσις ἔχω αὐτός φημί ὡσαύτως . ὅσος δέ μήτε ἑνόω μήτε ψαύω , ἵνα ἄν ἑνόω τε καί ψαύω , νοσέω αὐτός ποιέω . ἐναντίος οὖν οὗτος ὁ ἐπανόρθωσις · ἐπεναντάω δέ ἵημι ὁ σκοπός , ἀλλά ὡς δοκέω τις μάχομαι ὁ λόγος ὁ ὁ διαστρέφω ἀντίκειμαι , καλέω δέ εὐθύς . δέω τοιγαροῦν , ὅσος ἐπί ὁ προλέγω λόγος , καί οὗτος διαστρέφω , ὅς οὐκέτι ὁ ἀγαθός ἐπίδεσις ἔργον , ἀλλά ὁ ἁμαρτάνω ὑπάρχω . ἀναμιμνῄσκω οὖν τις ὅς λέγω Ἱπποκράτης ἐπί μηρός καί βραχίων γιγνώσκω ὁ ἐν αὐτός εὐθύτης παρά φύσις εἰμί , ὅς ὁ ἔξω καί πρόσω κυρτόω φύσις · καί τις ἐπιλανθάνω ὁ κατάσσω καυληδόν ἤ μηρός ἤ βραχίων διαπλάσσω μέν πρῶτος εὐθύς , ὕστερον δέ καί ﻿ περιλέγω ἐν οὗτος ὁ σχῆμα περιαιρέω · ἀλλά ὁ τε προσέχω ὁ νόος ὁ φυσικός σχῆμα ὁ ὀστέον καί φυλάσσω αὐτός μιμνῄσκω , ἐάν μηδέπω πωρόω καί ἐντυγχάνω , ὕδωρ μετά ἔλαιον πολύς καταντλέω , εἶτα _ ἰσχυρός , πρῶτος μέν κατεάσσω , ὡς ἐκ ἀρχή εἰμί κατάγνυμι , ἐφεξῆς δέ ἐν ὁ κατά φύσις σχῆμα διαπλάσσω καί μετά οὗτος ἐπιτρέπω ὁ φύσις πωρόω ὁ κατάγνυμι ἐν οὗτος ὁ σχῆμα . ὥστε ἀληθής εἰμί ὁ μή μόνος ἄκων ὁ ἰατρός διά ὁ μοχθηρός ἐπίδεσις ἐναντίος ὁ λέγω ἀγαθός ἐργάζομαι περί ὁ κάμνω , ἀλλά καί ὁ ἀγαθός , ἐξεπίτηδες ὅσος μέν παρά φύσις ἐνδιπλόω πρός ἐναντίος ἀπάγω ἐκτρέπω , ὅσος δέ συμφύω , διαλύω οὗτος ὁ σύμφυσις . ὁράω οὖν ἔνιοι ὁ ἐφέλκωσις καί δάκτυλος συμφύω καί χεῖλος καί βλέφαρον . σκοπός μέν οὗτος ὁ ὁ λέγω πάθος ἴασις · ἕκαστος δέ αὐτός ὁ οἰκεῖος ἐπίδεσις ἑξῆς διδάσκω , πρότερος λέγω περί ὁ ὀθόνιον ὁποῖος χρή παρασκευάζω διά ὁ ἔχω λέξις .