galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 3.36
Ἀνιέντα πρῶτον τὸ μάλιστα δεόμενον καὶ ἀνατρίψει χρώμενον σαρκούσῃ καὶ καταχύσει ἄνευ ναρθήκων . Πρῶτον εἴρηκεν ἤτοι κατὰ τὸν χρόνον ἢ κατὰ τὴν δύναμιν καὶ κατὰ τὸν χρόνον ἤτοι τῆς μιᾶς ἐπιδέσεως ἢ τῶν ἐφεξῆς ἀλλήλων παραβαλλομένων . ἐπεὶ δὲ ταῦτα πάντα εἰσὶν ἀληθῆ , διὰ τοῦτο δῆλόν ἐστι τὸ λεγόμενον , εἰ μὴ ἄρα ταῦτα πάντα βουλόμενος ἡμᾶς ἀκούειν , οὕτως ἔγραψεν . εὐθὺς οὖν ἐπ’ αὐτῆς τῆς πρώτης ἐπιδέσεως , ἐπειδὴ ταύτην ἐκ πολλοῦ ποιεῖσθαι χρὴ , τὴν μὲν πρώτην ἐπιβολὴν τῶν ὀθονίων ἐρείδοντα , τὰ δὲ ἐφεξῆς ἀεὶ καὶ μᾶλλον ἀνιέντα , μάλιστα δὲ κατὰ τὸ τῆς ἀναθρέψεως δεόμενον κῶλον , πιθανὸν ἂν εἴη . τὸ μὲν κατὰ δύναμιν πρῶτον ἐπὶ τοῦ θεραπευομένου μορίου λελέχθαι , τὸ δὲ κατὰ χρόνον τῆς ἐπὶ πρώτης ἐπιδέσεως . εἰ δ’ ἐπὶ πασῶν τῶν ἐπιδέσεων ἀλλήλαις παραβαλλομένων ἀκούομεν τῆς ῥήσεως , ὁ νοῦς ἔσται τοιοῦτος . εἰ κατὰ τὰς πρώτας ἐπιδέσεις συνεπιδέοις τῷ ὑγιεῖ , πάντως παρέξει ποτὲ αὐτὸς γυμνοῦν αὐτό . τοῦτ’ οὖν αὐτὸ πρῶτον ἐπὶ τῶν μάλιστα δεομένων ἀναθρέψεως πράττειν καὶ διὰ τοῦτο μὴ καλῶς τρεφόμενα , τοῦ δ’ αἵματος ἐπὶ τὸ πεπονθὸς ἑλκομένου διά τε τῆς ἀνατρίψεως καὶ τῶν ἄλλων ὅσα σμικρὸν ἔμπροσθεν εἶπον , ἡ σάρκωσις ἐν αὐτῷ μᾶλλόν τε καὶ θᾶττον ἔσται . τῆς μὲν οὖν ἀνατρίψεως καὶ τῆς θερμῆς καταχύσεως ὕδατος αὐτὸς ἐμνημόνευσε , τοῦ φαρμάκου δὲ οὐκ ἐμνημόνευσεν , ἐπειδὴ τῆς χειρουργίας μόνης ὠφελείας ἐνταῦθα γινώσκει . οὐδὲ γὰρ τὸ διακινεῖν αὐτὰ μετρίως ἄχρι τοῦ μὴ κοπωθῆναι , παραλελεῖφθαι δὴ χρὴ δοκεῖν ὑπ’ αὐτοῦ . ἐπεὶ δ’ οὖν αὐτὸς ἐδίδαξε τὰ τοῖς διδασκομένοις ὁμογενῆ , τῇ δὲ ἀνατρίψει κίνησις ἅπασα τῶν ἀτροφούντων ὁμογενής ἐστιν . ὅπου δὲ καὶ θάτερον σκέλος ἐλινύειν ἐκέλευσεν , ὁμοίως τῷ κατὰ τὸ πεπονθός κῶλον ὑγιεῖ μορίῳ , δῆλός ἐστι τῷ ἀνατρίβειν ἀξιῶν κινεῖσθαι . δυνατὸν γάρ ἐστι πῆχυν ἄνευ βραχίονος κινεῖν καὶ κνήμην ἄνευ μηροῦ , θεραπεύων ἀτροφίαν , οὐ χρῄζει ἀκινήτου πήχεος καὶ κνήμης . ἐπίσταται γὰρ οὕτως ἐκ τῶν ὑποκειμένων ἅμα τῇ κινήσει θεραπευόμενα . τῆς δὲ ὁδοιπορίας αὐτῶν διὰ τῶν πεπονθότων γινομένης ἐκεῖνα φθάνει προαπολοῦντα . καὶ γὰρ ταῖς ἀνατρίψεσι καὶ ταῖς πιττώσεσι καὶ ταῖς τῶν θερμαινόντων φαρμάκων προσφοραῖς πλεονεκτεῖ . μέγιστον δὲ τεκμήριον ἔσται σοι τοῦ θερμαινομένων τῶν ἀκρωτηρίων ἐπιῤῥεῖν αἵματος κώλοις πλέον ἡ γιγνομένη κατ’ αὐτὰ θερμότης καὶ ἐρυθρότης . τελέαν μὲν ἤδη τούτων ἔχεις τὴν ἴασιν , ἐμοῦ προστεθεικότος ἐκείνοις ἃ Ἱπποκράτης εἶπε καὶ τὴν τῶν θερμαινόντων φαρμάκων προσφορὰν , ἐν ᾧ γένει καὶ ἡ πίττωσίς ἐστιν . ὁ δὲ Ἱπποκράτης οὐκ ἐμνημόνευσεν ὅλως ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ φαρμάκου , καίτοι ﻿ μνημονεύσας ἐνίων παθῶν , δεομένων τῆς ἐκ φαρμάκων ἰάσεως , ἐν οἷς ἐστι τὰ ἐκχυμώματα καὶ τὰ στρέμματα καὶ τὰ σπάσματα . διότι μὲν τὴν κατὰ χειρουργίαν ὠφέλειαν ἐν αὐτῷ φυλάξαι προὔθετο καὶ ταύτην οὐ πᾶσαν , ὡς ἔφην , ἀλλ’ ἀναγκαιοτάτην τε καὶ χρησιμωτάτην τοῖς ἀρχομένοις μανθάνειν τὴν τέχνην .
Lemmas: ἀνίημι πρῶτος ὁ μάλα δέω καί ἀνάτριψις χράω σαρκόω καί κατάχυσις ἄνευ νάρθηξ . πρῶτος λέγω ἤτοι κατά ὁ χρόνος ἤ κατά ὁ δύναμις καί κατά ὁ χρόνος ἤτοι ὁ εἷς ἐπίδεσις ἤ ὁ ἐφεξῆς ἀλλήλων παραβάλλω . ἐπεί δέ οὗτος πᾶς εἰμί ἀληθής , διά οὗτος δῆλος εἰμί ὁ λέγω , εἰ μή ἄρα οὗτος πᾶς βούλομαι ἐγώ ἀκούω , οὕτως γράφω . εὐθύς οὖν ἐπί αὐτός ὁ πρῶτος ἐπίδεσις , ἐπειδή οὗτος ἐκ πολύς ποιέω χρή , ὁ μέν πρῶτος ἐπιβολή ὁ ὀθόνιον ἐρείδω , ὁ δέ ἐφεξῆς ἀεί καί μάλα ἀνίημι , μάλα δέ κατά ὁ ὁ ἀνάθρεψις δέω κῶλον , πιθανός ἄν εἰμί . ὁ μέν κατά δύναμις πρῶτος ἐπί ὁ θεραπεύω μόριον λέγω , ὁ δέ κατά χρόνος ὁ ἐπί πρῶτος ἐπίδεσις . εἰ δέ ἐπί πᾶς ὁ ἐπίδεσις ἀλλήλων παραβάλλω ἀκούω ὁ ῥῆσις , ὁ νόος εἰμί τοιοῦτος . εἰ κατά ὁ πρῶτος ἐπίδεσις συνεπιδέω ὁ ὑγιής , πάντως παρέχω ποτέ αὐτός γυμνόω αὐτός . οὗτος οὖν αὐτός πρῶτος ἐπί ὁ μάλα δέω ἀνάθρεψις πράσσω καί διά οὗτος μή καλός τρέφω , ὁ δέ αἷμα ἐπί ὁ πάσχω ἕλκω διά τε ὁ ἀνάτριψις καί ὁ ἄλλος ὅσος μικρός ἔμπροσθεν λέγω , ὁ σάρκωσις ἐν αὐτός μάλα τε καί ταχύς εἰμί . ὁ μέν οὖν ἀνάτριψις καί ὁ θερμός κατάχυσις ὕδωρ αὐτός μνημονεύω , ὁ φάρμακον δέ οὐ μνημονεύω , ἐπειδή ὁ χειρουργία μόνος ὠφέλεια ἐνταῦθα γιγνώσκω . οὐδέ γάρ ὁ διακινέω αὐτός μέτριος ἄχρι ὁ μή κοπιάω , παραλείπω δή χρή δοκέω ὑπό αὐτός . ἐπεί δέ οὖν αὐτός διδάσκω ὁ ὁ διδάσκω ὁμογενής , ὁ δέ ἀνάτριψις κίνησις ἅπας ὁ ἀτροφέω ὁμογενής εἰμί . ὅπου δέ καί ἕτερος σκέλος ἐλινύω κελεύω , ὅμοιος ὁ κατά ὁ πάσχω κῶλον ὑγιής μόριον , δῆλος εἰμί ὁ ἀνατρίβω ἀξιόω κινέω . δυνατός γάρ εἰμί πῆχυς ἄνευ βραχίων κινέω καί κνήμη ἄνευ μηρός , θεραπεύω ἀτροφία , οὐ χρῄζω ἀκίνητος πῆχυς καί κνήμη . ἐπίσταμαι γάρ οὕτως ἐκ ὁ ὑπόκειμαι ἅμα ὁ κίνησις θεραπεύω . ὁ δέ ὁδοιπορία αὐτός διά ὁ πάσχω γίγνομαι ἐκεῖνος φθάνω προαπολόω . καί γάρ ὁ ἀνάτριψις καί ὁ πίσσωσις καί ὁ ὁ θερμαίνω φάρμακον προσφορά πλεονεκτέω . μέγας δέ τεκμήριον εἰμί σύ ὁ θερμαίνω ὁ ἀκρωτήριον ἐπιρρέω αἷμα κῶλον πολύς ὁ γίγνομαι κατά αὐτός θερμότης καί ἐρυθρότης . τέλειος μέν ἤδη οὗτος ἔχω ὁ ἴασις , ἐγώ προστίθημι ἐκεῖνος ὅς Ἱπποκράτης λέγω καί ὁ ὁ θερμαίνω φάρμακον προσφορά , ἐν ὅς γένος καί ὁ πίσσωσις εἰμί . ὁ δέ Ἱπποκράτης οὐ μνημονεύω ὅλος ἐν οὗτος ὁ βιβλίον φάρμακον , καίτοι ﻿ μνημονεύω ἔνιοι πάθος , δέω ὁ ἐκ φάρμακον ἴασις , ἐν ὅς εἰμί ὁ ἐκχύμωμα καί ὁ στρέμμα καί ὁ σπάσμα . διότι μέν ὁ κατά χειρουργία ὠφέλεια ἐν αὐτός φυλάσσω προθέω καί οὗτος οὐ πᾶς , ὡς φημί , ἀλλά ἀναγκαῖος τε καί χρήσιμος ὁ ἄρχω μανθάνω ὁ τέχνη .