galenus.in-hippocratis-librum-de-officina-medici-commentarii-iii 1.17
Πρὸς δὲ τὸ χειριζόμενον τοῦ μὲν πρόσω καὶ ἐγγὺς καὶ ἄνω καὶ κάτω καὶ ἔνθα ἢ ἔνθα ἢ μέσον . τοῦ μὲν πρόσω καὶ ἐγγὺς ὅριον ἀγκῶνες · εἰς μὲν τὸ πρόσθεν γούνατα μὴ ἀμείβειν , εἰς δὲ τὸ ὄπισθεν πλευράς . τοῦ δὲ ἄνω μὴ ἀνωτέρω μαζῶν ἄκρας χεῖρας ἔχειν , τοῦ δὲ κάτω μὴ κατωτέρω ἢ ὡς τὸ στῆθος ἐπὶ γούνασιν ἔχειν . ἄκρας χεῖρας ἐγγωνίους πρὸς βραχίονας σχηματίζειν . τὰ μὲν κατὰ μέσον οὕτως , τὰ δὲ ἔνθα ἢ ἔνθα μὴ ἔξω τῆς ἕδρας . κατὰ λόγον δὲ τῆς ἐπιστροφῆς προβαλλόμενον τὸ σῶμα καὶ τοῦ σάματος τὸ ἐργαζόμενον . Ἐπειδὰν τὸν ἰατρὸν ἐκέλευσε συμμέτρως ἔχειν πρὸς ἑωυτὸν , πρὸς τὸ χειριζόμενον , πρὸς τὴν αὐγὴν , ἤτοι καθήμενον ἢ ἑστῶτα καὶ πρῶτον ἐνεχείρισε λέγειν τὴν τοῦ καθημένου συμμετρίαν πρὸς ἕκαστον τῶν τριῶν , ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς αὐγῆς . εἶτα μεταβὰς ἐπὶ τὴν πρὸς ἑαυτὸν αὐτοῦ συμμετρίαν καὶ ταύτην διελθὼν ἐπὶ τὸ λοιπὸν ἔτι τρίτον ἥκει , διδάσκων τὴν πρὸς τὸ χειριζόμενον αὐτοῦ συμμετρίαν . οὔτε γὰρ ἐγγὺς πάνυ προσήκει καθῆσθαι τοῦ χειριζομένου τὸν ἰατρὸν , ὡς ὑπὸ στενοχωρίας ἐμποδίζεσθαι τὰς τῶν χειρῶν ἐνεργείας οὕτε διεστηκέναι τοσοῦτον , ὡς μόγις ἐφικνεῖσθαι τοῦ χειριζομένου . τίθησι γοῦν κἀνταῦθά τινας ὅρους , ὧν οὔτ’ εἰς τὸ πρόσω χωρεῖν οὔτ’ εἰς τοὐπίσω προσήκει τὸν χειρίζοντα . μεμνήμεθα δὲ ὅτι περὶ τοῦ καθημένου πρῶτον ὁ λόγος ἐστὶν αὐτῷ . τοσοῦτον οὖν ἀξιοῖ διεστηκέναι τοῦ κάμνοντος , ὡς μήτε προσωτέρω ποτὲ τῶν γονάτων ἴσχειν τοὺς ἀγκῶνας μήτε ὀπίσω τῶν πλευρῶν . ἐπὶ μὲν δὴ τῆς κατὰ τοὐπίσω τε καὶ πρόσω διαστάσεως τούτους ἔθετο τοὺς ὅρους . ὀνομάζεται δὲ κατὰ τὸ μῆκος ἡ διάστασις αὕτη · λοιπῶν δὲ οὐσῶν δυοῖν διαστάσεων , μιᾶς μὲν τῆς κατὰ τὸ πλάτος , ἑτέρας δὲ τῆς κατὰ τὸ βάθος καὶ ὕψος , ἑκατέρως δὲ ὀνομάζεται , τῆς μὲν κατὰ τὸ ὕψος ὅρια τίθησι μήτε ἀνωτέρω τῶν μαστῶν ἄκρας χεῖρας ἔχειν τὸν ἐνεργοῦντα μήτε κατωτέρω ἢ ὡς τὸ στῆθος ἐπικείμενον ἔχοντα τοῖς γόνασι , τὰς χεῖρας ἐγγωνίους ἐσχηματικέναι πρὸς τὸν βραχίονα . καλεῖ δὲ ἐγγωνίους , ὅταν ὀρθὴν γωνίαν πῆχυς ἐργάζηται πρὸς τὸν βραχίονα , μέσον γάρ ἐστι τοῦτο τὸ σχῆμα καμπῆς τε τῆς κατ’ ἀγκῶνα τελέως , μεθ’ ἣν οὐκέτι κάμψαι δυνατόν ἐστιν , ἐκστάσεώς τε σχήματος , μεθ’ ἣν ἀμήχανον ἔσται ἐπεκτεῖναι τὴν χεῖρα . τῆς δὲ κατὰ πλάτος εἰς τὰ πλάγια μέρη γιγνομένης διαστάσεως ὅρον ἑκατέρως ἐτίθετο τῆς κατὰ τὸ δεξιὸν καὶ τὸ τέλειον , ὡς ἄχρηστον ποιεῖσθαι τὰς ἐπιστροφὰς , ὡς μὴ κατακινεῖσθαι τὰς ἔδρας , τουτέστι τὰ μόρια τοῦ σώματος , οἷς ἑδραζόμεθά τε καὶ στηριζόμεθα κατὰ τῶν ὑποκειμένων . εἴρηνται μὲν οὖν ἐφεξῆς ἀλλήλων οἱ ὅροι κατὰ διαφέροντας χρόνους · ἐν ᾧ καὶ χρόνῳ περὶ τῶν κατὰ μῆκος ἐδίδασκε διαστάσεων , ἐν τούτῳ περὶ τῆς κατὰ πλάτος καὶ ὕψος οὐχ οἷόν τ’ ἦν διδάσκειν , ὥσπερ οὐδὲ ὁπότε περὶ ἑκατέρας τῶν λοιπῶν δυοῖν . αὐτὸν δὲ τὸν ἰατρὸν , οἶμαι , ταῦτα συμβουλεύει διὰ παντὸς τοῦ ἀποβλέπειν χρὴ τῇ διανοίᾳ πρὸς τὰ λελεγμένα πάντα . καὶ γὰρ πάντων ἐστὶν ἅμα χρεία κατὰ πᾶσαν ἐνέργειαν . οὔσης οὖν τινος μέσης καταστάσεως ἐν τῷ καθῆσθαι τὸν ἰατρὸν , ὅταν μὴ βλέπων , μηδὲν ἐνεργεῖ ταύτην . εὐσχημονεστέραν τε καὶ σεμνοτέραν εἶναι προσῆκεν , ὡς εἰ καὶ γραφεύς τις ἢ πλάστης ἔμελλεν αὐτοῦ ποιήσειν εἰκόνα . πρὸς δὲ τὴν χειρουργίαν ἀφικνουμένου χρὴ κινεῖσθαι τὰς χεῖρας , ἐνίοτε μὲν ἅμα πρόσω τε καὶ ἄνω , κἄπειτα δ’ ἐπ’ ἀριστερὰ , μετὰ τοῦ πρόσω τε καὶ ἄνω πάλιν ἐκ τούτων τῶν σχημάτων ἤτοι γε ὀπίσω τὰς χεῖρας ἀμφοτέρας ἢ μόνην μίαν φέρειν . οὕτω δὲ καὶ ἢ κάτω ποτὲ ἢ πάλιν ἄνω καὶ κάτω τε καὶ ὀπίσω . πολυειδῶς γὰρ τὰ σχήματα ὑπαλλάσσεται συμπλεκομένων ἀλλήλαις τῶν διαστάσεων . ἐν ἁπάσαις ταύταις ἐστὶ κοινὸν τὸ φυλάττειν τὴν ἕδραν , ἣν διαφθείρουσιν ἔνιοι τοὺς ὅρους τῶν διαστάσεων ὑπερβάλλοντες . ἐάν τε γὰρ οὕτως ὑψηλὸν ᾖ κείμενον τὸ χειριζόμενον μόριον , ὡς ὑπὲρ τοὺς αὐτοῦ τιτθοὺς ἀναφέρειν τὰς χεῖρας τὸν ἰατρὸν , ἀναγκασθήσεταί ποτε κουφίσαι μετεωρότερον αὐτὸν ἐπὶ τῆς ἕδρας , ὡς ἀνιστάμενος , ὡς μηδὲ ἑστάναι μηδέπω , μηδὲ καθῆσθαι , ἀλλ’ ἐν ἀστηρίκτῳ τε καὶ μέσῳ τούτων σχήματι καθεστάναι · ἄν τ’ ἐπὶ πλεῖστον ἐπὶ τὸ δεξιὸν ἢ ἐπὶ τὸ ἀριστερὸν μέρος ἀποκεχωρηκὼς ἐπ’ ἐκείνοις , αὐτὸς ἐκ τῆς ἕδρας κινηθήσεται , ὡς ὀλισθήσεσθαι ἐξ αὐτῆς κινδυνεύσας . τί δεῖ λέγειν ὡς ἐπὶ τοῦ πρόσω ἢ ὀπίσω μέρους ἀμφοτέρως ὅμοια ποιήσεται · καὶ μόνον γέ τις τοῦ εἰς τὰ κάτω πρὸς τὸ σκοτίζειν αὐτοῦ τὴν ἐνέργειαν , ἐν ᾧ πρέπει σχήματι καθήσεται .
Lemmas: πρός δέ ὁ χειρίζω ὁ μέν πρόσω καί ἐγγύς καί ἄνω καί κάτω καί ἔνθα ἤ ἔνθα ἤ μέσος . ὁ μέν πρόσω καί ἐγγύς ὅριον ἀγκών · εἰς μέν ὁ πρόσθεν γόνυ μή ἀμείβω , εἰς δέ ὁ ὄπισθεν πλευρά . ὁ δέ ἄνω μή ἀνώτερος μαστός ἄκρος χείρ ἔχω , ὁ δέ κάτω μή κάτω ἤ ὡς ὁ στῆθος ἐπί γόνυ ἔχω . ἄκρος χείρ ἐγγώνιος πρός βραχίων σχηματίζω . ὁ μέν κατά μέσος οὕτως , ὁ δέ ἔνθα ἤ ἔνθα μή ἔξω ὁ ἕδρα . κατά λόγος δέ ὁ ἐπιστροφή προβάλλω ὁ σῶμα καί ὁ σῆμα ὁ ἐργάζομαι . ἐπειδάν ὁ ἰατρός κελεύω σύμμετρος ἔχω πρός ἑαυτοῦ , πρός ὁ χειρίζω , πρός ὁ αὐγή , ἤτοι κάθημαι ἤ ἵστημι καί πρῶτος ἐγχειρίζω λέγω ὁ ὁ κάθημαι συμμετρία πρός ἕκαστος ὁ τρεῖς , ἄρχω ἀπό ὁ αὐγή . εἶτα μεταβαίνω ἐπί ὁ πρός ἑαυτοῦ αὐτός συμμετρία καί οὗτος διέρχομαι ἐπί ὁ λοιπός ἔτι τρίτος ἥκω , διδάσκω ὁ πρός ὁ χειρίζω αὐτός συμμετρία . οὔτε γάρ ἐγγύς πάνυ προσήκω κάθημαι ὁ χειρίζω ὁ ἰατρός , ὡς ὑπό στενοχωρία ἐμποδίζω ὁ ὁ χείρ ἐνέργεια ἵημι διίστημι τοσοῦτος , ὡς μόγις ἐφικνέομαι ὁ χειρίζω . τίθημι γοῦν ἐνταῦθα τις ὅρος , ὅς οὔτε εἰς ὁ πρόσω χωρέω οὔτε εἰς ὀπίσω προσήκω ὁ χειρίζω . μιμνῄσκω δέ ὅτι περί ὁ κάθημαι πρῶτος ὁ λόγος εἰμί αὐτός . τοσοῦτος οὖν ἀξιόω διίστημι ὁ κάμνω , ὡς μήτε πρόσω ποτέ ὁ γόνυ ἴσχω ὁ ἀγκών μήτε ὀπίσω ὁ πλευρά . ἐπί μέν δή ὁ κατά ὀπίσω τε καί πρόσω διάστασις οὗτος τίθημι ὁ ὅρος . ὀνομάζω δέ κατά ὁ μῆκος ὁ διάστασις οὗτος · λοιπός δέ εἰμί δύο διάστασις , εἷς μέν ὁ κατά ὁ πλάτος , ἕτερος δέ ὁ κατά ὁ βάθος καί ὕψος , ἑκάτερος δέ ὀνομάζω , ὁ μέν κατά ὁ ὕψος ὅριον τίθημι μήτε ἀνώτερος ὁ μαστός ἄκρος χείρ ἔχω ὁ ἐνεργέω μήτε κάτω ἤ ὡς ὁ στῆθος ἐπίκειμαι ἔχω ὁ γόνυ , ὁ χείρ ἐγγώνιος σχηματίζω πρός ὁ βραχίων . καλέω δέ ἐγγώνιος , ὅταν ὀρθός γωνία πῆχυς ἐργάζομαι πρός ὁ βραχίων , μέσος γάρ εἰμί οὗτος ὁ σχῆμα καμπή τε ὁ κατά ἀγκών τέλειος , μετά ὅς οὐκέτι κάμπτω δυνατός εἰμί , ἔκστασις τε σχῆμα , μετά ὅς ἀμήχανος εἰμί ἐπεκτείνω ὁ χείρ . ὁ δέ κατά πλάτος εἰς ὁ πλάγιος μέρος γίγνομαι διάστασις ὅρος ἑκάτερος τίθημι ὁ κατά ὁ δεξιός καί ὁ τέλειος , ὡς ἄχρηστος ποιέω ὁ ἐπιστροφή , ὡς μή κατακινέω ὁ δράω , τουτέστι ὁ μόριον ὁ σῶμα , ὅς ἑδράζω τε καί στηρίζω κατά ὁ ὑπόκειμαι . λέγω μέν οὖν ἐφεξῆς ἀλλήλων ὁ ὅρος κατά διαφέρω χρόνος · ἐν ὅς καί χρόνος περί ὁ κατά μῆκος διδάσκω διάστασις , ἐν οὗτος περί ὁ κατά πλάτος καί ὕψος οὐ οἷος τε εἰμί διδάσκω , ὥσπερ οὐδέ ὁπότε περί ἑκάτερος ὁ λοιπός δύο . αὐτός δέ ὁ ἰατρός , οἴομαι , οὗτος συμβουλεύω διά πᾶς ὁ ἀποβλέπω χρή ὁ διάνοια πρός ὁ λέγω πᾶς . καί γάρ πᾶς εἰμί ἅμα χρεία κατά πᾶς ἐνέργεια . εἰμί οὖν τις μέσος κατάστασις ἐν ὁ κάθημαι ὁ ἰατρός , ὅταν μή βλέπω , μηδείς ἐνεργέω οὗτος . εὐσχήμων τε καί σεμνός εἰμί προσήκω , ὡς εἰ καί γραφεύς τις ἤ πλάστης μέλλω αὐτός ποιέω εἰκών . πρός δέ ὁ χειρουργία ἀφικνέομαι χρή κινέω ὁ χείρ , ἐνίοτε μέν ἅμα πρόσω τε καί ἄνω , ἔπειτα δέ ἐπί ἀριστερός , μετά ὁ πρόσω τε καί ἄνω πάλιν ἐκ οὗτος ὁ σχῆμα ἤτοι γε ὀπίσω ὁ χείρ ἀμφότερος ἤ μόνος εἷς φέρω . οὕτως δέ καί ἤ κάτω ποτέ ἤ πάλιν ἄνω καί κάτω τε καί ὀπίσω . πολυειδής γάρ ὁ σχῆμα ὑπαλλάσσω συμπλέκω ἀλλήλων ὁ διάστασις . ἐν ἅπας οὗτος εἰμί κοινός ὁ φυλάσσω ὁ ἕδρα , ὅς διαφθείρω ἔνιοι ὁ ὅρος ὁ διάστασις ὑπερβάλλω . ἐάν τε γάρ οὕτως ὑψηλός εἰμί κεῖμαι ὁ χειρίζω μόριον , ὡς ὑπέρ ὁ αὐτός τιτθός ἀναφέρω ὁ χείρ ὁ ἰατρός , ἀναγκάζω ποτέ κουφίζω μετέωρος αὐτός ἐπί ὁ ἕδρα , ὡς ἀνίστημι , ὡς μηδέ ἵστημι μηδέπω , μηδέ κάθημαι , ἀλλά ἐν ἀστήρικτος τε καί μέσος οὗτος σχῆμα καθίστημι · ἐάν τε ἐπί πολύς ἐπί ὁ δεξιός ἤ ἐπί ὁ ἀριστερός μέρος ἀποχωρέω ἐπί ἐκεῖνος , αὐτός ἐκ ὁ ἕδρα κινέω , ὡς ὀλισθάνω ἐκ αὐτός κινδυνεύω . τίς δέω λέγω ὡς ἐπί ὁ πρόσω ἤ ὀπίσω μέρος ἀμφοτέρως ὅμοιος ποιέω · καί μόνος γε τις ὁ εἰς ὁ κάτω πρός ὁ σκοτίζω αὐτός ὁ ἐνέργεια , ἐν ὅς πρέπω σχῆμα καθίημι .