galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 3.8
Σφυγηῶδές τε καὶ πυρετῶδες τὸ ἕλκος ἂν εἴη , ἀναγκάζονται δὲ διὰ τὸ οἶδος ἐπικαταπλάσσειν . ἀσύμφορον δὲ καὶ τοῦτο τοῖσιν ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἐπιδεομένοισιν . ἄχθος γὰρ ἀνωφελὲς πρὸς τῷ ἄλλῳ σφυγμῷ ἐπιγίνεται . τελευτῶντες δὲ ἀπολύουσι τὰ ἐπιδέσματα , ὁπότ’ ἄν σφιν παλιγκοτέῃ , καὶ ἰητρεύουσι τὸ λοιπὸν ἄνευ ἐπιδέσιος . οὐδὲν δ’ ἧσσον καὶ ἤν τι ἄλλο τρῶμα τοιοῦτο λάβωσι , τῷ αὐτῷ τρόπῳ ἰητρεύουσιν . οὐ γὰρ οἴονται τὴν ἐπίδεσιν τὴν ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ τὴν ἀνάψυξιν τοῦ ἕλκεος αἰτίην , ἀλλ’ ἄλλην τινὰ ἀτυχίην · οὐ μέντοι γε ἂν ἔγραφον περὶ τουτέου τοσαῦτα , εἰ μὴ εὖ μὲν ᾔδειν ἀσύμφορον ἐοῦσαν τὴν ἐπίδεσιν , συχνοὺς δὲ οὕτως ἰητρεύοντας , ἐπίκαιρον δὲ τὸ ἀπομάθημα . μαρτύριον δὲ τοῦ ὀρθῶς γεγράφθαι τὰ πρόσθεν γεγραμμένα , εἴτε μάλιστα πιεστέα τὰ κατήγματα εἴτε ἥκιστα . χρὴ δὲ ὡς ἐν κεφαλαίῳ εἰρῆσθαι , οἷσιν ἂν μὴ ἐπίδοξος ᾖ ἡ τῶν ὀστέων ἀπόστασις ἔσεσθαι , τὴν αὐτὴν ἰητρεύειν , ὥσπερ ἂν οἷσιν ὀστέα μὲν κατεηγότα εἴη , ἕλκος δὲ μὴ ἔχοντα . τάς τε γὰρ κατατάσιας καὶ κατορθώσιας τῶν ὀστέων τὸν αὐτὸν τρόπον ποιέεσθαι , τήν τε ἐπίδεσιν παραπλησίαν . ἐπὶ μὲν γὰρ αὐτὸ τὸ ἕλκος πισσηρὴν κηρωτὴν χρίσαντα σπλῆνα λεπτὸν ἐπιδεθῆναι , τὰ δὲ πέριξ κηρωτῇ λεπτῇ χρίειν . τὰ δὲ ὀθόνια καὶ τὰ ἄλλα πλατύτερά τινι ἐσχισμένα ἔστω ἢ εἰ μὴ ἕλκος εἶχε · καὶ ᾧ ἂν πρώτῳ ἐπιδέηται , συχνῷ ἔσται τοῦ ἕλκεος πλατύτερον . τὰ γὰρ στενώτερα τοῦ ἕλκεος ζώσαντα ἔχει τὸ ἕλκος . τὸ δ’ οὐ χρὴ , ἀλλ’ ἡ πρώτη περιβολὴ ὅλον κατεχέτω τὸ ἕλκος . Μικρὸν ἔμπροσθεν ἔφη τῶν οὕτως ἐπιδεομένων ἐκθλίβεται τὸ οἶδος εἰς αὐτὰ τὰ ἕλκη . οἶδος δὲ δηλονότι τὸ οἴδημα λέγων ὡς εἶναι τὸν λόγον τοιόνδε · διὰ τὴν κακὴν ἐπίδεσιν ἑκατέρωθεν τοῦ ἕλκους γιγνομένην ἐκθλιβόμενον τὸ αἷμα τὸν παρὰ φύσιν ὄγκον ἐργάζεται . τοῦτο γὰρ οἶδός τε καὶ οἴδημα δι’ ἔθους ἐστὶν ὀνομάζειν αὐτῷ . προσλαβὼν δὲ σφυγμὸν ὁ τοιοῦτος ὄγκος καὶ θερμασίαν πυρώδη τὴν ὀνομασθεῖσαν πρότερον ἰδίως ἀποτελεῖ φλεγμονήν . πάλαι γὰρ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ τὴν φλόγωσιν ἅπασαν ὠνόμαζον φλεγμονὴν , ὡς πολλάκις ἡμῖν δέδεικται . ἀλλὰ ἀπό γε τῶν Ἐρασιστράτου χρόνων εἰθίσθη τὸ τῆς φλεγμονῆς ὄνομα λέγεσθαι κατὰ τῶν ὄγκων ἐκείνων , ἐν οἷς οὐ μόνον ἐστὶ θερμασία φλογώδης , ἀλλὰ καὶ ἀντιτυπία καὶ σφυγμός . ἐξ ἀνάγκης δ’ ἂν ἔχωσιν οὕτω καὶ τὸ καλούμενον ἔρευθος . ἐκ μὲν γὰρ τῆς πλείονος θερμασίας τοῦτο τὴν γένεσιν ἀναγκαῖον λαμβάνειν , ἡ δ’ ἀντιτυπία καὶ ὁ σφυγμὸς ἐκ τοῦ πεπληρῶσθαι . δυνάμενος οὖν εἰπεῖν ὁ Ἱπποκράτης πυρετῶδες γίγνεσθαι τὸ ἕλκος , πυρῶδες εἶπεν ἀπὸ τοῦ πυρὸς ἐργασάμενος τὴν παράκαυσιν εἰς ἀνάμνησιν ἐμοὶ δοκεῖν , ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ πυρετὸς ἀπὸ τοῦ πυρὸς ὠνόμασται καὶ τοῦτ’ ἔστιν αὐτῷ τῷ πυρετῷ εἶναι τὸ θερμασίαν ἔχειν καπνώδη .
Lemmas: σφυγηώδης τε καί πυρετώδης ὁ ἕλκος ἄν εἰμί , ἀναγκάζω δέ διά ὁ οἶδος ἐπικαταπλάσσω . ἀσύμφορος δέ καί οὗτος ὁ ἔνθεν καί ἔνθεν ἐπιδέω . ἄχθος γάρ ἀνωφελής πρός ὁ ἄλλος σφυγμός ἐπιγίγνομαι . τελευτάω δέ ἀπολύω ὁ ἐπίδεσμα , ὁπότε ἄν σφεῖς παλιγκοτέω , καί ἰατρεύω ὁ λοιπός ἄνευ ἐπίδεσις . οὐδείς δέ ἥσσων καί ἐάν τις ἄλλος τραῦμα τοιοῦτος λαμβάνω , ὁ αὐτός τρόπος ἰητρεύω . οὐ γάρ οἴομαι ὁ ἐπίδεσις ὁ ἔνθεν καί ἔνθεν καί ὁ ἀνάψυξις ὁ ἕλκος αἰτία , ἀλλά ἄλλος τις ἀτυχία · οὐ μέντοι γε ἄν γράφω περί οὗτος τοσοῦτος , εἰ μή εὖ μέν οἶδα ἀσύμφορος εἰμί ὁ ἐπίδεσις , συχνός δέ οὕτως ἰατρεύω , ἐπίκαιρος δέ ὁ ἀπομάθημα . μαρτύριον δέ ὁ ὀρθός γράφω ὁ πρόσθεν γράφω , εἴτε μάλα πιεστέος ὁ κατ́ηγμα εἴτε ἦκα . χρή δέ ὡς ἐν κεφάλαιος λέγω , ὅς ἄν μή ἐπίδοξος εἰμί ὁ ὁ ὀστέον ἀπόστασις εἰμί , ὁ αὐτός ἰατρεύω , ὥσπερ ἄν ὅς ὀστέον μέν κατάγνυμι εἰμί , ἕλκος δέ μή ἔχω . ὁ τε γάρ κατάτασις καί κατόρθωσις ὁ ὀστέον ὁ αὐτός τρόπος ποιέω , ὁ τε ἐπίδεσις παραπλήσιος . ἐπί μέν γάρ αὐτός ὁ ἕλκος πισσηρός κηρωτή χρίω σπλήν λεπτός ἐπιδέω , ὁ δέ πέριξ κηρωτή λεπτός χρίω . ὁ δέ ὀθόνιον καί ὁ ἄλλος πλατύς τις σχίζω εἰμί ἤ εἰ μή ἕλκος ἔχω · καί ὅς ἄν πρῶτος ἐπιδέω , συχνός εἰμί ὁ ἕλκος πλατύς . ὁ γάρ στενός ὁ ἕλκος ζώννυμι ἔχω ὁ ἕλκος . ὁ δέ οὐ χρή , ἀλλά ὁ πρῶτος περιβολή ὅλος κατέχω ὁ ἕλκος . μικρός ἔμπροσθεν φημί ὁ οὕτως ἐπιδέω ἐκθλίβω ὁ οἶδος εἰς αὐτός ὁ ἕλκος . οἶδος δέ δηλονότι ὁ οἴδημα λέγω ὡς εἰμί ὁ λόγος τοιόσδε · διά ὁ κακός ἐπίδεσις ἑκατέρωθεν ὁ ἕλκος γίγνομαι ἐκθλίβω ὁ αἷμα ὁ παρά φύσις ὄγκος ἐργάζομαι . οὗτος γάρ οἶδος τε καί οἴδημα διά ἔθος εἰμί ὀνομάζω αὐτός . προσλαμβάνω δέ σφυγμός ὁ τοιοῦτος ὄγκος καί θερμασία πυρώδης ὁ ὀνομάζω πρότερος ἴδιος ἀποτελέω φλεγμονή . πάλαι γάρ οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ φλόγωσις ἅπας ὀνομάζω φλεγμονή , ὡς πολλάκις ἐγώ δείκνυμι . ἀλλά ἀπό γε ὁ Ἐρασίστρατος χρόνος ἐθίζω ὁ ὁ φλεγμονή ὄνομα λέγω κατά ὁ ὄγκος ἐκεῖνος , ἐν ὅς οὐ μόνος εἰμί θερμασία φλογώδης , ἀλλά καί ἀντιτυπία καί σφυγμός . ἐκ ἀνάγκη δέ ἄν ἔχω οὕτως καί ὁ καλέω ἔρευθος . ἐκ μέν γάρ ὁ πολύς θερμασία οὗτος ὁ γένεσις ἀναγκαῖος λαμβάνω , ὁ δέ ἀντιτυπία καί ὁ σφυγμός ἐκ ὁ πληρόω . δύναμαι οὖν λέγω ὁ Ἱπποκράτης πυρετώδης γίγνομαι ὁ ἕλκος , πυρώδης λέγω ἀπό ὁ πῦρ ἐργάζομαι ὁ παράκαυσις εἰς ἀνάμνησις ἐγώ δοκέω , ὅτι καί αὐτός ὁ πυρετός ἀπό ὁ πῦρ ὀνομάζω καί οὗτος εἰμί αὐτός ὁ πυρετός εἰμί ὁ θερμασία ἔχω καπνώδης .