galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 1.36
Πλῆθος δὲ τῶν ὀθονίων ἱκανὸν τὸ πρῶτον αἱ δύο μοῖραι . Κατὰ τὴν πρώτην ἁπασῶν ἐπίδεσιν πᾶσαν ἀξιοῖ τὸ πλῆθος τῶν ὀθονίων ἔλαττον ὑπάρχειν , ἧς οὐ δεησόμεθα προϊόντος τοῦ χρόνου . ἐδίδαξε γάρ σε πηλίκα χρὴ πλείστοις ὀθονίοις χρῆσθαι μικρὸν ὕστερον . ἐπεὶ δὲ τὸ πλῆθος τῶν ὀθονίων ἔκ τε τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τοῦ μήκους τῶν ἐπιδέσμων τε καὶ σπληνῶν αὐξάνεται ζητήσεις ὡς ποτέρα μείζους ἢ πλείους κελεύει σοι ποιεῖν τοὺς ἐπιδέσμους ἐπὶ προσήκοντι τῷ χρόνῳ , καὶ μέντοι καὶ πηλίκον εἶναι προσήκει ἕκαστον . τὸ μὲν οὖν πλάτος τε καὶ μῆκος αὐτὸς ὥρισεν ἐν τῷ κατ’ ἰητρεῖον εἰπὼν , τριῶν ἢ τεττάρων πήχεων μὲν μῆκος , δακτύλων δὲ πλάτος οὐδὲ νῦν εἰπεῖν παρέλειπε . δύο γὰρ ὑποδεσμίδας ἀξιοῖ ποιεῖσθαι δι’ ὅλης τῆς ἐπιδέσεως . τούς γε μὴν σπλῆνας ὅτι τριπήχεις ἢ τετραπήχεις εἶναι προσήκει καὶ τοῦτ’ αὐτὸς ἐδίδαξεν . ἀριθμὸν δ’ αὐτὸς εἰκὸς εἶναι τοσοῦτον , ὅσον δ’ ἂν αὐτάρκως περιλαμβάνῃ τὸ κῶλον . οἱ δ’ ἔξωθεν ἐπίδεσμοι κατὰ τῶν σπληνῶν ἐπιβαλλόμενοι δύο μὲν εἰς τὰ πολλὰ γενήσονται , κάτωθεν μὲν ἄνω τὴν φορὰν ποιούμενος ὁ ἕτερος αὐτῶν , ἄνωθεν δὲ κάτω πάλιν ὁ ἕτερος . ἐγχωρεῖ γε μὴν καὶ τρεῖς καὶ τέτταρας αὐτοὺς ποιεῖν , ἀλλ’ ἡμεῖς ἀεὶ δυοῖν χρώμεθα . πρὸς τούτους οὖν τις ἀποβλέπων τοὺς σκοποὺς εὔδηλον ὅτι στοχάσεται κατ’ ἀρχὰς μὲν ταῖς δύο μοίραις τῶν ὀθονίων χρῆσθαι . καθ’ ὃν δ’ ἂν χρόνον ἀφλέγμαντον ᾖ τὸ πεπονθὸς μέρος ταῖς τρισὶν . ἐν μὲν οὖν τῷ κατ’ ἰητρεῖον , ὡς ἔφην , ὥρισε τὸ μῆκος τῶν ἐπιδέσμων ἀξιοῦντος αὐτοῦ τριῶν ἢ τεττάρων εἶναι πήχεων τῶν ἰδίων δηλονότι τοῦ ἐπιδέσμου . γελοῖον γὰρ εἰ τύχῃ παιδίον δυοῖν ἢ τριῶν ἐτῶν οὕτω μακροῖς ὀθονίοις ἐπιδησόμενος ὡς ἀνδρὸς τελείου τεττάρων πήχεων εἶναι τὸ μῆκος ἢ τὸν τέλειον , οὕτως βραχέσιν ὡς τριῶν ἢ τεττάρων εἶναι τῶν τοῦ παιδίου , κατὰ μέντοι τοῦτο βιβλίον οὐχ ὥρισε τὸ μῆκος τῶν ἐπιδέσμων , ὥσπερ οὐδὲ τὸ πλάτος ἡμῖν ἀπολείπων στοχάζεσθαι . δῆλον γὰρ ὅτι πρὸς τὸ μέγεθος τοῦ κατάγματος ἁρμοττομένους ἡμᾶς εὑρίσκειν χρὴ τὸ μῆκος τῶν ἐπιδέσμων , ἀεὶ μὲν τῆς ἐπιδέσεως , ὡς αὐτὸς ἐκέλευσε , προσλαμβανούσης πολὺ τοῦ ὑγιοῦς , οὐκ ἀεὶ δὲ ταὐτὸ , ἀλλὰ κατὰ τὸ μέγεθος , ὡς ἔφη , τοῦ κατάγματος . εἰ δὲ δὶς ἢ τρὶς αὐτῷ τῷ κατάγματι περιβάλλειν χρὴ , μετὰ δὲ ταῦτα πυκναῖς ταῖς περιβολαῖς χρώμενον ἄνευ τελευτῆσαι πολὺ τοῦ ὑγιοῦς ἐπιβάλλοντα . τηλικοῦτον δηλονότι προσήκει τὸ πρῶτον ὀθόνιον ὑπάρχειν , ὡς ἐξαρκέσαι ταῖς πρώταις περιβολαῖς ταῖς εἰρημέναις . ὡσαύτως δὲ καὶ κατὰ τοὺς ἄλλους ἐπιδέσμους τὸ μῆκος αὐτάρκες γιγνέσθω , ὡς ταῖς ὑπ’ αὐτοῦ γεγραμμέναις λέξεσιν ἀρκέσαι . τό γε μὴν πλάτος τῶν ἐπιδέσμων ἐξ ὦν εἴρηκεν αὐτὸς σκοπῶν εὑρήσεις . ἡρμόσθω μὲν γὰρ , φησὶ , πεπιέχθω δὲ μή · τὸ δ’ ἡρμόσθαι τὸ οἷον ἐστηρίχθαι δηλοῖ . τοῦτο δ’ ἔσται μὴ πάνυ πλατέων παρεσκευάσθαι τῶν ὀθονίων , ῥυσοῦται γὰρ ἐν ταῖς περιβολαῖς τὰ τοιαῦτα , ἐπεὶ ἄλλως γε τὸ πλατύτερον ὀθόνιον , ὡς ἂν πλείονα τόπον περιλαμβάνον ἀσφαλέστερον κρατεῖ τὰ κατεαγότα μόρια τῶν ὀστῶν καὶ ὅσον ἐπὶ τοῦτο κάλλιστος ἂν ἦν πλατύτατος ὁ ἐπίδεσμος . ἀλλὰ γὰρ ἐπειδὴ ῥυσούμενος ὁ τοιοῦτος , ἐν οἷς ἂν παραθῇ τοῦτο πάθῃ μέρεσιν ἑαυτοῦ χαλαρώτερος γιγνόμενος , ἀπόλλυσι τὴν ἀσφαλῆ λαβὴν τῶν ὑποκειμένων σωμάτων , διὰ τοῦτο χρὴ μὴ πάνυ πλατὺν ὑπάρχειν αὐτόν . αὐξανέσθω δή σοι τὸ τοῦ ὑποδέσμου πλάτος ἄχρις ἂν ἐνδέχηται , ὡς μηδέπω γίγνεσθαι χαλαρὸν αὐτοῦ τὸ μέρος , διὸ καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα κάλλιον ὁ τετριμμένος πράξει . στοχαστικοὶ γὰρ οἱ σκοποὶ καὶ οὐδεὶς τοιοῦτος , οἷον ἐν τῷ γράφειν τε καὶ ἀναγινώσκειν . διὰ τί δὲ πλείοσιν ὀθονίοις ὕστερον χρῆσθαι κελεύει , τηνικαῦτα ἀκούσῃ ὅταν ἐπὶ τὴν ῥῆσιν ἐν ᾗ ταῦτα γράφει παραγενώμεθα .
Lemmas: πλῆθος δέ ὁ ὀθόνιον ἱκανός ὁ πρῶτος ὁ δύο μοῖρα . κατά ὁ πρῶτος ἅπας ἐπίδεσις πᾶς ἀξιόω ὁ πλῆθος ὁ ὀθόνιον ἐλαχύς ὑπάρχω , ὅς οὐ δέω προέρχομαι ὁ χρόνος . διδάσκω γάρ σύ πηλίκος χρή πολύς ὀθόνιον χράω μικρός ὕστερον . ἐπεί δέ ὁ πλῆθος ὁ ὀθόνιον ἐκ τε ὁ ἀριθμός καί ὁ μῆκος ὁ ἐπίδεσμον τε καί σπλήν αὐξάνω ζητέω ὡς πότερος μέγας ἤ πολύς κελεύω σύ ποιέω ὁ ἐπίδεσμος ἐπί προσήκω ὁ χρόνος , καί μέντοι καί πηλίκος εἰμί προσήκω ἕκαστος . ὁ μέν οὖν πλάτος τε καί μῆκος αὐτός ὁρίζω ἐν ὁ κατά ἰατρεῖον λέγω , τρεῖς ἤ τέσσαρες πῆχυς μέν μῆκος , δάκτυλος δέ πλάτος οὐδέ νῦν λέγω παραλείπω . δύο γάρ ὑποδεσμίς ἀξιόω ποιέω διά ὅλος ὁ ἐπίδεσις . ὁ γε μήν σπλήν ὅτι τρίπηχυς ἤ τετράπηχυς εἰμί προσήκω καί οὗτος αὐτός διδάσκω . ἀριθμός δέ αὐτός ἔοικα εἰμί τοσοῦτος , ὅσος δέ ἄν αὔταρκος περιλαμβάνω ὁ κῶλον . ὁ δέ ἔξωθεν ἐπίδεσμος κατά ὁ σπλήν ἐπιβάλλω δύο μέν εἰς ὁ πολύς γίγνομαι , κάτωθεν μέν ἄνω ὁ φορά ποιέω ὁ ἕτερος αὐτός , ἄνωθεν δέ κάτω πάλιν ὁ ἕτερος . ἐγχωρέω γε μήν καί τρεῖς καί τέσσαρες αὐτός ποιέω , ἀλλά ἐγώ ἀεί δύο χράω . πρός οὗτος οὖν τις ἀποβλέπω ὁ σκοπός εὔδηλος ὅτι στοχάζομαι κατά ἀρχή μέν ὁ δύο μοῖρα ὁ ὀθόνιον χράω . κατά ὅς δέ ἄν χρόνος ἀφλέγμαντος εἰμί ὁ πάσχω μέρος ὁ τρεῖς . ἐν μέν οὖν ὁ κατά ἰατρεῖον , ὡς φημί , ὁρίζω ὁ μῆκος ὁ ἐπίδεσμον ἀξιόω αὐτός τρεῖς ἤ τέσσαρες εἰμί πῆχυς ὁ ἴδιος δηλονότι ὁ ἐπίδεσμον . γέλοιος γάρ εἰ τυγχάνω παιδίον δύο ἤ τρεῖς ἔτος οὕτως μακρός ὀθόνιον ἐφοράω ὡς ἀνήρ τέλειος τέσσαρες πῆχυς εἰμί ὁ μῆκος ἤ ὁ τέλειος , οὕτως βραχύς ὡς τρεῖς ἤ τέσσαρες εἰμί ὁ ὁ παιδίον , κατά μέντοι οὗτος βιβλίον οὐ ὁρίζω ὁ μῆκος ὁ ἐπίδεσμον , ὥσπερ οὐδέ ὁ πλάτος ἐγώ ἀπολείπω στοχάζομαι . δῆλος γάρ ὅτι πρός ὁ μέγεθος ὁ κάταγμα ἁρμόζω ἐγώ εὑρίσκω χρή ὁ μῆκος ὁ ἐπίδεσμον , ἀεί μέν ὁ ἐπίδεσις , ὡς αὐτός κελεύω , προσλαμβάνω πολύς ὁ ὑγιής , οὐ ἀεί δέ αὐτός , ἀλλά κατά ὁ μέγεθος , ὡς φημί , ὁ κάταγμα . εἰ δέ δίς ἤ τρίς αὐτός ὁ κάταγμα περιβάλλω χρή , μετά δέ οὗτος πυκνός ὁ περιβολή χράω ἄνευ τελευτάω πολύς ὁ ὑγιής ἐπιβάλλω . τηλικοῦτος δηλονότι προσήκω ὁ πρῶτος ὀθόνιον ὑπάρχω , ὡς ἐξαρκέω ὁ πρῶτος περιβολή ὁ λέγω . ὡσαύτως δέ καί κατά ὁ ἄλλος ἐπίδεσμος ὁ μῆκος αὐτάρκης γίγνομαι , ὡς ὁ ὑπό αὐτός γράφω λέξις ἀρκέω . ὁ γε μήν πλάτος ὁ ἐπίδεσμον ἐκ ὅς λέγω αὐτός σκοπέω εὑρίσκω . ἁρμόζω μέν γάρ , φημί , πέπιεγα δέ μή · ὁ δέ ἁρμόζω ὁ οἷος στηρίζω δηλόω . οὗτος δέ εἰμί μή πάνυ πλατύς παρασκευάζω ὁ ὀθόνιον , ῥυσόω γάρ ἐν ὁ περιβολή ὁ τοιοῦτος , ἐπεί ἄλλος γε ὁ πλατύς ὀθόνιον , ὡς ἄν πολύς τόπος περιλαμβάνω ἀσφαλής κρατέω ὁ κατάγνυμι μόριον ὁ ὀστέον καί ὅσος ἐπί οὗτος καλός ἄν εἰμί πλατύς ὁ ἐπίδεσμος . ἀλλά γάρ ἐπειδή ἐρύω ὁ τοιοῦτος , ἐν ὅς ἄν παρατίθημι οὗτος πάσχω μέρος ἑαυτοῦ χαλαρός γίγνομαι , ἀπόλλυμι ὁ ἀσφαλής λαβή ὁ ὑπόκειμαι σῶμα , διά οὗτος χρή μή πάνυ πλατύς ὑπάρχω αὐτός . αὐξάνω δή σύ ὁ ὁ ὑποδεσμεύω πλάτος ἄχρι ἄν ἐνδέχομαι , ὡς μηδέπω γίγνομαι χαλαρός αὐτός ὁ μέρος , διό καί ὁ τοιοῦτος πᾶς καλός ὁ τρίβω πράσσω . στοχαστικός γάρ ὁ σκοπός καί οὐδείς τοιοῦτος , οἷος ἐν ὁ γράφω τε καί ἀναγιγνώσκω . διά τίς δέ πολύς ὀθόνιον ὕστερον χράω κελεύω , τηνικαῦτα ἀκούω ὅταν ἐπί ὁ ῥῆσις ἐν ὅς οὗτος γράφω παραγίγνομαι .