galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 1.41
Ἐπὴν δὲ τριταῖος γένηται , ἑβδομαῖος δὲ ἀπὸ τῆς πρώτης ἐπιδέσιος , ἢν ὀρθῶς ἐπιδέηται , τὸ μὲν οἴδημα ἐν ἄκρῃ τῇ χειρὶ ἔσται , οὐδὲ τοῦτο λίην μέγα . τὸ δ’ ἐπιδεόμενον χωρίον ἐν πάσῃσι τῇσιν ἐπιδέσεσιν ἐπὶ τὸ λεπτότερον καὶ ἰσχνότερον εὑρεθήσεται . ἐν δὲ τῇ ἑβδόμῃ καὶ πάνυ λεπτὸν καὶ τὰ ὀστέα τὰ κατεηγότα ἐπὶ μᾶλλον κινεύμενα καὶ εὐπαράγωγα ἐς κατόρθωσιν . καὶ ἢν ᾖ ταῦτα τοιαῦτα , κατορθωσάμενον χρὴ ἐπιδῆσαι ὡς ἐς νάρθηκας , ὀλίγῳ μᾶλλον πιέσαντας ἢ τὸ πρότερον , ἢν μὴ πόνος τις πλείων ᾖ ἀπὸ τοῦ οἰδήματος τοῦ ἐν ἄκρῃ τῇ χειρί . ἐπὴν δ’ ἐπιδήσῃς τοῖσιν ὀθονίοισι τοὺς νάρθηκας περιθεῖναι χρὴ καὶ περιλαβεῖν ἐν τοῖσι δεσμοῖσιν ὡς χαλαρωτάτοισιν , ὁκόσον ἠρεμέειν ὥστε μηδὲν ξυμβάλλεσθαι ἐς τὴν πίεσιν τῆς χειρὸς τὴν τῶν ναρθήκων πρόσθεσιν . μετὰ δὲ ταῦτα ὅ τε πόνος αἵ τε ῥᾳστῶναι αἱ αὐταὶ γινέσθωσαν , αἵπερ καὶ ἐν τῇσι πρώτῃσι περιόδοισι τῶν ἐπιδεσίων . ἐπὴν δὲ τριταῖος ἐὼν φῇ χαλαρὸν εἶναι , τότ’ ἔπειτα χρὴ τοὺς νάρθηκας ἐρείσασθαι , μάλιστα μὲν κατὰ τὸ κάτηγμα , ἀτὰρ καὶ τἄλλα κατὰ λόγον , εἴπερ καὶ ἡ ἐπίδεσις ἐχάλα μᾶλλον ἢ ἐπίεζε . παχύτατον δὲ χρὴ εἶναι τὸν νάρθηκα , ᾗ ἐξέστη τὸ κάτηγμα , μὴ μὲν πολλῷ . ἐπιτηδεύειν δὲ χρὴ μάλιστα μὲν κατ’ ἰθυωρίην τοῦ μεγάλου δακτύλου , ὡς μὴ κείσεται ὁ νάρθηξ , ἀλλὰ τῇ ἢ τῇ , μηδὲ κατὰ τὴν τοῦ σμικροῦ δακτύλου ἰθυωρίην , ᾗ τὸ ὀστέον ὑπερέχειν ἐν τῷ καρπῷ , ἀλλὰ τῇ ἢ τῇ . ἢν δὲ ἄρα πρὸς τὸ κάτηγμα ξυμφέρει κεῖσθαι κατὰ ταῦτά τινας τῶν ναρθήκων βραχυτέρους αὐτοὺς χρὴ τῶν ἄλλων ποιέειν , ὡς μὴ ἐξικνέωνται πρὸς τὰ ὀστέα τὰ ὑπερέχοντα παρὰ τὸν καρπὸν , κίνδυνος γὰρ ἑλκώσιος καὶ νεύρων ψιλώσιος . χρὴ δὲ διὰ τρίτης ἐρείδειν τοῖσι νάρθηξιν πάνυ ἡσυχῇ οὕτω τῇ γνώμῃ ἔχοντας , ὡς οἱ νάρθηκας φυλακῆς εἵνεκα τῆς ἐπιδέσιος προσκέωνται , ἀλλ’ οὐ τῆς πιέσιος εἵνεκεν ἐπιδέωνται . ἢν μὲν οὖν εὖ εἰδῇς ὅτι ἱκανῶς τὰ ὀστέα ἀπίθυνται ἐν τῇσι προτέρῃσιν ἐπιδέσεσιν καὶ μήτε κνησμοί τινες λυπέωσι μήτε τις ἕλκωσις μηδεμία ὑποπτεύηται εἶναι , ἐᾷν χρὴ ἐπιδεδέσθαι ἐν τοῖσι νάρθηξιν , ἔστ’ ἂν ὑπὲρ εἴκοσιν ἡμέρας γίνηται · ἐν τριήκοντα δὲ μάλιστα τῇσι ξυμπάσῃσι κρατύνεται ὀστέα τὰ ἐν τῷ πήχει τὸ ἐπίπαν . Εἰ τοιοῦτον ἐδυνάμεθα ποιῆσαι τὸ κατεαγὸς ἐν τῇ τρίτῃ τῶν ἡμερῶν , ὁποῖον εἰς τὰ πολλὰ κατὰ τὴν ἑβδόμην γίνεται , τοὺς νάρθηκας ἀναγκαῖον περιεβάλλομεν . ἐπεὶ δὲ , ὡς εἶπεν αὐτὸς , ἐν τῇ ζ΄ πάνυ λεπτὸν φαίνηται , δι’ οὖ ῥήματος ἐδήλωσε τὸ καὶ τῆς ὑγιεινῆς αὐτὸ καταστάσεως ὡς εἶχε πρότερον ἰσχνότερον γίγνεσθαι , διὰ τοῦτο κατ’ αὐτὴν τὴν ἡμέραν αὐτῷ περιτίθησι τοὺς νάρθηκας ἐπιμελέστατα δηλονότι διαπλάσας νῦν τὸ κῶλον , ὡς ἂν καὶ τῶν ὀστῶν μὲν χαλαρῶν . εἰ δὲ χρεία τῶν ναρθήκων ἐστὶν , ἥπερ δὴ καὶ τῶν σπληνῶν ἔμπροσθεν εἴρηται , κρατεῖσθαι τὸ κατεαγὸς ὀστοῦν . ἐπεὶ δὲ συμφῦναι πρὸς ἑαυτὸ καθάπερ ἡ σὰρξ οὐ δύναται διὰ τὴν φυσικὴν ξηρότητα , οἷον δεσμός τις ὢν ὁ πῶρος αὐτῶν γίγνεται περιφυόμενος τοῖς χείλεσι τοῦ κατάγματος . ἡ γένεσις δ’ αὐτῷ τὸ ἐξ αὐτοῦ τοῦ συντριβέντος ὀστοῦ τῆς τροφῆς περίττωμα · καὶ ὅταν γε μὴ καλῶς ὁ κάμνων ᾖ διαιτώμενος ἢ καὶ πληθωρικὸς ὑπάρχων , πολὺ τοῦτο τὸ περίττωμα , ὃ προχεόμενον ὅλους διαβρέχει τοὺς ἐπιδέσμους αἵματι παχεῖ παραπλήσιον . ὅσον οὖν αὐτοῦ κατὰ τὴν ἔγχυσιν ἐπὶ τοῖς χείλεσι τῶν τοῦ κατεαγότος ὀστοῦ ﻿ μερῶν ἐπιπαγῇ , τοῦτο τῷ χρόνῳ μεταβαλλόμενον ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ψαύοντος ὀστοῦ παραπλήσιον αὐτῷ γίγνεται καὶ καλεῖται πῶρος . ἐὰν οὖν σείηται καὶ διακινῆται τὰ χείλη τοῦ κατάγματος , ἥ τε πίεσις αὐτοῦ κωλυθήσεται καὶ διὰ τοῦτο καί ἡ τοῖ κατάγματος πώρωσίς γε καὶ γένεσις . ὁποῖον γάρ τι τοῖς ἑνουμένοις ξύλοις ἐστὶν ἡ κόλλη , τοιοῦτον τοῖς συντριβομένοις ὀστοῖς ὁ πῶρος . εἰκότως οὖν ἡσυχίας ἀκριβῶς δεῖται τὰ διὰ πώρου κολλώμενα κατάγματα · σεισθεὶς γὰρ ὁ πηγνύμενος πῶρος διαλύεται παραπλησίως τῇ τὰ ξύλα συναγούσῃ κόλλῃ καὶ τῷ πηγνυμένῳ γάλακτι . ταύτην οὖν αὐτῷ τὴν ἡσυχίαν ἥ τ’ ἀκριβεστέρα πίεσις ἐκ τῶν ἐπιδέσμων καὶ ἡ τῶν ταῦτα κρατούντων ἔξωθεν γίγνεται . κρατεῖ δ’ αὐτὰ τό τε πλῆθος τῶν ὀθονίων καὶ οἱ νάρθηκες . τὰ δ’ ἐφεξῆς ἅπαντά εἰσι σαφῆ τοῖς προσέχουσι τὸν νοῦν · κελεύει γὰρ εἵ πού τι χαλαρὸν γίγνοιτο τῆς δέσεως ἐπισφίγγειν διὰ τρίτης τοὺς νάρθηκας , οὐ μέντοι λύειν ὅλην τὴν ἐπίδεσιν , εἰ μὴ κνησιῶν ὁ ἄνθρωπος τύχῃ σφοδρῶς ἢ καὶ τινα ἕλκωσιν ὑποπτεύοιμεν . ἡ δ’ αἰτία τοῦ κατ’ ἀρχὰς μὲν μᾶλλον , ὕστερον δ’ ἧττον κνησιᾷν ἡ κένωσίς ἐστι τοῦ πεπονθότος μορίου · κνησιῶσι γὰρ ὑπὸ τῶν ἐξερχομένων περιττωμάτων ἀτμωδῶν , δακνόμενοι μετρίως , ὡς ὅταν γε σφοδρῶς δάκνωνται μετ’ ὀδύνης αὐτοῖς ἤδη τὸ κνησιᾷν ὑπάρχειν . ὅταν οὖν κενὸν μόριον , ἢ οὐδὲν γεννᾷ περίττωμα τοιοῦτον ἢ παντάπασιν ἐλάχιστον .
Lemmas: ἐπήν δέ τριταῖος γίγνομαι , ἑβδομαῖος δέ ἀπό ὁ πρῶτος ἐπίδεσις , ἐάν ὀρθός ἐπιδέω , ὁ μέν οἴδημα ἐν ἄκρος ὁ χείρ εἰμί , οὐδέ οὗτος λίαν μέγας . ὁ δέ ἐπιδέω χωρίον ἐν πᾶς ὁ ἐπίδεσις ἐπί ὁ λεπτός καί ἰσχνός εὑρίσκω . ἐν δέ ὁ ἕβδομος καί πάνυ λεπτός καί ὁ ὀστέον ὁ κατάγνυμι ἐπί μάλα κινέω καί εὐπαράγωγος εἰς κατόρθωσις . καί ἐάν εἰμί οὗτος τοιοῦτος , κατορθόω χρή ἐπιδέω ὡς εἰς νάρθηξ , ὀλίγος μάλα πιέζω ἤ ὁ πρότερος , ἐάν μή πόνος τις πολύς εἰμί ἀπό ὁ οἴδημα ὁ ἐν ἄκρος ὁ χείρ . ἐπήν δέ ἐπιδέω ὁ ὀθόνιον ὁ νάρθηξ περιτίθημι χρή καί περιλαμβάνω ἐν ὁ δεσμός ὡς χαλαρός , ὁπόσος ἠρεμέω ὥστε μηδείς συμβάλλω εἰς ὁ πίεσις ὁ χείρ ὁ ὁ νάρθηξ πρόσθεσις . μετά δέ οὗτος ὁ τε πόνος ὁ τε ῥᾳστώνη ὁ αὐτός γίγνομαι , ὅς καί ἐν ὁ πρῶτος περίοδος ὁ ἐπίδεσις . ἐπήν δέ τριταῖος εἰμί φημί χαλαρός εἰμί , τότε ἔπειτα χρή ὁ νάρθηξ ἐρείδω , μάλα μέν κατά ὁ κάταγμα , ἀτάρ καί ἄλλος κατά λόγος , εἴπερ καί ὁ ἐπίδεσις χαλάω μάλα ἤ πιέζω . παχύς δέ χρή εἰμί ὁ νάρθηξ , ᾗ ἐξίστημι ὁ κάτηγμα , μή μέν πολύς . ἐπιτηδεύω δέ χρή μάλα μέν κατά ἰθυωρίη ὁ μέγας δάκτυλος , ὡς μή κεῖμαι ὁ νάρθηξ , ἀλλά τῇ ἤ τῇ , μηδέ κατά ὁ ὁ μικρός δάκτυλος ἰθυωρίη , ᾗ ὁ ὀστέον ὑπερέχω ἐν ὁ καρπός , ἀλλά τῇ ἤ τῇ . ἐάν δέ ἄρα πρός ὁ κάταγμα συμφέρω κεῖμαι κατά οὗτος τις ὁ νάρθηξ βραχύς αὐτός χρή ὁ ἄλλος ποιέω , ὡς μή ἐξικνέομαι πρός ὁ ὀστέον ὁ ὑπερέχω παρά ὁ καρπός , κίνδυνος γάρ ἕλκωσις καί νεῦρον ψίλωσις . χρή δέ διά τρίτος ἐρείδω ὁ νάρθηξ πάνυ ἡσυχῇ οὕτως ὁ γνώμη ἔχω , ὡς ὁ νάρθηξ φυλακή ἕνεκα ὁ ἐπίδεσις πρόσκειμαι , ἀλλά οὐ ὁ πίεσις ἕνεκα ἐπιδέω . ἐάν μέν οὖν εὖ οἶδα ὅτι ἱκανός ὁ ὀστέον ἀπιθύνω ἐν ὁ πρότερος ἐπίδεσις καί μήτε κνησμός τις λυπέω μήτε τις ἕλκωσις μηδείς ὑποπτεύω εἰμί , ἐάω χρή ἐπιδέω ἐν ὁ νάρθηξ , ἔστε ἄν ὑπέρ εἴκοσι ἡμέρα γίγνομαι · ἐν τριάκοντα δέ μάλα ὁ σύμπας κρατύνω ὀστέον ὁ ἐν ὁ πῆχυς ὁ ἐπίπαν . εἰ τοιοῦτος δύναμαι ποιέω ὁ κατάγνυμι ἐν ὁ τρίτος ὁ ἡμέρα , ὁποῖος εἰς ὁ πολύς κατά ὁ ἕβδομος γίγνομαι , ὁ νάρθηξ ἀναγκαῖος περιβάλλω . ἐπεί δέ , ὡς λέγω αὐτός , ἐν ὁ ζʹ πάνυ λεπτός φαίνω , διά ὅς ῥῆμα δηλόω ὁ καί ὁ ὑγιεινός αὐτός κατάστασις ὡς ἔχω πρότερος ἰσχνός γίγνομαι , διά οὗτος κατά αὐτός ὁ ἡμέρα αὐτός περιτίθημι ὁ νάρθηξ ἐπιμελής δηλονότι διαπλάσσω νῦν ὁ κῶλον , ὡς ἄν καί ὁ ὀστέον μέν χαλαρός . εἰ δέ χρεία ὁ νάρθηξ εἰμί , ὅς δή καί ὁ σπλήν ἔμπροσθεν λέγω , κρατέω ὁ κατάγνυμι ὀστέον . ἐπεί δέ συμφύω πρός ἑαυτοῦ καθά ὁ σάρξ οὐ δύναμαι διά ὁ φυσικός ξηρότης , οἷος δεσμός τις εἰμί ὁ πῶρος αὐτός γίγνομαι περιφύομαι ὁ χεῖλος ὁ κάταγμα . ὁ γένεσις δέ αὐτός ὁ ἐκ αὐτός ὁ συντρίβω ὀστέον ὁ τροφή περίσσωμα · καί ὅταν γε μή καλός ὁ κάμνω εἰμί διαιτάω ἤ καί πληθωρικός ὑπάρχω , πολύς οὗτος ὁ περίσσωμα , ὅς προχέω ὅλος διαβρέχω ὁ ἐπίδεσμος αἷμα παχύς παραπλήσιος . ὅσος οὖν αὐτός κατά ὁ ἔγχυσις ἐπί ὁ χεῖλος ὁ ὁ κατάγνυμι ὀστέον ﻿ μέρος ἐπιπήγνυμι , οὗτος ὁ χρόνος μεταβάλλω ὑπό αὐτός ὁ ψαύω ὀστέον παραπλήσιος αὐτός γίγνομαι καί καλέω πῶρος . ἐάν οὖν σείω καί διακινέω ὁ χεῖλος ὁ κάταγμα , ὁ τε πίεσις αὐτός κωλύω καί διά οὗτος καί ὁ σύ κάταγμα πώρωσις γε καί γένεσις . ὁποῖος γάρ τις ὁ ἑνόω ξύλον εἰμί ὁ κολλάω , τοιοῦτος ὁ συντρίβω ὀστέον ὁ πῶρος . ἔοικα οὖν ἡσυχία ἀκριβής δέω ὁ διά πῶρος κολλάω κάταγμα · σείω γάρ ὁ πήγνυμι πῶρος διαλύω παραπλήσιος ὁ ὁ ξύλον συνάγω κόλλα καί ὁ πήγνυμι γάλα . οὗτος οὖν αὐτός ὁ ἡσυχία ὁ τε ἀκριβής πίεσις ἐκ ὁ ἐπίδεσμον καί ὁ ὁ οὗτος κρατέω ἔξωθεν γίγνομαι . κρατέω δέ αὐτός ὁ τε πλῆθος ὁ ὀθόνιον καί ὁ νάρθηξ . ὁ δέ ἐφεξῆς ἅπας εἰμί σαφής ὁ προσέχω ὁ νόος · κελεύω γάρ εἰ που τις χαλαρός γίγνομαι ὁ δέσις ἐπισφίγγω διά τρίτος ὁ νάρθηξ , οὐ μέντοι λύω ὅλος ὁ ἐπίδεσις , εἰ μή κνησιάω ὁ ἄνθρωπος τυγχάνω σφοδρός ἤ καί τις ἕλκωσις ὑποπτεύω . ὁ δέ αἰτία ὁ κατά ἀρχή μέν μάλα , ὕστερον δέ ἥσσων κνησιάω ὁ κένωσις εἰμί ὁ πάσχω μόριον · κνησιάω γάρ ὑπό ὁ ἐξέρχομαι περίσσωμα ἀτμώδης , δάκνω μέτριος , ὡς ὅταν γε σφοδρός δάκνω μετά ὀδύνη αὐτός ἤδη ὁ κνησιάω ὑπάρχω . ὅταν οὖν κενός μόριον , ἤ οὐδείς γεννάω περίσσωμα τοιοῦτος ἤ παντάπασι ἐλαχύς .