galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 2.3
Δικαιοτάτη οὖν βραχίονος κατάτασις ἥδε . ξύλον πηχυαῖον ἢ ὀλίγῳ βραχύτερον , ὁποῖοι οἱ στειλαιοί εἰσι τῶν σκαφίων , κρεμάσαι χρὴ ἔνθεν καὶ ἔνθεν σειρῇ δήσαντα . καθίσαντα δὲ τὸν ἄνθρωπον ἀπὸ ὑψηλοῦ τινος τὴν χεῖρα ὑπερκεῖσθαι , ὡς ὑπὸ τῇ μασχάλῃ γένηται ὁ στειλαιὸς ἔχων ξυμμέτρως , ὥστε μόλις δύνασθαι καθικνεῖσθαι τὸν ἄνθρωπον σμικροῦ δέοντα μετέωρον εἶναι . ἔπειτα θέντα τι ἄλλο ἔφεδρον καὶ ὑποθέντα σκύτινον ὑποκεφάλαιον ἢ ἓν ἢ πλείω , ὅκως ξυμμέτρως σχοίη ὕψιος τοῦ πήχεος πλαγίου πρὸς ὀρθὴν γωνίην . ἄριστον μὲν σκότος πλατὺ καὶ μαλθακὸν ἢ ταινίην πλατείην ἀμφιβάλλοντα τῶν μεγάλων τι σταθμίων ἐξαρτῆσαι , ὅ τι μετρίως ἕξει κατατείνειν , εἰ δὲ μὴ , τῶν ἀνδρῶν ὅστις ἐῤῥωμένος ἐν τούτῳ σχήματι τοῦ πήχεος παρὰ τὸν ἀγκῶνα καταναγκαζέτω ἐς τὸ κάτω . Ὅτι τῇ φύσει δικαιοσύνης ἐστὶ τὸ οἰκεῖον νέμειν ἑκάστῳ οὐ κατὰ νόμον , ἀλλὰ τὸ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἔν τε τοῖς κατὰ φιλοσοφίαν ἐπιδέδεικται λόγοις . εἴρηται δὲ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἤδη καὶ πρός γε τούτῳ λέλεκται δίκαιον εἶναι σχῆμα τὸ φυλάττον ἑκάστου τῶν ἐν τῷ κώλῳ μορίων τὴν οἰκείαν θέσιν . ἐδείχθη δὲ ταὐτὸ τοῦτο καὶ ἀνωδυνώτατον εἶναι τῶν ἄλλων ἁπάντων ὅπερ ἐστὶν ἔν τε τῇ χειρὶ τοῦ βραχίονος ἐν ὀρθῇ γωνίᾳ τὴν πρὸς τὸν πῆχυν ἐργαζόμενον σχέσιν . ἐν τούτῳ δὴ τῷ σχήματι καταστήσαντα τὴν ὅλην χεῖρα κελεύει τὸν μὲν ἄνθρωπον καθίσαι , παραθεῖναι δ’ αὐτῷ ἔμπροσθεν ξύλον ἐγκάρσιον τηλικοῦτόν τε καὶ τοιοῦτον ἡλίκον τε καὶ ὁποῖον τῶν σκαφείων εἰσὶν οἱ στειλαιοί . σκαφίας δὲ δηλονότι κέκληκε δι’ ὧν σκάπτομεν τὴν γῆν ἐν οἷς εἰσι καὶ αἱ καλούμεναι δίκελλαι , σμινύας δ’ αὐτὰς ὀνομάζουσιν οἱ Ἀττικοί . βούλεται δὲ τὸ παρατεταμένον ξύλον μὲν εἶναι ἀκίνητον , ὡς μήτε ἀνωτέρω μήτε κατωτέρω μεθίστασθαι κατὰ τὴν χειρουργίαν . ἔξεστι δὲ τοῦτο σειραῖς αὐτοῦ δεθέντος ἐξ ἑκατέρου τῶν περάτων , ἃς σειραῖς ἐνῆφθαι χρὴ πρὸς ὑψηλόν τι χάριν τοῦ κρέμασθαι τὸν στειλαιόν . ὑποβάλλειν οὖν πρόσθεν αὐτοῦ τὸν θεραπευόμενον ἀξιοῖ τὴν χεῖρα , τοῦτο δ’ ἔσται κατὰ τὴν μασχάλην ἐνταθέντος ἐγκαρσίου τοῦ στειλαιοῦ . τὸν δ’ ἄνθρωπον αὐτὸν οὗ καταγεὶς ὁ βραχίων κελεύει καθίζειν οὕτως ὑψηλὸν , ὡς μικροῦ δεῖν μετέωρον εἶναι . καθίζειν μὲν οὖν αὐτὸν προστάττει βουλόμενος αὐτὸν ἐξαρκέσαι τῇ χειρουργίᾳ καὶ μὴ κάμνειν ἑστῶτα . μὴ ταπεινὸν δὲ τοῦτο πράττειν , ἀλλ’ ὡς ἄν τις μάλιστα καθήμενος ὑψηλότερος γένηται . καὶ διὰ τὸν ἰατρὸν μὲν ὅπως ὀρθῶς ἐνεργοῖτο καὶ μὴ ἐπὶ πλεῖστον ἀναγκάζοιτο νεύειν κάτω . χειριζομένῳ δ’ αὐτῷ βέλτιον οὕτω καθῆσθαι · πεφύκασι γὰρ ἐν ταῖς κατατάσεσι τῆς χειρὸς οἱ κάμνοντες ὀδυνώμενοι καὶ συνακολουθοῦντες τοῖς κατατείνουσιν , ἐπανατίθεσθαί τε καὶ μηκέτι φυλάττειν ἀκριβῶς τὴν ἐξ ἀρχῆς ἕδραν . ἐν τούτῳ δὲ συμβαίνει τὴν κατάτασιν ἐκλύεσθαι . ὅπως οὖν μὴ γίγνοιτο τοῦτο καὶ τὸν ἔσχατον ὅρον τῆς ὑψηλῆς καθήσεως τὸν πεπονθότα σχηματίζει μετέωρον , εἰ βραχὺ μετεωρισθείη , στήσεται . τοῦτο δὲ ποιήσας οὔτ’ αὐτὸς ἑαυτὸν οὔτε τοὺς ἄλλους λήσεται , μὴ λαθὼν δὲ ῥᾳδίως αὖθις ἐπὶ τὸ πρῶτον σχῆμα πρὸς τὸ τῶν ἄλλων ἀχθήσεται καὶ αὐτὸς ἐφ’ ἑαυτό . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅτι τοῖς μὲν οὕτω καθημένοις ἐπὶ τὸ στῆναι βραχυτάτη μεταβολὴ , τοῖς ταπεινοῖς δὲ παμπόλλη , ὥστε καὶ τὴν ἐκ τοῦ μεταβάλλειν τε τῆς καθέδρας σχῆμα βλάβην ἐσομένην ἐλαχίστην μὲν γίγνεσθαι τοῖς ὑψηλοῖς καθημένοις , μεγίστην δὲ τοῖς ταπεινοῖς . εὔδηλον οὖν ὅτι διὰ τοῦτο χρῆται καὶ τῷ πλαγίῳ ξύλῳ κατὰ τὴν μασχάλην , ἵνα μὲν κατατεινομένης τῆς χειρὸς ἀκολουθῶν ὁ ἄνθρωπος ἐκλύῃ τὴν τάσιν , ὅπερ ἡμεῖς εἰώθαμεν ἄνευ ξύλου πολλάκις ἐργάζεσθαι διὰ βρόχων περιβεβλημένων τῇ μασχάλῃ . χρὴ δὲ δηλονότι τῶν βρόχων τούτων τὰ πέρατα τείνεσθαι πρὸς τοὐπίσω , καθάπερ πάλιν ἑτέρων βρόχων περιθέσει διατείνομεν ἐφ’ ἑκάτερον τὸ κατεαγὸς ὀστοῦν , ὅταν ἡ διὰ τῶν χειρῶν κατάτασις ἐνδεεστέρα τοῦ προσήκοντος ᾖ . ταύτης δέ ποτε μόγις ἐλπὶς εἰς ἀνύσειν τὸ δέον , ὥσπερ ἐπὶ τῶν παιδίων οὐδεμία χρεία βρόχων , ἔτι δὲ μᾶλλον οὐδ’ ὀργάνων ἐχόντων ἄξονας , οἷς περιβάλλοντες τὰ πέρατα τῶν βρόχων ἰσχυροτέραν ἐργαζόμεθα τὴν ἀντίτασιν καὶ μάλιστά γε τούτῳ τῷ τρόπῳ τῆς ἀντιτάσεως ἐπὶ τῶν ἐξαρθρημάτων χρώμεθα . τοῦ δὲ νῦν ἀξιουμένου γίγνεσθαι τρόπου κατατάσεως οἷόν τι καὶ τοῦτ’ ἔστιν , ἐστηρίχθαι βούλεται τὸν πῆχυν ἐπί τινος , ὃ οὗτος ὠνόμασεν ἔφεδρον , τουτέστιν ἐπί τινος τοιούτου ἐφ’ οὗ καθεζόμενος ἑδραίως ἐπικειμένων αὐτῷ σκυτίνων ἐπικεφαλαίων εἴτ’ ἐξάπτεται κατὰ τὸ κάτω πέρας τοῦ βραχίονος , τὸ κατ’ ἀγκῶνα τῶν βάρος ἐχόντων τι σωμάτων . αὐτὸς δ’ εἶπε τῶν σταθμίων τι , ταῦτα δέ ἐστιν οἷς χρώμεθα συνήθως ἐξ ὕλης χαλκοῦ καὶ σιδήρου καὶ μολύβδου γεγονός · καὶ μέντοι καὶ ὡς ἱμάντα χρὴ πλατὺν καὶ μαλθακὸν ἢ ταινίαν εὔτονον δηλονότι περιβεβλῆσθαι τῷ κάτω πέρατι τοῦ βραχίονος , ἐξ οὗ τῶν σταθμίων ἡ ἐξάρτησις ἔσται .
Lemmas: δίκαιος οὖν βραχίων κατάτασις ὅδε . ξύλον πηχυαῖος ἤ ὀλίγος βραχύς , ὁποῖος ὁ στειλαιός εἰμί ὁ σκάφιον , κρεμάννυμι χρή ἔνθεν καί ἔνθεν σειρά δέω . καθίζω δέ ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὑψηλός τις ὁ χείρ ὑπέρκειμαι , ὡς ὑπό ὁ μασχάλη γίγνομαι ὁ στειλαιός ἔχω σύμμετρος , ὥστε μόλις δύναμαι καθικνέομαι ὁ ἄνθρωπος μικρός δέω μετέωρος εἰμί . ἔπειτα τίθημι τις ἄλλος ἔφεδρος καί ὑποτίθημι σκύτινος ὑποκεφάλαιον ἤ εἷς ἤ πολύς , ὅπως σύμμετρος ἔχω ὕψος ὁ πῆχυς πλάγιος πρός ὀρθός γωνία . ἀγαθός μέν σκότος πλατύς καί μαλθακός ἤ ταινία πλατεῖον ἀμφιβάλλω ὁ μέγας τις στάθμιον ἐξαρτάω , ὅς τις μέτριος ἔχω κατατείνω , εἰ δέ μή , ὁ ἀνήρ ὅστις ῥώννυμι ἐν οὗτος σχῆμα ὁ πῆχυς παρά ὁ ἀγκών καταναγκάζω εἰς ὁ κάτω . ὅτι ὁ φύσις δικαιοσύνη εἰμί ὁ οἰκεῖος νέμω ἕκαστος οὐ κατά νόμος , ἀλλά ὁ κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἐν τε ὁ κατά φιλοσοφία ἐπιδείκνυμι λόγος . λέγω δέ διά ὁ ἔμπροσθεν ἤδη καί πρός γε οὗτος λέγω δίκαιος εἰμί σχῆμα ὁ φυλάσσω ἕκαστος ὁ ἐν ὁ κῶλον μόριον ὁ οἰκεῖος θέσις . δείκνυμι δέ αὐτός οὗτος καί ἀνώδυνος εἰμί ὁ ἄλλος ἅπας ὅς εἰμί ἐν τε ὁ χείρ ὁ βραχίων ἐν ὀρθός γωνία ὁ πρός ὁ πῆχυς ἐργάζομαι σχέσις . ἐν οὗτος δή ὁ σχῆμα καθίστημι ὁ ὅλος χείρ κελεύω ὁ μέν ἄνθρωπος καθίζω , παρατίθημι δέ αὐτός ἔμπροσθεν ξύλον ἐγκάρσιος τηλικοῦτος τε καί τοιοῦτος ἡλίκος τε καί ὁποῖος ὁ σκαφεῖον εἰμί ὁ στειλαιός . σκαφεία δέ δηλονότι καλέω διά ὅς σκάπτω ὁ γῆ ἐν ὅς εἰμί καί ὁ καλέω δίκελλα , σμινύη δέ αὐτός ὀνομάζω ὁ Ἀττικός . βούλομαι δέ ὁ παρατείνω ξύλον μέν εἰμί ἀκίνητος , ὡς μήτε ἀνώτερος μήτε κάτω μεθίστημι κατά ὁ χειρουργία . ἔξεστι δέ οὗτος σειρά αὐτός δέω ἐκ ἑκάτερος ὁ πέρας , ὅς σειρά ἐνάπτω χρή πρός ὑψηλός τις χάριν ὁ κρεμάννυμι ὁ στειλαιός . ὑποβάλλω οὖν πρόσθεν αὐτός ὁ θεραπεύω ἀξιόω ὁ χείρ , οὗτος δέ εἰμί κατά ὁ μασχάλη ἐντείνω ἐγκάρσιος ὁ στειλαιός . ὁ δέ ἄνθρωπος αὐτός ὅς κατάσσω ὁ βραχίων κελεύω καθίζω οὕτως ὑψηλός , ὡς μικρός δέω μετέωρος εἰμί . καθίζω μέν οὖν αὐτός προστάσσω βούλομαι αὐτός ἐξαρκέω ὁ χειρουργία καί μή κάμνω ἵστημι . μή ταπεινός δέ οὗτος πράσσω , ἀλλά ὡς ἄν τις μάλα κάθημαι ὑψηλός γίγνομαι . καί διά ὁ ἰατρός μέν ὅπως ὀρθός ἐνεργέω καί μή ἐπί πολύς ἀναγκάζω νεύω κάτω . χειρίζω δέ αὐτός ἀγαθός οὕτως κάθημαι · φύω γάρ ἐν ὁ κατάτασις ὁ χείρ ὁ κάμνω ὀδυνάω καί συνακολουθέω ὁ κατατείνω , ἐπανατίθημι τε καί μηκέτι φυλάσσω ἀκριβής ὁ ἐκ ἀρχή ἕδρα . ἐν οὗτος δέ συμβαίνω ὁ κατάτασις ἐκλύω . ὅπως οὖν μή γίγνομαι οὗτος καί ὁ ἔσχατος ὅρος ὁ ὑψηλός κάθησις ὁ πάσχω σχηματίζω μετέωρος , εἰ βραχύς μετεωρίζω , ἵστημι . οὗτος δέ ποιέω οὔτε αὐτός ἑαυτοῦ οὔτε ὁ ἄλλος λανθάνω , μή λανθάνω δέ ῥᾴδιος αὖθις ἐπί ὁ πρῶτος σχῆμα πρός ὁ ὁ ἄλλος ἄγω καί αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ . καί μέν δή καί ὅτι ὁ μέν οὕτως κάθημαι ἐπί ὁ ἵστημι βραχύς μεταβολή , ὁ ταπεινός δέ πάμπολυς , ὥστε καί ὁ ἐκ ὁ μεταβάλλω τε ὁ καθέδρα σχῆμα βλάβη εἰμί ἐλαχύς μέν γίγνομαι ὁ ὑψηλός κάθημαι , μέγας δέ ὁ ταπεινός . εὔδηλος οὖν ὅτι διά οὗτος χράω καί ὁ πλάγιος ξύλον κατά ὁ μασχάλη , ἵνα μέν κατατείνω ὁ χείρ ἀκολουθέω ὁ ἄνθρωπος ἐκλύω ὁ τάσις , ὅς ἐγώ εἴωθα ἄνευ ξύλον πολλάκις ἐργάζομαι διά βρόχος περιβάλλω ὁ μασχάλη . χρή δέ δηλονότι ὁ βρόχος οὗτος ὁ πέρας τείνω πρός ὀπίσω , καθά πάλιν ἕτερος βρόχος περίθεσις διατείνω ἐπί ἑκάτερος ὁ κατάγνυμι ὀστέον , ὅταν ὁ διά ὁ χείρ κατάτασις ἐνδεής ὁ προσήκω εἰμί . οὗτος δέ ποτέ μόγις ἐλπίς εἰς ἀνύω ὁ δέω , ὥσπερ ἐπί ὁ παιδίον οὐδείς χρεία βρόχος , ἔτι δέ μάλα οὐδέ ὄργανον ἔχω ἄξων , ὅς περιβάλλω ὁ πέρας ὁ βρόχος ἰσχυρός ἐργάζομαι ὁ ἀντίτασις καί μάλα γε οὗτος ὁ τρόπος ὁ ἀντίτασις ἐπί ὁ ἐξάρθρημα χράω . ὁ δέ νῦν ἀξιόω γίγνομαι τρόπος κατάτασις οἷος τις καί οὗτος εἰμί , στηρίζω βούλομαι ὁ πῆχυς ἐπί τις , ὅς οὗτος ὀνομάζω ἔφεδρος , τουτέστι ἐπί τις τοιοῦτος ἐπί ὅς καθέζομαι ἑδραῖος ἐπίκειμαι αὐτός σκύτινος ἐπικεφάλαιος εἴτε ἐξάπτω κατά ὁ κάτω πέρας ὁ βραχίων , ὁ κατά ἀγκών ὁ βάρος ἔχω τις σῶμα . αὐτός δέ λέγω ὁ στάθμιον τις , οὗτος δέ εἰμί ὅς χράω συνήθης ἐκ ὕλη χαλκός καί σίδηρος καί μόλυβδος γίγνομαι · καί μέντοι καί ὡς ἱμάς χρή πλατύς καί μαλθακός ἤ ταινία εὔτονος δηλονότι περιβάλλω ὁ κάτω πέρας ὁ βραχίων , ἐκ ὅς ὁ στάθμιον ὁ ἐξάρτησις εἰμί .