galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 1.21
Ἔπειτα χρίσαντα κηρωτῇ μὴ πάνυ πολλῇ , ὡς μὴ περιπλέῃ τὰ ἐπιδέσματα , οὕτως ἐπιδεῖν . Δύο χρεῖαι τῆς ἐπιδέσεώς εἰσιν · ἡ μὲν ἑτέρα τὰ καλῶς ὑφ’ ἡμῶν ἀλλήλοις παρατεθέντα μέρη τοῦ καταγέντος ὀστοῦ κρατεῖν ἀσφαλῶς , ἡ δ’ ἑτέρα δεξάμενα τὰ ὀθόνια τὸν χυμὸν ἢ τὸ φάρμακον , ὅπερ ἀναφλεγμαντότατον εἶναι δοκιμάσωμεν , ἐπικείμενον αὐτὸ φυλάττειν ἀεὶ τοῖς πεπονθόσι μέρεσιν . ἔνιοι μὲν γοῦν τοῖς ἐμπλαστοῖς χρῶνται φαρμάκοις , ἐμπλάττοντες ὀθονίοις αὐτὰ καὶ μετὰ τὴν ἐπίθεσιν ἔξωθεν ἐπιδοῦντες , ἔνιοι δὲ χυμῷ τινι τῶν ἐπιτηδείων εἰς τοῦτο , καθάπερ οἴνῳ τε μόνῳ καὶ σὺν ἐλαίῳ καὶ πολλάκις τινὶ τῶν ὑγρῶν φαρμάκων , οἵα πέρ ἐστιν ἡ τοιαύτη κηρωτὴ διττῶς σκευαζομένη , ποτὲ μὲν ἤτοι γ’ ἐν ῥοδίνῳ τηκομένου τοῦ κηρωτοῦ ἢ ἐν ἐλαίῳ , ποτὲ δὲ πίττης τι προσλαμβάνουσα ξηρᾶς , ἣν δὴ καὶ πισσηρὰν ὀνομάζουσι κηρωτήν . τὰ δ’ ὑγρὰ φάρμακα καὶ σύστασιν ἔχει καὶ πάχος , οἷόν περ καὶ ἡ ὑγρὰ κηρωτή . γίγνεται δὲ τηκομένων ἐν ἐλαίῳ τῶν ἀφλεγμάντων ἐμπλάστρων , ὑπὲρ ὧν εἴρηται μέν τι καὶ ἐν τοῖς περὶ τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως , ἐπὶ πλέον δ’ ἔν τε τῇ θεραπευτικῆς μεθόδου πραγματείᾳ καὶ τῇ περὶ συνθέσεως φαρμάκων δυνάμεως . ὁ δ’ οὖν Ἱπποκράτης ὑγρᾷ μὲν κηρωτῇ κέχρηται . πολὺ μὲν γὰρ ἀφλεγμαντότερα τῆς σκληρᾶς ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλοι . τοῦ δὲ ποσοῦ καὶ τὴν χρῆσιν αὐτῆς ἐδήλωσε τὸν σκοπὸν εἰπὼν μὴ πάνυ πολλῇ , ὡς μὴ περιπλέῃ τὰ ἐπιδέσματα . τὸν δ’ ἀντικείμενον ὅρον οὐκ ἐδήλωσεν ὡς ἡμῶν νοούντων . ἔστι δ’ αὐτὸς , ὡς οὐδ’ οὕτως ὀλίγῃ κηρωτῇ χρῆσθαι προσῆκεν , ὡς φθάσαι ξηρανθῆναι τὰ τῶν ἐπιδέσμων ὀθόνια , πρὶν ἐπιλύεσθαι διὰ τρίτης . ἄξιον δ’ ἐπισκέψεώς ἐστι διὰ τί κηρωτῇ κελεύει νῦν χρῆσθαι . καίτοι γε ἐν οἷς ἐξέσχεν ὀστοῦν τοῦ δέρματος οἴνῳ χρώμενος αὐστηρῷ μέλανι . δοκεῖ δέ μοι φρονεῖν μὲν ὥσπερ γενναιοτέρου βοηθήματος εἰς τὰ τοιαῦτα τοῦ οἴνου , παραλείπειν δ’ αὐτὸν ἐπὶ τῶν ἄλλων καταγμάτων , ἐν οἷς οὐκ ἐγυμνώθη τι τῶν συντριβέντων ὀστῶν διὰ τὸ πολλῆς ἐπιμελείας δεῖσθαι τὴν χρῆσιν . εἰ μὴ γὰρ συνεχῶς ἐπιβρέχοιτο , μεγίστη γίνεται βλάβη ξηραινομένων τῶν ὀθονίων . ἐπιβρέχειν δὲ συνεχῶς καὶ μάλιστα νύκτωρ οὐκ ἐθέλουσιν οἱ πλεῖστοι τῶν ὑπηρετουμένων τοῖς κάμνουσιν . ἀλλ’ ἐπεί περ εἰς τὰ ἔσχατα νοσήματα αἱ ἔσχαται θεραπεῖαι εἰς ἀκριβείην κράτισται , διὰ τοῦτ’ ἐφ’ ὧν ἐξέσχεν ὀστοῦν οἴνῳ χρῆσθαι κελεύει , ἔνθα δὲ χρῆται τῷ οἴνῳ , περὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ τὰ πλείω . νυνὶ δ’ ἀρκεῖ τό γε τοσοῦτον εἰπεῖν , ὡς ἐπειδὴ τὰ ἄλλα κατάγματα καὶ χωρὶς οἴνου δύναται θεραπεύεσθαι , μόνῃ τῇ κηρωτῇ χρωμένων ἡμῶν , οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐπ’ αὐτῶν προσφέροντας ἁμαρτεῖν ὁπότε μέγα διὰ τὴν τῶν ὑπηρετουμένων ἀμέλειαν . ἔνθα δὲ μέγας ὁ κίνδυνος , ἐνταῦθα καὶ αὐτοὶ μὲν ἑκόντες οἱ ὑπηρέται ταλαιπωρεῖσθαι προαιροῦνται καὶ ἡμῖν δὲ παρακαλοῦσι πείθονται . καὶ μέντοι καὶ συνεχέστερον ἐπιφαινόμεθα τοῖς τοιούτοις διὰ τὸ τοῦ κινδύνου μέγεθος ἐνίοτε καὶ παραμένοντες ὅλης νυκτὸς , ὅταν μὴ σφόδρα θαῤῥῶμεν τοῖς ὑπηρέταις τὰ κελευόμενα πρᾶξαι πάντα καλῶς .
Lemmas: ἔπειτα χρίω κηρωτή μή πάνυ πολύς , ὡς μή περιπλέω ὁ ἐπίδεσμα , οὕτως ἐφοράω . δύο χρεία ὁ ἐπίδεσις εἰμί · ὁ μέν ἕτερος ὁ καλός ὑπό ἐγώ ἀλλήλων παρατίθημι μέρος ὁ κατάγνυμι ὀστέον κρατέω ἀσφαλής , ὁ δέ ἕτερος δέχομαι ὁ ὀθόνιον ὁ χυμός ἤ ὁ φάρμακον , ὅς ἀναφλεγμαιτός εἰμί δοκιμάζω , ἐπίκειμαι αὐτός φυλάσσω ἀεί ὁ πάσχω μέρος . ἔνιοι μέν γοῦν ὁ ἐμπλαστός χράω φάρμακον , ἐμπλήσσω ὀθόνιον αὐτός καί μετά ὁ ἐπίθεσις ἔξωθεν ἐπιδέω , ἔνιοι δέ χυμός τις ὁ ἐπιτήδειος εἰς οὗτος , καθά οἶνος τε μόνος καί σύν ἔλαιον καί πολλάκις τις ὁ ὑγρός φάρμακον , οἷος περ εἰμί ὁ τοιοῦτος κηρωτή δισσός σκευάζω , ποτέ μέν ἤτοι γε ἐν ῥόδινος τήκω ὁ κηρωτής ἤ ἐν ἔλαιον , ποτέ δέ πίσσα τις προσλαμβάνω ξηρός , ὅς δή καί πισσηρός ὀνομάζω κηρωτή . ὁ δέ ὑγρός φάρμακον καί σύστασις ἔχω καί πάχος , οἷος περ καί ὁ ὑγρός κηρωτή . γίγνομαι δέ τήκω ἐν ἔλαιον ὁ ἀφλέγμαντος ἔμπλαστρος , ὑπέρ ὅς λέγω μέν τις καί ἐν ὁ περί ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις , ἐπί πολύς δέ ἐν τε ὁ θεραπευτικός μέθοδος πραγματεία καί ὁ περί σύνθεσις φάρμακον δύναμις . ὁ δέ οὖν Ἱπποκράτης ὑγρός μέν κηρωτή χράω . πολύς μέν γάρ ἀφλέγμαντος ὁ σκληρός ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω . ὁ δέ πός καί ὁ χρῆσις αὐτός δηλόω ὁ σκοπός λέγω μή πάνυ πολύς , ὡς μή περιπλέω ὁ ἐπίδεσμα . ὁ δέ ἀντίκειμαι ὅρος οὐ δηλόω ὡς ἐγώ νοέω . εἰμί δέ αὐτός , ὡς οὐδέ οὕτως ὀλίγος κηρωτή χράω προσήκω , ὡς φθάνω ξηραίνω ὁ ὁ ἐπίδεσμος ὀθόνιον , πρίν ἐπιλύω διά τρίτος . ἄξιος δέ ἐπίσκεψις εἰμί διά τίς κηρωτή κελεύω νῦν χράω . καίτοι γε ἐν ὅς ἐξέχω ὀστέον ὁ δέρμα οἶνος χράω αὐστηρός μέλας . δοκέω δέ ἐγώ φρονέω μέν ὥσπερ γενναῖος βοήθημα εἰς ὁ τοιοῦτος ὁ οἶνος , παραλείπω δέ αὐτός ἐπί ὁ ἄλλος κάταγμα , ἐν ὅς οὐ γυμνόω τις ὁ συντρίβω ὀστέον διά ὁ πολύς ἐπιμέλεια δέω ὁ χρῆσις . εἰ μή γάρ συνεχής ἐπιβρέχω , μέγας γίγνομαι βλάβη ξηραίνω ὁ ὀθόνιον . ἐπιβρέχω δέ συνεχής καί μάλα νύκτωρ οὐ ἐθέλω ὁ πολύς ὁ ὑπηρετέω ὁ κάμνω . ἀλλά ἐπεί περ εἰς ὁ ἔσχατος νόσημα ὁ ἔσχατος θεραπεία εἰς ἀκρίβεια κρατύς , διά οὗτος ἐπί ὅς ἐξέχω ὀστέον οἶνος χράω κελεύω , ἔνθα δέ χράω ὁ οἶνος , περί ὁ δύναμις αὐτός ὁ πολύς . νυνί δέ ἀρκέω ὁ γε τοσοῦτος λέγω , ὡς ἐπειδή ὁ ἄλλος κάταγμα καί χωρίς οἶνος δύναμαι θεραπεύω , μόνος ὁ κηρωτή χράω ἐγώ , οὐ ἀναγκαῖος εἰμί ἐπί αὐτός προσφέρω ἁμαρτάνω ὁπότε μέγας διά ὁ ὁ ὑπηρετέω ἀμέλεια . ἔνθα δέ μέγας ὁ κίνδυνος , ἐνταῦθα καί αὐτός μέν ἑκών ὁ ὑπηρέτης ταλαιπωρέω προαιρέω καί ἐγώ δέ παρακαλέω πείθω . καί μέντοι καί συνεχής ἐπιφαίνω ὁ τοιοῦτος διά ὁ ὁ κίνδυνος μέγεθος ἐνίοτε καί παραμένω ὅλος νύξ , ὅταν μή σφόδρα θαρσέω ὁ ὑπηρέτης ὁ κελεύω πράσσω πᾶς καλός .