galenus.in-hippocratis-librum-de-fracturis-commentarii-iii 3.49
Καὶ ἢν μὲν πικρόχολος φύσει ᾖ , ὀξύγλυκυ εὐῶδες ὀλίγον ἐπὶ ὕδωρ ἐπιστάζοντα , τουτέῳ διαιτᾷν , ἢν δὲ μὴ πικρόχολος ᾗ , ὕδατος πόματι χρῆσθαι . καὶ ἢν μὲν πυρεταίνῃ ξυνεχῶς , τεσσαρεσκαίδεκα ἡμέρας τὸ ἐλάχιστον οὕτω διαιτᾷν , ἢν δὲ ἀπύρετος ᾖ , ἑπτὰ ἡμέρῃσιν . Ταύτην τὴν λέξιν ἐναντίως Ἀρτεμίδωρος ὁ ἐπικληθεὶς Καπίτων ἔγραψε , μὴ βουλόμενος ἐπὶ μὲν τῶν πικροχόλων ὀξύγλυκυ δίδοσθαί ποτε ποτὸν , ἐπὶ δὲ τῶν μὴ πικροχόλων ὕδωρ . ἐποίησεν οὖν τὴν λέξιν τοιαύτην καὶ ἢν μὴ πικρόχολος φύσει ἢ ὀξύγλυκυ εὐῶδες ὀλίγον ἐπὶ ὕδωρ ἐπιστάζοντα , τουτέῳ διαιτᾷν , ἢν δὲ πικρόχολος ᾖ , ὕδατος πόματι χρῆσθαι . καὶ ἄλλοι τινὲς ἅμα τῷ Ἀρτεμιδώρῳ τὴν γραφὴν ταύτην ἀντὶ τῆς προτέρας εἵλοντο , καίτοι κατὰ τὸ περὶ διαίτης ὀξέων αὐτὸς ὁ Ἀρτεμίδωρος οὕτως γράφει ἐκεῖνον τὸν λόγον , ἐν ᾧ περὶ ὕδατος πόσεως ὁ Ἱπποκράτης διηγεῖται , ἄλλως τε οὐδὲ δίψαν παύει , ἀλλ’ ἐπιπικραίνει . χολῶδες γὰρ φύσει χολώδει καὶ ὑποχονδρίῳ κακόν . κάκιστον δ’ ἑωυτοῦ καὶ χολωδέστατον καὶ φιλαδυναμιώτατον , ὅταν εἰς κενεότητα εἰσέλθῃ . ταύτην τὴν ῥῆσιν ἐνίων γραψάντων ὡδί · χολῶδες γὰρ φύσει καὶ ὑποχονδρίῳ κακὸν , αὐτὸς ὁ Ἀρτεμίδωρος εἵλετο τὴν προτέραν γραφὴν ἐν ᾗ πρόσκειται τὸ χολώδει γράψας οὕτως · χολῶδες γὰρ φύσει χολώδει οὐχ ἁπλῶς τῇ τυχούσῃ , καὶ πᾶσι βουλόμενος αὐτὸ τὸ ὕδωρ χολῶδες εἶναι , ἀλλὰ μόνῃ τῇ χολώδει φύσει . ὅπως οὖν νῦν αὐτὸς τοῖς πικροχόλοις δίδωσιν , εἰ μὴ ἄρα τοὺς πικροχόλους ἄλλους τινὰς οἴεται εἶναι παρὰ τοὺς χολώδεις · ἀλλ’ ὅτι τοὺς τὴν πικρὰν χολὴν πλέονα γεννῶντας οὕτως ὀνομάζει πικροχόλους οὐδεὶς ἀγνοεῖ , τὴν μὲν ἑτέραν χολὴν τὴν μέλαιναν ὀξεῖαν μὲν ἰδεῖν , πικρὰν δὲ , τὴν ὑγρὰν δὲ καὶ ξανθὴν φαινομένην . εὔδηλον οὖν ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει διὰ μὲν αὐτὰ τὰ κατέχοντα παθήματα τὸν κάμνοντα φυλάττεσθαι τὴν τοῦ οἴνου πόσιν · εἰ δέ τις εἴη φύσει πικρόχολος , ἐπειδὴ μεγάλως οὗτος ὑπὸ τῆς ὑδατοποσίας βλάπτεται , καθὸ λέλεκται καὶ διὰ τοῦ περὶ διαίτης ὀξέων ἐκείνῳ μόνῳ συγχωρεῖ , ὀλίγον παντελῶς ὀξύγλυκυ διδόναι . τοῦτο δὲ σκευαζόμενον , ὃ δὴ καὶ ἀπόμελι καλοῦσιν . ὅπως δὲ μὴ ἅψηται τῶν νευρωδῶν μερῶν , αἱρεῖται τὸ γλυκὺ , ὄντος δηλονότι βλαβερωτέρου τοῦ ὀξυτέρου καὶ μάλιστα ὅταν ἐκ μέλιτος καὶ ὄξους κατασκευασθῇ · καὶ μὴ καθάπερ εἶπον ἐπὶ τῶν κηρίων . ἐν Ἑλλάδι μὲν γὰρ οὕτως καὶ μάλιστα περὶ τὴν Ἦλιν , ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις ἔθνεσιν ἐπὶ κηρίων σκευάζομεν ἡμεῖς αὐτὸ μιγνύντες ὄξος μέλιτι καὶ συνεψῶντες , ὡς ἑνωθῆναί τε τὰς ποιότητας αὐτῶν , τραυσθῆναι δὲ τὴν ὄξους δύναμιν .
Lemmas: καί ἐάν μέν πικρόχολος φύσις εἰμί , ὀξύγλυκυς εὐώδης ὀλίγος ἐπί ὕδωρ ἐπιστάζω , τούτεος διαιτάω , ἐάν δέ μή πικρόχολος ἵημι , ὕδωρ πόμα χράω . καί ἐάν μέν πυρεταίνω συνεχής , τεσσαρεσκαίδεκα ἡμέρα ὁ ἐλαχύς οὕτως διαιτάω , ἐάν δέ ἀπύρετος εἰμί , ἑπτά ἡμέρα . οὗτος ὁ λέξις ἐναντίος Ἀρτεμίδωρος ὁ ἐπικαλέω Καπίτων γράφω , μή βούλομαι ἐπί μέν ὁ πικρόχολος ὀξύγλυκυς δίδωμι ποτέ ποτός , ἐπί δέ ὁ μή πικρόχολος ὕδωρ . ποιέω οὖν ὁ λέξις τοιοῦτος καί ἐάν μή πικρόχολος φύσις ἤ ὀξύγλυκυ εὐώδης ὀλίγος ἐπί ὕδωρ ἐπιστάζω , τούτεος διαιτάω , ἐάν δέ πικρόχολος εἰμί , ὕδωρ πόμα χράω . καί ἄλλος τις ἅμα ὁ Ἀρτεμίδωρος ὁ γραφή οὗτος ἀντί ὁ πρότερος αἱρέω , καίτοι κατά ὁ περί δίαιτα ὀξύς αὐτός ὁ Ἀρτεμίδωρος οὕτως γράφω ἐκεῖνος ὁ λόγος , ἐν ὅς περί ὕδωρ πόσις ὁ Ἱπποκράτης διηγέομαι , ἄλλος τε οὐδέ δίψα παύω , ἀλλά ἐπιπικραίνω . χολώδης γάρ φύσις χολώδης καί ὑποχόνδριος κακός . κακός δέ ἑαυτοῦ καί χολώδης καί φίλαδυναμιος , ὅταν εἰς κενεότης εἰσέρχομαι . οὗτος ὁ ῥῆσις ἔνιοι γράφω ὡδί · χολώδης γάρ φύσις καί ὑποχόνδριος κακός , αὐτός ὁ Ἀρτεμίδωρος αἱρέω ὁ πρότερος γραφή ἐν ὅς πρόσκειμαι ὁ χολώδης γράφω οὕτως · χολώδης γάρ φύσις χολώδης οὐ ἁπλῶς ὁ τυγχάνω , καί πᾶς βούλομαι αὐτός ὁ ὕδωρ χολώδης εἰμί , ἀλλά μόνος ὁ χολώδης φύσις . ὅπως οὖν νῦν αὐτός ὁ πικρόχολος δίδωμι , εἰ μή ἄρα ὁ πικρόχολος ἄλλος τις οἴομαι εἰμί παρά ὁ χολώδης · ἀλλά ὅτι ὁ ὁ πικρός χολή πολύς γεννάω οὕτως ὀνομάζω πικρόχολος οὐδείς ἀγνοέω , ὁ μέν ἕτερος χολή ὁ μέλας ὀξύς μέν ὁράω , πικρός δέ , ὁ ὑγρός δέ καί ξανθός φαίνω . εὔδηλος οὖν ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις διά μέν αὐτός ὁ κατέχω πάθημα ὁ κάμνω φυλάσσω ὁ ὁ οἶνος πόσις · εἰ δέ τις εἰμί φύσις πικρόχολος , ἐπειδή μέγας οὗτος ὑπό ὁ ὑδατοποσία βλάπτω , καθό λέγω καί διά ὁ περί δίαιτα ὀξύς ἐκεῖνος μόνος συγχωρέω , ὀλίγος παντελής ὀξύγλυκυς δίδωμι . οὗτος δέ σκευάζω , ὅς δή καί ἀπόμελι καλέω . ὅπως δέ μή ἅπτω ὁ νευρώδης μέρος , αἱρέω ὁ γλυκύς , εἰμί δηλονότι βλαβερός ὁ ὀξύς καί μάλα ὅταν ἐκ μέλι καί ὄξος κατασκευάζω · καί μή καθά λέγω ἐπί ὁ κηρίον . ἐν Ἑλλάς μέν γάρ οὕτως καί μάλα περί ὁ Ἦλις , ἐν δέ ὁ ἄλλος ἔθνος ἐπί κηρίον σκευάζω ἐγώ αὐτός μείγνυμι ὄξος μέλι καί συνεψάω , ὡς ἑνόω τε ὁ ποιότης αὐτός , θραύω δέ ὁ ὄξος δύναμις .