galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 4.23
Ἢν δὲ ἡ ὥρη χειμερινὴ ἔῃ καὶ ἔρια ῥυπαρὰ ἐν οἴνῳ καὶ ἐλαίῳ καταῤῥαίνοντα χλιεροῖσι ἄνωθεν ἐπιτέγγειν . Οὔτε χλιαροῖς ἐχρῆτο τοῖς φαρμάκοις , οὔθ’ ὅλως ἐμίγνυεν ἔλαιον , εἴπερ ὡς ἡλκωμένον ἁπλῶς ἐθεράπευε τὸ μόριον , ἀλλ’ ὅπερ ἔμπροσθεν ἔφην , ἐπειδὴ φοβεῖται τὸν σπασμὸν , ἔλαιόν τε μίγνυσι καὶ χλιαρὰ προσφέρει πάντα , μήθ’ ὡς πρὸς σπασμὸν ἱστάμενος μόνον · ἀποκεχώρηκε γὰρ ἂν οὕτω τῆς κατὰ τὸ ἕλκος ἰάσεως · ἀλλὰ μηδὲ πρὸς ἐκεῖνο μόνον ἀποβλέπων . ἐν γὰρ τοῖς ἐπιπεπλεγμένοις πάθεσι ἐπιπλέκεσθαι δεῖ καὶ τὴν θεραπείαν , διὰ τοῦτο δὲ καὶ τὰ ἔρια προσφέρειν κελεύει ῥυπαρὰ , τουτέστιν οἰσυπηρά . καλοῦσι γὰρ οὕτως αὐτὰ διὰ τὸν οἴσυπον , ἐπειδὴ καὶ τοῦτο τὸ φάρμακον οὐχ ἁπλῆς ἐστι δυνάμεως , ὡς ἐδείκνυμεν ἐν τοῖς περὶ φαρμάκων , ἀλλὰ μικτῆς ἐξ ἐναντίων ποιοτήτων τε καὶ δυνάμεων τῆς τε στυφούσης καὶ τῆς θερμαινούσης χλιαρῶς . ἐπιτέγγειν δὲ , τουτέστιν ἐπιβρέχειν κελεύει τὰς τοιαύτας διαθέσεις οὐκ ἐν χειμῶνι μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ θέρει δηλονότι . κοινὸν γὰρ τοῦτο κατὰ πάσης τῆς θεραπείας , ἧς εἶπεν , ἐπὶ τῇ τελευτῇ προσέθηκεν , οὐχ ὡς ἐν τῷ χειμῶνι μόνον δεομένων τῶν τοιούτων διαθέσεων ὑγρότητος διηνεκοῦς , ἀλλὰ καὶ τῷ θέρει μᾶλλον ἢ ἐκείνῳ . διότι καὶ μᾶλλόν γ’ ἐν αὐτῷ ξηραίνεται τὰ περιβαλλόμενα τοῖς οὕτως ἔχουσιν ἔρια . καταντλεῖν μὲν οὖν ἀεὶ συνεχῶς ἅπαντα τὰ τοιαῦτα κελεύει . τὸ καταντλούμενον δ’ εἶναι χρὴ τοιοῦτον , οἶον ἐκέλευσε κατὰ τὴν πρώτην εὐθέως θεραπείαν προσφέρειν ἢ οἶνον μόνον , ὅταν ᾖ θέρους ἢ μετ’ ἐλαίου κατὰ χειμῶνα δηλονότι καὶ μέντοι καὶ τὸ ποσὸν τῆς θερμότητος ἐκ τῆς τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος εὑρήσεις κράσεως . ἡνίκα μὲν γὰρ ἱκανῶς ἐστι ψυχρὸς , αὐξήσεις τὴν θερμότητα τῶν ἐπαντλουμένων ὑγρῶν , ἡνίκα δὲ θερμὸς , ἐκλύσεις . οὐ γὰρ ὅλως ἧκεν ἐπὶ τὸ χρῆσθαι τῷ θερμῷ , διὰ τοῦτο καὶ τὴν ποσότητα τῆς θερμασίας ὑπαλλάξεις συνεπιτείνων τε καὶ συνεκλύων τῇ τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος κράσει . μεμνῆσθαι δ’ ἐπὶ τῶν τοιούτων ἁπάντων χρὴ τῶν εἰρημένων ὑπ’ αὐτοῦ καθόλου καὶ μὴ πάντα ἐπὶ πᾶσιν ἀκούειν ἐθέλειν . τίνα δὲ ταῦτά ἐστιν ; ἃ καὶ διὰ τῶν εἰς τοὺς ἀφορισμοὺς ὑπομνημάτων ἠξίωσα μεμνῆσθαι καὶ δι’ ἄλλων πολλῶν · καὶ ἐπειδὰν ἕν τι ῥηθῇ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ὅσα τὴν αὐτὴν ἔχει δύναμιν ἀναμιμνήσκεσθαι προσήκει καὶ νομίζειν ἐπὶ πάντων ἀκηκοέναι τὸν λόγον ὡς ἂν καὶ πάντων ὄντα κοινόν . οὕτω γοῦν καὶ νῦν αὐτὸς μὲν ὥρας χειμερινῆς ἐμνημόνευσε , σὺ δὲ καὶ χώρας καὶ ἡλικίας καὶ ἐθῶν τε καὶ φυσικῆς κράσεως σωμάτων ἀναμνησθήσῃ , χώρας μὲν ψυχρᾶς , ἡλικίας δὲ πρεσβυτικῆς , ἐθῶν δὲ τῶν καταψυχόντων τὸ σῶμα καὶ φυσικῆς κράσεως τῆς ψυχροτέρας . ἅπαντα γὰρ ἐνδείκνυται ταῦτα τὴν αὐτὴν ἔνδειξιν τῇ πρὸς Ἱπποκράτους ὥρᾳ γεγραμμένῃ . ἀλλὰ καὶ ὥσπερ ἐν χειμῶνι πρὸς τὸ θερμότερον ὑπαλλάττει τὴν θεραπείαν , οὕτως ἐν θέρει κατὰ τοὐναντίον ἐπὶ τὸ ψυχρότερον ὑπαλλάξεις . ἀνάλογον δὲ τῷ θέρει κατὰ τὰς θερμὰς ἡλικίας τε καὶ χώρας ἔθη τε καὶ κράσεις σωμάτων . πάντων μὲν οὖν θερμαίνειν ἐνδεικνυμένων αὐξήσεις ἐπὶ τὸ θερμὸν ἅπασαν τὴν θεραπείαν , ἁπάντων δὲ ψύχειν ἐπὶ τὸ ψυχρόν · εἰ δὲ τὰ μὲν ἐπὶ τὸ θερμαίνειν γε , τὰ δὲ ἐπὶ τὸ ψύχειν προτρέπει , πρός τε τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν ἀποβλέπων καὶ τὴν δύναμιν , οὕτως ἂν μάλιστα στοχάσαι τοῦ προσήκοντος μετρίως κατὰ τὸ θερμαίνειν τε καὶ ψύχειν .
Lemmas: ἐάν δέ ὁ ὥρα χειμερινός εἰμί καί ἔριον ῥυπαρός ἐν οἶνος καί ἔλαιον καταρραίνω χλιερός ἄνωθεν ἐπιτέγγω . οὔτε χλιαρός χράω ὁ φάρμακον , οὔτε ὅλος μείγνυμι ἔλαιον , εἴπερ ὡς ἑλκόω ἁπλῶς θεραπεύω ὁ μόριον , ἀλλά ὅς ἔμπροσθεν φημί , ἐπειδή φοβέω ὁ σπασμός , ἔλαιον τε μείγνυμι καί χλιαρός προσφέρω πᾶς , μήτε ὡς πρός σπασμός ἵστημι μόνος · ἀποχωρέω γάρ ἄν οὕτως ὁ κατά ὁ ἕλκος ἴασις · ἀλλά μηδέ πρός ἐκεῖνος μόνος ἀποβλέπω . ἐν γάρ ὁ ἐπιπλέκω πάθος ἐπιπλέκω δέω καί ὁ θεραπεία , διά οὗτος δέ καί ὁ ἔριον προσφέρω κελεύω ῥυπαρός , τουτέστι οἰσυπηρός . καλέω γάρ οὕτως αὐτός διά ὁ οἴσυπος , ἐπειδή καί οὗτος ὁ φάρμακον οὐ ἁπλόος εἰμί δύναμις , ὡς δείκνυμι ἐν ὁ περί φάρμακον , ἀλλά μικτός ἐκ ἐναντίος ποιότης τε καί δύναμις ὁ τε στύφω καί ὁ θερμαίνω χλιαρός . ἐπιτέγγω δέ , τουτέστι ἐπιβρέχω κελεύω ὁ τοιοῦτος διάθεσις οὐ ἐν χειμών μόνος , ἀλλά καί ὁ θέρος δηλονότι . κοινός γάρ οὗτος κατά πᾶς ὁ θεραπεία , ὅς λέγω , ἐπί ὁ τελευτή προστίθημι , οὐ ὡς ἐν ὁ χειμών μόνος δέω ὁ τοιοῦτος διάθεσις ὑγρότης διηνεκής , ἀλλά καί ὁ θέρος μάλα ἤ ἐκεῖνος . διότι καί μάλα γε ἐν αὐτός ξηραίνω ὁ περιβάλλω ὁ οὕτως ἔχω ἔριον . καταντλέω μέν οὖν ἀεί συνεχής ἅπας ὁ τοιοῦτος κελεύω . ὁ καταντλέω δέ εἰμί χρή τοιοῦτος , οἷος κελεύω κατά ὁ πρῶτος εὐθύς θεραπεία προσφέρω ἤ οἶνος μόνος , ὅταν εἰμί θέρος ἤ μετά ἔλαιον κατά χειμών δηλονότι καί μέντοι καί ὁ ποσός ὁ θερμότης ἐκ ὁ ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ εὑρίσκω κρᾶσις . ἡνίκα μέν γάρ ἱκανός εἰμί ψυχρός , αὐξάνω ὁ θερμότης ὁ ἐπαντλέω ὑγρός , ἡνίκα δέ θερμός , ἐκλύω . οὐ γάρ ὅλος ἥκω ἐπί ὁ χράω ὁ θερμός , διά οὗτος καί ὁ ποσότης ὁ θερμασία ὑπαλλάσσω συνεπιτείνω τε καί συνεκλύομαι ὁ ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ κρᾶσις . μιμνῄσκω δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος ἅπας χρή ὁ λέγω ὑπό αὐτός καθόλου καί μή πᾶς ἐπί πᾶς ἀκούω ἐθέλω . τίς δέ οὗτος εἰμί ; ὅς καί διά ὁ εἰς ὁ ἀφορισμός ὑπόμνημα ἀξιόω μιμνῄσκω καί διά ἄλλος πολύς · καί ἐπειδάν εἷς τις λέγω καί ὁ ἄλλος ἅπας ὅσος ὁ αὐτός ἔχω δύναμις ἀναμιμνῄσκω προσήκω καί νομίζω ἐπί πᾶς ἀκούω ὁ λόγος ὡς ἄν καί πᾶς εἰμί κοινός . οὕτως γοῦν καί νῦν αὐτός μέν ὥρα χειμερινός μνημονεύω , σύ δέ καί χώρα καί ἡλικία καί ἔθος τε καί φυσικός κρᾶσις σῶμα ἀναμιμνῄσκω , χώρα μέν ψυχρός , ἡλικία δέ πρεσβυτικός , ἔθος δέ ὁ καταψύχω ὁ σῶμα καί φυσικός κρᾶσις ὁ ψυχρός . ἅπας γάρ ἐνδείκνυμι οὗτος ὁ αὐτός ἔνδειξις ὁ πρός Ἱπποκράτης ὥρα γράφω . ἀλλά καί ὥσπερ ἐν χειμών πρός ὁ θερμός ὑπαλλάσσω ὁ θεραπεία , οὕτως ἐν θέρος κατά ἐναντίος ἐπί ὁ ψυχρός ὑπαλλάσσω . ἀνάλογος δέ ὁ θέρος κατά ὁ θερμός ἡλικία τε καί χώρα ἔθος τε καί κρᾶσις σῶμα . πᾶς μέν οὖν θερμαίνω ἐνδείκνυμι αὐξάνω ἐπί ὁ θερμός ἅπας ὁ θεραπεία , ἅπας δέ ψύχω ἐπί ὁ ψυχρός · εἰ δέ ὁ μέν ἐπί ὁ θερμαίνω γε , ὁ δέ ἐπί ὁ ψύχω προτρέπω , πρός τε ὁ ἀριθμός αὐτός ἀποβλέπω καί ὁ δύναμις , οὕτως ἄν μάλα στοχᾴζω ὁ προσήκω μέτριος κατά ὁ θερμαίνω τε καί ψύχω .