galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 1.Prooemium
Ὅτι μὲν τὸ βιβλίον ἕπεται τῷ περὶ ἀγμῶν εἴρηται μὲν ἤδη καὶ διὰ τῶν εἰς ἐκεῖνο γεγραμμένων ὑπομνημάτων , εἰρήσεται δὲ καὶ νῦν ἐπὶ βραχύ . πρῶτον μὲν ἀπὸ τῶν ἀρχῶν ἑκατέρου τῶν βιβλίων δῆλον , ἐν ἐκείνῳ μὲν γὰρ οὕτως ἄρχεται , ἐχρῆν τὸν ἰητρὸν τῶν ἐκπτωσίων καὶ κατηγμάτων , ὡς ἰθυτάτας τὰς καταστάσιας ποιέεσθαι , μηκύνων σαφῶς ὅτι περὶ καταγμάτων αὐτῷ καὶ ἐξαρθρημάτων ὁ λόγος ἔσοιτο . κατὰ δὲ τοῦτο πάλιν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τὸν δέ σύνδεσμον ἔγραψεν ἐπὶ προειρημένῳ μέντοι πάντως λεγόμενον , ἀρχόμενον δὲ οὐδέποτε λόγον . καίτοι τινὲς εἰς τοσοῦτον ἥκουσι σοφίας ὥστε τοῦ Ξενοφῶντος οἰκονομικῶν μνημονεύειν οἰόμενοι μαρτυρεῖν αὐτοῖς ἔθος εἶναι τοῖς παλαιοῖς ἐν ἀρχῇ λόγου χρῆσθαι τῷ δέ συνδέσμῳ , διὰ τοῦτό φασιν ἄρχεσθαι τὸν Ξενοφῶντα τοῦ συγγράμματος οὕτως · ἤκουσα δέ ποτε αὐτοῦ , φησὶ , καὶ περὶ οἰκονομίας τοιάδε μοὶ διαλεγομένου , μὴ γιγνώσκοντες ὅτι τὸ βιβλίον τοῦτο τῶν Σωκρατικῶν ἀπομνημονευμάτων ἐστὶ τὸ ἔσχατον . ἀλλ’ ἐπειδή γε τούτοις αὐτὴ τῶν πραγμάτων ἡ διδασκαλία τὴν ἀκολουθίαν ἐνδείκνυται τῷ περὶ τῶν ἄρθρων συγγράμματι πρὸς τὸ περὶ τῶν ἀγμῶν · ἐπαγγειλάμενος γὰρ ἐν ἐκείνῳ περὶ τῶν ἐκπτώσεών τε καὶ καταγμάτων ἐρεῖν , ὅσα μὴ διῆλθεν ἐν αὐτῷ , κατὰ τοῦτο προσέθηκεν , ὡς μηδὲν λείπειν τῇ πραγματείᾳ διὰ τοῦτο . διὸ καί τινας ἔφην οὐχ ὑπ’ αὐτοῦ λέγειν Ἱπποκράτους εἰς δύο βιβλία τετμῆσθαι τὴν ὅλην πραγματείαν , ἀλλ’ ὑπ’ ἐκείνου μὲν ἓν γράφεσθαι βιβλίον ἐπιγραφὲν ὑπ’ αὐτοῦ κατ’ ἰητρεῖον , ὕστερον δὲ ὑπ’ ἄλλου τινὸς εἰς δύο τμηθῆναι διὰ τὸ μέγεθος . ὅτι δὲ οὐδὲν οὔτ’ ἐξαρθρήματος εἶδος οὔτε κατάγματος ὑπελείπετο πλὴν τὰ περὶ κεφαλὴν γινόμενα τῷ ἄλλο ἐπ’ ἐκείνοις σύγγραμμα ποιήσασθαι , δῆλον δὴ ἀναμνησθέντι σοι τῶν τ’ ἐν τῷ περὶ ἀγμῶν ὑπ’ αὐτοῦ διδαχθέντων , ὧν τε ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ μέλλει διελθεῖν . ἐν μὲν οὖν τῷ περὶ ἀγμῶν ἔγραψε περὶ πήχεος καὶ βραχίονος καὶ κνήμης καὶ μηροῦ κατεαγότων , εἶθ’ ἑξῆς περὶ τῶν ἐν ποδὶ καὶ ἄκρᾳ χειρὶ , κἄπειτα περὶ τῶν μεθ’ ἕλκους καὶ ὅσα γυμνοῦνται τῶν ὀστῶν , εἶτα περὶ τῶν κατὰ γόνυ καὶ κατ’ ἀγκῶνα πάντων · ὑπελείπετο οὖν ἔτι τῶν μὲν ἄρθρων τὸ κατ’ ὦμον κατά τ’ ἰσχίον καὶ γόνυ καὶ ῥάχιν . τῶν καταγμάτων δὲ τὰ κατὰ τὰς πλευρὰς καὶ γένυν καὶ ῥίνα καὶ ὦτα , περὶ ὧν ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ διῆλθεν . ἀλλὰ καὶ περὶ διαστάσεως ὀστῶν καὶ περὶ θλασμάτων τῶν περὶ τὰ ἄρθρα κατ’ ἀμφότερα τὰ βιβλία διαλεγόμενος , εἴ τι παρέλιπεν ἐν τῷ περὶ ἀγμῶν ἐνταῦθα προσέθηκεν , ὥστε μηδὲν ὅλως ἐνταῦθα λείπεσθαι ἔτι μήτε κατάγματος εἶδος μήτε ἐξαρθρήματος μήτε διαστάσεως ὀστῶν . εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῶν θλασμάτων ὅσα γίνεται περὶ τε τοὺς μύας καὶ τὰς φλέβας καὶ τὰ νεῦρα · καὶ τἄλλα μὲν οὖν , ὡς ἔφην , ἱκανὴν τὴν ἀκολουθίαν ἐπιδεῖξαι τοῦδε τοῦ βιβλίου πρὸς τὸ περὶ ἀγμῶν , ἀλλὰ καὶ τὸ μηχάνημα συμβουλεύσας ἐν ἐκείνῳ τῷ βιβλίῳ παρασκευάσασθαι τοῖς ἐν μεγάλῃ πόλει μέλλουσιν ἰατρεύειν , ἐνταῦθα τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ σύμπασαν ἔγραψεν ἅμα τῷ καὶ ἀναμιμνήσκειν αὐτὸν ἡμᾶς , ὅτι καὶ πρόσθεν ὑπὲρ αὐτοῦ λόγον ἐποιήσατο . καλοῦσι δὲ τὸ μηχάνημα τοῦτο βάθρον Ἱπποκράτειον οἱ μετ’ αὐτὸν ἰατροί . ὅτι μὲν οὖν ἕπεται τὸ βιβλίον τοῦτο τῷ περὶ τῶν ἀγμῶν ἀρκείτω ταῦτα . πρὸς δὲ τὴν ἐξήγησιν ἴωμεν αὐτοῦ τοσοῦτον προειπόντες ἔτι , ὃ καὶ ἐπὶ τῆς περὶ ἀγμῶν ἐξηγήσεως προείπομεν , ὡς ἔστιν ἡ ἑρμηνεία τοῦ Ἱπποκράτους ἱκανῶς σαφὴς ἐλαχίστης ἐξηγήσεως δεομένη τῷ τὰ πρῶτα μαθήματα μεμαθηκότι καὶ εἰθισμένῳ λέξεως ἀκούειν ἀνδρὸς παλαιοῦ · καὶ εἴ τις οὕτως παρεσκευασμένος ἐπ’ ἀνθρωπείων ὀστῶν θεάσαιτο τὰς κατὰ τὰς διαρθρώσεις συνθέσεις ἣ πάντως γε ἐπὶ πιθηκείων ἔτι μᾶλλον αὐτῷ σαφῆ φανεῖται τὰ κατὰ τοῦτο τὸ βιβλίον . εἰ δὲ καὶ μυῶν ἀνατομῆς ἐμπείρως ἔχοι καὶ ἄλλως εἴη φύσει συνετὸς , οἷδ’ ὅτι καὶ τούτῳ πολλὰ τῶν ἐν τοῖσδε τοῖς ὑπομνήμασι γεγραμμένων φανεῖται περιττὰ φθάνοντι νοεῖν τὴν λέξιν τοῦ παλαιοῦ καὶ πρὸ τῶν ἐμῶν ἐξηγήσεων . ἀλλ’ ἐπεὶ μὴ μόνον τοῖς τοιούτοις ὑπομνήματα γράφομεν , ἄμεινον εἶναί μοι δοκεῖ τῶν ἄλλων στοχαζομένῳ , εἰ καὶ βραχεῖά τις ἀσάφεια φαίνοιτο μὴ παρέρχεσθαι ταύτην .
Lemmas: ὅτι μέν ὁ βιβλίον ἕπομαι ὁ περί ἀγμός λέγω μέν ἤδη καί διά ὁ εἰς ἐκεῖνος γράφω ὑπόμνημα , λέγω δέ καί νῦν ἐπί βραχύς . πρῶτος μέν ἀπό ὁ ἀρχή ἑκάτερος ὁ βιβλίον δῆλος , ἐν ἐκεῖνος μέν γάρ οὕτως ἄρχω , χρή ὁ ἰατρός ὁ ἔκπτωσις καί κατῆγμα , ὡς ἰθύς ὁ κατάστασις ποιέω , μηκύνω σαφής ὅτι περί κάταγμα αὐτός καί ἐξάρθρημα ὁ λόγος εἰμί . κατά δέ οὗτος πάλιν εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ δέ σύνδεσμος γράφω ἐπί προλέγω μέντοι πάντως λέγω , ἄρχω δέ οὐδέποτε λόγος . καίτοι τις εἰς τοσοῦτος ἥκω σοφία ὥστε ὁ Ξενοφῶν οἰκονομικός μνημονεύω οἴομαι μαρτυρέω αὐτός ἔθος εἰμί ὁ παλαιός ἐν ἀρχή λόγος χράω ὁ δέ σύνδεσμος , διά οὗτος φημί ἄρχω ὁ Ξενοφῶν ὁ σύγγραμμα οὕτως · ἀκούω δέ ποτέ αὐτός , φημί , καί περί οἰκονομία τοιόσδε ἐγώ διαλέγω , μή γιγνώσκω ὅτι ὁ βιβλίον οὗτος ὁ Σωκρατικός ἀπομνημόνευμα εἰμί ὁ ἔσχατος . ἀλλά ἐπειδή γε οὗτος αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ διδασκαλία ὁ ἀκολουθία ἐνδείκνυμι ὁ περί ὁ ἄρθρον σύγγραμμα πρός ὁ περί ὁ ἀγμός · ἐπαγγέλλω γάρ ἐν ἐκεῖνος περί ὁ ἔκπτωσις τε καί κάταγμα λέγω , ὅσος μή διέρχομαι ἐν αὐτός , κατά οὗτος προστίθημι , ὡς μηδείς λείπω ὁ πραγματεία διά οὗτος . διό καί τις φημί οὐ ὑπό αὐτός λέγω Ἱπποκράτης εἰς δύο βιβλίον τέμνω ὁ ὅλος πραγματεία , ἀλλά ὑπό ἐκεῖνος μέν εἷς γράφω βιβλίον ἐπιγράφω ὑπό αὐτός κατά ἰατρεῖον , ὕστερον δέ ὑπό ἄλλος τις εἰς δύο τέμνω διά ὁ μέγεθος . ὅτι δέ οὐδείς οὔτε ἐξάρθρημα εἶδος οὔτε κάταγμα ὑπολείπω πλήν ὁ περί κεφαλή γίγνομαι ὁ ἄλλος ἐπί ἐκεῖνος σύγγραμμα ποιέω , δῆλος δή ἀναμιμνῄσκω σύ ὁ τε ἐν ὁ περί ἀγμός ὑπό αὐτός διδάσκω , ὅς τε ἐν οὗτος ὁ βιβλίον μέλλω διέρχομαι . ἐν μέν οὖν ὁ περί ἀγμός γράφω περί πῆχυς καί βραχίων καί κνήμη καί μηρός κατάγνυμι , εἶτα ἑξῆς περί ὁ ἐν πούς καί ἄκρος χείρ , ἔπειτα περί ὁ μετά ἕλκος καί ὅσος γυμνόω ὁ ὀστέον , εἶτα περί ὁ κατά γόνυ καί κατά ἀγκών πᾶς · ὑπολείπω οὖν ἔτι ὁ μέν ἄρθρον ὁ κατά ὦμος κατά τε ἰσχίον καί γόνυ καί ῥάχις . ὁ κάταγμα δέ ὁ κατά ὁ πλευρά καί γένυς καί ῥίνη καί οὖς , περί ὅς ἐν οὗτος ὁ βιβλίον διέρχομαι . ἀλλά καί περί διάστασις ὀστέον καί περί θλάσμα ὁ περί ὁ ἄρθρον κατά ἀμφότερος ὁ βιβλίον διαλέγω , εἰ τις παραλείπω ἐν ὁ περί ἀγμός ἐνταῦθα προστίθημι , ὥστε μηδείς ὅλος ἐνταῦθα λείπω ἔτι μήτε κάταγμα εἶδος μήτε ἐξάρθρημα μήτε διάστασις ὀστέον . λέγω δέ καί περί ὁ θλάσμα ὅσος γίγνομαι περί τε ὁ μῦς καί ὁ φλέψ καί ὁ νεῦρον · καί ἄλλος μέν οὖν , ὡς φημί , ἱκανός ὁ ἀκολουθία ἐπιδείκνυμι ὅδε ὁ βιβλίον πρός ὁ περί ἀγμός , ἀλλά καί ὁ μηχάνημα συμβουλεύω ἐν ἐκεῖνος ὁ βιβλίον παρασκευάζω ὁ ἐν μέγας πόλις μέλλω ἰατρεύω , ἐνταῦθα ὁ κατασκευή αὐτός σύμπας γράφω ἅμα ὁ καί ἀναμιμνῄσκω αὐτός ἐγώ , ὅτι καί πρόσθεν ὑπέρ αὐτός λόγος ποιέω . καλέω δέ ὁ μηχάνημα οὗτος βάθρον Ἱπποκράτειος ὁ μετά αὐτός ἰατρός . ὅτι μέν οὖν ἕπομαι ὁ βιβλίον οὗτος ὁ περί ὁ ἀγμός ἀρκέω οὗτος . πρός δέ ὁ ἐξήγησις ἔρχομαι αὐτός τοσοῦτος προλέγω ἔτι , ὅς καί ἐπί ὁ περί ἀγμός ἐξήγησις προλέγω , ὡς εἰμί ὁ ἑρμηνεία ὁ Ἱπποκράτης ἱκανός σαφής ἐλαχύς ἐξήγησις δέω ὁ ὁ πρῶτος μάθημα μανθάνω καί ἐθίζω λέξις ἀκούω ἀνήρ παλαιός · καί εἰ τις οὕτως παρασκευάζω ἐπί ἀνθρώπειος ὀστέον θεάομαι ὁ κατά ὁ διάρθρωσις σύνθεσις ὅς πάντως γε ἐπί πιθήκειος ἔτι μάλα αὐτός σαφής φαίνω ὁ κατά οὗτος ὁ βιβλίον . εἰ δέ καί μῦς ἀνατομή ἔμπειρος ἔχω καί ἄλλος εἰμί φύσις συνετός , ὅδε ὅτι καί οὗτος πολύς ὁ ἐν ὅδε ὁ ὑπόμνημα γράφω φαίνω περισσός φθάνω νοέω ὁ λέξις ὁ παλαιός καί πρό ὁ ἐμός ἐξήγησις . ἀλλά ἐπεί μή μόνος ὁ τοιοῦτος ὑπόμνημα γράφω , ἀγαθός εἰμί ἐγώ δοκέω ὁ ἄλλος στοχάζομαι , εἰ καί βραχύς τις ἀσάφεια φαίνω μή παρέρχομαι οὗτος .