galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 2.43
Ἢν δὲ μὴ παχὺ ὑπάλειπτρον μὴ ἐς τὸ ἔμπροσθεν τῆς ῥινὸς ἀπάγοντα τοῖσι δακτύλοισιν , ἀλλ’ ᾖ ἵδρυται . ἔξωθεν δὲ τῆς ῥινὸς ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἀμφιλαμβάνοντα τοῖσι δακτύλοισι συναναγκάζειν τε ἅμα καὶ ἀναφέρειν ἐς τὸ ἄνω . καὶ ἢν μὲν πάνυ ἐς τὸ ἔμπροσθεν τὸ κάτηγμα ἔῃ , οἷόν τέ τι καὶ εἴσω τῶν μυκτήρων ἐντιθέναι , ὥσπερ ἤδη εἴρηται , ἄχνην τὴν ἀφ’ ἡμιτυβίου ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον ἐν ὀθονίῳ εἱλίσσοντα , μᾶλλον δὲ ἐν Καρχηδονίῳ δέρματι ἐῤῥάψαντα , σχηματίσαντα τὸ ἁρμόσσον σχῆμα τῷ χωρίῳ , ἵνα ἐγκείσεται . ἢν μέντοι προσωτέρω ᾖ τὸ κάτηγμα , οὐδὲν οἷόν τε εἴσω ἐντιθέναι · καὶ γὰρ εἰ ἐν τῷ ἔμπροσθεν ἀσηρὸν τὸ φόρημα , πῶς γε δὴ οὐκ ἐν τῷ ἐσωτέρω ; τὸ μὲν οὖν πρῶτον καὶ ἔσωθεν ἀναπλάσσεσθαι καὶ ἔξωθεν ἀφειδήσαντα χρὴ ἀνάγειν ἐς τὴν ἀρχαίαν φύσιν καὶ διαρθρώσασθαι . κάρτα γάρ οἱ ἥ τε ῥὶς καταγεῖσα ἀναπλάσσεται , μάλιστα μὲν αὐθήμερος · ἢν δὲ μὴ , ὀλίγῳ ὕστερον , ἀλλὰ καταβλακεύουσιν οἱ ἰητροὶ καὶ ἁπαλωτέρως τὸ πρῶτον ἅπτονται ἢ ὡς χρή . παραβάλλοντα γὰρ τοὺς δακτύλους χρὴ ἔνθεν καὶ ἔνθεν κατὰ τὴν φύσιν τῆς ῥινὸς ὡς κατωτάτω κάτωθεν συναναγκάζειν , καὶ οὕτως μάλιστα ἀνορθοῦνται σὺν τῴ ἔσωθεν διορθώσει διορθοῦντα . ἔπειτα δὲ ἐς ταῦτα ἰητρὸς οὐδεὶς ἄλλος τοιοῦτός ἐστιν , εἰ ἐθέλοι μελετᾷν καὶ τολμᾷν , ὡς οἱ αὐτοῦ δάκτυλοι οἱ λιχανοί · οὗτοι γὰρ κατὰ φύσιν μάλιστά εἰσι . παραβάλλοντα γὰρ χρὴ τῶν δακτύλων ἑκάτερον παρὰ πᾶσαν τὴν ῥῖνα ἐρείδοντα ἡσύχως οὕτως ἔχειν , μάλιστα μὲν εἰ οἷόν τε εἴη ἀεὶ ἔστ’ ἂν κρατηθῇ , εἰ δὲ μὴ , ὡς πλεῖστον χρόνον , ὡς εἴρηται · εἰ δὲ μὴ , ἢ παῖδα ἢ γυναῖκά τινα . μαλθακὰς γὰρ τὰς χεῖρας δεῖ εἶναι οὕτως , ὡς ἂν κάλλιστα ἰητρευθείη ἡ ῥὶς , ὅτε μὴ ἐς τὸ σκολιὸν , ἀλλ’ ἐς τὸ κάτω ἱδρυμένη εἴη ἰσόῤῥοπος . ἐγὼ μὲν οὖν οὐδεμίαν που ῥῖνα εἶδον , ἥτις οὕτω κατεαγεῖσα οὐχ οἵη τε διαρθρωθῆναι αὐτίκα , πρὶν πωρωθῆναι συναγκαζομένη ἐγένετο , εἴ τις ὀρθῶς ἐθέλοι ἰητρεύειν . ἀλλ’ οἱ ἄνθρωποι αἰσχροὶ μὲν εἶναι πολλοῦ ἀποτιμῶσι · μελετᾷν δὲ ἅμα μὲν οὐκ ἐπίστανται , ἅμα δὲ οὐ τολμέουσιν , ἢν μὴ ὀδυνῶνται ἢ θάνατον δεδοίκασι , καίτοι ὀλιγοχρόνιος ἡ πώρωσις τῆς ῥινός . ἐν γὰρ δέκα ἡμέρῃσι κρατύνεται , ἢν μὴ ἐπισφακελίσῃ . ὁκόσοισι δὲ τὸ ὀστέον ἐς τὸ πλάγιον κατάγνυται , ἡ μὲν ἴησις αὕτη , τὴν δὲ διάρθρωσιν δηλονότι χρὴ ποιέεσθαι οὐκ ἰσόῤῥοπον ἀμφοτέρωθεν , ἀλλὰ τότε ἐγκεκλιμένον ὠθέειν ἐς τὴν φύσιν ἔκτοσθεν ἀναγκάζοντα καὶ ἐσματτευόμενον ἐς τοὺς μυκτῆρας καὶ τὰ εἴσω ῥεύσαντα διορθοῦν ἀόκνως ἔστ’ ἂν κατορθώσῃ , εὖ εἰδότα ὅτι ἢν μὴ αὐτίκα κατορθώσηται , οὐχ οἷόν τε μὴ καὶ διεστράφθαι τὴν ῥῖνα . ὅταν δὲ ἀγάγῃς ἐς τὴν φύσιν , προβαλόντα χρὴ ἐς τὸ χωρίον ἢ τοὺς δακτύλους ἢ τὸν ἕνα δάκτυλον , ᾗ ἐξέσχεν , ἀνακωχέειν ἢ αὐτὸν ἢ ἄλλον τινὰ , ἔστ’ ἂν κρατυνθῇ τὸ τρῶμα . ἀτὰρ καὶ ἐς τὸν μυκτῆρα τὸν μικρὸν δάκτυλον ἀπωθέοντα ἄλλοτε καὶ ἄλλοτε διορθοῦν χρὴ ﻿ τὰ ἐκκριθέντα . ὅτι δ’ ἂν φλεγμονῆς ὑπογίνεται τούτοισι , χρὴ τῷ σταιτὶ χρέεσθαι · τοῖσι μέντοι δακτύλοισι προσέχειν χρὴ ὁμοίως καὶ τοῦ σταιτὸς ἐπικειμένου . ἢν δέ που κατὰ τὸν χόνδρον ἐς τὰ πλάγια καταγῇ , ἀνάγκη τὴν ῥῖνα ἄκρην μετεστράφθαι . χρὴ οὖν τοῖσι τοιούτοισι ἐς τὸν μυκτῆρα ἄκρον διόρθωμά τι τῶν εἰρημένων ἢ ὅ τι τοιούτοισιν ἔοικεν ἐντιθέναι . πολλὰ δ’ ἄν τις εὕροι τὰ ἐπιτήδεια . ὅσα μήτε ὀσμὴν ἴσχει μήτε ἄλλως προσηνέα ἐστίν . ἐγὼ δέ ποτε πνεύμονος προβάτου ἀπότμημα ἐνέθηκα · τοῦτο γάρ πως παρέτυχεν · οἱ γὰρ σπόγγοι ἐντιθέμενοι ὑγράσματα δέχονται . Εἰ μὴ δυνατὸν , φησὶν , εἴη ἐντιθέναι τῇ ῥινὶ τοὺς δακτύλους , ὑπαλείπτρῳ χρηστέον . ὀνομάζει δ’ οὕτως , ὡς ἤδη πρόσθεν εἶπον , ἅπαν ὅ τι ἂν ὑπαλείψειεν , οἷαίπερ εἰσὶ μίλαι τε καὶ σπαθομίλαι καὶ τὰ διαπύρινα κατὰ τὸ πέρας αὐτῶν ἔχοντα ταῦτα πάντα κεφαλὰς περιφερεῖς . ὥσπερ δὲ ἐν τῷ καίειν τὴν μασχάλην ἐδεόμεθα λεπτοτάτων ὑπαλείπτρων , οὕτω νῦν παχέων ἐστὶ χρεία , ὁπότε γε καὶ τοῖς δακτύλοις , ὅταν ἐγχωρῇ , χρώμεθα , κἂν ἐντὸς εἰς τοὺς μυκτῆρας ὅσοιπερ ἂν αὐτῶν ἁρμόττωσι καὶ ὅσοι διαπλάττωσι τὸ κατεαγὸς μερὸς τῆς ῥινός . ὅπερ δὲ προσήκει χρῆσθαι τῷ ὑπαλείπτρῳ σαφῶς αὐτὸς ἐδίδαξεν , ἀνάγειν αὐτὸ κελεύσας οὐ κατὰ τὸ πρόσθεν μέρος τῆς ῥινὸς , ἀλλὰ καθ’ ὃ μάλιστα καταπέπτωκεν εἰς τὴν κοιλότητα τὸ κατεαγὸς αὐτῆς . ἐκεῖνο γάρ ἐστι τὸ καὶ τῆς μοχλείας δεόμενον , ἵνα ὑψωθὲν . εἰς τὴν κατὰ φύσιν ἀφίκηται χώραν · οὐδὲ γὰρ οὐδ’ ἄλλο τι τὸ διαπλάττειν ἐστὶν ὁτιοῦν μέρος ἔξω τοῦ τὴν οἰκείαν ἑκάστῳ τῶν μερῶν αὐτοῦ διδόναι χώραν . τὰ δ’ ἐφεξῆς τῆσδε τῆς ῥήσεως ἄχρι πολλοῦ πάντ’ ἐστὶ σαφῆ .
Lemmas: ἐάν δέ μή παχύς ὑπάλειπτρον μή εἰς ὁ ἔμπροσθεν ὁ ῥίς ἀπάγω ὁ δάκτυλος , ἀλλά εἰμί ἱδρύω . ἔξωθεν δέ ὁ ῥίς ἔνθεν καί ἔνθεν ἀμφιλαμβάνω ὁ δάκτυλος συναναγκάζω τε ἅμα καί ἀναφέρω εἰς ὁ ἄνω . καί ἐάν μέν πάνυ εἰς ὁ ἔμπροσθεν ὁ κάτηγμα εἰμί , οἷος τε τις καί εἴσω ὁ μυκτήρ ἐντίθημι , ὥσπερ ἤδη λέγω , ἄχνη ὁ ἀπό ἡμιτύβιον ἤ ἄλλος τις τοιοῦτος ἐν ὀθόνιον ἑλίσσω , μάλα δέ ἐν Καρχηδόνιος δέρμα ἐνράπτω , σχηματίζω ὁ ἁρμόζω σχῆμα ὁ χωρίον , ἵνα ἔγκειμαι . ἐάν μέντοι πρόσω εἰμί ὁ κάτηγμα , οὐδείς οἷος τε εἴσω ἐντίθημι · καί γάρ εἰ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἀσηρός ὁ φόρημα , πῶς γε δή οὐ ἐν ὁ ἔσω ; ὁ μέν οὖν πρῶτος καί ἔσωθεν ἀναπλάσσω καί ἔξωθεν ἀφειδέω χρή ἀνάγω εἰς ὁ ἀρχαῖος φύσις καί διαρθρόω . κάρτα γάρ ἕ ὁ τε ῥίς κατάσσω ἀναπλάσσω , μάλα μέν αὐθήμερος · ἐάν δέ μή , ὀλίγος ὕστερον , ἀλλά καταβλακεύω ὁ ἰατρός καί ἁπαλός ὁ πρῶτος ἅπτω ἤ ὡς χρή . παραβάλλω γάρ ὁ δάκτυλος χρή ἔνθεν καί ἔνθεν κατά ὁ φύσις ὁ ῥίς ὡς κάτω κάτωθεν συναναγκάζω , καί οὕτως μάλα ἀνορθόω σύν τις ἔσωθεν διόρθωσις διορθόω . ἔπειτα δέ εἰς οὗτος ἰατρός οὐδείς ἄλλος τοιοῦτος εἰμί , εἰ ἐθέλω μελετάω καί τολμάω , ὡς ὁ αὐτός δάκτυλος ὁ λιχανός · οὗτος γάρ κατά φύσις μάλα εἰμί . παραβάλλω γάρ χρή ὁ δάκτυλος ἑκάτερος παρά πᾶς ὁ ῥίς ἐρείδω ἥσυχος οὕτως ἔχω , μάλα μέν εἰ οἷος τε εἰμί ἀεί ἔστε ἄν κρατέω , εἰ δέ μή , ὡς πολύς χρόνος , ὡς λέγω · εἰ δέ μή , ἤ παῖς ἤ γυνή τις . μαλθακός γάρ ὁ χείρ δέω εἰμί οὕτως , ὡς ἄν καλός ἰητρεύͅζω ὁ ῥίς , ὅτε μή εἰς ὁ σκολιός , ἀλλά εἰς ὁ κάτω ἱδρύω εἰμί ἰσόρροπος . ἐγώ μέν οὖν οὐδείς που ῥίς ὁράω , ὅστις οὕτως κατεάσσω οὐ οἷος τε διαρθρόω αὐτίκα , πρίν πωρόω συναγκάζομαι γίγνομαι , εἰ τις ὀρθός ἐθέλω ἰατρεύω . ἀλλά ὁ ἄνθρωπος αἰσχρός μέν εἰμί πολύς ἀποτιμάω · μελετάω δέ ἅμα μέν οὐ ἐπίσταμαι , ἅμα δέ οὐ τολμάω , ἐάν μή ὀδυνάω ἤ θάνατος δείδω , καίτοι ὀλιγοχρόνιος ὁ πώρωσις ὁ ῥίς . ἐν γάρ δέκα ἡμέρα κρατύνω , ἐάν μή ἐπισφακελίζω . ὁπόσος δέ ὁ ὀστέον εἰς ὁ πλάγιος κατάγνυμι , ὁ μέν ἴεσις οὗτος , ὁ δέ διάρθρωσις δηλονότι χρή ποιέω οὐ ἰσόρροπος ἀμφοτέρωθεν , ἀλλά τότε ἐγκλίνω ὠθέω εἰς ὁ φύσις ἔκτοσθε ἀναγκάζω καί ἐσματτεύω εἰς ὁ μυκτήρ καί ὁ εἴσω ῥέω διορθόω ἄοκνος ἔστε ἄν κατορθόω , εὖ οἶδα ὅτι ἐάν μή αὐτίκα κατορθόω , οὐ οἷος τε μή καί διαστρέφω ὁ ῥίς . ὅταν δέ ἄγω εἰς ὁ φύσις , προβάλλω χρή εἰς ὁ χωρίον ἤ ὁ δάκτυλος ἤ ὁ εἷς δάκτυλος , ᾗ ἐξέχω , ἀνακωχέω ἤ αὐτός ἤ ἄλλος τις , ἔστε ἄν κρατύνω ὁ τραῦμα . ἀτάρ καί εἰς ὁ μυκτήρ ὁ μικρός δάκτυλος ἀπωθέω ἄλλοτε καί ἄλλοτε διορθόω χρή ﻿ ὁ ἐκκρίνω . ὅτι δέ ἄν φλεγμονή ὑπογίγνομαι οὗτος , χρή ὁ σταῖς χράω · ὁ μέντοι δάκτυλος προσέχω χρή ὅμοιος καί ὁ σταῖς ἐπίκειμαι . ἐάν δέ που κατά ὁ χόνδρος εἰς ὁ πλάγιος κατάγνυμι , ἀνάγκη ὁ ῥίς ἄκρος μεταστρέφω . χρή οὖν ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ μυκτήρ ἄκρος διόρθωμα τις ὁ λέγω ἤ ὅς τις τοιοῦτος ἔοικα ἐντίθημι . πολύς δέ ἄν τις εὑρίσκω ὁ ἐπιτήδειος . ὅσος μήτε ὀσμή ἴσχω μήτε ἄλλος προσηνής εἰμί . ἐγώ δέ ποτέ πνεύμων πρόβατον ἀπότμημα ἐντίθημι · οὗτος γάρ πως παρατυγχάνω · ὁ γάρ σπόγγος ἐντίθημι ὕγρασμα δέχομαι . εἰ μή δυνατός , φημί , εἰμί ἐντίθημι ὁ ῥίς ὁ δάκτυλος , ὑπάλειπτρον χράω . ὀνομάζω δέ οὕτως , ὡς ἤδη πρόσθεν λέγω , ἅπας ὅς τις ἄν ὑπαλείφω , οἷος εἰμί μίλη τε καί σπαθομίλαι καί ὁ διαπύρινα κατά ὁ πέρας αὐτός ἔχω οὗτος πᾶς κεφαλή περιφερής . ὥσπερ δέ ἐν ὁ καίω ὁ μασχάλη δέω λεπτός ὑπάλειπτρον , οὕτως νῦν παχύς εἰμί χρεία , ὁπότε γε καί ὁ δάκτυλος , ὅταν ἐγχωρέω , χράω , ἐάν ἐντός εἰς ὁ μυκτήρ ὅσος ἄν αὐτός ἁρμόζω καί ὅσος διαπλήσσω ὁ κατάγνυμι μέρυ ὁ ῥίς . ὅς δέ προσήκω χράω ὁ ὑπάλειπτρον σαφής αὐτός διδάσκω , ἀνάγω αὐτός κελεύω οὐ κατά ὁ πρόσθεν μέρος ὁ ῥίς , ἀλλά κατά ὅς μάλα καταπίπτω εἰς ὁ κοιλότης ὁ κατάγνυμι αὐτός . ἐκεῖνος γάρ εἰμί ὁ καί ὁ μοχλεία δέω , ἵνα ὑψόω . εἰς ὁ κατά φύσις ἀφικνέομαι χώρα · οὐδέ γάρ οὐδέ ἄλλος τις ὁ διαπλάσσω εἰμί ὁστισοῦν μέρος ἔξω ὁ ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ὁ μέρος αὐτός δίδωμι χώρα . ὁ δέ ἐφεξῆς ὅδε ὁ ῥῆσις ἄχρι πολύς πᾶς εἰμί σαφής .