galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 1.7
Ἐνθέντες γὰρ τῆς ἑτέρης χειρὸς τοὺς κονδύλους ἐς τὴν μασχάλην ἀναγκάζουσιν ἄνω τὸ ἄρθρον , τὸν δὲ ἀγκῶνα παράγουσιν ἐπὶ τὸ στῆθος . Ὁ πρῶτος τρόπος οὗτος τῆς ἐμβολῆς ἐστιν ὑποβάλλοντος εἴτ’ αὐτοῦ τοῦ κάμνοντος εἴτ’ ἰατροῦ τινος ὑπὸ τὴν κεφαλὴν τοῦ βραχίονος τοὺς κονδύλους τῆς χειρὸς οὐχ ἁπλῶς , ἀλλ’ ἐκ τῶν ἔνδον μερῶν ὡς ἀποστῆσαι κάτω πρῶιον , εἶθ’ οὕτως εἰς τὴν ἄνω χώραν ἀπώσασθαι καὶ κατ’ εὐθὺ ποιῆσαι τῆς ὑποδεξομένης αὐτὴν κοιλότητος . ἐνταῦθα γὰρ , οἶμαι , καὶ οἱ περικείμενοι τῇ διαρθρώσει μύες ὑπηρετοῦσί τε καὶ συμπράττουσιν αὐτῇ . εἴρηται γὰρ ὑπ’ αὐτοῦ κατὰ τὸ περὶ ἀγμῶν , ὥσπερ οὖν καὶ ἡμῖν ἐν τοῖς περὶ μυῶν κινήσεως οἰκείαν τε καὶ σύμφυτον εἶναι τοῖς μυσὶ τὴν εἰς ἑαυτοὺς συνίζησιν . ἐκτείνονται γὰρ οὐχ ὑφ’ ἑαυτῶν , ἀλλ’ ὑπὸ τῶν ἀντιτεταμένων μυῶν ἡσυχάζοντες καὶ ἀργοῦντες αὐτοί . ἡ τοιαύτη κίνησις τῶν μυῶν καὶ τὴν ἐνεχθεῖσαν εἰς μασχάλην κεφαλὴν τοῦ βραχίονος οὐκ ἐᾷ κατὰ χώραν μένειν , ἀλλ’ ἀνασπᾷ μέχρι τῶν πλευρῶν τοῦ θώρακος ὑποπίπτειν τε καὶ ὑποκεῖσθαι τῷ τῆς ὠμοπλάτης αὐχένι , διό καὶ ἡ ἐμβολὴ σύνθετός ἐστιν ἐκ τριῶν ἐνεργειῶν , πρώτης μὲν καθ’ ἥν ἡμῖν εἰς τὸ πρόσω τὸ ἄρθρον ἄγεται , δευτέρας δὲ καθ’ ἣν ἄνω , καὶ τρίτης καθ’ ἢν ὀπίσω . αὕτη γὰρ ἀναγκαία τῷ ἐμβάλλοντι , δι’ οὗπερ ἂν ἐπιχειρεῖ τρόπου τὴν ἐμβολὴν ποιήσασθαι . ἔνθα μὲν οὖν ὑγρὰ φύσει καὶ χαλαρὰ τὰ περικείμενα σώματα διαρθρώσει μετὰ βραχείας καταστάσεως τῆς χειρὸς ἡ κεφαλὴ τοῦ βραχίονος εἰς τὸ πρόσω μέρος ἀνάγεται . συντόνων δὲ ὄντων ἰσχυροτέρως δεῖται , διὰ τοῦτ’ οὖν εὕρηνται πλείους τρόποι τῆς ἐμβολῆς , ἐπεὶ τό γε κεφάλαιον ἁπασῶν ἕν ἐστι τὸ προειρημένον , εἰς ﻿ τρεῖς οὓς εἶπον σκοποὺς ἀναγόμενον , αὐτοὺς δὲ τοὺς τρεῖς σκοποὺς εὕρομεν ἐκ τοῦ κοινοτάτου καὶ γενικωτάτου πάντων ὑφ’ Ἱπποκράτους μὲν εἰρημένου , πρὸς ἡμῶν δὲ ἀποδεδειγμένου κατὰ τὰ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου βιβλία . λεχθήσεται δὲ καὶ νῦν ὅσον οἷόν τε διὰ βραχυτάτων . οὐδὲν μὲν τῶν κατὰ φύσιν ἐπανορθώσεως δεῖται . φυλάττειν μὲν γὰρ ἡμῖν , οὐκ ἀνασκευάζειν αὐτὰ πρόκειται , τὰ δὲ παρὰ φύσιν ἔχοντα πρόκειται μὲν εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπανάγειν , ἀναγκαῖον δέ ἐστι τῷ μέλλοντι εἰς τὴν ἀρχαίαν ἐπανέρχεσθαι κατάτασιν , ὅθεν ἐξετράπετο τὴν αὐτὴν ὁδὸν ἀνάπαλιν ἐλθεῖν , ὅπερ οὐδὲν διαφέρει τοῦ φάναι τὴν ἐναντίαν ὁδὸν ἀνύσαι . τοῖς οὖν ἐξ Ἀθηνῶν εἰς Ἐλευσῖνα πορευθεῖσιν οὐκ ἂν ἔχοις ἐναντίαν ὁδὸν ἑτέραν εἰπεῖν ἢ τὴν ἐξ Ἐλευσῖνος Ἀθήναζε · καίτοι γε τὸ πρῶτον ἀνυσθὲν μέρος τῆς ὁδοῦ πορευομένοις ἐξ Ἀθηνῶν ὕστατον ἀναστρεφόντων . σκέπτου τοίνυν ἐφ’ ἑκάστης ἐξαρθρήσεως ὁπόθεν μὲν ἤρξατο τῆς μεταστάσεως τὸ ἄρθρον , ὅπως δὲ προῆλθεν , ὅποι δὲ τὴν τελευτὴν ἐποιήσατο . δεήσει γάρ σε τὴν μὲν τελευτὴν τῆς μεταστάσεως ἀρχὴν τῆς ἐπανόδου ποιήσασθαι , προελθεῖν δὲ ἐντεῦθεν ἀνάπαλιν τὴν ἀρχὴν τῆς ἐμπτώσεως . αὐτίκα γοῦν ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐξαρθρήσεως , ὅταν ἀπὸ τῆς οἰκείας ἕδρας εἰς τὴν πρόσω χώραν ἡ κεφαλὴ τοῦ βραχίονος ὑποχωροῦσα κάτω μὲν ἐνεχθῇ τῷ βάρει ῥέψασα , μετὰ ταῦτα δὲ ὀπίσω πρὸς τὰς πλευρὰς ὑπὸ τῶν μυῶν εἰς αὐτὰς συνελκόντων ἀνασπασθῇ , τὴν εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπάνοδον ἄρξασθαι μὲν ἀπὸ τῆς ὀπίσω χώρας ἀναγκαῖόν ἐστιν , ἐνταῦθα δὲ πρόσω μὲν πρῶτον , εἶτ’ ἄνω παράγεσθαι , κἀπειδὰν ἤδη κατ’ εὐθὺ τῆς κοιλότητος ᾖ , δυοῖν θάτερον , ἢ τοῖς μυσὶν ἐπιτρέψαι τὸ πᾶν ἢ καὶ αὐτὸν συνεπωθεῖν . ὅταν γε μὴν ἐπιτρέψῃς τοῖσι μυσὶ , μὴ καταλίπῃς τὴν κάτω χώραν ἀφρούρητον . ὀχεῖσθαι γὰρ ἐνταῦθα ἐπί τινος χρὴ τὸν βραχίονα , μή πως ἠτονηκότων τῶν μυῶν ἀνασπᾷν αὐτὸν ἐνεχθῆναι κάτω φθάσῃ , πρὶν ὑπ’ ἐκείνων εἰς τὴν οἰκείαν ἐνεχθῇ χώραν . οὐσῶν οὖν τούτων τῶν τριῶν ὁδοιοποριῶν , ἄριστον μέν ἐστιν ἑκάστην ποιεῖσθαι κατ’ εὐθεῖαν γραμμὴν , πρώτην μὲν τὴν πρόσω , δευτέραν δὲ τὴν ἄνω καὶ τρίτην τὴν ὀπίσω . πολλάκις δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ περικυλινδομένου τῆς κεφαλῆς τοῦ βραχίονος τῷ τῆς ὠμοπλάτης αὐχένι τὴν ἐμβολὴν ἐργαζόμεθα καὶ ὅ γε πρῶτος τρόπος ὁ διὰ τῶν δακτύλων ὑπό τε τοῦ πάσχοντος καὶ τῶν ἰατρῶν γιγνόμενος ἐκ τούτου τοῦ εἴδους ἐστίν . ὀνομάζει δὲ αὐτὸν αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης κατὰ περίσφαλσιν ἐπιτυγχανόμενον ἄνευ βλάβης ἐν τῇ κατ’ ὦμον διαρθρώσει μηδεμίαν ἐξοχὴν ἐχούσῃ προμήκη , μήτε κατὰ τὴν κεφαλὴν τοῦ βραχίονος . ἀκριβῶς γάρ ἐστι περιφερὴς , μήτε κατὰ τὰς ὀφρῦς τῆς ὑποδεξομένης αὐτὸν κοιλότητος · οἷς μὲν οὖν ἐκπίπτει πυκνῶς ἀνάγκη τήν τε διάρθρωσιν εἶναι χαλαρὰν καὶ τὴν κοιλότητα βραχείας ἔχειν τὰς ὀφρῦς , καὶ διὰ τοῦτο ῥᾳδίως αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐμβάλλουσι τὸ ἄρθρον οἱ οὕτω κατεσκευασμένοι τοὺς κονδύλους τῶν δακτύλων τῆς ἀπαθοῦς χειρὸς ὑποθέντες εἰς τὴν μασχάλην , ὡς μεταξὺ δηλονότι τὴν ἔνθεσιν αὐτῶν γίνεσθαι τῆς κεφαλῆς τοῦ βραχίονος καὶ τῶν πλευρῶν , καὶ γίνονται ἀντὶ μοχλοῦ τηνικαῦτα τῆς χειρὸς οἱ δάκτυλοι , τελευτώντων μὲν εἰς ὀξὺ πέρας τῶν κονδύλων , ὥσπερ ἡ κώνου κορυφή . αὐτῇ δὲ ταύτῃ τῇ κορυφῇ παρεισερχομένων ῥᾳδίως , ὡς εἰπεῖν , εἰς τὴν μεταξὺ χώραν τῆς τε κεφαλῆς τοῦ βραχίονος καὶ τῶν πλευρῶν . ἢν δ’ ἅπαξ ὑπ’ αὐτῆς εἰσδεχθῶσι ῥᾳδίας τῆς ἐμβολῆς γινομένης διὰ τὴν ὑγρότητα τῶν κατὰ τὴν διάρθρωσιν σωμάτων . οἱ μέντοι δάκτυλοι παραδεχθέντες εὐθέως ἐν αὐτῷ τούτῳ τὸ ἄρθρον εἰς τὸ πρόσω μέρος ἀφιστᾶσι τῶν πλευρῶν · ὁ δ’ ἀγκὼν παρὰ τὸ στῆθος ἀπαγόμενος ὑψοῖ τὸν βραχίονα . συνεπωθούντων δὲ ἐν τῷδε τῶν δακτύλων καὶ κυλινδουμένων κατὰ τῶν κάτω τε καὶ πρόσω μερῶν τῆς διαρθρώσεως ἡ κεφαλὴ τοῦ βραχίονος ἐπὶ τὴν ὀφρῦν ἀναβαίνει τῆς ὑποδεχομένης αὐτὴν κοιλότητος . εἰ δ’ ἅπαξ ἐν τούτῳ γένοιτο , διὰ βραχείας ῥοπῆς εἰς αὐτὴν ἐμπίπτει τὴν κοιλότητα · τοῦτο δ’ ἦν τὸ πέρας τῆς ἐμβολῆς .
Lemmas: ἐντίθημι γάρ ὁ ἕτερος χείρ ὁ κόνδυλος εἰς ὁ μασχάλη ἀναγκάζω ἄνω ὁ ἄρθρον , ὁ δέ ἀγκών παράγω ἐπί ὁ στῆθος . ὁ πρῶτος τρόπος οὗτος ὁ ἐμβολή εἰμί ὑποβάλλω εἴτε αὐτός ὁ κάμνω εἴτε ἰατρός τις ὑπό ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ὁ κόνδυλος ὁ χείρ οὐ ἁπλῶς , ἀλλά ἐκ ὁ ἔνδον μέρος ὡς ἀφίστημι κάτω πρώϊος , εἶτα οὕτως εἰς ὁ ἄνω χώρα ἀπωθέω καί κατά εὐθύς ποιέω ὁ ὑποδείκνυμι αὐτός κοιλότης . ἐνταῦθα γάρ , οἴομαι , καί ὁ περίκειμαι ὁ διάρθρωσις μῦς ὑπηρετέω τε καί συμπράσσω αὐτός . λέγω γάρ ὑπό αὐτός κατά ὁ περί ἀγμός , ὥσπερ οὖν καί ἐγώ ἐν ὁ περί μῦς κίνησις οἰκεῖος τε καί σύμφυτος εἰμί ὁ μῦς ὁ εἰς ἑαυτοῦ συνίζησις . ἐκτείνω γάρ οὐ ὑπό ἑαυτοῦ , ἀλλά ὑπό ὁ ἀντιτείνω μῦς ἡσυχάζω καί ἀργέω αὐτός . ὁ τοιοῦτος κίνησις ὁ μῦς καί ὁ φέρω εἰς μασχάλη κεφαλή ὁ βραχίων οὐ ἐάω κατά χώρα μένω , ἀλλά ἀνασπάω μέχρι ὁ πλευρά ὁ θώραξ ὑποπίπτω τε καί ὑπόκειμαι ὁ ὁ ὠμοπλάτη αὐχήν , διό καί ὁ ἐμβολή σύνθετος εἰμί ἐκ τρεῖς ἐνέργεια , πρῶτος μέν κατά ὅς ἐγώ εἰς ὁ πρόσω ὁ ἄρθρον ἄγω , δεύτερος δέ κατά ὅς ἄνω , καί τρίτος κατά ἐάν ὀπίσω . οὗτος γάρ ἀναγκαῖος ὁ ἐμβάλλω , διά ὅς ἄν ἐπιχειρέω τρόπος ὁ ἐμβολή ποιέω . ἔνθα μέν οὖν ὑγρός φύσις καί χαλαρός ὁ περίκειμαι σῶμα διαρθρόω μετά βραχύς κατάστασις ὁ χείρ ὁ κεφαλή ὁ βραχίων εἰς ὁ πρόσω μέρος ἀνάγω . σύντονος δέ εἰμί ἰσχυρός δέω , διά οὗτος οὖν εὑρίσκω πολύς τρόπος ὁ ἐμβολή , ἐπεί ὁ γε κεφάλαιος ἅπας εἷς εἰμί ὁ προλέγω , εἰς ﻿ τρεῖς ὅς λέγω σκοπός ἀνάγω , αὐτός δέ ὁ τρεῖς σκοπός εὑρίσκω ἐκ ὁ κοινός καί γενικός πᾶς ὑπό Ἱπποκράτης μέν λέγω , πρός ἐγώ δέ ἀποδείκνυμι κατά ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος βιβλίον . λέγω δέ καί νῦν ὅσος οἷος τε διά βραχύς . οὐδείς μέν ὁ κατά φύσις ἐπανόρθωσις δέω . φυλάσσω μέν γάρ ἐγώ , οὐ ἀνασκευάζω αὐτός πρόκειμαι , ὁ δέ παρά φύσις ἔχω πρόκειμαι μέν εἰς ὁ κατά φύσις ἐπανάγω , ἀναγκαῖος δέ εἰμί ὁ μέλλω εἰς ὁ ἀρχαῖος ἐπανέρχομαι κατάτασις , ὅθεν ἐκτρέπω ὁ αὐτός ὁδός ἀνάπαλιν ἔρχομαι , ὅς οὐδείς διαφέρω ὁ φημί ὁ ἐναντίος ὁδός ἀνύω . ὁ οὖν ἐκ Ἀθῆναι εἰς Ἐλευσίς πορεύω οὐ ἄν ἔχω ἐναντίος ὁδός ἕτερος λέγω ἤ ὁ ἐκ Ἐλευσίς Ἀθήναζε · καίτοι γε ὁ πρῶτος ἀνύω μέρος ὁ ὁδός πορεύω ἐκ Ἀθῆναι ὕστερος ἀναστρέφω . σκοπέω τοίνυν ἐπί ἕκαστος ἐξάρθρησις ὁπόθεν μέν ἄρχω ὁ μετάστασις ὁ ἄρθρον , ὅπως δέ προέρχομαι , ὅποι δέ ὁ τελευτή ποιέω . δέω γάρ σύ ὁ μέν τελευτή ὁ μετάστασις ἀρχή ὁ ἐπάνοδος ποιέω , προέρχομαι δέ ἐντεῦθεν ἀνάπαλιν ὁ ἀρχή ὁ ἔμπτωσις . αὐτίκα γοῦν ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐξάρθρησις , ὅταν ἀπό ὁ οἰκεῖος ἕδρα εἰς ὁ πρόσω χώρα ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ὑποχωρέω κάτω μέν φέρω ὁ βάρος ῥέπω , μετά οὗτος δέ ὀπίσω πρός ὁ πλευρά ὑπό ὁ μῦς εἰς αὐτός συνέλκω ἀνασπάω , ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπάνοδος ἄρχω μέν ἀπό ὁ ὀπίσω χώρα ἀναγκαῖος εἰμί , ἐνταῦθα δέ πρόσω μέν πρῶτος , εἶτα ἄνω παράγω , ἐπειδάν ἤδη κατά εὐθύς ὁ κοιλότης εἰμί , δύο ἕτερος , ἤ ὁ μῦς ἐπιτρέπω ὁ πᾶς ἤ καί αὐτός συνεπωθέω . ὅταν γε μήν ἐπιτρέπω ὁ μῦς , μή καταλείπω ὁ κάτω χώρα ἀφρούρητος . ὀχέω γάρ ἐνταῦθα ἐπί τις χρή ὁ βραχίων , μή πως ἀτονέω ὁ μῦς ἀνασπάω αὐτός φέρω κάτω φθάνω , πρίν ὑπό ἐκεῖνος εἰς ὁ οἰκεῖος φέρω χώρα . εἰμί οὖν οὗτος ὁ τρεῖς ὄδοιοπορια , ἀγαθός μέν εἰμί ἕκαστος ποιέω κατά εὐθύς γραμμή , πρῶτος μέν ὁ πρόσω , δεύτερος δέ ὁ ἄνω καί τρίτος ὁ ὀπίσω . πολλάκις δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί περικυλίνδω ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ὁ ὁ ὠμοπλάτη αὐχήν ὁ ἐμβολή ἐργάζομαι καί ὁ γε πρῶτος τρόπος ὁ διά ὁ δάκτυλος ὑπό τε ὁ πάσχω καί ὁ ἰατρός γίγνομαι ἐκ οὗτος ὁ εἶδος εἰμί . ὀνομάζω δέ αὐτός αὐτός ὁ Ἱπποκράτης κατά περίσφαλσις ἐπιτυγχάνω ἄνευ βλάβη ἐν ὁ κατά ὦμος διάρθρωσις μηδείς ἐξοχή ἔχω προμήκης , μήτε κατά ὁ κεφαλή ὁ βραχίων . ἀκριβής γάρ εἰμί περιφερής , μήτε κατά ὁ ὀφρύς ὁ ὑποδείκνυμι αὐτός κοιλότης · ὅς μέν οὖν ἐκπίπτω πυκνός ἀνάγκη ὁ τε διάρθρωσις εἰμί χαλαρός καί ὁ κοιλότης βραχύς ἔχω ὁ ὀφρύς , καί διά οὗτος ῥᾴδιος αὐτός ἑαυτοῦ ἐμβάλλω ὁ ἄρθρον ὁ οὕτως κατασκευάζω ὁ κόνδυλος ὁ δάκτυλος ὁ ἀπαθής χείρ ὑποτίθημι εἰς ὁ μασχάλη , ὡς μεταξύ δηλονότι ὁ ἔνθεσις αὐτός γίγνομαι ὁ κεφαλή ὁ βραχίων καί ὁ πλευρά , καί γίγνομαι ἀντί μοχλός τηνικαῦτα ὁ χείρ ὁ δάκτυλος , τελευτάω μέν εἰς ὀξύς πέρας ὁ κόνδυλος , ὥσπερ ὁ κῶνος κορυφή . αὐτός δέ οὗτος ὁ κορυφή παρεισέρχομαι ῥᾴδιος , ὡς λέγω , εἰς ὁ μεταξύ χώρα ὁ τε κεφαλή ὁ βραχίων καί ὁ πλευρά . ἐάν δέ ἅπαξ ὑπό αὐτός εἰσδέχομαι ῥᾴδιος ὁ ἐμβολή γίγνομαι διά ὁ ὑγρότης ὁ κατά ὁ διάρθρωσις σῶμα . ὁ μέντοι δάκτυλος παραδείκνυμι εὐθύς ἐν αὐτός οὗτος ὁ ἄρθρον εἰς ὁ πρόσω μέρος ἀφίστημι ὁ πλευρά · ὁ δέ ἀγκών παρά ὁ στῆθος ἀπάγω ὑψόω ὁ βραχίων . συνεπωθέω δέ ἐν ὅδε ὁ δάκτυλος καί κυλινδέω κατά ὁ κάτω τε καί πρόσω μέρος ὁ διάρθρωσις ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ἐπί ὁ ὀφρύς ἀναβαίνω ὁ ὑποδέχομαι αὐτός κοιλότης . εἰ δέ ἅπαξ ἐν οὗτος γίγνομαι , διά βραχύς ῥοπή εἰς αὐτός ἐμπίπτω ὁ κοιλότης · οὗτος δέ εἰμί ὁ πέρας ὁ ἐμβολή .