galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 3.49
Χρὴ δὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ διαναγκαζομένου τοιήνδε κατεσκευάσθαι . ἔξεστι μὲν ξύλον ἰσχυρὸν καὶ πλατὺ ἐντομὴν παραμήκεα ἔχον κατορύξαι , ἔξεστι δὲ καὶ ἀντὶ τοῦ ξύλου ἐν τοίχῳ ἐντομὴν παραμήκεα ἐντεμεῖν ἢ πήχεϊ ἀνωτέρω τοῦ ἐδάφεος ἢ ὅκως ἂν μετρίως ἔχῃ , ἔπειτα οἷον στύλον δρύϊνον , τετράγωνον , πλάγιον παραβάλλειν ἀπολείποντα ἀπὸ τοῦ τείχου , ὅσον παρελθεῖν τινα , ἢν δέῃ , καὶ ἐπὶ μὲν τὸν στύλον ἐπιστορέσαι ἢ χιτῶνας ἢ ἄλλο τι ὃ μαλθακὸν μὲν ἔσται , ὑπείξει δὲ μὴ μέγα , τὸν δὲ ἄνθρωπον πυριῆσαι . ἢν δὲ δέχηται , πολλῷ καὶ θερμῷ λούσας , κἄπειτα πρηνέα κατακλῖναι κατατεταμένον , καὶ τὰς μὲν χεῖρας αὐτοῦ παρατείναντα κατὰ φύσιν , προσδῆσαι πρὸς τὸ σῶμα . ἱμᾶντι δὲ μαλθακῷ ἱκανῷ πλατέϊ τε καὶ μακρῷ ἐκ δύο διαντέων ξυμβεβλημένῳ μέσῳ , κατὰ μέσον τὸ στῆθος δὶς περιβεβλῆσθαι χρὴ ὡς ἐγγυτάτω τῶν μασχαλέων , ἔπειτα τὸ περισσεῦον τῶν ἱμάντων κατὰ τὴν μασχάλην , ἑκάτερον περὶ τοὺς ὤμους περιβεβλήσθω , ἔπειτα αἰ ἀρχαὶ πρὸς ξύλον ὑπεροειδές τι προσδεδέσθωσαν ἁρμόζουσαι κατὰ μῆκος τῷ ξύλῳ τῷ ὑποτεταμένῳ πρὸς ὅ τι προσβάλλον τὸ ὑπεροειδὲς ἀντιστηρίζοντα κατατείνει . τοιούτῳ δέ τινι ἑτέρῳ δεσμῷ χρὴ ἄνωθεν τῶν γουνάτων δήσαντα καὶ ἄνωθεν τῶν πτερνέων τὰς ἀρχὰς τῶν ἱμάντων πρὸς τοιοῦτό τι ξύλον προσδῆσαι , ἄλλῳ δὲ ἱμᾶντι πλατέϊ καὶ μαλθακῷ καὶ δυνατῷ ταινιοειδέϊ πλάτος ἔχοντι καὶ μῆκος ἱκανὸν ἰσχυρῶς περὶ τὰς ἰξύας κύκλῳ περιδεδέσθαι , ὡς ἐγγύτατα τῶν ἰσχίων , ἔπειτα τὸ περισσεῦον τοῦ ταινιοειδέος ἅμα ἀμφοτέρας τὰς ἀρχὰς τῶν ἱμάντων πρὸς τὸ ξύλον προσδῆσαι τῶν ποδῶν , κἄπειτα κατατείνειν ἐν τούτῳ σχήματι καὶ ἔνθεν καὶ ἔνθεν , ἅμα μὲν ἰσοῤῥόπως , ἅμα δὲ ἐς ἰθύ . οὐδὲν γὰρ ἂν μέγα κακὸν ἡ τοιαύτη κατάτασις ποιήσῃ , εἰ χρηστῶς σκευασθείη · εἰ μὴ ἄρα ἐξεπίτηδές τις βούλοιτο τείνεσθαι . τὸν δὲ ἰητρὸν χρὴ ἢ ἄλλον ὅστις ἰσχυρὸς καὶ μὴ ἀμαθὴς ἐπιθέντα τὸ θέναρ τῆς χειρὸς ὑπὸ τὸ ὕβωμα καὶ τὴν ἑτέρην χεῖρα προσεπιθέντα ἐπὶ τὴν ἑτέρην καταναγκάζειν προσξυνιέντα , ἤν τε ἐς ἰθὺ ἐς τὸ κάτω πεφύκῃ καταναγκάζεσθαι , ἤν τε πρὸς τῆς κεφαλῆς , ἤν τε πρὸς τῶν ἰσχίων . καὶ ἀσινεστάτη μὲν αὕτη ἡ ἀνάγκη . ἀσινὲς δὲ καὶ ἐπικαθίζεσθαί τινα πρὸς τὸ κύφωμα τοῦ ἅμα κατατεινομένου ἐνσεῖσαι μετεωρισθέντα , ἀτὰρ καὶ ἐπιβῆναι τῷ ποδὶ καὶ ὀχηθῆναι ἐπὶ τὸ κύφωμα ἡσύχως τε ἐπενσεῖσαι οὐδὲν κωλύει . τὸ τοιοῦτο δὲ ποιῆσαι μετρίως ἐπιτήδειος ἄν τις εἴη τῶν ἐπὶ παλαίστραν εἰθισμένων . δυνατωτάτη μέντοι τῶν ἀναγκαίων ἐστὶν , εἰ ὁ μὲν τοῖχος ἐντετμημένος εἴη , τὸ δὲ ξύλον τὸ κατορωρυγμένον ᾗ ἐντέτμηται κατωτέρω εἴη τῆς ῥάχιος τοῦ ἀνθρώπου , ὁκόσῳ ἂν δοκέῃ μετρίως ἔχειν , σανὶς δὲ φιλυρίνη μὴ λεπτὴ ἐνείη ἢ καὶ ἄλλου τινὸς ξύλου , ἔπειτα ἐπὶ τὸ ὕβωμα ἐπιτεθείη ἢ τρύχιόν τι πολύπτυχον ἢ μικρόν τι σκύτινον ὑποκεφάλαιον , ὡς ἐλάχιστα μὴν ὑποκεῖσθαι ξυμφέρει , μόνον προμηθεόμενον ὡς μὴ ἡ σανὶς ὑπὸ σκληρότητος ὀδύνην παρὰ καιρὸν προσπαρέχῃ . κατὰ ἴξιν δὲ ἔστω ὡς μάλιστα τῇ ἐντομῇ τῇ ἐς τὸν τοῖχον τὸ ὕβωμα . ὡς ἂν ἡ σανὶς ᾗ μάλιστα ἐξέστηκε ταύτῃ μάλιστα πιέζῃ ἐπιτεθεῖσα . ὅταν δὲ ἐπιτεθῇ τὸν μέν τινα καταναγκάζειν χρὴ τὸ ἄκρον τῆς σανίδος , ἥν τε ἕνα δέῃ , ἤν τε δύο . τοὺς δὲ κατατείνειν τὸ σῶμα κατὰ μῆκος , ὡς πρόσθεν εἴρηται , τοὺς μὲν τῇ , τοὺς δὲ τῇ . ἔξεστι δὲ καὶ ὀνίσκοισι τὴν κατάτασιν ποιέεσθαι ἢ παρακατορύξαντα παρὰ τὸ ξύλον ἢ ἐν αὐτῷ τῷ ξύλῳ τὰς φλιὰς τῶν ὀνίσκων ἐντεκτηνάμενον , ἤν τε ὀρθὰς ἐθέλῃς ἑκατέρωθεν μικρὸν ὑπερεχούσας , ἤν τε κατὰ κορυφὴν τοῦ ξύλου ἔνθεν καὶ ἔνθεν . αὗται αἱ ἀνάγκαι εὐταμίευτοί εἰσι καὶ ἐς τὸ ἰσχυρότατον καὶ τὸ ἧσσον καὶ ἰσχὺν ἔχουσι τοιαύτην , ὥστε καὶ εἴ τις ἐπὶ λύμῃ βούλοιτο , ἀλλὰ μὴ ἐπὶ ἰητρείῃ ἐς τοιαύτας ἀνάγκας ἀγαγεῖν , κἀν τούτῳ ἰσχυρῶς δύνασθαι · καὶ γὰρ ἂν κατατείνων κατὰ μῆκος μοῦνον ἔνθεν καὶ ἔνθεν , οὕτω καὶ ἄλλην ἀνάγκην οὐδεμίην προστιθεὶς , ὅμως κατατείνειεν ἄν τις , ἀλλὰ μὴν καὶ ἢν μὴ κατατείνων . αὐτῇ δὲ μοῦνον τῇ σανίδι οὕτως εἰ ποιέει τις καὶ οὕτως ἱκανῶς καταναγκάσειε . καλαὶ οὖν αἱ τοιαῦται ἰσχύες εἰσὶν , ᾗ ἔξεστι καὶ ἀσθενεστέρῃσι καὶ ἰσχυροτέρῃσι χρέεσθαι αὐτὸν ταμιεύοντα , καὶ μὲν δὴ καὶ κατὰ φύσιν γε ἀναγκάζουσι . τὰ μὲν γὰρ ἐξεστεῶτα ἐς τὴν χώρην ἀναγκάζει καὶ ἡ ἵππωσις ἰέναι , τὰ δὲ ξυνελθόντα κατὰ φύσιν κατατείνουσιν αἱ κατὰ φύσιν κατατάσιες . οὔκουν ἐγὼ ἔχω τουτέων ἀνάγκας καλλίους οὐδὲ δικαιοτέρας . Τὰ ἐφεξῆς ἅπαντα σαφῶς ἑρμηνεύοντι , δι’ ὧν νῦν καὶ ἔστιν ὅτε παρακολουθεῖ τις λεγομένοις , οὔτε ἐξηγήσεως , ἀλλὰ δείξεώς ἐστιν αὐτοῦ χρεία . καὶ μέντοι καὶ τὰ ὑπομνήματα τοῖς ἑωρακόσιν ἤδη τὰς τοιαύτας ἐνεργείας γράφεται . λέλεκται δέ μοι καὶ πρόσθεν ὅτι τὰ οὕτω σαφῶς ὑπ’ αὐτοῦ γεγραμμένα μὴ νοήσας τις κατὰ τὴν πρώτην ἐπιβολὴν καὶ δὶς καὶ τρὶς καὶ πλεονάκις ἀναγνώτω προσέχων τὸν νοῦν . εἰ γὰρ τοῦτο ποιήσῃ , πάντως ταῦτ’ ἐννοήσει σαφῶς ἑρμηνευόμενον .
Lemmas: χρή δέ ὁ κατασκευή ὁ διαναγκάζω τοιόσδε κατασκευάζω . ἔξεστι μέν ξύλον ἰσχυρός καί πλατύς ἐντομή παραμήκης ἔχω κατορύσσω , ἔξεστι δέ καί ἀντί ὁ ξύλον ἐν τοῖχος ἐντομή παραμήκης ἐντέμνω ἤ πῆχυς ἀνώτερος ὁ ἔδαφος ἤ ὅπως ἄν μέτριος ἔχω , ἔπειτα οἷος στύλος δρύϊνος , τετράγωνος , πλάγιος παραβάλλω ἀπολείπω ἀπό ὁ τεῖχος , ὅσος παρέρχομαι τις , ἐάν δέω , καί ἐπί μέν ὁ στύλος ἐπιστόρεννυμι ἤ χιτών ἤ ἄλλος τις ὅς μαλθακός μέν εἰμί , ὑπείκω δέ μή μέγας , ὁ δέ ἄνθρωπος πυριάω . ἐάν δέ δέχομαι , πολύς καί θερμός λούω , ἔπειτα πρηνής κατακλίνω κατατείνω , καί ὁ μέν χείρ αὐτός παρατείνω κατά φύσις , προσδέω πρός ὁ σῶμα . ιά̔μα δέ μαλθακός ἱκανός πλατύς τε καί μακρός ἐκ δύο διαντός συμβάλλω μέσος , κατά μέσος ὁ στῆθος δίς περιβάλλω χρή ὡς ἐγγύς ὁ μασχάλη , ἔπειτα ὁ περισσεύω ὁ ἱμάς κατά ὁ μασχάλη , ἑκάτερος περί ὁ ὦμος περιβάλλω , ἔπειτα ὁ ἀρχή πρός ξύλον ὑπεροειδής τις προσδέω ἁρμόζω κατά μῆκος ὁ ξύλον ὁ ὑποτείνω πρός ὅς τις προσβάλλω ὁ ὑπεροειδής ἀντιστηρίζω κατατείνω . τοιοῦτος δέ τις ἕτερος δεσμός χρή ἄνωθεν ὁ γόνυ δέω καί ἄνωθεν ὁ πτέρνη ὁ ἀρχή ὁ ἱμάς πρός τοιοῦτος τις ξύλον προσδέω , ἄλλος δέ ιά̔μα πλατύς καί μαλθακός καί δυνατός ταινιοειδής πλάτος ἔχω καί μῆκος ἱκανός ἰσχυρός περί ὁ ἰξύα κύκλος περιδέω , ὡς ἐγγύς ὁ ἴσχιον , ἔπειτα ὁ περισσεύω ὁ ταινιοειδής ἅμα ἀμφότερος ὁ ἀρχή ὁ ἱμάς πρός ὁ ξύλον προσδέω ὁ πούς , ἔπειτα κατατείνω ἐν οὗτος σχῆμα καί ἔνθεν καί ἔνθεν , ἅμα μέν ἰσόρροπος , ἅμα δέ εἰς ἰθύς . οὐδείς γάρ ἄν μέγας κακός ὁ τοιοῦτος κατάτασις ποιέω , εἰ χρηστός σκευάζω · εἰ μή ἄρα ἐξεπίτηδες τις βούλομαι τείνω . ὁ δέ ἰατρός χρή ἤ ἄλλος ὅστις ἰσχυρός καί μή ἀμαθής ἐπιτίθημι ὁ θέναρ ὁ χείρ ὑπό ὁ ὕβωμα καί ὁ ἕτερος χείρ προσεπιτίθημι ἐπί ὁ ἕτερος καταναγκάζω προσσυνίημι , ἐάν τε εἰς ἰθύς εἰς ὁ κάτω φύζω καταναγκάζω , ἐάν τε πρός ὁ κεφαλή , ἐάν τε πρός ὁ ἴσχιον . καί ἀσινής μέν οὗτος ὁ ἀνάγκη . ἀσινής δέ καί ἐπικαθίζω τις πρός ὁ κύφωμα ὁ ἅμα κατατείνω ἐνσείω μετεωρίζω , ἀτάρ καί ἐπιβαίνω ὁ πούς καί ὀχέω ἐπί ὁ κύφωμα ἥσυχος τε ἐπενσείω οὐδείς κωλύω . ὁ τοιοῦτος δέ ποιέω μέτριος ἐπιτήδειος ἄν τις εἰμί ὁ ἐπί παλαίστρα ἐθίζω . δυνατός μέντοι ὁ ἀναγκαῖος εἰμί , εἰ ὁ μέν τοῖχος ἐντέμνω εἰμί , ὁ δέ ξύλον ὁ κατορύσσω ᾗ ἐντέμνω κάτω εἰμί ὁ ῥάχις ὁ ἄνθρωπος , ὁπόσος ἄν δοκέω μέτριος ἔχω , σανίς δέ φιλύρινος μή λεπτός ἔνειμι ἤ καί ἄλλος τις ξύλον , ἔπειτα ἐπί ὁ ὕβωμα ἐπιτίθημι ἤ τρύχιον τις πολύπτυχος ἤ μικρός τις σκύτινος ὑποκεφάλαιον , ὡς ἐλαχύς μήν ὑπόκειμαι συμφέρω , μόνος προμηθέομαι ὡς μή ὁ σανίς ὑπό σκληρότης ὀδύνη παρά καιρός προσπαρέχω . κατά ἵξις δέ εἰμί ὡς μάλα ὁ ἐντομή ὁ εἰς ὁ τοῖχος ὁ ὕβωμα . ὡς ἄν ὁ σανίς ὅς μάλα ἐξίστημι οὗτος μάλα πιέζω ἐπιτίθημι . ὅταν δέ ἐπιτίθημι ὁ μέν τις καταναγκάζω χρή ὁ ἄκρον ὁ σανίς , ὅς τε εἷς δέω , ἐάν τε δύο . ὁ δέ κατατείνω ὁ σῶμα κατά μῆκος , ὡς πρόσθεν λέγω , ὁ μέν ὁ , ὁ δέ ὁ . ἔξεστι δέ καί ὀνίσκος ὁ κατάτασις ποιέω ἤ παρακατορύσσω παρά ὁ ξύλον ἤ ἐν αὐτός ὁ ξύλον ὁ φλιά ὁ ὀνίσκος ἐντεκταίνομαι , ἐάν τε ὀρθός ἐθέλω ἑκατέρωθεν μικρός ὑπερέχω , ἐάν τε κατά κορυφή ὁ ξύλον ἔνθεν καί ἔνθεν . οὗτος ὁ ἀνάγκη εὐταμίευτος εἰμί καί εἰς ὁ ἰσχυρός καί ὁ ἥσσων καί ἰσχύς ἔχω τοιοῦτος , ὥστε καί εἰ τις ἐπί λύμη βούλομαι , ἀλλά μή ἐπί ἰητρείη εἰς τοιοῦτος ἀνάγκη ἄγω , ἐν οὗτος ἰσχυρός δύναμαι · καί γάρ ἄν κατατείνω κατά μῆκος μόνος ἔνθεν καί ἔνθεν , οὕτως καί ἄλλος ἀνάγκη οὐδέμιος προστίθημι , ὅμως κατατείνω ἄν τις , ἀλλά μήν καί ἐάν μή κατατείνω . αὐτός δέ μόνος ὁ σανίς οὕτως εἰ ποιέω τις καί οὕτως ἱκανός καταναγκάζω . καλός οὖν ὁ τοιοῦτος ἰσχύς εἰμί , ὅς ἔξεστι καί ἀσθενής καί ἰσχυρός χράω αὐτός ταμιεύω , καί μέν δή καί κατά φύσις γε ἀναγκάζω . ὁ μέν γάρ ἐξίστημι εἰς ὁ χώρα ἀναγκάζω καί ὁ ἵππωσις ἔρχομαι , ὁ δέ συνέρχομαι κατά φύσις κατατείνω ὁ κατά φύσις κατάτασις . οὔκουν ἐγώ ἔχω οὗτος ἀνάγκη καλός οὐδέ δίκαιος . ὁ ἐφεξῆς ἅπας σαφής ἑρμηνεύω , διά ὅς νῦν καί εἰμί ὅτε παρακολουθέω τις λέγω , οὔτε ἐξήγησις , ἀλλά δείξις εἰμί αὐτός χρεία . καί μέντοι καί ὁ ὑπόμνημα ὁ ὁράω ἤδη ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια γράφω . λέγω δέ ἐγώ καί πρόσθεν ὅτι ὁ οὕτως σαφής ὑπό αὐτός γράφω μή νοέω τις κατά ὁ πρῶτος ἐπιβολή καί δίς καί τρίς καί πλεονάκις ἀναγιγνώσκω προσέχω ὁ νόος . εἰ γάρ οὗτος ποιέω , πάντως οὗτος ἐννοέω σαφής ἑρμηνεύω .