galenus.in-hippocratis-librum-de-articulis-et-galeni-in-eum-commentarii-iv 1.12
Χρὴ δὲ τὸν μὲν ἄνθρωπον χαμαὶ κατακλῖναι ὕπτιον , τὸν δὲ ἐμβάλλοντα χαμαὶ ἵζεσθαι , ἐφ’ ὁπότερα ἂν τὸ ἄρθρον ἐκπεπτώκῃ , ἔπειτα λαβόμενον τῇσι χερσὶ τῇσιν ἑωυτοῦ τῆς χειρὸς τῆς σιναρῆς κατατείνειν αὐτὴν , τὴν δὲ πτέρνην ἐς τὴν μασχάλην ἐμβάλλοντα ἀντωθέειν , τῇ μὲν δεξιῇ ἐς τὴν δεξιὴν , τῇ δὲ ἀριστερῇ ἐς τὴν ἀριστερήν . δεῖ δὲ ἐς τὸ κοῖλον τῆς μασχάλης ἐνθεῖναι στρογγύλον τι ἐναρμόττον . ἐπιτηδειότατα δὲ αἱ πάνυ σμικραὶ σφαῖραι ﻿ καὶ σκληραὶ , οἷαι πολλαὶ ἐκ τῶν σκυτέων ῥάπτονται · ἢν γὰρ μή τι τοιοῦτον ἐγκέηται , οὐ δύναται ἡ πτέρνη ἐξικνέεσθαι πρὸς τὴν κεφαλὴν τοῦ βραχίονος · κατατεινομένης γὰρ τῆς χειρὸς κοιλαίνεται ἡ μασχάλη . οἱ γὰρ τένοντες οἱ ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς μασχάλης ἀντισφίγγοντες ἐναντίοι εἰσί . χρὴ δέ τινα ἐπὶ θάτερα τοῦ κατατεινομένου καθήμενον κατέχειν κατὰ τὸν ὑγιέα ὦμον , ὡς μὴ περιέλκηται τὸ σῶμα τῆς χειρὸς τῆς σιναρῆς ἐπὶ θάτερα τεινομένης , ἔπειτα ἱμάντος μαλθακοῦ πλάτος ἔχοντος ἱκανὸν , ὅταν ἡ σφαῖρα ἐντεθῇ εἰς τὴν μασχάλην περὶ τὴν σφαίρην περιβεβλημένου τοῦ ἱμάντος καὶ κατέχοντος , λαβόμενον ἀμφοτερέων τῶν ἀρχῶν τοῦ ἱμάντος ἀντικατατείνειν τινὰ ὑπὲρ κεφαλῆς τοῦ κατατεινομένου καθήμενον , τῷ ποδὶ προσβάντα πρὸς τοῦ ἀκρωμίου τὸ ὀστέον . ἡ δὲ σφαίρη ὡς ἐσωτάτω καὶ ὡς μάλιστα πρὸς τῶν πλευρέων κείσθω καὶ μὴ ἐπὶ τῇ κεφαλῇ τοῦ βραχίονος . Εἴ τις δὴ τῶν οὕτως εἰρημένων συνίησιν , οὗτος οὐ δεῖται τῆς διὰ τῶν λόγων ἐξηγήσεως , ἀλλὰ τῆς ἐπ’ αὐτῶν ἐνεργειῶν δείξεως . διὸ καὶ πολλάκις , ὡς καὶ πρόσθεν ἔφην , ἀξιῶ τὸ βιβλίον ἀναγινώσκειν αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους ἐπιμελῶς προσέχοντας τῇ λέξει καὶ πειρωμένους νοεῖσθαι τὸ λεγόμενον . ἐγὼ τοίνυν ὡς ἤδη σοὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ λεγομένων ἐν περινοίᾳ γεγονότι τὴν αἰτίαν προσθήσω , δι’ ἣν ἐγγύς τι τοῦ κατὰ φύσιν ἔφη τὴν τοιαύτην ἐμβολὴν εἶναι , τὰς ἔμπροσθεν ψαυσάμενος ὡς οὐ κατὰ φύσιν ἐπιτελουμένας . πρῶτον μὲν οὖν ὅτι κατατείνει τὸν βραχίονα μηδεμιᾶς τῶν ἔμπροσθεν ἐχούσης τοῦτο , ὥστε προσηκόντως ἄν τις ἐπαινέσειε τὴν τοιαύτην ἐμβολήν . ἐῤῥέθη γὰρ ἡμῖν κἀν τῇ περὶ τῶν ἀγμῶν πραγματείᾳ ἥ τε χρεία τῆς κατατάσεως , ὅτι τε προηγεῖσθαι χρὴ πάσης ἐμβολῆς καὶ διαπλάσεως αὐτήν . δεύτερον δὲ ἐπὶ τῷδε τῷ ἔργῳ τὸ διὰ τῆς πτέρνης ὀπίσω τὸν ἄνθρωπον ὠθεῖσθαι , χάριν τοῦ μὴ συνακολουθεῖν ἑλκομένῃ τῇ χειρί . διὰ μὲν οὖν τῶν δυοῖν τούτων ἐνεργειῶν ἡ ἀντίτασις γίνεται , διὰ μὲν τοῦ περιβαλλομένου κατὰ τὴν μασχάλην ἱμάντος εἰς τοὐπίσω τοῦ κάμνοντος ἑλκομένου , διὰ δὲ τοῦ ποδὸς ἀντωθουμένου πρόσω , καὶ σαφῶς γε πάνυ τῶν ἀντιτάσεων ἑκατέραν εἷς ἄνθρωπος ἐργάζεται . ταῦτα μὲν οὖν κατὰ φύσιν ἐν τῷ τρόπῳ τῷδε τῆς ἐμβολῆς γίνεται · ἡ μέντοι μοχλεία λείπεται τοῦ προσήκοντος , οὔτε τῆς μικρᾶς σφαίρας δυναμένης εἰς τὸ μεταξὺ τῶν τε πλευρῶν καὶ τῆς τοῦ βραχίονος κεφαλῆς εἰσελθεῖν οὔτε πολὺ μᾶλλον τῆς πτέρνης · ὅπου δ’ οὐδὲν εἰς ταύτην τὴν χώραν παρεισέρχεται , πῶς ἂν ἡ μοχλεία γένηται ; μὴ γινομένης δὲ ταύτης οὐδὲ τὴν ἐμβολὴν ἔσεσθαι κατὰ φύσιν .
Lemmas: χρή δέ ὁ μέν ἄνθρωπος χαμαί κατακλίνω ὕπτιος , ὁ δέ ἐμβάλλω χαμαί ἵζω , ἐπί ὁπότερος ἄν ὁ ἄρθρον ἐκπίπτω , ἔπειτα λαμβάνω ὁ χείρ ὁ ἑαυτοῦ ὁ χείρ ὁ σιναρός κατατείνω αὐτός , ὁ δέ πτέρνη εἰς ὁ μασχάλη ἐμβάλλω ἀντωθέω , ὁ μέν δεξιά εἰς ὁ δεξιός , ὁ δέ ἀριστερός εἰς ὁ ἀριστερός . δέω δέ εἰς ὁ κοῖλος ὁ μασχάλη ἐντίθημι στρογγύλος τις ἐναρμόζω . ἐπιτήδειος δέ ὁ πάνυ μικρός σφαῖρα ﻿ καί σκληρός , οἷος πολύς ἐκ ὁ σκυτεύς ῥάπτω · ἐάν γάρ μή τις τοιοῦτος ἔγκειμαι , οὐ δύναμαι ὁ πτέρνη ἐξικνέομαι πρός ὁ κεφαλή ὁ βραχίων · κατατείνω γάρ ὁ χείρ κοιλαίνω ὁ μασχάλη . ὁ γάρ τένων ὁ ἔνθεν καί ἔνθεν ὁ μασχάλη ἀντισφίγγω ἐναντίος εἰμί . χρή δέ τις ἐπί ἕτερος ὁ κατατείνω κάθημαι κατέχω κατά ὁ ὑγιής ὦμος , ὡς μή περιέλκω ὁ σῶμα ὁ χείρ ὁ σιναρός ἐπί ἕτερος τείνω , ἔπειτα ἱμάς μαλθακός πλάτος ἔχω ἱκανός , ὅταν ὁ σφαῖρα ἐντίθημι εἰς ὁ μασχάλη περί ὁ σφαῖρα περιβάλλω ὁ ἱμάς καί κατέχω , λαμβάνω ἀμφότερος ὁ ἀρχή ὁ ἱμάς ἀντικατατείνω τις ὑπέρ κεφαλή ὁ κατατείνω κάθημαι , ὁ πούς προσβαίνω πρός ὁ ἀκρώμιον ὁ ὀστέον . ὁ δέ σφαῖρα ὡς ἐσώτατος καί ὡς μάλα πρός ὁ πλευρά κεῖμαι καί μή ἐπί ὁ κεφαλή ὁ βραχίων . εἰ τις δή ὁ οὕτως λέγω συνίημι , οὗτος οὐ δέω ὁ διά ὁ λόγος ἐξήγησις , ἀλλά ὁ ἐπί αὐτός ἐνέργεια δείξις . διό καί πολλάκις , ὡς καί πρόσθεν φημί , ἀξιόω ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἐπιμελής προσέχω ὁ λέξις καί πειράω νοέω ὁ λέγω . ἐγώ τοίνυν ὡς ἤδη σύ ὁ ὑπό αὐτός λέγω ἐν περίνοια γίγνομαι ὁ αἰτία προστίθημι , διά ὅς ἐγγύς τις ὁ κατά φύσις φημί ὁ τοιοῦτος ἐμβολή εἰμί , ὁ ἔμπροσθεν ψαύω ὡς οὐ κατά φύσις ἐπιτελέω . πρῶτος μέν οὖν ὅτι κατατείνω ὁ βραχίων μηδείς ὁ ἔμπροσθεν ἔχω οὗτος , ὥστε προσηκόντως ἄν τις ἐπαινέω ὁ τοιοῦτος ἐμβολή . λέγω γάρ ἐγώ ἐν ὁ περί ὁ ἀγμός πραγματεία ὁ τε χρεία ὁ κατάτασις , ὅτι τε προηγέομαι χρή πᾶς ἐμβολή καί διάπλασις αὐτός . δεύτερος δέ ἐπί ὅδε ὁ ἔργον ὁ διά ὁ πτέρνα ὀπίσω ὁ ἄνθρωπος ὠθέω , χάριν ὁ μή συνακολουθέω ἕλκω ὁ χείρ . διά μέν οὖν ὁ δύο οὗτος ἐνέργεια ὁ ἀντίτασις γίγνομαι , διά μέν ὁ περιβάλλω κατά ὁ μασχάλη ἱμάς εἰς ὀπίσω ὁ κάμνω ἕλκω , διά δέ ὁ πούς ἀντωθέω πρόσω , καί σαφής γε πάνυ ὁ ἀντίτασις ἑκάτερος εἷς ἄνθρωπος ἐργάζομαι . οὗτος μέν οὖν κατά φύσις ἐν ὁ τρόπος ὅδε ὁ ἐμβολή γίγνομαι · ὁ μέντοι μοχλεία λείπω ὁ προσήκω , οὔτε ὁ μικρός σφαῖρα δύναμαι εἰς ὁ μεταξύ ὁ τε πλευρά καί ὁ ὁ βραχίων κεφαλή εἰσέρχομαι οὔτε πολύς μάλα ὁ πτέρνα · ὅπου δέ οὐδείς εἰς οὗτος ὁ χώρα παρεισέρχομαι , πῶς ἄν ὁ μοχλεία γίγνομαι ; μή γίγνομαι δέ οὗτος οὐδέ ὁ ἐμβολή εἰμί κατά φύσις .