galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.91
Τὸν τοιόνδε διαφύλαξον , ὅκως μὴ ἐμέσηται , ἀλλὰ κοιλίη ὑπελεύσηται . κλύσον οὖν ὅτι τάχος θερμῷ καὶ ὡς λιπαρωτάτῳ καὶ ἐς ὕδωρ ἀλείφων ὡς πλεῖστον κάθιζε θερμὸν , ἐν σκάφῃ κατακλίνων καὶ τοῦ θερμοῦ κατὰ μικρὸν παράχεε · καὶ ἢν θερμαινομένῳ αὐτέῳ ἡ κοιλίη ὑπίῃ , λέλυται . ξυμφέρει δὲ καὶ ἐγκοιμᾶσθαι τῷ τοιῷδε · καὶ πίνειν οἶνον λεπτὸν καὶ παλαιὸν καὶ ἀκρητέστερον · καὶ ἔλαιον δίδου , ὥστε ἡσυχίη καὶ ἡ κοιλίη ὑπίῃ καὶ λέλυται · σιτίων δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἀπεχέσθωσαν . ἢν δὲ μὴ ἀνῇ ὁ πόνος , ὄνου γάλα δίδου πίνειν , ἕως καθαρθῇ . Τὸ μὲν ὅτι τάχιστα κλύζειν καὶ κωλύειν ἐμεῖν , κοινὰ παραγγέλματα πάντων τῶν ἐν κοιλίᾳ περιεχομένων παρὰ φύσιν , ἃ σπουδάζομεν ἐκκριθῆναι κάτω · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸ θερμῷ κλύζειν κλύσματι , προκλητικὸν γὰρ τὸ θερμὸν , ὥσπερ ἀποκρουστικὸν τὸ ψυχρόν · τὸ δὲ λιπαρὸν εἶναι τὸ κλύσμα τῆς ξηρᾶς ἴδιον ἴαμα , διότι καὶ τὴν δύναμιν ἐναντίον ἐστὶν , ὑγραῖνον τὴν ξηρότητα , παρηγοροῦν τε τὴν δῆξιν . τῶν αὐτῶν ἔχεται σκοπῶν καὶ τὸ δι᾿ ὕδατος καὶ δι᾿ ἐλαίου θερμαίνειν τε καὶ παρηγορεῖν , ἐν τῇ σκάφῃ πυριῶντα . ξυμφέρει δὲ καὶ ἐγκοιμᾶσθαι τῷ τοιῷδε . ἄδηλον πότερον ἐν τῇ σκάφῃ πυριώμενον αὐτὸν ἢ καὶ χωρὶς ἐκείνης κοιμᾶσθαι κελεύει · αὐτὸ δὲ καθ᾿ ἑαυτὸ σκοπουμένῳ πρόδηλον , ὅτι πᾶσι τοῖς ἐξ ἀπεψίας ὠφελιμώτατόν ἐστιν . καὶ πίνειν οἶνον λεπτὸν καὶ παλαιὸν καὶ ἀκρητέστερον . οἶνον μὲν ὡς τῇ πέψει συντελοῦντα δίδωσι · λεπτὸν δὲ ὡς μὴ μένοι κατὰ τὴν γαστέρα · παλαιὸν δὲ καὶ ἀκρατέστερον ἕνεκα τοῦ θερμαίνειν μᾶλλον · ἅπας γὰρ οἶνος θερμαίνει τὴν ἕξιν , μᾶλλον δὲ ὁ παλαιός . καὶ ἔλαιον δίδου , ὥστε ἡσυχίη καὶ ἡ κοιλίη ὑπίῃ καὶ λέλυται . τῶν δριμέων δὲ πραϋντικὸν τὸ ἔλαιον καὶ τῆς ξηρότητος ἐπανορθωτικὸν , ὑπάγει δὲ μετρίως τὴν κοιλίην · ὧν ἁπάντων δεῖ τῷ θεραπευομένῳ . σιτίων δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἀπεχέσθωσαν . οἷς ἔνδεια μὲν οὐδεμία ἐστὶ κατὰ τὸ σῶμα , οὐδὲ χρεία προσθέσεως , ἄπεπτα δὲ τινα περιέχεται πέψεως δεόμενα , τούτοις ἡσυχίας μέν ἐστι χρεία , σιτίων δὲ οὒ , πρὶν πεφθῆναι μετρίως τὰ περιεχόμενα . ἢν δὲ μὴν ἀνῇ ὁ πόνος , ὄνου γάλα δίδου πίνειν ἕως καθαρθῇ . εἰ δὲ τὸ προειρημένον ποιοῦντός σου ὁ πόνος μὴ λύοι , πλείων ἐστὶν ἡ δριμύτης τοῦ λυποῦντος αἰτίου καὶ διὰ τοῦτο καθᾶραι προσήκει τὸ σῶμα . ὄνου δὲ χρῆσθαι γάλακτι προστάττει , τῶν μὲν καθαιρόντων ἁπάντων φαρμάκων ὄντι πραϋτέρῳ καὶ ἀπρακτοτέρῳ · τοῦτο δὲ τῶν ἄλλων γαλάκτων ὑγρότερόν τ᾿ ἐστὶ καὶ ὑπακτικώτερον .
Lemmas: ὁ τοιόσδε διαφυλάσσω , ὅπως μή ἐμέω , ἀλλά κοιλία ὑπελεύδω . κλύζω οὖν ὅτι τάχος θερμός καί ὡς λιπαρός καί εἰς ὕδωρ ἀλείφω ὡς πολύς καθίζω θερμός , ἐν σκάφη κατακλίνω καί ὁ θερμός κατά μικρός παραχέω · καί ἐάν θερμαίνω αὐτός ὁ κοιλία ὑπέρχομαι , λύω . συμφέρω δέ καί ἐγκοιμάομαι ὁ τοιόσδε · καί πίνω οἶνος λεπτός καί παλαιός καί ἄκρατος · καί ἔλαιον δίδωμι , ὥστε ἡσυχία καί ὁ κοιλία ὑπέρχομαι καί λύω · σιτίον δέ καί ὁ ἄλλος ἀπέχω . ἐάν δέ μή ἀνίημι ὁ πόνος , ὄνος γάλα δίδωμι πίνω , ἕως καθαίρω . ὁ μέν ὅτι ταχύς κλύζω καί κωλύω ἐμέω , κοινός παράγγελμα πᾶς ὁ ἐν κοιλία περιέχω παρά φύσις , ὅς σπουδάζω ἐκκρίνω κάτω · κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ θερμός κλύζω κλύσμα , προκλητικός γάρ ὁ θερμός , ὥσπερ ἀποκρουστικός ὁ ψυχρός · ὁ δέ λιπαρός εἰμί ὁ κλύσμα ὁ ξηρός ἴδιος ἴαμα , διότι καί ὁ δύναμις ἐναντίος εἰμί , ὑγραίνω ὁ ξηρότης , παρηγορέω τε ὁ δῆξις . ὁ αὐτός ἔχω σκοπός καί ὁ διά ὕδωρ καί διά ἔλαιον θερμαίνω τε καί παρηγορέω , ἐν ὁ σκάφη πυριάω . συμφέρω δέ καί ἐγκοιμάομαι ὁ τοιόσδε . ἄδηλος πότερος ἐν ὁ σκάφη πυριάω αὐτός ἤ καί χωρίς ἐκεῖνος κοιμάω κελεύω · αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ σκοπέω πρόδηλος , ὅτι πᾶς ὁ ἐκ ἀπεψία ὠφέλιμος εἰμί . καί πίνω οἶνος λεπτός καί παλαιός καί ἄκρατος . οἶνος μέν ὡς ὁ πέψις συντελέω δίδωμι · λεπτός δέ ὡς μή μένω κατά ὁ γαστήρ · παλαιός δέ καί ἀκρατής ἕνεκα ὁ θερμαίνω μάλα · ἅπας γάρ οἶνος θερμαίνω ὁ ἕξις , μάλα δέ ὁ παλαιός . καί ἔλαιον δίδωμι , ὥστε ἡσυχία καί ὁ κοιλία ὑπέρχομαι καί λύω . ὁ δριμύς δέ πραυντικός ὁ ἔλαιον καί ὁ ξηρότης ἐπανορθωτικός , ὑπάγω δέ μέτριος ὁ κοιλία · ὅς ἅπας δέω ὁ θεραπεύω . σιτίον δέ καί ὁ ἄλλος ἀπέχω . ὅς ἔνδεια μέν οὐδείς εἰμί κατά ὁ σῶμα , οὐδέ χρεία πρόσθεσις , ἄπεπτος δέ τις περιέχω πέψις δέω , οὗτος ἡσυχία μέν εἰμί χρεία , σιτίον δέ οὐ , πρίν πέσσω μέτριος ὁ περιέχω . ἐάν δέ μήν ἀνίημι ὁ πόνος , ὄνος γάλα δίδωμι πίνω ἕως καθαίρω . εἰ δέ ὁ προλέγω ποιέω σύ ὁ πόνος μή λύω , πολύς εἰμί ὁ δριμύτης ὁ λυπέω αἴτιος καί διά οὗτος καθαίρω προσήκω ὁ σῶμα . ὄνος δέ χράω γάλα προστάσσω , ὁ μέν καθαίρω ἅπας φάρμακον εἰμί πραΰς καί ἄπρακτος · οὗτος δέ ὁ ἄλλος γάλα ὑγρός τε εἰμί καί ὑπακτικός .