galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.50
Φυλάττεσθαι οὖν δεῖ τὴν πρώτην ἡμέραν , ἐν ᾗ ἦρκται ἀσθενέειν ὁ κάμνων , ἰδόντα τὴν ἀρχὴν ἐξ ὅτου καὶ ὅτε · ἡγέεται γὰρ τοῦτο τὸ πρῶτον εἰδῆσαι . ὁκόταν δὲ ἔρῃ αὐτὸν καὶ διασκέψῃ πάντα , πρῶτον μὲν κεφαλὴν ὅπως ἔχῃ , εἰ ἀνάλγητος καὶ μὴ βάρος ἔχῃ ἐν ἑωυτῇ · ἔπειτα ὑποχόνδρια καὶ τὰ πλευρὰ , εἰ ἀνάλγητα . ὑποχόνδριον μὲν γὰρ εἰ ἐπίπονόν ἐστιν ἢ ἐπῃρμένον ἢ ἔχει τινὰ σκολιότητα ἢ κόρον ἢ πλευροῦ ἀλγηδὼν ἐνείη καὶ ἅμα τῷ ἀλγήματι ἢ βηχίον ἢ στρόφος ἢ πόνος κοιλίης . ὁκόταν δέ τι τούτων παρῇ ἐν ὑποχονδρίῳ , μάλιστα λύειν τὴν κοιλίην κλυσμοῖσι · πινέτω δὲ μελίκρητον θερμὸν ἀφη - ψημένον . καταμανθάνειν δὲ καὶ ἐν τῇσιν ἐξαναστάσεσιν , εἰ λειποθυμέῃ καὶ εἰ τοῦ πνεύματος εὐφορίη αὐτὸν ἔχει . ἰδεῖν δὲ καὶ διαχώρησιν , μή τι μέλαν ἰσχυρῶς διεχώρησεν χρῶμα ἢ καθαρὸν , ὁκοῖα ὑγιαίνοντος ἂν εἴη διαχωρήματα · καὶ ὁ πυρετὸς εἰς τὴν τρίτην ἐπιπαροξυνόμενος . κατιδὼν δὲ εὖ μάλα τοὺς τοιούσδε ἐν ταύτῃσι τῇσι νούσοισι τριταίους , πρὸς ταῦτα ἤδη καὶ τὰ ἄλλα συνορῇν · καὶ ἢν ἡ τετάρτη τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὅμοιον ἔχῃ τι τῶν αὐτῶν τούτων , κινδυνώδης ὁ κάμνων γίγνεται . τὰ δὲ σημεῖα ἡ μὲν μελαίνη διαχώρησις θάνατον σημαίνει , ἡ δὲ ὁμοίη τῷ ὑγιαίνοντι , ὁκόταν ἀνὰ πάσας τὰς ἡμέρας φαίνηται , σωτήριον . Φυλάττεσθαί φησι χρῆναι πρῶτον μὲν τὴν πρώτην ἡμέραν , ἐν ᾗ γνῶναι κελεύει τὴν αἰτίαν τοῦ νοσήματος · τὸ γὰρ ἐξ ὅτου καὶ ὅτε τὸ τί ποτ᾿ ἐστὶ τὸ νόσημα δηλοῖ . πυνθάνεσθαι δὲ κελεύει πρῶτον μὲν τὴν κεφαλὴν ὅπως ἔχει , ἔπειτα ὑποχόνδρια καὶ πλευράς . ὑποχόνδριον μὲν εἴ τις ἐστὶν ὀδύνη ἢ ἐξήρτηται ἤ τινα ἔχει σκολιότητα , τουτέστιν ἀνωμαλίαν · ὅπερ ἐν τῷ προγνωστικῷ κατὰ τήνδε τὴν λέξιν ἔγραψεν , εἰ ἀνωμάλως διακείμενον τὰ δεξιὰ καὶ τὰ ἀριστερά . ἢ εἰ κόρον ἔχει , φησὶ , τοῦτο δέ μοι δοκεῖ τὴν πλήρωσιν τῶν σιτίων εἶναι . ἐρωτᾷν δὲ ἀξιοῖ καὶ τὰ ἄλλα περὶ τὴν ἑξῆς λέξιν · κᾄπειτα κελεύει , τῶν μὲν ὑποχονδρίων πεπονθότων λύειν τὴν κοιλίαν κλυσμοῖς , πίνειν δὲ μελίκρατον θερμὸν ἀφηψημένον . ἀδιορίστως δὲ ταῦτ᾿ εἰπὼν ἐφεξῆς γράφει · καταμανθάνειν δὲ χρὴ καὶ τὰ ἐν ταῖς ἐξαναστάσεσιν , εἰ λειποθυμεῖ καὶ ἢν τοῦ πνεύματος , φησὶν , εὐφορίη αὐτὸν ἔχει · τοῦτο δ᾿ ἀντίκειται τῷ λειποθυμοῦντι . ὁρᾷν δ᾿ ἀξιοῖ καὶ τὸ διαχώρημα , πότερον μέλαν ἐστὶν ἢ καθαρὸν καὶ ἄμεμπτον , ὁποῖον τῶν ὑγιαινόντων , ὥσπερ καὶ εἰ ὁ πυρετὸς εἰς τὴν τρίτην ἡμέραν ἐπιπαροξύνεται . τούτων οὕτως ἐχόντων ἐὰν ἡ δ΄ τῇ γ΄ παραπλήσιον ἔχῃ τι κατὰ τὸν παροξυσμὸν , κινδυνώδη δηλονότι ταύτην φησί . τὸ γὰρ καὶ τὴν δ΄ ἡμέραν ἐπίδηλον οὖσαν τῆς ζ΄ νεωτερίσαι τι τῶν χαλεπῶν ἐστι σημείων · ὁ δὲ νεωτερισμὸς δῆλος . εἰ γὰρ τῇ α΄ τῶν ἡμερῶν καὶ τῇ γ΄ παροξυσμὸς ἐγένετο , τῇ β΄ δὲ οὐκ ἐγένετο , προσῆκον ἦν τὴν ε΄ . ἔχειν παροξυσμὸν , τὴν δὲ δ΄ μὴ ἔχειν · ἔχουσα τοίνυν καὶ αὕτη κακοῦ τινος ἑτέρου γένεσιν ἐνδείκνυται . εἰ δὲ καὶ μέλανα διαχωρήσειε , θάνατον ἔσεσθαι δηλοῖ . μέμνησο δὴ τούτου παραλιπὼν τὰ πολλὰ τῶν εἰρημένων . εἰ γὰρ τῇ α΄ τῶν ἡμερῶν ἡ γ΄ τὸν ἀνάλογον ἤνεγκε παροξυσμὸν , νεώτερον μὲν , εἰ καὶ ἡ δ΄ παρώξυνεν · εἰ δὲ καὶ μέλανα διεχώρησεν , ὀλέθριόν ἐστι τὸ σημεῖον · ἐὰν δὲ πάλιν ὅμοια τοῖς ὑγιαίνουσιν ἀνὰ πάσας τὰς ἡμέρας διαχωρῇ , σωτηρίαν ἔλπιζε τοῦ κάμνοντος ἔσεσθαι .
Lemmas: φυλάσσω οὖν δέω ὁ πρῶτος ἡμέρα , ἐν ὅς ἄρχω ἀσθενέω ὁ κάμνω , ὁράω ὁ ἀρχή ἐκ ὅστις καί ὅτε · ἡγέομαι γάρ οὗτος ὁ πρῶτος εἰδάω . ὁπόταν δέ ἔρομαι αὐτός καί διασκοπέω πᾶς , πρῶτος μέν κεφαλή ὅπως ἔχω , εἰ ἀνάλγητος καί μή βάρος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ · ἔπειτα ὑποχόνδριος καί ὁ πλευρόν , εἰ ἀνάλγητος . ὑποχόνδριος μέν γάρ εἰ ἐπίπονος εἰμί ἤ ἐπαίρω ἤ ἔχω τις σκολιότης ἤ κόρος ἤ πλευρόν ἀλγηδών ἔνειμι καί ἅμα ὁ ἄλγημα ἤ βηχίον ἤ στρόφος ἤ πόνος κοιλία . ὁπόταν δέ τις οὗτος παρέρχομαι ἐν ὑποχόνδριος , μάλα λύω ὁ κοιλία κλυσμός · πίνω δέ μελίκρητον θερμός ἀφίημι - ψάω . καταμανθάνω δέ καί ἐν ὁ ἐξανάστασις , εἰ λειποθυμέω καί εἰ ὁ πνεῦμα εὐφορία αὐτός ἔχω . ὁράω δέ καί διαχώρησις , μή τις μέλας ἰσχυρός διαχωρέω χρῶμα ἤ καθαρός , ὁποῖος ὑγιαίνω ἄν εἰμί διαχώρημα · καί ὁ πυρετός εἰς ὁ τρίτος ἐπιπαροξύνω . κατοράω δέ εὖ μάλα ὁ τοιόσδε ἐν οὗτος ὁ νόσος τριταῖος , πρός οὗτος ἤδη καί ὁ ἄλλος συνοράω · καί ἐάν ὁ τέταρτος ὁ τρίτος ἡμέρα ὅμοιος ἔχω τις ὁ αὐτός οὗτος , κινδυνώδης ὁ κάμνω γίγνομαι . ὁ δέ σημεῖον ὁ μέν μέλαινυς διαχώρησις θάνατος σημαίνω , ὁ δέ ὅμοιος ὁ ὑγιαίνω , ὁπόταν ἀνά πᾶς ὁ ἡμέρα φαίνω , σωτήριος . φυλάσσω φημί χρή πρῶτος μέν ὁ πρῶτος ἡμέρα , ἐν ὅς γιγνώσκω κελεύω ὁ αἰτία ὁ νόσημα · ὁ γάρ ἐκ ὅστις καί ὅτε ὁ τίς ποτέ εἰμί ὁ νόσημα δηλόω . πυνθάνομαι δέ κελεύω πρῶτος μέν ὁ κεφαλή ὅπως ἔχω , ἔπειτα ὑποχόνδριος καί πλευρά . ὑποχόνδριος μέν εἰ τις εἰμί ὀδύνη ἤ ἐξαρτάω ἤ τις ἔχω σκολιότης , τουτέστι ἀνωμαλία · ὅς ἐν ὁ προγνωστικός κατά ὅδε ὁ λέξις γράφω , εἰ ἀνώμαλος διάκειμαι ὁ δεξιός καί ὁ ἀριστερός . ἤ εἰ κόρος ἔχω , φημί , οὗτος δέ ἐγώ δοκέω ὁ πλήρωσις ὁ σιτίον εἰμί . ἐρωτάω δέ ἀξιόω καί ὁ ἄλλος περί ὁ ἑξῆς λέξις · ᾄπειτα κελεύω , ὁ μέν ὑποχόνδριος πάσχω λύω ὁ κοιλία κλυσμός , πίνω δέ μελίκρατον θερμός ἀφεψάω . ἀδιόριστος δέ οὗτος λέγω ἐφεξῆς γράφω · καταμανθάνω δέ χρή καί ὁ ἐν ὁ ἐξανάστασις , εἰ λειποθυμέω καί ἐάν ὁ πνεῦμα , φημί , εὐφορία αὐτός ἔχω · οὗτος δέ ἀντίκειμαι ὁ λειποθυμόω . ὁράω δέ ἀξιόω καί ὁ διαχώρημα , πότερος μέλας εἰμί ἤ καθαρός καί ἄμεμπτος , ὁποῖος ὁ ὑγιαίνω , ὥσπερ καί εἰ ὁ πυρετός εἰς ὁ τρίτος ἡμέρα ἐπιπαροξύνω . οὗτος οὕτως ἔχω ἐάν ὁ δʹ ὁ γʹ παραπλήσιος ἔχω τις κατά ὁ παροξυσμός , κινδυνώδης δηλονότι οὗτος φημί . ὁ γάρ καί ὁ δʹ ἡμέρα ἐπίδηλος εἰμί ὁ ζʹ νεωτερίζω τις ὁ χαλεπός εἰμί σημεῖον · ὁ δέ νεωτερισμός δῆλος . εἰ γάρ ὁ αʹ ὁ ἡμέρα καί ὁ γʹ παροξυσμός γίγνομαι , ὁ βʹ δέ οὐ γίγνομαι , προσήκω εἰμί ὁ πέντε . ἔχω παροξυσμός , ὁ δέ δʹ μή ἔχω · ἔχω τοίνυν καί οὗτος κακός τις ἕτερος γένεσις ἐνδείκνυμι . εἰ δέ καί μέλας διαχωρέω , θάνατος εἰμί δηλόω . μιμνῄσκω δή οὗτος παραλείπω ὁ πολύς ὁ λέγω . εἰ γάρ ὁ αʹ ὁ ἡμέρα ὁ γʹ ὁ ἀνάλογος φέρω παροξυσμός , νέος μέν , εἰ καί ὁ δʹ παροξύνω · εἰ δέ καί μέλας διαχωρέω , ὀλέθριος εἰμί ὁ σημεῖον · ἐάν δέ πάλιν ὅμοιος ὁ ὑγιαίνω ἀνά πᾶς ὁ ἡμέρα διαχωρέω , σωτηρία ἐλπίζω ὁ κάμνω εἰμί .