galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.89
Χοίρου δὲ πονηρὰ , ὁκόταν ᾖ ἐνωμότερα καὶ περικαῆ · χολερώτερα δ᾿ ἂν εἴη καὶ ἐκταρακτικά . ὕεια βέλτιστα τῶν κρεῶν ἁπάντων · κράτιστα δὲ τὰ μήτ᾿ ἰσχυρῶς πίονα μήτε πάλιν ἰσχυρῶς λεπτὰ , μήθ᾿ ἡλικίην φέροντα ἱερείου παλαιοῦ . ἐσθίειν δὲ ἄνευ τῆς φορίνης ἢ καὶ ὑπόψυχρα . Χοῖρον ἐξαιρέτως ὠνόμαζον οἱ παλαιοὶ τὸν μικρὸν λίαν , ὥσπερ παρὰ τῷ ποιητῇ ἔστιν εὑρεῖν · Ἔσθιε νῦν ὦ ξεῖνε , τὰ δὴ δμώεσσι πάρεστι Χοίρε᾿ , ἀτὰρ συάλους γε σύας μνηστῆρες ἔδουσιν . οἱ δὴ μνηστῆρες οὐκ οἶδ᾿ ὅπως τοὺς συάλους ἤσθιον ( τοὺς γὰρ ὑπὲρ τοὺς τελείους οὕτως ὠνόμαζον ) ἀναισθητότατοι πάντων ἦσαν οἱ μνηστῆρες εἰς διάγνωσιν εὐπέπτων τε ἅμα καὶ ἡδέων ἐδεσμάτων , ὥσπερ κᾀν τῷ τὰς γαστέρας τῶν αἰγῶν ἐσθίειν , τὰς ἐμπλησθείσας αἵματος καὶ λίπους , οὗ δυσπεπτότερον τί ἂν εὕροις ἔδεσμα ; κάλλιστον δὲ κρέας εἰς ἡδονὴν καὶ πέψιν ἐστὶ τὸ τῶν μέσων κατὰ τὴν ἡλικίαν , τὸ δὲ καὶ γεννητικόν ἐστιν αἵματος χρηστοῦ · χείριστον δέ ἐστι τὸ τοῦ παλαιοτάτου καὶ τὸ τοῦ μετὰ τὴν ἀποκύησιν εὐθέως ἐσθιομένου . τοῦτο γὰρ σχεδὸν ἁπάντων ὧν ἄνθρωπος ἐσθίει ζώων χερσαίων ὑγροτάτην ἔχει τὴν σάρκα καὶ διὰ τοῦτο ὑπερβαλλόντως ὑγρὰ ἡ σὰρξ τῶν ἀρτιγενῶν οὖσα φλέγμα γεννᾷ πλεῖστον · ἐὰν δὲ καὶ ἐνωμοτέρα τύχῃ , πολὺ μᾶλλον . τῷ δ᾿ αὐτῷ τούτῳ λόγῳ καὶ τὴν τῶν ὑῶν λιπαρωτάτην οὖσαν σάρκα χείρονα νομίζει τῆς τῶν μέσων εὐσάρκων , ὑποπτεύων αὐτῆς τὴν ὑγρότητα , δι᾿ ἣν καὶ πᾶσα πιμελὴ τῆς ὁμογενοῦς σαρκὸς χείρων ἐστὶν , εἰς πέψιν τε καὶ θρέψιν . καὶ τὰ περικεκαυμένα δὲ κατὰ τὴν ὄπτησιν ἀνεπιτήδεια πρὸς εὐχυμίαν τε καὶ πέψιν ἐστὶ καὶ χολέρας ποιητικὰ , διὰ τὴν προσελθοῦσαν αὐτοῖς δριμύτητα · κοινὴ γὰρ αὕτη κακία τῶν χολερωδῶν ἐδεσμάτων ἐστὶν , ὅταν ὑγρά τε εἴη καὶ δριμέα . διαφθείρεται γὰρ ὁμοίως τὰ τοιαῦτα καὶ τῇ δριμύτητι τὰ στόματα τῶν καθηκόντων εἰς τὴν κοιλίαν ἀγγείων ἀναδάκνοντα , τῶν ἐξ ὅλου τοῦ σώματος εἰς αὐτὴν ῥευμάτων αἴτια γίνεται . τὸ δ᾿ ἄνευ τῆς φορίνης δεῖν ἐσθίειν τὰ χοίρεια , τουτέστιν ἄνευ τοῦ δέρματος , πρόδηλον · οὐ γὰρ ὁμοίως τῇ σαρκὶ τοῦ ζώου τὸ δέρμα πέττεσθαι πέφυκεν , ὡς ἂν ψυχρότερον ὑπάρχον . ὑπόψυχρα δὲ καὶ ταῦτα ἀξιῶν ἐσθίειν δῆλός ἐστι τὰ θερμὰ πάντα εὐλαβούμενος κρέα . νομίζων ἴσως αὐτὰ καυσωδέστερα καὶ φυσωδέστερα τῶν ὑποψύχρων εἶναι . ἐγὼ δ᾿ ἐπὶ μὲν τῶν αἰγείων κρεῶν , ὅσα τε ἄλλα φύσει θερμὰ , προσίεμαι τὸν λόγον · ἐπὶ δὲ τῶν εὐκράτων κατὰ θερμότητα καὶ ψύξιν , οἷα τῶν ὑῶν ἐστιν , ἁπλῶς οὕτως λεγόμενον ἀδιορίστως , οὐ προσίεμαι · διορισαμένῳ γὰρ ἐπιτηδειότερα γένοιτο τὰ θερμὰ τῶν ψυχρῶν .
Lemmas: χοῖρος δέ πονηρός , ὁπόταν εἰμί ἔνωμος καί περικαής · χολύς δέ ἄν εἰμί καί ἐκταρακτικός . ὕειος ἀγαθός ὁ κρέας ἅπας · κρατύς δέ ὁ μήτε ἰσχυρός πίων μήτε πάλιν ἰσχυρός λεπτός , μήτε ἡλικία φέρω ἱερεῖον παλαιός . ἐσθίω δέ ἄνευ ὁ φορίνη ἤ καί ὑπόψυχρος . χοῖρος ἐξαιρετός ὀνομάζω ὁ παλαιός ὁ μικρός λίαν , ὥσπερ παρά ὁ ποιητής εἰμί εὑρίσκω · ἐσθίω νῦν ὦ ξένος , ὁ δή δμώς πάρειμι Χοίρεαι , ἀτάρ σύαλος γε ὗς μνηστήρ ἐσθίω . ὁ δή μνηστήρ οὐ οἶδα ὅπως ὁ σύαλος ἐσθίω ( ὁ γάρ ὑπέρ ὁ τέλειος οὕτως ὀνομάζω ) ἀναίσθητος πᾶς εἰμί ὁ μνηστήρ εἰς διάγνωσις εὔπεπτος τε ἅμα καί ἡδύς ἔδεσμα , ὥσπερ εἰͅν ὁ ὁ γαστήρ ὁ αἴξ ἐσθίω , ὁ ἐμπίμπλημι αἷμα καί λίπος , ὅς δύσπεπτος τίς ἄν εὑρίσκω ἔδεσμα ; καλός δέ κρέας εἰς ἡδονή καί πέψις εἰμί ὁ ὁ μέσος κατά ὁ ἡλικία , ὁ δέ καί γεννητικός εἰμί αἷμα χρηστός · κακός δέ εἰμί ὁ ὁ παλαιός καί ὁ ὁ μετά ὁ ἀποκύησις εὐθύς εἰσθέω . οὗτος γάρ σχεδόν ἅπας ὅς ἄνθρωπος ἐσθίω ζῷον χερσαῖος ὑγρός ἔχω ὁ σάρξ καί διά οὗτος ὑπερβαλλόντως ὑγρός ὁ σάρξ ὁ ἀρτιγενής εἰμί φλέγμα γεννάω πολύς · ἐάν δέ καί ἔνωμος τυγχάνω , πολύς μάλα . ὁ δέ αὐτός οὗτος λόγος καί ὁ ὁ ὗς λιπαρός εἰμί σάρξ κακός νομίζω ὁ ὁ μέσος εὔσαρκος , ὑποπτεύω αὐτός ὁ ὑγρότης , διά ὅς καί πᾶς πιμελή ὁ ὁμογενής σάρξ κακός εἰμί , εἰς πέψις τε καί θρέψις . καί ὁ περικαίω δέ κατά ὁ ὄπτησις ἀνεπιτήδειος πρός εὐχυμία τε καί πέψις εἰμί καί χολέρα ποιητικός , διά ὁ προσέρχομαι αὐτός δριμύτης · κοινός γάρ οὗτος κακία ὁ χολερώδης ἔδεσμα εἰμί , ὅταν ὑγρός τε εἰμί καί δριμύς . διαφθείρω γάρ ὅμοιος ὁ τοιοῦτος καί ὁ δριμύτης ὁ στόμα ὁ καθήκω εἰς ὁ κοιλία ἀγγεῖον ἀναδάκνω , ὁ ἐκ ὅλος ὁ σῶμα εἰς αὐτός ῥεῦμα αἴτιος γίγνομαι . ὁ δέ ἄνευ ὁ φορίνη δέω ἐσθίω ὁ χοίρειος , τουτέστι ἄνευ ὁ δέρμα , πρόδηλος · οὐ γάρ ὅμοιος ὁ σάρξ ὁ ζῷον ὁ δέρμα πέσσω φύω , ὡς ἄν ψυχρός ὑπάρχω . ὑπόψυχρος δέ καί οὗτος ἀξιόω ἐσθίω δῆλος εἰμί ὁ θερμός πᾶς εὐλαβέομαι κρέας . νομίζω ἴσως αὐτός καυσώδης καί φυσώδης ὁ ὑπόψυχρος εἰμί . ἐγώ δέ ἐπί μέν ὁ αἴγειος κρέας , ὅσος τε ἄλλος φύσις θερμός , προσίημι ὁ λόγος · ἐπί δέ ὁ εὔκρατος κατά θερμότης καί ψῦξις , οἷος ὁ ὗς εἰμί , ἁπλῶς οὕτως λέγω ἀδιόριστος , οὐ προσίημι · διορίζω γάρ ἐπιτήδειος γίγνομαι ὁ θερμός ὁ ψυχρός .