galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 1.32
Τοῦτο δὲ , ἢν ἔτι τῆς ὀδύνης τοῦ πλευροῦ συνεχέος ἐούσης καὶ πρὸς τὰ θερμάσματα μὴ χαλώσης καὶ τοῦ πτυέλου μὴ ἀνιόντος , ἀλλὰ καταγλισχραινομένου ἀσαπέως , ἢν μὴ λύσῃ τις τὴν ὀδύνην , ἢ κοιλίην μαλθάξας ἢ φλέβα ταμὼν ἢ ὁκότερον ἂν τουτέων συμφέρῃ · τὰς δὲ πτισάνας ἢν οὕτως ἔχουσι δίδως , ταχέες οἱ θάνατοι τῶν τοιουτέων γίγνονται . Ἀναμνησθῶμεν ὅτι περὶ πλευρίτιδος ἐποιεῖτο τὸν λόγον ὡς παραδείγματος · ἐδείχθη δὲ αὕτη γιγνομένη διὰ τὴν φλεγμονὴν τοῦ τὰς πλευρὰς ὑπεζωκότος ὑμένος . ἐὰν οὖν ἀκμαζούσης τῆς φλεγμονῆς πτισάνην τις διδῷ , μεγάλως βλάψει τὸν κάμνοντα . τοῦ δ᾿ ἀκμάζειν αὐτὴν γνώρισμα τό τε συνεχὲς τῆς ὀδύνης καὶ τὸ μηδὲν ἐνδιδόναι πρὸς τὰ θερμάσματα . πρόσκειται δὲ τῷ λόγῳ καὶ ἄλλο γνώρισμα πλευρίτιδος οὐ μόνον μεγάλης , ἀλλὰ καὶ κακοήθους , τὸ γλίσχρον ἱκανῶς γιγνόμενον τὸ πτύελον εἴργεσθαι τῆς κενώσεως ἐμπλαττόμενόν τε καὶ προσισχόμενον τοῖς πεπονθόσι μέρεσι · τὸ γὰρ καταγλισχραίνεσθαι πλέον τι σημαίνει , τὴν σφοδροτάτην γλισχρότητα ἐνδεικνυμένης τῆς ῥήσεως ἐν τῷ προσλαβεῖν τὴν κατὰ πρόθεσιν . ἤρκει μὲν οὖν καὶ διὰ τῆς προσθήκης αὐτῆς ἀφορίσαι τὸ οὕτω γλισχραινόμενον τοῦ πεττομένου · γλίσχρον μὲν γὰρ γίνεται κᾀκεῖνο μετρίως , οὐ μὴν καταγλισχραίνεται , τουτέστιν οὐκ ἐσχάτως οὐδ᾿ ἄκρως πάσχει τοῦτο · τοῦ δὲ μὴ παρακοῦσαί τινα , τούτου χάριν οὐκ ὤκνησε τῷ λόγῳ προσγράψαι καὶ τὸ ἀσαπῶς , ὅπερ ταὐτὸν δηλοῖ τῷ ἀπέπτως · τὸ γὰρ καταγλισχραινόμενον ἀπέπτως μοχθηρόν . ἐν τούτῳ δὴ καθεστῶτος τοῦ κάμνοντος , εἰ πτισάνην τις προσφέροι πρὶν λῦσαι τὴν ὀδύνην ἢ διὰ φλεβοτομίας ἢ διὰ κενώσεως γαστρὸς , ἀναιρήσει τὸν ἄνθρωπον . εἰρηκὼς γὰρ ἐπὶ τῆς προκειμένης κατὰ τὸν λόγον τόνδε πλευρίτιδος , ὡς οὐδὲν ἐνδιδούσης πρὸς τὰ θερμάσματα , δύο λοιπὰ τῆς ὀδύνης ἔχει τὰ αὐτίκα βοηθήματα , φλεβοτομίαν καὶ κάθαρσιν · ἡ γὰρ τῶν δι᾿ ὀπίου καὶ ὑοσκυάμου καὶ μανδραγόρου σκευαζομένων φαρμάκων χρῆσις οὐ τὴν ὀδυνώδη διάθεσιν ἰᾶται τῆς πλευρίτιδος , ἀλλὰ τὴν αἴσθησιν νεκροῖ . νυνὶ μὲν οὖν ἁπλῶς ἐμνημόνευσε φλεβοτομίας τε καὶ καθάρσεως κοιλίας , ἐφεξῆς δὲ διοριεῖται περὶ τῆς ἑκατέρου χρήσεως .
Lemmas: οὗτος δέ , ἐάν ἔτι ὁ ὀδύνη ὁ πλευρόν συνεχής εἰμί καί πρός ὁ θέρμασμα μή χαλάω καί ὁ πτύελος μή ἀνέρχομαι , ἀλλά καταγλισχραίνω ἀσαπής , ἐάν μή λύω τις ὁ ὀδύνη , ἤ κοιλία μαλθάσσω ἤ φλέψ τέμνω ἤ ὁπότερος ἄν οὗτος συμφέρω · ὁ δέ πτισάνη ἐάν οὕτως ἔχω δίδωμι , ταχύς ὁ θάνατος ὁ τοιοῦτος γίγνομαι . ἀναμιμνῄσκω ὅτι περί πλευρῖτις ποιέω ὁ λόγος ὡς παράδειγμα · δείκνυμι δέ οὗτος γίγνομαι διά ὁ φλεγμονή ὁ ὁ πλευρά ὑποζώννυμι ὑμήν . ἐάν οὖν ἀκμάζω ὁ φλεγμονή πτισάνη τις δίδωμι , μέγας βλάπτω ὁ κάμνω . ὁ δέ ἀκμάζω αὐτός γνώρισμα ὁ τε συνεχής ὁ ὀδύνη καί ὁ μηδείς ἐνδίδωμι πρός ὁ θέρμασμα . πρόσκειμαι δέ ὁ λόγος καί ἄλλος γνώρισμα πλευρῖτις οὐ μόνος μέγας , ἀλλά καί κακοήθης , ὁ γλίσχρος ἱκανός γίγνομαι ὁ πτύελον ἔργω ὁ κένωσις ἐμπλήσσω τε καί προσίσχω ὁ πάσχω μέρος · ὁ γάρ καταγλισχραίνω πολύς τις σημαίνω , ὁ σφοδρός γλισχρότης ἐνδείκνυμι ὁ ῥῆσις ἐν ὁ προσλαμβάνω ὁ κατά πρόθεσις . ἀρκέω μέν οὖν καί διά ὁ προσθήκη αὐτός ἀφορίζω ὁ οὕτως γλισχραίνομαι ὁ πέσσω · γλίσχρος μέν γάρ γίγνομαι κᾀκεῖνος μέτριος , οὐ μήν καταγλισχραίνω , τουτέστι οὐ ἔσχατος οὐδέ ἄκρος πάσχω οὗτος · ὁ δέ μή παρακούω τις , οὗτος χάριν οὐ ὀκνέω ὁ λόγος προσγράφω καί ὁ ἀσαπής , ὅς αὐτός δηλόω ὁ ἄπεπτος · ὁ γάρ καταγλισχραίνω ἄπεπτος μοχθηρός . ἐν οὗτος δή καθίστημι ὁ κάμνω , εἰ πτισάνη τις προσφέρω πρίν λύω ὁ ὀδύνη ἤ διά φλεβοτομία ἤ διά κένωσις γαστήρ , ἀναιρέω ὁ ἄνθρωπος . λέγω γάρ ἐπί ὁ πρόκειμαι κατά ὁ λόγος ὅδε πλευρῖτις , ὡς οὐδείς ἐνδίδωμι πρός ὁ θέρμασμα , δύο λοιπός ὁ ὀδύνη ἔχω ὁ αὐτίκα βοήθημα , φλεβοτομία καί κάθαρσις · ὁ γάρ ὁ διά ὀπίας καί ὑοσκύαμος καί μανδραγόρας σκευάζω φάρμακον χρῆσις οὐ ὁ ὀδυνώδης διάθεσις ἰάομαι ὁ πλευρῖτις , ἀλλά ὁ αἴσθησις νεκρόω . νυνί μέν οὖν ἁπλῶς μνημονεύω φλεβοτομία τε καί κάθαρσις κοιλία , ἐφεξῆς δέ διορίζω περί ὁ ἑκάτερος χρῆσις .