galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.28
Ὁκόταν ἐν θερινῇ ἢ μετοπωρινῇ ὥρῃ ἐκ κεφαλῆς θερμὸν τὸ ῥεῦμα καταῤῥυῇ καὶ νιτρῶδες , ἅτε ὑπὸ τῆς ὥρης δριμὺ καὶ θερμὸν γεγενημένον , δάκνει δὲ τὸ τοίονδε ἐὸν καὶ ἑλκοῖ καὶ πνεύματος ἐμπίπλησι , καὶ ὀρθόπνοια παραγίνεται καὶ ξηρασίη πολλὴ , καὶ τὰ θεωρεύμενα ἰσχνὰ φαίνεται , καὶ τοὺς ὄπισθεν τένοντας ἐν τῷ τραχήλῳ ξυντείνεται , καὶ δοκέει οἷον τέτανος ἐντετάσθαι . καὶ ἡ φωνὴ ἀπέῤῥωγε καὶ τὸ πνεῦμα σμικρὸν καὶ ἡ ἀντίσπασις τοῦ πνεύματος πυκνὴ καὶ βιαίη παραγίνεται . οἱ τοιοίδε τὴν ἀρτηρίαν ἑλκοῦνται καὶ τὸν πνεύμονα πίμπρανται , οὐ δυνάμενοι τὸ ἔξωθεν πνεῦμα ἐπάγεσθαι · τοῖσι τοιουτέοισι δὲ , ἢν μὴ εἰς τὰ ἔξω μέρεα τοῦ τραχήλου ἑκουσίη ἀποφέρηται , δεινοτέρη καὶ ἀφυκτοτέρη ἐστὶ διὰ τὴν ὥρην καὶ ὅτι ἀπὸ θερμῶν καὶ δριμέων . Πῶς καὶ διὰ τί ; ὅτι ἀπὸ θερμῶν καὶ δριμέων . τὸ μὲν γὰρ πρότερον ῥεῦμα τὸ φλεγματικὸν ἐν χειμῶνι καὶ ἦρι κατασκήπτειν ἔφη . τουτὶ δὲ τὸ δεύτερον ἐν μετοπωρινῇ ἢ ἐν θερινῇ ὥρῃ , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων ὡρῶν ἀνάλογον , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται . ὀρθόπνοιαν δὲ τούτῳ τῷ εἴδει τῆς συνάγχης προσεῖναί φησιν , ἥτις ὀρθόπνοια μεγάλης ἐστὶ στενοχωρίας γνώρισμα , κατά τι τῶν ἀναπνευστικῶν μορίων ἐνοχλούσης , ὡς ἔμπροσθεν ἐδείκνυμεν . ἐὰν δὲ κελεύσῃς τούτους διοῖξαι μέγιστον τὸ στόμα καὶ καταστείλῃς τὴν γλῶτταν , ὑπὲρ τοῦ κατασκέψασθαι τὰ κατὰ τὴν φάρυγγα , τοιοῦτον οὐδένα παρὰ φύσιν ὄγκον , οἷον ἐπὶ τοῖς ἔμπροσθεν εἰρημένοις , εὑρήσεις . ἔδειξε δὲ ὁ συγγραφεὺς τοῦτο διὰ τὸ φάναι , καὶ τὰ ὁρώμενα ἰσχνὰ φαίνεται . τὸ γὰρ φλεγμαῖνον ἐν τῷ πόρῳ τῆς φάρυγγος ἀόρατόν ἐστιν · ὅσον δ᾿ ὁρατὸν ἀνοιξάντων , τοῦτο πᾶν ἀφλέγμαντόν τε καὶ ἰσχνὰ τὰ μόρια , τὸ γὰρ ἰσχνὸν ἐνίοτε λέγεται πρὸς ἀντίθεσιν τῶν παρὰ φύσιν ὀγκουμένων · ἔνιοι δὲ μὴ νοήσαντες τὸ σημαινόμενον ἐκ τῆς ἰσχνὰ φωνῆς , ὅπως εἴρηται νῦν , ἐξηγοῦνται τὴν λέξιν γελοίως , τινὲς δὲ καὶ κατασκευάζουσιν , ὥσπερ καὶ οἱ οὕτω γράφοντες καὶ τὰ ὁρώμενα ἄχροα φαίνεται . τοῖς γε μὴν οὕτω διακειμένοις ἐνίοτε τοῦ ῥεύματός τι καὶ εἰς τοὺς πλησιάζοντας τῷ λάρυγγι μερίζεται μῦς ὄπισθεν αὐτοῦ τεταγμένους , ἔνθα καὶ ὁ στόμαχος , ὃς καὶ αὐτὸς συνδιατίθεται πολλάκις · μετὰ τοῦτο γοῦν ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει καὶ τοῦτο γέγραπται · καὶ τοὺς ὄπισθεν τένοντας ἐν τῷ τραχήλῳ ξυντείνεται καὶ δοκέει οἷον τέτανος ἐντετάσθαι . τὸ δ᾿ ἐφεξῆς εἰρημένον ἔτι καὶ μᾶλλον ἐνδείκνυται τὸ πεπονθέναι τὸν λάρυγγα , δέδεικται γὰρ ἐν τούτῳ τοῦ ζώου τῷ μορίῳ τῆς φωνῆς ἡ γένεσις ἀποτελεῖσθαι . διὰ τοῦτο γοῦν ἔφη καὶ ἡ φωνὴ ἀπέῤῥωγε καὶ πνεῦμα σμικρόν . ἡ μὲν γὰρ φωνὴ παντάπασιν ἀπέῤῥωγε , τουτέστιν ἀπόλλυται , παθόντος , ὡς εἴρηται , τοῦ λάρυγγος . ἡ δ᾿ ἀναπνοὴ μικρὰ γίγνεται διὰ τὴν στενοχωρίαν τοῦ πόρου , λέγεται δὲ ἐν τοῖς περὶ δυσπνοίας ὅτι μακροτέρα τῷ χρόνῳ καὶ τοῖς διαλείμμασι πυκνοτέρα . τοῦτο δ᾿ αὐτὸ ὁ συγγραφεὺς οὕτως ἡρμήνευσεν · καὶ ἡ ἀντίσπασις τοῦ πνεύματος πυκνὴ καὶ βιαίη παραγίνεται . πνεῦμα καὶ τὴν μετὰ τὴν εἰσπνοὴν δευτέραν ἐκπνοὴν καὶ τὴν μετὰ τὴν ἐκπνοὴν δευτέραν εἰσπνοὴν εἶπεν , ἑκατέρως γὰρ πυκνὸν γίγνεται τὸ πνεῦμα . καὶ γὰρ ἡ μετὰ τὴν εἰσπνοὴν ἠρεμία βραχυχρόνιός ἐστι τοῖς οὕτω διακειμένοις καὶ ἡ μετὰ τὴν ἐκπνοὴν πρὸ τῆς εἰσπνοῆς · τὰς δ᾿ ἀποδείξεις τούτων ἐν τοῖς περὶ δυσπνοίας ἔχεις εἰρημένας . οἱ τοιοίδε τὴν ἀρτηρίαν ἑλκοῦνται καὶ τὸν πνεύμονα πίμπρανται , οὐ δυνάμενοι τὸ ἔξωθεν πνεῦμα ἐπάγεσθαι · τοῖσι τοιουτέοισι δὲ ἢν μὴ εἰς τὰ ἔξω μέρεα τοῦ τραχήλου ἑκουσίη ἀποφέρηται , δεινοτέρη καὶ ἀφυκτοτέρη ἐστὶ καὶ διὰ τὴν ὥρην καὶ ὅτι ἀπὸ θερμῶν καὶ δριμέων . ἀλλὰ καὶ τὴν ἀρτηρίαν ἑλκοῦσθαι τοῖς οὕτω διακειμένοις εἴρηται , διὰ τὴν τοῦ χυμοῦ δριμύτητα δηλονότι . τὸν δὲ πνεύμονα πίμπρασθαι στερούμενον ἔφη , συνάπτων τὸν λόγον ἀληθεῖ δόγματι · δέδεικται γὰρ ἐν τῷ περὶ χρείας ἀναπνοῆς οὐκ ἐνδείᾳ τῆς οὐσίας ἀπολλύμενον τὸ ζῶον ἐπὶ τῇ στερήσει τῆς ἀναπνοῆς , ἀλλ᾿ ὅτι τὴν ἔμψυξίν τε καὶ ῥίπισιν ἀπόλλυσι τὸ ἔμφυτον θερμόν . εἰκότως οὖν ἀμετρίας ἐχόμενον πίμπρησι τὸν πνεύμονα . τοῦτο τοιγαροῦν τὸ τῆς κυνάγχης εἶδος δεινότερόν τε καὶ ἀφυκτότερον εἶναί φησι τοῦ προτέρου διά τε τὰ προειρημένα καὶ διὰ τὸ θερινήν τε καὶ φθινοπωρινὴν ὥραν εἶναι , ὅτι τε δριμυτέροις ἐπιγίνεται χυμοῖς . ἀμείνων οὖν ἐστιν ἡ μετὰ τοῦ καὶ συνδέσμου γραφὴ τῆς ἄνευ τοῦ καὶ συνδέσμου · συνεμφαίνει δ᾿ ἐπὶ τοῖς προειρημένοις τὸ καὶ διὰ τὴν ὥραν ἐν ᾗ γίνεται καὶ διὰ τὸν χυμὸν ὑφ᾿ οὗ χαλεπώτερον εἶναι τὸ εἶδος τὸ δεύτερον τῆς συνάγχης · οὐχ ἁπλῶς οὖν εἶναι γραπτέον , ὅτι δεινότερον καὶ ἀφυκτότερόν ἐστι διὰ τὴν ὥραν . εἰ δὲ καὶ τὴν ἄνευ τοῦ συνδέσμου γραφὴν ἐθέλοι τις φυλάττειν , ἀναγκαῖον ἔσται καὶ οὕτως προσυπακούειν αὐτὸν , ὡς εἰ καὶ κατὰ τὴν λέξιν εἴρητο · πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα κατὰ τὸν ἐλλειπτικὸν τρόπον εὑρίσκεται παρὰ τοῖς παλαιοῖς γεγραμμένα .
Lemmas: ὁπόταν ἐν θερινός ἤ μετοπωρινός ὥρα ἐκ κεφαλή θερμός ὁ ῥεῦμα καταρρέω καί νιτρώδης , ἅτε ὑπό ὁ ὥρα δριμύς καί θερμός γίγνομαι , δάκνω δέ ὁ τοίος εἰμί καί ἑλκόω καί πνεῦμα ἐμπίμπλημι , καί ὀρθόπνοια παραγίγνομαι καί ξηρασία πολύς , καί ὁ θεωρέω ἰσχνός φαίνω , καί ὁ ὄπισθεν τένων ἐν ὁ τράχηλος συντείνω , καί δοκέω οἷος τέτανος ἐντείνω . καί ὁ φωνή ἀπορρήγνυμι καί ὁ πνεῦμα μικρός καί ὁ ἀντίσπασις ὁ πνεῦμα πυκνός καί βίαιος παραγίγνομαι . ὁ τοιόσδε ὁ ἀρτηρία ἑλκέω καί ὁ πνεύμων πίμπρημι , οὐ δύναμαι ὁ ἔξωθεν πνεῦμα ἐπάγω · ὁ τοιόυτεος δέ , ἐάν μή εἰς ὁ ἔξω μέρος ὁ τράχηλος ἑκούσιος ἀποφέρω , δεινός καί ἄφυκτος εἰμί διά ὁ ὥρα καί ὅτι ἀπό θερμός καί δριμύς . πῶς καί διά τίς ; ὅτι ἀπό θερμός καί δριμύς . ὁ μέν γάρ πρότερος ῥεῦμα ὁ φλεγματικός ἐν χειμών καί ἔαρ κατασκήπτω φημί . οὗτος δέ ὁ δεύτερος ἐν μετοπωρινός ἤ ἐν θερινός ὥρα , ἐπί δέ ὁ ἄλλος ὥρα ἀνάλογος , ὡς ἔμπροσθεν λέγω . ὀρθόπνοια δέ οὗτος ὁ εἶδος ὁ συνάγχη πρόσειμι φημί , ὅστις ὀρθόπνοια μέγας εἰμί στενοχωρία γνώρισμα , κατά τις ὁ ἀναπνευστικός μόριον ἐνοχλέω , ὡς ἔμπροσθεν δείκνυμι . ἐάν δέ κελεύω οὗτος διοίγνυμι μέγας ὁ στόμα καί καταστέλλω ὁ γλῶσσα , ὑπέρ ὁ κατασκέπτομαι ὁ κατά ὁ φάρυγξ , τοιοῦτος οὐδείς παρά φύσις ὄγκος , οἷος ἐπί ὁ ἔμπροσθεν λέγω , εὑρίσκω . δείκνυμι δέ ὁ συγγραφεύς οὗτος διά ὁ φημί , καί ὁ ὁράω ἰσχνός φαίνω . ὁ γάρ φλεγμαίνω ἐν ὁ πόρος ὁ φάρυγξ ἀόρατος εἰμί · ὅσος δέ ὁρατός ἀνανοίγνυμι , οὗτος πᾶς ἀφλέγμαντος τε καί ἰσχνός ὁ μόριον , ὁ γάρ ἰσχνός ἐνίοτε λέγω πρός ἀντίθεσις ὁ παρά φύσις ὀγκόω · ἔνιοι δέ μή νοέω ὁ σημαίνω ἐκ ὁ ἰσχνός φωνή , ὅπως λέγω νῦν , ἐξηγέομαι ὁ λέξις γέλοιος , τις δέ καί κατασκευάζω , ὥσπερ καί ὁ οὕτως γράφω καί ὁ ὁράω ἄχροος φαίνω . ὁ γε μήν οὕτως διάκειμαι ἐνίοτε ὁ ῥεῦμα τις καί εἰς ὁ πλησιάζω ὁ λάρυγξ μερίζω μῦς ὄπισθεν αὐτός τάσσω , ἔνθα καί ὁ στόμαχος , ὅς καί αὐτός συνδιατίθημι πολλάκις · μετά οὗτος γοῦν ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις καί οὗτος γράφω · καί ὁ ὄπισθεν τένων ἐν ὁ τράχηλος συντείνω καί δοκέω οἷος τέτανος ἐντείνω . ὁ δέ ἐφεξῆς λέγω ἔτι καί μάλα ἐνδείκνυμι ὁ πάσχω ὁ λάρυγξ , δείκνυμι γάρ ἐν οὗτος ὁ ζῷον ὁ μόριον ὁ φωνή ὁ γένεσις ἀποτελέω . διά οὗτος γοῦν φημί καί ὁ φωνή ἀπορρήγνυμι καί πνεῦμα μικρός . ὁ μέν γάρ φωνή παντάπασι ἀπορρήγνυμι , τουτέστι ἀπόλλυμι , πάσχω , ὡς λέγω , ὁ λάρυγξ . ὁ δέ ἀναπνοή μικρός γίγνομαι διά ὁ στενοχωρία ὁ πόρος , λέγω δέ ἐν ὁ περί δύσπνοια ὅτι μακρός ὁ χρόνος καί ὁ διάλειμμα πυκνός . οὗτος δέ αὐτός ὁ συγγραφεύς οὕτως ἑρμηνεύω · καί ὁ ἀντίσπασις ὁ πνεῦμα πυκνός καί βίαιος παραγίγνομαι . πνεῦμα καί ὁ μετά ὁ εἰσπνοή δεύτερος ἐκπνοή καί ὁ μετά ὁ ἐκπνοή δεύτερος εἰσπνοή λέγω , ἑκάτερος γάρ πυκνός γίγνομαι ὁ πνεῦμα . καί γάρ ὁ μετά ὁ εἰσπνοή ἠρεμία βραχυχρόνιος εἰμί ὁ οὕτως διάκειμαι καί ὁ μετά ὁ ἐκπνοή πρό ὁ εἰσπνοή · ὁ δέ ἀπόδειξις οὗτος ἐν ὁ περί δύσπνοια ἔχω λέγω . ὁ τοιόσδε ὁ ἀρτηρία ἑλκέω καί ὁ πνεύμων πίμπρημι , οὐ δύναμαι ὁ ἔξωθεν πνεῦμα ἐπάγω · ὁ τοιόυτεος δέ ἐάν μή εἰς ὁ ἔξω μέρος ὁ τράχηλος ἑκούσιος ἀποφέρω , δεινός καί ἄφυκτος εἰμί καί διά ὁ ὥρα καί ὅτι ἀπό θερμός καί δριμύς . ἀλλά καί ὁ ἀρτηρία ἑλκόω ὁ οὕτως διάκειμαι λέγω , διά ὁ ὁ χυμός δριμύτης δηλονότι . ὁ δέ πνεύμων πίμπρημι στερέω φημί , συνάπτω ὁ λόγος ἀληθής δόγμα · δείκνυμι γάρ ἐν ὁ περί χρεία ἀναπνοή οὐ ἔνδεια ὁ οὐσία ἀπόλλυμι ὁ ζῷον ἐπί ὁ στέρησις ὁ ἀναπνοή , ἀλλά ὅτι ὁ ἔμψυξις τε καί ῥίπισις ἀπόλλυμι ὁ ἔμφυτος θερμός . ἔοικα οὖν ἀμετρία ἔχω πίμπρημι ὁ πνεύμων . οὗτος τοιγαροῦν ὁ ὁ κυνάγχη εἶδος δεινός τε καί ἄφυκτος εἰμί φημί ὁ πρότερος διά τε ὁ προλέγω καί διά ὁ θερινός τε καί φθινοπωρινός ὥρα εἰμί , ὅτι τε δριμύς ἐπιγίγνομαι χυμός . ἀγαθός οὖν εἰμί ὁ μετά ὁ καί σύνδεσμος γραφή ὁ ἄνευ ὁ καί σύνδεσμος · συνεμφαίνω δέ ἐπί ὁ προλέγω ὁ καί διά ὁ ὥρα ἐν ὅς γίγνομαι καί διά ὁ χυμός ὑπό ὅς χαλεπός εἰμί ὁ εἶδος ὁ δεύτερος ὁ συνάγχη · οὐ ἁπλῶς οὖν εἰμί γράφω , ὅτι δεινός καί ἄφυκτος εἰμί διά ὁ ὥρα . εἰ δέ καί ὁ ἄνευ ὁ σύνδεσμος γραφή ἐθέλω τις φυλάσσω , ἀναγκαῖος εἰμί καί οὕτως προσυπακούω αὐτός , ὡς εἰ καί κατά ὁ λέξις λέγω · πολύς γάρ καί ἄλλος κατά ὁ ἐλλειπτικός τρόπος εὑρίσκω παρά ὁ παλαιός γράφω .