galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 3.1
Γλυκὺν δὲ οἶνον καὶ οἰνώδεα καὶ λευκὸν καὶ μέλανα καὶ μελίκρητον καὶ ὕδωρ καὶ ὀξύμελι τοῖσιδε σημαινόμενον χρὴ διορίζειν ἐν τῇσιν ὀξείῃσι νούσοισιν . Οὐ μόνον ἀτάκτως , ἀλλὰ καὶ ἐλλιπῶς τὸν κατάλογον ἐποιήσατο τῶν οἴνων . ἔστι γὰρ αὐτῶν μία μὲν ἡ κατὰ τὰς χρόας διαφορὰ , ἑτέρα δὲ ἡ κατὰ τὴν γεῦσιν ποιότης καὶ τρίτη κατὰ τὴν σύστασιν καὶ τετάρτη κατὰ τὴν ὀσμὴν καὶ έ κατὰ τὴν δύναμιν . ἡ μὲν οὖν κατὰ τὴν χρόαν εἰς λευκὸν καὶ μέλανα καὶ κιῤῥὸν καὶ ξανθὸν καὶ ἐρυθρὸν τέμνεται , οὐσῶν μὲν καὶ ἄλλων μεταξὺ διαφορῶν , ἀλλ᾿ ὥσπερ κατὰ τὴν χρόαν , οὕτω καὶ κατὰ τὴν δύναμιν ἐπιμίκτων οὐσῶν . ἡ δὲ κατὰ τὴν γεῦσιν διαφορὰ τῶν οἴνων εἰς γλυκὺν καὶ αὐστηρὸν τέμνεται , δηλονότι κᾀνταῦθα τὸν ἀμφοῖν μέσον , ὃς οὐδετέραν ἔχει σαφῆ ποιότητα · καὶ πρός γε τούτοις τὸν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν ποιοτήτων σύνθετον · ἔτι τε τὸν δριμὺν ὀνομαζόμενον . ἡ δὲ κατὰ τὴν σύστασιν διαφορὰ τῶν οἴνων εἴς τε τὸν ὑδατώδη καὶ λεπτὸν καὶ εἰς τὸν πάνυ παχὺν τέμνεται , καὶ δηλονότι καὶ εἰς τὸν μέσον τούτων , εἶτ᾿ αὐθὶς ὅσοι μεταξὺ τοῦ τε μέσου καὶ τῶν ἄκρων εἰσί . καὶ ἡ κατὰ τὴν ὀσμὴν δὲ διαφορὰ τῶν οἴνων , καθόσον οἱ μὲν εὐώδεις εἰσὶν , οἱ δὲ οὐκ εὐώδεις , ἀλλὰ πληκτικήν τινα καὶ ἀηδῆ τὴν ποιότητα κέκτηνται , τινὲς δὲ οὐδ᾿ ὅλως ἔχουσιν ὀσμὴν , ἀλλ᾿ εἰσὶν ὥσπερ ὕδωρ ἄοδμοι . ἡ δὲ κατὰ τὴν δύναμιν διαφορὰ τῶν οἴνων ἐστὶ , καθόσον ὁ μὲν ἰσχυρὸς , ὁ δὲ ἀσθενὴς , ὁ δέ τις μέσος , ὁ δέ τις μεταξὺ τοῦ τε μέσου καὶ τῶν ἄκρων ἐστίν · ἰσχυρὸς μὲν ὁ θερμαίνων σφοδρῶς καὶ ταχέως τὸ σῶμα καὶ τὴν κεφαλὴν πληρῶν , ἀσθενὴς δὲ ὁ ἐναντίος · οἱ δ᾿ ἐν τῷ μεταξὺ δῆλοι , τῶν ἄκρων ἀφωρισμένοι . ὀνομάζεται δὲ ὁ μὲν ἰσχυρὸς οἰνώδης , ὁ δ᾿ ἀσθενὴς ὑδατώδης · ᾧ γὰρ ὕδατος οἶνος πλεονεκτεῖ μᾶλλον , τοῦτο ὅταν ἔν τινι θεασώμεθα σφοδρότατον ὑπάρχον , εἰκότως οἰνώδη καλοῦμεν , ὥσπερ γε καὶ τοὐναντίον ὑδατώδη τῷ ὕδατι μάλιστα κατὰ πάντα ἐοικότα καὶ τῇ λεπτότητι καὶ τῇ χρόᾳ καὶ τῷ ἀόσμῳ καὶ τῷ μὴ θερμαίνειν ἐπιφανῶς . αὗται μὲν οὖν αἱ κατὰ τὴν οἰκείαν φύσιν εἰσὶν ἐν τοῖς οἴνοις διαφοραὶ , προστιθέασι δ᾿ αὐταῖς ἔνιοι τὴν κατὰ τὸν χρόνον , ἐπειδή τινες μὲν ὑπάρχουσιν ἱκανῶς παλαιοὶ , τινὲς δὲ νέοι , τινὲς δὲ ἐν τῷ μεταξὺ τούτων . εὔδηλον δ᾿ ὅτι τῶν ἔξωθέν εἰσι συμβεβηκότων αἱ τοιαῦται διαφοραί · καθόσον γὰρ ἐν τῷ χρόνῳ δριμύτεροί τε καὶ θερμότεροι γίγνονται , μεταβάλλοντες ἅμα τούτοις καὶ χρόαν καὶ σύστασιν καὶ ὀσμὴν , κατὰ τοσοῦτον ὁ χρόνος διαφοράν τινα ἐν τοῖς οἴνοις ἐργάζεσθαι δοκεῖ · εἰ δέ γε καὶ μηδὲν τούτων ὑπήλλαττεν , οὐδ᾿ ἂν ἐλέγετο πρός τινων παλαιὸς ὁ οἶνος ἢ νέος · ἀλλ᾿ οὐδὲ νῦν οὕτω λέγουσιν , ὡς τῶν ἐτῶν αὐτοῦ δεόμενοι κατὰ πρῶτον λόγον , ἀλλ᾿ ὡς ἄμα τοῖς ἔτεσιν ἐνδεικνύμενοι τὴν δύναμιν · οὐ γὰρ διὰ τὸν χρόνον οἱ οἶνοι τὰς ὠφελείας καὶ βλάβας ἔχουσιν , ἀλλ᾿ ἐκ τῆς τῶν οἰκείων διαφορῶν τούτων᾿ ὑπαλλαγῆς . κατὰ συμβεβηκὸς οὖν τοῦ χρόνου μνημονεύομεν ἐν ταῖς τῶν οἴνων διαφοραῖς , οὐ κυρίως οὐδὲ πρώτως . καὶ αὐτῶν μέντοι τῶν οἰκείων ἐν αὐτοῖς διαφορῶν , αἱ μὲν εἰς ὠφέλειάν τε καὶ βλάβην ἀναφέρονται κατὰ τὸν ἴδιον λόγον , αἱ δὲ οὐ κατὰ τὸν ἴδιον , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός · γλυκύτης μὲν καὶ αὐστηρότης κατὰ τὸν ἴδιον λόγον , οὕτω δὲ καὶ ἡ ἰσχὺς καὶ ἀσθένεια καὶ λεπτότης καὶ πάχος · αἱ δὲ κατὰ τὴν χρόαν τε καὶ ὀσμὴν οὐ πρώτως , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός · ἐπεὶ τῶν οἴνων οἱ μὲν ὑδατώδεις τέ εἰσι καὶ λευκοὶ καὶ κιῤῥοὶ καὶ μέλανες , οἱ δὲ ὑδατώδεις καὶ ἄοδμοι ὥσπερ ὕδωρ , ἢ εὐώδεις ὅσπερ ὥρωμα καὶ μύρον . εἴπερ οὖν τῶν οἴνων αὗταί εἰσιν αἱ διαφοραὶ καὶ κατά τε τὴν οἰκείαν δύναμιν ἀριθμούμεναι καὶ κατὰ συμβεβηκὸς , εὔδηλον ἤδη σοι περὶ τῆς ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει κατά τε τὴν τάξιν αὐτῶν καὶ τὸν ἀριθμὸν ἐνδείας · ἀλλ᾿ ἐὰν φαίνηται κατὰ τὸν ἑξῆς λόγον , ἁπασῶν τῶν χρησίμων διαφορῶν μνημονεύων ὁ Ἱπποκράτης , συγχωρήσομεν αὐτοῦ τῇ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν ἐνδείᾳ .
Lemmas: γλυκύς δέ οἶνος καί οἰνώδης καί λευκός καί μέλας καί μελίκρητον καί ὕδωρ καί ὀξύμελι ὅδε σημαίνω χρή διορίζω ἐν ὁ ὀξύς νόσος . οὐ μόνος ἄτακτος , ἀλλά καί ἐλλιπής ὁ κατάλογος ποιέω ὁ οἶνος . εἰμί γάρ αὐτός εἷς μέν ὁ κατά ὁ χροιά διαφορά , ἕτερος δέ ὁ κατά ὁ γεῦσις ποιότης καί τρίτος κατά ὁ σύστασις καί τέταρτος κατά ὁ ὀσμή καί έ κατά ὁ δύναμις . ὁ μέν οὖν κατά ὁ χροιά εἰς λευκός καί μέλας καί κιρρός καί ξανθός καί ἐρυθρός τέμνω , εἰμί μέν καί ἄλλος μεταξύ διαφορά , ἀλλά ὥσπερ κατά ὁ χροιά , οὕτως καί κατά ὁ δύναμις ἐπίμικτος εἰμί . ὁ δέ κατά ὁ γεῦσις διαφορά ὁ οἶνος εἰς γλυκύς καί αὐστηρός τέμνω , δηλονότι ᾀνταῦθη ὁ ἄμφω μέσος , ὅς οὐδέτερος ἔχω σαφής ποιότης · καί πρός γε οὗτος ὁ ἐκ ἀμφότερος ὁ ποιότης σύνθετος · ἔτι τε ὁ δριμύς ὀνομάζω . ὁ δέ κατά ὁ σύστασις διαφορά ὁ οἶνος εἰς τε ὁ ὑδατώδης καί λεπτός καί εἰς ὁ πάνυ παχύς τέμνω , καί δηλονότι καί εἰς ὁ μέσος οὗτος , εἶτα αὐθίς ὅσος μεταξύ ὁ τε μέσος καί ὁ ἄκρον εἰμί . καί ὁ κατά ὁ ὀσμή δέ διαφορά ὁ οἶνος , καθόσον ὁ μέν εὐώδης εἰμί , ὁ δέ οὐ εὐώδης , ἀλλά πληκτικός τις καί ἀηδής ὁ ποιότης κτάομαι , τις δέ οὐδέ ὅλος ἔχω ὀσμή , ἀλλά εἰμί ὥσπερ ὕδωρ ἄοδμος . ὁ δέ κατά ὁ δύναμις διαφορά ὁ οἶνος εἰμί , καθόσον ὁ μέν ἰσχυρός , ὁ δέ ἀσθενής , ὁ δέ τις μέσος , ὁ δέ τις μεταξύ ὁ τε μέσος καί ὁ ἄκρον εἰμί · ἰσχυρός μέν ὁ θερμαίνω σφοδρός καί ταχύς ὁ σῶμα καί ὁ κεφαλή πληρόω , ἀσθενής δέ ὁ ἐναντίος · ὁ δέ ἐν ὁ μεταξύ δῆλος , ὁ ἄκρον ἀφορίζω . ὀνομάζω δέ ὁ μέν ἰσχυρός οἰνώδης , ὁ δέ ἀσθενής ὑδατώδης · ὅς γάρ ὕδωρ οἶνος πλεονεκτέω μάλα , οὗτος ὅταν ἐν τις θεάομαι σφοδρός ὑπάρχω , ἔοικα οἰνώδης καλέω , ὥσπερ γε καί ἐναντίος ὑδατώδης ὁ ὕδωρ μάλα κατά πᾶς ἔοικα καί ὁ λεπτότης καί ὁ χροιά καί ὁ ἄοσμος καί ὁ μή θερμαίνω ἐπιφανής . οὗτος μέν οὖν ὁ κατά ὁ οἰκεῖος φύσις εἰμί ἐν ὁ οἶνος διαφορά , προστίθημι δέ αὐτός ἔνιοι ὁ κατά ὁ χρόνος , ἐπειδή τις μέν ὑπάρχω ἱκανός παλαιός , τις δέ νέος , τις δέ ἐν ὁ μεταξύ οὗτος . εὔδηλος δέ ὅτι ὁ ἔξωθεν εἰμί συμβαίνω ὁ τοιοῦτος διαφορά · καθόσον γάρ ἐν ὁ χρόνος δριμύς τε καί θερμός γίγνομαι , μεταβάλλω ἅμα οὗτος καί χροιά καί σύστασις καί ὀσμή , κατά τοσοῦτος ὁ χρόνος διαφορά τις ἐν ὁ οἶνος ἐργάζομαι δοκέω · εἰ δέ γε καί μηδείς οὗτος ὑπαλλάσσω , οὐδέ ἄν λέγω πρός τις παλαιός ὁ οἶνος ἤ νέος · ἀλλά οὐδέ νῦν οὕτως λέγω , ὡς ὁ ἔτος αὐτός δέω κατά πρῶτος λόγος , ἀλλά ὡς ἅμα ὁ ἔτος ἐνδείκνυμι ὁ δύναμις · οὐ γάρ διά ὁ χρόνος ὁ οἶνος ὁ ὠφέλεια καί βλάβη ἔχω , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ οἰκεῖος διαφορά ἐτούτων ὑπαλλαγή . κατά συμβαίνω οὖν ὁ χρόνος μνημονεύω ἐν ὁ ὁ οἶνος διαφορά , οὐ κύριος οὐδέ πρῶτος . καί αὐτός μέντοι ὁ οἰκεῖος ἐν αὐτός διαφορά , ὁ μέν εἰς ὠφέλεια τε καί βλάβη ἀναφέρω κατά ὁ ἴδιος λόγος , ὁ δέ οὐ κατά ὁ ἴδιος , ἀλλά κατά συμβαίνω · γλυκύτης μέν καί αὐστηρότης κατά ὁ ἴδιος λόγος , οὕτως δέ καί ὁ ἰσχύς καί ἀσθένεια καί λεπτότης καί πάχος · ὁ δέ κατά ὁ χροιά τε καί ὀσμή οὐ πρῶτος , ἀλλά κατά συμβαίνω · ἐπεί ὁ οἶνος ὁ μέν ὑδατώδης τε εἰμί καί λευκός καί κιρρός καί μέλας , ὁ δέ ὑδατώδης καί ἄοδμος ὥσπερ ὕδωρ , ἤ εὐώδης ὅς ἄρωμα καί μύρον . εἴπερ οὖν ὁ οἶνος οὗτος εἰμί ὁ διαφορά καί κατά τε ὁ οἰκεῖος δύναμις ἀριθμέω καί κατά συμβαίνω , εὔδηλος ἤδη σύ περί ὁ ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις κατά τε ὁ τάξις αὐτός καί ὁ ἀριθμός ἔνδεια · ἀλλά ἐάν φαίνω κατά ὁ ἑξῆς λόγος , ἅπας ὁ χρήσιμος διαφορά μνημονεύω ὁ Ἱπποκράτης , συγχωρέω αὐτός ὁ κατά ὁ ἑρμηνεία ἔνδεια .