galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.35
Ὁκόσοισι δὲ τῶν πυρετῶν δῖνοί τε ἀπ᾿ ἀρχῆς καὶ σφυγμοὶ κεφαλῆς εἰσι , καὶ οὖρον λεπτὸν , τουτέοισι δεῖ προσδέχεσθαι πρὸς τὰς κρίσιας παροξυνόμενον τὸν πυρετὸν , οὐ θαυμάσαιμι δ᾿ ἂν οὐδ᾿ εἰ παραφρονήσειαν . Ὅταν ἡ κεφαλὴ περιφέρεσθαι φαντάζηται , δῖνος ὀνομάζεται τὸ πάθος , ὅταν δὲ καὶ σκοτώδης ἡ ὄψις ἅμα τῷδε φαίνηται , σκοτόδινος καλεῖται καὶ γίνεται διὰ κίνησιν ἄτακτον φυσώδους πνεύματος , ἢ μετὰ τὴν κεφαλὴν ἔχοντος τοπικὴν γένεσιν , ἢ κάτωθεν ἀναφερομένου . πᾶσαι δὲ τῶν τοιούτων πνευμάτων γενέσεις ταραχῆς εἰσι δηλωτικαὶ , δι᾿ ἃς καὶ κρίσεις γίνονται μετὰ τῶν συμπτωμάτων θορυβωδῶν . εἰδέναι γὰρ χρὴ τὰς τοιαύτας διαθέσεις μεταξύ πως οὔσας τῶν τε ἀκινδύνων καὶ τῶν ὀλεθρίων · ἐπιχειρεῖ μὲν γὰρ ἡ ἔμφυτος θερμασία διαλύειν τε καὶ χεῖν τοὺς κατὰ τὸ σῶμα χυμοὺς , λεπτύνειν δὲ ἀκριβῶς αὐτοὺς καὶ κατὰ τὸ ἄδηλον αἰσθήσει ἐκκρῖναι οὐ δύναται . τελέως δὲ ἀῤῥωστήσασα τὴν ἀρχὴν οὐδ᾿ ἐπιχειρεῖ τῇ λύσει καὶ κατὰ τοῦτο πνεῦμα φυσῶδες οὐκ ἀῤῥωστούσης ἐσχάτως τῆς ἐμφύτου θερμασίας γεννᾶται . τὸ μὲν οὖν ἀῤῥωστεῖν ἀκινδυνότατόν ἐστιν , ὑπερέχει γὰρ ἡ φύσις τοῦ νοσήματος · τὸ δ᾿ ἐσχάτως ἀῤῥωστεῖν ὀλέθριον , ὑπερέχεται γὰρ οὐ σμικρῶς . ὅταν δὲ μὴ ὑπερέχηται , τὰ εἰρημένα γίνεται συμπτώματα , καὶ μετὰ τὸ νοσῆσαι κρίσεις ἀποτελοῦνται , τινὲς μὲν εἰς ὑγείαν , τινὲς δὲ εἰς θάνατον . οἵ γε μὴν σφυγμοὶ κατὰ τὴν κεφαλὴν γινόμενοι , τουτέστιν αἱ τῶν ἀρτηριῶν αἰσθηταὶ κινήσεις , θερμασίας εἰσὶ πολλῆς συμπτώματα , δι᾿ ἃς καὶ παραφροσύναι γίνονται πολλάκις . οὕτως οὖν ἐχόντων ἐν τῷ καθόλου τῶν εἰρημένων , ὅταν ἀρξαμένου τινὸς ἀσθενεῖν , ὑπὸ μὲν τῆς τῶν οὔρων λεπτότητος ἄπεπτον εἶναι δηλοῦται τὸ νόσημα , τὴν δὲ κεφαλὴν ἐμπεπλῆσθαι πνεύματος φυσώδους σημαίνουσιν οἱ δῖνοι μετὰ τῶν σφυγμῶν · εἰδέναι χρὴ τὴν φύσιν οὐχ ἡσυχάζουσαν , ἀλλ᾿ ἐπιθησομένην ποτὲ τοῖς περιεχομένοις ἐν τῷ σώματι μοχθηροῖς χυμοῖς , ὡς διακρῖναί τε τῶν χρηστῶν αὐτοὺς , ἐκκρῖναί τε καθ᾿ ὁντιναοῦν τρόπον ἢ εἰς ἄκυρον ἀποθέσθαι μόριον . ὁ τοίνυν εἰρημένος λόγος χρησιμώτατός ἐστιν εἰς πρόγνωσιν τῶν εἰρημένων . ἐνίοτε γὰρ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ νοσήματος οἱ μὲν πυρετοὶ μέτριοι γίγνονται , συμπτώματα δὲ τοιαῦτα κατὰ τὴν κεφαλήν ἐστι δι᾿ ἔγκαυσιν ἢ ἀναθυμίασιν ἐκ τῶν κατὰ τὸ σῶμα τῆς κοιλίας περιεχομένων χυμῶν . τὴν οὖν ἄλλως ὁπωσοῦν ἐχομένης αὐτῆς τῆς κεφαλῆς μόνης θερμότητα , τῇ τοιαύτῃ διαθέσει τῆς κεφαλῆς λουτρὸν ὀνίνησι καὶ τὸ ῥόφημα δ᾿ ἀρκέσει χυλὸν εἶναι τῆς πτισάνης . ὅταν δ᾿ ἐκ τῆς τῶν χυμῶν μοχθηρίας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀναφέρηται θερμὸν πνεῦμα φυσῶδες , οὐ λούειν συμφέρει τούτοις . ἀσφαλῶς δὲ προσήκει ταῦτα πράττειν ἕκαστα . διορισμὸς δὲ τῶν διαθέσεων εἷς μόνος ἐστὶν , ἐκ τῆς τῶν οὔρων ἀπεψίας τε καὶ πέψεως , ὧν ὀρθῶς ὁ συγγραφεὺς ἐμνημόνευσεν , εἰπὼν οὖρον λεπτὸν , ὅπερ εἴρηται πολλάκις ἀπεψίας εἶναι σημεῖον · ὥστ᾿ οὐδεὶς ἰατρὸς ἐν τοῖς τοιούτοις νοσήμασιν ἀμελεῖ τῆς τῶν οὔρων ἐπισκέψεως .
Lemmas: ὁπόσος δέ ὁ πυρετός δῖνος τε ἀπό ἀρχή καί σφυγμός κεφαλή εἰμί , καί οὖρος λεπτός , οὗτος δέω προσδέχομαι πρός ὁ κρίσις παροξύνω ὁ πυρετός , οὐ θαυμάζω δέ ἄν οὐδέ εἰ παραφρονέω . ὅταν ὁ κεφαλή περιφέρω φαντάζω , δῖνος ὀνομάζω ὁ πάθος , ὅταν δέ καί σκοτώδης ὁ ὄψις ἅμα ὅδε φαίνω , σκοτόδινος καλέω καί γίγνομαι διά κίνησις ἄτακτος φυσώδης πνεῦμα , ἤ μετά ὁ κεφαλή ἔχω τοπικός γένεσις , ἤ κάτωθεν ἀναφέρω . πᾶς δέ ὁ τοιοῦτος πνεῦμα γένεσις ταραχή εἰμί δηλωτικός , διά ὅς καί κρίσις γίγνομαι μετά ὁ σύμπτωμα θορυβώδης . οἶδα γάρ χρή ὁ τοιοῦτος διάθεσις μεταξύ πως εἰμί ὁ τε ἀκίνδυνος καί ὁ ὀλέθριος · ἐπιχειρέω μέν γάρ ὁ ἔμφυτος θερμασία διαλύω τε καί χέω ὁ κατά ὁ σῶμα χυμός , λεπτύνω δέ ἀκριβής αὐτός καί κατά ὁ ἄδηλος αἴσθησις ἐκκρίνω οὐ δύναμαι . τέλειος δέ ἀρρωστέω ὁ ἀρχή οὐδέ ἐπιχειρέω ὁ λύσις καί κατά οὗτος πνεῦμα φυσώδης οὐ ἀρρωστέω ἔσχατος ὁ ἔμφυτος θερμασία γεννάω . ὁ μέν οὖν ἀρρωστέω ἀκίνδυνος εἰμί , ὑπερέχω γάρ ὁ φύσις ὁ νόσημα · ὁ δέ ἔσχατος ἀρρωστέω ὀλέθριος , ὑπερέχω γάρ οὐ μικρός . ὅταν δέ μή ὑπερέχω , ὁ λέγω γίγνομαι σύμπτωμα , καί μετά ὁ νοσέω κρίσις ἀποτελέω , τις μέν εἰς ὑγεία , τις δέ εἰς θάνατος . ὁ γε μήν σφυγμός κατά ὁ κεφαλή γίγνομαι , τουτέστι ὁ ὁ ἀρτηρία αἰσθητός κίνησις , θερμασία εἰμί πολύς σύμπτωμα , διά ὅς καί παραφροσύνη γίγνομαι πολλάκις . οὕτως οὖν ἔχω ἐν ὁ καθόλου ὁ λέγω , ὅταν ἄρχω τις ἀσθενέω , ὑπό μέν ὁ ὁ ὅρος λεπτότης ἄπεπτος εἰμί δηλόω ὁ νόσημα , ὁ δέ κεφαλή ἐμπίμπλημι πνεῦμα φυσώδης σημαίνω ὁ δῖνος μετά ὁ σφυγμός · οἶδα χρή ὁ φύσις οὐ ἡσυχάζω , ἀλλά ἐπιτίθημι ποτέ ὁ περιέχω ἐν ὁ σῶμα μοχθηρός χυμός , ὡς διακρίνω τε ὁ χρηστός αὐτός , ἐκκρίνω τε κατά ὅστις τρόπος ἤ εἰς ἄκυρος ἀποτίθημι μόριον . ὁ τοίνυν λέγω λόγος χρήσιμος εἰμί εἰς πρόγνωσις ὁ λέγω . ἐνίοτε γάρ ἀπό ὁ ἀρχή ὁ νόσημα ὁ μέν πυρετός μέτριος γίγνομαι , σύμπτωμα δέ τοιοῦτος κατά ὁ κεφαλή εἰμί διά ἔγκαυσις ἤ ἀναθυμίασις ἐκ ὁ κατά ὁ σῶμα ὁ κοιλία περιέχω χυμός . ὁ οὖν ἄλλος ὁπωσοῦν ἔχω αὐτός ὁ κεφαλή μόνος θερμότης , ὁ τοιοῦτος διάθεσις ὁ κεφαλή λουτρόν ὀνίνημι καί ὁ ῥόφημα δέ ἀρκέω χυλός εἰμί ὁ πτισάνη . ὅταν δέ ἐκ ὁ ὁ χυμός μοχθηρία ἐπί ὁ κεφαλή ἀναφέρω θερμός πνεῦμα φυσώδης , οὐ λούω συμφέρω οὗτος . ἀσφαλής δέ προσήκω οὗτος πράσσω ἕκαστος . διορισμός δέ ὁ διάθεσις εἷς μόνος εἰμί , ἐκ ὁ ὁ ὅρος ἀπεψία τε καί πέψις , ὅς ὀρθός ὁ συγγραφεύς μνημονεύω , λέγω οὖρος λεπτός , ὅς λέγω πολλάκις ἀπεψία εἰμί σημεῖον · ὥστε οὐδείς ἰατρός ἐν ὁ τοιοῦτος νόσημα ἀμελέω ὁ ὁ ὅρος ἐπίσκεψις .