galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 2.29
Αὐτοὶ μέντοι σφῶν αὐτῶν δυσφορώτερον δὴ τὰ τοιαῦτα φέρουσιν οἱ πικρόχολοι τὰ ἄνω . Εἶπον ἤδη κᾀγὼ πρὸ μικροῦ περὶ τῶν πικροχόλων ὡς δυσφορώτεροι γίγνονται τῶν φλεγματωδῶν ἐν τῷ μεταβάλλειν ἀθρόως τὴν δίαιταν ἐπὶ τὴν ἔνδειαν · ἐκχολοῦται γὰρ αὐτοῖς θᾶττον ἣ θ᾿ ὅλη τοῦ σώματος ἕξις καὶ ἡ κατὰ τὴν γαστέρα . διὰ τί δὲ οὐχ ἁπλῶς εἶπεν οἱ πικρόχολοι , ἀλλὰ προσέθηκε τὰ ἄνω ; ὅτι τῆς ξανθῆς χολῆς , ἣν δὴ καὶ ὠχρὰν καὶ πικρὰν ὀνομάζουσιν , ἐπιπολαζούσης μὲν τῇ ἄνω γαστρὶ πικροχόλους εἰκότως ἐροῦμεν εἶναι τὰ ἄνω τοὺς τοιούτους , ὑπιούσης δὲ δι᾿ ἕδρας πικροχόλους τὰ κάτω . Παύλῳ μὲν γὰρ τῷ ῥήτορι φλεγματώδη τὴν ὅλην ἕξιν τοῦ σώματος ἔχοντι καθ᾿ ἑκάστην ἡμέραν ἐπεπόλαζεν ἡ ξανθὴ χολὴ καὶ πρώτην αὐτὴν ἤμει μετὰ τὸ λουτρὸν οὐκ ὀλίγην . Εὐδήμῳ δὲ τῷ φιλοσόφῳ χολώδει τὴν κρᾶσιν ὄντι διὰ τῆς ἕδρας ὑπῄει κάτω καὶ σπανίως ποθ᾿ οὗτος ἤμει χολὴν ὠχράν · ἦν δ᾿ ὥσπερ τῷ Παύλῳ τὰ διαχωρήματα χολῆς ὀλίγον ἔχοντα , οὕτω τῷ Εὐδήμῳ πάμπολυ . τοῖς οὖν ἐκλείπουσι παρὰ τὸ ἔθος τὸ ἄριστον , ἐὰν μὲν τήν τε ὅλην ἕξιν τοῦ σώματος ὦσι πικρόχολοι , τήν τε ἄνω γαστέρα συμβαίνειν ἀναγκαῖόν ἐστι πάνθ᾿ ὅσα προεῖπεν ὀλίγον ἔμπροσθεν · ὅσοις δὲ τὴν ἄνω γαστέρα μόνην ὑπάρχει πικροχόλοις εἶναι , τὰ μὲν τῆς δυσφορίας συμβήσεται ὁμοίως , τὰ δὲ ἄλλα συμπτώματα τινὰ μὲν οὐδ᾿ ὅλως ἔσται , τινὰ δὲ μετριώτερα . προειρήκει δὲ τοὺς ἐκλείποντας τὸ ἄριστον παρὰ τὸ ἔθος δειλοὺς ἐς πᾶν ἔργον γίγνεσθαι καὶ καρδιαλγέας καὶ κρεμᾶσθαι δοκεῖν αὐτοῖς τὰ σπλάγχνα καὶ οὐρεῖν θερμὸν καὶ χλωρὸν καὶ τὴν ἄφοδον συγκαίεσθαι · τισὶ δ᾿ αὐτῶν καὶ τὸ στόμα πικρὸν γίγνεσθαι καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς κοίλους καὶ τοὺς κροτάφους πάλλεσθαι καὶ τὰ ἄκρα διαψύχεσθαι . τούτων δὲ τινα μὲν τοῖς ὅλην τὴν ἕξιν πικροχόλοις μᾶλλον συμβαίνει , τινὰ δὲ τοῖς τὴν ἄνω γαστέρα . καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ πρὸς τὰς ἐνεργείας ἀτολμία καὶ ἡ τῶν ἄκρων ψύξις τό τ᾿ οὐρεῖν θερμόν τε καὶ χλωρὸν καὶ τὰ διαχωρήματα συγκαίεσθαι καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς κοίλους γίγνεσθαι καὶ τοὺς κροτάφους πάλλεσθαι , τοῖς τὴν ὅλην ἕξιν πικροχόλοις , ἀμφοτέροις δὲ τό τε δοκεῖν κρεμᾶσθαι τὰ σπλάγχνα καὶ τὸ στόμα πικραίνεσθαι . διὰ μὲν γὰρ τὴν παρὰ τὸ ἔθος ἔνδειαν αἴσθησιν ἴσχουσιν ἀστηρίκτων τῶν σπλάγχνων , διὰ δὲ τὴν ἐπικράτειαν τῆς χολῆς πικρὸν γίγνεσθαι τὸ στόμα τοῖς τὸ πᾶν σῶμα πικροχόλοις , οὐχ ὡς τοῦ παθήματος ἐν τῷ στόματι γιγνομένου μᾶλλον , ἀλλ᾿ ὅτι τῆς αἰσθήσεως αὐτὸ μόριον ἡ φύσις ἐποίησε χυμῶν ἰδέας διαγνωστικόν . ἡ δὲ γαστὴρ συγκαίεται μᾶλλον μὲν οἷς ἡ ἐξ ἥπατος εἰς αὐτὴν καταῤῥέουσα χολὴ τὸ ἐπιπολάζον ἔσχηκεν , ἧττον δὲ οἷς ὑπέρχεται κάτω · τούτοις μὲν γὰρ ἐρεθίζει τὸ ἔντερον εἰς ἀπόκρισιν , ἐκείνοις δὲ τὸν στόμαχον ἀδικεῖ · διὸ καὶ ὁ Εὔδημος ἑκάστης ἡμέρας διεχώρει δὶς , ἔστι δ᾿ ὅτε καὶ τρὶς , ὁ δὲ Παῦλος ἐνίοτε οὐδ᾿ ὅλως ἐξέκρινεν . εἰ μὴ γὰρ ἐρεθίζοιτο πρός τινος δάκνοντος ἢ τῷ πλήθει τῆς κόπρου βαρύνοιτο τὰ ἔντερα , προθυμίαν ἐκκρίσεως οὐ λαμβάνει . τούτων δ᾿ οὐδέτερον τοῖς παραλείπουσι τὸ ἄριστον · οὔτε γὰρ δάκνονται τὰ ἔντερα , τῆς χολῆς ἐπὶ τὸ στόμα ἐνηνεγμένης , οὐκ ἐκεῖνα δακνούσης καὶ ἀνιώσης · οὔτε βάρος ἐγγίνεται τοῖς μηδὲ ὅλως ἐδηδοκόσι .
Lemmas: αὐτός μέντοι σφεῖς αὐτός δύσφορος δή ὁ τοιοῦτος φέρω ὁ πικρόχολος ὁ ἄνω . λέγω ἤδη ἐͅγώ πρό μικρός περί ὁ πικρόχολος ὡς δύσφορος γίγνομαι ὁ φλεγματώδης ἐν ὁ μεταβάλλω ἀθρόος ὁ δίαιτα ἐπί ὁ ἔνδεια · ἐκχολόω γάρ αὐτός ταχύς ὁ τε ὅλος ὁ σῶμα ἕξις καί ὁ κατά ὁ γαστήρ . διά τίς δέ οὐ ἁπλῶς λέγω ὁ πικρόχολος , ἀλλά προστίθημι ὁ ἄνω ; ὅτι ὁ ξανθός χολή , ὅς δή καί ὠχρός καί πικρός ὀνομάζω , ἐπιπολάζω μέν ὁ ἄνω γαστήρ πικρόχολος ἔοικα λέγω εἰμί ὁ ἄνω ὁ τοιοῦτος , ὑπέρχομαι δέ διά ἕδρα πικρόχολος ὁ κάτω . Παῦλος μέν γάρ ὁ ῥήτωρ φλεγματώδης ὁ ὅλος ἕξις ὁ σῶμα ἔχω κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐπιπολάζω ὁ ξανθός χολή καί πρῶτος αὐτός ἐμέω μετά ὁ λουτρόν οὐ ὀλίγος . Εὔδημος δέ ὁ φιλόσοφος χολώδης ὁ κρᾶσις εἰμί διά ὁ ἕδρα ὑπέρχομαι κάτω καί σπάνιος ποτέ οὗτος ἐμέω χολή ὠχρός · εἰμί δέ ὥσπερ ὁ Παῦλος ὁ διαχώρημα χολή ὀλίγος ἔχω , οὕτως ὁ Εὔδημος πάμπολυς . ὁ οὖν ἐκλείπω παρά ὁ ἔθος ὁ ἀγαθός , ἐάν μέν ὁ τε ὅλος ἕξις ὁ σῶμα εἰμί πικρόχολος , ὁ τε ἄνω γαστήρ συμβαίνω ἀναγκαῖος εἰμί πᾶς ὅσος προλέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν · ὅσος δέ ὁ ἄνω γαστήρ μόνος ὑπάρχω πικρόχολος εἰμί , ὁ μέν ὁ δυσφορία συμβαίνω ὅμοιος , ὁ δέ ἄλλος σύμπτωμα τις μέν οὐδέ ὅλος εἰμί , τις δέ μέτριος . προλέγω δέ ὁ ἐκλείπω ὁ ἄριστον παρά ὁ ἔθος δειλός εἰς πᾶς ἔργον γίγνομαι καί καρδιαλγής καί κρεμάω δοκέω αὐτός ὁ σπλάγχνον καί οὐρέω θερμός καί χλωρός καί ὁ ἄφοδος συγκαίω · τις δέ αὐτός καί ὁ στόμα πικρός γίγνομαι καί ὁ ὀφθαλμός κοῖλος καί ὁ κρόταφος πάλλω καί ὁ ἄκρον διαψύχω . οὗτος δέ τις μέν ὁ ὅλος ὁ ἕξις πικρόχολος μάλα συμβαίνω , τις δέ ὁ ὁ ἄνω γαστήρ . καί διά οὗτος καί ὁ πρός ὁ ἐνέργεια ἀτολμία καί ὁ ὁ ἄκρον ψῦξις ὁ τε οὐρέω θερμός τε καί χλωρός καί ὁ διαχώρημα συγκαίω καί ὁ ὀφθαλμός κοῖλος γίγνομαι καί ὁ κρόταφος πάλλω , ὁ ὁ ὅλος ἕξις πικρόχολος , ἀμφότερος δέ ὁ τε δοκέω κρεμάω ὁ σπλάγχνον καί ὁ στόμα πικραίνω . διά μέν γάρ ὁ παρά ὁ ἔθος ἔνδεια αἴσθησις ἴσχω ἀστήρικτος ὁ σπλάγχνον , διά δέ ὁ ἐπικράτεια ὁ χολή πικρός γίγνομαι ὁ στόμα ὁ ὁ πᾶς σῶμα πικρόχολος , οὐ ὡς ὁ πάθημα ἐν ὁ στόμα γίγνομαι μάλα , ἀλλά ὅτι ὁ αἴσθησις αὐτός μόριον ὁ φύσις ποιέω χυμός ἰδέα διαγνωστικός . ὁ δέ γαστήρ συγκαίω μάλα μέν ὅς ὁ ἐκ ἧπαρ εἰς αὐτός καταρρέω χολή ὁ ἐπιπολάζω ἔχω , ἥσσων δέ ὅς ὑπέρχομαι κάτω · οὗτος μέν γάρ ἐρεθίζω ὁ ἔντερον εἰς ἀπόκρισις , ἐκεῖνος δέ ὁ στόμαχος ἀδικέω · διό καί ὁ Εὔδημος ἕκαστος ἡμέρα διαχωρέω δίς , εἰμί δέ ὅτε καί τρίς , ὁ δέ Παῦλος ἐνίοτε οὐδέ ὅλος ἐκκρίνω . εἰ μή γάρ ἐρεθίζω πρός τις δάκνω ἤ ὁ πλῆθος ὁ κόπρος βαρύνω ὁ ἔντερον , προθυμία ἔκκρισις οὐ λαμβάνω . οὗτος δέ οὐδέτερος ὁ παραλείπω ὁ ἀγαθός · οὔτε γάρ δάκνω ὁ ἔντερον , ὁ χολή ἐπί ὁ στόμα φέρω , οὐ ἐκεῖνος δάκνω καί ἀνιάω · οὔτε βάρος ἐγγίγνομαι ὁ μηδέ ὅλος ἐσθίω .