galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 1.18
Ὁκόσοι μὲν οἶν πτισάνῃσι χρέονται ἐν τουτέοισι τοῖσι νουσήμασιν , οὐδεμιῇ ἡμέρῃ κενεαγγητέον , ὡς ἔπος εἰρῆσθαι , ἀλλὰ χρηστέον καὶ οὐ διαλειπτέον , ἢν μή τι δέῃ ἢ διὰ φαρμακίην ἢ κλύσιν διαλείπειν . Ἐντεῦθεν ἄρχεται τῆς τοῦ ζητουμένου λύσεως · ἀλλ᾿ ἐλλιπῶς χρησάμενος τῇ κατὰ τὴν λέξιν ἑρμηνείᾳ , διὰ τοῦτο ἀσαφῆ ἐποίησε τὸν λόγον . ἐγὼ τοίνυν εἰπεῖν πειράσομαι , καθ᾿ ὃν μάλιστα τρόπον ἑρμηνευθεὶς οὐδὲν ἂν ἔσχεν ἀσαφές · ἀναλήψομαι δὲ ἀπ᾿ ἀρχῆς αὐτὸν ὧδέ πως . τίς ἡ αἰτία τῆς διαφωνίας ἐστὶν , ὥστε τοὺς μὲν ταῖς κριθώδεσι πτισάναις ἐπὶ τῶν ὀξέων χρῆσθαι , τοὺς δὲ τῷ χυλῷ μόνῳ , τοὺς δὲ οὐδὲ τούτῳ μέχρι κρίσεως ; τουτὶ μὲν οὖν τὸ πρόβλημα , τῆς λύσεως δὲ ἐφεξῆς ἄκουε . τῶν ὀξέως νοσούντων ἔνιοι μὲν ὑπὸ τοῦ χυλοῦ μόνου , ἔνιοι δὲ ὑπὸ τῆς πτισάνης , ἔνιοι δὲ ὑπ᾿ οὐδετέρου τούτων ὠφελοῦνται · προπετέστερον οὖν ἀπεφήνατο περὶ πάντων τῶν ὀξέως νοσούντων ἕκαστος τῶν ἰατρῶν , ἐξ ὧν οὐκ ἐπὶ πάντων ἐπειράθη · ἀλλ᾿ ἐγὼ διοριοῦμαι καὶ δείξω τίνες μὲν ὑπὸ τῆς πτισάνης ὀνίνανται , τίνες δὲ ἀπὸ μόνου τοῦ χυλοῦ , τίνες δὲ οὐδετέρου χρῄζουσιν . ὅλαις μὲν οὖν πτισάναις δέονται χρῆσθαι τῶν νοσούντων ὀξέως οἳ μήτε βοηθείας ἑτέρας χρῄζουσι πρότερον , ἤτοι διὰ φλεβοτομίας ἢ γαστρὸς ὑπαγωγῆς ἤ τινος τῶν τοιούτων , μήτ᾿ οὖν ἐστιν αὐτοῖς τι κινδυνῶδες σύμπτωμα · χυλῷ δὲ οἱ τούτων ἔχοντές τι σφαλερώτερον · οὓς δ᾿ ἤιοι διακενῶσαι διὰ φλεβοτομίας ἢ γαστρὸς ἀναγκαῖόν ἐστιν ἢ ὀδυνωμένους παῦσαι , τούτοις μὴ πρότερον δίδου πτισάνην ἢ τὸν χυλὸν αὐτῆς , πρὶν ἂν ὧν εἶπόν τι πράξῃς . ταῦτ᾿ οὖν ἐχρῆν προγράψαντα τὸν Ἱπποκράτην τῶν κατὰ μέρος , ἀφ᾿ ἑκάστου πάλιν ἀρξάμενον , οὕτω πεποιῆσθαι τὸν λόγον , εἴπερ ἔμελλεν ἔσεσθαι σαφής · ἐπεὶ δὲ οὐκ ἐποίησεν , εἰκότως ἀσαφὴς ἐγένετο , τὴν προσήκουσαν ἀποβαλὼν τάξιν . ἀκολουθήσαντες οὖν αὐτοῦ ταῖς λέξεσιν , ἀνάγωμεν ἑκάστην εἰς τὰ προειρημένα κεφάλαια καὶ πρώτην γε τὴν προκειμένην ῥῆσιν ἐξεργαστέον . ἄκουσον δέ μου παραφράζοντος αὐτοῦ τὴν λέξιν , ἅμα τῷ παρεντιθέναι τινὰ ῥήματα σαφηνείας ἕνεκα · ὅσοι μὲν ἄῤῥωστοι πτισάνῃ χρῶνται ἐν τούτοις τοῖς νοσήμασιν , ( ἐρῶ δὲ ὀλίγον ὕστερον τίνες εἰσὶν οἱ χρησόμενοι ) τούτοις μὲν οὐδεμιᾷ ἡμέρᾳ κενεαγγητέον ἐστὶν , ὡς ἔπος εἰρῆσθαι , εἰ μή τι δέοι διὰ φαρμακίην ἢ κλύσιν διαλιπεῖν . τούτοις οὖν καὶ δὶς διδοὺς , ἂν δεήσῃ , καλῶς πράξεις καὶ πλῆθος ὅσον ἂν ἡ τοῦ σώματος δύναμις φέρῃ · ὑφηγήσομαι δέ σοι σκοποὺς , πρὸς οὓς ἀποβλέπων ἢ διὰ γαστρὸς ἢ διὰ φλεβὸς αὐτοὺς κενώσεις ἢ πυρίαις ἢ καταπλάσμασι χρήσῃ . ταῦτ᾿ εἴπερ οὕτω προεῖπεν , εἶθ᾿ ἕκαστον αὐτῶν ἐφεξῆς ἀναλαμβάνων κατὰ τὴν προσήκουσαν τάξιν ἡρμήνευσεν , οὐκ ἀσαφὴς ὁ λόγος ἐγεγόνει · νυνὶ δὲ τὸ παρεμπῖπτον ἀεὶ τελέως διεξέρχεσθαι προαιρούμενος , ἄχρι πολλοῦ τὸν λόγον αἰωρούμενον ἐάσας εἰκότως ἐποίησεν ἀσαφῆ · μαθήσῃ δὲ ἀληθεύοντα , τὰς κατὰ μέρος ῥήσεις ἁπάσας εὑρίσκων σαφεῖς , τὸν δ᾿ ὅλον λόγον ἀσυνάρτητόν τε καὶ διὰ τοῦτο ἀσαφῆ .
Lemmas: ὁπόσος μέν ὄις πτισάνη χράω ἐν οὗτος ὁ νόσημα , οὐδείς ἡμέρα κενεαγγητέον , ὡς ἔπος λέγω , ἀλλά χράω καί οὐ διαλείπω , ἐάν μή τις δέω ἤ διά φαρμακία ἤ κλύσις διαλείπω . ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ ὁ ζητέω λύσις · ἀλλά ἐλλιπής χράω ὁ κατά ὁ λέξις ἑρμηνεία , διά οὗτος ἀσαφής ποιέω ὁ λόγος . ἐγώ τοίνυν λέγω πειράω , κατά ὅς μάλα τρόπος ἑρμηνεύω οὐδείς ἄν ἔχω ἀσαφής · ἀναλαμβάνω δέ ἀπό ἀρχή αὐτός ὧδε πως . τίς ὁ αἰτία ὁ διαφωνία εἰμί , ὥστε ὁ μέν ὁ κριθώδης πτισάνη ἐπί ὁ ὀξύς χράω , ὁ δέ ὁ χυλός μόνος , ὁ δέ οὐδέ οὗτος μέχρι κρίσις ; οὗτος μέν οὖν ὁ πρόβλημα , ὁ λύσις δέ ἐφεξῆς ἀκούω . ὁ ὀξύς νοσέω ἔνιοι μέν ὑπό ὁ χυλός μόνος , ἔνιοι δέ ὑπό ὁ πτισάνη , ἔνιοι δέ ὑπό οὐδέτερος οὗτος ὠφελέω · προπετής οὖν ἀποφαίνω περί πᾶς ὁ ὀξύς νοσέω ἕκαστος ὁ ἰατρός , ἐκ ὅς οὐ ἐπί πᾶς ἐπιλέγω · ἀλλά ἐγώ διορίζω καί δείκνυμι τίς μέν ὑπό ὁ πτισάνη ὀνίνημι , τίς δέ ἀπό μόνος ὁ χυλός , τίς δέ οὐδέτερος χρῄζω . ὅλος μέν οὖν πτισάνη δέω χράω ὁ νοσέω ὀξύς ὅς μήτε βοήθεια ἕτερος χρῄζω πρότερος , ἤτοι διά φλεβοτομία ἤ γαστήρ ὑπαγωγή ἤ τις ὁ τοιοῦτος , μήτε οὖν εἰμί αὐτός τις κινδυνώδης σύμπτωμα · χυλός δέ ὁ οὗτος ἔχω τις σφαλερός · ὅς δέ ἤϊος διακενόω διά φλεβοτομία ἤ γαστήρ ἀναγκαῖος εἰμί ἤ ὀδυνάω παύω , οὗτος μή πρότερος δίδωμι πτισάνη ἤ ὁ χυλός αὐτός , πρίν ἄν ὅς λέγω τις πράσσω . οὗτος οὖν χρή προγράφω ὁ Ἱπποκράτης ὁ κατά μέρος , ἀπό ἕκαστος πάλιν ἄρχω , οὕτως ποιέω ὁ λόγος , εἴπερ μέλλω εἰμί σαφής · ἐπεί δέ οὐ ποιέω , ἔοικα ἀσαφής γίγνομαι , ὁ προσήκω ἀποβάλλω τάξις . ἀκολουθέω οὖν αὐτός ὁ λέξις , ἀνάγω ἕκαστος εἰς ὁ προλέγω κεφάλαιος καί πρῶτος γε ὁ πρόκειμαι ῥῆσις ἐξεργαστέον . ἀκούω δέ ἐγώ παραφράζω αὐτός ὁ λέξις , ἅμα ὁ παρεντίθημι τις ῥῆμα σαφήνεια ἕνεκα · ὅσος μέν ἄρρωστος πτισάνη χράω ἐν οὗτος ὁ νόσημα , ( λέγω δέ ὀλίγος ὕστερον τίς εἰμί ὁ χράω ) οὗτος μέν οὐδείς ἡμέρα κενεαγγητέον εἰμί , ὡς ἔπος λέγω , εἰ μή τις δέω διά φαρμακία ἤ κλύσις διαλείπω . οὗτος οὖν καί δίς δίδωμι , ἐάν δέω , καλός πράσσω καί πλῆθος ὅσος ἄν ὁ ὁ σῶμα δύναμις φέρω · ὑφηγέομαι δέ σύ σκοπός , πρός ὅς ἀποβλέπω ἤ διά γαστήρ ἤ διά φλέψ αὐτός κενόω ἤ πυρία ἤ κατάπλασμα χράω . οὗτος εἴπερ οὕτως προλέγω , εἶτα ἕκαστος αὐτός ἐφεξῆς ἀναλαμβάνω κατά ὁ προσήκω τάξις ἑρμηνεύω , οὐ ἀσαφής ὁ λόγος γίγνομαι · νυνί δέ ὁ παρεμπίπτω ἀεί τέλειος διεξέρχομαι προαιρέω , ἄχρι πολύς ὁ λόγος αἰωρέω ἐάω ἔοικα ποιέω ἀσαφής · μανθάνω δέ ἀληθεύω , ὁ κατά μέρος ῥῆσις ἅπας εὑρίσκω σαφής , ὁ δέ ὅλος λόγος ἀσυνάρτητος τε καί διά οὗτος ἀσαφής .