galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 2.23
Ἀρήγει οὖν τουτέοισιν ἀνασηκῶσαι τὴν μεταβολήν . ἐγκοιμηθῆναι γὰρ χρὴ ὥσπερ νύκτα ἀγαγόντα μετὰ τὸ δεῖπνον , τοῦ μὲν χειμῶνος ἀριγέως , τοῦ δὲ θέρεος ἀθαλπέως · ἢν δὲ καθεύδειν μὴ δύνανται , βραδεῖαν συχνὴν περίοδον πλανηθέντα μὴ στασίμως , δειπνῆσαι μηδὲν ἢ ὀλίγα καὶ μὴ βλαβερὰ , ἔτι δὲ ἔλασσον πιεῖν καὶ μὴ ὑδαρές . ἔτι δὲ μᾶλλον ἂν πονήσειεν ὁ τοιοῦτος , εἰ τρὶς σιτέοιτο τῆς ἡμέρας ἐς κόρον , ἔτι δὲ μᾶλλον , εἰ πλεονάκις · καίτοιγε πολλοί εἰσιν , οἳ εὐφόρως φέρουσι τρὶς σιτεόμενοι τῆς ἡμέρης εἰς πλῆθος , οἳ ἂν οὕτως ἐθισθῶσιν . Οὐκ ἦν ἀναγκαῖον εἰρῆσθαι νῦν ταῦτα , προὔκειτο γὰρ αὐτῷ διδάξαι τὰς ἐξαπιναίας μεταβολὰς τῶν ἐθῶν βλάπτειν ἡμᾶς , οὐχ ὅπως χρὴ τὰς τοιαύτας βλάβας ἐκθεραπεύειν · ἐπεὶ δὲ καὶ τοῦτο ἔδοξεν αὐτῷ πρᾶξαι , καὶ ἡμεῖς ἀκολουθήσωμεν οἷς ἔγραψε , μάλιστα μὲν ἐπὶ πλέον κοιμηθῆναι κελεύων , εἰ δὲ καθεύδειν μὴ δύναιντο περιπατῆσαι σχολαίως συχνὴν περίοδον , ὡς μὲν οἱ πλεῖστοι τῶν ἐξηγουμένων λέγουσι , μετὰ τὸ δεῖπνον , ὡς δὲ ἡ διάνοια τῶν εἰρημένων βούλεται , μετὰ τὸ ἄριστον · τὸ γὰρ ὥσπερ νύκτα ἀγαγόντα περὶ τῶν ἡμερινῶν ὕπνων , οὐ τῶν ἐν τῇ νυκτὶ προσήκει λέγεσθαι . καὶ μέντοι τὸ γεγραμμένον ἐφεξῆς ἔνθα φησίν · ἢν δὲ καθεύδειν μὴ δύνανται , βραδεῖαν συχνὴν περίοδον πλανηθέντα μὴ στασίμως , δειπνῆσαι μηδὲν ἢ ὀλίγα · μαρτυρεῖ τῷ μετὰ τὸ ἄριστον αὐτὸν ἀξιοῦν κοιμηθῆναι . δυοῖν οὖν θάτερον ἢ ἐπανορθωτέον ἐστὶν ὡς ἡμαρτημένην μὲν τοιαύτην γραφὴν καὶ οὕτω γραπτέον · ἐγκοιμηθῆναι γὰρ χρὴ ὥσπερ νύκτα ἀγαγόντα , μετὰ τὸ ἄριστον , τοῦ μὲν χειμῶνος ἀριγέως , τοῦ δὲ θέρεος ἀθαλπέως · ἢ εἴπερ φυλάττοιμεν τὴν μετὰ τὸ δεῖπνον , οὕτως ἀκουστέον τῆς λέξεως · ἐγκοιμηθῆναι γὰρ χρὴ ὥσπερ μετὰ τὸ δεῖπνον ἐκοιμᾶτο πρόσθεν , οὕτω νῦν μετὰ τὸ ἄριστον ὥσπερ νύκτα ἀγαγόντα . τοῦ δὲ κελεύειν αὐτὸν ἤτοι μηδὲν ὅλως ἢ ὀλίγα καὶ κοῦφα δειπνῆσαι , πρόδηλος ὁ λογισμός · ἡσυχάσαι γὰρ βούλεται τὴν γαστέρα καὶ ἀνακτήσασθαι τὸν κάματον , ὃν ἔκαμνε βαρυνθεῖσα διὰ τὸ παρὰ τὸ ἔθος ἀριστῆσαι τὸν ἄνθρωπον . ἀκόλουθον δὲ τούτῳ καὶ τὸ πιεῖν μὲν ἧττον , οὐ μὴν ὑδαρές γε · τόν τε γὰρ κλύδωνα καὶ τὴν ὑγρότητα καὶ ψύξιν φυλάξασθαι χρὴ βεβαρημένης τῆς γαστρὸς ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν σιτίων · αὐτὸ δὲ τὸ διδόμενον πόμα μὴ ὑδαρὲς , ἀλλ᾿ ἐκθερμαῖνόν τε καὶ ῥωννύον εἶναι τὴν γαστέρα . τὰ δὲ ἄλλα τὰ συνεχῆ τῇ ῥήσει δῆλα .
Lemmas: ἀρήγω οὖν τόυτεος ἀνασηκόω ὁ μεταβολή . ἐγκοιμάω γάρ χρή ὥσπερ νύξ ἄγω μετά ὁ δεῖπνον , ὁ μέν χειμών ἀριγής , ὁ δέ θέρος ἀθαλπής · ἐάν δέ καθεύδω μή δύναμαι , βραδύς συχνός περίοδος πλανάω μή στάσιμος , δειπνέω μηδείς ἤ ὀλίγος καί μή βλαβερός , ἔτι δέ ἐλαχύς πίνω καί μή ὑδαρής . ἔτι δέ μάλα ἄν πονέω ὁ τοιοῦτος , εἰ τρίς σιτέω ὁ ἡμέρα εἰς κόρος , ἔτι δέ μάλα , εἰ πλεονάκις · καίτοι πολύς εἰμί , ὅς εὔφορος φέρω τρίς σιτέω ὁ ἡμέρα εἰς πλῆθος , ὅς ἄν οὕτως ἐθίζω . οὐ εἰμί ἀναγκαῖος λέγω νῦν οὗτος , πρόκειμαι γάρ αὐτός διδάσκω ὁ ἐξαπίναιος μεταβολή ὁ ἔθος βλάπτω ἐγώ , οὐ ὅπως χρή ὁ τοιοῦτος βλάβη ἐκθεραπεύω · ἐπεί δέ καί οὗτος δοκέω αὐτός πράσσω , καί ἐγώ ἀκολουθέω ὅς γράφω , μάλα μέν ἐπί πολύς κοιμάω κελεύω , εἰ δέ καθεύδω μή δύναμαι περιπατέω σχολαῖος συχνός περίοδος , ὡς μέν ὁ πολύς ὁ ἐξηγέομαι λέγω , μετά ὁ δεῖπνον , ὡς δέ ὁ διάνοια ὁ λέγω βούλομαι , μετά ὁ ἄριστον · ὁ γάρ ὥσπερ νύξ ἄγω περί ὁ ἡμερινός ὕπνος , οὐ ὁ ἐν ὁ νύξ προσήκω λέγω . καί μέντοι ὁ γράφω ἐφεξῆς ἔνθα φημί · ἐάν δέ καθεύδω μή δύναμαι , βραδύς συχνός περίοδος πλανάω μή στάσιμος , δειπνέω μηδείς ἤ ὀλίγος · μαρτυρέω ὁ μετά ὁ ἄριστον αὐτός ἀξιόω κοιμάω . δύο οὖν ἕτερος ἤ ἐπανορθωτέος εἰμί ὡς ἁμαρτάνω μέν τοιοῦτος γραφή καί οὕτως γράφω · ἐγκοιμάω γάρ χρή ὥσπερ νύξ ἄγω , μετά ὁ ἄριστον , ὁ μέν χειμών ἀριγής , ὁ δέ θέρος ἀθαλπής · ἤ εἴπερ φυλάσσω ὁ μετά ὁ δεῖπνον , οὕτως ἀκούω ὁ λέξις · ἐγκοιμάω γάρ χρή ὥσπερ μετά ὁ δεῖπνον κοιμάω πρόσθεν , οὕτως νῦν μετά ὁ ἄριστον ὥσπερ νύξ ἄγω . ὁ δέ κελεύω αὐτός ἤτοι μηδείς ὅλος ἤ ὀλίγος καί κοῦφος δειπνέω , πρόδηλος ὁ λογισμός · ἡσυχάζω γάρ βούλομαι ὁ γαστήρ καί ἀνακτάομαι ὁ κάματος , ὅς κάμνω βαρύνω διά ὁ παρά ὁ ἔθος ἀριστάω ὁ ἄνθρωπος . ἀκόλουθος δέ οὗτος καί ὁ πίνω μέν ἥσσων , οὐ μήν ὑδαρής γε · ὁ τε γάρ κλύδων καί ὁ ὑγρότης καί ψῦξις φυλάσσω χρή βαρέω ὁ γαστήρ ὑπό ὁ πλῆθος ὁ σιτίον · αὐτός δέ ὁ δίδωμι πόμα μή ὑδαρής , ἀλλά ἐκθερμαίνω τε καί ῥώννυμι εἰμί ὁ γαστήρ . ὁ δέ ἄλλος ὁ συνεχής ὁ ῥῆσις δῆλος .