galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 1.17
Πτισάνη μὲν οὖν μοι δοκέει ὀρθῶς προκεκρίσθαι τῶν σιτηρῶν γευμάτων ἐν τουτέοισι τοῖσιν ὀξέσι νοσήμασι , καὶ ἐπαινέω γε τοὺς προκρίναντας . τὸ γὰρ γλίσχρασμα αὐτέης λεῖον καὶ συνεχὲς καὶ προσηνές ἐστι καὶ ὀλισθηρὸν καὶ πλαδαρὸν μετρίως καὶ ἄδιψον καὶ εὐέκπλυτον , εἴ τι καὶ τουτέου προσδέοι , καὶ οὔτε στύψιν ἔχον οὔτε ἄραδον κακὸν , οὔτε ἀνοιδίσκεται ἐν τῇ κοιλίῃ , ἀνῴδηκε γὰρ ἐν τῇ ἑψήσει , ὁκόσον ἂν πλεῖστον ἐπεφύκει διογκοῦσθαι . Τοῦτον τὸν λόγον ἀναγνῶναί μοι δοκοῦσι μόνον οἱ περὶ πτισάνης ἐπιγράψαντες τὸ βιβλίον · ὥσπερ αὖ πάλιν οἱ πρὸς τὰς Κνιδίας γνώμας τὸ πρῶτον προοίμιον · ἐδείχθη γὰρ ἐν τῷ δευτέρῳ μηκέτι πρὸς τοὺς Κνιδίους ἰατροὺς τὸν λόγον ποιούμενος , ἀλλὰ προτρέπων ἐπὶ τὴν ἄσκησιν τῆς τῶν ὀξέων νοσημάτων θεραπείας . ὁ δὲ δὴ τρίτος λόγος , ὃν ἄχρι δεῦρο διῆλθεν , ἤδη αὐτῆς τῆς διαιτητικῆς τέχνης τῶν ὀξέων νοσημάτων ἐστὶν , οὐ μὴν εἰς μόνην γε αὐτὴν χρήσιμος , ἀλλ᾿ ὑποπεπτωκὼς ἑτέρῳ γενικωτέρῳ . δέδεικται δέ μοι κᾀν τοῖς περὶ ἀγμῶν καὶ ἄρθρων ἔθος Ἱπποκράτει τοὺς ὑποπεπτωκότας λόγους ἑτέροις τισὶ καθολικωτέροις ἐπισημαίνεσθαι καὶ τήν γε διδασκαλίαν τῶν καθόλου δι᾿ αὐτῶν ποιεῖσθαι προκειμένων ὡς παραδειγμάτων · οὗτος γὰρ οὔτε ἀποχωρεῖ τοῦ προκειμένου σκέμματος οὔτε πολλαχῶς διδάσκει τὸ κοινὸν πολλῶν . ὥσπερ δὲ ἐπὶ τῆς πτισάνης τὸν λόγον ἐποιήσατο , τὴν αἰτίαν τῆς περὶ αὐτῆς διαφωνίας καὶ ζητήσας καὶ κρίνας , οὕτω καὶ περὶ διαίτης ἁπάσης τῶν ὀξέων τὴν κρίσιν ὀρθὴν ἐποιήσατο . καὶ γὰρ καὶ περὶ φλεβοτομίας καὶ περὶ καθάρσεως καὶ βαλάνου καὶ κλυστῆρος χρήσεως , ὡσαύτως δὲ καὶ περὶ καταπλασμάτων καὶ πυριαμάτων , οἴνου τε καὶ μελικράτου καὶ ὀξυμέλιτος καὶ λουτροῦ χρήσεως οὐ σμικρὰ διαφωνία γέγονε τοῖς ἰατροῖς , ὑπὲρ ὧν ἁπάντων ὁ Ἱπποκράτης ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ διῆλθε , κατὰ μίαν μέθοδον ἣν ἀρτίως εἶπον , ἧς τὴν δύναμιν ἐοίκασιν ἐγνωκέναι καὶ οἱ ἐμπειρικοὺς ἑαυτοὺς ὀνομάσαντες , διορισμοῖς χωρίζοντες ἀπὸ τῶν κοινῶν τὰ ἴδια · καλεῖν δὲ εἰώθασι διαστολὰς μᾶλλον ἢ διορισμοὺς τοὺς ἀπὸ τοῦ κοινοῦ τὸ ἴδιον ἀποκρίναντάς τε καὶ χωρίζοντας λόγους . ἴδωμεν οὖν ἤδη τὰ περὶ τῆς πτισάνης εἰρημένα τῷ Ἱπποκράτει . δοκέουσιν οὖν μοι , φησὶν , οἱ πρόσθεν ἰατροὶ προκρῖναι πτισάνην ὀρθῶς τῶν σιτηρῶν γευμάτων ἐν τοῖς ὀξέσι νοσήμασι . σιτηρὰ δὲ γεύματα λέγει τὰ ἐκ σίτου γινόμενα · σῖτον δὲ ὀνομάζουσιν οἱ ἄνθρωποι μάλιστα μὲν τοὺς πυροὺς , ἤδη δὲ καὶ τὰς κριθὰς τούτοις προσνέμουσι καὶ τὰς ζειάς · ἐπὶ πλεῖον δὲ ἐκτείνοντες τὴν προσηγορίαν καὶ τὰ δημήτρια καλούμενα σπέρματα συγκαταλέγουσι , φακοὺς δηλονότι καὶ κυάμους καὶ θέρμους καὶ λαθύρους ἔλυμόν τε καὶ κέγχρον καὶ πισὸν καὶ τῆλιν καὶ βρόμον καὶ τίφας , ἐρεβίνθους τε καὶ ὅσα τἄλλα τοιαῦτα . τούτων οὖν πάντων τῶν σιτηρῶν γευμάτων τὰ μὲν ἄλλα καὶ πρὸς τῶν ἰδιωτῶν κατέγνωσται διὰ τὸ παραχρῆμα μεγάλην ἐπιφέρειν βλάβην , ἄρτος δὲ μόνος καὶ χόνδρος ἐπὶ τῶν ὀξέως νοσούντων δίδοται καὶ πρὸς ταῦτά ἐστι μόνα παραβάλλειν τὴν πτισάνην ἡ γάρ τοι φακὴ καὶ ἡ κέγχρος καὶ ἡ τῆλις ὡς φάρμακά ποτε προσφέρεται διά τινα τῶν κατὰ κοιλίαν νοσημάτων , οὐχ ὡς σιτία τροφῆς ἕνεκα . τῶν οὖν σιτηρῶν ἐδεσμάτων ὀρθῶς προκεκρίσθαι φησὶ τὴν πτισάνην , ἄρτου δηλονότι καὶ χόνδρου καὶ ζειῶν , ἐξ ὧν ὁ καλούμενος τράγος γίνεται . τοὺς γὰρ οἰομένους μηδέπω χόνδρον εἶναι κατὰ τοὺς Ἱπποκράτους χρόνους ἀγνοοῦντας ἐλέγξεις ἐκ τοῦ τῶν παλαιῶν κωμικῶν ἐνίους μεμνημονευκέναι χόνδρου , καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Ἱπποκράτην κατὰ τὸ περὶ διαίτης ὑγιεινῆς · εἰ γὰρ καὶ μὴ Ἱπποκράτους ἐστὶν ἐκεῖνο τὸ βιβλίον , ἀλλ᾿ Εὐρυφῶντος ἢ Φαῶντος ἢ Φιλιστίωνος ἢ Ἀρίστωνος ἤ τινος ἄλλου τῶν παλαιῶν , ( εἰς πολλοὺς γὰρ ἀναφέρουσιν αὐτὸ ) πάντες ἐκεῖνοι τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν εἰσι , ἔνιοι μὲν Ἱπποκράτους πρεσβύτεροι , τινὲς δὲ συνηκμακότες αὐτῷ . μνημονεύω δὲ Ἱπποκράτους νῦν τοῦ Ἡρακλείδα υἱέος , οὗ τοῦτό ἐστι τὸ βιβλίον · ὁ γάρ τοι πάππος αὐτοῦ , ὁ Γνωσιδίκου υἱὸς Ἱπποκράτης , κατὰ τινὰς μὲν ὅλως οὐδὲν ἔγραψε , κατὰ τινὰς δὲ δύο μόνα , τὸ περὶ ἀγμῶν καὶ τὸ περὶ ἄρθρων . διὰ τί δὲ ὀρθῶς ἡ πτισάνη προκέκριται τῶν σιτηρῶν ἐδεσμάτων ἀποδειχθήσεται δι᾿ ὧν ἐπιφέρει αὐτὸς λέγων · ὅσα γὰρ αὐτῇ πρόσεστιν ἀγαθὰ πρὸς τὴν τῶν ὀξέων νοσημάτων ἴασιν , οὐδενὶ τῶν ἄλλων ὑπάρχοντα εὑρήσεις · ὀρθὴ δ᾿ ἄν σοι γένοιτο κρίσις ἐννοήσαντι τήν τε τῶν ὀξέων νοσημάτων φύσιν καὶ τὴν τῆς πτισάνης δύναμιν . ἡ μὲν οὖν τῶν ὀξέων νοσημάτων φύσις ἐστὶν , ὡς αὐτὸς εἶπεν ὀλίγον ἔμπροσθεν , ὧν οἱ πυρετοὶ τοὐπίπαν εἰσὶ συνεχεῖς · ἡ δὲ τοῦ πυρετοῦ γένεσις ἐκτροπὴ τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἐπὶ τὸ πυρῶδές ἐστιν , ὡς ἐν ἄλλοις τέ τισιν ἔχει δεῖξαι καὶ νῦν δηλώσει λέγων ἐπ᾿ αὐτοῦ · ἄρχεσθαι μὲν γὰρ ἐκ τοῦ θώρακος , εἰς τὴν κεφαλὴν δὲ ἀναπέμπειν τὴν φλόγα . καὶ μὲν δὴ κᾀν τοῖς τῶν ἐπιδημιῶν τὸν μέγαν πυρετὸν ὀνομάζειν εἴωθε πῦρ , ὡς οὐκ ἄλλην τινὰ φύσιν ἔχοντα παρὰ τὴν τοῦ πυρὸς οὐσίαν . εἴπερ οὖν τὰ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἐστὶν ἰάματα , τὸ τῶν πυρετῶν ἴδιον ἴαμα δύναμιν χρὴ ἔχειν ψύχουσάν τε καὶ ὑγραίνουσαν · τοῦτο γὰρ ὑπεναντίον ἔσται τῇ φύσει τοῦ πυρετοῦ , θερμῇ τε οὔσῃ καὶ ξηρᾷ , τοιοῦτον γὰρ τὸ πῦρ · καὶ μὲν δὴ καὶ τῶν διὰ τὴν τῶν χυμῶν σηπεδόνα γιγνομένων πυρετῶν οὐ σμικρὰν φροντίδα πεποιῆσθαι χρὴ τοῦ πεφθῆναι μὲν αὐτῶν ὅσον ἂν ἐγχωρῇ δέξασθαι τὴν πέψιν , ἐκκριθῆναι δὲ τὸ κατωπτημένον ἤδη καὶ μηκέθ᾿ οἷόν τε πεφθῆναι . καὶ εἴπερ τῶν ταῦτα ἐργάσασθαι δυναμένου σιτίου τοῖς πυρέττουσίν ἐστι χρεία , ἐὰν καὶ τὸ ῥᾳδίως πέττεσθαί τε καὶ ἀναδίδοσθαι παρῇ , πάντα ἂν ἤδη τὰ τοιαῦτα ὧν χρῄζομεν ἔχοι . τίς οὖν ἐστιν ἡ τῆς πτισάνης δύναμις ἀκούσωμεν αὐτοῦ . τὸ γλίσχρασμα , φησὶ , λεῖον . τὸ λεῖον ἀντίκειται τῷ τραχύνοντι · τραχύνει δὲ τὰ δριμέα καὶ ὀξέα καὶ στύφοντα . δριμέα μὲν οὖν ἅπαντ᾿ ἐστὶ τὰ θερμαίνοντα , καθάπερ ὄροβος καὶ τῆλις · ὀξέα δὲ τὰ μὲν ἄλλα παρείσθω , τὸ δ᾿ ὀξύμελι μόνον ἐν λόγῳ γιγνέσθω · καθάπερ γε τῶν στυφόντων παρείσθωσαν ἀχράδες καὶ μέσπιλα καὶ ὅσα τοιαῦτα , τῶν δὲ σιτηρῶν ἡ φακή ἐστι καὶ τὰ τοιαῦτα . ἐκπέφευγεν οὖν ἡ πτισάνη τὴν τῶν τραχυνόντων κακίαν , ἔχουσα πρὸς τῷ κατὰ τὴν ἁφὴν λείῳ καὶ τὸ κατὰ δύναμιν λεῖον . ἔστι δὲ καὶ συνεχὴς ἡ γλισχρότης αὐτῆς , ὁμοίας ἑαυτῇ κατὰ πάντα ὑπαρχούσης τὰ μόρια διὰ τὸ τῆς ἑνώσεως ἀκριβὲς , ὅπερ οὐχ ὑπάρχει ταῖς ζειαῖς . ἔπαινος δὲ οὐ μικρὸς τῆς πτισάνης καὶ τὸ προσηνὲς , ἐναντίον ὑπάρχον τῷ ἀπηνεῖ , τουτέστι τῷ κατὰ τὴν λῆψιν ἀηδίαν τινὰ ποιοῦντι , καθάπερ ἀμέλει καὶ ὁ ἄρτος ἀηδής ἐστι λαμβανόμενος , εἰ μὴ διαβρέξειας αὐτὸν ἱκανῶς · ἀλλὰ καὶ οὕτως ἀπολείπεται τῶν κατὰ τὴν πτισάνην προσηνοῦς , ὡς ἂν μηδὲ μασήσεως δεομένης , ἀλλ᾿ ὁμοίως τοῖς ποτοῖς καταπίνεσθαι δυναμένης . οὐ σμικρὸν δὲ πλεονέκτημα καὶ τὸ ὀλισθηρὸν αὐτῆς καὶ μάλιστα τοῦ χυμοῦ · διεξέρχεται γὰρ τὸν θώρακα , μηδαμόθι μέρος αὐτοῦ καταλιπὼν μηδὲν τῇ διόδῳ , καθάπερ τὰ δυσαπολύτως ἐμπλαττόμενα · καὶ σχεδὸν ἅπαντα τὰ γλίσχρα , πλὴν τῆς πτισάνης , πέπονθε τοῦτο , ὅπου γε καὶ τὸ ἐκ τοῦ χόνδρου ῥόφημα τὸ μὲν γλίσχρον ἔχει , τὸ δὲ ὀλισθηρὸν οὐκ ἔχει · πτισάνῃ δ᾿ ὑπάρχει τὸ ὀλισθηρὸν καὶ τὸ ῥυπτικόν . οἱ δ᾿ οὖν ἰατροὶ πρὸς τὸ διαῤῥύψαι γλίσχρον χυμὸν ἐμπεπλασμένον τῇ γαστρὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ χυλοῦ τῆς πτισάνης ἐμέτοις χρῶνται καθὰ τοῖς ἀπὸ τοῦ μελικράτου , καὶ ὠμὴν δὲ λειοῦντες ἐπιχρίουσι τοῖς προσώποις οἱ ἀνδραποδοκάπηλοι , ῥύψεως ἕνεκα τῆς ἐν αὐτοῖς ἀχροίας κατὰ τὸ δέρμα συνισταμένης . τοῦτ᾿ οὖν τὸ ῥυπτικὸν αὐτῆς καὶ πρὸς τὴν ὑποχώρησιν ἐπιτήδειον καὶ πρὸς τὴν ἀνάδοσιν , καὶ μάλισθ᾿ ὅταν ἐκ τῶν σιμῶν τοῦ ἥπατος εἰς τὰ κυρτὰ δέῃ μεταληφθῆναι τὴν ἀναδιδομένην τροφήν · ἐνταῦθα γὰρ ἐμπλάττεται τὰ παχύχυμα καὶ κολλώδη πάντα καὶ διὰ τοῦτο χόνδρος οὐκ ἐπὶ τῶν μόνον τοῦτο τὸ σπλάγχνον πεπονθότων βλαβερώτατός ἐστιν , ἀλλὰ κᾀπὶ τῶν μηδέπω μὲν ἐχόντων αὐτὸ βεβλαμμένον , ἐν δὲ τῇ φυσικῇ διαπλάσει στενόπορον · ὅσοι γὰρ οὕτω διάκεινται φύσει , τὰ κολλώδη καὶ παχύχυμα πάντα αὐτοῖς ἐμπλάττεται καὶ διὰ τοῦτο βάρους αἰσθάνονται κατὰ τὸ σπλάγχνον ἐν ταῖς ἀναδόσεσιν αὐτῶν . καὶ μὲν δὴ καὶ πλαδαρόν ἐστι τὸ γλίσχρασμα τῆς πτισάνης , οὐ σφοδρῶς ὡς ὕδωρ καὶ μελίκρατον καὶ πρὸς τούτοις γε τό τε ἐκ χόνδρου ῥόφημα καὶ τὰ ῥοφούμενα τῶν ὠῶν · ἅπαντα γὰρ ταῦτα τὸν στόμαχον ἐργάζεται ὕπτιον τοῖς κάμνουσιν αὐτοῖς ἐπιδήλως , ὡς ἀνατετράφθαι φάσκειν αὐτόν · ἡ δὲ πτισάνη τὸ ὑγραίνειν ἔχουσα , τὸ ἀνατρέπειν τὸν στόμαχον οὐκ ἔχει . στόμαχον δὲ ἀκουστέον νῦν , ὡς ἔθος νῦν τοῖς ἀνθρώποις λέγειν ἐστιν , οὐ μόνον τὸν πόρον , ἀλλὰ καὶ τὸ στόμα τῆς γαστρός . ὅταν οὖν ἄτονον τοῦτο καὶ ἔκλυτον γένηται , μέχρι πολλοῦ μένει κατ᾿ αὐτὸ τὸ ἐδηδεσμένον ἐπιπολάζον αὐτῷ · τοὐναντίον δὲ συμβαίνειν πέφυκεν ὅταν ὑποστραφὲν ὑπό τινος τῶν εὐστομάχων ἐδεσμάτων ἀπώσηται τὸ περιεχόμενον · αὐτίκα γὰρ ὁ πλάδος αὐτῷ συναπέρχεται καὶ πέττεται καὶ ὑποχωρεῖ τὸ οὕτως ἀπωσθὲν , ὥσπερ ἄπεπτόν τε μένει καὶ οὐ διαχωρεῖται ταχέως τὸ κατὰ τὸ στόμα τῆς γαστρὸς ἐπιπολάζον · ὀρέγεσθαι γὰρ ἔργον οὐ πέττειν ἐστὶ τοῦδε τοῦ μορίου . τὰ μὲν οὖν στύφοντα τῶν ἐδεσμάτων ὥσπερ ἔχουσι τὸ ῥωννύειν τὸ στόμα τῆς γαστρὸς , οὕτω καὶ ξηραίνει περαιτέρω τοῦ προσήκοντος · οὕτω δὲ καὶ ῥόφημα τὸ ἐκ · χόνδρου καθάπερ ὑγραίνειν , οὕτω καὶ ὑπτιάζειν πέφυκεν . ἡ τοίνυν πτισάνη τὴν ἀρετὴν τῶν ὑγραινόντων ἔχουσα τὴν κακίαν ἐκπέφευγεν . ἐφεξῆς δὲ τί φησιν ὁ Ἱπποκράτης ; καὶ ἄδιψον αὐτὴν εἶναι · μέγιστόν τε καὶ τοῦτο μαρτυρῶν , ἐν νοσήματι διακαίοντί τε καὶ ξηραίνοντι πᾶν τὸ σῶμα . κατὰ τοῦτο μὲν οὖν καὶ τοῦ μελικράτου πολὺ κρεῖττόν ἐστιν ἡ πτισάνη , καίτοι τὸ εὐέκκριτον , ὅπερ ἐφεξῆς εἶπεν ὑπάρχειν αὐτῇ , παραπλησίως τῷ μελικράτῳ κεκτημένη · καὶ εἴ γε παραβαλεῖς πτισάνην μελικράτῳ , πλεονεκτοῦσαν εὑρήσεις ἐπί τῶν ὀξέων νοσημάτων · ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐπὶ προήκοντι τῷ λόγῳ δείξω , τὸν δὲ περὶ πτισάνης λόγον ἐπὶ τέλος ἀγαγεῖν καιρός . εὐέκπλυτον γὰρ αὐτὴν εἶπε μετὰ τοῦ προσθεῖναι , εἴ τι καὶ τούτου προσδέοι , ὡς οὐκ ἐπὶ πάντων νοσημάτων ὀξέων χρῃζόντων ἡμῶν ἐδέσματος εὐεκπλύτου . τὰ μὲν γὰρ ἄλλα πάντα τὰ εἰρημένα τῆς πτισάνης ἀγαθὰ διὰ παντός εἰσι χρήσιμα τοῖς ὀξέσι νοσήμασι , τὸ δ᾿ εὐέκπλυτον , ἐφ᾿ ὧν ὑπιέναι βουλόμεθα τὴν γαστέρα , βραδυνόντων κατὰ τὴν διέξοδον τῶν σιτίων ἐπιτήδειόν ἐστιν . οὐκ οὖν ὡς ἐναντίον τῇ διαθέσει τοῦ πυρετοῦ τὸ εὐέκπλυτον , οὐδ᾿ ὡς ἕν τι τῶν οἰκείων βοηθημάτων , ἀλλ᾿ ὡς ἐπανορθούμενόν τι σύμπτωμα χρήσιμον ὑπάρχει . ἐφεξῆς δέ φησι · καὶ οὔτε στύψιν ἔχον οὔτε ἄραδον κακόν · τὸ γλίσχρασμα δηλονότι τῆς πτισάνης , οὕτω γὰρ ἤρξατο τοῦ περὶ αὐτῆς λόγου . τὸ μὲν δὴ μὴ ἔχειν στύψιν ἀγαθόν ἐστιν ἐνίοις μάλιστα · πλὴν γὰρ ἢ διὰ σύμπτωμα συγκοπτικὸν ἢ γαστρὸς ἄμετρον ῥύσιν οὐκ ἄν τις χρήσαιτο τῶν στυφόντων ἐδεσμάτων οὐδενί · συνάγει γὰρ καὶ σφίγγει τὰ σώματα καὶ μύειν ἀναγκάζει τὰς διεξόδους τῆς ἀναδόσεως καὶ τῆς τροφῆς καὶ τῆς εἰς τοὐκτὸς διαπνοῆς , ἃς ἀνεῷχθαι συμφέρει . τὸ δὲ μηδὲ ἄραδον ἔχειν , τουτέστι τὸ μηδεμίαν ἐν τῷ πέττεσθαι ταραχὴν ἐμποιεῖν , εἰς ἔπαινον καὶ αὐτὸ διαφέρει τῆς πτισάνης · ὅπερ ἐπὶ πολλῶν ἐδεσμάτων γίνεται , τῶν μὲν δακνόντων τὴν γαστέρα , τῶν δὲ φυσώντων , ἐνίων δὲ καὶ ἐκ μαχομένων ταῖς δυνάμεσι μερῶν συγκειμένων , ὅπερ ἀμέλει κᾀπὶ τῆς φακῆς ἐστι καὶ τῆς κράμβης · αὐτὸ μὲν γὰρ αὐτῶν τὸ στερεὸν σῶμα τῶν ἐφεκτικῶν γαστρός ἐστιν · ὁ δὲ χυλὸς τῶν ἐρεθιστικῶν τε καὶ ὑπακτικῶν . οὕτω δὲ καὶ οἱ τὸν ἐγκέφαλον ἀρτύοντες ἐλαίῳ καὶ γάρῳ τὸ σύμπαν ἐξ αὐτῶν ἀνομοιομερές · τε καὶ στασιάζον ἑαυτῷ ποιοῦσι , τοῦ μὲν ἐγκεφάλου τὸ στάσιμον καὶ βραδύπορον ἔχοντος , τῶν δὲ μιχθέντων αὐτῷ πρὸς τὴν ἔκκρισιν ὁρμᾷν χρησίμων . ὡσαύτως καὶ ὠὸν , εἴτε μετὰ μέλιτος , εἴτε μεθ᾿ ἁλῶν , εἴτε μετὰ γάρου λαμβάνοιτο τὸ συγκείμενον ἐξ αὐτῶν , διαφόρους ἔχει τὰς δυνάμεις , οἵ τε ζωμοὶ σχεδὸν ἅπαντες . ὅθεν καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου τὸ γλίσχρασμα τῆς πτισάνης ἐπαινῶν ἔφη , συνεχὲς , ὅπερ οὐκ ἂν γένοιτο χωρὶς τοῦ τὸ σύμπαν ὁμοιομερὲς εἶναι . νυνὶ δὲ τῷ ἀράδῳ καὶ τὸ κακὸν προσέγραψεν , οὐχ ἁπλῶς εἰπὼν οὐκ ἔχειν ἄραδον τὴν πτισάνην , ἀλλὰ προσθεὶς τὸ κακόν · οὐδὲν γὰρ τοῦδε μᾶλλον ἐναντιοῦται πέψει σιτίων . ὥστε καὶ οἱ περὶ πέψεως γράψαντες τὴν ποικιλίαν τῶν ἐδεσμάτων , καὶ μάλισθ᾿ ὅταν ἐξ ἐναντίων ταῖς δυνάμεσι σύγκειται , βλαβερωτάτην εἶναί φασι , κωλύουσαν τὰ ληφθέντα πέττεσθαι καλῶς . φυλάττονται δὲ αὐτὸ μάλιστα καὶ οἱ γυμνασταὶ καὶ οἵ |γε νομίμως ἀθλοῦντες ἐπὶ μὲν τοῦ ἀρίστου τὸν ἄρτον μόνον ἐσθίουσιν , ἐπὶ δὲ τοῦ δείπνου τὸ κρέας . ἐπὶ πλέον δ᾿ ἄν σοι περὶ τούτων ἔλεγον , εἰ μὴ καὶ κατὰ σεαυτὸν δυνατὸς ἦσθα εὑρίσκειν αὐτὰ , ὁρμώμενος ἐκ τῶν εἰρημένων περὶ πέψεως ἐν τοῖς τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν · εἰ δὲ οὐκ ἐξεμελέτησας ἐκεῖνα , μάτην καὶ τούτοις ὁμιλεῖς . διὸ περὶ μὲν ἀράδου παύομαι λέγων , ἐπὶ δὲ τὸ πάντων ὕστατον εἰρημένον ὑπ᾿ αὐτοῦ μεταβήσομαι λέγοντος ἔτι περὶ τῆς πτισάνης . οὔτ᾿ ἀνοιδίσκεται ἐν τῇ κοιλίῃ . γινώσκων γὰρ ὅτι μέμφονται τῆς πτισάνης πολλοὶ τὸ φυσῶδες , εἰκότως προσέθηκεν · ἀνῴδηκε γὰρ ἐν τῇ ἑψήσει ὅσον πλεῖστον ἐπεφύκει διογκοῦσθαι · τῇ προσθήκῃ καὶ τὸ ἔγκλημα συνενδειξάμενος καὶ τὴν λύσιν εἰπὼν αὐτοῦ καὶ τὴν ἕψησιν διδάξας . γράφει δ᾿ οὐδὲν ἦττον ἔτι κᾀν τοῖς ἐχομένοις περὶ τῆς ἑψήσεως · ἀλλὰ νῦν γε τοσοῦτον προσθήσω τῷ περὶ πτισάνης λόγῳ . πτισάνην μὲν ἑψήσας ἐπὶ πλεῖστον ἄφυσον ἔδεσμα ποιήσεις . ἔτνος δὲ κυάμινον οὐδ᾿ εἰ τρισὶν ἡμέραις καθεψήσαις , ἄφυσον ἐργάσῃ ποτέ · ἐκ γὰρ τῆς οἰκείας οὐσίας ἔχει τὸ φυσῶδες , οὐχ ὥσπερ ἡ πτισάνη διὰ τὸ τῆς ἑψήσεως ἐλλιπές . εἰθισμένοι γοῦν εἰσιν οἱ ἕψοντες αὐτὴν ἀφίστασθαι θᾶττον ἤδη καὶ μάλισθ᾿ οἱ τῶν πλουσίων μάγειροι · τρίβοντες γὰρ αὐτὴν ὠμὴν ἐν θυείᾳ καὶ μετὰ ταῦτα θερμήναντες ἐπ᾿ ὀλίγον , οὐ γὰρ ἑψήσαντές γε προσφέρουσι τοῖς δεσπόταις . ἀλλὰ περὶ μὲν ἑψήσεως πτισάνης , ὡς ἔφην , καὶ αὖθις εἰρήσεται · νυνὶ δὲ ἐπεὶ τὴν δύναμιν ἐδήλωσεν αὐτῆς , ἑξῆς ἐρεῖ τὸν διορισμὸν τῆς χρήσεως , ἐφ᾿ ὃν κᾀγὼ μεταβήσομαι , προαναμνήσας ὅτι τὸν περὶ τῆς παραβολῆς πρός γε μελίκρατον καὶ τἄλλα τῆς πτισάνης λόγον ἐν τοῖς ἑξῆς ὑπέσχημαι τελέως ποιήσασθαι .
Lemmas: πτισάνη μέν οὖν ἐγώ δοκέω ὀρθός προκρίνω ὁ σιτηρός γεῦμα ἐν οὗτος ὁ ὀξύς νόσημα , καί ἐπαινέω γε ὁ προκρίνω . ὁ γάρ γλίσχρασμα αὐτε͂οι λεῖος καί συνεχής καί προσηνής εἰμί καί ὀλισθηρός καί πλαδαρός μέτριος καί ἄδιψος καί εὐέκπλυτος , εἰ τις καί οὗτος προσδέω , καί οὔτε στῦψις ἔχω οὔτε ἄραδος κακός , οὔτε ἀνοιδίσκω ἐν ὁ κοιλία , ἀνοιδέω γάρ ἐν ὁ ἕψησις , ὁπόσος ἄν πολύς φύω διογκόω . οὗτος ὁ λόγος ἀναγιγνώσκω ἐγώ δοκέω μόνος ὁ περί πτισάνη ἐπιγράφω ὁ βιβλίον · ὥσπερ αὖ πάλιν ὁ πρός ὁ Κνίδιος γνώμη ὁ πρῶτος προοίμιον · δείκνυμι γάρ ἐν ὁ δεύτερος μηκέτι πρός ὁ Κνίδιος ἰατρός ὁ λόγος ποιέω , ἀλλά προτρέπω ἐπί ὁ ἄσκησις ὁ ὁ ὀξύς νόσημα θεραπεία . ὁ δέ δή τρίτος λόγος , ὅς ἄχρι δεῦρο διέρχομαι , ἤδη αὐτός ὁ διαιτητικός τέχνη ὁ ὀξύς νόσημα εἰμί , οὐ μήν εἰς μόνος γε αὐτός χρήσιμος , ἀλλά ὑποπίπτω ἕτερος γενικός . δείκνυμι δέ ἐγώ εἰͅν ὁ περί ἀγμός καί ἄρθρον ἔθος Ἱπποκράτης ὁ ὑποπίπτω λόγος ἕτερος τις καθολικός ἐπισημαίνω καί ὁ γε διδασκαλία ὁ καθόλου διά αὐτός ποιέω πρόκειμαι ὡς παράδειγμα · οὗτος γάρ οὔτε ἀποχωρέω ὁ πρόκειμαι σκέμμα οὔτε πολλαχῶς διδάσκω ὁ κοινός πολύς . ὥσπερ δέ ἐπί ὁ πτισάνη ὁ λόγος ποιέω , ὁ αἰτία ὁ περί αὐτός διαφωνία καί ζητέω καί κρίνω , οὕτως καί περί δίαιτα ἅπας ὁ ὀξύς ὁ κρίσις ὀρθός ποιέω . καί γάρ καί περί φλεβοτομία καί περί κάθαρσις καί βάλανος καί κλυστήρ χρῆσις , ὡσαύτως δέ καί περί κατάπλασμα καί πυρίαμα , οἶνος τε καί μελίκρατον καί ὀξύμελι καί λουτρόν χρῆσις οὐ μικρός διαφωνία γίγνομαι ὁ ἰατρός , ὑπέρ ὅς ἅπας ὁ Ἱπποκράτης ἐν οὗτος ὁ βιβλίον διέρχομαι , κατά εἷς μέθοδος ὅς ἄρτιος λέγω , ὅς ὁ δύναμις ἔοικα γιγνώσκω καί ὁ ἐμπειρικός ἑαυτοῦ ὀνομάζω , διορισμός χωρίζω ἀπό ὁ κοινός ὁ ἴδιος · καλέω δέ εἴωθα διαστολή μάλα ἤ διορισμός ὁ ἀπό ὁ κοινός ὁ ἴδιος ἀποκρίνω τε καί χωρίζω λόγος . ὁράω οὖν ἤδη ὁ περί ὁ πτισάνη λέγω ὁ Ἱπποκράτης . δοκέω οὖν ἐγώ , φημί , ὁ πρόσθεν ἰατρός προκρίνω πτισάνη ὀρθός ὁ σιτηρός γεῦμα ἐν ὁ ὀξύς νόσημα . σιτηρός δέ γεῦμα λέγω ὁ ἐκ σῖτος γίγνομαι · σῖτος δέ ὀνομάζω ὁ ἄνθρωπος μάλα μέν ὁ πυρός , ἤδη δέ καί ὁ κριθή οὗτος προσνέμω καί ὁ ζειά · ἐπί πολύς δέ ἐκτείνω ὁ προσηγορία καί ὁ δημήτρια καλέω σπέρμα συγκαταλέγω , φακός δηλονότι καί κύαμος καί θέρμος καί λάθυρος ἔλυμος τε καί κέγχρος καί πισός καί τῆλις καί βρόμος καί τίφη , ἐρέβινθος τε καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . οὗτος οὖν πᾶς ὁ σιτηρός γεῦμα ὁ μέν ἄλλος καί πρός ὁ ἰδιώτης καταγιγνώσκω διά ὁ παραχρῆμα μέγας ἐπιφέρω βλάβη , ἄρτος δέ μόνος καί χόνδρος ἐπί ὁ ὀξύς νοσέω δίδωμι καί πρός οὗτος εἰμί μόνος παραβάλλω ὁ πτισάνη ὁ γάρ τοι φακή καί ὁ κέγχρος καί ὁ τῆλις ὡς φάρμακον ποτέ προσφέρω διά τις ὁ κατά κοιλία νόσημα , οὐ ὡς σιτίον τροφή ἕνεκα . ὁ οὖν σιτηρός ἔδεσμα ὀρθός προκρίνω φημί ὁ πτισάνη , ἄρτος δηλονότι καί χόνδρος καί ζειά , ἐκ ὅς ὁ καλέω τράγος γίγνομαι . ὁ γάρ οἴομαι μηδέπω χόνδρος εἰμί κατά ὁ Ἱπποκράτης χρόνος ἀγνοέω ἐλέγχω ἐκ ὁ ὁ παλαιός κωμικός ἔνιοι μνημονεύω χόνδρος , καί αὐτός δέ ὁ Ἱπποκράτης κατά ὁ περί δίαιτα ὑγιεινός · εἰ γάρ καί μή Ἱπποκράτης εἰμί ἐκεῖνος ὁ βιβλίον , ἀλλά Εὐρυφῶν ἤ Φαών ἤ Φιλιστίων ἤ Ἀρίστων ἤ τις ἄλλος ὁ παλαιός , ( εἰς πολύς γάρ ἀναφέρω αὐτός ) πᾶς ἐκεῖνος ὁ παλαιός ἀνήρ εἰμί , ἔνιοι μέν Ἱπποκράτης πρέσβυς , τις δέ συνακμάζω αὐτός . μνημονεύω δέ Ἱπποκράτης νῦν ὁ Ἡρακλείδης υἱός , ὅς οὗτος εἰμί ὁ βιβλίον · ὁ γάρ τοι πάππος αὐτός , ὁ Γνωσίδικος υἱός Ἱπποκράτης , κατά τις μέν ὅλος οὐδείς γράφω , κατά τις δέ δύο μόνος , ὁ περί ἀγμός καί ὁ περί ἄρθρον . διά τίς δέ ὀρθός ὁ πτισάνη προκρίνω ὁ σιτηρός ἔδεσμα ἀποδείκνυμι διά ὅς ἐπιφέρω αὐτός λέγω · ὅσος γάρ αὐτός πρόσειμι ἀγαθός πρός ὁ ὁ ὀξύς νόσημα ἴασις , οὐδείς ὁ ἄλλος ὑπάρχω εὑρίσκω · ὀρθός δέ ἄν σύ γίγνομαι κρίσις ἐννοέω ὁ τε ὁ ὀξύς νόσημα φύσις καί ὁ ὁ πτισάνη δύναμις . ὁ μέν οὖν ὁ ὀξύς νόσημα φύσις εἰμί , ὡς αὐτός λέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν , ὅς ὁ πυρετός ἐπίπαν εἰμί συνεχής · ὁ δέ ὁ πυρετός γένεσις ἐκτροπή ὁ ἔμφυτος θερμασία ἐπί ὁ πυρώδης εἰμί , ὡς ἐν ἄλλος τε τις ἔχω δείκνυμι καί νῦν δηλόω λέγω ἐπί αὐτός · ἄρχω μέν γάρ ἐκ ὁ θώραξ , εἰς ὁ κεφαλή δέ ἀναπέμπω ὁ φλόξ . καί μέν δή εἰͅν ὁ ὁ ἐπιδημία ὁ μέγας πυρετός ὀνομάζω εἴωθα πῦρ , ὡς οὐ ἄλλος τις φύσις ἔχω παρά ὁ ὁ πῦρ οὐσία . εἴπερ οὖν ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος εἰμί ἴαμα , ὁ ὁ πυρετός ἴδιος ἴαμα δύναμις χρή ἔχω ψύχω τε καί ὑγραίνω · οὗτος γάρ ὑπεναντίος εἰμί ὁ φύσις ὁ πυρετός , θερμός τε εἰμί καί ξηρός , τοιοῦτος γάρ ὁ πῦρ · καί μέν δή καί ὁ διά ὁ ὁ χυμός σηπεδών γίγνομαι πυρετός οὐ μικρός φροντίς ποιέω χρή ὁ πέσσω μέν αὐτός ὅσος ἄν ἐγχωρέω δέχομαι ὁ πέψις , ἐκκρίνω δέ ὁ κατοπτάω ἤδη καί μηκέτι οἷος τε πέσσω . καί εἴπερ ὁ οὗτος ἐργάζομαι δύναμαι σιτίον ὁ πυρέσσω εἰμί χρεία , ἐάν καί ὁ ῥᾴδιος πέσσω τε καί ἀναδίδωμι παρέρχομαι , πᾶς ἄν ἤδη ὁ τοιοῦτος ὅς χρῄζω ἔχω . τίς οὖν εἰμί ὁ ὁ πτισάνη δύναμις ἀκούω αὐτός . ὁ γλίσχρασμα , φημί , λεῖος . ὁ λεῖος ἀντίκειμαι ὁ τραχύνω · τραχύνω δέ ὁ δριμύς καί ὀξύς καί στύφω . δριμύς μέν οὖν ἅπας εἰμί ὁ θερμαίνω , καθά ὄροβος καί τῆλις · ὀξύς δέ ὁ μέν ἄλλος παρίημι , ὁ δέ ὀξύμελι μόνος ἐν λόγος γίγνομαι · καθά γε ὁ στύφω παρίημι ἀχράς καί μέσπιλον καί ὅσος τοιοῦτος , ὁ δέ σιτηρός ὁ φακή εἰμί καί ὁ τοιοῦτος . ἐκφεύγω οὖν ὁ πτισάνη ὁ ὁ τραχύνω κακία , ἔχω πρός ὁ κατά ὁ ἁφή λεῖος καί ὁ κατά δύναμις λεῖος . εἰμί δέ καί συνεχής ὁ γλισχρότης αὐτός , ὅμοιος ἑαυτοῦ κατά πᾶς ὑπάρχω ὁ μόριον διά ὁ ὁ ἕνωσις ἀκριβής , ὅς οὐ ὑπάρχω ὁ ζειά . ἔπαινος δέ οὐ μικρός ὁ πτισάνη καί ὁ προσηνής , ἐναντίος ὑπάρχω ὁ ἀπηνής , τουτέστι ὁ κατά ὁ λῆψις ἀηδία τις ποιέω , καθά ἀμέλει καί ὁ ἄρτος ἀηδής εἰμί λαμβάνω , εἰ μή διαβρέχω αὐτός ἱκανός · ἀλλά καί οὕτως ἀπολείπω ὁ κατά ὁ πτισάνη προσηνής , ὡς ἄν μηδέ μάσησις δέω , ἀλλά ὅμοιος ὁ ποτόν καταπίνω δύναμαι . οὐ μικρός δέ πλεονέκτημα καί ὁ ὀλισθηρός αὐτός καί μάλα ὁ χυμός · διεξέρχομαι γάρ ὁ θώραξ , μηδαμόθι μέρος αὐτός καταλείπω μηδείς ὁ δίοδος , καθά ὁ δυσαπόλυτος ἐμπλήσσω · καί σχεδόν ἅπας ὁ γλίσχρος , πλήν ὁ πτισάνη , πάσχω οὗτος , ὅπου γε καί ὁ ἐκ ὁ χόνδρος ῥόφημα ὁ μέν γλίσχρος ἔχω , ὁ δέ ὀλισθηρός οὐ ἔχω · πτισάνη δέ ὑπάρχω ὁ ὀλισθηρός καί ὁ ῥυπτικός . ὁ δέ οὖν ἰατρός πρός ὁ διαρρύπτω γλίσχρος χυμός ἐμπλάσσω ὁ γαστήρ ὁ ἀπό ὁ χυλός ὁ πτισάνη ἔμετος χράω καθά ὁ ἀπό ὁ μελίκρατον , καί ὠμός δέ λειόω ἐπιχρίω ὁ πρόσωπον ὁ ἀνδραποδοκάπηλος , ῥύψις ἕνεκα ὁ ἐν αὐτός ἄχροια κατά ὁ δέρμα συνίστημι . οὗτος οὖν ὁ ῥυπτικός αὐτός καί πρός ὁ ὑποχώρησις ἐπιτήδειος καί πρός ὁ ἀνάδοσις , καί μάλα ὅταν ἐκ ὁ σιμός ὁ ἧπαρ εἰς ὁ κυρτός δέω μεταλαμβάνω ὁ ἀναδίδωμι τροφή · ἐνταῦθα γάρ ἐμπλήσσω ὁ παχύχυμος καί κολλώδης πᾶς καί διά οὗτος χόνδρος οὐ ἐπί ὁ μόνος οὗτος ὁ σπλάγχνον πάσχω βλαβερός εἰμί , ἀλλά εἰͅπί ὁ μηδέπω μέν ἔχω αὐτός βλάπτω , ἐν δέ ὁ φυσικός διάπλασις στενόπορος · ὅσος γάρ οὕτως διάκειμαι φύσις , ὁ κολλώδης καί παχύχυμος πᾶς αὐτός ἐμπλήσσω καί διά οὗτος βάρος αἰσθάνομαι κατά ὁ σπλάγχνον ἐν ὁ ἀνάδοσις αὐτός . καί μέν δή καί πλαδαρός εἰμί ὁ γλίσχρασμα ὁ πτισάνη , οὐ σφοδρός ὡς ὕδωρ καί μελίκρατον καί πρός οὗτος γε ὁ τε ἐκ χόνδρος ῥόφημα καί ὁ ῥοφέω ὁ ᾠόν · ἅπας γάρ οὗτος ὁ στόμαχος ἐργάζομαι ὕπτιος ὁ κάμνω αὐτός ἐπίδηλος , ὡς ἀνατρέπω φάσκω αὐτός · ὁ δέ πτισάνη ὁ ὑγραίνω ἔχω , ὁ ἀνατρέπω ὁ στόμαχος οὐ ἔχω . στόμαχος δέ ἀκούω νῦν , ὡς ἔθος νῦν ὁ ἄνθρωπος λέγω εἰμί , οὐ μόνος ὁ πόρος , ἀλλά καί ὁ στόμα ὁ γαστήρ . ὅταν οὖν ἄτονος οὗτος καί ἔκλυτος γίγνομαι , μέχρι πολύς μένω κατά αὐτός ὁ ἐσθίω ἐπιπολάζω αὐτός · ἐναντίος δέ συμβαίνω φύω ὅταν ὑποστρέφω ὑπό τις ὁ εὐστόμαχος ἔδεσμα ἀπωθέω ὁ περιέχω · αὐτίκα γάρ ὁ πλάδος αὐτός συναπέρχομαι καί πέσσω καί ὑποχωρέω ὁ οὕτως ἀπωθέω , ὥσπερ ἄπεπτος τε μένω καί οὐ διαχωρέω ταχύς ὁ κατά ὁ στόμα ὁ γαστήρ ἐπιπολάζω · ὀρέγω γάρ ἔργον οὐ πέσσω εἰμί ὅδε ὁ μόριον . ὁ μέν οὖν στύφω ὁ ἔδεσμα ὥσπερ ἔχω ὁ ῥώννυμι ὁ στόμα ὁ γαστήρ , οὕτως καί ξηραίνω πέρα ὁ προσήκω · οὕτως δέ καί ῥόφημα ὁ ἐκ · χόνδρος καθά ὑγραίνω , οὕτως καί ὑπτιάζω φύω . ὁ τοίνυν πτισάνη ὁ ἀρετή ὁ ὑγραίνω ἔχω ὁ κακία ἐκφεύγω . ἐφεξῆς δέ τίς φημί ὁ Ἱπποκράτης ; καί ἄδιψος αὐτός εἰμί · μέγας τε καί οὗτος μαρτυρέω , ἐν νόσημα διακαίω τε καί ξηραίνω πᾶς ὁ σῶμα . κατά οὗτος μέν οὖν καί ὁ μελίκρατον πολύς κρατύς εἰμί ὁ πτισάνη , καίτοι ὁ εὐέκκριτος , ὅς ἐφεξῆς λέγω ὑπάρχω αὐτός , παραπλήσιος ὁ μελίκρατον κτάομαι · καί εἰ γε παραβάλλω πτισάνη μελίκρατον , πλεονεκτέω εὑρίσκω ἐπί ὁ ὀξύς νόσημα · ἀλλά οὗτος μέν ἐπί προήκω ὁ λόγος δείκνυμι , ὁ δέ περί πτισάνη λόγος ἐπί τέλος ἄγω καιρός . εὐέκπλυτος γάρ αὐτός λέγω μετά ὁ προστίθημι , εἰ τις καί οὗτος προσδέω , ὡς οὐ ἐπί πᾶς νόσημα ὀξύς χρῄζω ἐγώ ἔδεσμα εὐέκπλυτος . ὁ μέν γάρ ἄλλος πᾶς ὁ λέγω ὁ πτισάνη ἀγαθός διά πᾶς εἰμί χρήσιμος ὁ ὀξύς νόσημα , ὁ δέ εὐέκπλυτος , ἐπί ὅς ὑφίημι βούλομαι ὁ γαστήρ , βραδύνω κατά ὁ διέξοδος ὁ σιτίον ἐπιτήδειος εἰμί . οὐ οὖν ὡς ἐναντίος ὁ διάθεσις ὁ πυρετός ὁ εὐέκπλυτος , οὐδέ ὡς εἷς τις ὁ οἰκεῖος βοήθημα , ἀλλά ὡς ἐπανορθόω τις σύμπτωμα χρήσιμος ὑπάρχω . ἐφεξῆς δέ φημί · καί οὔτε στῦψις ἔχω οὔτε ἄραδος κακός · ὁ γλίσχρασμα δηλονότι ὁ πτισάνη , οὕτως γάρ ἄρχω ὁ περί αὐτός λόγος . ὁ μέν δή μή ἔχω στῦψις ἀγαθός εἰμί ἔνιοι μάλα · πλήν γάρ ἤ διά σύμπτωμα συγκοπτικός ἤ γαστήρ ἄμετρος ῥύσις οὐ ἄν τις χράω ὁ στύφω ἔδεσμα οὐδείς · συνάγω γάρ καί σφίγγω ὁ σῶμα καί μύω ἀναγκάζω ὁ διέξοδος ὁ ἀνάδοσις καί ὁ τροφή καί ὁ εἰς ἑκτός διαπνοή , ὅς ἀνοίγνυμι συμφέρω . ὁ δέ μηδέ ἄραδος ἔχω , τουτέστι ὁ μηδείς ἐν ὁ πέσσω ταραχή ἐμποιέω , εἰς ἔπαινος καί αὐτός διαφέρω ὁ πτισάνη · ὅς ἐπί πολύς ἔδεσμα γίγνομαι , ὁ μέν δάκνω ὁ γαστήρ , ὁ δέ φυσάω , ἔνιοι δέ καί ἐκ μάχομαι ὁ δύναμις μέρος σύγκειμαι , ὅς ἀμέλει εἰͅπί ὁ φακῆ εἰμί καί ὁ κράμβη · αὐτός μέν γάρ αὐτός ὁ στερεός σῶμα ὁ ἐφεκτικός γαστήρ εἰμί · ὁ δέ χυλός ὁ ἐρεθιστικός τε καί ὑπακτικός . οὕτως δέ καί ὁ ὁ ἐγκέφαλος ἀρτύω ἔλαιον καί γάρον ὁ σύμπας ἐκ αὐτός ἀνομοιομερής · τε καί στασιάζω ἑαυτοῦ ποιέω , ὁ μέν ἐγκέφαλος ὁ στάσιμος καί βραδυπόρος ἔχω , ὁ δέ μείγνυμι αὐτός πρός ὁ ἔκκρισις ὁρμάω χρήσιμος . ὡσαύτως καί ᾠόν , εἴτε μετά μέλι , εἴτε μετά ἅλς , εἴτε μετά γάρον λαμβάνω ὁ σύγκειμαι ἐκ αὐτός , διάφορος ἔχω ὁ δύναμις , ὁ τε ζωμός σχεδόν ἅπας . ὅθεν καί κατά ὁ ἀρχή ὁ λόγος ὁ γλίσχρασμα ὁ πτισάνη ἐπαινέω φημί , συνεχής , ὅς οὐ ἄν γίγνομαι χωρίς ὁ ὁ σύμπας ὁμοιομερής εἰμί . νυνί δέ ὁ ἄραδος καί ὁ κακός προσγράφω , οὐ ἁπλῶς λέγω οὐ ἔχω ἄραδος ὁ πτισάνη , ἀλλά προστίθημι ὁ κακός · οὐδείς γάρ ὅδε μάλα ἐναντιόομαι πέψις σιτίον . ὥστε καί ὁ περί πέψις γράφω ὁ ποικιλία ὁ ἔδεσμα , καί μάλα ὅταν ἐκ ἐναντίος ὁ δύναμις σύγκειμαι , βλαβερός εἰμί φημί , κωλύω ὁ λαμβάνω πέσσω καλός . φυλάσσω δέ αὐτός μάλα καί ὁ γυμναστής καί ὁ γίγνομαι νόμιμος ἀθλέω ἐπί μέν ὁ ἀγαθός ὁ ἄρτος μόνος ἐσθίω , ἐπί δέ ὁ δεῖπνον ὁ κρέας . ἐπί πολύς δέ ἄν σύ περί οὗτος λέγω , εἰ μή καί κατά σεαυτοῦ δυνατός εἰμί εὑρίσκω αὐτός , ὁρμάω ἐκ ὁ λέγω περί πέψις ἐν ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα · εἰ δέ οὐ ἐκμελετάω ἐκεῖνος , μάτην καί οὗτος ὁμιλέω . διό περί μέν ἄραδος παύω λέγω , ἐπί δέ ὁ πᾶς ὕστερος λέγω ὑπό αὐτός μεταβαίνω λέγω ἔτι περί ὁ πτισάνη . οὔτε ἀνοιδίσκω ἐν ὁ κοιλία . γιγνώσκω γάρ ὅτι μέμφομαι ὁ πτισάνη πολύς ὁ φυσώδης , ἔοικα προστίθημι · ἀνοιδέω γάρ ἐν ὁ ἕψησις ὅσος πολύς φύω διογκόω · ὁ προσθήκη καί ὁ ἔγκλημα συνενδείκνυμι καί ὁ λύσις λέγω αὐτός καί ὁ ἕψησις διδάσκω . γράφω δέ οὐδείς ἀίσσω ἔτι εἰμ̓ͅν ὁ ἔχω περί ὁ ἕψησις · ἀλλά νῦν γε τοσοῦτος προστίθημι ὁ περί πτισάνη λόγος . πτισάνη μέν ἑψέω ἐπί πολύς ἄφυσος ἔδεσμα ποιέω . ἔτνος δέ κυάμινος οὐδέ εἰ τρεῖς ἡμέρα καθέψω , ἄφυσος ἐργάζομαι ποτέ · ἐκ γάρ ὁ οἰκεῖος οὐσία ἔχω ὁ φυσώδης , οὐ ὥσπερ ὁ πτισάνη διά ὁ ὁ ἕψησις ἐλλιπής . ἐθίζω γοῦν εἰμί ὁ ἕψω αὐτός ἀφίστημι ταχύς ἤδη καί μάλα ὁ ὁ πλούσιος μάγειρος · τρίβω γάρ αὐτός ὠμός ἐν θυεία καί μετά οὗτος θερμαίνω ἐπί ὀλίγος , οὐ γάρ ἕψω γε προσφέρω ὁ δεσπότης . ἀλλά περί μέν ἕψησις πτισάνη , ὡς φημί , καί αὖθις λέγω · νυνί δέ ἐπεί ὁ δύναμις δηλόω αὐτός , ἑξῆς λέγω ὁ διορισμός ὁ χρῆσις , ἐπί ὅς ἐͅγώ μεταβαίνω , προαναμιμνήσκω ὅτι ὁ περί ὁ παραβολή πρός γε μελίκρατον καί ἄλλος ὁ πτισάνη λόγος ἐν ὁ ἑξῆς ὑπισχνέομαι τέλειος ποιέω .