galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 3.23
Τὸ μὲν κάρτα ὀξὺ οὐδὲν ἂν μέσον ποιήσειεν πρὸς τὰ πτύελα τὰ μὴ ῥηϊδίως ἀνιόντα . εἰ γὰρ ἀνάγοι μὲν τὰ ἐγκέρχνοντα καὶ ὄλισθον ἐμποιήσειε καὶ ὥσπερ εἰ διαπτερώσειε τὸν βρόγχον , παρηγορήσειε τὸν πνεύμονα , μαλθακτικὸν γὰρ αὐτέου · καὶ εἰ μὲν ταῦτα συγκυρήσειε , μεγάλην ἂν ὠφελείην ποιήσειεν · ἔστι δ᾿ ὅτε τὸ κάρτα ὀξὺ οὐκ ἐκράτησε τῆς ἀναγωγῆς τοῦ πτυέλου , ἀλλὰ προσεγλίσχρηνέ τε καὶ ἔβλαψεν . Ἐφ᾿ ὧν ἐστι χρεία τοῦ ὀξέος ὀξυμέλιτος , ἐπὶ τούτων διδάσκει τὴν ἐξ αὐτοῦ γιγνομένην ἐνίοτε βλάβην · ἐφ᾿ ὧν γὰρ ὅλως οὐδ᾿ ἂν χρήσαιτό τις ὀξεῖ τῷ τοιούτῳ φαρμάκῳ , περιττὸν τὸ καταλέγειν τὰς τοιαύτας βλάβας . οὐδὲ γὰρ οὐδ᾿ ἁπλῶς εἶπε περὶ ὀξέος ὀξυμέλιτος , ἀλλὰ καὶ κάρτα προσέθηκεν , ὅπερ σημαίνει ταὐτὸν τῷ λίαν καὶ σφόδρα . τὸ τοιοῦτον οὖν ὀξύμελι μέσον οὐδὲν εἴωθεν ἐργάζεσθαι τοῖς κατὰ τὸν πνεύμονα παχέσι τε καὶ γλίσχροις πτυέλοις , ἐφ᾿ ὧν ἄν τις αὐτῷ χρήσαιτο μόνῳ · ἀλλ᾿ ἤτοι τεμὸν αὐτὰ καὶ ἀποῤῥύψαν ἀνήγαγεν ἢ τοῦτο μὲν πρᾶξαι μὴ δυνηθὲν ἐξήρανεν . ὥσπερ γὰρ τμητικὸν τὸ τοιοῦτον φάρμακον , οὕτω καὶ ξηραντικόν · ἔχομεν δ᾿ αὐτὸ ἐπὶ τῶν κατὰ τὸν πνεύμονα παχέων πτυέλων , οὐχ ὡς ξηραῖνον ( οὕτως γὰρ βλάψειεν ) , ἀλλὰ ὡς τέμνον τε καὶ ῥύπτον . ὅταν μὲν οὖν ἀδυνατήσῃ ταῦτα ποιῆσαι , χρηστὸν μὲν οὐδὲν ἔπραξε , μεγίστην δὲ βλάβην εἰργάσατο . πότ᾿ οὖν ἀποτυγχάνει ῥύπτειν καὶ τέμνειν αὐτὸς ἐφεξῆς ἐδίδαξε , νυνὶ δὲ βούλομαι περὶ τῆς γραφῆς τῆς ἐν πολλοῖς τῶν βιβλίων εἰπεῖν · οὐ γὰρ διὰ τὸ σ τὴν δευτέραν συλλαβὴν τοῦ μέσον ὀνόματος , ἀλλὰ διὰ τοῦ ζ γεγραμμένην εὑρίσκομεν , ὡς εἶναι τὴν ὅλην λέξιν τοιάνδε · τὸ μὲν γὰρ κάρτα ὀξὺ οὐδὲν ἂν μέζον ποιήσειεν . ἔστι δὲ τοῦτο ψεῦδος · αὐτὸς γὰρ ἐπιφέρων δείκνυσιν ἐνίοτε μὲν μεγάλην ὠφέλειαν ἐξ αὐτοῦ γιγνομένην , ἐνίοτε δὲ βλάβην · ὥστ᾿ ἀεὶ μέγα τι ποιεῖ καὶ οὐδέποτε μικρόν . ἐφ᾿ οὗ δὲ ἀληθὲς εἰπεῖν ἐστιν , ἀεί τι γίγνεσθαι κακὸν μέγα ἢ ἀγαθὸν , περὶ τούτου κάλλιον ἄν τις εἴποι καὶ μηδὲν μέσον ὑπ᾿ αὐτοῦ γίγνεσθαι .
Lemmas: ὁ μέν κάρτα ὀξύς οὐδείς ἄν μέσος ποιέω πρός ὁ πτύελον ὁ μή ῥᾴδιος ἀνέρχομαι . εἰ γάρ ἀνάγω μέν ὁ ἐγκέρχνω καί ὄλισθος ἐμποιέω καί ὥσπερ εἰ διαπτερόω ὁ βρόγχος , παρηγορέω ὁ πνεύμων , μαλθακτικός γάρ αὔτεος · καί εἰ μέν οὗτος συγκυρέω , μέγας ἄν ὠφέλεια ποιέω · εἰμί δέ ὅτε ὁ κάρτα ὀξύς οὐ κρατέω ὁ ἀναγωγή ὁ πτύελον , ἀλλά προσεγλίσριχσνω τε καί βλάπτω . ἐπί ὅς εἰμί χρεία ὁ ὀξύς ὀξύμελι , ἐπί οὗτος διδάσκω ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι ἐνίοτε βλάβη · ἐπί ὅς γάρ ὅλος οὐδέ ἄν χράω τις ὀξύς ὁ τοιοῦτος φάρμακον , περισσός ὁ καταλέγω ὁ τοιοῦτος βλάβη . οὐδέ γάρ οὐδέ ἁπλῶς λέγω περί ὀξύς ὀξύμελι , ἀλλά καί κάρτα προστίθημι , ὅς σημαίνω αὐτός ὁ λίαν καί σφόδρα . ὁ τοιοῦτος οὖν ὀξύμελι μέσος οὐδείς εἴωθα ἐργάζομαι ὁ κατά ὁ πνεύμων παχύς τε καί γλίσχρος πτύελον , ἐπί ὅς ἄν τις αὐτός χράω μόνος · ἀλλά ἤτοι τέμνω αὐτός καί ἀπορρύπτω ἀνάγω ἤ οὗτος μέν πράσσω μή δύναμαι ξηραίνω . ὥσπερ γάρ τμητικός ὁ τοιοῦτος φάρμακον , οὕτως καί ξηραντικός · ἔχω δέ αὐτός ἐπί ὁ κατά ὁ πνεύμων παχύς πτύελον , οὐ ὡς ξηραίνω ( οὕτως γάρ βλάπτω ) , ἀλλά ὡς τέμνω τε καί ῥύπτω . ὅταν μέν οὖν ἀδυνατέω οὗτος ποιέω , χρηστός μέν οὐδείς πράσσω , μέγας δέ βλάβη ἐργάζομαι . πότε οὖν ἀποτυγχάνω ῥύπτω καί τέμνω αὐτός ἐφεξῆς διδάσκω , νυνί δέ βούλομαι περί ὁ γραφή ὁ ἐν πολύς ὁ βιβλίον λέγω · οὐ γάρ διά ὁ σ̅ ὁ δεύτερος συλλαβή ὁ μέσος ὄνομα , ἀλλά διά ὁ ζ̅ γράφω εὑρίσκω , ὡς εἰμί ὁ ὅλος λέξις τοιόσδε · ὁ μέν γάρ κάρτα ὀξύς οὐδείς ἄν μέγας ποιέω . εἰμί δέ οὗτος ψεῦδος · αὐτός γάρ ἐπιφέρω δείκνυμι ἐνίοτε μέν μέγας ὠφέλεια ἐκ αὐτός γίγνομαι , ἐνίοτε δέ βλάβη · ὥστε ἀεί μέγας τις ποιέω καί οὐδέποτε μικρός . ἐπί ὅς δέ ἀληθής λέγω εἰμί , ἀεί τις γίγνομαι κακός μέγας ἤ ἀγαθός , περί οὗτος καλός ἄν τις λέγω καί μηδείς μέσος ὑπό αὐτός γίγνομαι .