galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 4.24
Ὁκόταν ἀλγήματα προγένηται , μελαίνης χολῆς καὶ δριμέων ῥευμάτων ἐπιῤῥύσιες γίνονται . ἀλγέει δὲ τὰ ἐντὸς δακνόμενα · δηχθεῖσαι δὲ καὶ λίην ξηραὶ γενόμεναι αἱ φλέβες ἐντείνονταί τε καὶ φλεγμαίνουσαι ἐπισπῶνται τὰ ἐπιῤῥυέντα , ὅθεν διαφθαρέντος τοῦ αἵματος καὶ τῶν πνευμάτων οὐ δυναμένων ἐν αὐτῷ τὰς κατὰ φύσιν ὁδοὺς βαδίζειν καταψύξιες γίνονται ὑπὸ τῆς στάσιος καὶ σκοτώσιες καὶ ἀφωνίη καὶ καρηβαρίη καὶ σπασμοὶ , ἢν ἤδη ἐπὶ τὴν καρδίην ἢ τὸ ἧπαρ ἢ ἐπὶ τὴν φλέβα διέλθῃ · ἔνθεν ἐπίληπτοι γίνονται ἢ παραπλῆγες ἢν ἐς τοὺς περιέχοντας τόπους ἐμπέσῃ τὰ ῥεύματα καὶ ὑπὸ τῶν πνευμάτων οὐ δυναμένων διεξιέναι καταξηρανθῇ . Ἐκ ταὐτοῦ τοῦ γένους τῶν προειρημένων λόγων καὶ ὁ νῦν ἐστι καὶ ἔνιοι τοῦτον ἐκείνοις συνάπτουσι · καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ γραφὴ διττὴ τοῦ προγένηται ῥήματος εὑρίσκεται , τῶν μὲν συναπτόντων τὸν ἐνεστῶτα λόγον τῷ προειρημένῳ καὶ τὴν προς συλλαβὴν γραφόντων μετὰ τοῦ σ στοιχείου , τῶν δὲ μὴ συναπτόντων διὰ τῆς προ χωρὶς τοῦ σίγμα . τὸ δὲ λεγόμενόν ἐστι τοιοῦτον . ἡ τῶν ἀλγημάτων κίνησις εἴωθε κινεῖν ἐπιῤῥοὴν ὑγρῶν ἐπὶ τὸ τὴν ὀδύνην ἔχον μόριον · ὅταν οὖν κακοχυμότερον ᾖ τὸ σῶμα , μελαίνης τε χολῆς καὶ δριμέων ἄλλων χυμῶν ἐπιῤῥύσεις γίνονται , δι᾿ ἃς ἔτι καὶ μᾶλλον ἀλγεῖ τε ὁ κάμνων καὶ δάκνεται τὰ ἔνδον · ὑπὸ δὲ τῶν εἰρημένων χυμῶν αἱ ἐν τῷ πεπονθότι μορίῳ φλέβες ἀνιῶνται δακνόμεναι καὶ τοῦτο αὐτὸ ἑτέρου γίγνεται αἴτιον ἐναντίον . πληρωθέντος γὰρ τοῦ πάσχοντος μέρους ὑπὸ τῶν τοιούτων ῥευμάτων διαφθείρεται μὲν αὐτὸ τὸ αἷμα πρῶτον , ἐπιπληροῦνται δὲ τὰ ἀγγεῖα καὶ τοῦτο πάσας ἐν αὐτῷ τὰς τῶν πνευμάτων διεξόδους κωλύει · σαφῶς γὰρ τοῦτό γε αὐτὸς ἐδήλωσεν εἰπὼν , τῶν πνευμάτων οὐ δυναμένων ἐν αὐτῷ τὰς κατὰ φύσιν ὁδοὺς βαδίζειν , ὅπερ ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐκάλεσε πνευμάτων ἀπόληψιν . ὅταν δὲ στῇ τὸ αἷμα καὶ σὺν αὐτῷ δηλονότι τὸ πνεῦμα , καταψύξεις γίνονται , σκοτώσεις , ἀφωνίαι , καρηβαρίαι καὶ σπασμοί · τούτοις δ᾿ ἕπονται καὶ παραπληξίαι τε καὶ ἐπιληψίαι , ὅταν εἰς τοὺς περιέχοντας τόπους τὰς πληρωθείσας φλέβας ἐμπέσῃ τὰ ῥεύματα · τόπους δὲ εἴρηκε δηλονότι τὰ μέρη τοῦ σώματος , ἃ προσέγραψεν αὐτὸς , καρδίαν καὶ ἧπαρ καὶ φλέβα , τὴν συνάπτουσαν δηλονότι τὰ εἰρημένα σπλάγχνα , τὴν κοίλην ὕστερον ὑπὸ τῶν ἰατρῶν ὀνομασθεῖσαν , ἐπειδὴ τῶν κατὰ τὸ σῶμα τοῦ ζώου φλεβῶν ἐστιν εὐρυτάτη . εἰκότως οὖν τὸ ἐν τούτοις τοῖς τόποις αἷμα διὰ τὸ πεπληρῶσθαι τὰς φλέβας οὐκ ἐπιτρέπει τὸ διεξέρχεσθαι τὸ πνεῦμα , ἀλλὰ καθάπερ ἐν νεκρῷ τῷ σώματι πήγνυται . τοῦτο δὲ καὶ αὐτὸς ὁ συγγραφεὺς ἐδήλωσε · καὶ τῶν πνευμάτων οὐ δυναμένων διεξιέναι , καταξηρανθῇ · κυριώτερον δ᾿ ἦν εἰπεῖν ὑποπηχθῇ . πήγνυται μὲν γὰρ δὴ καὶ τὰ ξηραινόμενα καὶ τὰ ψυχόμενα · νυνὶ δὲ οὐ διὰ τὸ ξηραίνεσθαι πήγνυται τὸ αἷμα καὶ οἵ ἐπιῤῥυέντες εἰς αὐτὸ μοχθηροὶ χυμοί · ἐξερχομένων γὰρ αὐτῶν ἄσηπτόν τε ἅμα καὶ κεχυμένον ἐν τῷ κατὰ φύσιν ἔχειν ἐργάζονται τὸ σύμπαν αἷμα · στάντων οὖν αὐτῶν καὶ τὸ σύμφυτον θερμὸν ἀποβαλλόντων καὶ σβεννυμένων ἡ πῆξις τοῦ αἵματος ὡς ἐν νεκρῷ τῷ σώματι γίγνεται . φλεβοτομηθέντων οὖν αὐτῶν τῶν οὕτως καμνόντων , ψυχρὸν καὶ παχὺ καὶ μόγις ἐκρέον τῶν φλεβῶν ὁρᾶται τὸ αἷμα διά γε τὴν ψύξιν ταύτην . ἐνίοτε δὲ δι᾿ ὅλου γίγνονται τοῦ σώματος οἱ σπασμοὶ καὶ πρὸς ἀγαθοῦ γε καὶ συμφέρουσιν ἔστιν ὅτε · κλονοῦντες γὰρ ὅλον τὸ σῶμα πάντα τὰ μόρια θερμαίνουσιν , ὥστε τὸ μὲν διαφορεῖσθαι τοῦ πλήθους , τὸ δὲ ὠθεῖσθαι πρός τινα τῶν ἀκυρωτέρων μορίων , ἐν οἷς ὅταν δυσλύτως σφηνωθῇ , τὴν παραπληξίαν ἐργάζεται δέδεικται γὰρ ὡς οὕτως ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζει τὰς ἐξ ἀποπληξίας ἢ ἐπιληψίας εἴς τινα τῶν ἀκυρωτέρων μορίων ἀποσκηπτούσας παραλύσεις . ἐνίοτε καὶ χωρὶς σπασμοῦ τῆς ἀποπληξίας γενομένης εἰς μορίου παράλυσιν ἐνίοις ἐτελεύτησε τὸ πάθος , ὃ παραπληξία καλεῖται . τὰ δ᾿ ἄλλα τῆς ῥήσεως δῆλα .
Lemmas: ὁπόταν ἄλγημα προγίγνομαι , μέλας χολή καί δριμύς ῥεῦμα ἐπίρρυσις γίγνομαι . ἀλγέω δέ ὁ ἐντός δάκνω · δάκνω δέ καί λίαν ξηρός γίγνομαι ὁ φλέψ ἐντείνω τε καί φλεγμαίνω ἐπισπάω ὁ ἐπιρρέω , ὅθεν διαφθείρω ὁ αἷμα καί ὁ πνεῦμα οὐ δύναμαι ἐν αὐτός ὁ κατά φύσις ὁδός βαδίζω κατάψυξις γίγνομαι ὑπό ὁ στάσις καί σκότωσις καί ἀφωνία καί καρηβαρία καί σπασμός , ἐάν ἤδη ἐπί ὁ καρδία ἤ ὁ ἧπαρ ἤ ἐπί ὁ φλέψ διέρχομαι · ἔνθεν ἐπίληπτος γίγνομαι ἤ παραπλήξ ἐάν εἰς ὁ περιέχω τόπος ἐμπίπτω ὁ ῥεῦμα καί ὑπό ὁ πνεῦμα οὐ δύναμαι διεξέρχομαι καταξηραίνω . ἐκ αὐτός ὁ γένος ὁ προλέγω λόγος καί ὁ νῦν εἰμί καί ἔνιοι οὗτος ἐκεῖνος συνάπτω · καί διά οὗτος καί ὁ γραφή δισσός ὁ προγίγνομαι ῥῆμα εὑρίσκω , ὁ μέν συνάπτω ὁ ἐνίστημι λόγος ὁ προλέγω καί ὁ προς συλλαβή γράφω μετά ὁ σ̅ στοιχεῖον , ὁ δέ μή συνάπτω διά ὁ προ χωρίς ὁ σίγμα . ὁ δέ λέγω εἰμί τοιοῦτος . ὁ ὁ ἄλγημα κίνησις εἴωθα κινέω ἐπιρροή ὑγρός ἐπί ὁ ὁ ὀδύνη ἔχω μόριον · ὅταν οὖν κακοχυμός εἰμί ὁ σῶμα , μέλας τε χολή καί δριμύς ἄλλος χυμός ἐπίρρυσις γίγνομαι , διά ὅς ἔτι καί μάλα ἀλγέω τε ὁ κάμνω καί δάκνω ὁ ἔνδον · ὑπό δέ ὁ λέγω χυμός ὁ ἐν ὁ πάσχω μόριον φλέψ ἀνιάω δάκνω καί οὗτος αὐτός ἕτερος γίγνομαι αἴτιος ἐναντίος . πληρόω γάρ ὁ πάσχω μέρος ὑπό ὁ τοιοῦτος ῥεῦμα διαφθείρω μέν αὐτός ὁ αἷμα πρῶτος , ἐπιπληρόω δέ ὁ ἀγγεῖον καί οὗτος πᾶς ἐν αὐτός ὁ ὁ πνεῦμα διέξοδος κωλύω · σαφής γάρ οὗτος γε αὐτός δηλόω λέγω , ὁ πνεῦμα οὐ δύναμαι ἐν αὐτός ὁ κατά φύσις ὁδός βαδίζω , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν καλέω πνεῦμα ἀπόληψις . ὅταν δέ στάζω ὁ αἷμα καί σύν αὐτός δηλονότι ὁ πνεῦμα , κατάψυξις γίγνομαι , σκότωσις , ἀφωνία , καρηβαρία καί σπασμός · οὗτος δέ ἕπομαι καί παραπληξία τε καί ἐπιληψία , ὅταν εἰς ὁ περιέχω τόπος ὁ πληρόω φλέψ ἐμπίπτω ὁ ῥεῦμα · τόπος δέ λέγω δηλονότι ὁ μέρος ὁ σῶμα , ὅς προσγράφω αὐτός , καρδία καί ἧπαρ καί φλέψ , ὁ συνάπτω δηλονότι ὁ λέγω σπλάγχνον , ὁ κοῖλος ὕστερον ὑπό ὁ ἰατρός ὀνομάζω , ἐπειδή ὁ κατά ὁ σῶμα ὁ ζῷον φλέψ εἰμί εὐρύς . ἔοικα οὖν ὁ ἐν οὗτος ὁ τόπος αἷμα διά ὁ πληρόω ὁ φλέψ οὐ ἐπιτρέπω ὁ διεξέρχομαι ὁ πνεῦμα , ἀλλά καθά ἐν νεκρός ὁ σῶμα πήγνυμι . οὗτος δέ καί αὐτός ὁ συγγραφεύς δηλόω · καί ὁ πνεῦμα οὐ δύναμαι διεξέρχομαι , καταξηραίνω · κύριος δέ εἰμί λέγω ὑποπήγνυμι . πήγνυμι μέν γάρ δή καί ὁ ξηραίνω καί ὁ ψύχω · νυνί δέ οὐ διά ὁ ξηραίνω πήγνυμι ὁ αἷμα καί ὁ ἐπιρρέω εἰς αὐτός μοχθηρός χυμός · ἐξέρχομαι γάρ αὐτός ἄσηπτος τε ἅμα καί χέω ἐν ὁ κατά φύσις ἔχω ἐργάζομαι ὁ σύμπας αἷμα · ἵστημι οὖν αὐτός καί ὁ σύμφυτος θερμός ἀποβάλλω καί σβέννυμι ὁ πῆξις ὁ αἷμα ὡς ἐν νεκρός ὁ σῶμα γίγνομαι . φλεβοτομέω οὖν αὐτός ὁ οὕτως κάμνω , ψυχρός καί παχύς καί μόγις ἐκρέω ὁ φλέψ ὁράω ὁ αἷμα διά γε ὁ ψῦξις οὗτος . ἐνίοτε δέ διά ὅλος γίγνομαι ὁ σῶμα ὁ σπασμός καί πρός ἀγαθός γε καί συμφέρω εἰμί ὅτε · κλονέω γάρ ὅλος ὁ σῶμα πᾶς ὁ μόριον θερμαίνω , ὥστε ὁ μέν διαφορέω ὁ πλῆθος , ὁ δέ ὠθέω πρός τις ὁ ἄκυρος μόριον , ἐν ὅς ὅταν δύσλυτος σφηνόω , ὁ παραπληξία ἐργάζομαι δείκνυμι γάρ ὡς οὕτως ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζω ὁ ἐκ ἀποπληξία ἤ ἐπιληψία εἰς τις ὁ ἄκυρος μόριον ἀποσκήπτω παράλυσις . ἐνίοτε καί χωρίς σπασμός ὁ ἀποπληξία γίγνομαι εἰς μόριον παράλυσις ἔνιοι τελευτάω ὁ πάθος , ὅς παραπληξία καλέω . ὁ δέ ἄλλος ὁ ῥῆσις δῆλος .