galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 2.12
Τὴν μέντοι πτισάνην ὁκόταν πίῃ τὸ φάρμακον , ἐπιῤῥοφεῖν αὐτίκα χρὴ διδόναι , μηδὲν ἔλασσον ἀξίως λόγου ἢ ὁκόσον εἴθισται . Καὶ ἄλλως μὲν χρὴ προνοεῖσθαι τοῦ στόματος τῆς γαστρὸς , ὃ δὴ καὶ στόμαχον ὀνομάζουσιν , ὡς διαμένειν ἀβλαβὲς ἐν ταῖς τῶν καθαιρόντων φαρμάκων πόσεσιν , μάλιστα δ᾿ ὅταν ἐπὶ τῶν πυρετῶν δίδωταί τι τοιοῦτον . μία δὲ τοῦ μὴ βλαβῆναι φυλακὴ τὸ μὴ μόνον εἶναι τὸ καθαῖρον φάρμακον , ἄκρατόν τε καὶ ἄμικτον ἑτέρων τῶν ἀμβλύνειν αὐτοῦ τὴν κακίαν πεφυκότων . ἐναντία γάρ ἐστιν ἡ φύσις ἁπάντων τῶν καθαιρόντων φαρμάκων ταῖς τῶν καθαιρομένων σωμάτων καὶ ὡς ἂν εἴποι τις ὀλέθριός τε καὶ δηλητήριος αὐτῶν . ὥσπερ δὲ ὀποῦ μήκωνος μανδραγόρου τε καὶ ὑοσκυάμου καὶ ἄλλων πολλῶν τοιούτων φαρμάκων ἐναντίων ταῖς τε οὐσίαις καὶ ταῖς δυνάμεσιν ὄντων ἡμῶν καὶ φθείρειν πεφυκότων τὰ σώματα , βραχύ τι μέρος λαμβάνοντες ἀπολαύομεν ἐξ αὐτῶν μεγάλης ὠφελείας , οὕτω καὶ τῶν καθαρτικῶν ἐναντίας οὔσης τῆς φύσεως τῇ τῶν ἡμετέρων σωμάτων , ὀλίγων τι τῆς οὐσίας μέρος ἀποτεμνόμενοι πρὸς ὠφέλειαν χρώμεθα . καθάπερ δὲ ἐν αὐτῷ τῷ πίνειν αὐτὰ μίγνυταί τινα τῶν εὐωδῶν σπερμάτων , ἃ καὶ τὴν κακίαν πέφυκεν ἀμβλύνειν καὶ τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν μὴ κωλύειν , λεπτυντικῆς τε καὶ τμητικῆς ὄντα δυνάμεως , ὡς καὶ τοὺς παχεῖς χυμοὺς τέμνεσθαι καὶ τὰς ὁδοὺς αὐτῶν δι᾿ ὦν ἐκκενοῦνται διοίγειν τε καὶ ἀναστομοῦν , οὕτω καὶ μετὰ τὸ ληφθῆναι συμφέρει τῆς πτισάνης ἐπιῤῥοφεῖν . αὐτὸ μὲν γὰρ τὸ καθαρτικὸν φάρμακον , ὡς ἂν ὀλίγον ὂν , εἰς τὸν πυθμένα τῆς κοιλίας ἀφικνεῖται · κατὰ δὲ τὴν δίοδον ὁ στόμαχος , ὅσον τε ὑψηλότερον τῆς γαστρὸς , οὐ μόνον τῆς ποιότητος τοῦ καθαίροντος φαρμάκου , ἀλλὰ καὶ τῆς οὐσίας προσιζούσης ἐν τῇ διόδῳ , μεταλαμβάνων μεγάλως βλάπτεται · χρήσιμος οὖν ὁ χυλὸς τῆς πτισάνης ἐπιῤῥοφούμενος , ὡς ἂν ἀποῤῥύψαι μὲν καὶ κατασῦραι κάτω τὸ προσπεπλασμένον ἐν τῇ διόδῳ δυνάμενος , ἐπικεράσαι δὲ καὶ ὑπαλλάξαι τὴν ἐνιζηκυῖαν τοῖς μορίοις ποιότητα τοῦ φαρμάκου . διὰ ταῦτα μὲν οὖν ἐπὶ τῇ τοῦ καθαρτικοῦ πόσει κελεύει πτισάνης ἐπιῤῥοφεῖν , ἀρξαμένης δὲ γίνεσθαι τῆς καθάρσεως οὐκέτι βούλεται δίδοσθαι τῆς πτισάνης , εὐλαβούμενος ἐκλυθῆναι τὴν ἐνέργειαν τοῦ καθαίροντος φαρμάκου καὶ διὰ τοῦτό φησιν ·
Lemmas: ὁ μέντοι πτισάνη ὁπόταν πίνω ὁ φάρμακον , ἐπιρροφέω αὐτίκα χρή δίδωμι , μηδείς ἐλαχύς ἄξιος λόγος ἤ ὁπόσος ἐθίζω . καί ἄλλος μέν χρή προνοέω ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ὅς δή καί στόμαχος ὀνομάζω , ὡς διαμένω ἀβλαβής ἐν ὁ ὁ καθαίρω φάρμακον πόσις , μάλα δέ ὅταν ἐπί ὁ πυρετός δίδωμι τις τοιοῦτος . εἷς δέ ὁ μή βλάπτω φυλακή ὁ μή μόνος εἰμί ὁ καθαίρω φάρμακον , ἄκρατος τε καί ἄμικτος ἕτερος ὁ ἀμβλύνω αὐτός ὁ κακία φύζω . ἐναντίος γάρ εἰμί ὁ φύσις ἅπας ὁ καθαίρω φάρμακον ὁ ὁ καθαίρω σῶμα καί ὡς ἄν λέγω τις ὀλέθριος τε καί δηλητήριος αὐτός . ὥσπερ δέ ὀπός μήκων μανδραγόρας τε καί ὑοσκύαμος καί ἄλλος πολύς τοιοῦτος φάρμακον ἐναντίος ὁ τε οὐσία καί ὁ δύναμις εἰμί ἐγώ καί φθείρω φύζω ὁ σῶμα , βραχύς τις μέρος λαμβάνω ἀπολαύω ἐκ αὐτός μέγας ὠφέλεια , οὕτως καί ὁ καθαρτικός ἐναντίος εἰμί ὁ φύσις ὁ ὁ ἡμέτερος σῶμα , ὀλίγος τις ὁ οὐσία μέρος ἀποτέμνω πρός ὠφέλεια χράω . καθά δέ ἐν αὐτός ὁ πίνω αὐτός μείγνυμι τις ὁ εὐώδης σπέρμα , ὅς καί ὁ κακία φύω ἀμβλύνω καί ὁ ἐνέργεια αὐτός μή κωλύω , λεπτυντικός τε καί τμητικός εἰμί δύναμις , ὡς καί ὁ παχύς χυμός τέμνω καί ὁ ὁδός αὐτός διά ὅς ἐκκενόω διοίγνυμι τε καί ἀναστομόω , οὕτως καί μετά ὁ λαμβάνω συμφέρω ὁ πτισάνη ἐπιρροφέω . αὐτός μέν γάρ ὁ καθαρτικός φάρμακον , ὡς ἄν ὀλίγος εἰμί , εἰς ὁ πυθμήν ὁ κοιλία ἀφικνέομαι · κατά δέ ὁ δίοδος ὁ στόμαχος , ὅσος τε ὑψηλός ὁ γαστήρ , οὐ μόνος ὁ ποιότης ὁ καθαίρω φάρμακον , ἀλλά καί ὁ οὐσία προσίζω ἐν ὁ δίοδος , μεταλαμβάνω μέγας βλάπτω · χρήσιμος οὖν ὁ χυλός ὁ πτισάνη ἐπιρροφέω , ὡς ἄν ἀπορρύπτω μέν καί κατασύρω κάτω ὁ προσπλάσσω ἐν ὁ δίοδος δύναμαι , ἐπικεράννυμι δέ καί ὑπαλλάσσω ὁ ἐνιζακίσκω ὁ μόριον ποιότης ὁ φάρμακον . διά οὗτος μέν οὖν ἐπί ὁ ὁ καθαρτικός πόσις κελεύω πτισάνη ἐπιρροφέω , ἄρχω δέ γίγνομαι ὁ κάθαρσις οὐκέτι βούλομαι δίδωμι ὁ πτισάνη , εὐλαβέομαι ἐκλύω ὁ ἐνέργεια ὁ καθαίρω φάρμακον καί διά οὗτος φημί ·