galenus.in-hippocratis-de-victu-acutorum-commentaria-iv 3.8
Προξυνιέναι δὲ δεῖ ὅτι τὰ μὲν ἄνω πάντα καὶ τὰ κατὰ τὴν κύστιν ἧσσον βλάψει , ἢν ὑδαρέστερος ᾖ · τὰ δὲ κατ᾿ ἔντερον καὶ μᾶλλον ὀνήσει , ἢν ἀκρητέστερος ᾖ . Ὁ ἀκρατέστερος οἶνος , ὡς εἴρηκε , τοῖς κατ᾿ ἔντερον μᾶλλον ἐπιτήδειός ἐστιν · εἰκότως οὖν ὀνίνησιν αὐτὰ τῷ λόγῳ τῆς στύψεως , δι᾿ ἣν καὶ τὸ βοηθεῖν ὅλως εἶχεν · ἀλλὰ ταύτην γε τὴν στύψιν ἐκλύει κεραννύμενος ὑδαρὴς καὶ διὰ τοῦτο ἧττον ὀνίνησιν αὐτά . καθάπερ δὲ ταῦτα μᾶλλον ὀνίνησιν τῷ λόγῳ τῆς στύψεως , ὅταν ἀκρατέστερος ᾖ , οὕτω τὰ κατὰ θώρακα καὶ κεφαλὴν μᾶλλον βλάπτει · ταῦτα δ᾿ ἐστὶν ἃ ἐδήλωσεν εἰπὼν , τὰ μὲν ἄνω βλάπτει πάντα . βλάπτει δὲ καὶ τὰ δεόμενα δι᾿ οὔρων ἐκκαθαίρεσθαι τὰ σώματα · πασῶν γὰρ τῶν ἐκκρίσεων ἐφεκτικός ἐστιν ὁ αὐστηρὸς οἶνος . ταῦτα περὶ οἴνων ὁ Ἱπποκράτης εἰπὼν εὐθὺς ἐπὶ μελίκρατον μεταβαίνει , τὰ μὲν ἄλλα σχεδὸν ἅπαντα τὰ περὶ τῶν οἴνων δείξας , ἓν δὲ παραλιπὼν ἀνεξέργαστον , ὃ διῆλθον ἐγὼ κατὰ τὸ πάρεργον · ὅτι τοῖς πυρέττουσιν οἶνος ἐπιτηδειότατός ἐστιν ὁ ὑδατώδης . ἔστι δ᾿ οὗτος ὁ λευκὸς μὲν τὴν χρόαν , λεπτὸς δὲ τὴν σύστασιν , ἐπιφανῆ μηδεμίαν ἔχων ποιότητα τῶν τοῖς ἄλλοις οἴνοις ὑπαρχουσῶν , μήτ᾿ αὐστηρότητα , μήτε στρυφνότητα , μήτε γλυκύτητα , μήτε δριμύτητα , μήτ᾿ ὀσμήν · τῷ γὰρ τοιούτῳ καὶ τὰς τοῦ ὕδατος κακίας καὶ τὰς τοῦ οἴνου ἐκπεφευγέναι μόνῳ τῶν πάντων οἴνων ὑπάρχει . γεννῶνται δὲ καθ᾿ ἕκαστον ἔθνος ἔνιοι τοιοῦτοι , κατὰ μὲν τὴν Ἰταλίαν ὁ ἄτονος Σαβῖνος , ὃν καὶ διδόασι τοῖς πυρέττουσιν · ἐν Ἀσίᾳ δὲ ὅ τε Τιτακαζηνὸς καὶ Τιβῖνος . ἀκηκοὼς δὲ αὐτοῦ τὰ γνωρίσματα ῥᾳδίως εὑρήσεις καθ᾿ ἕκαστον ἔθνος οἴνους τοιούτους , ἐν οἷς χωρίοις πάνυ τι λεπτοὶ καὶ ὑδατώδεις οἶνοι γίγνονται · ἐγὼ γοῦν καὶ κατὰ τὴν Κιλικίαν καὶ Φοινικίην καὶ Παλαιστίνην καὶ Σκῦρον καὶ Κρήτην εὗρον οἴνους τοιούτους · ἀλλ᾿ ὅμως οἷον εἴρηκα καὶ κατὰ πάντα τὰ χωρία τεθέαμαι καὶ τό γε θαυμασιώτερον , ὅτι καὶ κατ᾿ Αἴγυπτον · παχεῖς γὰρ οἶνοι καὶ ὀσμὴν ἔχοντες καὶ ἰσχυροὶ σφόδρα ἐν τοῖς θερμοῖς χωρίοις γεννῶνται · κατὰ δὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ Βιθυνίαν καὶ τὴν Ἀσίαν θαυμαστὸν οὐδέν ἐστι πολλοὺς ὑδατώδεις γίνεσθαι . ζητήσαι δ᾿ ἄν τις διὰ τί παρέλιπεν ὁ Ἱπποκράτης ἰδίᾳ περὶ τῶν τοιούτων οἴνων ἐν τῷ διηνυσμένῳ λόγῳ , καίτοι γε ἀλυποτέρων ὄντων τοῖς πυρέττουσιν ἤπερ οἱ ἄλλοι πάντες . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτ᾿ ἔστιν εἰπεῖν , ὡς ἠγνόει τὸν τοιοῦτον οἶνον · αὐτὸς γοῦν ὀλίγον ὕστερον ἐν τῷ τοῦ μελικράτου λόγῳ τάδε γράφει · ἀτὰρ καὶ οἴνου λεπτοῦ καὶ ὀλιγοφόρου καὶ ἀνόσμου , ἐνίῃ μὲν ἰσχυρότερον , ἐνίῃ δὲ καὶ ἀσθενέστερον · ταῦτ᾿ εἶπε παραβάλλων τὸ μελίκρατον οἴνῳ λεπτῷ καὶ ὀλιγοφόρῳ , τουτέστιν ὀλίγον ὕδωρ φέροντι καὶ ἀνόσμῳ . σαφῶς γοῦν καὶ ἀκριβῶς εἰπὼν τὰ γνωρίσματα τοῦ οἰνώδους οἴνου καὶ διελθὼν ὡς καὶ κεφαλῆς ἅπτοιτο καὶ φρενῶν , ἱκανὴν ἐνόμισεν εἶναι καὶ περὶ τοῦ ἐναντίου αὐτῷ τοῦ ὑδατώδους τὴν διδασκαλίαν , ἡμῶν δυναμένων λογίσασθαι τὰ ἐναντία ὑπάρχειν αὐτῷ .
Lemmas: προσύνειμι δέ δέω ὅτι ὁ μέν ἄνω πᾶς καί ὁ κατά ὁ κύστις ἥσσων βλάπτω , ἐάν ὑδαρής εἰμί · ὁ δέ κατά ἔντερον καί μάλα ὀνίνημι , ἐάν ἄκρατος εἰμί . ὁ ἄκρατος οἶνος , ὡς λέγω , ὁ κατά ἔντερον μάλα ἐπιτήδειος εἰμί · ἔοικα οὖν ὀνίνημι αὐτός ὁ λόγος ὁ στῦψις , διά ὅς καί ὁ βοηθέω ὅλος ἔχω · ἀλλά οὗτος γε ὁ στῦψις ἐκλύω κεράννυμι ὑδαρής καί διά οὗτος ἥσσων ὀνίνημι αὐτός . καθά δέ οὗτος μάλα ὀνίνημι ὁ λόγος ὁ στῦψις , ὅταν ἄκρατος εἰμί , οὕτως ὁ κατά θώραξ καί κεφαλή μάλα βλάπτω · οὗτος δέ εἰμί ὅς δηλόω λέγω , ὁ μέν ἄνω βλάπτω πᾶς . βλάπτω δέ καί ὁ δέω διά ὅρος ἐκκαθαίρω ὁ σῶμα · πᾶς γάρ ὁ ἔκκρισις ἐφεκτικός εἰμί ὁ αὐστηρός οἶνος . οὗτος περί οἶνος ὁ Ἱπποκράτης λέγω εὐθύς ἐπί μελίκρατον μεταβαίνω , ὁ μέν ἄλλος σχεδόν ἅπας ὁ περί ὁ οἶνος δείκνυμι , εἷς δέ παραλείπω ἀνεξέργαστος , ὅς διέρχομαι ἐγώ κατά ὁ πάρεργον · ὅτι ὁ πυρέσσω οἶνος ἐπιτήδειος εἰμί ὁ ὑδατώδης . εἰμί δέ οὗτος ὁ λευκός μέν ὁ χροιά , λεπτός δέ ὁ σύστασις , ἐπιφανής μηδείς ἔχω ποιότης ὁ ὁ ἄλλος οἶνος ὑπάρχω , μήτε αὐστηρότης , μήτε στρυφνότης , μήτε γλυκύτης , μήτε δριμύτης , μήτε ὀσμή · ὁ γάρ τοιοῦτος καί ὁ ὁ ὕδωρ κακία καί ὁ ὁ οἶνος ἐκφεύγω μόνος ὁ πᾶς οἶνος ὑπάρχω . γεννάω δέ κατά ἕκαστος ἔθνος ἔνιοι τοιοῦτος , κατά μέν ὁ Ἰταλία ὁ ἄτονος Σαβῖνος , ὅς καί δίδωμι ὁ πυρέσσω · ἐν Ἀσία δέ ὁ τε Τιτακαζηνός καί Τιβῖνος . ἀκούω δέ αὐτός ὁ γνώρισμα ῥᾴδιος εὑρίσκω κατά ἕκαστος ἔθνος οἶνος τοιοῦτος , ἐν ὅς χωρίον πάνυ τις λεπτός καί ὑδατώδης οἶνος γίγνομαι · ἐγώ γοῦν καί κατά ὁ Κιλικία καί Φοινικία καί Παλαιστίνη καί Σκῦρος καί Κρήτη εὑρίσκω οἶνος τοιοῦτος · ἀλλά ὅμως οἷος λέγω καί κατά πᾶς ὁ χωρίον θεάομαι καί ὁ γε θαυμάσιος , ὅτι καί κατά Αἴγυπτος · παχύς γάρ οἶνος καί ὀσμή ἔχω καί ἰσχυρός σφόδρα ἐν ὁ θερμός χωρίον γεννάω · κατά δέ ὁ Ἰταλία καί Βιθυνία καί ὁ Ἀσία θαυμαστός οὐδείς εἰμί πολύς ὑδατώδης γίγνομαι . ζητέω δέ ἄν τις διά τίς παραλείπω ὁ Ἱπποκράτης ἴδιος περί ὁ τοιοῦτος οἶνος ἐν ὁ διανύω λόγος , καίτοι γε ἄλυπος εἰμί ὁ πυρέσσω ἤ ὁ ἄλλος πᾶς . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος εἰμί λέγω , ὡς ἀγνοέω ὁ τοιοῦτος οἶνος · αὐτός γοῦν ὀλίγος ὕστερον ἐν ὁ ὁ μελίκρατον λόγος ὅδε γράφω · ἀτάρ καί οἶνος λεπτός καί ὀλιγοφόρος καί ἄνοσμος , ἔνειμι μέν ἰσχυρός , ἔνειμι δέ καί ἀσθενής · οὗτος λέγω παραβάλλω ὁ μελίκρατον οἶνος λεπτός καί ὀλιγοφόρος , τουτέστι ὀλίγος ὕδωρ φέρω καί ἄνοσμος . σαφής γοῦν καί ἀκριβής λέγω ὁ γνώρισμα ὁ οἰνώδης οἶνος καί διέρχομαι ὡς καί κεφαλή ἅπτω καί φρήν , ἱκανός νομίζω εἰμί καί περί ὁ ἐναντίος αὐτός ὁ ὑδατώδης ὁ διδασκαλία , ἐγώ δύναμαι λογίζομαι ὁ ἐναντίος ὑπάρχω αὐτός .