ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.3
Τῶν δὲ ἰητρῶν οἱ μέν τινες λέγουσιν ὡς ὁ ἄνθρωπος αἷμα μοῦνόν ἐστιν , οἱ δὲ αὐτέων χολήν φασιν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ἔνιοι δέ τινες φλέγμα . Ἀντειπὼν ἐν τῷ πρὸ τούτου λόγῳ τοῖς φιλοσόφοις , οἳ ἢ πῦρ μόνον , ἢ ὕδωρ , ἢ γῆν , ἢ ἀέρα τὴν φύσιν εἶναι νομίζουσι τοῦ σώματος ἡμῶν , καὶ ἐπὶ τοὺς ἰατροὺς μετέβη κατὰ τὴν προκειμένην ῥῆσιν , ἐπιδεικνὺς καὶ τούτους ὁμοίως ἁμαρτάνειν ἐκείνοις , ὅσοι νομίζουσιν ἢ αἷμα μόνον εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ἢ χολὴν , ἢ φλέγμα . προφανῶς οὖν ἤδη διώρισται τὸ κατὰ τὴν πρώτην ἁπασῶν ῥῆσιν ἀμφίβολον εἶναι δόξαν , οὐ τούτοις τὰ τέτταρα στοιχεῖα τιθεμένοις , ἀλλὰ τοῖς ἕν τι μόνον ἐξ αὐτῶν ἀντιλέγων ἀεὶ φαίνεται . παραλείπεται δ᾿ ἐνταῦθα δόξα τις ἰατρῶν , ἀναλόγως ἔχουσα τῇ τοῦ Μελίσσου , τῶν λεγόντων ἓν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ὃ μεταβάλλον , ἕκαστον τῶν εἰρημένων γίγνεται .
Lemmas: ὁ δέ ἰατρός ὁ μέν τις λέγω ὡς ὁ ἄνθρωπος αἷμα μόνος εἰμί , ὁ δέ αὐτός χολή φημί εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ἔνιοι δέ τις φλέγμα . ἀντιλέγω ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος ὁ φιλόσοφος , ὅς ἤ πῦρ μόνος , ἤ ὕδωρ , ἤ γῆ , ἤ ἀήρ ὁ φύσις εἰμί νομίζω ὁ σῶμα ἐγώ , καί ἐπί ὁ ἰατρός μεταβαίνω κατά ὁ πρόκειμαι ῥῆσις , ἐπιδείκνυμι καί οὗτος ὅμοιος ἁμαρτάνω ἐκεῖνος , ὅσος νομίζω ἤ αἷμα μόνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ἤ χολή , ἤ φλέγμα . προφανής οὖν ἤδη διορίζω ὁ κατά ὁ πρῶτος ἅπας ῥῆσις ἀμφίβολος εἰμί δόξα , οὐ οὗτος ὁ τέσσαρες στοιχεῖον τίθημι , ἀλλά ὁ εἷς τις μόνος ἐκ αὐτός ἀντιλέγω ἀεί φαίνω . παραλείπω δέ ἐνταῦθα δόξα τις ἰατρός , ἀνάλογος ἔχω ὁ ὁ Μέλισσος , ὁ λέγω εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὅς μεταβάλλω , ἕκαστος ὁ λέγω γίγνομαι .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.7
Ἀξιῶ δ᾿ ἔγωγε τὸν φάσκοντα αἷμα μοῦνον εἶναι τὸν ἄνθρωπον καὶ ἄλλο μηδὲν δεικνύναι αὐτὸν μὴ μεταλλάσσοντα τὴν ἰδέην , μηδὲ γίγνεσθαι παντοῖον . ἀλλ᾿ ἢ ὥρην τινὰ τοῦ ἐνιαυτοῦ , ἢ τῆς ἡλικίης τῆς τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ᾖ αἷμα ἐνεὸν φαίνεται μοῦνον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . εἰκὸς γάρ ἐστιν εἶναι μίαν γέ τινα ὥρην , ἐν ᾗ φαίνεται αὐτὸ ἐφ᾿ ἑωυτῷ ἓν ἐόν . καὶ αὐτὰ δὲ λέγω καὶ περὶ τοῦ φάσκοντος φλέγμα εἶναι τὸν ἄνθρωπον καὶ περὶ τοῦ χολὴν φάσκοντος . Ἔτι καὶ νῦν ἀντιλέγει πρὸς τοὺς ἓν εἶναι φάσκοντας τὸν ἄνθρωπον , ὅπερ ἔξ ἀρχῆς ἔφην αὐτῷ προκεῖσθαι . καὶ πρώτους δὲ ἐλέγχει τοὺς αἷμα φάσκοντας αὐτὸν εἶναι . μάλιστα μὲν γὰρ ἐχρῆν , φησὶ , τοὺς ὑγιαίνοντας ἀνθρώπους αἷμα μόνον ἔχειν ἐν τῷ σώματι , χωρὶς χολῶν τε καὶ φλέγματος , εἴπερ ἡ φύσις αἷμα μόνον ἐστὶν ἐν τῷ σώματι . ἔπειτα δὲ εἰ καὶ συγχωρηθείη πότ᾿ ἐπικτᾶσθαι χολὴν καὶ φλέγμα καὶ ἡλικίαν μίαν τινὰ , ἢ ὥραν τοῦ ἔτους εὑρίσκεσθαι , καθ᾿ ἣν αἷμα μόνον ἐστὶν ἐν τῷ σώματι χωρὶς τῶν ἄλλων χυμῶν . ὡσαύτως δὲ ἐλέγχων καὶ τοὺς ἤτοι χολὴν ἢ φλέγμα φάσκοντας εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ὅπερ ἐστὶ τὸ κατὰ φύσιν εἶναι αὐτὸ μόνον , ἡγουμένους δὲ ἐν τούτῳ καὶ τὴν πρώτην γένεσιν ἐκ τούτου τοῦ χυμοῦ γεγονέναι .
Lemmas: ἀξιόω δέ ἐγώ ὁ φάσκω αἷμα μόνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος καί ἄλλος μηδείς δείκνυμι αὐτός μή μεταλλάσσω ὁ ἰδέα , μηδέ γίγνομαι παντοῖος . ἀλλά ἤ ὥρα τις ὁ ἐνιαυτός , ἤ ὁ ἡλικία ὁ ὁ ἄνθρωπος , ἐν εἰμί αἷμα ἔνειμι φαίνω μόνος ἐν ὁ ἄνθρωπος . ἔοικα γάρ εἰμί εἰμί εἷς γε τις ὥρα , ἐν ὅς φαίνω αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ εἷς εἰμί . καί αὐτός δέ λέγω καί περί ὁ φάσκω φλέγμα εἰμί ὁ ἄνθρωπος καί περί ὁ χολή φάσκω . ἔτι καί νῦν ἀντιλέγω πρός ὁ εἷς εἰμί φάσκω ὁ ἄνθρωπος , ὅς ἐκ ἀρχή φημί αὐτός πρόκειμαι . καί πρῶτος δέ ἐλέγχω ὁ αἷμα φάσκω αὐτός εἰμί . μάλα μέν γάρ χρή , φημί , ὁ ὑγιαίνω ἄνθρωπος αἷμα μόνος ἔχω ἐν ὁ σῶμα , χωρίς χολή τε καί φλέγμα , εἴπερ ὁ φύσις αἷμα μόνος εἰμί ἐν ὁ σῶμα . ἔπειτα δέ εἰ καί συγχωρέω πότε ἐπικτάομαι χολή καί φλέγμα καί ἡλικία εἷς τις , ἤ ὥρα ὁ ἔτος εὑρίσκω , κατά ὅς αἷμα μόνος εἰμί ἐν ὁ σῶμα χωρίς ὁ ἄλλος χυμός . ὡσαύτως δέ ἐλέγχω καί ὁ ἤτοι χολή ἤ φλέγμα φάσκω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὅς εἰμί ὁ κατά φύσις εἰμί αὐτός μόνος , ἡγέομαι δέ ἐν οὗτος καί ὁ πρῶτος γένεσις ἐκ οὗτος ὁ χυμός γίγνομαι .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.8
Ἐγὼ μὲν γὰρ ἀποδείξω , ἃ ἂν φήσω τὸν ἄνθρωπον εἶναι καὶ κατὰ τὸν νόμον καὶ κατὰ τὴν φύσιν , ἀεὶ ταῦτα ἐόντα ὁμοίως καὶ νέου ἐόντος καὶ γέροντος καὶ τῆς ὥρης ψυχρῆς ἐούσης καὶ θερμῆς καὶ τεκμήρια παρέξω καὶ ἀνάγκας ἀποφανῶ , δι᾿ ἃς ἂν ἕκαστον αὔξηταί τε καὶ φθίνῃ ἐν τῷ σώματι . Δείξειν ἐπαγγέλλεται διὰ παντὸς μὲν ἐν τῷ σώματι περιεχόμενα τὰ πρὸς αὐτοῦ τιθέμενα στοιχεῖα , κατὰ τὰς ἡλικίας καὶ τὰς ὥρας αὔξησίν τε καὶ φθίσιν , ὅπερ ἐστὶ μείωσιν ἴσχοντα . κατὰ τὸν νόμον μὲν οὖν ἐστι τὸ πρὸς τῶν ἀνθρώπων νομιζόμενόν τε καὶ δοξαζόμενον , οὕτως εἰωθότων ὀνομάζειν τῶν παλαιῶν . κατὰ φύσιν δὲ τὸ κατ᾿ αὐτὴν τῶν πραγμάτων τὴν ἀλήθειαν .
Lemmas: ἐγώ μέν γάρ ἀποδείκνυμι , ὅς ἄν φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί καί κατά ὁ νόμος καί κατά ὁ φύσις , ἀεί οὗτος εἰμί ὅμοιος καί νέος εἰμί καί γέρων καί ὁ ὥρα ψυχρός εἰμί καί θερμός καί τεκμήριον παρέχω καί ἀνάγκη ἀποφαίνω , διά ὅς ἄν ἕκαστος αὐξάνω τε καί φθίω ἐν ὁ σῶμα . δείκνυμι ἐπαγγέλλω διά πᾶς μέν ἐν ὁ σῶμα περιέχω ὁ πρός αὐτός τίθημι στοιχεῖον , κατά ὁ ἡλικία καί ὁ ὥρα αὔξησις τε καί φθίσις , ὅς εἰμί μείωσις ἴσχω . κατά ὁ νόμος μέν οὖν εἰμί ὁ πρός ὁ ἄνθρωπος νομίζω τε καί δοξάζω , οὕτως εἴωθα ὀνομάζω ὁ παλαιός . κατά φύσις δέ ὁ κατά αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.10
Ἐπειτὰ οὐδ᾿ ἂν μὴ ὁμόφυλα ἐόντα μίσγηται καὶ τὴν αὐτὴν ἔχοντα δύναμιν , γεννᾷ , οὐδ᾿ ἂν τὰ αὐτὰ ἡμῖν ξυντελέοιτο . Οὐ μόνον ἐξ ἑνὸς ἀδύνατος εἶναι γεννηθῆναί τί φασιν , ἀλλ᾿ οὐδ᾿ ἐκ δυοῖν , εἰ μὴ ὁμόφυλα ἐόντα μίγνοιτο , τουτέστιν οἰκειότητα τῆς οὐσίας ἔχοντα . φαίνεται δὲ καὶ ταῦτα σαφῶς ἐπὶ τῇ τῶν ἑτερογενῶν ζώων γενέσει γιγνόμενα . καθάπερ ἐπὶ ἵππων ἔχει καὶ ὄνων ἀλωπέκων τε καὶ κυνῶν . ἐκ γὰρ τῆς τούτων ἐπιμιξίας γεννᾶται τὸ ζῶον , οἷον μικτὸν ἐξ ἀμφοῖν . ὅσα δ᾿ ἐπὶ πολὺ διεστῶσαν ἀλλήλων ἔχει τὴν φύσιν , οὐδ᾿ ἂν μιχθῇ , ποτὲ δύναται γεννῆσαί τι . τὸ δ᾿ ἐπὶ τῇ τελευτῇ τῆς ῥήσεως προσκείμενον , οὐδ᾿ ἂν τὰ αὐτὰ ἡμῖν ξυντελέοιντο , παρέρχονται μὲν ὡς σαφὲς οἱ ἐξηγησάμενοι τὸ βιβλίον , ἀσαφὲς δέ ἐστιν , ἢ μὴ καλῶς ἡρμηνευμένον ὑπὸ τοῦ γράψαντος , ἢ διὰ τοὺς μεταγραψαμένους ἡμαρτημένον . ὃ δ᾿ οὖν μοι δοκεῖ βούλεσθαι δηλοῦν , ἔστι τοιόνδε . κᾂν μὴ ὁμοειδὲς ᾗ τὸ μιγνύμενον ζῶον ἕτερον ἑτέρῳ , κοινωνίαν δή τινα τῆς φύσεως φησὶν εἶναι . οὐ γὰρ ἂν τὰ αὐτὰ ἡμῖν συντελέοιντο , τοῦτ᾿ ἔστιν , οὐκ ἂν γένεσις ἐκ τῆς συνόδου γένοιτο , ζώου τοῖς γεννήσασιν ὁμοίου . τάχα δὲ καὶ ἡ ῥῆσις οὐχ οὕτως εἶχεν , οὐδ᾿ ἂν τὰ αὐτὰ ἡμῖν συντελέοιτο .
Lemmas: ἔπειτα οὐδέ ἄν μή ὁμόφυλος εἰμί μείγνυμι καί ὁ αὐτός ἔχω δύναμις , γεννάω , οὐδέ ἄν ὁ αὐτός ἐγώ συντελέω . οὐ μόνος ἐκ εἷς ἀδύνατος εἰμί γεννάω τίς φημί , ἀλλά οὐδέ ἐκ δύο , εἰ μή ὁμόφυλος εἰμί μιγείνω , τουτέστι οἰκειότης ὁ οὐσία ἔχω . φαίνω δέ καί οὗτος σαφής ἐπί ὁ ὁ ἑτερογενής ζῷον γένεσις γίγνομαι . καθά ἐπί ἵππος ἔχω καί ὄνος ἀλώπηξ τε καί κύων . ἐκ γάρ ὁ οὗτος ἐπιμιξία γεννάω ὁ ζῷον , οἷος μικτός ἐκ ἄμφω . ὅσος δέ ἐπί πολύς διίστημι ἀλλήλων ἔχω ὁ φύσις , οὐδέ ἐάν μείγνυμι , ποτέ δύναμαι γεννάω τις . ὁ δέ ἐπί ὁ τελευτή ὁ ῥῆσις πρόσκειμαι , οὐδέ ἄν ὁ αὐτός ἐγώ συντελέω , παρέρχομαι μέν ὡς σαφής ὁ ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον , ἀσαφής δέ εἰμί , ἤ μή καλός ἑρμηνεύω ὑπό ὁ γράφω , ἤ διά ὁ μεταγράφω ἁμαρτάνω . ὅς δέ οὖν ἐγώ δοκέω βούλομαι δηλόω , εἰμί τοιόσδε . ἔͅν μή ὁμοειδής ὅς ὁ μείγνυμι ζῷον ἕτερος ἕτερος , κοινωνία δή τις ὁ φύσις φημί εἰμί . οὐ γάρ ἄν ὁ αὐτός ἐγώ συντελέω , οὗτος εἰμί , οὐ ἄν γένεσις ἐκ ὁ σύνοδος γίγνομαι , ζῷον ὁ γεννάω ὅμοιος . τάχα δέ καί ὁ ῥῆσις οὐ οὕτως ἔχω , οὐδέ ἄν ὁ αὐτός ἐγώ συντελέω .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.12
Ὥστε πῶς εἰκὸς ἀφ᾿ ἑνός τι γεννηθῆναι , ὅπου γε οὐδὲ ἀπὸ τῶν πλειόνων γεννᾶται , ἢν μὴ τύχῃ καλῶς ἔχοντα τῆς κρήσιος τῆς πρὸς ἄλληλα . Τὰ μὲν ἄλλα τῆς ῥήσεως ἐκ τῶν προειρημένων . ἐστὶ δῆλα . μεμνῆσθαι δὲ χρὴ τοῦ κατ᾿ αὐτὴν ὀνόματος εἰρημένου τοῦ τῆς κράσεως , ὅπερ διὰ τοῦ κρήσιος εἶπεν . ὅτι πρῶτος ὧν ἴσμεν Ἱπποκράτης ἀπεφήνατο κεράννυσθαι τὰ στοιχεῖα , καθάπερ καὶ μικρὸν ἔμπροσθεν ἐδείχθη . καὶ ταύτῃ διήνεγκεν Ἐμπεδοκλέους . κᾀκεῖνος γὰρ ἐκ μὲν τῶν αὐτῶν στοιχείων , ὧν καὶ Ἱπποκράτης γεγονέναι φησὶν ἡμᾶς γε καὶ τὰ ἄλλα σώματα πάντα τὰ περὶ τὴν γῆν , οὐ μὴν κεκραμένων γε δι᾿ ἀλλήλων , ἀλλὰ κατὰ μικρὰ μόρια παρακειμένων τε καὶ ψαυόντων . ὅτι δὲ καὶ ἥδε ἡ δόξα τοὺς αὐτοὺς ἐλέγχους ἔχει ταῖς ἐξ ἀναισθήτων καὶ ἀπαθῶν τῶν πρώτων σωμάτων τὸ αἰσθητικὸν σῶμα γεννώσαις δόξαις , ἐπιδέδεικται διὰ τοῦ περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων ὑπομνήματος , ἔνθα καὶ πασῶν σχεδὸν τῶν φυσικῶν δοξῶν ἐμνημονευσάμην , ὅσαι περὶ τῶν πρώτων ἀρχῶν , ἢ στοιχείων γεγόνασιν .
Lemmas: ὥστε πῶς ἔοικα ἀπό εἷς τις γεννάω , ὅπου γε οὐδέ ἀπό ὁ πολύς γεννάω , ἐάν μή τυγχάνω καλός ἔχω ὁ κρᾶσις ὁ πρός ἀλλήλων . ὁ μέν ἄλλος ὁ ῥῆσις ἐκ ὁ προλέγω . εἰμί δῆλος . μιμνῄσκω δέ χρή ὁ κατά αὐτός ὄνομα λέγω ὁ ὁ κρᾶσις , ὅς διά ὁ κρᾶσις λέγω . ὅτι πρῶτος ὅς οἶδα Ἱπποκράτης ἀποφαίνω κεράννυμι ὁ στοιχεῖον , καθά καί μικρός ἔμπροσθεν δείκνυμι . καί ταύτῃ διαφέρω Ἐμπεδοκλῆς . κᾀκεῖνος γάρ ἐκ μέν ὁ αὐτός στοιχεῖον , ὅς καί Ἱπποκράτης γίγνομαι φημί ἐγώ γε καί ὁ ἄλλος σῶμα πᾶς ὁ περί ὁ γῆ , οὐ μήν κεράννυμι γε διά ἀλλήλων , ἀλλά κατά μικρός μόριον παράκειμαι τε καί ψαύω . ὅτι δέ καί ὅδε ὁ δόξα ὁ αὐτός ἔλεγχος ἔχω ὁ ἐκ ἀναίσθητος καί ἀπαθής ὁ πρῶτος σῶμα ὁ αἰσθητικός σῶμα γεννάω δόξα , ἐπιδείκνυμι διά ὁ περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον ὑπόμνημα , ἔνθα καί πᾶς σχεδόν ὁ φυσικός δόξα μνημονεύω , ὅσος περί ὁ πρῶτος ἀρχή , ἤ στοιχεῖον γίγνομαι .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.14
Καὶ πάλιν γε ἀνάγκη ἀποχωρέειν εἰς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἕκαστον , τελευτῶντος τοῦ σώματος τοῦ ἀνθρώπου , τό τε ὑγρὸν πρὸς τὸ ὑγρὸν καὶ τὸ ξηρὸν πρὸς τὸ ξηρὸν καὶ τὸ θερμὸν πρὸς τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν πρὸς τὸ ψυχρόν . Ἀποχωρεῖν φησὶ διακρινόμενον ἐν τῇ τελευτῇ τοῦ ἀνθρώπου , πρὸς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , ἕκαστον τῶν προειρημένων στοιχείων , ἃ θερμὸν ἐκάλει καὶ ψυχρὸν καὶ ξηρὸν καὶ ὑγρὸν , οὐδέπω λέγων τὸ αἷμα , πρὸς τὸ κατὰ τὸν κόσμον αἷμα · καὶ τὸ φλέγμα πρὸς τὸ φλέγμα . καὶ τὴν χολὴν πρὸς τὴν χολήν . καὶ τὴν ἀρτηρίαν πρὸς τὴν ἀρτηρίαν · καὶ τὴν σάρκα πρὸς τὴν σάρκα · καὶ τὴν φλέβα πρὸς τὴν φλέβα · καὶ τὸ νεῦρον ἀπιέναι πρὸς τὸ νεῦρον · ἀλλὰ τὸ καθ᾿ ἕκαστον τούτων θερμόν τε καὶ ψυχρὸν , ὑγρόν τε καὶ ξηρὸν εἰς τὰ κοινὰ πάντων ἀπέρχεσθαι στοιχεῖα . σύγκειται γὰρ δή που καὶ τὸ νεῦρον ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ τῶν στοιχείων δηλονότι . οὐ γὰρ δὴ ἐξ ἄλλου γε νεύρου , καθάπερ οὐδ᾿ ἡ φλὲψ ἐξ ἄλλης φλεβός . ὅτι μηδ᾿ ἐπινοηθῆναι δύναται κεραννύμενα δι᾿ ὅλων ἀλλήλων ταῦτα , σὰρξ καὶ φλὲψ καὶ ὀστοῦν καὶ ἀρτηρία καὶ τὰ ἄλλα μόρια . βούλεται δ᾿ αὐτὸς κεκρᾶσθαι δι᾿ ὅλων ἀλλήλοις τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν καὶ ξηρὸν καὶ ὑγρὸν , εἴ τι μεμνήμεθα τῶν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἰρημένων . ὥστε οὐ τὰ σαφῶς βλεπόμενα κατὰ τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου θερμὰ καὶ ψυχρὰ καὶ ξηρὰ καὶ ὑγρὰ μόρια στοιχεῖα τῆς τοῦ ἀνθρώπου φύσεως ἐστίν , ἀλλὰ τὰ τούτων αὐτῶν συνθετικά τε καὶ γεννητικά . ταῦτα δέ ἐστιν ὕδωρ τε καὶ πῦρ , ἀήρ τε καὶ γῆ . ἀποδέδεικται γὰρ περὶ τούτων ἱκανῶς ἐν τῷ περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων .
Lemmas: καί πάλιν γε ἀνάγκη ἀποχωρέω εἰς ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἕκαστος , τελευτάω ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος , ὁ τε ὑγρός πρός ὁ ὑγρός καί ὁ ξηρός πρός ὁ ξηρός καί ὁ θερμός πρός ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός πρός ὁ ψυχρός . ἀποχωρέω φημί διακρίνω ἐν ὁ τελευτή ὁ ἄνθρωπος , πρός ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἕκαστος ὁ προλέγω στοιχεῖον , ὅς θερμός καλέω καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός , οὐδέπω λέγω ὁ αἷμα , πρός ὁ κατά ὁ κόσμος αἷμα · καί ὁ φλέγμα πρός ὁ φλέγμα . καί ὁ χολή πρός ὁ χολή . καί ὁ ἀρτηρία πρός ὁ ἀρτηρία · καί ὁ σάρξ πρός ὁ σάρξ · καί ὁ φλέψ πρός ὁ φλέψ · καί ὁ νεῦρον ἀπέρχομαι πρός ὁ νεῦρον · ἀλλά ὁ κατά ἕκαστος οὗτος θερμός τε καί ψυχρός , ὑγρός τε καί ξηρός εἰς ὁ κοινός πᾶς ἀπέρχομαι στοιχεῖον . σύγκειμαι γάρ δή που καί ὁ νεῦρον ἐκ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός ὁ στοιχεῖον δηλονότι . οὐ γάρ δή ἐκ ἄλλος γε νεῦρον , καθά οὐδέ ὁ φλέψ ἐκ ἄλλος φλέψ . ὅτι μηδέ ἐπινοέω δύναμαι κεράννυμι διά ὅλος ἀλλήλων οὗτος , σάρξ καί φλέψ καί ὀστέον καί ἀρτηρία καί ὁ ἄλλος μόριον . βούλομαι δέ αὐτός κράω διά ὅλος ἀλλήλων ὁ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός , εἰ τις μιμνῄσκω ὁ ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω . ὥστε οὐ ὁ σαφής βλέπω κατά ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός μόριον στοιχεῖον ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις εἰμί , ἀλλά ὁ οὗτος αὐτός συνθετικός τε καί γεννητικός . οὗτος δέ εἰμί ὕδωρ τε καί πῦρ , ἀήρ τε καί γῆ . ἀποδείκνυμι γάρ περί οὗτος ἱκανός ἐν ὁ περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.16
Γίνεταί τε ὁμοίως πάντα καὶ τελευτᾷ ὁμοίως πάντα . Οὐδὲ μαντευσάμενός τις ἔσεσθαί τινας ἀνθρώπους οἳ παρακούσουσιν αὐτοῦ , τοσαυτάκις ἂν εἶπε ταὐτὸ δόγμα , καθάπερ νῦν ὁ Ἱπποκράτης ἐποίησε , πάντα φάσκων οὐ μόνον ἄνθρωπον ὁμοίως γίγνεσθαι καὶ τελευτᾷν , ὥσπερ εἴρηται , ἐκ τῶν τεττάρων δηλονότι στοιχείων , οὐ τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων θερμῶν , ἢ ψυχρῶν , ἢ ξηρῶν , ἢ ὑγρῶν . ἀλλ᾿ εἰσί γε οὕτω τινὲς ἀναίσθητοι λέξεως Ἑλληνικῆς , ὡς οἴεσθαι τὸ κατὰ τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου θερμόν τε καὶ ψυχρὸν , ὑγρόν τε καὶ ξηρὸν αἰσθητῶς διαγιγνωσκόμενα , πάντων εἶναι τῆς γενέσεως κοινὰ στοιχεῖα .
Lemmas: γίγνομαι τε ὅμοιος πᾶς καί τελευτάω ὅμοιος πᾶς . οὐδέ μαντεύομαι τις εἰμί τις ἄνθρωπος ὅς παρακούω αὐτός , τοσαυτάκις ἄν λέγω αὐτός δόγμα , καθά νῦν ὁ Ἱπποκράτης ποιέω , πᾶς φάσκω οὐ μόνος ἄνθρωπος ὅμοιος γίγνομαι καί τελευτάω , ὥσπερ λέγω , ἐκ ὁ τέσσαρες δηλονότι στοιχεῖον , οὐ ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον θερμός , ἤ ψυχρός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός . ἀλλά εἰμί γε οὕτως τις ἀναίσθητος λέξις Ἑλληνικός , ὡς οἴομαι ὁ κατά ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος θερμός τε καί ψυχρός , ὑγρός τε καί ξηρός αἰσθητός διαγιγνώσκω , πᾶς εἰμί ὁ γένεσις κοινός στοιχεῖον .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.17
Ξυνίσταται γὰρ αὐτέων ἡ φύσις ἀπὸ τουτέων τῶν προειρημένων πάντων καὶ τελευτᾶ κατὰ τὰ εἰρημένα , ἐς τὸ ἑωϋτὸ ὅθενπερ ξυνέστη ἕκαστον . ἐνταῦθα οὖν καὶ ἀπεχώρησεν . Ἐπιμένει τῷ δόγματι τὴν φύσιν ἁπάντων ἐκ τῶν εἰρημένων τεττάρων συνίστασθαι καὶ τελευτᾷν εἰς αὐτὰ βουλόμενος . ὅθεν γὰρ ἕκαστον τῶν ὄντων συνέστη , φησὶν , ἐνταῦθα καὶ ἀπεχώρησεν , εἰς τὰ κοινὰ δηλονότι στοιχεῖα τοῦ κόσμου , γῆν , ὕδωρ , ἀέρα τε καὶ πῦρ . ἐσχάτως οὖν ἀγνοοῦσι τὴν Ἱπποκράτους γνώμην καὶ τὸ κατὰ τὴν ἀρχὴν εἰρημένον . οὔτε γὰρ τὸ πάμπαν ἠέρα λέγω τὸν ἄνθρωπον οὔτε ὕδωρ οὔτε πῦρ οὔτε γῆν , ἀντὶ τοῦ μηδ᾿ ὅλως ἀκούοντες . ἐφάνη γὰρ οὐ τὸ μηδ᾿ ὅλως εἶναι τὰ κοινὰ πάντων στοιχεῖα κατὰ τὸ σῶμα βουλόμενος τοῦ ἀνθρώπου ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλὰ τοὺς ἓν μόνον ἐξ αὐτῶν λέγοντας μεμφόμενος .
Lemmas: συνίστημι γάρ αὐτός ὁ φύσις ἀπό οὗτος ὁ προλέγω πᾶς καί τελευτάω κατά ὁ λέγω , εἰς ὁ ἑαυτοῦ ὅθεν συνίστημι ἕκαστος . ἐνταῦθα οὖν καί ἀποχωρέω . ἐπιμένω ὁ δόγμα ὁ φύσις ἅπας ἐκ ὁ λέγω τέσσαρες συνίστημι καί τελευτάω εἰς αὐτός βούλομαι . ὅθεν γάρ ἕκαστος ὁ εἰμί συνίστημι , φημί , ἐνταῦθα καί ἀποχωρέω , εἰς ὁ κοινός δηλονότι στοιχεῖον ὁ κόσμος , γῆ , ὕδωρ , ἀήρ τε καί πῦρ . ἔσχατος οὖν ἀγνοέω ὁ Ἱπποκράτης γνώμη καί ὁ κατά ὁ ἀρχή λέγω . οὔτε γάρ ὁ πάμπαν ἀήρ λέγω ὁ ἄνθρωπος οὔτε ὕδωρ οὔτε πῦρ οὔτε γῆ , ἀντί ὁ μηδέ ὅλος ἀκούω . φαίνω γάρ οὐ ὁ μηδέ ὅλος εἰμί ὁ κοινός πᾶς στοιχεῖον κατά ὁ σῶμα βούλομαι ὁ ἄνθρωπος ὁ Ἱπποκράτης , ἀλλά ὁ εἷς μόνος ἐκ αὐτός λέγω μέμφομαι .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.18
Τὸ δὲ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἐν ἑωϋτῷ αἷμα καὶ φλέγμα καὶ χολὴν διττὴν , ἤγουν ξανθήν τε καὶ μέλαιναν , καὶ ταῦτά ἐστιν αὐτέῳ ἡ φύσις τοῦ σώματος καὶ διὰ ταῦτα ἀλγέει καὶ ὑγιαίνει . Συντελέσας τὸν περὶ τῶν κοινῶν στοιχείων λόγον , ἐπὶ τὰ τῶν ἐναίμων ζώων , ὧν ἐστι καὶ ὁ ἄνθρωπος , ἐν τῇ προκειμένῃ ῥήσει μετέβη , βουλόμενος ἐξ αἵματος καὶ φλέγματος καὶ χολῆς διττῆς , τήν τε ἐξ ἀρχῆς γένεσιν ἡμῶν γίνεσθαι καὶ τὴν ἐν ὅλῳ τῷ βίῳ διαμονὴν ἐκ τούτων ὑπάρχειν καὶ ταῦτα τὴν ὅλην φύσιν εἶναι τοῦ ἀνθρώπου , τῶν μὲν χυμῶν ἐν τοῖς στερεοῖς περιεχομένων , αὐτῶν δὲ τῶν στερεῶν ἐν τῇ πρώτῃ διαπλάσει κυουμένου τοῦ ζώου , τὴν γένεσιν ἐκ τούτων ἐχόντων . ἐκ γὰρ τοῦ καταμηνίου πάντα τὰ μόρια γέγονεν , οὐκ εἰλικρινοῦς αἵματος ὄντος , ἀλλ᾿ ἔχοντος ἐν ἑαυτῷ διττὰς χολὰς καὶ φλέγμα . δείξει γὰρ ὀλίγον ὕστερον τοῦτο · καὶ μέντοι καὶ τὸ ὑγιαίνειν ἡμῖν ἀλγεῖν τε καὶ νοσεῖν ἐκ τούτων φησὶ γίγνεσθαι , κατὰ τὸν τρόπον καθ᾿ ὃν γίνεται ταῦτα , διὰ τῆς ἐχομένης ῥήσεως .
Lemmas: ὁ δέ σῶμα ὁ ἄνθρωπος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ αἷμα καί φλέγμα καί χολή δισσός , ἤγουν ξανθός τε καί μέλας , καί οὗτος εἰμί αὐτός ὁ φύσις ὁ σῶμα καί διά οὗτος ἀλγέω καί ὑγιαίνω . συντελέω ὁ περί ὁ κοινός στοιχεῖον λόγος , ἐπί ὁ ὁ ἔναιμος ζῷον , ὅς εἰμί καί ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὁ πρόκειμαι ῥῆσις μεταβαίνω , βούλομαι ἐκ αἷμα καί φλέγμα καί χολή δισσός , ὁ τε ἐκ ἀρχή γένεσις ἐγώ γίγνομαι καί ὁ ἐν ὅλος ὁ βίος διαμονή ἐκ οὗτος ὑπάρχω καί οὗτος ὁ ὅλος φύσις εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν χυμός ἐν ὁ στερεός περιέχω , αὐτός δέ ὁ στερεός ἐν ὁ πρῶτος διάπλασις κυέω ὁ ζῷον , ὁ γένεσις ἐκ οὗτος ἔχω . ἐκ γάρ ὁ καταμήνιος πᾶς ὁ μόριον γίγνομαι , οὐ εἰλικρινής αἷμα εἰμί , ἀλλά ἔχω ἐν ἑαυτοῦ δισσός χολή καί φλέγμα . δείκνυμι γάρ ὀλίγος ὕστερον οὗτος · καί μέντοι καί ὁ ὑγιαίνω ἐγώ ἀλγέω τε καί νοσέω ἐκ οὗτος φημί γίγνομαι , κατά ὁ τρόπος κατά ὅς γίγνομαι οὗτος , διά ὁ ἔχω ῥῆσις .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.19
Ὑγιαίνειν μὲν οὖν μάλιστα , ὁκόταν μετρίως ἔχῃ ταῦτα τῆς πρὸς ἄλληλα χρήσιος καὶ δυνάμιος καὶ τοῦ πλήθεος καὶ μάλιστα ἢν μεμιγμένα ᾖ Κατὰ πάντας ἰατρούς τε καὶ φιλοσόφους τοὺς τελείους δογματικοὺς ἡ συμμετρία τῶν στοιχείων ὑγίειαν ἐργάζεται . διττῆς δ᾿ οὔσης τῷ γένει τῆς ἐν ταῖς λογικαῖς αἱρέσεσι στοιχειώσεως , ἡ μὲν ἑτέρα κατὰ παράθεσίν τε καὶ περιπλοκὴν τῶν πρώτων σωμάτων τὰς γενέσεις τῶν συνθέτων γενέσθαι φησὶν , ἡ δὲ ἑτέρα κατὰ κρᾶσιν . ἡ μὲν οὖν προτέρα τὴν συμμετρίαν ἐν τῇ ποροποιΐᾳ τίθεται . ἡ δὲ ἑτέρα κατὰ τὴν εὐκρασίαν τῶν στοιχείων ἡμᾶς φησιν , ἧς δηλονότι δόξης ὁ Ἱπποκράτης ἐστὶν ἡγεμών . οὔσης δὲ διττῆς συμμετρίας , τῆς μὲν ἐν τῇ δυνάμει τῶν κεραννυμένων , τῆς δὲ ἐν τῷ ποσῷ τῆς οὐσίας , ἑκατέρας ἐμνημόνευσεν Ἱπποκράτης εἰπὼν , τῆς τε δυνάμεως καὶ τοῦ πλήθεος . τὸ δ᾿ ἐπὶ τέλει τῆς ῥήσεως εἰρημένων τὸ καὶ μάλιστα ἢν μεμιγμένα ᾖ , τὴν ἀκρίβειαν τῆς δι᾿ ὅλων αὐτῶν κράσεως ἐνδείκνυται . κατὰ γὰρ τὴν τελείως ἀμεμπτοτάτην τοῦ σώματος διάθεσιν οὐ μόνον ἡ συμμετρία τῶν τεσσάρων στοιχείων , ἀλλὰ καὶ ἡ δι᾿ ὅλων κρᾶσις ἀκριβοῦται . κατὰ δὲ τὰς φαυλοτέρας κράσεις τοῦ σώματος ἐνδέχεταί ποτε καθ᾿ ἕν τι μόριον οὐκ ἴσως , οὐδ᾿ ὁμοίως οὐδὲ δι᾿ ὅλων ἀλλήλοις κεκρᾶσθαι τοὺς χυμοὺς , ἀλλ᾿ ὅταν γε μηδέ πω σαφῶς ἐνέργεια βλάπτεται , μεμπτὴ μέν ἐστιν ἡ ὑγίεια , νόσος δὲ οὐδέ πω .
Lemmas: ὑγιαίνω μέν οὖν μάλα , ὁπόταν μέτριος ἔχω οὗτος ὁ πρός ἀλλήλων χρῆσις καί δύναμις καί ὁ πλῆθος καί μάλα ἐάν μείγνυμι εἰμί κατά πᾶς ἰατρός τε καί φιλόσοφος ὁ τέλειος δογματικός ὁ συμμετρία ὁ στοιχεῖον ὑγίεια ἐργάζομαι . δισσός δέ εἰμί ὁ γένος ὁ ἐν ὁ λογικός αἵρεσις στοιχείωσις , ὁ μέν ἕτερος κατά παράθεσις τε καί περιπλοκή ὁ πρῶτος σῶμα ὁ γένεσις ὁ σύνθετος γίγνομαι φημί , ὁ δέ ἕτερος κατά κρᾶσις . ὁ μέν οὖν πρότερος ὁ συμμετρία ἐν ὁ ποροποιία τίθημι . ὁ δέ ἕτερος κατά ὁ εὐκρασία ὁ στοιχεῖον ἐγώ φημί , ὅς δηλονότι δόξα ὁ Ἱπποκράτης εἰμί ἡγεμών . εἰμί δέ δισσός συμμετρία , ὁ μέν ἐν ὁ δύναμις ὁ κεράννυμι , ὁ δέ ἐν ὁ πός ὁ οὐσία , ἑκάτερος μνημονεύω Ἱπποκράτης λέγω , ὁ τε δύναμις καί ὁ πλῆθος . ὁ δέ ἐπί τέλος ὁ ῥῆσις λέγω ὁ καί μάλα ἐάν μείγνυμι εἰμί , ὁ ἀκρίβεια ὁ διά ὅλος αὐτός κρᾶσις ἐνδείκνυμι . κατά γάρ ὁ τέλειος ἄμεμπτος ὁ σῶμα διάθεσις οὐ μόνος ὁ συμμετρία ὁ τέσσαρες στοιχεῖον , ἀλλά καί ὁ διά ὅλος κρᾶσις ἀκριβόω . κατά δέ ὁ φαῦλος κρᾶσις ὁ σῶμα ἐνδέχομαι ποτέ κατά εἷς τις μόριον οὐ ἴσως , οὐδέ ὅμοιος οὐδέ διά ὅλος ἀλλήλων κράω ὁ χυμός , ἀλλά ὅταν γε μηδέ πω σαφής ἐνέργεια βλάπτω , μεμπτός μέν εἰμί ὁ ὑγίεια , νόσος δέ οὐδέ πω .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.20
Ἀλγέει δ᾿ ὁκόταν τι τουτέων ἔλασσον ἢ πλεῖον εἴη ἢ χωρισθῇ ἐν τῷ σώματι καὶ μὴ κεκραμένον ᾖ τοῖς ξύμπασι . Ὥσπερ ἐπὶ τῆς ὑγιείας τὴν ἀκριβῆ συμμετρίαν ἐν ποσότητι καὶ δυνάμει καὶ τῇ δι᾿ ὅλων ἔθετο κράσει , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ τῆς νόσου τὰ τούτων ἐναντία τίθεται , τὸ μὲν ἔλασσον , ἢ πλέον εἴς τε τὸ ποσὸν τῆς οὐσίας καὶ τὴν δύναμιν ἀναγαγὼν , τὸ δὲ μὴ κεκρᾶσθαι τοῖς πᾶσιν εἰς δυσκρασίαν ἢ ἀνωμαλίαν κράσεως , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλοι .
Lemmas: ἀλγέω δέ ὁπόταν τις οὗτος ἐλαχύς ἤ πολύς εἰμί ἤ χωρίζω ἐν ὁ σῶμα καί μή κεράννυμι εἰμί ὁ σύμπας . ὥσπερ ἐπί ὁ ὑγίεια ὁ ἀκριβής συμμετρία ἐν ποσότης καί δύναμις καί ὁ διά ὅλος τίθημι κρᾶσις , κατά ὁ αὐτός τρόπος ἐπί ὁ νόσος ὁ οὗτος ἐναντίος τίθημι , ὁ μέν ἐλαχύς , ἤ πολύς εἰς τε ὁ ποσός ὁ οὐσία καί ὁ δύναμις ἀνάγω , ὁ δέ μή κράω ὁ πᾶς εἰς δυσκρασία ἤ ἀνωμαλία κρᾶσις , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.21
Ἀνάγκη γὰρ ὁκόταν τι τουτέων χωρισθῇ καὶ ἐφ᾿ ἑωϋτοῦ στῇ , ἔνθεν τε ἐξέστηκεν , οὐ μόνον τοῦτο τὸ χωρίον ἐπίνοσον γίγνεσθαι , ἀλλὰ καὶ ἔνθα στῇ καὶ ἐπιχυθῇ , ὑπερεκπιμπλάμενον , ὀδύνην τε καὶ πόνον παρέχειν . Ὅταν τῶν τεσσάρων τις χυμῶν αὐτὸς κατ᾿ ἑαυτὸν ἵστηταί που κατά τι μόριον , ἀποχωρισθεὶς τῶν ἄλλων καὶ μὴ κεκραμένος ᾖ ὅλος δι᾿ ὅλων αὐτοῖς , ὀδυνᾶται τὸ ζῶον ἐν δυσκρασίᾳ γενομένων ἀμφοτέρων τῶν μορίων , ἔνθεν τε ἐξέστη καὶ εἰς ὃ μετέστη . καὶ μάλιστα τοῦτο γίνεται κατὰ τοὺς ἰσχυρὰς ἔχοντας τὰς δυνάμεις χυμούς . οὗτοι γὰρ οὐ μόνον τῷ ποσῷ βαρύνοντες τὸ μόριον , εἰς ὃ κατέσκηψαν , ἀλλὰ καὶ τῷ ποιῷ τὴν ὀδύνην ἐργάζονται , θερμαίνοντες ἢ ψύχοντες σφοδρῶς .
Lemmas: ἀνάγκη γάρ ὁπόταν τις οὗτος χωρίζω καί ἐπί ἑαυτοῦ στάζω , ἔνθεν τε ἐξίστημι , οὐ μόνος οὗτος ὁ χωρίον ἐπίνοσος γίγνομαι , ἀλλά καί ἔνθα στάζω καί ἐπιχέω , ὑπερεκπίμπλημι , ὀδύνη τε καί πόνος παρέχω . ὅταν ὁ τέσσαρες τις χυμός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἵστημι που κατά τις μόριον , ἀποχωρίζω ὁ ἄλλος καί μή κεράννυμι εἰμί ὅλος διά ὅλος αὐτός , ὀδυνάω ὁ ζῷον ἐν δυσκρασία γίγνομαι ἀμφότερος ὁ μόριον , ἔνθεν τε ἐξίστημι καί εἰς ὅς μεθίστημι . καί μάλα οὗτος γίγνομαι κατά ὁ ἰσχυρός ἔχω ὁ δύναμις χυμός . οὗτος γάρ οὐ μόνος ὁ πός βαρύνω ὁ μόριον , εἰς ὅς κατασκήπτω , ἀλλά καί ὁ ποιός ὁ ὀδύνη ἐργάζομαι , θερμαίνω ἤ ψύχω σφοδρός .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.22
Καὶ γὰρ ὁκόταν τι τουτέων ἔξω τοῦ σώματος ἐκρυῇ πλέον τοῦ ἐπιπολάζοντος , ὀδύνην παρέχει ἡ κένωσις . Ἀντὶ τοῦ πλεονάζοντος ἀκουστέον εἰρῆσθαι νῦν τὸ ἐπιπολάζοντος , ἢ εἴπερ μὴ τοῦτό τις ἀκούειν ἐθέλοι , τό μὴ κεκραμένον ἅπασι τοῖς ἄλλοις , ἐπιπολάζον οἰητέον εἰρῆσθαι . πιθανὸν γὰρ ἑκάτερον αὐτῶν .
Lemmas: καί γάρ ὁπόταν τις οὗτος ἔξω ὁ σῶμα ἐκρέω πολύς ὁ ἐπιπολάζω , ὀδύνη παρέχω ὁ κένωσις . ἀντί ὁ πλεονάζω ἀκούω λέγω νῦν ὁ ἐπιπολάζω , ἤ εἴπερ μή οὗτος τις ἀκούω ἐθέλω , ὁ μή κεράννυμι ἅπας ὁ ἄλλος , ἐπιπολάζω οἴομαι λέγω . πιθανός γάρ ἑκάτερος αὐτός .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.23
Ἤν τ᾿ αὖθις εἴσω ποιήσηται τὴν κένωσιν καὶ τὴν μετάστασιν καὶ τὴν ἀπόκρισιν ἀπὸ τῶν ἄλλων , πολλὴ αὐτέῳ ἀνάγκη διπλῆν τὴν ὀδύνην παρέχειν κατὰ τὰ εἰρημένα , ἔνθεν τε ἐξέστη καὶ ἔνθα ὑπερέβαλεν . εἶπον δὴ ἃ ἂν φήσω τὸν ἄνθρωπον εἶναι , ἀποφαίνειν ἀεὶ ταῦτα ἐόντα καὶ κατὰ νόμον καὶ κατὰ φύσιν . Ὅτι προείρηται τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐδήλωσεν εἰπὼν κατὰ τὰ εἰρημένα . τῇ λέξει γὰρ , οὐ τῇ δυνάμει τῆς νῦν εἰρημένης ῥήσεως διήνεγκεν ἡ μικρὸν ἔμπροσθεν ὑπ᾿ αὐτοῦ γεγραμμένη , καθ᾿ ἣν οὕτως εἶπεν . ἀνάγκη γὰρ ὅταν τι τουτέων χωρισθῇ καὶ ὑφ᾿ ἑωϋτοῦ στῇ , ἔνθεν τε ἐξέστηκεν , οὐ μόνον τοῦτο τὸ χωρίον νοσερὸν γίγνεσθαι , ἀλλὰ καὶ ἔνθα ἂν στῇ καὶ ἐπιχυθῇ ὑπερεμπιπλάμενον , ὀδύνην τε καὶ πόνον παρέχειν . εἰπὼν δὲ ἃ ἂν φήσω τὸν ἄνθρωπον εἶναι , ἀποφαίνειν ἀεὶ ταῦτα ἐόντα κατὰ νόμον καὶ κατὰ φύσιν . κατὰ νόμον μὲν εἶπε δηλῶσαι βουλόμενος τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν , ἣν ἔχουσι περὶ αὐτῶν , κατὰ φύσιν δὲ τὴν τῶν αὐτῶν πραγμάτων ἀλήθειαν . προσέχωμεν οὖν ἤδη ταῖς ἑξῆς ῥήσεσιν , ἵνα γνῶμεν , εἰ ὅπερ ὑπέσχετο κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ συγγράμματος νῦν ἀποδίδωσι .
Lemmas: ἐάν τε αὖθις εἴσω ποιέω ὁ κένωσις καί ὁ μετάστασις καί ὁ ἀπόκρισις ἀπό ὁ ἄλλος , πολύς αὐτός ἀνάγκη διπλόος ὁ ὀδύνη παρέχω κατά ὁ λέγω , ἔνθεν τε ἐξίστημι καί ἔνθα ὑπερβάλλω . λέγω δή ὅς ἄν φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἀποφαίνω ἀεί οὗτος εἰμί καί κατά νόμος καί κατά φύσις . ὅτι προλέγω οὗτος καί αὐτός δηλόω λέγω κατά ὁ λέγω . ὁ λέξις γάρ , οὐ ὁ δύναμις ὁ νῦν λέγω ῥῆσις διαφέρω ὁ μικρός ἔμπροσθεν ὑπό αὐτός γράφω , κατά ὅς οὕτως λέγω . ἀνάγκη γάρ ὅταν τις οὗτος χωρίζω καί ὑπό ἑαυτοῦ στάζω , ἔνθεν τε ἐξίστημι , οὐ μόνος οὗτος ὁ χωρίον νοσερός γίγνομαι , ἀλλά καί ἔνθα ἄν στάζω καί ἐπιχέω ὑπερεμπίμπλημι , ὀδύνη τε καί πόνος παρέχω . λέγω δέ ὅς ἄν φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἀποφαίνω ἀεί οὗτος εἰμί κατά νόμος καί κατά φύσις . κατά νόμος μέν λέγω δηλόω βούλομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος δόξα , ὅς ἔχω περί αὐτός , κατά φύσις δέ ὁ ὁ αὐτός πρᾶγμα ἀλήθεια . προσέχω οὖν ἤδη ὁ ἑξῆς ῥῆσις , ἵνα γιγνώσκω , εἰ ὅς ὑπισχνέομαι κατά ὁ ἀρχή ὁ σύγγραμμα νῦν ἀποδίδωμι .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.27
Οἱ δὲ λέγοντες ὡς ἕν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , δοκέουσί μοι ταύτῃ τῇ γνώμῃ κεχρῆσθαι . ὁρέοντες τοὺς πίνοντας τὰ φάρμακα καὶ ἀπολλυμένους ἐν τῇσιν ὑπερκαθάρσεσι τοὺς μὲν χολὴν ἐμέοντας , τοὺς δέ τινας φλέγμα , τοῦτο ἕκαστον αὐτέων ἐνόμισαν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ὅ τι καθαιρόμενον αὐτὸν ἴδον ἀποθανόντα . καὶ οἱ τὸ αἷμα φάντες εἶναι τὸν ἄνθρωπον τῇ αὐτέῃ γνώμῃ χρέονται · ὁρέοντες ἀποσφαζομένους τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸ αἷμα ῥέον ἐκ τοῦ σώματος τοῦτο νομίζουσιν εἶναι τὴν ψυχὴν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . καὶ μαρτυρίοισι τουτέοισι πάντες χρέονται ἐν τοῖσι λόγοισιν . Οἱ δὲ λέγοντες , φησὶν , ὡς ἕν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , ὡς πολλῶν ὄντων τῶν λεγόντων , οὐχ ἑνός . ἐξ ὧν δ᾿ οὖν ἑαυτοὺς ἐπεπείκεισαν οἱ τῶν τεττάρων χυμῶν ἕνα τινὰ νομίσαντες ἱκανὸν εἶναι γεννῆσαι τὸν ἄνθρωπον , αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἐδήλωσεν , ἀπιθάνων μὲν ἡμῖν , ὡς ἔφην , ἐκείνοις δὲ δηλονότι πιθανῶν φαινομένων . ἐν γὰρ ταῖς ὑπερκαθάρσεσιν ἄλλος ἄλλον ὑπ᾿ ἄλλου καὶ ἄλλου χυμοῦ τελέως ἐκκενωθέντος ὁρῶντες ἀπολλύμενον ἐκεῖνον μόνον ἐνόμισαν εἶναι τὸν χυμὸν τὴν φύσιν ἀνθρώπου .
Lemmas: ὁ δέ λέγω ὡς εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , δοκέω ἐγώ οὗτος ὁ γνώμη χράω . ὁράω ὁ πίνω ὁ φάρμακον καί ἀπόλλυμι ἐν ὁ ὑπερκάθαρσις ὁ μέν χολή ἐμέω , ὁ δέ τις φλέγμα , οὗτος ἕκαστος αὐτός νομίζω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὅς τις καθαίρω αὐτός ὁράω ἀποθνῄσκω . καί ὁ ὁ αἷμα φημί εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ αὔτεος γνώμη χράω · ὁράω ἀποσφάζω ὁ ἄνθρωπος καί ὁ αἷμα ῥέω ἐκ ὁ σῶμα οὗτος νομίζω εἰμί ὁ ψυχή ἐν ὁ ἄνθρωπος . καί μαρτύριον οὗτος πᾶς χράω ἐν ὁ λόγος . ὁ δέ λέγω , φημί , ὡς εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὡς πολύς εἰμί ὁ λέγω , οὐ εἷς . ἐκ ὅς δέ οὖν ἑαυτοῦ πείθω ὁ ὁ τέσσαρες χυμός εἷς τις νομίζω ἱκανός εἰμί γεννάω ὁ ἄνθρωπος , αὐτός ὁ Ἱπποκράτης δηλόω , ἀπίθανος μέν ἐγώ , ὡς φημί , ἐκεῖνος δέ δηλονότι πιθανός φαίνω . ἐν γάρ ὁ ὑπερκάθαρσις ἄλλος ἄλλος ὑπό ἄλλος καί ἄλλος χυμός τέλειος ἐκκενόω ὁράω ἀπόλλυμι ἐκεῖνος μόνος νομίζω εἰμί ὁ χυμός ὁ φύσις ἄνθρωπος .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.28
Καίτοι πρῶτον μὲν ἐν τῇσιν ὑπερκαθάρσεσιν οὐδείς που ἀπέθανε χολὴν μούνην καθαρθείς · ἀλλ᾿ ὁκόταν πίῃ τις φάρμακον , ὅ τι χολὴν ἄγει , πρῶτον τὴν χολὴν ἐμέει , ἔπειτα δὲ καὶ φλέγμα . ἔπειτα δ᾿ ἐπὶ τῇ χολῇ ἐμέουσι καὶ χολὴν μέλαιναν ἀναγκαζόμενοι , τελευτῶντες δὲ καὶ αἷμα ἐμέουσι καθαρόν . Κἀνταῦθα πάλιν σαφῶς ἐδήλωσε τὸ ἔθος τῶν Ἑλλήνων χολὴν μὲν ὀνομαζόντων πολλάκις ἄνευ προσθήκης τὴν ξανθὴν , τὴν μέλαιναν δὲ μετὰ προσθήκης ἀεί . τὸ δ᾿ ἐν ὅλῃ τῇ ῥήσει δηλούμενον σαφές · οὐδένα γάρ φησιν ἀποθανεῖν ἕνα μόνον χυμὸν ἐκκαθαρθέντα , συνεκκενοῦσθαι γὰρ ἀεὶ καὶ τοὺς ἄλλους αὐτῷ .
Lemmas: καίτοι πρῶτος μέν ἐν ὁ ὑπερκάθαρσις οὐδείς που ἀποθνῄσκω χολή μόνος καθαίρω · ἀλλά ὁπόταν πίνω τις φάρμακον , ὅς τις χολή ἄγω , πρῶτος ὁ χολή ἐμέω , ἔπειτα δέ καί φλέγμα . ἔπειτα δέ ἐπί ὁ χολή ἐμέω καί χολή μέλας ἀναγκάζω , τελευτάω δέ καί αἷμα ἐμέω καθαρός . ἐνταῦθα πάλιν σαφής δηλόω ὁ ἔθος ὁ Ἕλλην χολή μέν ὀνομάζω πολλάκις ἄνευ προσθήκη ὁ ξανθός , ὁ μέλας δέ μετά προσθήκη ἀεί . ὁ δέ ἐν ὅλος ὁ ῥῆσις δηλέομαι σαφής · οὐδείς γάρ φημί ἀποθνῄσκω εἷς μόνος χυμός ἐκκαθαίρω , συνεκκενόω γάρ ἀεί καί ὁ ἄλλος αὐτός .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.29
Τὰ αὐτὰ δὲ πάσχουσι καὶ ὑπὸ τῶν φαρμάκων τῶν τὸ φλέγμα ἀγόντων . πρῶτον μὲν γὰρ φλέγμα ἐμέουσιν , ἔπειτα ξανθὴν χολὴν , ἔπειτα μέλαιναν , τελευτῶντες δὲ αἷμα καθαρὸν , καὶ ἐν τῷδε ἀποθνήσκουσιν . Μετὰ τὸ κενωθῆναι τὸν οἰκεῖον τῷ καθαρτικῷ φαρμάκῳ χυμὸν ἐφεξῆς αὐτῷ πρῶτος ὁ τῶν ἄλλων εὐαγωγότατος ἕπεται , μετ᾿ ἐκεῖνον δὲ ὁ τὴν δευτέραν ἐν τούτῳ τάξιν ἔχων , κἄπειτα τὸ αἷμα πάντων ὕστατον , ὡς ἂν οἰκειότατος ὢν τῇ φύσει χυμός . ἀσφαλὲς γὰρ φάναι περὶ αὐτοῦ τό γε τοσοῦτο , ὡς εἰ καὶ μὴ μόνος ἐστὶν ἡ φύσις τοῦ ἀνθρώπου , ἀλλ᾿ οἰκειότατός γε ἁπάντων τῶν ἄλλων .
Lemmas: ὁ αὐτός δέ πάσχω καί ὑπό ὁ φάρμακον ὁ ὁ φλέγμα ἄγω . πρῶτος μέν γάρ φλέγμα ἐμέω , ἔπειτα ξανθός χολή , ἔπειτα μέλας , τελευτάω δέ αἷμα καθαρός , καί ἐν ὅδε ἀποθνῄσκω . μετά ὁ κενόω ὁ οἰκεῖος ὁ καθαρτικός φάρμακον χυμός ἐφεξῆς αὐτός πρῶτος ὁ ὁ ἄλλος εὐάγωγος ἕπομαι , μετά ἐκεῖνος δέ ὁ ὁ δεύτερος ἐν οὗτος τάξις ἔχω , ἔπειτα ὁ αἷμα πᾶς ὕστερος , ὡς ἄν οἰκεῖος εἰμί ὁ φύσις χυμός . ἀσφαλής γάρ φημί περί αὐτός ὁ γε τοσοῦτος , ὡς εἰ καί μή μόνος εἰμί ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά οἰκεῖος γε ἅπας ὁ ἄλλος .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.31
Αὔξεται δὲ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τὸ μὲν φλέγμα τοῦ χειμῶνος . τοῦτο γὰρ τῷ χειμῶνι κατὰ φύσιν μάλιστα τῶν ἐν τῷ σώματι ἐνεόντων , ψυχρότατον γάρ ἐστι . τεκμήριον δὲ τουτέου , ὅτι τὸ μὲν φλέγμα ψυχρότατον . εἰ ἐθέλεις ψαῦσαι φλέγματος καὶ χολῆς καὶ αἵματος , τὸ φλέγμα εὑρήσεις ψυχρότατον ἐόν · καίτοι γλισχρότατόν ἐστι καὶ βίῃ μάλιστα ἄγεται μετὰ χολὴν μέλαιναν . ὁκόσα δὲ βίῃ ἄγεται , θερμότερα γίνεται ἀναγκαζόμενα ὑπὸ τῆς βίης . ἀλλὰ ὅμως καὶ πρὸς ταῦτα πάντα ψυχρότατον ἐὸν τὸ φλέγμα φαίνεται ὑπὸ τῆς φύσιος τῆς ἑωυτοῦ . ὅτι δὲ ὁ χειμὼν πληροῖ τὸ σῶμα φλέγματος , γνοίης ἂν τοῖσδε . οἱ ἄνθρωποι πτύουσί τε καὶ ἐκμύσσονται φλεγματωδέστατον τοῦ χειμῶνος , καὶ τὰ οἰδήματα αὐτοῖς λευκότατα γίνεται μάλιστα κατὰ ταύτην τὴν ὥρην καὶ τὰ ἄλλα νοσήματα φλεγματώδεα . Σαφὴς ἡ ῥῆσίς ἐστι καὶ προσέχοντος δεομένη 6τοῦ ἀναγινώσκοντος , οὐκ ἐξηγητοῦ σαφηνίζοντος αὐτήν . τὸ δ᾿ ἐπὶ τῇ τελευτῇ γεγραμμένον , καὶ τὰ ἄλλα νοσήματα φλεγματώδεα · κατὰ μὲν οὖν τὴν τοῦ αὐτοῦ γραφὴν ὁ νοῦς ἔσται τῆς λέξεως τοιοῦτος . τὰ οἰδήματα λευκὰ γίγνεται κατὰ τὸν χειμῶνα · καὶ τὰ ἄλλα δὲ νοσήματα φλεγματώδη γίγνεται κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον . ἀμέλει καὶ οἱ πυρετοὶ , καθάπερ ἐν θέρει χολωδέστεροι τοὐπίπαν , οὕτως ἐν χειμῶνι φλεγματωδέστεροι .
Lemmas: αὐξάνω δέ ἐν ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν φλέγμα ὁ χειμών . οὗτος γάρ ὁ χειμών κατά φύσις μάλα ὁ ἐν ὁ σῶμα ἔνειμι , ψυχρός γάρ εἰμί . τεκμήριον δέ οὗτος , ὅτι ὁ μέν φλέγμα ψυχρός . εἰ ἐθέλω ψαύω φλέγμα καί χολή καί αἷμα , ὁ φλέγμα εὑρίσκω ψυχρός εἰμί · καίτοι γλίσχρος εἰμί καί βία μάλα ἄγω μετά χολή μέλας . ὁπόσος δέ βία ἄγω , θερμός γίγνομαι ἀναγκάζω ὑπό ὁ βία . ἀλλά ὅμως καί πρός οὗτος πᾶς ψυχρός εἰμί ὁ φλέγμα φαίνω ὑπό ὁ φύσις ὁ ἑαυτοῦ . ὅτι δέ ὁ χειμών πληρόω ὁ σῶμα φλέγμα , γιγνώσκω ἄν ὅδε . ὁ ἄνθρωπος πτύω τε καί ἐκμύσσομαι φλεγματώδης ὁ χειμών , καί ὁ οἴδημα αὐτός λευκός γίγνομαι μάλα κατά οὗτος ὁ ὥρα καί ὁ ἄλλος νόσημα φλεγματώδης . σαφής ὁ ῥῆσις εἰμί καί προσέχω δέω τοῦ ἀναγιγνώσκω , οὐ ἐξηγητής σαφηνίζω αὐτός . ὁ δέ ἐπί ὁ τελευτή γράφω , καί ὁ ἄλλος νόσημα φλεγματώδης · κατά μέν οὖν ὁ ὁ αὐτός γραφή ὁ νόος εἰμί ὁ λέξις τοιοῦτος . ὁ οἴδημα λευκός γίγνομαι κατά ὁ χειμών · καί ὁ ἄλλος δέ νόσημα φλεγματώδης γίγνομαι κατά οὗτος ὁ χρόνος . ἀμέλει καί ὁ πυρετός , καθά ἐν θέρος χολώδης ἐπίπαν , οὕτως ἐν χειμών φλεγματώδης .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.33
Τοῦ δὲ θέρους τό τε αἷμα ἰσχύει ἔτι καὶ ἡ χολὴ ἀείρεται ἐν τῷ σώματι καὶ παρατείνει ἐς τὸ φθινόπωρον . ἐν δὲ τῷ φθινοπώρῳ τὸ μὲν αἷμα ὀλίγον γίνεται · ἐναντίον γὰρ αὐτέῳ τὸ φθινόπωρον τῇ φύσει ἐστίν · ἡ δὲ χολὴ τὴν θερίην κατέχει τὸ σῶμα καὶ τὸ φθινόπωρον . γνοίης δὲ ἂν τοῖσδε . οἱ ἄνθρωποι αὐτόματοι ταύτην τὴν ὥρην χολὴν ἐμέουσι καὶ ἐν τῇσι φαρμακοποσίῃσι χολωδέστερα καθαίρονται . δῆλον δὲ καὶ τοῖσι πυρετοῖσι καὶ τοῖσι χρώμασι τοῖσι τῶν ἀνθρώπων . τὸ φλέγμα τῆς θερίης ἀσθενέστερόν ἐστιν αὐτὸ ἑωυτοῦ · ἐναντίη γὰρ αὐτέου τῇ φύσει ἐστὶν ἡ ὥρη , ξηρή τε γάρ ἐστι καὶ θερμή . Ἐν τῷ θέρει καὶ μάλιστα κατὰ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τοῖς πλείστοις αἷμα πλεονάζει τὸ κατὰ τὸ ἔαρ αὐξηθὲν , ὡς ἂν μηδέπω διαπεφορημένον ὑπὸ τῆς τοῦ περιέχοντος θερμότητος . αὔξεται δὲ καὶ χολὴ διὰ τὸ παρὰ φύσιν ἐκθερμαίνεσθαι τὸ σῶμα κατὰ τήνδε τὴν ὥραν . ὠνόμασε δὲ πάλιν ἐνταῦθα χολὴν ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὸ τῆς χρόας ὄνομα τὴν ξανθὴν , οὐδέποτε τὴν μέλαιναν ἁπλῶς ὀνομάζων , ἀλλ᾿ ἀεὶ μετὰ τοῦ προσθεῖναι τὸ τῆς χρόας ὄνομα . τὰ δὲ κατὰ μέρος ἐν τῇ ῥήσει δῆλα τοῖς γε προσέχουσι τὸν νοῦν .
Lemmas: ὁ δέ θέρος ὁ τε αἷμα ἰσχύω ἔτι καί ὁ χολή ἀείρω ἐν ὁ σῶμα καί παρατείνω εἰς ὁ φθινόπωρον . ἐν δέ ὁ φθινόπωρον ὁ μέν αἷμα ὀλίγος γίγνομαι · ἐναντίος γάρ αὐτός ὁ φθινόπωρον ὁ φύσις εἰμί · ὁ δέ χολή ὁ θέρος κατέχω ὁ σῶμα καί ὁ φθινόπωρον . γιγνώσκω δέ ἄν ὅδε . ὁ ἄνθρωπος αὐτόματος οὗτος ὁ ὥρα χολή ἐμέω καί ἐν ὁ φαρμακοποσία χολώδης καθαίρω . δῆλος δέ καί ὁ πυρετός καί ὁ χρῶμα ὁ ὁ ἄνθρωπος . ὁ φλέγμα ὁ θερία ἀσθενής εἰμί αὐτός ἑαυτοῦ · ἐναντίος γάρ αύ̓τος ὁ φύσις εἰμί ὁ ὥρα , ξηρός τε γάρ εἰμί καί θερμός . ἐν ὁ θέρος καί μάλα κατά ὁ ἀρχή αὐτός ὁ πολύς αἷμα πλεονάζω ὁ κατά ὁ ἔαρ αὐξάνω , ὡς ἄν μηδέπω διαφορέω ὑπό ὁ ὁ περιέχω θερμότης . αὐξάνω δέ καί χολή διά ὁ παρά φύσις ἐκθερμαίνω ὁ σῶμα κατά ὅδε ὁ ὥρα . ὀνομάζω δέ πάλιν ἐνταῦθα χολή ἄνευ ὁ προστίθημι ὁ ὁ χροιά ὄνομα ὁ ξανθός , οὐδέποτε ὁ μέλας ἁπλῶς ὀνομάζω , ἀλλά ἀεί μετά ὁ προστίθημι ὁ ὁ χροιά ὄνομα . ὁ δέ κατά μέρος ἐν ὁ ῥῆσις δῆλος ὁ γε προσέχω ὁ νόος .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.34
Τὸ δ᾿ αἷμα τοῦ φθινοπώρου ἐλάχιστον γίγνεται ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . ξηρόν τε γάρ ἐστι τὸ φθινόπωρον καὶ ψύχειν ἤδη ἄρχεται τὸν ἄνθρωπον . ἡ δὲ μέλαινα χολὴ τοῦ φθινοπώρου πλείστη τε καὶ ἰσχυροτάτη ἐστί . Κατὰ μὲν τὴν πρὸ ταύτης ῥῆσιν εἴρηται , ἐν τῷ φθινοπώρῳ τὸ μὲν αἷμα ὀλίγον γίγνεται , ἐναντίον γὰρ αὐτοῦ τὸ φθινόπωρον τῇ φύσει ἐστίν . ἡμεῖς δὲ ὅπως ἐναντίον ἐστὶν ἐδιδάξαμεν . εἴπερ γὰρ τὸ μὲν αἷμα θερμὸν καὶ ὑγρόν ἐστιν ὁμοίως τῷ ἦρι , τὸ δὲ φθινόπωρον , ὡς αὐτὸς ἔφη , ξηρόν τέ ἐστι καὶ ψύχειν ἤδη ἄρχεται τὸν ἄνθρωπον , εἰκότως ἐναντίον τ᾿ ἐστὶ τὸ φθινόπωρον τῷ ἦρι καὶ τὸν χυμὸν ἔχει τὸν ἐναντίον τῷ αἵματι πλεονάζοντα , τὸν ξηρὸν καὶ ψυχρόν . ἐγένετο δ᾿ εἰκότως τοιοῦτος διὰ τὸ προκατωπτῆσθαι τοὺς χυμοὺς ἐν τῷ θέρει · τὸ δ᾿ ὑπόλειμμα τῶν ὀπτηθέντων , ὅταν δηλονότι σβεσθῇ τὸ θερμὸν , αὐτίκα γίγνεται ψυχρόν τε καὶ ξηρόν · ψυχρὸν μὲν διὰ τὴν τοῦ θερμοῦ σβέσιν , ξηρὸν δὲ , ὅτι κατὰ τὴν ὄπτησιν ἐξεδαπανήθη πᾶν τὸ ὑγρὸν ἐξ αὐτοῦ .
Lemmas: ὁ δέ αἷμα ὁ φθινόπωρον ἐλαχύς γίγνομαι ἐν ὁ ἄνθρωπος . ξηρός τε γάρ εἰμί ὁ φθινόπωρον καί ψύχω ἤδη ἄρχω ὁ ἄνθρωπος . ὁ δέ μέλας χολή ὁ φθινόπωρον πολύς τε καί ἰσχυρός εἰμί . κατά μέν ὁ πρό οὗτος ῥῆσις λέγω , ἐν ὁ φθινόπωρον ὁ μέν αἷμα ὀλίγος γίγνομαι , ἐναντίος γάρ αὐτός ὁ φθινόπωρον ὁ φύσις εἰμί . ἐγώ δέ ὅπως ἐναντίον εἰμί διδάσκω . εἴπερ γάρ ὁ μέν αἷμα θερμός καί ὑγρός εἰμί ὅμοιος ὁ ἔαρ , ὁ δέ φθινόπωρον , ὡς αὐτός φημί , ξηρός τε εἰμί καί ψύχω ἤδη ἄρχω ὁ ἄνθρωπος , ἔοικα ἐναντίος τε εἰμί ὁ φθινόπωρον ὁ ἔαρ καί ὁ χυμός ἔχω ὁ ἐναντίος ὁ αἷμα πλεονάζω , ὁ ξηρός καί ψυχρός . γίγνομαι δέ ἔοικα τοιοῦτος διά ὁ προκατοπτάω ὁ χυμός ἐν ὁ θέρος · ὁ δέ ὑπόλειμμα ὁ ὀπτάω , ὅταν δηλονότι σβέννυμι ὁ θερμός , αὐτίκα γίγνομαι ψυχρός τε καί ξηρός · ψυχρός μέν διά ὁ ὁ θερμός σβέσις , ξηρός δέ , ὅτι κατά ὁ ὄπτησις ἐκδαπανάω πᾶς ὁ ὑγρός ἐκ αὐτός .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.36
Ἔχει μὲν οὖν ταῦτα πάντα ἀΐδια τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου . ὑπὸ δὲ τῆς ὥρης περιϊσταμένης ποτὲ μὲν πλείω γίγνεται σφοῖν αὐτὰ ἑωυτέων , ποτὲ δὲ ἐλάσσω , ἕκαστα κατὰ μέρος τε καὶ κατὰ φύσιν . Ἅπαντα , φησὶν , ἔχει τὰ εἰρημένα , τουτέστι τοὺς τέσσαρας χυμοὺς , τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου διὰ παντὸς τοῦ βίου · τοῦτο γὰρ αὐτῷ σημαίνει τὸ ἀΐδια · πλείω δὲ γίγνεται καὶ ἐλάττω ταῦτα κατὰ τὰς τῶν ὡρῶν μεταβολάς . τὸ γὰρ ὑπὸ τῆς ὥρης περιϊσταμένης ταὐτὸ δηλοῖ τῷ μεθισταμένης , ὅπερ ἐστὶ μεταβαλλούσης τε καὶ καθισταμένης εἰς ἑτέραν τινὰ τὴν ἐχομένην αὐτῆς . πλείω δὲ καὶ ἐλάττω ταῦτα γίγνεσθαί φησι κατὰ μέρος τε καὶ κατὰ φύσιν . ἔνιοι μὲν ἤκουσαν τὸ κατὰ μέρος ἐπὶ τῶν τοῦ σώματος εἰρῆσθαι μορίων , ἔνιοι δὲ τὸ ἐναντίον τῷ κατὰ φύσιν , ἵν᾿ ὁ λόγος ᾖ τοιοῦτος · τοὺς εἰρημένους τέτταρας χυμοὺς ἔχει μὲν ἀεὶ τὸ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου , πλείους δὲ καὶ ἐλάττους κατά τε τὰ μέρη τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ κατὰ τὴν φύσιν . ὅπερ , ἂν ἐξαλλάξας τις τὴν λέξιν εἴπῃ , τὴν διάνοιαν ἕξει χρησίμην τε καὶ ἀληθῆ . τὸ γὰρ πλῆθος τῶν χυμῶν ὑπαλλάττεται κατά τε τὰς ὥρας κατὰ φύσιν διοικουμένου τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ κατὰ τὰ μέρη τοῦ ὅλου ἐνιαυτοῦ · κἂν μὴ κατὰ φύσιν διοικῆται , διαφορὰ κατὰ τὴν ποσότητα γίγνεται τῶν χυμῶν . ἐγχωρεῖ δὲ καὶ κατὰ τῶν ὡρῶν ἀκοῦσαι τὰ μέρη .
Lemmas: ἔχω μέν οὖν οὗτος πᾶς ἀΐδιος ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος . ὑπό δέ ὁ ὥρα περιίστημι ποτέ μέν πολύς γίγνομαι σφός αὐτός ἑαυτοῦ , ποτέ δέ ἐλαχύς , ἕκαστος κατά μέρος τε καί κατά φύσις . ἅπας , φημί , ἔχω ὁ λέγω , τουτέστι ὁ τέσσαρες χυμός , ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος διά πᾶς ὁ βίος · οὗτος γάρ αὐτός σημαίνω ὁ ἀΐδιος · πολύς δέ γίγνομαι καί ἐλαχύς οὗτος κατά ὁ ὁ ὥρα μεταβολή . ὁ γάρ ὑπό ὁ ὥρα περιίστημι αὐτός δηλόω ὁ μεθίστημι , ὅς εἰμί μεταβάλλω τε καί καθίστημι εἰς ἕτερος τις ὁ ἔχω αὐτός . πολύς δέ καί ἐλαχύς οὗτος γίγνομαι φημί κατά μέρος τε καί κατά φύσις . ἔνιοι μέν ἀκούω ὁ κατά μέρος ἐπί ὁ ὁ σῶμα λέγω μόριον , ἔνιοι δέ ὁ ἐναντίος ὁ κατά φύσις , ἵνα ὁ λόγος εἰμί τοιοῦτος · ὁ λέγω τέσσαρες χυμός ἔχω μέν ἀεί ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος , πολύς δέ καί ἐλαχύς κατά τε ὁ μέρος ὁ ἐνιαυτός καί κατά ὁ φύσις . ὅς , ἐάν ἐξαλλάσσω τις ὁ λέξις λέγω , ὁ διάνοια ἔχω χρήσιμος τε καί ἀληθής . ὁ γάρ πλῆθος ὁ χυμός ὑπαλλάσσω κατά τε ὁ ὥρα κατά φύσις διοικέω ὁ ἐνιαυτός καί κατά ὁ μέρος ὁ ὅλος ἐνιαυτός · ἐάν μή κατά φύσις διοικέω , διαφορά κατά ὁ ποσότης γίγνομαι ὁ χυμός . ἐγχωρέω δέ καί κατά ὁ ὥρα ἀκούω ὁ μέρος .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.39
Ἰσχύει δὲ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ποτὲ μὲν ὁ χειμὼν μάλιστα , ποτὲ δὲ τὸ ἔαρ , ποτὲ δὲ τὸ θέρος , ποτὲ δὲ τὸ φθινόπωρον . οὕτω δὲ καὶ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ποτὲ μὲν τὸ φλέγμα ἰσχύει , ποτὲ δὲ τὸ αἷμα , ποτὲ δὲ χολὴ , πρῶτον μὲν ἡ ξανθὴ , ἔπειτα δὲ ἡ μέλαινα καλεομένη . Σαφὴς ἡ ῥῆσίς ἐστιν ἐπιδεικνύναι πειρωμένου τἀνδρὸς , ὥσπερ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ποτὲ μὲν ὑγρὸν καὶ τὸ ψυ - χρὸν ἐπικρατεῖ καὶ καλεῖται χειμὼν ἡ τοιαύτη τοῦ ἔτους ὥρα , ποτὲ δὲ τὸ ὑγρὸν καὶ θερμὸν , ἡνίκα τὸ ἔαρ ἐστὶ , ποτὲ δὲ τὸ ξηρὸν καὶ θερμὸν , ὅπερ ὀνομάζεται θέρος . ὕστατον δ᾿ ἐπ᾿ αὐτοῖς τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἐν τῷ φθινοπώρῳ · οὕτω καὶ κατὰ τὸν ἄνθρωπον ἐπικρατεῖ φλέγμα μὲν ἐν χειμῶνι , ψυχρὸς καὶ ὑγρὸς χυμός · αἷμα δὲ ἐν ἦρι , θερμὸς καὶ ὑγρὸς χυμός . καὶ χολὴ ξανθὴ μὲν ἐν τῷ θέρει , ξηρὰ καὶ θερμὴ τὴν δύναμιν οὖσα , μέλαινα δ᾿ ἐν τῷ φθινοπώρῳ ξηρὰ καὶ ψυχρὰ , καθάπερ καὶ αὐτὸ τὸ φθινόπωρον .
Lemmas: ἰσχύω δέ ἐν ὁ ἐνιαυτός ποτέ μέν ὁ χειμών μάλα , ποτέ δέ ὁ ἔαρ , ποτέ δέ ὁ θέρος , ποτέ δέ ὁ φθινόπωρον . οὕτως δέ καί ἐν ὁ ἄνθρωπος ποτέ μέν ὁ φλέγμα ἰσχύω , ποτέ δέ ὁ αἷμα , ποτέ δέ χολή , πρῶτος μέν ὁ ξανθός , ἔπειτα δέ ὁ μέλας καλέω . σαφής ὁ ῥῆσις εἰμί ἐπιδείκνυμι πειράω ἀνήρ , ὥσπερ ἐν ὁ ἐνιαυτός ποτέ μέν ὑγρός καί ὁ ψυ - χρώς ἐπικρατέω καί καλέω χειμών ὁ τοιοῦτος ὁ ἔτος ὥρα , ποτέ δέ ὁ ὑγρός καί θερμός , ἡνίκα ὁ ἔαρ εἰμί , ποτέ δέ ὁ ξηρός καί θερμός , ὅς ὀνομάζω θέρος . ὕστερος δέ ἐπί αὐτός ὁ ξηρός καί ὁ ψυχρός ἐν ὁ φθινόπωρον · οὕτως καί κατά ὁ ἄνθρωπος ἐπικρατέω φλέγμα μέν ἐν χειμών , ψυχρός καί ὑγρός χυμός · αἷμα δέ ἐν ἔαρ , θερμός καί ὑγρός χυμός . καί χολή ξανθός μέν ἐν ὁ θέρος , ξηρός καί θερμός ὁ δύναμις εἰμί , μέλας δέ ἐν ὁ φθινόπωρον ξηρός καί ψυχρός , καθά καί αὐτός ὁ φθινόπωρον .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.40
Μαρτύριον δὲ σαφέστατον , εἰ ἐθέλεις δοῦναι τῷ αὐτέῳ ἀνθρώπῳ τὸ αὐτὸ φάρμακον τετράκις τοῦ ἐνιαυτοῦ , ἐμέεταί σοι τοῦ μὲν χειμῶνος φλεγματωδέστατα , τοῦ δὲ ἦρος ὑγρότατα , τοῦ δὲ θέρεος χολωδέστατα , τοῦ δὲ φθινοπώρου μελάντατα . Μαρτύριον δὲ σαφέστατον εἶναί φησι τοῦ προειρημένου λόγου , καθ᾿ ὃν ἐπικρατεῖν ἐν ἑκάστῃ τῶν ὡρῶν ἕνα τινὰ τῶν χυμῶν εἰρήκει , τὸ δοθέντος ἐμετικοῦ φαρμάκου αὐτῷ τετράκις ἐν μὲν τῷ χειμῶνι φλεγματωδέστερον εἶναι τὸν ἔμετον , ὑγρότερον δὲ ἐν ἦρι , καὶ χολωδέστερον μὲν ἐν τῷ θέρει , μελάντερον δὲ ἐν τῷ φθινοπώρῳ .
Lemmas: μαρτύριον δέ σαφής , εἰ ἐθέλω δίδωμι ὁ αὐτός ἄνθρωπος ὁ αὐτός φάρμακον τετράκις ὁ ἐνιαυτός , ἐμέω σύ ὁ μέν χειμών φλεγματώδης , ὁ δέ ἔαρ ὑγρός , ὁ δέ θέρος χολώδης , ὁ δέ φθινόπωρον μελάνος . μαρτύριον δέ σαφής εἰμί φημί ὁ προλέγω λόγος , κατά ὅς ἐπικρατέω ἐν ἕκαστος ὁ ὥρα εἷς τις ὁ χυμός λέγω , ὁ δίδωμι ἐμετικός φάρμακον αὐτός τετράκις ἐν μέν ὁ χειμών φλεγματώδης εἰμί ὁ ἔμετος , ὑγρός δέ ἐν ἔαρ , καί χολώδης μέν ἐν ὁ θέρος , μέλας δέ ἐν ὁ φθινόπωρον .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.41
Ὀφείλει οὖν τουτέων οὕτως ἐχόντων , ὁκόσα μὲν τῶν νουσημάτων τοῦ χειμῶνος αὔξεται , θέρεος λήγειν , ὁκόσα δὲ θέρεος αὔξεται , χειμῶνος λήγειν , ὁκόσα μὴ αὐτέων ἐν περιόδῳ ἡμερέων ἀπαλλάσσεται . τὴν δὲ περίοδον αὖθις φράσω τὴν τῶν ἡμερέων . ὁκόσα δὲ ἦρος γίνεται νουσήματα , προσδέχεσθαι χρὴ φθινοπώρου τὴν ἀπάλλαξιν ἔσεσθαι αὐτέων . ὁκόσα δὲ φθινοπωρινὰ νουσήματα , τουτέων τοῦ ἦρος ἀνάγκη τὴν ἀπάλλαξιν γενέσθαι . ὅ τι δ᾿ ἂν τὰς ὥρας ταύτας ὑπερβάλλῃ νούσημα , εἰδέναι χρὴ ἐνιαύσιον αὐτὸ ἐσόμενον . Ἡ ἀρχὴ τῆς ῥήσεως διττὴν ἔχει γραφήν . ἐνίων μὲν ὀφείλει , ἐνίων δὲ γραφόντων φιλεῖ γοῦν τουτέων οὕτως ἐχόντων , ἐν ἴσῳ τῷ προσήκει . χρῶνται γὰρ ἐνίοτε τῇ φωνῇ ταύτῃ κᾀπὶ τοῦ προσήκει . τὰ δ᾿ ἄλλα τῆς ῥήσεως δῆλα . βούλεται γὰρ αὐτὸς ὅσα χρονίζει νοσήματα καὶ μὴ κατὰ περιόδους ἡμερῶν , ἀλλὰ μηνῶν γίνεται , λύεσθαι ταῦτα κατὰ τὴν ἐναντίαν ὥραν ᾗ συνέστη , τουτέστιν ἑβδόμῳ μηνί . μὴ λυθέντων δ᾿ αὐτῶν , οὕτως ἐνιαύσιον γίγνεσθαί φησι τὸ νόσημα . τὸ δ᾿ ἐνιαύσιον ὄνομα δύναται μὲν δηλοῦν καὶ τὸν μετὰ ἐνιαυτὸν τῆς πρώτης ἑαυτοῦ γενέσεως λυόμενον . δύναται δὲ καὶ τὸ κατὰ περίοδον ἐνιαυτῶν ἑπτὰ , ὡς τὰ μηνῶν . ἔλεγε γοῦν καὶ κατὰ τοὺς ἀφορισμοὺς ᾧδε . τὰ πλεῖστα τοῖσι παιδίοισι πάθεα κρίνεται , τὰ μὲν ἐν τεσσαράκοντα ἡμέρῃσι , τὰ δ᾿ ἐν ἑπτὰ μησὶ , τὰ δὲ ἐν ἑπτὰ ἔτεσι , τὰ δὲ πρὸς ἥβην προσάγουσιν .
Lemmas: ὀφείλω οὖν οὗτος οὕτως ἔχω , ὁπόσος μέν ὁ νόσημα ὁ χειμών αὐξάνω , θέρος λήγω , ὁπόσος δέ θέρος αὐξάνω , χειμών λήγω , ὁπόσος μή αὐτός ἐν περίοδος ἡμέρα ἀπαλλάσσω . ὁ δέ περίοδος αὖθις φράζω ὁ ὁ ἡμέρα . ὁπόσος δέ ἔαρ γίγνομαι νόσημα , προσδέχομαι χρή φθινόπωρον ὁ ἀπάλλαξις εἰμί αὐτός . ὁπόσος δέ φθινοπωρινός νόσημα , οὗτος ὁ ἔαρ ἀνάγκη ὁ ἀπάλλαξις γίγνομαι . ὅς τις δέ ἄν ὁ ὥρα οὗτος ὑπερβάλλω νόσημα , οἶδα χρή ἐνιαύσιος αὐτός εἰμί . ὁ ἀρχή ὁ ῥῆσις δισσός ἔχω γραφή . ἔνιοι μέν ὀφείλω , ἔνιοι δέ γράφω φιλέω γοῦν οὗτος οὕτως ἔχω , ἐν ἴσος ὁ προσήκω . χράω γάρ ἐνίοτε ὁ φωνή οὗτος εἰͅπί τίς προσήκω . ὁ δέ ἄλλος ὁ ῥῆσις δῆλος . βούλομαι γάρ αὐτός ὅσος χρονίζω νόσημα καί μή κατά περίοδος ἡμέρα , ἀλλά μείς γίγνομαι , λύω οὗτος κατά ὁ ἐναντίος ὥρα ὅς συνίστημι , τουτέστι ἕβδομος μείς . μή λύω δέ αὐτός , οὕτως ἐνιαύσιος γίγνομαι φημί ὁ νόσημα . ὁ δέ ἐνιαύσιος ὄνομα δύναμαι μέν δηλόω καί ὁ μετά ἐνιαυτός ὁ πρῶτος ἑαυτοῦ γένεσις λύω . δύναμαι δέ καί ὁ κατά περίοδος ἐνιαυτός ἑπτά , ὡς ὁ μείς . λέγω γοῦν καί κατά ὁ ἀφορισμός ὧδε . ὁ πολύς ὁ παιδίον πάθος κρίνω , ὁ μέν ἐν τεσσαράκοντα ἡμέρα , ὁ δέ ἐν ἑπτά μείς , ὁ δέ ἐν ἑπτά ἔτος , ὁ δέ πρός ἥβη προσάγω .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 2.prooemium
Προοίμιον Γαλήνου . Αὐτὸ μὲν τὸ περὶ φύσιος ἀνθρώπου βιβλίον ἐν τῷ προτέρῳ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων ἐξήγημαι . νυνὶ δὲ τὰ προσκείμενα κακῶς αὐτῷ προχειριοῦμαι , συγκείμενα καὶ αὐτὰ μετὰ διασκευῆς . ἓν μὲν γάρ ἐστι μικρὸν βιβλίον ἐν ᾧ περὶ τῆς τῶν ὑγιαινόντων διαίτης γέγραπται καὶ δοκεῖ Πολύβου εἶναι σύγγραμμα τοῦ Ἱπποκράτους μαθητοῦ . τὸ δὲ μεταξὺ τούτου τε καὶ τοῦ περὶ φύσιος ἀνθρώπου , διεσκεύασται παρεγγεγραμμένον ὑπὸ τοῦ πρῶτον συνθέντος ἐς ταὐτὸ τὰ δύο ταῦτα βιβλίδια , τὸ περὶ φύσιος ἀνθρώπου τοῦ Ἱπποκράτους αὐτὸ σύγγραμμα καὶ τὸ Πολύβου περὶ διαίτης ὑγιεινῆς . ἐν γὰρ τῷ κατὰ τοὺς Ἀτταλικούς τε καὶ Πτολεμαϊκοὺς βασιλέας χρόνῳ πρὸς ἀλλήλους ἀντιφιλοτιμουμένους περὶ κτήσεως βιβλίων ἡ περὶ τὰς ἐπιγραφάς τε καὶ διασκευὰς αὐτῶν ἤρξατο γίγνεσθαι ῥᾳδιουργία τοῖς ἕνεκα τοῦ λαβεῖν ἀργύριον ἀναφέρουσιν ὡς τοὺς βασιλεῖς ἀνδρῶν ἐνδόξων συγγράμματα . μικρῶν οὖν ὄντων ἀμφοτέρων τῶν βιβλίων τοῦ περὶ φύσιος ἀνθρώπου καὶ τοῦ περὶ διαίτης ὑγιεινῆς , εὐκαταφρόνητον ἑκάτερον τοῦτο εἶναί τις δόξας διὰ τὴν σμικρότητα συνέθηκεν ἐς ταὐτὸ ἄμφω . καί τις ἴσως ἄλλος , ἢ καὶ αὐτὸς ὁ πρῶτος αὐτὰ συνθεὶς , παρενέθηκέ τινα μεταξὺ τῶν δύο ταυτὶ τὰ νῦν προχειρίζεσθαι μέλλοντα .
Lemmas: προοίμιον Γάληνος . αὐτός μέν ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον ἐν ὁ πρότερος ὅδε ὁ ὑπόμνημα ἐξηγέομαι . νυνί δέ ὁ πρόσκειμαι κακός αὐτός προχειρίζω , σύγκειμαι καί αὐτός μετά διασκευή . εἷς μέν γάρ εἰμί μικρός βιβλίον ἐν ὅς περί ὁ ὁ ὑγιαίνω δίαιτα γράφω καί δοκέω Πόλυβος εἰμί σύγγραμμα ὁ Ἱπποκράτης μαθητής . ὁ δέ μεταξύ οὗτος τε καί ὁ περί φύσις ἄνθρωπος , διασκευάζω παρεγγράφω ὑπό ὁ πρῶτος συντίθημι εἰς αὐτός ὁ δύο οὗτος βιβλίδιον , ὁ περί φύσις ἄνθρωπος ὁ Ἱπποκράτης αὐτός σύγγραμμα καί ὁ Πόλυβος περί δίαιτα ὑγιεινός . ἐν γάρ ὁ κατά ὁ Ἀσσαλικός τε καί Πτολεμαικός βασιλεύς χρόνος πρός ἀλλήλων ἀντιφιλοτιμέομαι περί κτῆσις βιβλίον ὁ περί ὁ ἐπιγραφή τε καί διασκευή αὐτός ἄρχω γίγνομαι ῥᾳδιουργία ὁ ἕνεκα ὁ λαμβάνω ἀργύριον ἀναφέρω ὡς ὁ βασιλεύς ἀνήρ ἔνδοξος σύγγραμμα . μικρός οὖν εἰμί ἀμφότερος ὁ βιβλίον ὁ περί φύσις ἄνθρωπος καί ὁ περί δίαιτα ὑγιεινός , εὐκαταφρόνητος ἑκάτερος οὗτος εἰμί τις δοκέω διά ὁ μικρότης συντίθημι εἰς αὐτός ἄμφω . καί τις ἴσως ἄλλος , ἤ καί αὐτός ὁ πρῶτος αὐτός συντίθημι , παρεντίθημι τις μεταξύ ὁ δύο οὗτος ὁ νῦν προχειρίζω μέλλω .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 2.2
Αἱ δὲ νοῦσοι γίγνονται αἱ μὲν ἀπὸ διαιτημάτων , αἱ δ᾿ ἀπὸ τοῦ πνεύματος , ὃ εἰσαγόμενοι ζῶμεν . Διαιτήματα καλοῦσιν ἐνίοτε μὲν αὐτὰ μόνα τὰ σιτία καὶ τὰ ποτὰ , πολλάκις δὲ περιλαμβάνουσιν ἐν τῇ προσηγορίᾳ καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα , καὶ νῦν οὕτως εἰρῆσθαι νομιστέον . οὐ γὰρ ἀπὸ μόνων ὧν ἐσθίομέν τε καὶ πίνομεν , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ λουτρῶν καὶ γυμνασίων , ἀργίας τε καὶ ἀγρυπνίας καὶ λύπης καὶ θυμοῦ καὶ ψύξεως καὶ ἐγκαύσεως αἱ νόσοι γίγνονται . πολλάκις δ᾿ ἀπὸ τοῦ πνεύματος μόνου κατὰ τὴν εἰσπνοὴν ἡ βλάβη γίγνεται , καθάπερ ἐν τοῖς χαρωνείοις ὀνομαζομένοις χωρίοις .
Lemmas: ὁ δέ νόσος γίγνομαι ὁ μέν ἀπό διαίτημα , ὁ δέ ἀπό ὁ πνεῦμα , ὅς εἰσάγω ζάω . διαίτημα καλέω ἐνίοτε μέν αὐτός μόνος ὁ σιτίον καί ὁ ποτός , πολλάκις δέ περιλαμβάνω ἐν ὁ προσηγορία καί ὁ ἐπιτήδευμα , καί νῦν οὕτως λέγω νομίζω . οὐ γάρ ἀπό μόνος ὅς ἐσθίω τε καί πίνω , ἀλλά καί ἀπό λουτρόν καί γυμνάσιον , ἀργία τε καί ἀγρυπνία καί λύπη καί θυμός καί ψῦξις καί ἔγκαυσις ὁ νόσος γίγνομαι . πολλάκις δέ ἀπό ὁ πνεῦμα μόνος κατά ὁ εἰσπνοή ὁ βλάβη γίγνομαι , καθά ἐν ὁ χαρώνειος ὀνομάζω χωρίον .
galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 2.3
Τὴν δὲ διάγνωσιν ἐκατέρων ὧδε χρὴ ποιέεσθαι . ὁκόταν μὲν ὑπὸ ἑνὸς νουσήματος πολλοὶ ἄνθρωποι ἁλίσκωνται κατὰ τὸν αὐτὸν χρόνον , τὴν αἰτίην χρὴ ἀνατιθέναι τουτέῳ ὅ τι ἂν κοινότατόν ἐστι καὶ μάλιστα αὐτέῳ πάντες χρεώμεθα . ἔστι δὲ τοῦτο ὃ ἀναπνέομεν . φανερὸν γὰρ δὴ ὅτι τά γε διαιτήματα ἑκάστου ἡμέων οὐκ αἰτία ἐστὶν , ὅτε ἅπτεται πάντων ἡ νοῦσος ἑξῆς καὶ τῶν νεωτέρων καὶ τῶν πρεσβυτέρων καὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν θωρησσομένων καὶ τῶν ὑδροποτεόντων καὶ τῶν μᾶζαν ἐσθιόντων καὶ τῶν ἄρτον σιτεόντων καὶ τῶν πολλὰ ταλαιπωρεόντων καὶ τῶν ὀλίγα . οὐκ ἂν οὖν τά γε διαιτήματα αἴτια εἴη , ὁκόταν διαιτώμενοι οἱ ἄνθρωποι πάντα τρόπον , ἁλίσκωνται ὑπὸ τῆς αὐτέης νούσου . Ὅτι μὲν τὸ κοινὸν πολλοῖς νοσήμασι κοινὴν ἔχει τὴν αἰτίαν ὀρθῶς εἶπεν , ὥσπερ γε καὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ κατὰ τὴν ῥῆσιν , οὐ μὴν ὀρθῶς εἰς μόνον τὸν ἀέρα τὴν τῶν κοινῶν νοσημάτων ἀναφέρει γένεσιν , εἴπερ οἱ ἐν Αἴνῳ ἐν λιμῷ ὀσπριοφαγέοντες σκελέων ἀκρατέες ἐγένοντο , ἀτὰρ καὶ οἱ ὀροβοφαγέοντες , γονυαλγέες . ἴσμεν δ᾿ ὅτι καὶ πυροὺς ἡμισαπεῖς διὰ λιμὸν ἀναγκασθέντες ἐσθίειν τινὲς κοινὸν ἀπὸ τῆς κοινῆς αἰτίας ἐνόσησαν νόσημα καί που στρατόπεδον ὅλον ὕδατι μοχθηρῷ χρησάμενον ὁμοίως ἐν ἅπασι τοῖς στρατιώταις τὴν βλάβην ἔσχε . τὰ δ᾿ ἄλλα τῆς ῥήσεως δῆλα .
Lemmas: ὁ δέ διάγνωσις κατεράω ὧδε χρή ποιέω . ὁπόταν μέν ὑπό εἷς νόσημα πολύς ἄνθρωπος ἁλίσκομαι κατά ὁ αὐτός χρόνος , ὁ αἰτία χρή ἀνατίθημι τούτεος ὅς τις ἄν κοινός εἰμί καί μάλα αὐτός πᾶς χράω . εἰμί δέ οὗτος ὅς ἀναπνέω . φανερός γάρ δή ὅτι ὁ γε διαίτημα ἕκαστος ἐγώ οὐ αἴτιος εἰμί , ὅτε ἅπτω πᾶς ὁ νόσος ἑξῆς καί ὁ νέος καί ὁ πρέσβυς καί γυνή καί ἀνήρ . ὅμοιος δέ καί ὁ θωρήσσω καί ὁ ὑδροποτέω καί ὁ μᾶζα ἐσθίω καί ὁ ἄρτος σιτέω καί ὁ πολύς ταλαιπωρέω καί ὁ ὀλίγος . οὐ ἄν οὖν ὁ γε διαίτημα αἴτιος εἰμί , ὁπόταν διαιτάω ὁ ἄνθρωπος πᾶς τρόπος , ἁλίσκομαι ὑπό ὁ αὐτε͂οι νόσος . ὅτι μέν ὁ κοινός πολύς νόσημα κοινός ἔχω ὁ αἰτία ὀρθός λέγω , ὥσπερ γε καί ὁ ἄλλος πᾶς ὁ κατά ὁ ῥῆσις , οὐ μήν ὀρθός εἰς μόνος ὁ ἀήρ ὁ ὁ κοινός νόσημα ἀναφέρω γένεσις , εἴπερ ὁ ἐν Αἶνος ἐν λιμός ὀσπριοφαγέω σκέλος ἀκρατής γίγνομαι , ἀτάρ καί ὁ ὀροβοφαγέω , γονυαλγής . οἶδα δέ ὅτι καί πυρός ἡμισαπής διά λιμός ἀναγκάζω ἐσθίω τις κοινός ἀπό ὁ κοινός αἰτία νοσέω νόσημα καί που στρατόπεδον ὅλος ὕδωρ μοχθηρός χράω ὅμοιος ἐν ἅπας ὁ στρατιώτης ὁ βλάβη ἔχω . ὁ δέ ἄλλος ὁ ῥῆσις δῆλος .