galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.9
Πρῶτον μὲν οὖν ἀνάγκη τὴν γένεσιν αὐτέου γίνεσθαι μὴ ἀφ᾿ ἑνός . πῶς γὰρ ἕν γε ἐόν τι γεννήσειεν ἄλλο , εἰ μή τινι μιχθείη ; Ὁ μὲν οὖν Ἱπποκράτης ἀεὶ τοῖς ἐναργῶς φαινομένοις ἀκολουθεῖ · διὰ τοῦτο καὶ νῦν ἔφη μηδὲν ἀφ᾿ ἑνὸς γεννᾶσθαι χωρὶς τοῦ δεηθῆναί τινος ἔξωθεν ἑτέρου καὶ τούτου συμμέτρως ἔχοντος τῆς πρὸς αὐτὸ κράσεως . ἔνιοι δὲ τῶν φυσικῶν ὀνομασθέντων φιλοσόφων οὐκ οἶδ᾿ ὅπως ἐτόλμησαν ἀποφήνασθαι δόξαν ἀλλόκοτον , ἅπασαν ἀνατρέπουσαν τὴν φυσικὴν θεωρίαν . ὁ ἓν γὰρ εἶναι τὸ πὰν εἰπὼν ἀναιρεῖ τῷ λόγῳ γένεσιν ἅπασαν . εἴπερ γὰρ ἓν τὸ γενόμενον οὐκ ἦν ἔμπροσθεν , ὥσπερ οὐδὲ ἔσεται μικρὸν ὕστερον . οὔτε γὰρ ὁ Θαλῆς οὔθ᾿ ὁ Μέλισσος οὔθ᾿ ὁ Ἡράκλειτος ἔμπροσθεν ἦσαν , ἢ νῦν εἰσιν . ἆρ᾿ οὖν ἀληθῶς ἄν τις εἴποι μὴ γεγονέναι τούτους τοὺς ἄνδρας , ἢ ἐγένοντο μὲν καὶ ἔζησαν ἔτεσιν οὐκ ὀλίγοις ἕκαστος , οὐκ ἦσαν δὲ καθ᾿ ὃν ἔζων χρόνον , ἢ τὸ μὲν εἶναι κατ᾿ ἐκεῖνον τὸν χρόνον αὐτοὺς συγχωρήσομεν , ὄντας δὲ οὐκ εἶναι φήσομεν ἡνίκ᾿ ἦσαν ; καὶ μὴν εἴπερ ὄντας τις αὐτοὺς ὁμολογήσει , ὁμολογήσει καὶ γεγονέναι . πῶς δὲ πλάτανος καὶ λίθος καὶ λέων οὐκ ἦσαν πάλαι γένεσιν ἔχοντα καὶ φθοράν ; εἴπερ δέ ἐστι γένεσις τοῦ πρότερον οὐκ ὄντος , ἀναγκαῖον αὐτὴν ἔκ τινος ὑποκειμένης οὐσίας γενέσθαι . ταύτην δ᾿ ὁρῶμεν οὐ δυναμένην . αὐτὴν καθ᾿ αὑτὴν μόνην ὁτιοῦν γεννῆσαι . τὰ γοῦν τῶν φυτῶν σπέρματα καὶ ὑγρότητος καὶ θερμασίας συμμέτρου τῆς ἔξωθεν δεῖται πρὸς τὸ γεννῆσαί τι . μόνον γὰρ εἴπερ ἐπεφύκει γεννᾷν τὸ σπέρμα , μηδενὸς ἄλλου προσδεόμενον ἔξωθεν , οὐκ ἂν διέμεινεν οὐδὲ ἐν ἐλαχίστῳ χρόνῳ χωρὶς τοῦ γεννᾷν , ἀλλ᾿ εὐθὺς ἂν ἐφύετο . φαίνεται δὲ διαμένοντα πολλάκις οὐ μῆνας μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνιαυτοὺς οὐκ ὀλίγα τῶν σπερμάτων · οὐ γὰρ ἐξ ἑαυτῶν μόνον ἔχει τὸ γεννᾷν , ἀλλὰ δεῖταί τινος ἔξωθεν ἐπικουρίας καὶ ταύτης οὐ κατὰ θίξιν ἁπλῆν γιγνομένης , ἀλλὰ κατά τινα τοῦ ψαύοντος δύναμιν , εἴσω διαδιδομένην εἰς ὅλον τὸ ψαυόμενον . εἴ γε δι᾿ ὅλου φαίνεται τὴν ἀλλοίωσιν ἴσχον ἐν ταῖς γενέσεσι τὸ σπέρμα , κατά τε τὰ δένδρα καὶ τὰς πόας καὶ τὰ ὅλα φυτὰ , πολὺ δὴ μᾶλλον ἐπὶ τῶν ζώων ἐναργῶς φαίνεται , μήτ᾿ ἐξ ἄῤῥενος μόνου μήτ᾿ ἐκ θήλεως ἄνευ τοῦ μιχθῆναι δυνάμενόν τι γενέσθαι .
Lemmas: πρῶτος μέν οὖν ἀνάγκη ὁ γένεσις αύ̓τος γίγνομαι μή ἀπό εἷς . πῶς γάρ εἷς γε εἰμί τις γεννάω ἄλλος , εἰ μή τις μείγνυμι ; ὁ μέν οὖν Ἱπποκράτης ἀεί ὁ ἐναργής φαίνω ἀκολουθέω · διά οὗτος καί νῦν φημί μηδείς ἀπό εἷς γεννάω χωρίς ὁ δέω τις ἔξωθεν ἕτερος καί οὗτος σύμμετρος ἔχω ὁ πρός αὐτός κρᾶσις . ἔνιοι δέ ὁ φυσικός ὀνομάζω φιλόσοφος οὐ οἶδα ὅπως τολμάω ἀποφαίνω δόξα ἀλλόκοτος , ἅπας ἀνατρέπω ὁ φυσικός θεωρία . ὁ εἷς γάρ εἰμί ὁ πούς λέγω ἀναιρέω ὁ λόγος γένεσις ἅπας . εἴπερ γάρ εἷς ὁ γίγνομαι οὐ εἰμί ἔμπροσθεν , ὥσπερ οὐδέ εἰμί μικρός ὕστερον . οὔτε γάρ ὁ Θαλῆς οὔτε ὁ Μέλισσος οὔτε ὁ Ἡράκλειτος ἔμπροσθεν εἰμί , ἤ νῦν εἰμί . ἆρα οὖν ἀληθής ἄν τις λέγω μή γίγνομαι οὗτος ὁ ἀνήρ , ἤ γίγνομαι μέν καί ζάω ἔτος οὐ ὀλίγος ἕκαστος , οὐ εἰμί δέ κατά ὅς ζάω χρόνος , ἤ ὁ μέν εἰμί κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος αὐτός συγχωρέω , εἰμί δέ οὐ εἰμί φημί ἡνίκα εἰμί ; καί μήν εἴπερ εἰμί τις αὐτός ὁμολογέω , ὁμολογέω καί γίγνομαι . πῶς δέ πλάτανος καί λίθος καί λέων οὐ εἰμί πάλαι γένεσις ἔχω καί φθορά ; εἴπερ δέ εἰμί γένεσις ὁ πρότερος οὐ εἰμί , ἀναγκαῖος αὐτός ἐκ τις ὑπόκειμαι οὐσία γίγνομαι . οὗτος δέ ὁράω οὐ δύναμαι . αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος ὁστισοῦν γεννάω . ὁ γοῦν ὁ φυτόν σπέρμα καί ὑγρότης καί θερμασία σύμμετρος ὁ ἔξωθεν δέω πρός ὁ γεννάω τις . μόνος γάρ εἴπερ φύω γεννάω ὁ σπέρμα , μηδείς ἄλλος προσδέω ἔξωθεν , οὐ ἄν διαμένω οὐδέ ἐν ἐλαχύς χρόνος χωρίς ὁ γεννάω , ἀλλά εὐθύς ἄν φύω . φαίνω δέ διαμένω πολλάκις οὐ μείς μόνος , ἀλλά καί ἐνιαυτός οὐ ὀλίγος ὁ σπέρμα · οὐ γάρ ἐκ ἑαυτοῦ μόνος ἔχω ὁ γεννάω , ἀλλά δέω τις ἔξωθεν ἐπικουρία καί οὗτος οὐ κατά θίξις ἁπλόος γίγνομαι , ἀλλά κατά τις ὁ ψαύω δύναμις , εἴσω διαδίδωμι εἰς ὅλος ὁ ψαύω . εἰ γε διά ὅλος φαίνω ὁ ἀλλοίωσις ἴσχω ἐν ὁ γένεσις ὁ σπέρμα , κατά τε ὁ δένδρον καί ὁ πόα καί ὁ ὅλος φυτόν , πολύς δή μάλα ἐπί ὁ ζῷον ἐναργής φαίνω , μήτε ἐκ ἄρσην μόνος μήτε ἐκ θηλέω ἄνευ ὁ μείγνυμι δύναμαι τις γίγνομαι .