galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.prooemium
Προοίμιον Γαλήνου . Περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων πάλαι ποθ᾿ ὑπόμνημα τῶν ἑταίρων τινὶ πρὸς ἀποδημίαν στελλομένῳ γράψας ἐπιδέδωκα , τῆς ἐκείνου στοχαζόμενος ἕξεως · ἅπερ οὖν ᾔδειν αὐτὸν ἀκριβῶς ἐπιστάμενος , οὔτ᾿ ἀπέδειξα κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ συγγράμματος οὔτ᾿ ἀνέμνησα καί περ εἰωθὼς οὕτω πράττειν , ὅταν κοινὸς ὁ λόγος ἅπασι τοῖς ἀναγνωσομένοις αὐτὸν ἔσεσθαι μέλλοι . φθάσαντος δ᾿ οὐκ οἶδ᾿ ὅπως εἰς πολλοὺς ἐκπεσεῖν τοῦ συγγράμματος , οὐκέθ᾿ ἕτερον ἐπ᾿ αὐτῷ ποιεῖν ἔδοξέ μοι , καὶ τὴν ἐξήγησιν τοῦ περὶ φύσιος ἀνθρώπου βιβλίου διὰ τοῦτ᾿ ἀνεβαλλόμην , ὅτι τὰ συνέχοντα πάντα διὰ τοῦ προεκδοθέντος ὑπομνήματος , ὃ περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων ἐπιγέγραπται , σαφῶς ἐδέδεικτο . νῦν οὖν ἐπειδὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκρατείου συγγράμματος ἐξήγησιν οὐ μόνον τῶν ἀναγκαίων εἰς τὸ δόγμα λέξεων , ὡς ἐν ἐκείνῳ πρότερον ἐπεποιήμην , ἀλλ᾿ ἁπασῶν ἐφεξῆς , ἐδεήθησαν οἱ ἑταῖροι παρ᾿ ἐμοῦ λαβεῖν , ἀρχόμενος τῆς ἐξηγήσεως ἐκεῖνα λέξω πρότερον , ὅσα παρέλιπον εἰπεῖν ἐν ἀρχῇ τοῦ περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων , ἐπειδὴ γινώσκειν αὐτὰ τὸν ἑταῖρον ἐπιστάμην . ἓν μὲν δὴ καὶ πρῶτόν ἐστιν εἰπεῖν , ὅ τί ποτε σημαίνεται πρὸς τοῦ τῆς φύσεως ὀνόματος , ἀφ᾿ οὗ καὶ τῶν παλαιῶν φιλοσόφων ἔνιοι παρονομασθέντες ἐκλήθησαν φυσικοί . γενήσεται δ᾿ ἡμῖν ὧν ἕνεκεν λέγω τοῦτο δῆλον ἀναγνοῦσι τὰ περὶ φύσεως αὐτοῖς γεγραμμένα βιβλία . φαίνεται γὰρ ἐξηγούμενα τὴν πρώτην οὐσίαν ὁποία τίς ἐστιν , ἣν ἀγέννητόν τε καὶ ἀΐδιον εἶναί φασιν , ὑποβεβλημένην ἅπασι τοῖς γεννητοῖς καὶ φθαρτοῖς σώμασι , τά θ᾿ ὑπάρχοντα κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἑκάστῳ τῶν γεννωμένων τε καὶ φθειρομένων , οἷς γνωσθεῖσιν ἕπεται καὶ ἡ τῶν ἄλλων γνῶσις , ὅσα μὴ κατὰ τὸν ἴδιον λόγον ἑκάστῃ τῶν κατὰ μέρος οὐσιῶν συμβαίνει . τελεία μὲν οὖν διδασκαλία τῆς ἑκάστου τῶν ὄντων φύσεως οὕτω γίγνεται · κᾂν ἓν δή τις ἢ δύο τῶν ὑπαρχόντων τινὶ διέρχηται καὶ οὕτως εἰθισμένοι λέγειν εἰσὶν οἱ ἄνθρωποι , ἐν ᾧ περὶ τῆς τοῦ πράγματος φύσεως ἀποφαίνεσθαί τι , καθάπερ καὶ ὁ ποιητής . προειπὼν γὰρ Ὣς ἄρα φωνήσας πόρε φάρμακον Ἀργειφόντης Ἐκ γαίης ἀνελὼν , καί μοι φύσιν αὐτοῦ ἔδειξεν . ἐφεξῆς φησιν Ῥίζην μὲν μέλαν ἔσχε , γάλακτι δὲ ἴκελον ἄνθος . οὕτω δὲ καὶ οἱ περὶ τῶν βοτανῶν γράψαντες ἢ ὅλως περὶ φυτῶν ἐκδιδάσκουσι τὴν αἰσθητὴν αὐτῶν φύσιν , ὁποῖόν ἐστιν ἕκαστον ἁπτομένῳ καὶ γευομένῳ καὶ ὀσμωμένῳ καὶ βλέποντι διηγούμενοι τίνα τ᾿ ἔχει δυνάμιν ἢ εἴσω τοῦ σώματος λαμβανόμενον ἢ ἔξωθεν ἐπιτιθέμενον . ἐν τούτοις γὰρ ἡ αἰσθητὴ φύσις ἑκάστου τῶν ὄντων ἐστίν . ἡ δὲ τούτων ἀνωτέρω καὶ πρώτη , περὶ ἧς ἐγώ τε προείρηκα καὶ Πλάτων ἐπίστασθαι συμβουλεύει τὸν βουλόμενον ὁτιοῦν πρᾶγμα μεθόδῳ μεταχειρίζεσθαι . παραγράψω δέ σοι καὶ τὴν ῥῆσιν αὐτοῦ . ΣΩ . Ψυχῆς οὖν φύσιν ἀξίως λόγου κατανοῆσαι οἴει δυνατὸν εἶναι ἄνευ τῆς τοῦ ὅλου φύσεως ; ΦΑΙ . εἰ μὲν οὖν Ἱπποκράτει τῷ τῶν Ἀσκληπιαδῶν δεῖ τι πείθεσθαι , οὐδὲ περὶ σώματος ἄνευ τῆς μεθόδου ταύτης . ΣΩ . καλῶς γὰρ , ὦ ἑταῖρε , λέγει · χρὴ μέντοι πρὸς τῷ Ἱπποκράτει τὸν λόγον ἐξετάζοντας σκοπεῖν εἰ συμφωνεῖ . ΦΑΙ . φημί . ΣΩ . τὸ τοίνυν περὶ φύσεως σκόπει τί ποτε λέγει Ἱπποκράτης τε καὶ ὁ ἀληθὴς λόγος , ἆρ᾿ οὐχ ὧδε ; δεῖ διανοεῖσθαι περὶ ὁτουοῦν φύσεως . πρῶτον μὲν εἰ ἁπλοῦν ἢ πολυειδές ἐστιν , οὗπερ βουλησόμεθα εἶναι αὐτοὶ τεχνικοὶ καὶ ἄλλους δυνατοὶ ποιεῖν . ἔπειτα δὲ ἂν μὲν ἁπλοῦν ᾖ , σκοπεῖν τὴν δύναμιν αὐτοῦ , τίνα πρὸς τί πέφυκεν εἰς τὸ δρᾷν ἔχον , ἢ τίνα εἰς τὸ παθεῖν ὑπὸ τοῦ . ἐὰν δὲ πλείω εἴδη ἔχῃ , ταῦτ᾿ ἀριθμησάμενον , ὅπερ ἐφ᾿ ἑνὸς , τοῦτ᾿ ἰδεῖν ἐφ᾿ ἑκάστου , τὸ τί ποιεῖν αὐτὸ πέφυκεν , ἢ τὸ τί παθεῖν ὑπὸ τοῦ . αὕτη σοι καὶ ἡ τοῦ Πλάτωνος ῥῆσις ἐκ τοῦ Φαίδρου , διδάσκουσα τοῦ τε τῆς φύσεως ὀνόματος τὸ σημαινόμενον , ὅπως τε χρὴ μεθόδῳ τὴν οὐσίαν αὐτῆς ἐπισκοπεῖσθαι . τοιαῦτα δ᾿ εὕροις ἂν ἅπαντα τὰ περὶ φύσεως ἐπιγεγραμμένα βιβλία τῶν παλαιῶν φιλοσόφων , Ἐμπεδοκλέους , Παρμενίδου , Μελίσσου , Ἀλκμαίωνος , Ἡρακλείτου . τινὲς δ᾿ οὐχ ἓν , ἀλλὰ πλείονα βιβλία τῆς θεωρίας ἐποιήσαντο ταύτης . ἔνιοι δὲ καὶ πάνυ πολλὰ , καθάπερ Ἐπίκουρος . ἄρχεται γὰρ καὶ αὐτὸς ὥσπερ οὖν καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἀπὸ τοῦ ζητῆσαι πότερον ἕν τι καὶ ἁπλοῦν ἐστιν οὗ τὴν φύσιν εὑρεῖν ἐπιχειροῦμεν , ἢ σύνθετον ἔκ τινων ἑαυτοῦ προτέρων ἁπλῶν , ἅπερ οἱ μετ᾿ αὐτοὺς τοὺς παλαιοὺς εἰθίσθησαν ὀνομάζειν στοιχεῖα . καθάπερ ἐπὶ τῆς φωνῆς οἱ γραμματικοὶ τέτταρα καὶ εἴκοσί φασιν εἶναι στοιχεῖα , τουτέστιν ἁπλᾶ τε καὶ πρῶτα μόρια , μηκέτι εἰς ἄλλα διαιρεῖσθαι δυνάμενα , καθάπερ αἱ συλλαβαί · τῆς γοῦν στρα συλλαβῆς ἐστιν ἀφελόντι σοι τὸ πρῶτον στοιχεῖον τὸ σ , τὴν ὑπόλοιπον ἔχειν τὴν τρα μένουσαν ἔτι συλλαβήν . οὕτω δὲ καὶ εἰ αὐτῆς πάλιν τῆς τρα τὸ πρῶτον ἀφέλῃς γράμμα τὸ τ , τὸ ταύτης ὑπόλοιπον ἕξεις διαιρεῖσθαι δυνάμενον τὴν ρα . οὐ μὴν τήν γε α διαιρήσεις ἔτι καὶ δείξεις ἐκ δυοῖν ἢ τριῶν φθόγγων , ὥσπερ ἄλλας πολλὰς συγκειμένην . ἀλλ᾿ ἔστιν εἷς αὐτῆς ἀδιαίρετος φθόγγος , οὐ κατὰ ποσὸν ἁπλῶς , ὡς ἑτέρωθι δεδείχαμεν ἡμεῖς τε καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν φιλοσόφων , ἀλλὰ κατὰ μόνον τὸ εἶδος . οὕτω δὲ καὶ οἱ τὰ τέτταρα στοιχεῖα τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ σωμάτων εἶναι λέγοντες , ἀέρα καὶ πῦρ καὶ γῆν καὶ ὕδωρ , ἐπεὶ μηκέτι δυνατόν ἐστιν ἕκαστον αὐτῶν εἰς εἴδη πλείω τμηθῆναι , διὰ τοῦτο τῆς φυσιολογίας ἀρχὰς αὐτὰ τίθενται . πρώτη μὲν γάρ ἐστι σωμάτων ἐλαχίστων ἔννοια κατὰ ποσὸν , ἐφεξῆς δ᾿ ἄλλη δευτέρα κατὰ τὸ ποιὸν , ὡς ἐπὶ τῶν τῆς φωνῆς στοιχείων ἐδείχθη , καὶ διέστησάν γε πρὸς ἀλλήλους οἱ φυσικοὶ φιλόσοφοι . τινὲς μὲν κατὰ τὸ ποσὸν ὑποτιθέμενοι τὰ στοιχεῖα τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ σωμάτων ἐλάχιστα μόρια , τινὲς δὲ κατὰ τὸ ποιόν . ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ σημαινομένου πρὸς τῆς στοιχείου φωνῆς ἐν τῷ πρώτῳ περὶ τῶν ἰατρικῶν ὀνομάτων ἐπὶ πλεῖστον εἴρηται , καθάπερ γε καὶ περὶ τοῦ τῆς φύσεως ἐν τῷ πέμπτῳ . νυνὶ δὲ οὐ περὶ προσηγοριῶν ἢ σημαινομένων , ἀλλὰ περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν ὁ λόγος ἡμῖν ἐστιν , ἐξ ὧν ἐλαχίστων , εἴτε κατὰ μέγεθος εἴτε κατ᾿ εἶδος , ἡ πρώτη σύνθεσις γίνεται τῶν γεννητῶν σωμάτων , ἅπερ Ἀριστοτέλης καὶ ἡμεῖς ὀνομάζομεν ὁμοιομερῆ . δευτέρα γὰρ ἐκ τούτων ἄλλη σύνθεσις γίγνεται σωμάτων , ἃ καλοῦμεν ὀργανικὰ , χειρὸς , σκέλους , ὀφθαλμοῦ τε καὶ γλώττης καὶ πνεύμονος καὶ καρδίας , ἥπατός τε καὶ σπληνὸς καὶ νεφρῶν καὶ γαστρὸς καὶ μήτρας , ὅσα τ᾿ ἄλλα τοιαῦτα . σύγκειται γὰρ ἐκ τῶν πρώτων καὶ ὁμοιομερῶν , ἃ δὴ καὶ πρωτόγονα καλεῖν εἴωθεν ὁ Πλάτων , ἡ πρώτη τῶν τοιούτων ὀργάνων φύσις . ὑπὲρ τούτων τῆς διαφορᾶς εἴρηται μὲν ἤδη καὶ καθ᾿ ἕν τι γράμμα , εἰρήσεται δὲ καὶ νῦν ἐπὶ κεφαλαίων , ἕνεκα σαφοῦς διδασκαλίας . ὁμοιομερὲς μέν ἐστιν ὀστοῦν καὶ χόνδρος καὶ σύνδεσμος , ὁμοιομερὲς δὲ καὶ ὑμὴν καὶ πιμελὴ καὶ σὰρξ , ἥ τε τῶν μυῶν ταῖς ἰσὶ περιπλαττομένη καὶ αὐταῖς οὔσαις ὁμοιομερέσιν , ἥ τ᾿ ἐν τοῖς σπλάγχνοις , ἣν δὴ καὶ παρέγχυμα καλεῖν Ἐρασίστρατος εἴωθεν . ἐδείχθη δ᾿ εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τῆς πραγματείας , ἐν ᾗ τὴν θεραπευτικὴν μέθοδον , ὁποία τίς ἐστιν , ἀπεδείκνυον , ἀδύνατον ὂν ἐνδεικτικῶς θεραπεύειν περὶ τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων ἄνευ τοῦ γνῶναι πότερον ἁπλοῦν ἕκαστον αὐτῶν ἐστιν , ἢ ἐκ πλειόνων σύγκειται , καὶ πότερον ἐκεῖνα κέκραται δι᾿ ὅλων , ἢ ψαύει μόνον . ἐδείχθη δὲ καὶ ὡς ἔνιοι τῶν ἰατρῶν , ὧν ἐστι καὶ ὁ Ἐρασίστρατος , ἐξ ἡμίσεως μέρους εἰσὶ δογματικοὶ , τὰ μὲν τῶν ὀργανικῶν μορίων νοσήματα λογικῶς θεραπεύοντες , τὰ δὲ τῶν ὁμοιομερῶν ἢ οὐδ᾿ ὅλως , ἢ ἐμπειρικῶς . οἱ πλεῖστοι δ᾿ αὐτῶν οὐδ᾿ ὅπῃ διαφέρει τὰ τῶν ὀργανικῶν νοσήματα τῶν ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι γιγνομένων ἐπίστανται , καθάπερ οὐδὲ περὶ τοῦ καθ᾿ ἑκάτερον αὐτῶν ἀριθμοῦ . ἀλλ᾿ ὑμεῖς γε , ὦ ἑταῖροι , καὶ περὶ τῆς τῶν νοσημάτων διαφορᾶς ἕν τι τῶν ἡμετέρων ὑπομνημάτων ἔχετε καὶ τῶν ἰαμάτων οὐ σμικρὰν πραγματείαν , ἣν ἐπέγραψα μέθοδον θεραπευτικήν . ἀλλὰ καὶ ταῦτα καὶ τὰ ἄλλα τὸν περὶ τῆς φύσεως τοῦ σώματος ἡμῶν ἀπαιτοῦσι λόγον , ὃς ἐν τῷ προκειμένῳ συγγράμματι διδάσκεται . διὸ καὶ θαυμάσειεν ἄν τις ἐκείνων , ὅσοι νομίζουσι τὸ περὶ φύσιος ἀνθρώπου βιβλίον οὐκ εἶναι τῶν γνησίων Ἱπποκράτους , ἀλλ᾿ , ὡς αὐτοὶ καλεῖν εἰώθασι , νόθον , ἀπατηθέντες ἐκ τῶν ἐν αὐτῷ διεσκευασμένων τε καὶ παρεγγεγραμμένων , ὑπὲρ ὧν ἐπὶ πλέον μὲν ἐν αὐτοῖς τούτοις ἐπιδείξω τοῖς ὑπομνήμασιν , ἀρκεῖ δὲ νῦν ἐρεῖν ὅσα κᾀν τῷ γνησίῳ ἢ καὶ νόθῳ Ἱπποκράτους συγγράμματι εἴρηται , κατὰ λέξιν οὕτως ἔχοντα . τούτου τοῦ βιβλίου τὸ μὲν κατὰ τὸ ἓν γράμμα μέρος τὸ πρῶτον εἰς διακοσίους καὶ τεσσαράκοντα στίχους ἐξήκει , δεικνύον ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ τὰ μὲν ζώων σώματα γεγονέναι , μετὰ τοῦ καὶ διδάξαι περὶ τῆς τῶν χυμῶν φύσεως , τὸ δὲ ἀπὸ τοῦδε ποικίλον τ᾿ ἐστί . τὸ μὲν γὰρ πρῶτον αὐτοῦ μέρος διακρίνει τὰς σποραδικὰς ὀνομαζομένας νόσους ἀπὸ τῶν ἐπιδημιῶν γε καὶ λοιμωδῶν , ἰδίαν τε θεραπείαν ἑκατέρου τοῦ γένους , ἐν τῷ καθόλου διδάσκει . τὸ δὲ μετ᾿ αὐτὸ ἀνατομὴν φλεβῶν διέρχεται . κᾄπειτα περὶ νοσημάτων ἐστὶ ποικίλη διδασκαλία καὶ μετὰ ταῦτα ὑγιεινὴ δίαιτα πρὸς ἰδιώτας γεγραμμένη . κᾄπειτ᾿ ἐφεξῆς ὅπως ἄν τις τοὺς παχυτάτους ἀνθρώπους λεπτύνειεν , ἢ τοὺς λεπτοτάτους σαρκώσειεν , οἷς ἔζευκται διδασκαλία περὶ ἐμέτων . εἶτά τις ὑπογραφὴ διὰ βραχέων διαίτης παιδίων καὶ μετὰ ταῦτα γυναικῶν , εἶτα τῶν γυμναζομένων , εἶτ᾿ ἐπὶ τέλει πρόσκειται διὰ στίχων ὡς δέκα , περὶ τῶν ἐγκεφάλου νόσων εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε προσεῤῥιμμένων . εὔδηλον οὖν ὅτι τὸ μὲν ὅλον βιβλίον ἐκ πολλῶν διεσκεύασται καὶ σύγκειται σχεδὸν εἰς ἑξακοσίους στίχους ἢ βραχύ τι ἧττον ἐκτεταμένον . ἔχει δὲ τὸν μὲν πρῶτον λόγον , ἔνθα περὶ τῶν στοιχείων καὶ τῶν χυμῶν διέρχεται , παντοίως ἐχόμενον τῆς Ἱπποκράτους τέχνης . ὥσπερ γε καὶ τὸν δεύτερον , τὸν διακριτικὸν τῶν ἐπιδημιῶν τε καὶ σποραδικῶν νοσημάτων . τὸν δὲ περὶ τῆς τῶν φλεβῶν ἀνατομῆς ἐναργῶς παρεγκείμενον ἔχει μοχθηρὸν ὅλον . οὔτε γὰρ τοῖς φαινομένοις ὁμολογεῖ καὶ τοῖς ἐν τῷ δευτέρῳ τῶν ἐπιδημιῶν εἰρημένοις μάχεται . τῶν δ᾿ ἑξῆς τὰ μὲν παρέγκειται , περὶ ὦν ὅτ᾿ ἐξηγούμεθά σοι τὸ βιβλίον , ἀκριβωθήσεται · τὰ δέ ἐστιν ἀξιόλογα καὶ διὰ βραχέων καλῶς εἰρημένα καὶ τῆς Ἱπποκράτους ἐχόμενα τέχνης , ὥσπερ ὅσα περὶ τῆς ὑγιεινῆς διαίτης εἴρηται . τὸ μὲν ὅλον τὸ βιβλίον ἐκ τούτων σύγκειται , τὸ δὲ πρῶτον αὐτοῦ μέρος ἁπάσης τῆς Ἱπποκράτους τέχνης ἔχει τὴν οἷον κρηπῖδα , διὸ καὶ θαυμάζειν ἔφην ἐνίων ἀποξενούντων αὐτὸ τῆς τοῦ Ἱπποκράτους ἐννοίας . οἱ πλεῖστοι μὲν γὰρ τῶν γνόντων Ἱπποκράτειον τέχνην τοῖς γνησίοις αὐτὸ συγκαταριθμοῦσι , νομίζοντες τοῦ μεγάλου Ἱπποκράτους σύγγραμμα , τινὲς δὲ Πολύβου τοῦ μαθητοῦ τε ἅμα καὶ διαδεξαμένου τὴν τῶν νέων διδασκαλίαν , ὃς οὐδὲν ὅλως φαίνεται μετακινήσας τῶν Ἱπποκράτους δογμάτων ἐν οὐδενὶ τῶν ἑαυτοῦ βιβλίων , ὡσπερ οὐδὲ Θεσσαλὸς ὁ αὐτοῦ υἱὸς , θαυμάσιος μὲν ἀνὴρ καὶ οὗτος γενόμενος , ἀλλ᾿ οὐ καταμείνας ἐν τῇ πατρίδι καθάπερ ὁ Πόλυβος . Ἀρχελάῳ γὰρ τῷ Μακεδονίας βασιλεῖ συνεγένετο . πεπιστεύκασι μὲν οὖν , ὡς ἔφην , καὶ ἄλλοι σχεδὸν ἄπαντες ἰατροὶ , πλὴν ὀλίγων δή τινων , Ἱπποκράτους εἶναι τὸ περὶ φύσιος ἀνθρώπου βιβλίον , οὐκ ἀγνοεῖ δὲ οὐδὲ Πλάτων αὐτός . γράφει γοῦν ἐν Φαίδρῳ προγεγραμμένην ῥῆσιν ὀλίγον ἔμπροσθεν , ἦς ἡ ἀρχὴ , ΣΩ . Ψυχῆς οὖν φύσιν ἀξίως λόγου κατανοῆσαι οἴει δυνατὸν εἶναι ἄνευ τῆς τοῦ ὅλου φύσεως ; ΦΑΙ . εἰ μὲν οὖν Ἱπποκράτει τῷ τῶν Ἀσκληπιαδῶν δεῖ τι πείθεσθαι , οὐδὲ περὶ τοῦ σώματος ἄνευ τῆς μεθόδου ταύτης . ταύτην τὴν ῥῆσιν ἐχρῆν ἀναγνόντας τοὺς εἰκῆ φλυαροῦντας ἐπισκέψασθαι τίνι τῶν βιβλίων Ἱπποκράτους ἡ ὑπὸ Πλάτωνος ἐπαινουμένη μέθοδος γέγραπται . φανεῖται γὰρ οὐ καθ᾿ ἓν ἄλλο παρὰ τὸ προκείμενον ἡμῖν σύγγραμμα τὸ περὶ φύσιος ἀνθρώπου . ἔπειτα δὲ καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ὦν ὁ Πλάτων διῆλθεν , ἃ κᾀγὼ διά τε τῶν περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων ἐδίδαξα καὶ νῦν οὐχ ἦττον ἔρχομαι δείξων , ἐπειδήπερ ὑμῖν οὕτως ἔδοξεν . ἐκεῖνο δ᾿ οὖν ἔτι προσθεὶς τῷ λόγῳ πρὸς τὴν ἐξήγησιν ἀφίξομαι τῶν ἐν τῷ βιβλίῳ ῥήσεων · ἐκπεσόντος εἰς πολλοὺς τοῦ γραφέντος μοί ποτε βιβλίου περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων , ἐπαινεθέντος τε πρὸς ἁπάντων τῶν πεπαιδευμένων , ὀλίγοι τινὲς τῶν ἀπαιδεύτων , ὅσοι τῶν μὲν ἐν αὐτῷ γεγραμμένων ἀποδείξεων οὐδεμίαν ἠδυνήθησαν ἐλέγξαι , καίτοι γ᾿ ἐπιχειρήσαντες , ἀπεπνίγοντο δὲ ὑπὸ τοῦ φθόνου , τοῦτο ᾠήθησαν ἱκανὸν εἶναι πρὸς διαβολὴν , ὡς οὐκ ἔστιν Ἱπποκράτους αὐτοῦ . τὸ σύγγραμμα τοίνυν ἔστω μήθ᾿ Ἱπποκράτους μήτ᾿ αὐτοῦ Πολύβου , μηδ᾿ , εἰ βούλοιντο , γεγράφθω τὴν ἀρχήν τι σύγγραμμα περὶ φύσιος ἀνθρώπου , δεικνύον ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ τὰ σώμαθ᾿ ἡμῶν γεγονέναι . εἰ γὰρ καὶ τοῦτ᾿ αὐτοῖς χαρισόμεθα , τό γε ἐκ τούτων συγκεῖσθαι τὰ σώμαθ᾿ ἡμῶν , Ἱπποκράτους ἐστὶ δόγμα . φαίνεται γὰρ ἐν τοῖς γνησιωτάτοις ἑαυτοῦ βιβλίοις οὐ μόνον τὰς τῶν νόσων διαφορὰς ἀκολούθως ταῖς ἀρχαῖς ταύταις ποιούμενος , ἀλλὰ καὶ τοὺς τῶν ἰάσεων τρόπους ἐντεῦθεν εὑρίσκων . τὰ νοσήματα μὲν γὰρ αὐτῶν κατὰ τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρὸν , ὑγρόν τε καὶ ξηρὸν ἀλλήλων διαφέρει . ἡ θεραπεία δὲ γίγνεται τῶν μὲν θερμῶν ψυχομένων , τῶν δ᾿ ὑγρῶν ξηραινομένων , ὥσπερ γε καὶ τῶν μὲν ψυχρῶν θερμαινομένων , τῶν δὲ ξηρῶν ὑγραινομένων . ἔτι τε τούτων ἔμπροσθεν αὐτῶν τῶν κατὰ τοὺς ἀνθρώπους φύσεων τὰς μὲν θερμὰς ἡγεῖται , τὰς δὲ ψυχρὰς , τὰς δὲ ὑγρὰς , τὰς δὲ ξηρὰς , ἡλικίας τε ὡσαύτως καὶ χώρας κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἀλλήλων διαφέρειν ὑπολαμβάνει , μηδὲν τούτων Ἐρασιστράτου ποτὲ φθεγξαμένου , καθάπερ οὐδὲ ἄλλου τινὸς , ὅσοι τὸ θερμὸν ἐπίκτητον , οὐ σύμφυτον εἶναι νομίζουσιν . οὕτω δὲ καὶ τἄλλα πάντα τὰ κατὰ μέρος ὁ μὲν Ἱπποκράτης εἰς τὰς ἀρχὰς ταύτας ἀναφέρει , οὐ φυλάττει δ᾿ Ἐρασίστρατος , ὡς διὰ τοῦτο καὶ τῶν φυσικῶν ἔργων ἀνεπιζήτητα καταλιπεῖν ἔνια , καθάπερ ἐδιδάξαμεν ἐν τοῖς τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασι . ἐπεὶ δὲ οἱ πᾶσι λωβώμενοι τοῖς καλοῖς ἐγκαλοῦσι τῷ μήκει τοῦ λόγου , πάντα μᾶλλον ἢ ὑπομνήματα γράφειν ἡμᾶς εἰπόντες , ἔγνωκα καὶ ταύτην αὐτῶν ἀποκόψαι τὴν ἐπήρειαν , ἰδίαν γράψας ἑτέραν πραγματείαν , ἐν ᾗ δείξω τὴν αὐτὴν δόξαν Ἱπποκράτει ἐμὲ διαφυλάττοντα , τῇ κατὰ τὸ περὶ φύσεως ἀνθρώπου γεγραμμένῃ καὶ κατὰ τὰ ἄλλα πάντα συγγράμματα . οἶδα δὲ πάλιν ὥσπερ ἐν ἅπασι τοῖς ἀποδεικνυομένοις ὑφ᾿ ἡμῶν , οἱ βάσκανοι διαβάλλειν αἰδεσθέντες τὰ πρὸς ἁπάντων ἐπαινούμενα , μέμφονταί τινα θεωρήματα τῶν κοινωνούντων αὐτοῖς , οὕτω καὶ νῦν πράξοντας αὐτούς . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν γραφησομένων βιβλίων ἐροῦσι χρῆσθαι μὲν ὄντως Ἱπποκράτην σκοποῖς στοιχειώδεσι , τῷ θερμῷ καὶ ψυχρῷ καὶ ξηρῷ καὶ ὑγρῷ , οὐ μήν γ᾿ ἀληθῶς ὑπολαμβάνειν αὐτόν . ὅταν δ᾿ ἀποδεικνύῃ πάλιν , ἐκ τούτων τὰ σώμαθ᾿ ἡμῶν συγκεῖσθαι , μὴ δοκεῖν Ἱπποκράτει τοῦτο ἐροῦσιν , οὐ γὰρ εἶναι τὸ περὶ φύσεως ἀνθρώπου βιβλίον Ἱπποκράτους . ὥσπερ οὖν ἐκεῖνοι κακουργοῦντες οὐ παύονται , οὕτω καὶ ἡμεῖς μεμνῆσθαι τῶν προκειμένων ἐν ἑκάστῳ τῶν ὑπομνημάτων ἀναμιμνήσκειν αὐτοὺς καὶ μήθ᾿ ὅταν ἀποδεικνύωμεν Ἱπποκράτην κατὰ πάντα τὰ συγγράμματα θεμέλιον τῆς ἑαυτοῦ τέχνης τιθέμενον ἐν τῇ περὶ τῶν εὑρημένων στοιχείων ἐπιστήμῃ , καταλιπόντες τοῦτο , περὶ τῆς ἀληθείας αὐτῶν ζητῶσι , μήθ᾿ ὅταν περὶ τῆς ἀληθείας ζητῶμεν , ἢ καὶ ἀποδεικνύωμεν , ἀποχωρείτωσαν ἐπὶ τὴν περὶ τῆς γνώμης αὐτοῦ σκέψιν , ἀλλ᾿ ἰδίᾳ μὲν εἰ ἀληθὴς ὁ περὶ τῶν στοιχείων λόγος ἐξεταζέτωσαν , ἰδίᾳ δὲ , εἰ ταῦθ᾿ Ἱπποκράτης ἐτίθετο στοιχεῖα . δυοῖν οὖν ὄντοιν τούτοιν τοῖν προβλημάτοιν , τὸ πρότερον ἔν τε τῷ περὶ τῶν καθ᾿ Ἱπποκράτην στοιχείων κᾀν τῷ νῦν προκειμένῳ λόγῳ σκοπείτωσαν . ἐκ περιουσίας δὲ κατὰ τὴν ἀκολουθίαν τοῖς οὐκ ἀσυνέτοις φαίνεται τὰ αὐτὰ τιθέμενος ἀεὶ στοιχεῖα , τό τε βιβλίον τὸ νῦν ἡμῖν προκείμενον αὐτὸς γράψας .
Lemmas: προοίμιον Γάληνος . περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον πάλαι ποτέ ὑπόμνημα ὁ ἑταῖρος τις πρός ἀποδημία στέλλω γράφω ἐπιδίδωμι , ὁ ἐκεῖνος στοχάζομαι ἕξις · ὅς οὖν οἶδα αὐτός ἀκριβής ἐπίσταμαι , οὔτε ἀποδείκνυμι κατά ὁ ἀρχή ὁ σύγγραμμα οὔτε ἀναμιμνῄσκω καί περ εἴωθα οὕτως πράσσω , ὅταν κοινός ὁ λόγος ἅπας ὁ ἀναγιγνώσκω αὐτός εἰμί μέλλω . φθάνω δέ οὐ οἶδα ὅπως εἰς πολύς ἐκπίπτω ὁ σύγγραμμα , οὐκέτι ἕτερος ἐπί αὐτός ποιέω δοκέω ἐγώ , καί ὁ ἐξήγησις ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον διά οὗτος ἀναβάλλω , ὅτι ὁ συνέχω πᾶς διά ὁ προεκδίδωμι ὑπόμνημα , ὅς περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον ἐπιγράφω , σαφής δείκνυμι . νῦν οὖν ἐπειδή καί αὐτός ὁ Ἱπποκράτειος σύγγραμμα ἐξήγησις οὐ μόνος ὁ ἀναγκαῖος εἰς ὁ δόγμα λέξις , ὡς ἐν ἐκεῖνος πρότερος ποιέω , ἀλλά ἅπας ἐφεξῆς , δέω ὁ ἑταῖρος παρά ἐγώ λαμβάνω , ἄρχω ὁ ἐξήγησις ἐκεῖνος λέγω πρότερος , ὅσος παραλείπω λέγω ἐν ἀρχή ὁ περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον , ἐπειδή γιγνώσκω αὐτός ὁ ἑταῖρος ἐφίστημι . εἷς μέν δή καί πρῶτος εἰμί λέγω , ὅς τις ποτέ σημαίνω πρός ὁ ὁ φύσις ὄνομα , ἀπό ὅς καί ὁ παλαιός φιλόσοφος ἔνιοι παρονομάζω καλέω φυσικός . γίγνομαι δέ ἐγώ ὅς ἕνεκα λέγω οὗτος δῆλος ἀναγιγνώσκω ὁ περί φύσις αὐτός γράφω βιβλίον . φαίνω γάρ ἐξηγέομαι ὁ πρῶτος οὐσία ὁποῖος τις εἰμί , ὅς ἀγέννητος τε καί ἀίδιος εἰμί φημί , ὑποβάλλω ἅπας ὁ γεννητός καί φθαρτός σῶμα , ὁ τε ὑπάρχω κατά ὁ ἴδιος λόγος ἕκαστος ὁ γεννάω τε καί φθείρω , ὅς γιγνώσκω ἕπομαι καί ὁ ὁ ἄλλος γνῶσις , ὅσος μή κατά ὁ ἴδιος λόγος ἕκαστος ὁ κατά μέρος οὐσία συμβαίνω . τέλειος μέν οὖν διδασκαλία ὁ ἕκαστος ὁ εἰμί φύσις οὕτως γίγνομαι · ἔͅν εἷς δή τις ἤ δύο ὁ ὑπάρχω τις διέρχομαι καί οὕτως ἐθίζω λέγω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς περί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἀποφαίνω τις , καθά καί ὁ ποιητής . προλέγω γάρ Ὡς ἄρα φωνέω πόρω φάρμακον Ἀργειφόντης Ἐκ γῆ ἀναιρέω , καί ἐγώ φύσις αὐτός δείκνυμι . ἐφεξῆς φημί Ῥίζα μέν μέλας ἔχω , γάλα δέ ἴκελος ἄνθος . οὕτως δέ καί ὁ περί ὁ βοτάνη γράφω ἤ ὅλος περί φυτόν ἐκδιδάσκω ὁ αἰσθητός αὐτός φύσις , ὁποῖος εἰμί ἕκαστος ἅπτω καί γεύω καί ὀσμάομαι καί βλέπω διηγέομαι τίς τε ἔχω δυνάμις ἤ εἴσω ὁ σῶμα λαμβάνω ἤ ἔξωθεν ἐπιτίθημι . ἐν οὗτος γάρ ὁ αἰσθητός φύσις ἕκαστος ὁ εἰμί εἰμί . ὁ δέ οὗτος ἀνώτερος καί πρῶτος , περί ὅς ἐγώ τε προλέγω καί Πλάτων ἐπίσταμαι συμβουλεύω ὁ βούλομαι ὁστισοῦν πρᾶγμα μέθοδος μεταχειρίζω . παραγράφω δέ σύ καί ὁ ῥῆσις αὐτός . ΣΩ . ψυχή οὖν φύσις ἄξιος λόγος κατανοέω οἴομαι δυνατός εἰμί ἄνευ ὁ ὁ ὅλος φύσις ; φαΐ . εἰ μέν οὖν Ἱπποκράτης ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης δέω τις πείθω , οὐδέ περί σῶμα ἄνευ ὁ μέθοδος οὗτος . ΣΩ . καλός γάρ , ὦ ἑταῖρος , λέγω · χρή μέντοι πρός ὁ Ἱπποκράτης ὁ λόγος ἐξετάζω σκοπέω εἰ συμφωνέω . φαΐ . φημί . ΣΩ . ὁ τοίνυν περί φύσις σκοπέω τίς ποτέ λέγω Ἱπποκράτης τε καί ὁ ἀληθής λόγος , ἆρα οὐ ὧδε ; δέω διανοέω περί ὅστις φύσις . πρῶτος μέν εἰ ἁπλόος ἤ πολυειδής εἰμί , οὗπερ βούλομαι εἰμί αὐτός τεχνικός καί ἄλλος δυνατός ποιέω . ἔπειτα δέ ἐάν μέν ἁπλόος εἰμί , σκοπέω ὁ δύναμις αὐτός , τίς πρός τίς φύω εἰς ὁ δράω ἔχω , ἤ τίς εἰς ὁ πάσχω ὑπό ὁ . ἐάν δέ πολύς εἶδος ἔχω , οὗτος ἀριθμέω , ὅς ἐπί εἷς , οὗτος ὁράω ἐπί ἕκαστος , ὁ τίς ποιέω αὐτός φύω , ἤ ὁ τίς πάσχω ὑπό ὁ . οὗτος σύ καί ὁ ὁ Πλάτων ῥῆσις ἐκ ὁ Φαῖδρας , διδάσκω ὁ τε ὁ φύσις ὄνομα ὁ σημαίνω , ὅπως τε χρή μέθοδος ὁ οὐσία αὐτός ἐπισκοπέω . τοιοῦτος δέ εὑρίσκω ἄν ἅπας ὁ περί φύσις ἐπιγράφω βιβλίον ὁ παλαιός φιλόσοφος , Ἐμπεδοκλῆς , Παρμενίδης , Μέλισσος , Ἀλκμαίων , Ἡράκλειτος . τις δέ οὐ εἷς , ἀλλά πολύς βιβλίον ὁ θεωρία ποιέω οὗτος . ἔνιοι δέ καί πάνυ πολύς , καθά Ἐπίκουρος . ἄρχω γάρ καί αὐτός ὥσπερ οὖν καί ὁ ἄλλος πᾶς ἀπό ὁ ζητέω πότερος εἷς τις καί ἁπλόος εἰμί ὅς ὁ φύσις εὑρίσκω ἐπιχειρέω , ἤ σύνθετος ἐκ τις ἑαυτοῦ πρότερος ἁπλόος , ὅς ὁ μετά αὐτός ὁ παλαιός ἐθίζω ὀνομάζω στοιχεῖον . καθά ἐπί ὁ φωνή ὁ γραμματικός τέσσαρες καί εἴκοσι φημί εἰμί στοιχεῖον , τουτέστι ἁπλόος τε καί πρῶτος μόριον , μηκέτι εἰς ἄλλος διαιρέω δύναμαι , καθά ὁ συλλαβή · ὁ γοῦν στρα συλλαβή εἰμί ἀφαιρέω σύ ὁ πρῶτος στοιχεῖον ὁ σ̅ , ὁ ὑπόλοιπος ἔχω ὁ τρα μένω ἔτι συλλαβή . οὕτως δέ καί εἰ αὐτός πάλιν ὁ τρα ὁ πρῶτος ἀφαιρέω γράμμα ὁ τ , ὁ οὗτος ὑπόλοιπος ἔχω διαιρέω δύναμαι ὁ ρ̅α̅ . οὐ μήν ὁ γε α διαιρέω ἔτι καί δείκνυμι ἐκ δύο ἤ τρεῖς φθόγγος , ὥσπερ ἄλλος πολύς σύγκειμαι . ἀλλά εἰμί εἷς αὐτός ἀδιαίρετος φθόγγος , οὐ κατά ποσός ἁπλῶς , ὡς ἑτέρωθι δείκνυμι ἐγώ τε καί ἄλλος πολύς ὁ φιλόσοφος , ἀλλά κατά μόνος ὁ εἶδος . οὕτως δέ καί ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ ἐν γένεσις καί φθορά σῶμα εἰμί λέγω , ἀήρ καί πῦρ καί γῆ καί ὕδωρ , ἐπεί μηκέτι δυνατός εἰμί ἕκαστος αὐτός εἰς εἶδος πολύς τέμνω , διά οὗτος ὁ φυσιολογία ἀρχή αὐτός τίθημι . πρῶτος μέν γάρ εἰμί σῶμα ἐλαχύς ἔννοια κατά ποσός , ἐφεξῆς δέ ἄλλος δεύτερος κατά ὁ ποιός , ὡς ἐπί ὁ ὁ φωνή στοιχεῖον δείκνυμι , καί διΐστημι γε πρός ἀλλήλων ὁ φυσικός φιλόσοφος . τις μέν κατά ὁ ποσός ὑποτίθημι ὁ στοιχεῖον ὁ ἐν γένεσις καί φθορά σῶμα ἐλαχύς μόριον , τις δέ κατά ὁ ποιός . ἀλλά περί μέν ὁ σημαίνω πρός ὁ στοιχεῖον φωνή ἐν ὁ πρῶτος περί ὁ ἰατρικός ὄνομα ἐπί πολύς λέγω , καθά γε καί περί ὁ ὁ φύσις ἐν ὁ πέμπτος . νυνί δέ οὐ περί προσηγορία ἤ σημαίνω , ἀλλά περί ὁ πρᾶγμα αὐτός ὁ λόγος ἐγώ εἰμί , ἐκ ὅς ἐλαχύς , εἴτε κατά μέγεθος εἴτε κατά εἶδος , ὁ πρῶτος σύνθεσις γίγνομαι ὁ γεννητός σῶμα , ὅς Ἀριστοτέλης καί ἐγώ ὀνομάζω ὁμοιομερής . δεύτερος γάρ ἐκ οὗτος ἄλλος σύνθεσις γίγνομαι σῶμα , ὅς καλέω ὀργανικός , χείρ , σκέλος , ὀφθαλμός τε καί γλῶσσα καί πνεύμων καί καρδία , ἧπαρ τε καί σπλήν καί νεφρός καί γαστήρ καί μήτρα , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . σύγκειμαι γάρ ἐκ ὁ πρῶτος καί ὁμοιομερής , ὅς δή καί πρωτόγονος καλέω εἴωθα ὁ Πλάτων , ὁ πρῶτος ὁ τοιοῦτος ὄργανον φύσις . ὑπέρ οὗτος ὁ διαφορά λέγω μέν ἤδη καί κατά εἷς τις γράμμα , λέγω δέ καί νῦν ἐπί κεφάλαιος , ἕνεκα σαφής διδασκαλία . ὁμοιομερής μέν εἰμί ὀστέον καί χόνδρος καί σύνδεσμος , ὁμοιομερής δέ καί ὑμήν καί πιμελή καί σάρξ , ὁ τε ὁ μῦς ὁ ἴς περιπλάσσω καί αὐτός εἰμί ὁμοιομερής , ὁ τε ἐν ὁ σπλάγχνον , ὅς δή καί παρέγχυμα καλέω Ἐρασίστρατος εἴωθα . δείκνυμι δέ εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ πραγματεία , ἐν ὅς ὁ θεραπευτικός μέθοδος , ὁποῖος τις εἰμί , ἀποδείκνυμι , ἀδύνατος εἰμί ἐνδεικτικός θεραπεύω περί ὁ ὁμοιομερής σῶμα ἄνευ ὁ γιγνώσκω πότερος ἁπλόος ἕκαστος αὐτός εἰμί , ἤ ἐκ πολύς σύγκειμαι , καί πότερος ἐκεῖνος κεράννυμι διά ὅλος , ἤ ψαύω μόνος . δείκνυμι δέ καί ὡς ἔνιοι ὁ ἰατρός , ὅς εἰμί καί ὁ Ἐρασίστρατος , ἐκ ἥμισυς μέρος εἰμί δογματικός , ὁ μέν ὁ ὀργανικός μόριον νόσημα λογικός θεραπεύω , ὁ δέ ὁ ὁμοιομερής ἤ οὐδέ ὅλος , ἤ ἐμπειρικός . ὁ πολύς δέ αὐτός οὐδέ ὅπῃ διαφέρω ὁ ὁ ὀργανικός νόσημα ὁ ἐν ὁ ὁμοιομερής γίγνομαι ἐπίσταμαι , καθά οὐδέ περί ὁ κατά ἑκάτερος αὐτός ἀριθμός . ἀλλά σύ γε , ὦ ἑταῖρος , καί περί ὁ ὁ νόσημα διαφορά εἷς τις ὁ ἡμέτερος ὑπόμνημα ἔχω καί ὁ ἴαμα οὐ μικρός πραγματεία , ὅς ἐπιγράφω μέθοδος θεραπευτικός . ἀλλά καί οὗτος καί ὁ ἄλλος ὁ περί ὁ φύσις ὁ σῶμα ἐγώ ἀπαιτέω λόγος , ὅς ἐν ὁ πρόκειμαι σύγγραμμα διδάσκω . διό καί θαυμάζω ἄν τις ἐκεῖνος , ὅσος νομίζω ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον οὐ εἰμί ὁ γνήσιος Ἱπποκράτης , ἀλλά , ὡς αὐτός καλέω εἴωθα , νόθος , ἀπατάω ἐκ ὁ ἐν αὐτός διασκευάζω τε καί παρεγγράφω , ὑπέρ ὅς ἐπί πολύς μέν ἐν αὐτός οὗτος ἐπιδείκνυμι ὁ ὑπόμνημα , ἀρκέω δέ νῦν λέγω ὅσος εἰͅν ὁ γνήσιος ἤ καί νόθος Ἱπποκράτης σύγγραμμα λέγω , κατά λέξις οὕτως ἔχω . οὗτος ὁ βιβλίον ὁ μέν κατά ὁ εἷς γράμμα μέρος ὁ πρῶτος εἰς διακόσιοι καί τεσσαράκοντα στίχος ἐξήκω , δείκνυμι ἐκ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός ὁ μέν ζῷον σῶμα γίγνομαι , μετά ὁ καί διδάσκω περί ὁ ὁ χυμός φύσις , ὁ δέ ἀπό ὅδε ποικίλος τε εἰμί . ὁ μέν γάρ πρῶτος αὐτός μέρος διακρίνω ὁ σποραδικός ὀνομάζω νόσος ἀπό ὁ ἐπιδημία γε καί λοιμώδης , ἴδιος τε θεραπεία ἑκάτερος ὁ γένος , ἐν ὁ καθόλου διδάσκω . ὁ δέ μετά αὐτός ἀνατομή φλέψ διέρχομαι . ᾄπειτα περί νόσημα εἰμί ποικίλος διδασκαλία καί μετά οὗτος ὑγιεινός δίαιτα πρός ἰδιώτης γράφω . ἔͅπειτα ἐφεξῆς ὅπως ἄν τις ὁ παχύς ἄνθρωπος λεπτύνω , ἤ ὁ λεπτός σαρκόω , ὅς ζευκταίω διδασκαλία περί ἔμετος . εἶτα τις ὑπογραφή διά βραχύς δίαιτα παιδίον καί μετά οὗτος γυνή , εἶτα ὁ γυμνάζω , εἶτα ἐπί τέλος πρόσκειμαι διά στίχος ὡς δέκα , περί ὁ ἐγκέφαλος νόσος εἰκῇ καί ὡς τυγχάνω προσρίπτω . εὔδηλος οὖν ὅτι ὁ μέν ὅλος βιβλίον ἐκ πολύς διασκευάζω καί σύγκειμαι σχεδόν εἰς ἑξακόσιοι στίχος ἤ βραχύς τις ἥσσων ἐκτείνω . ἔχω δέ ὁ μέν πρῶτος λόγος , ἔνθα περί ὁ στοιχεῖον καί ὁ χυμός διέρχομαι , παντοίως ἔχω ὁ Ἱπποκράτης τέχνη . ὥσπερ γε καί ὁ δεύτερος , ὁ διακριτικός ὁ ἐπιδημία τε καί σποραδικός νόσημα . ὁ δέ περί ὁ ὁ φλέψ ἀνατομή ἐναργής παρέγκειμαι ἔχω μοχθηρός ὅλος . οὔτε γάρ ὁ φαίνω ὁμολογέω καί ὁ ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία λέγω μάχομαι . ὁ δέ ἑξῆς ὁ μέν παρέγκειμαι , περί ὅς ὅτε ἐξηγέομαι σύ ὁ βιβλίον , ἀκριβόω · ὁ δέ εἰμί ἀξιόλογος καί διά βραχύς καλός λέγω καί ὁ Ἱπποκράτης ἔχω τέχνη , ὥσπερ ὅσος περί ὁ ὑγιεινός δίαιτα λέγω . ὁ μέν ὅλος ὁ βιβλίον ἐκ οὗτος σύγκειμαι , ὁ δέ πρῶτος αὐτός μέρος ἅπας ὁ Ἱπποκράτης τέχνη ἔχω ὁ οἷος κρηπίς , διό καί θαυμάζω φημί ἔνιοι ἀποξενόω αὐτός ὁ ὁ Ἱπποκράτης ἔννοια . ὁ πολύς μέν γάρ ὁ γιγνώσκω Ἱπποκράτειος τέχνη ὁ γνήσιος αὐτός συγκαταριθμέω , νομίζω ὁ μέγας Ἱπποκράτης σύγγραμμα , τις δέ Πόλυβος ὁ μαθητής τε ἅμα καί διαδέχομαι ὁ ὁ νέος διδασκαλία , ὅς οὐδείς ὅλος φαίνω μετακινέω ὁ Ἱπποκράτης δόγμα ἐν οὐδείς ὁ ἑαυτοῦ βιβλίον , ὡς οὐδέ Θεσσαλός ὁ αὐτός υἱός , θαυμάσιος μέν ἀνήρ καί οὗτος γίγνομαι , ἀλλά οὐ καταμένω ἐν ὁ πατρίς καθά ὁ Πόλυβος . Ἀρχέλαος γάρ ὁ Μακεδονία βασιλεύς συγγίγνομαι . πιστεύω μέν οὖν , ὡς φημί , καί ἄλλος σχεδόν ἀπάντομαι ἰατρός , πλήν ὀλίγος δή τις , Ἱπποκράτης εἰμί ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον , οὐ ἀγνοέω δέ οὐδέ Πλάτων αὐτός . γράφω γοῦν ἐν Φαῖδρος προγράφω ῥῆσις ὀλίγος ἔμπροσθεν , ὅς ὁ ἀρχή , ΣΩ . ψυχή οὖν φύσις ἄξιος λόγος κατανοέω οἴομαι δυνατός εἰμί ἄνευ ὁ ὁ ὅλος φύσις ; φαΐ . εἰ μέν οὖν Ἱπποκράτης ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης δέω τις πείθω , οὐδέ περί ὁ σῶμα ἄνευ ὁ μέθοδος οὗτος . οὗτος ὁ ῥῆσις χρή ἀναγιγνώσκω ὁ εἰκῇ φλυαρέω ἐπισκοπέω τίς ὁ βιβλίον Ἱπποκράτης ὁ ὑπό Πλάτων ἐπαινέω μέθοδος γράφω . φαίνω γάρ οὐ κατά εἷς ἄλλος παρά ὁ πρόκειμαι ἐγώ σύγγραμμα ὁ περί φύσις ἄνθρωπος . ἔπειτα δέ καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ὅς ὁ Πλάτων διέρχομαι , ὅς ἐͅγώ διά τε ὁ περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον διδάσκω καί νῦν οὐ ἀίσσω ἔρχομαι δείκνυμι , ἐπειδή σύ οὕτως δοκέω . ἐκεῖνος δέ οὖν ἔτι προστίθημι ὁ λόγος πρός ὁ ἐξήγησις ἀφικνέομαι ὁ ἐν ὁ βιβλίον ῥῆσις · ἐκπίπτω εἰς πολύς ὁ γράφω ἐγώ ποτέ βιβλίον περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον , ἐπαινέω τε πρός ἅπας ὁ παιδεύω , ὀλίγος τις ὁ ἀπαίδευτος , ὅσος ὁ μέν ἐν αὐτός γράφω ἀπόδειξις οὐδείς δύναμαι ἐλέγχω , καίτοι γε ἐπιχειρέω , ἀποπνίγω δέ ὑπό ὁ φθόνος , οὗτος οἴομαι ἱκανός εἰμί πρός διαβολή , ὡς οὐ εἰμί Ἱπποκράτης αὐτός . ὁ σύγγραμμα τοίνυν εἰμί μήτε Ἱπποκράτης μήτε αὐτός Πόλυβος , μηδέ , εἰ βούλομαι , γράφω ὁ ἀρχή τις σύγγραμμα περί φύσις ἄνθρωπος , δείκνυμι ἐκ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός ὁ σῶμα ἐγώ γίγνομαι . εἰ γάρ καί οὗτος αὐτός χαρίζω , ὁ γε ἐκ οὗτος σύγκειμαι ὁ σῶμα ἐγώ , Ἱπποκράτης εἰμί δόγμα . φαίνω γάρ ἐν ὁ γνήσιος ἑαυτοῦ βιβλίον οὐ μόνος ὁ ὁ νόσος διαφορά ἀκόλουθος ὁ ἀρχή οὗτος ποιέω , ἀλλά καί ὁ ὁ ἴασις τρόπος ἐντεῦθεν εὑρίσκω . ὁ νόσημα μέν γάρ αὐτός κατά ὁ θερμός τε καί ψυχρός , ὑγρός τε καί ξηρός ἀλλήλων διαφέρω . ὁ θεραπεία δέ γίγνομαι ὁ μέν θερμός ψύχω , ὁ δέ ὑγρός ξηραίνω , ὥσπερ γε καί ὁ μέν ψυχρός θερμαίνω , ὁ δέ ξηρός ὑγραίνω . ἔτι τε οὗτος ἔμπροσθεν αὐτός ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος φύσις ὁ μέν θερμός ἡγέομαι , ὁ δέ ψυχρός , ὁ δέ ὑγρός , ὁ δέ ξηρός , ἡλικία τε ὡσαύτως καί χώρα κατά ὁ αὐτός τρόπος ἀλλήλων διαφέρω ὑπολαμβάνω , μηδείς οὗτος Ἐρασίστρατος ποτέ φθέγγομαι , καθά οὐδέ ἄλλος τις , ὅσος ὁ θερμός ἐπίκτητος , οὐ σύμφυτος εἰμί νομίζω . οὕτως δέ καί ἄλλος πᾶς ὁ κατά μέρος ὁ μέν Ἱπποκράτης εἰς ὁ ἀρχή οὗτος ἀναφέρω , οὐ φυλάσσω δέ Ἐρασίστρατος , ὡς διά οὗτος καί ὁ φυσικός ἔργον ἀνεπιζήτητος καταλείπω ἔνιοι , καθά διδάσκω ἐν ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα . ἐπεί δέ ὁ πᾶς λωβάομαι ὁ καλός ἐγκαλέω ὁ μῆκος ὁ λόγος , πᾶς μάλα ἤ ὑπόμνημα γράφω ἐγώ λέγω , γιγνώσκω καί οὗτος αὐτός ἀποκόπτω ὁ ἐπήρεια , ἴδιος γράφω ἕτερος πραγματεία , ἐν ὅς δείκνυμι ὁ αὐτός δόξα Ἱπποκράτης ἐγώ διαφυλάσσω , ὁ κατά ὁ περί φύσις ἄνθρωπος γράφω καί κατά ὁ ἄλλος πᾶς σύγγραμμα . οἶδα δέ πάλιν ὥσπερ ἐν ἅπας ὁ ἀποδείκνυμι ὑπό ἐγώ , ὁ βάσκανος διαβάλλω αἰδέομαι ὁ πρός ἅπας ἐπαινέω , μέμφομαι τις θεώρημα ὁ κοινωνέω αὐτός , οὕτως καί νῦν πράσσω αὐτός . ἐπί μέν γάρ ὁ γράφω βιβλίον λέγω χράω μέν ὄντως Ἱπποκράτης σκοπός στοιχειώδης , ὁ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός , οὐ μήν γε ἀληθής ὑπολαμβάνω αὐτός . ὅταν δέ ἀποδείκνυμι πάλιν , ἐκ οὗτος ὁ σῶμα ἐγώ σύγκειμαι , μή δοκέω Ἱπποκράτης οὗτος λέγω , οὐ γάρ εἰμί ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον Ἱπποκράτης . ὥσπερ οὖν ἐκεῖνος κακουργέω οὐ παύω , οὕτως καί ἐγώ μιμνῄσκω ὁ πρόκειμαι ἐν ἕκαστος ὁ ὑπόμνημα ἀναμιμνῄσκω αὐτός καί μήτε ὅταν ἀποδείκνυμι Ἱπποκράτης κατά πᾶς ὁ σύγγραμμα θεμέλιος ὁ ἑαυτοῦ τέχνη τίθημι ἐν ὁ περί ὁ εὑρίσκω στοιχεῖον ἐπιστήμη , καταλείπω οὗτος , περί ὁ ἀλήθεια αὐτός ζητέω , μήτε ὅταν περί ὁ ἀλήθεια ζητέω , ἤ καί ἀποδείκνυμι , ἀποχωρέω ἐπί ὁ περί ὁ γνώμη αὐτός σκέψις , ἀλλά ἴδιος μέν εἰ ἀληθής ὁ περί ὁ στοιχεῖον λόγος ἐξετάζω , ἴδιος δέ , εἰ οὗτος Ἱπποκράτης τίθημι στοιχεῖον . δύο οὖν εἰμί οὗτος ὁ πρόβλημα , ὁ πρότερος ἐν τε ὁ περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον εἰͅν ὁ νῦν πρόκειμαι λόγος σκοπέω . ἐκ περιουσία δέ κατά ὁ ἀκολουθία ὁ οὐ ἀσύνετος φαίνω ὁ αὐτός τίθημι ἀεί στοιχεῖον , ὁ τε βιβλίον ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι αὐτός γράφω .