galenus.in-hippocratis-de-natura-hominis-librum-commentarii-iii 1.38
Οὕτω δὲ καὶ εἴ τι ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκλίποι τουτέων τῶν συγγεγονότων , οὐκ ἂν δύναιτο ζῇν ὁ ἄνθρωπος . Συγγεγονότα κέκληκε τὸ αἷμα καὶ τὸ φλέγμα καὶ τὰς χολὰς , ἐπειδὴ τὴν πρώτην διάπλασιν ἔσχε τὸ κυούμενον ἐκ τοῦ τῆς μητρὸς αἵματος , ἁπάντων μετέχοντος , αὔξησίν τε καὶ τροφὴν ὁμοίως . ἐὰν μὲν οὖν ἀπόλλυται παντάπασιν ἐκ τοῦ σώματος ἡμῶν ἤτοι τὸ ὑγρὸν , ἢ τὸ ξηρὸν , ἢ τὸ θερμὸν , ἢ τὸ ψυχρὸν , αὐτίκα οἱ χυμοὶ διαφθαρήσονται , κατ᾿ ἐπικράτησιν , οὐκ εἰλικρινῶς οὐδ᾿ ἀκριβῶς ὄντες ὑγροὶ καὶ ξηροὶ καὶ θερμοὶ καὶ ψυχροί . τὸ γοῦν φλέγμα ὑγρὸν καὶ ψυχρὸν εἶναι λέγομεν , οὐχ ὡς μὴ μετέχον τῶν ἐναντίων , ἀλλ᾿ ὡς ἐπικρατούμενον ὑπὸ τούτων . καὶ εἴ γε ψυχρὸν ἀκριβῶς ἦν μόνον , ὡς κρύσταλλος ἂν ἐπεπήγει , καθάπερ γε καὶ εἰ ἀκριβῶς ὑγρὸν ἦν , οὐκ ἂν εἶχε πάχος οὐδὲ γλισχρότητα . κατὰ τὰ αὐτὰ δὲ κἀπὶ τῶν χολῶν · ἥ τε γὰρ ξανθὴ . ξηρὰ ἥ τε μέλαινα ξηρὰ καὶ γεώδης εἶναι λέγεται , μετέχουσα δηλονότι καὶ ὑγρότητος , ἢ οὐκ ἂν ἦν χυμὸς , ἀλλὰ καὶ στερεὸν σῶμα , ὡς ὁ ἀδάμας . οὕτω δὲ καὶ ψυχρὰ λέγεται , διότι πλέον ἐν αὐτῇ ψυχρότητός ἐστιν , ἢ θερμότητος . εἰ γοῦν ἀκριβῶς ἦν ψυχρὰ , κρυστάλλου ἂν δίκην ἐπεπήγει . καὶ τί δεῖ περὶ τούτων λέγειν ; αὐτὸ γὰρ τὸ αἷμα τὸ δοκοῦν εὐκρατότατον λέγεται τοιοῦτο , ὅτι μηδὲν ἐπικρατεῖ μεγάλως ἐν αὐτῷ τῶν ἐναντίων ἀλλήλοις , μήτε τὸ θερμὸν τοῦ ψυχροῦ , μήτε τὸ ψυχρὸν τοῦ θερμοῦ , μήτε τὸ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ , μήτε τὸ ξηρὸν τοῦ ὑγροῦ . ἐπεὶ τοίνυν δεῖται καὶ τὸ αἷμα αὐτὸ τῶν τεττάρων ποιοτήτων , ὑγρότητος καὶ ξηρότητος καὶ θερμότητος καὶ ψυχρότητος , εὔδηλον ὅτι καὶ τῆς τῶν ἄλλων χυμῶν δεήσεται μίξεως . καὶ διὰ τοῦτο τὸ εὐκρατότατον αἷμα μεθέξει τι καὶ φλέγματος καὶ χολῆς ξανθῆς καὶ μελαίνης . ἔστι δὲ καὶ ἕτερός τις λόγος φυσικὸς , οὐ σμικρὰν ἔχων πιθανότητα , καθ᾿ ὃν εἰς ἠθῶν ἐπιτηδείων γένεσιν οἱ τέτταρες ἀποδείκνυνται χυμοὶ χρήσιμοι . προαποδεῖξαι δὲ χρὴ πάλιν ἐν αὐτῷ ταῖς τοῦ σώματος κράσεσιν ἑπόμενα τὰ τῆς ψυχῆς ἤθη , περὶ οὗ καὶ ἡμῖν ἑτέρωθι γέγραπται . τούτου τοίνυν ὑποκειμένου τὸ μὲν ὀξὺ καὶ συνετὸν ἐν τῇ ψυχῇ διὰ τὸν χολώδη χυμὸν ἔσται , τὸ δ᾿ ἑδραῖον καὶ βέβαιον διὰ τὸν μελαγχολικὸν , τὸ δ᾿ ἁπλοῦν καὶ ἠλιθιώτερον διὰ τὸ αἷμα . τοῦ δὲ φλέγματος ἡ φύσις εἰς μὲν ἠθοποιΐαν ἄχρηστος , ἀναγκαίαν δὲ φαίνεται τὴν γένεσιν ἔχειν ἐν τῇ πρώτῃ μεταβολῇ τῶν σιτίων .
Lemmas: οὕτως δέ καί εἰ τις ἐκ ὁ ἄνθρωπος ἐκλείπω οὗτος ὁ συγγίγνομαι , οὐ ἄν δύναμαι ζάω ὁ ἄνθρωπος . συγγίγνομαι καλέω ὁ αἷμα καί ὁ φλέγμα καί ὁ χολή , ἐπειδή ὁ πρῶτος διάπλασις ἔχω ὁ κυέω ἐκ ὁ ὁ μήτηρ αἷμα , ἅπας μετέχω , αὔξησις τε καί τροφή ὅμοιος . ἐάν μέν οὖν ἀπόλλυμι παντάπασι ἐκ ὁ σῶμα ἐγώ ἤτοι ὁ ὑγρός , ἤ ὁ ξηρός , ἤ ὁ θερμός , ἤ ὁ ψυχρός , αὐτίκα ὁ χυμός διαφθείρω , κατά ἐπικράτησις , οὐ εἰλικρινής οὐδέ ἀκριβής εἰμί ὑγρός καί ξηρός καί θερμός καί ψυχρός . ὁ γοῦν φλέγμα ὑγρός καί ψυχρός εἰμί λέγω , οὐ ὡς μή μετέχω ὁ ἐναντίος , ἀλλά ὡς ἐπικρατέω ὑπό οὗτος . καί εἰ γε ψυχρός ἀκριβής εἰμί μόνος , ὡς κρύσταλλος ἄν πήγνυμι , καθά γε καί εἰ ἀκριβής ὑγρός εἰμί , οὐ ἄν ἔχω πάχος οὐδέ γλισχρότης . κατά ὁ αὐτός δέ ἐπί ὁ χολή · ὁ τε γάρ ξανθός . ξηρός ὁ τε μέλας ξηρός καί γεώδης εἰμί λέγω , μετέχω δηλονότι καί ὑγρότης , ἤ οὐ ἄν εἰμί χυμός , ἀλλά καί στερεός σῶμα , ὡς ὁ ἀδάμας . οὕτως δέ καί ψυχρός λέγω , διότι πολύς ἐν αὐτός ψυχρότης εἰμί , ἤ θερμότης . εἰ γοῦν ἀκριβής εἰμί ψυχρός , κρύσταλλος ἄν δίκη πήγνυμι . καί τίς δέω περί οὗτος λέγω ; αὐτός γάρ ὁ αἷμα ὁ δοκέω εὔκρατος λέγω τοιοῦτος , ὅτι μηδείς ἐπικρατέω μέγας ἐν αὐτός ὁ ἐναντίος ἀλλήλων , μήτε ὁ θερμός ὁ ψυχρός , μήτε ὁ ψυχρός ὁ θερμός , μήτε ὁ ὑγρός ὁ ξηρός , μήτε ὁ ξηρός ὁ ὑγρός . ἐπεί τοίνυν δέω καί ὁ αἷμα αὐτός ὁ τέσσαρες ποιότης , ὑγρότης καί ξηρότης καί θερμότης καί ψυχρότης , εὔδηλος ὅτι καί ὁ ὁ ἄλλος χυμός δέω μίξις . καί διά οὗτος ὁ εὔκρατος αἷμα μετέχω τις καί φλέγμα καί χολή ξανθός καί μέλας . εἰμί δέ καί ἕτερος τις λόγος φυσικός , οὐ μικρός ἔχω πιθανότης , κατά ὅς εἰς ἦθος ἐπιτήδειος γένεσις ὁ τέσσαρες ἀποδείκνυμι χυμός χρήσιμος . προαποδείκνυμι δέ χρή πάλιν ἐν αὐτός ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις ἕπομαι ὁ ὁ ψυχή ἦθος , περί ὅς καί ἐγώ ἑτέρωθι γράφω . οὗτος τοίνυν ὑπόκειμαι ὁ μέν ὀξύς καί συνετός ἐν ὁ ψυχή διά ὁ χολώδης χυμός εἰμί , ὁ δέ ἑδραῖος καί βέβαιος διά ὁ μελαγχολικός , ὁ δέ ἁπλόος καί ἠλίθιος διά ὁ αἷμα . ὁ δέ φλέγμα ὁ φύσις εἰς μέν ἠθοποιία ἄχρηστος , ἀναγκαῖος δέ φαίνω ὁ γένεσις ἔχω ἐν ὁ πρῶτος μεταβολή ὁ σιτίον .