galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 3.17
Αἱ δὲ καθ’ ἡμέρην καταστάσιες αἱ μὲν βόρειοι τά τε σώματα ξυνιστῶσι καὶ εὔτονα καὶ εὐκίνητα καὶ εὔχροα καὶ εὐηκοώτερα ποιέουσι καὶ τὰς κοιλίας ξηραίνουσι καὶ τὰ ὄμματα δάκνουσι καὶ περὶ τὸν θώρηκα ἄλγημα ἤν τι προϋπάρχῃ , πονέουσι μᾶλλον . αἱ δὲ νότειοι διαλύουσι τὰ σώματα καὶ ὑγραίνουσι καὶ καρηβαρίας καὶ βαρυηκοΐας καὶ ἰλίγγους ποιέουσιν , ἔν τε τοῖσιν ὀφθαλμοῖσι καὶ ἐν τοῖσι σώμασι δυσκινησίην καὶ τὰς κοιλίας ὑγραίνουσιν . Ξηρὸς καὶ ψυχρὸς ἄνεμος ὑπάρχων ὁ βοῤῥᾶς , ἀναλίσκει μὲν ἅπαντα τὰ ἐκ τοῦ σώματος περιττὰ , τόνον δὲ ἐντίθησι τοῖς ὀργάνοις αὐτοῖς ἐκ τοῦ σφίγγειν τε καὶ συνάγειν αὐτὰ , πιλήσει τῆς οὐσίας . διὰ τοῦτο γοῦν βελτίω πάντα γίγνεται , φησὶ , κατά τε τὰς φυσικὰς καὶ τὰς ψυχικὰς ἐνεργείας . τὰς μὲν γὰρ ψυχικὰς ἐνεδείξατο διὰ τοῦ φάναι εὐκίνητά τε καὶ εὐηκοώτερα , τὰς δὲ φυσικὰς ἐνεργείας , ὅταν εὔχροα λέγῃ . κοινὸν δ’ ἀμφοῖν ἡ εὐτονία , καὶ δῆλον ὡς ἐκ μιᾶς αἰσθήσεως τῆς ἀκοῆς οἷον παραδείγματος ἐδήλωσε καὶ περὶ τῶν ἄλλων . ταυτὶ μὲν οὖν ἀγαθὰ ταῖς βορείαις ὑπάρχει καταστάσεσι καὶ μάλιστα τούτων ἀπολαύουσιν οἱ ὑγιεινῶς ἔχοντες τὰ σώματα καὶ τούτων αὐτῶν οἱ ὑγρότεροι μᾶλλον . ὑπάρχει δέ τινα καὶ κατὰ ταῖς καταστάσεσι ταύταις , ἀλλὰ μικρὰ καὶ οὐχ ὅμοια τοῖς νοτίοις . πῶς γὰρ οὐ σμικρὰ τό τε ἐπισχεθῆναι τὴν γαστέρα καὶ δηχθῆναι τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ παροξυνθῆναι τὰς προϋπαρχούσας ὀδύνας κατὰ τὸν θώρακα ; γνώσῃ δ’ ἐναργέστερον αὐτῶν τὴν σμικρότητα παραβάλλων ταῖς νοτίαις καταστάσεσιν , ἃς διαλύειν ἔφη τὰ σώματα . μέγιστον γὰρ τοῦτο κακὸν εἰς ἅπαν ἐστὶν ἔργον , ζωτικόν τε καὶ ψυχικόν . οὐ μικρὸν δ’ οὐδ’ ἡ καρηβαρία τε καὶ δυσηκοΐα . περὶ δὲ τῶν ἰλίγγων τί δεῖ καὶ λέγειν ; ἐγγὺς γὰρ οὗτοί εἰσιν ἐπιληψίας τε καὶ ἀποπληξίας . ἴλιγγος γάρ ἐστιν ἡ σκοτοδινία , ἥτις γίνεται ὑγροῦ μετὰ παχέος πνεύματος κινουμένου κατὰ τὴν κεφαλὴν , διὸ καὶ προηγεῖται ἐπιληψίας καὶ ἀποπληξίας . ἀλλὰ καὶ δυσκινησίας , φησὶ , κατά τε τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀποτελοῦσι καὶ σύμπαν τὸ σῶμα , μοχθηρὰ δὲ καὶ ταῦτα τὰ συμπτώματα . μόνον δ’ ἐν αὐτοῖς ὑπάρχει τὸ μέτριον , ὅτι τὰς γαστέρας ὑγροτέρας ἐργάζονται . δρῶσι δὲ καὶ τοῦτο καὶ τὰ ἄλλα πάντα μάλιστα μὲν διὰ τὴν ὑγρότητα , πρὸς ταῦτα δὲ καὶ διὰ τὴν θερμότητα . καὶ τό γε κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου γεγραμμένον ἄμεινον ἦν ἐνηλλάχθαι τῇ τάξει , πρῶτον μὲν ἔχον ἐν ἑαυτῷ τὸ ὑγιαίνουσι , δεύτερον δὲ τὸ διαλύουσιν , εἶθ’ οὕτω τὰ ἐφεξῆς . εἰ γὰρ ὑγραίνουσι καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ποιοῦσι , συντελούσης εἰς ταῦτα καὶ τῆς θερμασίας . αἱ μὲν γὰρ ἐνέργειαι γίνονται διὰ τῶν στερεῶν τοῦ ζώου μορίων , ἅπερ δὴ καὶ ὄντως ἐστὶν αὐτοῦ μόρια . βαρύνεται δὲ ταῦτα καὶ διὰ τοῦτ’ ἐνεργεῖ χεῖρον ὑπὸ πλήθους τῶν ὑγρῶν .
Lemmas: ὁ δέ κατά ἡμέρα κατάστασις ὁ μέν βόρειος ὁ τε σῶμα συνιστάω καί εὔτονος καί εὐκίνητος καί εὔχροος καί εὐήκοος ποιέω καί ὁ κοιλία ξηραίνω καί ὁ ὄμμα δάκνω καί περί ὁ θώραξ ἄλγημα ἐάν τις προυπάρχω , πονέω μάλα . ὁ δέ νότειος διαλύω ὁ σῶμα καί ὑγραίνω καί καρηβαρία καί βαρυηκοία καί ἴλιγγος ποιέω , ἐν τε ὁ ὀφθαλμός καί ἐν ὁ σῶμα δυσκινησία καί ὁ κοιλία ὑγραίνω . ξηρός καί ψυχρός ἄνεμος ὑπάρχω ὁ βορέας , ἀναλίσκω μέν ἅπας ὁ ἐκ ὁ σῶμα περισσός , τόνος δέ ἐντίθημι ὁ ὄργανον αὐτός ἐκ ὁ σφίγγω τε καί συνάγω αὐτός , πιλέω ὁ οὐσία . διά οὗτος γοῦν ἀγαθός πᾶς γίγνομαι , φημί , κατά τε ὁ φυσικός καί ὁ ψυχικός ἐνέργεια . ὁ μέν γάρ ψυχικός ἐνδείκνυμι διά ὁ φημί εὐκίνητος τε καί εὐήκοος , ὁ δέ φυσικός ἐνέργεια , ὅταν εὔχροος λέγω . κοινός δέ ἄμφω ὁ εὐτονία , καί δῆλος ὡς ἐκ εἷς αἴσθησις ὁ ἀκοή οἷος παράδειγμα δηλόω καί περί ὁ ἄλλος . οὗτος μέν οὖν ἀγαθός ὁ βόρειος ὑπάρχω κατάστασις καί μάλα οὗτος ἀπολαύω ὁ ὑγιεινός ἔχω ὁ σῶμα καί οὗτος αὐτός ὁ ὑγρός μάλα . ὑπάρχω δέ τις καί κατά ὁ κατάστασις οὗτος , ἀλλά μικρός καί οὐ ὅμοιος ὁ νότιος . πῶς γάρ οὐ μικρός ὁ τε ἐπέχω ὁ γαστήρ καί δάκνω ὁ ὀφθαλμός καί παροξύνω ὁ προυπάρχω ὀδύνη κατά ὁ θώραξ ; γιγνώσκω δέ ἐναργής αὐτός ὁ μικρότης παραβάλλω ὁ νότιος κατάστασις , ὅς διαλύω φημί ὁ σῶμα . μέγας γάρ οὗτος κακός εἰς ἅπας εἰμί ἔργον , ζωτικός τε καί ψυχικός . οὐ μικρός δέ οὐδέ ὁ καρηβαρία τε καί δυσηκοία . περί δέ ὁ ἴλιγγος τίς δέω καί λέγω ; ἐγγύς γάρ οὗτος εἰμί ἐπιληψία τε καί ἀποπληξία . ἴλιγγος γάρ εἰμί ὁ σκοτοδινία , ὅστις γίγνομαι ὑγρός μετά παχύς πνεῦμα κινέω κατά ὁ κεφαλή , διό καί προηγέομαι ἐπιληψία καί ἀποπληξία . ἀλλά καί δυσκινησία , φημί , κατά τε ὁ ὀφθαλμός ἀποτελέω καί σύμπας ὁ σῶμα , μοχθηρός δέ καί οὗτος ὁ σύμπτωμα . μόνος δέ ἐν αὐτός ὑπάρχω ὁ μέτριος , ὅτι ὁ γαστήρ ὑγρός ἐργάζομαι . δράω δέ καί οὗτος καί ὁ ἄλλος πᾶς μάλα μέν διά ὁ ὑγρότης , πρός οὗτος δέ καί διά ὁ θερμότης . καί ὁ γε κατά ὁ ἀρχή ὁ λόγος γράφω ἀγαθός εἰμί ἐναλλάσσω ὁ τάξις , πρῶτος μέν ἔχω ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὑγιαίνω , δεύτερος δέ ὁ διαλύω , εἶτα οὕτως ὁ ἐφεξῆς . εἰ γάρ ὑγραίνω καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ποιέω , συντελέω εἰς οὗτος καί ὁ θερμασία . ὁ μέν γάρ ἐνέργεια γίγνομαι διά ὁ στερεός ὁ ζῷον μόριον , ὅς δή καί ὄντως εἰμί αὐτός μόριον . βαρύνω δέ οὗτος καί διά οὗτος ἐνεργέω κακός ὑπό πλῆθος ὁ ὑγρός .