galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 1.20
Τὰ κρινόμενα καὶ τὰ κεκριμένα ἀρτίως μὴ κινεῖν μηδὲ νεωτεροποιέειν μήτε φαρμακίῃσι μήτ’ ἄλλοισιν ἐρεθιμοῖσι χρῆσθαι , ἀλλ’ ἐᾷν . Τὸν περὶ διαίτης συμπληρώσας λόγον ἐφ’ ἕτερον μεταβαίνει κεφάλαιον , ἐν ᾧ διδάσκει πότε μὲν ἐπιτρεπτέον ἐστὶ τῇ φύσει τὸ πᾶν αὐτῇ περὶ τὸν νοσοῦντα διαπράττεσθαι , μηδὲν ἡμῶν ἄλλο διαπραγματευομένων , ὅ τι μὴ τὸ κατὰ τὴν δίαιταν , πότε δὲ οὐ μόνον τῇ φύσει τὸ πᾶν ἐπιτρεπτέον , ἀλλά τι καὶ αὐτοὺς πραγματεύεσθαι . ἔνθα μὲν οὖν , φησὶν , ἤτοι γέγονεν ἤδη τελεία ἡ κρίσις ἢ γίνεται , τῇ φύσει τὸ πᾶν ἐπιτρέπειν χρὴ καὶ μηδὲν αὐτοὺς νεωτεροποιεῖν , ἔνθα δ’ ἐλλιπῶς κρίνεται , τὸ λεῖπον αὐτοὺς προστιθέναι . τοῦτο δ’ ἔλεγε κἀν τῷ περὶ χυμῶν κατὰ τήνδε τὴν λέξιν . τὰ κρινόμενα ἀπαρτὶ μὴ κινεῖν μήτε φαρμακίῃσι μήτε ἄλλοισιν ἐρεθισμοῖσι νεωτεροποιεῖν . ὅπερ γὰρ ἀρτίως ἐν τοῖς ἀφορισμοῖς ἔφη , τοῦτο ἐν ἐκείνῳ τῷ βιβλίῳ μεταβαλὼν ἀπαρτὶ ὠνόμασεν . ἔστι δὲ καὶ παρὰ τοῖς ἄλλοις παλαιοῖς τοὔνομα τὸ ἀπαρτὶ κατὰ τούτου τοῦ σημαινομένου τοῦ ἀπηρτισμένως καὶ ὁλοκλήρως καὶ ἀνελλιπῶς , ὅπερ αὐτὸ καὶ τὸ ἀπαρτίως νῦν σημαίνει . οὐ γὰρ δὴ τό γε ἐν ἀρτίαις ἡμέραις , ψεῦδος γὰρ δὴ τοῦτο ἐναργῶς , εἴ τις ἐν ἀρτίαις ἡμέραις ἢ ἐκρίθη ἢ κρίνεται , μηδὲν ἐπὶ τούτων νεωτεροποιεῖν . οὐ μὴν οὐδὲ τὸ πρὸ ὀλίγου δηλοῖ τὸ ἀρτίως ἐν ταύτῃ τῇ ῥήσει . δῆλον δὲ μάλιστα μὲν ἐκ τοῦ ῥητοῦ τοῦ ἐπιφερομένου , οὐ γὰρ εἶπεν ἁπλῶς τὰ κεκριμένα ἀρτίως , ἀλλὰ τὰ κρινόμενα καὶ τὰ κεκριμένα . τούτων δὲ τὰ κεκριμένα τάχα ἂν ὁμολογήσειε τῷ ἀρτίως . τὰ δὲ κρινόμενα κατ’ οὐδένα τρόπον , ἀλλὰ κἀξ αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς ἀληθείας δῆλον . οὐ δήπου γὰρ εἴτε τι πρὸ ὀλίγου κέκριται , τοῦτο οὐ χρὴ νεωτεροποιεῖν , ἀλλ’ εἰ μὲν τελέως τε καὶ ἀνελλιπῶς καὶ ὁλοκλήρως , ἀληθὲς ἂν εἴη τὸ λεγόμενον , εἰ δ’ ἐλλιπῶς κατά τι , τὸ λεῖπον αὐτῶν χρὴ προσθεῖναι . τὰ γὰρ μετὰ κρίσιν ὑπολειπόμενα ὑποστροφὰς ποιεῖ , τίς οὖν ἐστιν ἡ τελεία καὶ ἀνελλιπὴς κρίσις , ἢ δῆλον ὅτι καθ’ ἣν πάντα καλῶς γίγνεται καὶ μηδὲ εἶς ἀριθμὸς ἐλλείπεται τῶν κριτικῶν ; πρῶτον μὲν γὰρ ἀμείνων ἡ κατὰ κένωσιν τῆς κατ’ ἀπόστημα , εἶτα ἡ κατὰ τὸν λυποῦντα καὶ πλεονάζοντα χυμὸν τῆς ἄλλον τινὰ κενούσης , καὶ τρίτον ἡ κατ’ ἴξιν τῆς μή . κατ’ ἴξιν δὲ αὐτὸς ὀνομάζει τὸ κατ’ εὐθυωρίαν . ἐπὶ ταύταις ἡ μετ’ εὐφορίας , εἶθ’ ἡ μετὰ πέψεως ἐν ἡμέρᾳ κρισίμῳ . ταῦτα γὰρ πάντα χρὴ παρεῖναι τῇ τελείᾳ κρίσει . ἀπόντος δ’ αὐτῶν τινος ἢ καὶ πλειόνων , οὐκ ἀκριβὴς οὐδ’ ἀπηρτισμένη κρίσις ἂν εἴη .
Lemmas: ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω ἄρτιος μή κινέω μηδέ νεωτεροποιέω μήτε φαρμακία μήτε ἄλλος ἐρεθιμός χράω , ἀλλά ἐάω . ὁ περί δίαιτα συμπληρόω λόγος ἐπί ἕτερος μεταβαίνω κεφάλαιος , ἐν ὅς διδάσκω πότε μέν ἐπιτρεπτέον εἰμί ὁ φύσις ὁ πᾶς αὐτός περί ὁ νοσέω διαπράσσω , μηδείς ἐγώ ἄλλος διαπραγματεύομαι , ὅς τις μή ὁ κατά ὁ δίαιτα , πότε δέ οὐ μόνος ὁ φύσις ὁ πᾶς ἐπιτρεπτέον , ἀλλά τις καί αὐτός πραγματεύομαι . ἔνθα μέν οὖν , φημί , ἤτοι γίγνομαι ἤδη τέλειος ὁ κρίσις ἤ γίγνομαι , ὁ φύσις ὁ πᾶς ἐπιτρέπω χρή καί μηδείς αὐτός νεωτεροποιέω , ἔνθα δέ ἐλλιπής κρίνω , ὁ λείπω αὐτός προστίθημι . οὗτος δέ λέγω ἐν ὁ περί χυμός κατά ὅδε ὁ λέξις . ὁ κρίνω ἀπαρτί μή κινέω μήτε φαρμακία μήτε ἄλλος ἐρεθισμός νεωτεροποιέω . ὅς γάρ ἄρτιος ἐν ὁ ἀφορισμός φημί , οὗτος ἐν ἐκεῖνος ὁ βιβλίον μεταβάλλω ἀπαρτί ὀνομάζω . εἰμί δέ καί παρά ὁ ἄλλος παλαιός ὄνομα ὁ ἀπαρτί κατά οὗτος ὁ σημαίνω ὁ ἀπηρτισμένως καί ὁλόκληρος καί ἀνελλιπής , ὅς αὐτός καί ὁ ἀπαρτίως νῦν σημαίνω . οὐ γάρ δή ὁ γε ἐν ἄρτιος ἡμέρα , ψεῦδος γάρ δή οὗτος ἐναργής , εἰ τις ἐν ἄρτιος ἡμέρα ἤ κρίνω ἤ κρίνω , μηδείς ἐπί οὗτος νεωτεροποιέω . οὐ μήν οὐδέ ὁ πρό ὀλίγος δηλόω ὁ ἄρτιος ἐν οὗτος ὁ ῥῆσις . δῆλος δέ μάλα μέν ἐκ ὁ ῥητός ὁ ἐπιφέρω , οὐ γάρ λέγω ἁπλῶς ὁ κρίνω ἄρτιος , ἀλλά ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω . οὗτος δέ ὁ κρίνω τάχα ἄν ὁμολογέω ὁ ἄρτιος . ὁ δέ κρίνω κατά οὐδείς τρόπος , ἀλλά ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια δῆλος . οὐ δήπου γάρ εἴτε τις πρό ὀλίγος κρίνω , οὗτος οὐ χρή νεωτεροποιέω , ἀλλά εἰ μέν τέλειος τε καί ἀνελλιπής καί ὁλόκληρος , ἀληθής ἄν εἰμί ὁ λέγω , εἰ δέ ἐλλιπής κατά τις , ὁ λείπω αὐτός χρή προστίθημι . ὁ γάρ μετά κρίσις ὑπολείπω ὑποστροφή ποιέω , τίς οὖν εἰμί ὁ τέλειος καί ἀνελλιπής κρίσις , ἤ δῆλος ὅτι κατά ὅς πᾶς καλός γίγνομαι καί μηδέ εἷς ἀριθμός ἐλλείπω ὁ κριτικός ; πρῶτος μέν γάρ ἀγαθός ὁ κατά κένωσις ὁ κατά ἀπόστημα , εἶτα ὁ κατά ὁ λυπέω καί πλεονάζω χυμός ὁ ἄλλος τις κενόω , καί τρίτος ὁ κατά ἵξις ὁ μή . κατά ἵξις δέ αὐτός ὀνομάζω ὁ κατά εὐθυωρία . ἐπί οὗτος ὁ μετά εὐφορία , εἶτα ὁ μετά πέψις ἐν ἡμέρα κρίσιμος . οὗτος γάρ πᾶς χρή πάρειμι ὁ τέλειος κρίσις . ἄπειμι δέ αὐτός τις ἤ καί πολύς , οὐ ἀκριβής οὐδέ ἀπαρτίζω κρίσις ἄν εἰμί .