galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 1.4
Αἱ λεπταὶ καὶ ἀκριβέες δίαιται καὶ ἐν τοῖσι μακροῖσιν ἀεὶ πάθεσι καὶ ἐν τοῖσιν ὀξέσιν , οὗ μὴ ἐπιδέχεται , σφαλεραί . καὶ πάλιν αἱ ἐς τὸ ἔσχατον λεπτότητος ἀφιγμέναι δίαιται χαλεπαί . καὶ γὰρ αἱ πληρώσιες αἱ ἐς τὸ ἔσχατον ἀφιγμέναι χαλεπαί . Ἐν τῷ πρόσθεν ἀφορισμῷ περὶ πάσης καθόλου διαλεχθεὶς ἀμέτρου πληρώσεώς τε καὶ κενώσεως , ἐν τούτῳ περὶ τῆς τῶν νοσούντων διαίτης διεξέρχεται , κελεύων ἡμᾶς ἐν μὲν τοῖς μακροῖς ἀεὶ πάθεσι φυλάττεσθαι τὰς λεπτὰς διαίτας , ἐν δὲ τοῖς ὀξέσιν οὐκ ἀεί . φαίνεται γὰρ τὰ πλεῖστα τούτων λεπτῆς διαίτης δεόμενα , ἔνια δὲ αὐτῶν καὶ τῆς ἐσχάτης λεπτῆς . εἴη δ’ ἂν ἐσχάτως μὲν λεπτὴ δίαιτα ἡ δι’ ἀσιτίας μόνης ἢ μελικράτου μέχρι κρίσεως προϊοῦσα . λεπτὴ δὲ δι’ ὀλίγων ἐδεσμάτων ἢ δι’ ὀλιγοτρόφων , οἷόν περ καὶ ὁ τῆς πτισάνης ἐστὶ χυλός . ὅρος δ’ αὐτῆς ἡ τῆς δυνάμεώς ἐστι καθαίρεσις , ἧσπερ ἕνεκα καὶ τρέφομεν . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ὑγιαινόντων ἀεὶ χρὴ τὴν ῥώμην τῆς δυνάμεως φυλάττειν ἢ παραύξειν ταῖς τροφαῖς , οὐ καθαιρεῖν . καὶ εἴη ἂν ἡ μὲν παραύξουσα τροφὴ ἁδρὰ , ἡ δὲ φυλάττουσα σύμμετρος , ἡ δὲ καθαιροῦσα λεπτή . ταύτην μὲν οὖν φεύγειν χρὴ ἀεί . τῶν δ’ ἄλλων ὁποτέρας ἂν δέηται τὰ παρόντα , χρῆσθαι ταύτῃ . ἐπὶ δὲ τῶν νοσούντων σπάνιον μὲν ἐνίοτε τὴν δύναμιν ἰσχυροτέραν ἧς παρελάβομεν ἐργάζεσθαι , σπεύδομεν δὲ ὡς τὰ πολλὰ , φυλάττειν μὲν ἐν τοῖς χρονίοις μετρίως δὲ καθαιρουμένην διασώζειν ἐν τοῖς ὀξέσιν . εἰ γὰρ ἤτοι φυλάττειν αὐτὴν οἵαν παρελάβομεν ἐν τούτοις ἢ προσαύξειν ἀεὶ σπεύδομεν , αὐξήσομεν τὴν νόσον . τίνα δ’ ἐστὶν ὀξέα νοσήματα , τὰ δεόμενα τῆς ἐσχάτως λεπτοτάτης διαίτης καὶ τίνα λεπτοτάτης μὲν , οὐ μὴν ἐσχάτως , καὶ τίνα τὰ λεπτῆς , ἐπὶ πλέον μὲν ἐν τῷ περὶ διαίτης ὀξέων , ὃ καὶ περὶ πτισάνης ἐπιγράφουσί τινες , ὁ Ἱπποκράτης ἐδίδαξε · καὶ ἡμεῖς δὲ ἐν ταῖς εἰς ἐκεῖνο τὸ βιβλίον ἐξηγήσεσι τὸν ἅπαντα λόγον ἐξειργασάμεθα . νυνὶ δὲ ἀρκεῖ τό γε τοσοῦτον εἰπεῖν , ὡς ἐφ’ ὧν μὲν ἂν νοσημάτων ἡ ἀκμὴ καὶ ἡ κρίσις ἐν τῇ πρώτῃ μέλλῃ γενέσθαι τετράδι , τῆς δυνάμεως ἰσχυρᾶς ὑπαρχούσης ἐπὶ ἀσιτίας παντελοῦς τούτους φυλάξομεν , ὅπερ ἐστὶν ἐσχάτως λεπτοτάτης διαίτης . ἐφ’ ὧν δὲ μὴ ἐξώτερον τῆς πρώτης ἑβδομάδος , ἰσχυρᾶς οὔσης τῆς δυνάμεως , ἀρκέσει μελικράτῳ μόνῳ χρήσασθαι . λεπτοτάτη δ’ ἂν εἴη καὶ αὕτη μόνη δίαιτα , οὐ μὴν ἐσχάτως γε · μὴ θαῤῥοῦντες δὲ τῇ δυνάμει , πτισάνης χυλῷ χρησόμεθα , λεπτὴ δ’ ἂν εἰκότως ἡ τοιαύτη δίαιτα καλοῖτο , καθάπερ ἡ διὰ τῆς κριθώδους πτισάνης . οὐκέτι μὲν ἀκριβῶς λεπτὴ πλὴν εἰ μὴ ﻿ παντελῶς ὀλίγη λαμβάνοιτο , οὐ μὴν ἤδη γε καὶ ἁδρὰ , ὥσπερ ἡ διὰ ὠῶν καὶ χόνδρου καὶ ἰχθύων καὶ ὅσα τοιαῦτα . τὸ τοίνυν οὗ μὴ ἐπιδέχεται , προσκείμενον ἐν τῷ περὶ τῶν ὀξέων λόγῳ , διὰ τὰ κατοξέα λέγεται , περὶ τούτων γὰρ αὐτὸς ἐρεῖ . ὅκου μὲν οὖν κατοξὺ τὸ νόσημα , αὐτίκα καὶ τοὺς ἐσχάτους πόνους ἔχει καὶ τῇ ἐσχάτως λεπτοτάτῃ διαίτῃ ἀναγκαῖον χρέεσθαι .
Lemmas: ὁ λεπτός καί ἀκριβής δίαιτα καί ἐν ὁ μακρός ἀεί πάθος καί ἐν ὁ ὀξύς , οὗ μή ἐπιδέχομαι , σφαλερός . καί πάλιν ὁ εἰς ὁ ἔσχατος λεπτότης ἀφικνέομαι δίαιτα χαλεπός . καί γάρ ὁ πλήρωσις ὁ εἰς ὁ ἔσχατος ἀφικνέομαι χαλεπός . ἐν ὁ πρόσθεν ἀφορισμός περί πᾶς καθόλου διαλέγω ἄμετρος πλήρωσις τε καί κένωσις , ἐν οὗτος περί ὁ ὁ νοσέω δίαιτα διεξέρχομαι , κελεύω ἐγώ ἐν μέν ὁ μακρός ἀεί πάθος φυλάσσω ὁ λεπτός δίαιτα , ἐν δέ ὁ ὀξύς οὐ ἀεί . φαίνω γάρ ὁ πολύς οὗτος λεπτός δίαιτα δέω , ἔνιοι δέ αὐτός καί ὁ ἔσχατος λεπτός . εἰμί δέ ἄν ἔσχατος μέν λεπτός δίαιτα ὁ διά ἀσιτία μόνος ἤ μελίκρατον μέχρι κρίσις προέρχομαι . λεπτός δέ διά ὀλίγος ἔδεσμα ἤ διά ὀλιγότροφος , οἷος περ καί ὁ ὁ πτισάνη εἰμί χυλός . ὅρος δέ αὐτός ὁ ὁ δύναμις εἰμί καθαίρεσις , ὅς ἕνεκα καί τρέφω . ἐπί μέν οὖν ὁ ὑγιαίνω ἀεί χρή ὁ ῥώμη ὁ δύναμις φυλάσσω ἤ παρυσσω ὁ τροφή , οὐ καθαιρέω . καί εἰμί ἄν ὁ μέν παρυσσω τροφή ἁδρός , ὁ δέ φυλάσσω σύμμετρος , ὁ δέ καθαιρέω λεπτός . οὗτος μέν οὖν φεύγω χρή ἀεί . ὁ δέ ἄλλος ὁπότερος ἄν δέω ὁ πάρειμι , χράω οὗτος . ἐπί δέ ὁ νοσέω σπάνιος μέν ἐνίοτε ὁ δύναμις ἰσχυρός ὅς παραλαμβάνω ἐργάζομαι , σπεύδω δέ ὡς ὁ πολύς , φυλάσσω μέν ἐν ὁ χρόνιος μέτριος δέ καθαιρέω διασῴζω ἐν ὁ ὀξύς . εἰ γάρ ἤτοι φυλάσσω αὐτός οἷος παραλαμβάνω ἐν οὗτος ἤ προσαυξάνω ἀεί σπεύδω , αὐξάνω ὁ νόσος . τίς δέ εἰμί ὀξύς νόσημα , ὁ δέω ὁ ἔσχατος λεπτός δίαιτα καί τίς λεπτός μέν , οὐ μήν ἔσχατος , καί τίς ὁ λεπτός , ἐπί πολύς μέν ἐν ὁ περί δίαιτα ὀξύς , ὅς καί περί πτισάνη ἐπιγράφω τις , ὁ Ἱπποκράτης διδάσκω · καί ἐγώ δέ ἐν ὁ εἰς ἐκεῖνος ὁ βιβλίον ἐξήγησις ὁ ἅπας λόγος ἐξεργάζομαι . νυνί δέ ἀρκέω ὁ γε τοσοῦτος λέγω , ὡς ἐπί ὅς μέν ἄν νόσημα ὁ ἀκμή καί ὁ κρίσις ἐν ὁ πρῶτος μέλλω γίγνομαι τετράς , ὁ δύναμις ἰσχυρός ὑπάρχω ἐπί ἀσιτία παντελής οὗτος φυλάσσω , ὅς εἰμί ἔσχατος λεπτός δίαιτα . ἐπί ὅς δέ μή ἐξώτερος ὁ πρῶτος ἑβδομάς , ἰσχυρός εἰμί ὁ δύναμις , ἀρκέω μελίκρατον μόνος χράω . λεπτός δέ ἄν εἰμί καί οὗτος μόνος δίαιτα , οὐ μήν ἔσχατος γε · μή θαρσέω δέ ὁ δύναμις , πτισάνη χυλός χράω , λεπτός δέ ἄν ἔοικα ὁ τοιοῦτος δίαιτα καλέω , καθά ὁ διά ὁ κριθώδης πτισάνη . οὐκέτι μέν ἀκριβής λεπτός πλήν εἰ μή ﻿ παντελής ὀλίγος λαμβάνω , οὐ μήν ἤδη γε καί ἁδρός , ὥσπερ ὁ διά ᾠόν καί χόνδρος καί ἰχθῦς καί ὅσος τοιοῦτος . ὁ τοίνυν ὅς μή ἐπιδέχομαι , πρόσκειμαι ἐν ὁ περί ὁ ὀξύς λόγος , διά ὁ κάτοξυς λέγω , περί οὗτος γάρ αὐτός λέγω . ὅπου μέν οὖν κατοξὺ ὁ νόσημα , αὐτίκα καί ὁ ἔσχατος πόνος ἔχω καί ὁ ἔσχατος λεπτός δίαιτα ἀναγκαῖος χράω .