galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 1.7
Ὅκου μὲν οὖν κατοξὺ τὸ νόσημα , αὐτίκα καὶ τοὺς ἐσχάτους πόνους ἔχει καὶ τῇ ἐσχάτως λεπτοτάτῃ διαίτῃ χρέεσθαι ἀναγκαῖον , ὅκου δὲ μὴ , ἀλλ’ ἐνδέχεται ἁδροτέρων διαιτᾷν , τοσοῦτον ὑποκαταβαίνειν ὁκόσον ἂν ἡ νοῦσος μαλθακωτέρη τῶν ἐσχάτων ᾖ . Ὥσπερ ἔσχατα νοσήματα τὰ μέγιστα προσηγόρευσεν , οὕτω καὶ νῦν ἐσχάτους πόνους τοὺς μεγίστους καλεῖ , πόνους δὲ ἤτοι τοὺς παροξυσμοὺς , ἢ ἁπλῶς ἅπαντα τὰ συμπτώματα . καὶ γὰρ τοὺς παροξυσμοὺς καὶ πάνθ’ ἁπλῶς τὰ συμπτώματα μέγιστα κέκτηται τὸ κάτοξυ νόσημα καὶ τὰς πρώτας ἡμέρας εὐθὺς τῆς νόσου . συνεμπίπτει γὰρ αὐταῖς ἡ ἀκμὴ οὐδὲν ἄλλο οὖσα ἢ τὸ μέγιστον τοῦ νοσήματος , ὡς ἐν συμπτώμασι . καὶ δὴ καὶ κάτοξυ νόσημα τοῦτο ἂν εἴη , τὸ αὐτίκα ἀκμάζον . αὐτίκα δ’ ἀκουστέον περὶ τὴν πρώτην τετράδα ἢ μικρὸν ταύτης ἐξώτερον . προσήκει δὴ διὰ τοῦτο διαιτᾷν ἐσχάτως λεπτῶς , εἴπερ γε χρὴ ἐν ταῖς ἀκμαῖς τῶν νοσημάτων λεπτότατα διαιτᾷν , ὡς ἔν τε τῷ περὶ διαίτης ὀξέων ἐδίδαξεν καὶ κατ’ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀφορισμόν . ἡ δ’ ἀκμὴ τοῦ κατόξεος νοσήματος εὐθὺς ἐν ταῖς πρώταις ἡμέραις ἐστίν . ὅτι δ’ εὔλογον ἐν ταῖς ἀκμαῖς λεπτοτάτως διαιτᾷν , ἐπὶ πλέον μὲν ἐν ἑτέροις ἡμῖν δέδεικται . ἀρκέσει δὲ τό γε νῦν τοσοῦτον εἰπεῖν , ὡς εἴ γε διὰ τὰς φλεγμονὰς ἢ τοὺς πυρετοὺς τοὺς ἀχωρίστους τῶν ὀξέων νοσημάτων , δέδιέ τις διδόναι τροφὰς ἀξιολόγους , ἐν ταῖς ἀκμαῖς τοῦτο μᾶλλον ποιεῖν εὐλαβηθήσεται . μέγισται γὰρ δὴ αἱ φλεγμασίαι τηνικαῦτά εἰσιν , ὡς αὐτὸς ἐν τῷ περὶ διαίτης ὀξέων ἔλεγε φλεγμασίας . εἴτ’ οὖν τὰς ἰδίως ὀνομαζομένας φλεγμονὰς ἐθέλοι τις ἀκούειν εἴτε συμπεριλαμβάνειν αὐταῖς καὶ τοὺς πυρετοὺς κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθος τῆς λέξεως , ἔτι τε πρὸς τούτοις ἄμεινον ἐπιτρέψαι τῇ φύσει , σχολάζειν τῇ πέψει τῆς νόσου κατὰ τὰς ἀκμὰς καὶ μὴ περιέλκειν αὐτὴν εἰς τὴν τῶν ἄρτι ληφθέντων σιτίων κατεργασίαν . διὰ ταῦτα μὲν δὴ κατὰ τὰς ἀκμὰς διαιτᾷν χρὴ λεπτότατα . ἐπεὶ δὲ τοῦτο ὑπόκειται , τοὐντεῦθεν ἤδη τοῖς μὲν ἄλλοις νοσήμασιν , ὅσα τὴν ἀκμὴν ἐς ὕστερον ἀπολήψεσθαι μέλλει τὴν ἐσχάτως λεπτοτάτην δίαιταν , οὐχ οἷόν τε προσάγειν εὐθὺς ἀπ’ ἀρχῆς . φθάσει γὰρ οὕτως ἀποθανεῖν ὁ ἄνθρωπος , ﻿ πρὶν εἰς τὴν ἀκμὴν ἀφικέσθαι . ἐν οἷς δ’ ἂν αὐτίκα ἡ ἀκμὴ , τουτέστι κατὰ τὴν πρώτην τετράδα μέλλει γίνεσθαι , δυνατὸν ἐν τούτοις τῇ ἐσχάτως λεπτοτάτῃ διαίτῃ χρῆσθαι , φερούσης τῆς δυνάμεως καὶ ἀσιτίαν παντελῆ καὶ μελικράτου μόνου προσφορὰν καὶ χυλὸν πτισάνης ὀλίγον παντελῶς . τοιαύτη μὲν οὖν τις ἡ λεπτοτάτη δίαιτα . ἡ δὲ ταύτης ἧσσον λεπτὴ , ἣν καὶ ἁδροτέραν ὠνόμασε , τῶν ἐξ ὑστέρου μελλόντων ἀπολήψεσθαι τὴν ἀκμὴν νοσημάτων ἐστὶν , ἐφ’ ὧν τοσοῦτον ὑποκαταβαίνειν τοῦ λεπτοῦ τῆς διαίτης κελεύει , ὅσον καὶ ἡ νοῦσος ἀπολείπεται τῶν ἐσχάτων , τουτέστι τῆς ἀκμῆς . ἐγγὺς μὲν γὰρ οὔσης τῆς ἀκμῆς ὀλίγον ἁδρότερον διαιτήσομεν , ἐξωτέρω δὲ αὐτῆς πλέον ἁδρότερον . καὶ ὅσῳ ἂν ποῤῥώτερον μᾶλλον τὴν ἀκμὴν ἔσεσθαι προσδοκήσωμεν , τοσούτῳ καὶ τὸ τῆς διαίτης ὑπαλλάξομεν σχῆμα .
Lemmas: ὅπου μέν οὖν κατοξὺ ὁ νόσημα , αὐτίκα καί ὁ ἔσχατος πόνος ἔχω καί ὁ ἔσχατος λεπτός δίαιτα χράω ἀναγκαῖος , ὅπου δέ μή , ἀλλά ἐνδέχομαι ἁδρός διαιτάω , τοσοῦτος ὑποκαταβαίνω ὁπόσος ἄν ὁ νόσος μαλθακός ὁ ἔσχατος εἰμί . ὥσπερ ἔσχατος νόσημα ὁ μέγας προσαγορεύω , οὕτως καί νῦν ἔσχατος πόνος ὁ μέγας καλέω , πόνος δέ ἤτοι ὁ παροξυσμός , ἤ ἁπλῶς ἅπας ὁ σύμπτωμα . καί γάρ ὁ παροξυσμός καί πᾶς ἁπλῶς ὁ σύμπτωμα μέγας κτάομαι ὁ κάτοξυς νόσημα καί ὁ πρῶτος ἡμέρα εὐθύς ὁ νόσος . συνεμπίπτω γάρ αὐτός ὁ ἀκμή οὐδείς ἄλλος εἰμί ἤ ὁ μέγας ὁ νόσημα , ὡς ἐν σύμπτωμα . καί δή καί κάτοξυς νόσημα οὗτος ἄν εἰμί , ὁ αὐτίκα ἀκμάζω . αὐτίκα δέ ἀκούω περί ὁ πρῶτος τετράς ἤ μικρός οὗτος ἐξώτερος . προσήκω δή διά οὗτος διαιτάω ἔσχατος λεπτός , εἴπερ γε χρή ἐν ὁ ἀκμή ὁ νόσημα λεπτός διαιτάω , ὡς ἐν τε ὁ περί δίαιτα ὀξύς διδάσκω καί κατά αὐτός οὗτος ὁ ἀφορισμός . ὁ δέ ἀκμή ὁ κάτοξυς νόσημα εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος ἡμέρα εἰμί . ὅτι δέ εὔλογος ἐν ὁ ἀκμή λεπτός διαιτάω , ἐπί πολύς μέν ἐν ἕτερος ἐγώ δείκνυμι . ἀρκέω δέ ὁ γε νῦν τοσοῦτος λέγω , ὡς εἰ γε διά ὁ φλεγμονή ἤ ὁ πυρετός ὁ ἀχώριστος ὁ ὀξύς νόσημα , δείδω τις δίδωμι τροφή ἀξιόλογος , ἐν ὁ ἀκμή οὗτος μάλα ποιέω εὐλαβέομαι . μέγας γάρ δή ὁ φλεγμασία τηνικαῦτα εἰμί , ὡς αὐτός ἐν ὁ περί δίαιτα ὀξύς λέγω φλεγμασία . εἴτε οὖν ὁ ἴδιος ὀνομάζω φλεγμονή ἐθέλω τις ἀκούω εἴτε συμπεριλαμβάνω αὐτός καί ὁ πυρετός κατά ὁ παλαιός ἔθος ὁ λέξις , ἔτι τε πρός οὗτος ἀγαθός ἐπιτρέπω ὁ φύσις , σχολάζω ὁ πέψις ὁ νόσος κατά ὁ ἀκμή καί μή περιέλκω αὐτός εἰς ὁ ὁ ἄρτι λαμβάνω σιτίον κατεργασία . διά οὗτος μέν δή κατά ὁ ἀκμή διαιτάω χρή λεπτός . ἐπεί δέ οὗτος ὑπόκειμαι , ἐντεῦθεν ἤδη ὁ μέν ἄλλος νόσημα , ὅσος ὁ ἀκμή εἰς ὕστερον ἀπολαμβάνω μέλλω ὁ ἔσχατος λεπτός δίαιτα , οὐ οἷος τε προσάγω εὐθύς ἀπό ἀρχή . φθάνω γάρ οὕτως ἀποθνῄσκω ὁ ἄνθρωπος , ﻿ πρίν εἰς ὁ ἀκμή ἀφικνέομαι . ἐν ὅς δέ ἄν αὐτίκα ὁ ἀκμή , τουτέστι κατά ὁ πρῶτος τετράς μέλλω γίγνομαι , δυνατός ἐν οὗτος ὁ ἔσχατος λεπτός δίαιτα χράω , φέρω ὁ δύναμις καί ἀσιτία παντελής καί μελίκρατον μόνος προσφορά καί χυλός πτισάνη ὀλίγος παντελής . τοιοῦτος μέν οὖν τις ὁ λεπτός δίαιτα . ὁ δέ οὗτος ἥσσων λεπτός , ὅς καί ἁδρός ὀνομάζω , ὁ ἐκ ὕστερος μέλλω ἀπολαμβάνω ὁ ἀκμή νόσημα εἰμί , ἐπί ὅς τοσοῦτος ὑποκαταβαίνω ὁ λεπτός ὁ δίαιτα κελεύω , ὅσος καί ὁ νόσος ἀπολείπω ὁ ἔσχατος , τουτέστι ὁ ἀκμή . ἐγγύς μέν γάρ εἰμί ὁ ἀκμή ὀλίγος ἁδρός διαιτάω , ἐξωτέρω δέ αὐτός πολύς ἁδρός . καί ὅσος ἄν πρόσω μάλα ὁ ἀκμή εἰμί προσδοκέω , τοσοῦτος καί ὁ ὁ δίαιτα ὑπαλλάσσω σχῆμα .