galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 5.57
Καταμηνίων γινομένων πλειόνων νοῦσοι ξυμβαίνουσι καὶ μὴ γιγνομένων ἀπὸ τῆς ὑστέρης ξυμβαίνουσι νοῦσοι . Ἐνίοις τῶν ἰατρῶν ἔδοξεν ἐπὶ πλήθει μὲν γίνεσθαι πολλὰ νοσήματα , δι’ ἔνδειαν δὲ μηδὲν , ἀλλ’ ὁ Ἱπποκράτης ἡγεῖται ἐνίοτε καὶ δι’ ἔνδειαν νοσεῖν οὐ γυναῖκας μόνον , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄνδρας . εἴ γε ἐν ταῖς ἐνδείαις ἕπεται ποτὲ μὲν ψυχρότης , ποτὲ ξηρότης , ποτὲ δὲ ἄμφω . δέδεικται δ’ ὅτι ὅσαι τῶν δυσκρασιῶν τηλικαῦται τὸ μέγεθός εἰσιν ὡς ἐνέργειαν ἤδη βλάπτειν ἐκ τούτου τῶν νοσημάτων ὑπάρχουσι γένους . ἀλλὰ κατὰ τοῦτο μὲν οὔτε ψεῦδος πρὸς Ἱπποκράτους οὔτ’ ἀσαφὲς εἴρηται . καθὸ δ’ ἐπὶ μὲν τῶν πλειόνων καταμηνίων εἶπεν ἁπλῶς γίνεσθαι νόσους , μὴ προσθεὶς τὸ ἀπὸ τῆς ὑστέρας . ἐπὶ δὲ τῶν μὴ γινομένων καὶ τοῦτο προσέθηκεν , ἄξιον ἐπισκέψασθαι πότερον ἀμφοτέροις τοῖς προειρημένοις ἐπενήνεκται κοινὴ τὸ ἀπὸ τῆς ὑστέρας ἢ μόνον ἴδιόν ἐστι τῶν μὴ γινομένων . ἀδύνατον δὲ τοῦτο ἀκριβῶς ἐπιδιασκέψασθαι χωρὶς τοῦ γνῶναι τὰς αἰτίας ἁπάσας , ἐφ’ αἷς πλείω τοῦ προσήκοντος ἢ ἐλάττω γίνεται καταμήνια . δυνατὸν οὖν ἐστι καὶ ἀναστομωθέντων ἐπὶ πλέον τὸν εἰς τὴν μήτραν καθηκόντων ἀγγείων καὶ λεπτοτέρου τοῦ αἵματος ἢ θερμοτέρου γενομένου καὶ τοῦ σώματος ὅλου διὰ καχεξίαν τινὰ βαρυνομένου τῷ αἵματι , κἂν μηδέπω τὴν κατὰ φύσιν ὑπερβαίνῃ συμμετρίαν , ὠθοῦντος αὐτὸ πρὸς τὰς ἐν τῇ μήτρᾳ φλέβας , ὥσπερ ἐν ταῖς ῥευματικαῖς διαθέσεσιν ἄλλοτ’ εἰς ἄλλο μόριον ἄμετρον κένωσιν γενέσθαι καταμηνίων . ἐλάττω δ’ αὖ καταμήνια δυνατόν ἐστι γενέσθαι διά τε μύσιν ἢ ἔμφραξιν τῶν τὴν ἔμμηνον κάθαρσιν ἐπὶ τὴν μήτραν φερουσῶν φλεβῶν , διὰ πάχος αἵματος ἢ διὰ ψυχρότητα καὶ ῥώμην αὐτῶν τῶν κατὰ τὴν μήτραν ἀγγείων , ὡς μὴ παραδέχεσθαι τὸ ἐπιῤῥέον . ὅ τι δ’ ἂν ᾖ τούτων ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐν τῷ χρόνῳ καὶ τὴν μήτραν αὐτὴν πάσχειν τι πάθος ἤτοι φλεγμονῶδες ἢ ἐρυσιπελατῶδες ἢ σκιῤῥῶδες ἢ καρκινῶδες , ᾧ πάλιν συμπάσχειν ὅλον τὸ σῶμα . κατὰ μέντοι τὰς ἀμέτρους κενώσεις οὐδὲν τοιοῦτον πάθημα γίνεται ταῖς ὑστέραις , ᾧ συννοσήσει τὸ σύμπαν σῶμα λόγῳ συμπαθείας , ὥστε πιθανώτερον ἐπὶ τῶν ἰσχομένων καταμηνίων εἰρῆσθαι μόνον ἀπὸ τῆς ὑστέρας τὰς νόσους συμβαίνειν .
Lemmas: καταμήνιος γίγνομαι πολύς νόσος συμβαίνω καί μή γίγνομαι ἀπό ὁ ὑστέρα συμβαίνω νόσος . ἔνιοι ὁ ἰατρός δοκέω ἐπί πλῆθος μέν γίγνομαι πολύς νόσημα , διά ἔνδεια δέ μηδείς , ἀλλά ὁ Ἱπποκράτης ἡγέομαι ἐνίοτε καί διά ἔνδεια νοσέω οὐ γυνή μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀνήρ . εἰ γε ἐν ὁ ἔνδεια ἕπομαι ποτέ μέν ψυχρότης , ποτέ ξηρότης , ποτέ δέ ἄμφω . δείκνυμι δέ ὅτι ὅσος ὁ δυσκρασία τηλικοῦτος ὁ μέγεθος εἰμί ὡς ἐνέργεια ἤδη βλάπτω ἐκ οὗτος ὁ νόσημα ὑπάρχω γένος . ἀλλά κατά οὗτος μέν οὔτε ψεῦδος πρός Ἱπποκράτης οὔτε ἀσαφής λέγω . καθό δέ ἐπί μέν ὁ πολύς καταμήνιος λέγω ἁπλῶς γίγνομαι νόσος , μή προστίθημι ὁ ἀπό ὁ ὑστέρα . ἐπί δέ ὁ μή γίγνομαι καί οὗτος προστίθημι , ἄξιος ἐπισκέπτομαι πότερος ἀμφότερος ὁ προλέγω ἐπιφέρω κοινός ὁ ἀπό ὁ ὑστέρα ἤ μόνος ἴδιος εἰμί ὁ μή γίγνομαι . ἀδύνατος δέ οὗτος ἀκριβής ἐπιδιασκέπτομαι χωρίς ὁ γιγνώσκω ὁ αἰτία ἅπας , ἐπί ὅς πολύς ὁ προσήκω ἤ ἐλαχύς γίγνομαι καταμήνιος . δυνατός οὖν εἰμί καί ἀναστομόω ἐπί πολύς ὁ εἰς ὁ μήτρα καθήκω ἀγγεῖον καί λεπτός ὁ αἷμα ἤ θερμός γίγνομαι καί ὁ σῶμα ὅλος διά καχεξία τις βαρύνω ὁ αἷμα , ἐάν μηδέπω ὁ κατά φύσις ὑπερβαίνω συμμετρία , ὠθέω αὐτός πρός ὁ ἐν ὁ μήτρα φλέψ , ὥσπερ ἐν ὁ ῥευματικός διάθεσις ἄλλοτε εἰς ἄλλος μόριον ἄμετρος κένωσις γίγνομαι καταμήνιος . ἐλαχύς δέ αὖ καταμήνιος δυνατός εἰμί γίγνομαι διά τε μύσις ἤ ἔμφραξις ὁ ὁ ἔμμηνος κάθαρσις ἐπί ὁ μήτρα φέρω φλέψ , διά πάχος αἷμα ἤ διά ψυχρότης καί ῥώμη αὐτός ὁ κατά ὁ μήτρα ἀγγεῖον , ὡς μή παραδέχομαι ὁ ἐπιρρέω . ὅς τις δέ ἄν εἰμί οὗτος ἀναγκαῖος εἰμί ἐν ὁ χρόνος καί ὁ μήτρα αὐτός πάσχω τις πάθος ἤτοι φλεγμονώδης ἤ ἐρυσιπελατώδης ἤ σκιρρώδης ἤ καρκινώδης , ὅς πάλιν συμπάσχω ὅλος ὁ σῶμα . κατά μέντοι ὁ ἄμετρος κένωσις οὐδείς τοιοῦτος πάθημα γίγνομαι ὁ ὑστέρα , ὅς συννοσέω ὁ σύμπας σῶμα λόγος συμπάθεια , ὥστε πιθανός ἐπί ὁ ἴσχω καταμήνιος λέγω μόνος ἀπό ὁ ὑστέρα ὁ νόσος συμβαίνω .