galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 4.76
Ὁκόσοισιν ἐν τῷ οὔρῳ παχεῖ ἐόντι σαρκία σμικρὰ ἢ ὥσπερ τρίχες συνεξέρχονται , τουτέοισιν ἀπὸ τῶν νεφρῶν ἐκκρίνεται . Τὰ μικρὰ μὲν σαρκία τῆς τῶν νεφρῶν οὐσίας εἰσὶ γνωρίσματα , τὰ δ’ ὥσπερ τρίχες οὐδαμῶς μὲν τῆς τῶν νεφρῶν . οὐ γὰρ οἶόν τε διαλυθῆναι νεφρὸν εἰς τοιοῦτον εἶδος οὐσίας , ἀλλ’ ὅσοι τοῦτο λέγουσιν ἀγνοοῦσι φύσιν νεφρῶν . οὐ μὴν οὐδὲ κύστεως ἀναλυομένης τε καὶ ἀναβιβρωσκομένης , ὡς ἐνίοις ἔδοξεν , οὐρεῖται τὰ τοιαῦτα . πεταλώδη γάρ ἐστι μᾶλλον τὰ ταύτης μόρια , καθάπερ καὶ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ὀλίγον ὕστερον αὐτὰ προσαγορεύει λεπίδας . ἀλλὰ τό γε ἀληθὲς οὕτως ἔχει πολλάκις ἡμῖν ἑωραμένα ἔκ τινος τύχης . ἄλλοι γοῦν τινες ἰατροὶ πάνυ τρίβωνες ἑωρακέναι πολλάκις φασὶν οὖρα τοιαῦτα . καλοῦσι δ’ οἱ νεώτεροι τριχίασιν τὸ πάθος , ἐπειδὴ θριξὶν ὅμοια καὶ μᾶλλόν γε ταῖς λευκαῖς ἐοικότα φαίνεται τὰ τοῖς οὔροις ἐμφαινόμενα . ἔναγχος δέ τις οὔρει τοιαῦτα σώματα μακρὰ ὥστ’ ἄπιστον τὸ μῆκος ἐδόκει εἶναι · τινὰ γὰρ αὐτῶν εἰς ἥμισυ πήχεως ἐξετείνετο . προσενήνεκτο δ’ οὗτος ὅλῳ σχεδὸν ἐνιαυτῷ τῷ πρόσθεν ἐρεγμῶν τε καὶ κυάμων πάνυ πολλάκις καὶ τυρῶν ἁπαλῶν τε καὶ ξηρῶν . καὶ οἱ ἄλλοι δὲ πάντες οἷς οὐρῆσαι συνέβη τὰ τοιαῦτα , παχυχύμοις ἐδέσμασιν ἐκέχρηντο . τούτου τοίνυν τοῦ χυμοῦ κατωπτημένου πως ἐν νεφροῖς αἱ τριχοειδεῖς γίνονται συστάσεις . καὶ μέντοι καὶ ἡ θεραπεία μαρτυρεῖ τῷ λογισμῷ τῆς αἰτίας · ὑπὸ γὰρ λεπτυνόντων καὶ τεμνόντων φαρμάκων ἅμα καὶ τῷ τὴν ἄλλην δίαιταν ὑγραίνουσαν ὑπάρχειν ἐθεραπεύθησαν οἱ κάμνοντες οὕτως . εἴπερ δὲ ἦν ἕλκωσις τηλικαύτη νεφρῶν ἢ κύστεως , ὡς διαλύεσθαι τὴν οὐσίαν αὐτῶν , οὐ μόνον οὐδὲν ἂν ὠνίνατο ὑπὸ τῶν τοιούτων φαρμάκων , ἀλλὰ καὶ παρωξύνοντο ἐσχάτως · ἄξιος οὖν ἐστιν ὥσπερ ἐν τοῖς ἄλλοις , οὕτω κἀν τούτῳ θαυμάσαι τὸν Ἱπποκράτην τὰ μηδέπω μηδὲ τήμερον ἐγνωσμένα πολλοῖς τῶν ἰατρῶν αὐτὸν ἐξευρεῖν . καὶ μέντοι καὶ ἡ λέξεως ἀκρίβεια θαυμαστῶς ὅπως ἔχει λέγοντος ἀπὸ τῶν νεφρῶν ἐκκρίνεσθαι τὰ τοιαῦτα . οὐ γὰρ ὥσπερ ἐπὶ τοῦ πρόσθεν ἀφορισμοῦ ἕλκωσιν τοῦ νεφροῦ αἰτιᾶται οὕτω καὶ νῦν εἶπεν , ἀλλ’ ἁπλῶς ἀπὸ νεφρῶν ἐκκρίνεσθαί φησιν , ὡς καὶ λίθον τινὸς οὐρήσαντος ἀπὸ νεφρῶν ἐνηνέχθαι φαίημεν ἂν αὐτὸν , οὐχ ὅτι τῆς οὐσίας αὐτῶν ἐστι μόριον , ἀλλ’ ὅτι τὴν σύστασιν ἐν ἐκείνοις λαμβάνει . τὰ μὲν οὖν σμικρὰ σαρκία τῆς οὐσίας ἐστὶ μόρια ἑλκωθέντων ὅλως τῶν νεφρῶν , τὰ δ’ οἶον τρίχες ἐν νεφροῖς μὲν λαμβάνει τὴν σύστασιν , ὥσπερ καὶ οἱ λίθοι , μόρια δ’ οὐκ ἔστι τῆς οὐσίας αὐτῶν . κακῶς ἐν ἅπασι τοῖς ἀντιγράφοις ὁ ἀφορισμὸς οὗτος ἄνευ τοῦ ἤ γέγραπται , σαρκία σμικρὰ ὥσπερ τρίχες . οὐδαμῶς γὰρ ἔοικε τὰ σμικρὰ σαρκία ταῖς θριξίν · ἀλλὰ χρὴ μεταξὺ τοῦ τε σμικρὰ καὶ τοῦ ὥσπερ τὸ ἥ φωνῆεν τάξαι , ὡς δυοῖν πραγμάτων , οὐχ ἑνὸς ἐν τῷ λόγῳ μνημονεύοντος τοῦ Ἱπποκράτους . τὸ μὲν οὖν ἅτερον αὐτῶν ἐστι σαρκία σμικρὰ , τὸ δ’ ἕτερον ὥσπερ τρίχες . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ταῖς θριξὶν ὁμοίων ἀεὶ φαίνεται παχὺ τὸ οὖρον ὡς ἂν φλεγματικῆς οὐσίας . ἣν ἤθροισαν αἱ φλέβες ἐκκαθαιρομένης διὰ τῶν νεφρῶν , ἐπὶ δὲ τῶν σαρκίων οὐκ ἀναγκαῖον . οὐ μὴν οὐδὲ ἐθεασάμην ποτὲ τοιαύτην νεφρῶν διάθεσιν · ἀλλὰ τὸ μὲν οἶον σαρκία πολλάκις ἐν ἐκείνοις τοῖς πυρετοῖς , ἐν οἶς καὶ τὰς καλουμένας ὀροβοειδεῖς ὑποστάσεις ὁρῶμεν γιγνομένας κατωπτημένου παχέως αἵματος ἐν νεφροῖς ἢ καθ’ ἧπαρ . οὐ μὴν ἀκριβῆ γε σαρκία τεθέαμαί ποτε συνεξερχόμενα τοῖς οὔροις . ἐγχωρεῖ οὖν , ἡγοῦμαι , παχὺ οὖσον εἰρῆσθαι πρὸς αὐτοῦ τὸ σύμμετρόν τε καὶ κατὰ φύσιν . ἀντίκειται γὰρ τοῦτό πως τῷ λεπτῷ καὶ γινώσκομεν , ὅτι κυρίως μὲν αἱ κατὰ τὰς ὑπερβολὰς ἀντιθέσεις οὕτω λέγονται . καταχρηστικῶς δὲ καὶ τὸ μέσον ἐνίοτε καὶ σύμμετρον ἀμφοτέροις χρῆται τοῖς ὀνόμασι τῶν ἄκρων . πρὸς μὲν τὸ τελέως παχὺ λεπτὸν ὀνομαζόμενον , πρὸς δὲ τὸ λεπτὸν ἐσχάτως παχὺ , καὶ εἴπερ οὕτως ἀκούσαιμεν , ὁ λόγος ἔσται τοιοῦτος · οἶς ἐν τῷ οὔρῳ μὴ ὄντι λεπτῷ συνεξέρχεται τὰ εἰρημένα , τῶν νεφρῶν ἐστι τὸ πάθημα , λεπτῶν μέντοι τῶν οὔρων ὄντων ὅλον τὸ φλεβῶδες γένος πέπονθε . τὴν δ’ αὐτὴν ταύτην γνώμην δείκνυσθαί μοι δοκεῖ καὶ κατὰ τὸν ἑξῆς ἀφορισμόν .
Lemmas: ὁπόσος ἐν ὁ οὖρος παχύς εἰμί σαρκίον μικρός ἤ ὥσπερ θρίξ συνεξέρχομαι , τόυτεος ἀπό ὁ νεφρός ἐκκρίνω . ὁ μικρός μέν σαρκίον ὁ ὁ νεφρός οὐσία εἰμί γνώρισμα , ὁ δέ ὥσπερ θρίξ οὐδαμῶς μέν ὁ ὁ νεφρός . οὐ γάρ οἷος τε διαλύω νεφρός εἰς τοιοῦτος εἶδος οὐσία , ἀλλά ὅσος οὗτος λέγω ἀγνοέω φύσις νεφρός . οὐ μήν οὐδέ κύστις ἀναλύω τε καί ἀναβιβρώσκω , ὡς ἔνιοι δοκέω , οὐρέω ὁ τοιοῦτος . πεταλώδης γάρ εἰμί μάλα ὁ οὗτος μόριον , καθά καί αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ὀλίγος ὕστερον αὐτός προσαγορεύω λεπίς . ἀλλά ὁ γε ἀληθής οὕτως ἔχω πολλάκις ἐγώ ὁράω ἐκ τις τύχη . ἄλλος γοῦν τις ἰατρός πάνυ τρίβων ὁράω πολλάκις φημί οὖρον τοιοῦτος . καλέω δέ ὁ νέος τριχίασις ὁ πάθος , ἐπειδή θρίξ ὅμοιος καί μάλα γε ὁ λευκός ἔοικα φαίνω ὁ ὁ οὖρον ἐμφαίνω . ἔναγχος δέ τις οὐρέω τοιοῦτος σῶμα μακρός ὥστε ἄπιστος ὁ μῆκος δοκέω εἰμί · τις γάρ αὐτός εἰς ἥμισυς πῆχυς ἐκτείνω . προσφέρω δέ οὗτος ὅλος σχεδόν ἐνιαυτός ὁ πρόσθεν ἐρεγμός τε καί κύαμος πάνυ πολλάκις καί τυρός ἁπαλός τε καί ξηρός . καί ὁ ἄλλος δέ πᾶς ὅς οὐρέω συμβαίνω ὁ τοιοῦτος , παχύχυμος ἔδεσμα χράω . οὗτος τοίνυν ὁ χυμός κατοπτάω πως ἐν νεφρός ὁ τριχοειδής γίγνομαι σύστασις . καί μέντοι καί ὁ θεραπεία μαρτυρέω ὁ λογισμός ὁ αἰτία · ὑπό γάρ λεπτύνω καί τέμνω φάρμακον ἅμα καί ὁ ὁ ἄλλος δίαιτα ὑγραίνω ὑπάρχω θεραπεύω ὁ κάμνω οὕτως . εἴπερ δέ εἰμί ἕλκωσις τηλίκαυτος νεφρός ἤ κύστις , ὡς διαλύω ὁ οὐσία αὐτός , οὐ μόνος οὐδείς ἄν ὀνίνημι ὑπό ὁ τοιοῦτος φάρμακον , ἀλλά καί παροξύνω ἔσχατος · ἄξιος οὖν εἰμί ὥσπερ ἐν ὁ ἄλλος , οὕτως ἐν οὗτος θαυμάζω ὁ Ἱπποκράτης ὁ μηδέπω μηδέ σήμερον γιγνώσκω πολύς ὁ ἰατρός αὐτός ἐξευρίσκω . καί μέντοι καί ὁ λέξις ἀκρίβεια θαυμαστός ὅπως ἔχω λέγω ἀπό ὁ νεφρός ἐκκρίνω ὁ τοιοῦτος . οὐ γάρ ὥσπερ ἐπί ὁ πρόσθεν ἀφορισμός ἕλκωσις ὁ νεφρός αἰτιάομαι οὕτως καί νῦν λέγω , ἀλλά ἁπλῶς ἀπό νεφρός ἐκκρίνω φημί , ὡς καί λίθος τις οὐρέω ἀπό νεφρός φέρω φημί ἄν αὐτός , οὐ ὅτι ὁ οὐσία αὐτός εἰμί μόριον , ἀλλά ὅτι ὁ σύστασις ἐν ἐκεῖνος λαμβάνω . ὁ μέν οὖν μικρός σαρκίον ὁ οὐσία εἰμί μόριον ἑλκόω ὅλος ὁ νεφρός , ὁ δέ οἶος θρίξ ἐν νεφρός μέν λαμβάνω ὁ σύστασις , ὥσπερ καί ὁ λίθος , μόριον δέ οὐ εἰμί ὁ οὐσία αὐτός . κακός ἐν ἅπας ὁ ἀντίγραφος ὁ ἀφορισμός οὗτος ἄνευ ὁ ἤ γράφω , σαρκίον μικρός ὥσπερ θρίξ . οὐδαμῶς γάρ ἔοικα ὁ μικρός σαρκίον ὁ θρίξ · ἀλλά χρή μεταξύ ὁ τε μικρός καί ὁ ὥσπερ ὁ ὅς φωνήεις τάσσω , ὡς δύο πρᾶγμα , οὐ εἷς ἐν ὁ λόγος μνημονεύω ὁ Ἱπποκράτης . ὁ μέν οὖν ἕτερος αὐτός εἰμί σαρκίον μικρός , ὁ δέ ἕτερος ὥσπερ θρίξ . ἐπί μέν οὖν ὁ ὁ θρίξ ὅμοιος ἀεί φαίνω παχύς ὁ οὖρος ὡς ἄν φλεγματικός οὐσία . ὅς ἀθροίζω ὁ φλέψ ἐκκαθαίρω διά ὁ νεφρός , ἐπί δέ ὁ σαρκίον οὐ ἀναγκαῖος . οὐ μήν οὐδέ θεάομαι ποτέ τοιοῦτος νεφρός διάθεσις · ἀλλά ὁ μέν οἶος σαρκίον πολλάκις ἐν ἐκεῖνος ὁ πυρετός , ἐν ὄις καί ὁ καλέω ὀροβοειδής ὑπόστασις ὁράω γίγνομαι κατοπτάω παχύς αἷμα ἐν νεφρός ἤ κατά ἧπαρ . οὐ μήν ἀκριβής γε σαρκίον θεάομαι ποτέ συνεξέρχομαι ὁ οὖρον . ἐγχωρέω οὖν , ἡγέομαι , παχύς οὖσον λέγω πρός αὐτός ὁ σύμμετρος τε καί κατά φύσις . ἀντίκειμαι γάρ οὗτος πως ὁ λεπτός καί γιγνώσκω , ὅτι κύριος μέν ὁ κατά ὁ ὑπερβολή ἀντίθεσις οὕτως λέγω . καταχρηστικός δέ καί ὁ μέσος ἐνίοτε καί σύμμετρος ἀμφότερος χράω ὁ ὄνομα ὁ ἄκρον . πρός μέν ὁ τέλειος παχύς λεπτός ὀνομάζω , πρός δέ ὁ λεπτός ἔσχατος παχύς , καί εἴπερ οὕτως ἀκούω , ὁ λόγος εἰμί τοιοῦτος · ὄις ἐν ὁ οὖρος μή εἰμί λεπτός συνεξέρχομαι ὁ λέγω , ὁ νεφρός εἰμί ὁ πάθημα , λεπτός μέντοι ὁ ὅρος εἰμί ὅλος ὁ φλεβώδης γένος πάσχω . ὁ δέ αὐτός οὗτος γνώμη δείκνυμι ἐγώ δοκέω καί κατά ὁ ἑξῆς ἀφορισμός .