galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 4.35
Ἢν ὑπὸ πυρετοῦ ἐχομένῳ ὁ τράχηλος ἐξαίφνης ἐπιστρέφηται καὶ μόγις καταπίνειν δύνηται , οἰδήματος μὴ ἐόντος , θανάσιμον . Οὐκέτι προσέθηκεν ἐνταῦθα τὸν τόπον , ἐν ᾧ φησιν , οἰδήματος μὴ ἐόντος , ὥσπερ ἐν τῷ πρόσθεν ἀφορισμῷ τῆς φάρυγγος ἐμνημόνευσεν εἰπὼν , οἰδήματος μὴ ἐόντος ἐν τῇ φάρυγγι . ἀλλ’ ἡμεῖς γε δυοῖν θάτερον ἐροῦμεν . ἤτοι ἀπὸ κοινοῦ δεῖν ἀκούειν ἐπὶ τῆς φάρυγγος ἢ ὅλως ἐπὶ πάντων τῶν κατὰ τὸν τράχηλον χωρίων . ὁπόταν γὰρ ἐν μηδενὶ τούτων φαίνηται , μήτε διοιγομένου τοῦ στόματος ἐν τῇ φάρυγγι μήτ’ ἔξωθεν οἴδημα , συμβῇ δὲ τὸν ἄνθρωπον ἀδυνατεῖν καταπίνειν , ὀλέθριον σύμπτωμά ἐστι γινόμενον ἐπὶ φλεγμονῇ ποτὲ μὲν τῶν προβεβλημένων μυῶν τῷ στομάχῳ , ποτὲ δὲ αὐτοῦ τοῦ στομάχου . κοινωνία γάρ τίς ἐστι τούτοις τοῖς μορίοις διὰ νεύρων καὶ συνδέσμων πρὸς τε τὸν νωτιαῖον μυελὸν καὶ τὰς ἀμφ’ αὐτὸν μήνιγγας , ἔτι τε τὰ παρακείμενα τούτοις ἔξωθεν ὀστᾶ τῶν σπονδύλων . τεινομένων οὖν ἐπὶ τὰ φλεγμαίνοντα μόρια τῶν τε συνδέσμων καὶ τῶν νεύρων ἕλκεσθαι τοῖς σπονδύλοις , ἤτοι γε εἰς τὸ ἐντὸς ἢ εἰς τὰ πλάγια , ἀναγκαῖόν ἐστιν · εἰ μὲν κατὰ τὴν ἑτέραν ἀπόφυσιν τῶν νεύρων τὴν τάσιν συμβαίνῃ γενέσθαι , πρὸς τὰ πλάγια , εἰ δὲ κατ’ ἀμφοτέρας , εἰς τὸ ἐκτός . ἐπὶ πλέον δὲ περὶ τούτων ἐροῦμεν ἐξηγούμενοι τὸ περὶ τῶν ἄρθρων βιβλίον , ἔνθα τὰς διαστροφὰς τῆς ῥάχεως γίνεσθαί φησι , φυμάτων ἀπέπτων ἔνδον αὐτῆς συστάντων . ἐν ἐκείνῳ μὲν οὖν τῷ βιβλίῳ καὶ τὰς κυφώσεις ἔφη γίνεσθαι , τεινομένων ἔσω τῶν τοῦ σπονδύλου μορίων , οὐ μόνον τὰς λορδώσεις τε καὶ σκολιώσεις . ἐν μέντοι τῷ δευτέρῳ τῶν ἐπιδημιῶν καὶ νῦν προκειμένης κατὰ τὸν ἀφορισμὸν συνάγχης μνημονεύων ἔφη , ἦν δὲ τῶν συναγχικῶν τὰ παθήματα τοιάδε . οἱ σπόνδυλοι τοῦ τραχήλου εἴσω ἔῤῥεπον καὶ ἔξωθεν ἦν δῆλος κοῖλον ἔχων ὁ τράχηλος καὶ ἤλγεε ταύτῃ ψαυόμενος . ἐν τούτῳ μὲν οὖν τῷ λόγῳ μίαν ἐδήλωσε διαστροφὴν τῶν σπονδύλων τὴν ἐπὶ τὰ ἔσω . κατὰ δὲ τὸν προκείμενον ἀφορισμὸν ὀνόματι γενικωτέρῳ κέχρηται λέγων , ἢν ὁ τράχηλος ἐπιστραφῇ . τὸ γὰρ ἐπιστραφῇ ῥῆμα τὴν ἐκτροπὴν τὴν εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἅπασαν δηλοῖ τῆς τῶν σπονδύλων εὐθυωρίας . ἐν μὲν οὖν τῷ δευτέρῳ τῶν ἐπιδημιῶν προσέθηκε τῷ λόγῳ , καὶ ἤλγεε ταύτῃ ψαυόμενος , ἐνταυθὶ δ’ οὐδὲν εἶπεν ὑπὲρ ἀλγήματος , καίτοι γε ἀναγκαῖον ἄλγημα συνεῖναι τῇ κατὰ τὸν τράχηλον φλεγμονῇ . πλὴν εἰ κἀνταῦθα τὴν δι’ ὑπερβάλλουσαν ξηρότητα γιγνομένην ὁλκὴν καὶ τάσιν καὶ διαστροφὴν τῶν μορίων ἐνδείκνυται μόνην καὶ διὰ τοῦτο αὐτὸ θανάσιμον εἶναί φησι τὸ σύμπτωμα , τοῦ ἑτέρου τοῦ κατὰ τὴν φλεγμονὴν συνισταμένου μὴ πάντως ὄντος θανασίμου , καθάπερ τὸ πρότερον ἦν , τὸ μετὰ τοῦ πνίγεσθαι καὶ τοῦ καταπίνειν μόγις . ἀλλ’ ἐὰν δι’ ὑπερβάλλουσαν ξηρότητα γεγονὸς ᾖ τὸ παραστράφθαι τὸν τράχηλον καὶ τὸ καταπίνειν μόγις , ὀλέθριον ἔσται τὸ σύμπτωμα καὶ μάλισθ’ ὅταν ὁ πυρετὸς ᾖ σφοδρὸς , ἵνα τὸ ἢν ὑπὸ τοῦ πυρετοῦ ἐχομένῳ καὶ κατὰ τοῦτο ἀκούοι τις , διὰ δὲ τὸν αὐτὸν τοῦτον πυρετὸν καὶ τὴν ἄμετρον ἐν τοῖς μέλεσιν εἰκὸς γίγνεσθαι ξηρότητα . καὶ διττὸν ἕξει λόγον ὁ σφοδρὸς πυρετὸς ὡς πρὸς τὸν θάνατον , ὅτι τε σημεῖον ἔσται τοῦ διὰ ξηρότητα τήν τε διαστροφὴν γεγονέναι καὶ τὸ καταπίνειν μόγις , ὅτι τε συντελέσει τι καὶ αὐτὸς ὡς ἕν τι τῶν ἐπὶ θάνατον ἀγόντων αἰτίων .
Lemmas: ἐάν ὑπό πυρετός ἔχω ὁ τράχηλος ἐξαίφνης ἐπιστρέφω καί μόγις καταπίνω δύναμαι , οἴδημα μή εἰμί , θανάσιμος . οὐκέτι προστίθημι ἐνταῦθα ὁ τόπος , ἐν ὅς φημί , οἴδημα μή εἰμί , ὥσπερ ἐν ὁ πρόσθεν ἀφορισμός ὁ φάρυγξ μνημονεύω λέγω , οἴδημα μή εἰμί ἐν ὁ φάρυγξ . ἀλλά ἐγώ γε δύο ἕτερος λέγω . ἤτοι ἀπό κοινός δέω ἀκούω ἐπί ὁ φάρυγξ ἤ ὅλος ἐπί πᾶς ὁ κατά ὁ τράχηλος χωρίον . ὁπόταν γάρ ἐν μηδείς οὗτος φαίνω , μήτε διοίγνυμι ὁ στόμα ἐν ὁ φάρυγξ μήτε ἔξωθεν οἴδημα , συμβαίνω δέ ὁ ἄνθρωπος ἀδυνατέω καταπίνω , ὀλέθριος σύμπτωμα εἰμί γίγνομαι ἐπί φλεγμονή ποτέ μέν ὁ προβάλλω μῦς ὁ στόμαχος , ποτέ δέ αὐτός ὁ στόμαχος . κοινωνία γάρ τις εἰμί οὗτος ὁ μόριον διά νεῦρον καί σύνδεσμος πρός τε ὁ νωτιαῖος μυελός καί ὁ ἀμφί αὐτός μῆνιγξ , ἔτι τε ὁ παράκειμαι οὗτος ἔξωθεν ὀστέον ὁ σφόνδυλος . τείνω οὖν ἐπί ὁ φλεγμαίνω μόριον ὁ τε σύνδεσμος καί ὁ νεῦρον ἕλκω ὁ σφόνδυλος , ἤτοι γε εἰς ὁ ἐντός ἤ εἰς ὁ πλάγιος , ἀναγκαῖος εἰμί · εἰ μέν κατά ὁ ἕτερος ἀπόφυσις ὁ νεῦρον ὁ τάσις συμβαίνω γίγνομαι , πρός ὁ πλάγιος , εἰ δέ κατά ἀμφότερος , εἰς ὁ ἐκτός . ἐπί πολύς δέ περί οὗτος λέγω ἐξηγέομαι ὁ περί ὁ ἄρθρον βιβλίον , ἔνθα ὁ διαστροφή ὁ ῥάχις γίγνομαι φημί , φῦμα ἄπεπτος ἔνδον αὐτός συνίστημι . ἐν ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ βιβλίον καί ὁ κύφωσις φημί γίγνομαι , τείνω ἔσω ὁ ὁ σπονδύλος μόριον , οὐ μόνος ὁ λόρδωσις τε καί σκολίωσις . ἐν μέντοι ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία καί νῦν πρόκειμαι κατά ὁ ἀφορισμός συνάγχη μνημονεύω φημί , εἰμί δέ ὁ συναγχικός ὁ πάθημα τοιόσδε . ὁ σφόνδυλος ὁ τράχηλος εἴσω ῥέπω καί ἔξωθεν εἰμί δῆλος κοῖλος ἔχω ὁ τράχηλος καί ἀλγέω ταύτῃ ψαύω . ἐν οὗτος μέν οὖν ὁ λόγος εἷς δηλόω διαστροφή ὁ σφόνδυλος ὁ ἐπί ὁ ἔσω . κατά δέ ὁ πρόκειμαι ἀφορισμός ὄνομα γενικός χράω λέγω , ἐάν ὁ τράχηλος ἐπιστρέφω . ὁ γάρ ἐπιστρέφω ῥῆμα ὁ ἐκτροπή ὁ εἰς ὁ παρά φύσις ἅπας δηλόω ὁ ὁ σφόνδυλος εὐθυωρία . ἐν μέν οὖν ὁ δεύτερος ὁ ἐπιδημία προστίθημι ὁ λόγος , καί ἀλγέω οὗτος ψαύω , ἐνταῦθα δέ οὐδείς λέγω ὑπέρ ἄλγημα , καίτοι γε ἀναγκαῖος ἄλγημα σύνειμι ὁ κατά ὁ τράχηλος φλεγμονή . πλήν εἰ ἐνταῦθα ὁ διά ὑπερβάλλω ξηρότης γίγνομαι ὁλκή καί τάσις καί διαστροφή ὁ μόριον ἐνδείκνυμι μόνος καί διά οὗτος αὐτός θανάσιμος εἰμί φημί ὁ σύμπτωμα , ὁ ἕτερος ὁ κατά ὁ φλεγμονή συνίστημι μή πάντως εἰμί θανάσιμος , καθά ὁ πρότερος εἰμί , ὁ μετά ὁ πνίγω καί ὁ καταπίνω μόγις . ἀλλά ἐάν διά ὑπερβάλλω ξηρότης γίγνομαι εἰμί ὁ παραστράπτω ὁ τράχηλος καί ὁ καταπίνω μόγις , ὀλέθριος εἰμί ὁ σύμπτωμα καί μάλα ὅταν ὁ πυρετός εἰμί σφοδρός , ἵνα ὁ ἐάν ὑπό ὁ πυρετός ἔχω καί κατά οὗτος ἀκούω τις , διά δέ ὁ αὐτός οὗτος πυρετός καί ὁ ἄμετρος ἐν ὁ μέλος ἔοικα γίγνομαι ξηρότης . καί δισσός ἔχω λόγος ὁ σφοδρός πυρετός ὡς πρός ὁ θάνατος , ὅτι τε σημεῖον εἰμί ὁ διά ξηρότης ὁ τε διαστροφή γίγνομαι καί ὁ καταπίνω μόγις , ὅτι τε συντελέω τις καί αὐτός ὡς εἷς τις ὁ ἐπί θάνατος ἄγω αἴτιος .