galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 6.18
Κύστιν διακοπέντι ἢ ἐγκέφαλον ἢ καρδίην ἢ φρένας ἢ τῶν ἐντέρων τι τῶν λεπτῶν ἢ κοιλίην ἢ ἧπαρ θανατῶδες . Τὸ θανατῶδες ὄνομα πολλάκις εἴρηται ἐν ἄλλοις τε καὶ κατ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ βιβλίον , ἐπὶ τῶν ἔξ ἀνάγκης τεθνηξομένων , πολλάκις δὲ τῶν ὡς ἐπὶ τὸ πολύ . διὸ καὶ νῦν ἄδηλόν ἐστιν εἴτε πάντως ἀποφαίνεται θάνατον ἕπεσθαι ταῖς τῶν εἰρημένων μορίων διακοπαῖς , εἴτ’ ἐπί τινων ἐγχωρεῖ σωθῆναι σπανίως τὸν ἄνθρωπον . ὅτι μὲν οὖν ἡ τῆς καρδίας τρῶσις ἐπιφέρει θάνατον ἐξ ἀνάγκης ἕν τι τῶν ὁμολογουμένων ἐστὶν , οὐ μὴν ἐπί γε τῶν ἄλλων ὡμολόγηται πᾶσα τρῶσις ἄφυκτον ἔχειν τὸν θάνατον , ἀλλ’ ἡ μεγάλη τε καὶ μέχρι πάθους , ὅπερ εἰκός ἐστι σημαίνεσθαι πρὸς τῆς διακοπέντι φωνῆς , ἵνα ὅ τε τῆς κύστεως χιτὼν ὅλως διακοπῇ μέχρι τῆς ἐντὸς εὐρυχωρίας , ἕκαστόν τε τῶν ἄλλων . ἐπὶ μὲν οὖν τῆς κύστεως ὡμολόγηται τὸ μὴ συμφύεσθαι τὴν τοιαύτην τρῶσιν , ὥσπερ γε καὶ τοῦ νευρώδους τῶν φρενῶν καὶ τῶν λεπτῶν ἐντέρων . ἐπὶ δὲ τῆς κοιλίας ἀμφισβητεῖται . τινὲς γὰρ σεσῶσθαί φασιν ἐπ’ αὐτῇ σπανίως τοὺς τρωθέντας . ἥπατος δὲ οὐ μόνον τρῶσιν βαθεῖαν ἐπὶ τῶν λοβῶν γινομένην θεραπεύεσθαί φασιν , ἀλλὰ καὶ λοβὸν ἀποτμηθέντα . ἴσμεν δ’ ὅτι κἀν τῷ περὶ τῶν ὀλεθρίων τραυμάτων ἔνια τῶν εἰρημένων ἐπιχειρεῖ θεραπεύειν ὁ γράψας τὸ βιβλίον . τό γε μὴν ἀκόλλητον μένειν τὴν διακοπὴν αὐτῶν , ἐπὶ μὲν τῆς καρδίας τε καὶ τοῦ διαφράγματος ἐκ τῆς διηνεκοῦς τῶν μορίων γίνεται κινήσεως , ἐπὶ δὲ τῆς κύστεως ὅτι νευρώδης καὶ λεπτὴ καὶ ἄναιμος ἀμέλει καὶ τὸν τράχηλον αὐτῆς ὁρῶμεν ὁσημέραι θεραπευόμενον ἐν ταῖς λιθοτομίαις , ἐπειδὴ σαρκώδης ἐστί . τὸ δ’ ἧπαρ αἱμοῤῥαγικὰς ἔχει τὰς τρώσεις , καὶ διὰ τοῦτο ἀποθνήσκειν φθάνουσιν οἱ τρωθέντες οὕτως , πρὶν αὐτὸ κολληθῆναι . τὸ δ’ οὕτως εἶπον , ἵνα καὶ φλέψ τις διακοπῇ , διὰ τοῦτ’ οὖν οὔτε οἱ τὰς ἐπιπολῆς αὐτοῦ τρώσεις ἰᾶσθαι λέγοντες οὔτε οἱ τοὺς λοβοὺς ἀφῃρηκέναι δοκοῦσιν ἀληθεύειν . ἐγκέφαλον δὲ τρωθέντα πολλάκις εἴδομεν ἰαθέντα καὶ ἅπαξ ἐν τῇ κατὰ τὴν Ἰωνίαν Σμύρνῃ , ἔτι γε τοῦ διδασκάλου Πέλοπος ζῶντος , ἐπ’ ἀξιολόγῳ τῇ τρώσει . τουτὶ μὲν οὖν τῶν πάνυ σπανίων ἐστὶν , ἀληθὲς δὲ τὸ τὰς μεγάλας τρώσεις οἵας περ ἔοικεν ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζειν διακοπὰς ἐπιφέρειν θάνατον . αἵ γε μὴν ἄχρι τινὸς τῶν ἐν αὐτῷ κοιλιῶν τρώσεις ὁμολογοῦνται πᾶσι θάνατον ἐπιφέρειν . ἡ δὲ τῶν λεπτῶν ἐντέρων φύσις καὶ μᾶλλόν γε ἡ τῆς κοιλίας οὐκ ὀλίγον μετέχει τῆς σαρκώδους οὐσίας , καὶ διὰ τοῦτο ἐπιπολῆς μὲν τρωθέντα κολλᾶται πολλάκις , ὅλα δὲ διακοπέντα μέχρι τῆς ἔσω κοιλίας ἐν τῷ σπανιωτάτῳ . οὐ τοῦτο δέ μοι δοκεῖ διὰ τὴν οὐσίαν αὐτῶν , ἀλλ’ ὅτι φάρμακον ἐπιθεῖναι , καθάπερ τοῖς ἔξω τραύμασιν οὐ δυνάμεθα . διὸ καὶ διὰ τῶν καταπινομένων ἐπιχειρεῖ θεραπεύειν τὴν κοιλίαν ὁ περὶ τῶν ὀλεθρίων τραυμάτων γράψας , εἴτ’ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης εἴτ’ ἄλλος τις ἕτερος .
Lemmas: κύστις διακόπτω ἤ ἐγκέφαλος ἤ καρδία ἤ φρήν ἤ ὁ ἔντερον τις ὁ λεπτός ἤ κοιλία ἤ ἧπαρ θανατώδης . ὁ θανατώδης ὄνομα πολλάκις λέγω ἐν ἄλλος τε καί κατά αὐτός οὗτος ὁ βιβλίον , ἐπί ὁ ἐκ ἀνάγκη θνῄσκω , πολλάκις δέ ὁ ὡς ἐπί ὁ πολύς . διό καί νῦν ἄδηλος εἰμί εἴτε πάντως ἀποφαίνω θάνατος ἕπομαι ὁ ὁ λέγω μόριον διακοπή , εἴτε ἐπί τις ἐγχωρέω σῴζω σπάνιος ὁ ἄνθρωπος . ὅτι μέν οὖν ὁ ὁ καρδία τρῶσις ἐπιφέρω θάνατος ἐκ ἀνάγκη εἷς τις ὁ ὁμολογέω εἰμί , οὐ μήν ἐπί γε ὁ ἄλλος ὁμολογέω πᾶς τρῶσις ἄφυκτος ἔχω ὁ θάνατος , ἀλλά ὁ μέγας τε καί μέχρι πάθος , ὅς ἔοικα εἰμί σημαίνω πρός ὁ διακόπτω φωνή , ἵνα ὁ τε ὁ κύστις χιτών ὅλος διακόπτω μέχρι ὁ ἐντός εὐρυχωρία , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος . ἐπί μέν οὖν ὁ κύστις ὁμολογέω ὁ μή συμφύω ὁ τοιοῦτος τρῶσις , ὥσπερ γε καί ὁ νευρώδης ὁ φρήν καί ὁ λεπτός ἔντερον . ἐπί δέ ὁ κοιλία ἀμφισβητέω . τις γάρ σῴζω φημί ἐπί αὐτός σπάνιος ὁ τιτρώσκω . ἧπαρ δέ οὐ μόνος τρῶσις βαθύς ἐπί ὁ λοβός γίγνομαι θεραπεύω φημί , ἀλλά καί λοβός ἀποτέμνω . οἶδα δέ ὅτι ἐν ὁ περί ὁ ὀλέθριος τραῦμα ἔνιοι ὁ λέγω ἐπιχειρέω θεραπεύω ὁ γράφω ὁ βιβλίον . ὁ γε μήν ἀκόλλητος μένω ὁ διακοπή αὐτός , ἐπί μέν ὁ καρδία τε καί ὁ διάφραγμα ἐκ ὁ διηνεκής ὁ μόριον γίγνομαι κίνησις , ἐπί δέ ὁ κύστις ὅτι νευρώδης καί λεπτός καί ἄναιμος ἀμέλει καί ὁ τράχηλος αὐτός ὁράω ὁσημέραι θεραπεύω ἐν ὁ λιθοτομία , ἐπειδή σαρκώδης εἰμί . ὁ δέ ἧπαρ αἱμορραγικός ἔχω ὁ τρῶσις , καί διά οὗτος ἀποθνῄσκω φθάνω ὁ τιτρώσκω οὕτως , πρίν αὐτός κολλάω . ὁ δέ οὕτως λέγω , ἵνα καί φλέψ τις διακόπτω , διά οὗτος οὖν οὔτε ὁ ὁ ἐπιπολή αὐτός τρῶσις ἰάομαι λέγω οὔτε ὁ ὁ λοβός ἀφαιρέω δοκέω ἀληθεύω . ἐγκέφαλος δέ τιτρώσκω πολλάκις ὁράω ἰάομαι καί ἅπαξ ἐν ὁ κατά ὁ Ἰωνία Σμύρνα , ἔτι γε ὁ διδάσκαλος Πέλοψ ζάω , ἐπί ἀξιόλογος ὁ τρῶσις . οὗτος μέν οὖν ὁ πάνυ σπάνιος εἰμί , ἀληθής δέ ὁ ὁ μέγας τρῶσις οἷος περ ἔοικα ὁ Ἱπποκράτης ὀνομάζω διακοπή ἐπιφέρω θάνατος . ὁ γε μήν ἄχρι τις ὁ ἐν αὐτός κοιλία τρῶσις ὁμολογέω πᾶς θάνατος ἐπιφέρω . ὁ δέ ὁ λεπτός ἔντερον φύσις καί μάλα γε ὁ ὁ κοιλία οὐ ὀλίγος μετέχω ὁ σαρκώδης οὐσία , καί διά οὗτος ἐπιπολή μέν τιτρώσκω κολλάω πολλάκις , ὅλος δέ διακόπτω μέχρι ὁ ἔσω κοιλία ἐν ὁ σπάνιος . οὐ οὗτος δέ ἐγώ δοκέω διά ὁ οὐσία αὐτός , ἀλλά ὅτι φάρμακον ἐπιτίθημι , καθά ὁ ἔξω τραῦμα οὐ δύναμαι . διό καί διά ὁ καταπίνω ἐπιχειρέω θεραπεύω ὁ κοιλία ὁ περί ὁ ὀλέθριος τραῦμα γράφω , εἴτε αὐτός ὁ Ἱπποκράτης εἴτε ἄλλος τις ἕτερος .