galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 7.30
Ὁκόσοισιν ἀφρώδεα τὰ ὑποχωρήματα ἐν τῇσι διαῤῥοίῃσι , τουτέοισιν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς φλέγμα καταῤῥεῖ . Ἀδιορίστως εἴρηται τοῦτο , γένοιτο μὲν γὰρ ἄν ποτε τὸ διαχωρούμενον ἀφρῶδες , ἐκ τῆς κεφαλῆς ἐπιῤῥέοντος ὑγροῦ πνευματώδους εἰς τὴν γαστέρα · γένοιτο δ’ ἄν ποτε καὶ τῶν εἰς αὐτὴν καθηκόντων ἀγγείων ἐκχεόντων αὐτό . συσταίη δ’ ἂν ἐνίοτε καὶ κατὰ τὴν γαστέρα , μίαν μὲν ὡς ἂν εἴποι τις , ἔχον αἰτίαν συνεκτικὴν , ὅπως ἂν ἐκκρίνηταί τε καὶ γένηται , προηγουμένας δὲ πλείους . ἔστι δὲ ἡ συνεκτικὴ τοῦ τοιούτου φλέγματος αἰτία πνεῦμα φυσῶδες ἐν τῇ πρὸς ὑγρότητα μίξει σφοδρᾷ καὶ ἀνωμάλῳ κινήσει κεχρημένον , ὡς αὐτό τε θραυσθῆναι καὶ τὸ φλέγμα θραῦσαι κατὰ πολλὰ καὶ σμικρὰ μόρια . τῆς δὲ τοιαύτης αὐτῷ κινήσεως ἥ τε οἰκεία φύσις αἰτία καί ποτε καὶ πλῆθος θερμασίας . οὕτως γοῦν ἐπὶ τε τῶν ἑψημένων ἀφρὸς ὁρᾶται καὶ μάλισθ’ ὅταν ᾖ γλίσχρα τὴν φύσιν , ἔν τε τῇ θαλάττῃ κατὰ τὰς βιαίας τῶν ἀνέμων ἐμβολάς . ὅσοι δὲ ἡγοῦνται διὰ τοῦ πνεύμονος εἰς τὴν γαστέρα τὴν ὁδοιπορίαν γίνεσθαι τῷ φλέγματι καὶ διὰ τοῦτο ἀφρῶδες αὐτὸ φαίνεσθαι , οὐκ οἶδα τί φήσουσιν ἐπὶ τῶν ἀπὸ κεφαλῆς σαφῶς εἰς πνεύμονα ῥευματιζομένων . ἐχρῆν μὲν γὰρ αὐτοὺς ἀφρώδη διαχωρεῖν . οἱ δ’ οὔτε διαχωροῦσιν οὔτ’ ἀναβήττουσιν ἀφρώδη , καίτοι πολλάκις ἐναργῶς αἱ τραχεῖαι κατὰ σπλάγχνον ἀρτηρίαι πλήρεις εἰσὶ τοῦ καταῤῥέοντος ἐκ τῆς κεφαλῆς , ὃ πεφθὲν μὲν ἀναπτύεται πύῳ παραπλήσιον , ἀφρῶδες δ’ οὐ γίνεται . ἀλλ’ οὐδ’ αἷμα διὰ παντὸς ἀφρῶδες ἀναπτύουσιν ἐκ πνεύμονος . ἔοικεν οὖν ὅταν ἐξ αὐτῆς τοῦ σπλάγχνου τῆς ἰδίας οὐσίας συναναφέρηταί τι ἀφρῶδες γίνεσθαι τὸ αἷμα . πτύουσί γε μὴν καὶ οἱ πλευριτικοί ποτε τὸ ἀφρῶδες , ἔτι τε σπανιώτερον αὐτῶν μᾶλλον οἱ περιπνευμονικοί . θερμασίας δέ μοι δοκεῖ ἀκράτου τε καὶ πυρώδους ἠθροισμένης ἐν τοῖς πάσχουσι μορίοις . εἰ δὲ τὸ καταῤῥέον ἐκ τῆς κεφαλῆς εἰς τὰς τραχείας ἀρτηρίας τοῦ πνεύμονος , ὡς ἔνιοί φασι , διεξέρχεται κάτω , πρῶτον μὲν εἰς τὰς τῆς καρδίας κοιλίας αὐτὸ παραγίνεσθαι δεήσει , μετὰ δὲ τοῦτο δυοῖν θάτερον , ἤτοι διὰ τῆς κοίλης φλεβὸς εἰς μὲν τὰ κυρτὰ τοῦ ἥπατος πρῶτον , εἶτα ἐκεῖθεν εἰς τὰ σιμὰ καὶ οὕτως διὰ τῶν πυλῶν εἰς τὰς τῶν ἐντέρων ἕλικας , ἢ πρῶτον μὲν εἰς τὴν μεγάλην ἀρτηρίαν , εἶθ’ οὕτως εἰς τὴν τοῦ μεσεντερίου . καὶ πῶς ἂν ἔτι μένειν ἀφρῶδες ἀναμιχθέν τε τῷ αἵματι καὶ τοσαύτας διεξελθὸν ἅμα αὐτῷ φλέβας .
Lemmas: ὁπόσος ἀφρώδης ὁ ὑποχώρημα ἐν ὁ διάρροια , τόυτεος ἀπό ὁ κεφαλή φλέγμα καταρρέω . ἀδιόριστος λέγω οὗτος , γίγνομαι μέν γάρ ἄν ποτέ ὁ διαχωρέω ἀφρώδης , ἐκ ὁ κεφαλή ἐπιρρέω ὑγρός πνευματώδης εἰς ὁ γαστήρ · γίγνομαι δέ ἄν ποτέ καί ὁ εἰς αὐτός καθήκω ἀγγεῖον ἐκχέω αὐτός . συνίστημι δέ ἄν ἐνίοτε καί κατά ὁ γαστήρ , εἷς μέν ὡς ἄν λέγω τις , ἔχω αἰτία συνεκτικός , ὅπως ἄν ἐκκρίνω τε καί γίγνομαι , προηγέομαι δέ πολύς . εἰμί δέ ὁ συνεκτικός ὁ τοιοῦτος φλέγμα αἰτία πνεῦμα φυσώδης ἐν ὁ πρός ὑγρότης μίξις σφοδρός καί ἀνώμαλος κίνησις χράω , ὡς αὐτός τε θραύω καί ὁ φλέγμα θραύω κατά πολύς καί μικρός μόριον . ὁ δέ τοιοῦτος αὐτός κίνησις ὁ τε οἰκεῖος φύσις αἰτία καί ποτέ καί πλῆθος θερμασία . οὕτως γοῦν ἐπί τε ὁ ἑψάω ἀφρός ὁράω καί μάλα ὅταν εἰμί γλίσχρος ὁ φύσις , ἐν τε ὁ θάλασσα κατά ὁ βίαιος ὁ ἄνεμος ἐμβολή . ὅσος δέ ἡγέομαι διά ὁ πνεύμων εἰς ὁ γαστήρ ὁ ὁδοιπορία γίγνομαι ὁ φλέγμα καί διά οὗτος ἀφρώδης αὐτός φαίνω , οὐ οἶδα τίς φημί ἐπί ὁ ἀπό κεφαλή σαφής εἰς πνεύμων ῥευματίζομαι . χρή μέν γάρ αὐτός ἀφρώδης διαχωρέω . ὁ δέ οὔτε διαχωρέω οὔτε ἀναβήσσω ἀφρώδης , καίτοι πολλάκις ἐναργής ὁ τραχύς κατά σπλάγχνον ἀρτηρία πλήρης εἰμί ὁ καταρρέω ἐκ ὁ κεφαλή , ὅς πέσσω μέν ἀναπτύω πύον παραπλήσιος , ἀφρώδης δέ οὐ γίγνομαι . ἀλλά οὐδέ αἷμα διά πᾶς ἀφρώδης ἀναπτύω ἐκ πνεύμων . ἔοικα οὖν ὅταν ἐκ αὐτός ὁ σπλάγχνον ὁ ἴδιος οὐσία συναναφέρω τις ἀφρώδης γίγνομαι ὁ αἷμα . πτύω γε μήν καί ὁ πλευριτικός ποτέ ὁ ἀφρώδης , ἔτι τε σπάνιος αὐτός μάλα ὁ περιπνευμονικός . θερμασία δέ ἐγώ δοκέω ἄκρατος τε καί πυρώδης ἀθροίζω ἐν ὁ πάσχω μόριον . εἰ δέ ὁ καταρρέω ἐκ ὁ κεφαλή εἰς ὁ τραχύς ἀρτηρία ὁ πνεύμων , ὡς ἔνιοι φημί , διεξέρχομαι κάτω , πρῶτος μέν εἰς ὁ ὁ καρδία κοιλία αὐτός παραγίγνομαι δέω , μετά δέ οὗτος δύο ἕτερος , ἤτοι διά ὁ κοῖλος φλέψ εἰς μέν ὁ κυρτός ὁ ἧπαρ πρῶτος , εἶτα ἐκεῖθεν εἰς ὁ σιμός καί οὕτως διά ὁ πύλη εἰς ὁ ὁ ἔντερον ἕλιξ , ἤ πρῶτος μέν εἰς ὁ μέγας ἀρτηρία , εἶτα οὕτως εἰς ὁ ὁ μεσεντέριον . καί πῶς ἄν ἔτι μένω ἀφρώδης ἀναμίσγω τε ὁ αἷμα καί τοσοῦτος διεξέρχομαι ἅμα αὐτός φλέψ .