galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 5.22
Τὸ θερμὸν ἐκπυητικὸν οὐκ ἐπὶ παντὶ ἕλκει , μέγιστον σημεῖον ἐς ἀσφαλείην δέρμα μαλάσσει , ἰσχναίνει , ἀνώδυνον , ῥιγέων , σπασμῶν , τετάνων παρηγορικόν . τὴν δ’ ἐν τῇ κεφαλῇ καρηβαρίην λύει . πλεῖστον δὲ διαφέρει ὀστέων κατάγμασι , μάλιστα δὲ τοῖσιν ἐψιλευμένοισι , τουτέων δὲ μάλιστα τοῖσιν ἐν κεφαλῇ ἕλκεα ἔχουσι . καὶ ὁκόσα ὑπὸ ψύξεως θνήσκει ἢ ἑλκοῦται καὶ ἕρπησιν ἐσθιομένοισι , ἕδρῃ , αἰδοίῳ , ὑστέρῃ , κύστει , τουτέοισι τὸ θερμὸν φίλον καὶ κρῖνον , τὸ δὲ ψυχρὸν πολέμιον καὶ κτεῖνον . Ὥσπερ τὸ ψυχρὸν σπασμῶν καὶ τετάνων ὑπάρχει ποιητικὸν , ὅμως θεραπεύει σπανίως ποτὲ τέτανον , οὕτω καὶ τὸ θερμὸν ἐκπυητικὸν ὂν ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ γίγνεται ποτ’ ἀνεκπύητον . ἐπὶ γοῦν τῶν σηπεδονωδῶν ἑλκῶν καὶ ἁπλῶς ἁπάντων τῶν ῥευματικῶν οὐκ ἐκπυΐσκει τὸ θερμὸν , ἀλλὰ καὶ βλάπτει μεγάλως αὐτά . καὶ συμβαίνει ἐς ταὐτὸν ἄμφω τό τε βλάπτον ἕλκη καὶ τὸ μὴ ἐκπυΐσκον , ὥσπερ οὖν καὶ κατὰ τοὐναντίον τό τ’ ὠφελοῦν καὶ τὸ ἐκπυΐσκον . μέγιστον γάρ ἐστι σημεῖον πρὸς ἀσφαλείαν ἕλκει τό τε πῦον καὶ τὸ τούτου ποιητικὸν φάρμακον . οὐδὲν γὰρ δύναται γενέσθαι κακὸν ἐφ’ ἕλκει πῦον γεννῶντι . τὰ γοῦν σπασμὸν ἐπιφέροντα πάντως ἀνεκπύητά ἐστι . ὁμοίως δὲ καὶ τὰ σηπεδονώδη τῶν ἑλκῶν , ὅσα τε τῶν πέριξ χωρίων ἀνάβρωσιν ἔχει καὶ τὰ δυσεπούλωτα δὲ πάντ’ ἐστὶν ἀνεκπύητα καὶ ὅσα τῶν κακοήθων ἑλκῶν ἰδίοις ὀνόμασι κατ’ ἐξοχήν τινα κέκληται καρκινώδη , χειρώνεια , τηλέφια καὶ φαγεδαινικὰ , πάντ’ ἐστὶ καὶ ταῦτ’ ἀνεκπύητα . μέγιστον οὖν σημεῖον εἰς ἀσφάλειαν ἕλκει τὸ πῦόν ἐστι καὶ τοῦτό γε τεκμαίρου ἐπὶ τῆς τοῦ θερμοῦ χρήσεως . ἐφ’ ὧν γὰρ οὐχ ἁρμόττει , θεάσῃ ταῦτ’ ἀνεκπύητα μένοντα πρὸς τοῦ θερμοῦ . τὰ δ’ ἐφεξῆς ἔργα τοῦ θερμοῦ φαινόμενα συνεχῶς καταλέγει . καὶ γὰρ μαλάττει τὸ ἐσκληρυμμένον δέρμα καὶ ἰσχναίνει τὸ πεπαχυσμένον , ἀνώδυνόν τ’ ἐστὶ καὶ σπασμῶν καὶ τετάνων παρηγορικὸν , οὐχ ὥσπερ τὸ ψυχρὸν ὀδύνην ἀνεκπύητον ἐργάζεται , τῷ τῆς φύσεως ἡμῶν ἀλλότριον ὑπάρχειν , ἥτις ἐστὶ ἐστὶ τὸ ἔμφυτον θερμὸν , ἥντινα συναύξει ὅταν γε μετρίως ὁμιλῇ , τὸ δ’ ἔξωθεν θερμὸν ἐργάζεται πάνθ’ ὅσα λέλεκται , τὰ μὲν οὖν πέττον τε καὶ ἀλλοιοῦν ἐπὶ τὸ βέλτιον , ἔνια δὲ τῷ διαφορεῖν καὶ κενοῦν τὰ λυποῦντα ἐκθεραπεῦον . εἰ δὲ καὶ μὴ τελέως ἐκθεραπεύσειεν , ἀλλὰ τάς γ’ ὀδύνας πραύνει . ἐπὶ δὲ τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ διαθέσεων αὐτά τε ταῦτα δρᾷ καὶ τὰς καλουμένας καρηβαρίας , αἵτινές εἰσι βαρύτητες τῆς κεφαλῆς ἰᾶται , συμπέπτον καὶ διαφοροῦν τὰ λυποῦντα . καὶ μὲν δὴ καὶ τοῖς τῶν ὀστῶν κατάγμασιν ὠφελιμώτατόν ἐστι καὶ μᾶλλον τοῖς . ἐψιλωμένοις , ὅπερ ἐστὶ γεγυμνωμένοις τῆς σαρκός . ἔτι δὲ μᾶλλον ὅσα κατὰ τὴν ὕλην γίγνεται · βλαβερώτατον γάρ ἐστι καὶ τούτοις τὸ ψυχρὸν ὡς ἂν μὴ μόνον τοῖς ὀστοῖς , ἀλλὰ καὶ αὐτῷ τῷ ἐγκεφάλῳ πολέμιον ὑπάρχειν · καὶ μὲν δὴ καὶ ὅσα μόρια διὰ τὸ κατεψῦχθαι νεκροῦται καὶ τούτων ἴαμα ἔσται τὸ θερμόν . οὕτω δὲ καὶ ὅσα διὰ τὴν ψῦξιν ἑλκοῦται , καθάπερ ἐν χειμῶνι πτέρναι καὶ δάκτυλοι καὶ ὅλως τὰ ἄκρα , καὶ τούτων ἴαμα ἔσται τὸ θερμόν . οὕτω δὲ καὶ τῶν ἑρπήτων τοῖς ἀναβιβρωσκομένοις καίτοι ὑπὸ χολώδους καὶ θερμοῦ χυμοῦ γιγνομένοις · ἀλλὰ διὰ τὴν ἕλκωσιν ἐναντίον αὐτοῖς τὸ ψυχρὸν , ὡς δακνῶδες ἑλκῶν ὑπάρχον . οὕτω δὴ καὶ ταῖς κατὰ τὴν ἕδραν ἁπάσαις διαθέσεσιν οἰκεῖον μὲν τὸ θερμὸν , ἐναντιώτατον δὲ τὸ ψυχρὸν , ὅτι τε νευρώδης ἡ ἕδρα , πολέμιον δὲ τοῖς νεύροις τὸ ψυχρὸν , καὶ ὅτι κατὰ τὴν κοινωνίαν ἥ τε ψῦξις ἐπαναβαίνει ῥᾳδίως ἐκ τῆς ἕδρας εἰς τὰ κατὰ τὴν κοιλίαν , ἥ τε θερμασία κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον . οὕτω δὲ καὶ ὑστέρᾳ καὶ κύστει τὸ μὲν θερμὸν φίλον καὶ κρῖνον , τὸ δὲ ψυχρὸν πολέμιον καὶ κτεῖνον . αὐτά τε γάρ ἐστι νευρώδη καὶ μεταδίδωσι τοῖς ὑπερκειμένοις ῥᾳδίως τῆς ψύξεως . ὅτι δὲ ἅπασι τοῖς εἰρημένοις κατὰ τὸν ἀφορισμὸν ἐπιπεφώνηκε κοινῇ τούτοισι τὸ θερμὸν φίλον καὶ κρῖνον , τὸ δὲ ψυχρὸν πολέμιον καὶ κτεῖνον , εὔδηλόν ἐστι , κἂν ἐγὼ μὴ λέγω .
Lemmas: ὁ θερμός ἐκπυητικός οὐ ἐπί πᾶς ἕλκος , μέγας σημεῖον εἰς ἀσφάλεια δέρμα μαλάσσω , ἰσχναίνω , ἀνώδυνος , ῥῖγος , σπασμός , τέτανος παρηγορικός . ὁ δέ ἐν ὁ κεφαλή καρηβαρία λύω . πολύς δέ διαφέρω ὀστέον κάταγμα , μάλα δέ ὁ ἐψιλέω , οὗτος δέ μάλα ὁ ἐν κεφαλή ἕλκος ἔχω . καί ὁπόσος ὑπό ψῦξις θνῄσκω ἤ ἑλκόω καί ἕρπης ἐσθίω , ἕδρα , αἰδοῖον , ὑστέρα , κύστις , οὗτος ὁ θερμός φίλος καί κρίνω , ὁ δέ ψυχρός πολέμιος καί κτείνω . ὥσπερ ὁ ψυχρός σπασμός καί τέτανος ὑπάρχω ποιητικός , ὅμως θεραπεύω σπάνιος ποτέ τέτανος , οὕτως καί ὁ θερμός ἐκπυητικός εἰμί ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ γίγνομαι ποτέ ἀνεκπύητος . ἐπί γοῦν ὁ σηπεδονώδης ἕλκος καί ἁπλῶς ἅπας ὁ ῥευματικός οὐ ἐκπυίσκω ὁ θερμός , ἀλλά καί βλάπτω μέγας αὐτός . καί συμβαίνω εἰς αὐτός ἄμφω ὁ τε βλάπτω ἕλκος καί ὁ μή ἐκπυίσκω , ὥσπερ οὖν καί κατά ἐναντίος ὁ τε ὠφελέω καί ὁ ἐκπυίσκω . μέγας γάρ εἰμί σημεῖον πρός ἀσφάλεια ἕλκω ὁ τε πυός καί ὁ οὗτος ποιητικός φάρμακον . οὐδείς γάρ δύναμαι γίγνομαι κακός ἐπί ἕλκος πυός γεννάω . ὁ γοῦν σπασμός ἐπιφέρω πάντως ἀνεκπύητος εἰμί . ὅμοιος δέ καί ὁ σηπεδονώδης ὁ ἕλκος , ὅσος τε ὁ πέριξ χωρίον ἀνάβρωσις ἔχω καί ὁ δυσεπούλωτος δέ πᾶς εἰμί ἀνεκπύητος καί ὅσος ὁ κακοήθης ἕλκος ἴδιος ὄνομα κατά ἐξοχή τις καλέω καρκινώδης , χειρώνειος , τηλέφιον καί φαγεδαινικός , πᾶς εἰμί καί οὗτος ἀνεκπύητος . μέγας οὖν σημεῖον εἰς ἀσφάλεια ἕλκω ὁ πυός εἰμί καί οὗτος γε τεκμαίρομαι ἐπί ὁ ὁ θερμός χρῆσις . ἐπί ὅς γάρ οὐ ἁρμόζω , θεάομαι οὗτος ἀνεκπύητος μένω πρός ὁ θερμός . ὁ δέ ἐφεξῆς ἔργον ὁ θερμός φαίνω συνεχής καταλέγω . καί γάρ μαλάσσω ὁ σκληρύνω δέρμα καί ἰσχναίνω ὁ παχύνω , ἀνώδυνος τε εἰμί καί σπασμός καί τέτανος παρηγορικός , οὐ ὥσπερ ὁ ψυχρός ὀδύνη ἀνεκπύητος ἐργάζομαι , ὁ ὁ φύσις ἐγώ ἀλλότριος ὑπάρχω , ὅστις εἰμί εἰμί ὁ ἔμφυτος θερμός , ὅστις συναυξάνω ὅταν γε μέτριος ὁμιλέω , ὁ δέ ἔξωθεν θερμός ἐργάζομαι πᾶς ὅσος λέγω , ὁ μέν οὖν πέσσω τε καί ἀλλοιόω ἐπί ὁ ἀγαθός , ἔνιοι δέ ὁ διαφορέω καί κενόω ὁ λυπέω ἐκθεραπεύω . εἰ δέ καί μή τέλειος ἐκθεραπεύω , ἀλλά ὁ γε ὀδύνη πραύνω . ἐπί δέ ὁ ἐν ὁ κεφαλή διάθεσις αὐτός τε οὗτος δράω καί ὁ καλέω καρηβαρία , ὅστις εἰμί βαρύτης ὁ κεφαλή ἰάομαι , συμπέσσω καί διαφορέω ὁ λυπέω . καί μέν δή καί ὁ ὁ ὀστέον κάταγμα ὠφέλιμος εἰμί καί μάλα ὁ . ψιλόω , ὅς εἰμί γυμνόω ὁ σάρξ . ἔτι δέ μάλα ὅσος κατά ὁ ὕλη γίγνομαι · βλαβερός γάρ εἰμί καί οὗτος ὁ ψυχρός ὡς ἄν μή μόνος ὁ ὀστέον , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐγκέφαλος πολέμιος ὑπάρχω · καί μέν δή καί ὅσος μόριον διά ὁ καταψύχω νεκρόω καί οὗτος ἴαμα εἰμί ὁ θερμός . οὕτως δέ καί ὅσος διά ὁ ψῦξις ἑλκόω , καθά ἐν χειμών πτέρνα καί δάκτυλος καί ὅλος ὁ ἄκρος , καί οὗτος ἴαμα εἰμί ὁ θερμός . οὕτως δέ καί ὁ ἕρπης ὁ ἀναβιβρώσκω καίτοι ὑπό χολώδης καί θερμός χυμός γίγνομαι · ἀλλά διά ὁ ἕλκωσις ἐναντίος αὐτός ὁ ψυχρός , ὡς δακνώδης ἕλκος ὑπάρχω . οὕτως δή καί ὁ κατά ὁ ἕδρα ἅπας διάθεσις οἰκεῖος μέν ὁ θερμός , ἐναντίος δέ ὁ ψυχρός , ὅτι τε νευρώδης ὁ ἕδρα , πολέμιος δέ ὁ νεῦρον ὁ ψυχρός , καί ὅτι κατά ὁ κοινωνία ὁ τε ψῦξις ἐπαναβαίνω ῥᾴδιος ἐκ ὁ ἕδρα εἰς ὁ κατά ὁ κοιλία , ὁ τε θερμασία κατά ὁ αὐτός τρόπος . οὕτως δέ καί ὑστέρα καί κύστις ὁ μέν θερμός φίλος καί κρίνω , ὁ δέ ψυχρός πολέμιος καί κτείνω . αὐτός τε γάρ εἰμί νευρώδης καί μεταδίδωμι ὁ ὑπέρκειμαι ῥᾴδιος ὁ ψῦξις . ὅτι δέ ἅπας ὁ λέγω κατά ὁ ἀφορισμός ἐπιφωνέω κοινῇ οὗτος ὁ θερμός φίλος καί κρίνω , ὁ δέ ψυχρός πολέμιος καί κτείνω , εὔδηλος εἰμί , ἐάν ἐγώ μή λέγω .