galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 6.44
Ὁκόσοισιν ἐκ στραγγουρίης εἰλεὸς ἐπιγίγνεται , ἐν ἑπτὰ ἡμέρῃσιν ἀπόλλυνται οἱ τοιοῦτοι , ἢν μὴ πυρετοῦ ἐπιγινομένου ἅλις τὸ οὖρον ῥυῇ . Κατὰ τὸν εἰλεὸν οὐδὲν μὲν διεξέρχεται κάτω , οὐδ’ ἂν δριμυτέρῳ κλύσματι χρήσηταί τις , ἔμετος δὲ κόπρου ἐπιγίνεται τοῖς ὀλεθρίοις αὐτῶν εἰλεοῖς . ὅτι μὲν οὖν ἀποκεκλεισμένης τῆς κάτω διεξόδου γίνεται τὸ πάθος , ὅτι τε περὶ τὰ λεπτὰ τῶν ἐντέρων , οὐ τὰ παχέα , σχεδὸν ἅπασιν ὡμολόγηται . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅτι διὰ φλεγμονὴν ἔμφραξις ἤτοι κόπρου σκληρᾶς ἢ γλίσχρων ὑγρῶν καὶ παχέων γίνεται λέλεκται πολλοῖς . ἐμοὶ δὲ δοκεῖ καὶ φλεγμονὴν ἢ σκίῤῥον ἢ ἀπόστημα δύνασθαι τὴν στενοχωρίαν ἐργάζεσθαι τοιαύτην , ὥστε μηδὲν κάτω διεξέρχεσθαι δύνασθαι . τὸ δ’ ὑφ’ ὑγρῶν παχέων ἢ γλίσχρων οὐ πάνυ τι δοκεῖ πιθανὸν εἶναι . τίθει δ’ , εἰ βούλει , καὶ τοῦτο καὶ εἴ τι πρὸς τούτῳ λέγοιεν ἕτερον , ἀλλ’ ἐκεῖνό γε τὸ σχεδὸν ἅπασι δόξαν , ὅσοι τοὺς ἀφορισμοὺς ἐξηγήσαντο , πάνυ μοι δοκεῖ τῶν ἀπιθάνων εἶναι . λέγουσι γὰρ ὅτι τῆς κύστεως φλεγμαινούσης στενοχωρίαν ἔν τισι τῶν ἐντέρων ἐκ τῆς παραθλίψεως γινομένην ἐπιφέρειν τὸ πάθος τὸν εἰλεόν . ἐγὼ δὲ πλείστους μοι δοκῶ καθ’ ὅλον ἐμαυτοῦ τὸν βίον ἑωρακέναι , τοὺς μὲν κινδυνεύσαντας μόνον , οὐκ ὀλίγους δὲ καὶ ἀποθανόντας ἐξ ἐπισχέσεως οὔρων , ἐναργῶς ἅπασι φαινομένης τηνικαῦτα κατὰ περιγραφὴν ἰδίαν μεγίστης τῆς κύστεως , ὡς διατετάσθαι μὲν ἐσχάτως , ὀδυνᾶσθαι δὲ ὡς εἰκὸς ἐπὶ τῇ διατάσει , καὶ τούτων οὐδεὶς εἰλεώδης ἐγένετο . πῶς ἂν οὖν τίς ποτε πεισθῇ διὰ φλεγμονὴν κύστεως ἐντέρου στενοχωρουμένου γίνεσθαί ποτε τὸν εἰλεὸν οὐ μᾶλλον ἢ κατὰ τὸν ὄγκον τῆς μήτρας τὸν ἐν τῇ κυήσει · καίτοι μέχρι τῶν ὑποχονδρίων ὁ κατ’ ἐκείνην ὄγκος ἀνατείνεται καὶ μᾶλλον θλίβειν τε καὶ στενοχωρεῖν δύναται τὰ λεπτὰ τῶν ἐντέρων . ἡ δὲ κύστις εἰς ὄγκον ἀρθεῖσα θλίβειν μόνον οἵα τ’ ἐστὶ τὸ ἀπευθυσμένον . ἀτοπώτερον δ’ ἔνιοι λέγουσι τὸ διὰ τὸν ἐπιγινόμενον πυρετὸν ὠφελεῖσθαι τὸν εἰλεόν . ὁ μὲν γὰρ πυρετὸς ἐπί τινι φλεγμονὴ τῆς κύστεως εἰκότως ἂν γένοιτο καὶ ὅσῳ ἂν μείζων ᾖ καὶ χαλεπώτερον , τοσοῦτον εἰκὸς κἀκεῖ ἂν αὐξάνεσθαι σύμπτωμα ὑπάρχοντα τῆς φλεγμονῆς . ὁ δ’ εἰλεὸς , ὡς αὐτοὶ λέγουσιν , ἐπὶ τῇ φλεγμονῇ συνέστηκε καὶ μόνην ἐλπίδα λύσεως ἔχει τὴν παῦλαν τῆς φλεγμονῆς , ᾗ καὶ τὸν πυρετὸν ἀναγκαῖόν ἐστι συμπραΰνεσθαι . σημεῖον οὖν ἀγαθὸν ἔστω τῆς λύσεως ἐπὶ τῶν κατὰ τὸν εἰλεὸν παθημάτων πραϋνόμενος ὁ πυρετὸς ἢ λυόμενος , οὔτε δὲ ἐστι σημεῖον ἢ αἴτιον ἀγαθὸν ἐπιγιγνόμενος ἢ αὐξανόμενος . ἴσμεν γὰρ ἐκεῖνα μόνα τῶν νοσημάτων ὀνινάμενα πρὸς τῶν πυρετῶν , ὅσα κατὰ ψύξιν σύνεστι ποτὲ μὲν αὐτὴν μόνην , ἐνίοτε δὲ ἅμα χυμοῖς ὠμοῖς καὶ φλεγματώδεσιν ἢ φυσώδει πνεύματι βέλτιον οὖν ἀγνοεῖν ὁμολογεῖν , ὅπως εἴρηται τὰ κατὰ τὸν ἀφορισμὸν τοῦτον ὑφ’ Ἱπποκράτους . οὔτε γὰρ ὁ λόγος ἐνδείκνυται τὴν ἀλήθειαν αὐτῶν οὔθ’ ἡ πεῖρα διδάσκει , τρίτον δ’ οὐδὲν ἔχομεν ἄλλο πρὸς πίστιν , εἴ γε μὴ ὦπταί ποτε τοιοῦτος ἄῤῥωστος οὔθ’ ὑφ’ Ἱπποκράτους οὔθ’ ὑφ’ ἄλλου τινός · οὔτε γὰρ εἰ γνήσιός ἐστιν ὁ ἀφορισμὸς εἰπεῖν ἔχω . πλῆθος οὖν ὠμῶν καὶ παχέων χυμῶν ἅμα ψύξει σφοδρᾷ βέλτιόν ἐστιν ὑποτίθεσθαι τῶν εἰρημένων συμπτωμάτων αἴτιον · οὕτως γὰρ ἂν μόνος ὅ τε πυρετὸς ἴαμα γένοιτο τῆς διαθέσεως ἥ τε τῶν εἰργομένων οὔρων κένωσις . οὕτως γὰρ εἴωθε παχέα καὶ πολλὰ καὶ ἀθρόα κενοῦσθαι πεττομένων αὐτῶν .
Lemmas: ὁπόσος ἐκ στραγγουρία εἰλεός ἐπιγίγνομαι , ἐν ἑπτά ἡμέρα ἀπόλλυμι ὁ τοιοῦτος , ἐάν μή πυρετός ἐπιγίγνομαι ἅλις ὁ οὖρος ῥέω . κατά ὁ εἰλεός οὐδείς μέν διεξέρχομαι κάτω , οὐδέ ἄν δριμύς κλύσμα χράω τις , ἔμετος δέ κόπρος ἐπιγίγνομαι ὁ ὀλέθριος αὐτός εἰλεός . ὅτι μέν οὖν ἀποκλείω ὁ κάτω διέξοδος γίγνομαι ὁ πάθος , ὅτι τε περί ὁ λεπτός ὁ ἔντερον , οὐ ὁ παχύς , σχεδόν ἅπας ὁμολογέω . καί μέν δή καί ὅτι διά φλεγμονή ἔμφραξις ἤτοι κόπρος σκληρός ἤ γλίσχρος ὑγρός καί παχύς γίγνομαι λέγω πολύς . ἐγώ δέ δοκέω καί φλεγμονή ἤ σκίρρος ἤ ἀπόστημα δύναμαι ὁ στενοχωρία ἐργάζομαι τοιοῦτος , ὥστε μηδείς κάτω διεξέρχομαι δύναμαι . ὁ δέ ὑπό ὑγρός παχύς ἤ γλίσχρος οὐ πάνυ τις δοκέω πιθανός εἰμί . τίθημι δέ , εἰ βούλομαι , καί οὗτος καί εἰ τις πρός οὗτος λέγω ἕτερος , ἀλλά ἐκεῖνος γε ὁ σχεδόν ἅπας δοκέω , ὅσος ὁ ἀφορισμός ἐξηγέομαι , πάνυ ἐγώ δοκέω ὁ ἀπίθανος εἰμί . λέγω γάρ ὅτι ὁ κύστις φλεγμαίνω στενοχωρία ἐν τις ὁ ἔντερον ἐκ ὁ παράθλιψις γίγνομαι ἐπιφέρω ὁ πάθος ὁ εἰλεός . ἐγώ δέ πολύς ἐγώ δοκέω κατά ὅλος ἐμαυτοῦ ὁ βίος ὁράω , ὁ μέν κινδυνεύω μόνος , οὐ ὀλίγος δέ καί ἀποθνῄσκω ἐκ ἐπίσχεσις ὅρος , ἐναργής ἅπας φαίνω τηνικαῦτα κατά περιγραφή ἴδιος μέγας ὁ κύστις , ὡς διατείνω μέν ἔσχατος , ὀδυνάω δέ ὡς ἔοικα ἐπί ὁ διάτασις , καί οὗτος οὐδείς εἰλεώδης γίγνομαι . πῶς ἄν οὖν τις ποτέ πείθω διά φλεγμονή κύστις ἔντερον στενοχωρέω γίγνομαι ποτέ ὁ εἰλεός οὐ μάλα ἤ κατά ὁ ὄγκος ὁ μήτρα ὁ ἐν ὁ κύησις · καίτοι μέχρι ὁ ὑποχόνδριος ὁ κατά ἐκεῖνος ὄγκος ἀνατείνω καί μάλα θλίβω τε καί στενοχωρέω δύναμαι ὁ λεπτός ὁ ἔντερον . ὁ δέ κύστις εἰς ὄγκος ἀείρω θλίβω μόνος οἷος τε εἰμί ὁ ἀπευθύνω . ἄτοπος δέ ἔνιοι λέγω ὁ διά ὁ ἐπιγίγνομαι πυρετός ὠφελέω ὁ εἰλεός . ὁ μέν γάρ πυρετός ἐπί τις φλεγμονή ὁ κύστις ἔοικα ἄν γίγνομαι καί ὅσος ἄν μέγας εἰμί καί χαλεπός , τοσοῦτος ἔοικα ἐκεῖ ἄν αὐξάνω σύμπτωμα ὑπάρχω ὁ φλεγμονή . ὁ δέ εἰλεός , ὡς αὐτός λέγω , ἐπί ὁ φλεγμονή συνίστημι καί μόνος ἐλπίς λύσις ἔχω ὁ παῦλα ὁ φλεγμονή , ὅς καί ὁ πυρετός ἀναγκαῖος εἰμί συμπραύνω . σημεῖον οὖν ἀγαθός εἰμί ὁ λύσις ἐπί ὁ κατά ὁ εἰλεός πάθημα πραύνω ὁ πυρετός ἤ λύω , οὔτε δέ εἰμί σημεῖον ἤ αἴτιος ἀγαθός ἐπιγίγνομαι ἤ αὐξάνω . οἶδα γάρ ἐκεῖνος μόνος ὁ νόσημα ὀνίνημι πρός ὁ πυρετός , ὅσος κατά ψῦξις σύνειμι ποτέ μέν αὐτός μόνος , ἐνίοτε δέ ἅμα χυμός ὠμός καί φλεγματώδης ἤ φυσώδης πνεῦμα ἀγαθός οὖν ἀγνοέω ὁμολογέω , ὅπως λέγω ὁ κατά ὁ ἀφορισμός οὗτος ὑπό Ἱπποκράτης . οὔτε γάρ ὁ λόγος ἐνδείκνυμι ὁ ἀλήθεια αὐτός οὔτε ὁ πεῖρα διδάσκω , τρίτος δέ οὐδείς ἔχω ἄλλος πρός πίστις , εἰ γε μή ὁράω ποτέ τοιοῦτος ἄρρωστος οὔτε ὑπό Ἱπποκράτης οὔτε ὑπό ἄλλος τις · οὔτε γάρ εἰ γνήσιος εἰμί ὁ ἀφορισμός λέγω ἔχω . πλῆθος οὖν ὠμός καί παχύς χυμός ἅμα ψῦξις σφοδρός ἀγαθός εἰμί ὑποτίθημι ὁ λέγω σύμπτωμα αἴτιος · οὕτως γάρ ἄν μόνος ὁ τε πυρετός ἴαμα γίγνομαι ὁ διάθεσις ὁ τε ὁ ἔργω ὅρος κένωσις . οὕτως γάρ εἴωθα παχύς καί πολύς καί ἀθρόος κενόω πέσσω αὐτός .