galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 2.17
Ὅκου ἂν τροφὴ παρὰ φύσιν πλείων εἰσέλθῃ , τοῦτο νόσον ποιέει , δηλοῖ δὲ καὶ ἡ ἴησις . Ὃ καθ’ ἕτερον ἀφορισμὸν ἔφη καθόλου , τοῦτο νῦν ἐφ’ ἑνὸς εἴδους διδάσκει . καθόλου μὲν γάρ ἐστιν ὁ τοιοῦτος λόγος , οὐ πλησμονὴ , οὐ λιμὸς , οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν ἀγαθὸν ὅ τι ἂν μᾶλλον τῆς φύσεως ᾖ . ὁ δὲ νῦν ἡμῖν προκείμενος ﻿ ἀφορισμὸς ὑπὲρ ἑνὸς ἀποφαίνεται πράγματος , τῆς πλησμονῆς . ἡ γὰρ πλείων τροφὴ τῆς τοῦ σώματος φύσεως ὀνομάζεται πλησμονή . πρὸς τὶ μὲν οὖν ἀεὶ τὸ πλέον , ἀλλ’ ἔν γε τοῖς ἡμετέροις σώμασι διττόν · ἓν μὲν ὡς πρὸς τὴν τῶν ἀγγείων εὐρυχωρίαν , ἕτερον δὲ ὡς πρὸς τὴν διοικοῦσαν ἡμᾶς φύσιν . ὑπὲρ οὗ νῦν διδάσκων ἡμᾶς ὁ Ἱπποκράτης ἔφη τὴν πλείονα τροφὴν εἶναι παρὰ φύσιν , ἵνα μήτε τοὺς ἐμπεπλησμένους εἰς τοσοῦτον σιτίων ὡς διατετάσθαι τὴν γαστέρα , πάντως ὑπολαμβάνομεν ἐκ τούτου βλαβήσεσθαι , μήτε τοὺς ἐνδεὲς ἔχοντας αὐτῆς τὸ κύτος , ὀλίγα δὲ προσενηνέχθαι καὶ πάντως πέψαι καλῶς αὐτά . καὶ γὰρ τοὺς προτέρους ἐγχωρεῖ πέψαι τὰ πεπληρωκότα τὴν κοιλίαν , εἰ ῥώμην αὐτὴν ἡ φύσις ἔχει καὶ τοὺς δευτέρους ἀπεπτῆσαι , δι’ ἀῤῥωστίαν καὶ μάλισθ’ ὅταν εὔπεπτα μὲν οἱ πρότεροι , δύσπεπτα δ’ οἱ δεύτεροι τὰ σιτία προσενηνεγμένοι τύχωσιν . οὕτω δὲ κἀπὶ τῆς ἀναδοθείσης τροφῆς ἡ αἱματοῦσα δύναμις ἀνάλογον τῇ πεπτούσῃ κατὰ τὴν γαστέρα ποτὲ μὲν ὑπ’ ἀῤῥωστίᾳ , οὐκ ἀλλοιώσει τὸν εἰς τὰς φλέβας ἀναδοθέντα χυμὸν , κἂν εἰ σύμμετρος εἶναι δοκεῖ , ποτὲ δὲ τὸν τούτου πολλαπλάσιον ἑτοίμως αἱματώσει , διά τε τὴν ἑαυτῆς ῥώμην καὶ τὴν ἐπιτηδειότητα τοῦ χυμοῦ . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ τρίτη τροφὴ , ἥνπερ δὴ καὶ κυριώτατα λέγομεν τροφὴν , ἡ προστιθεμένη τοῖς τοῦ ζώου μορίοις , ὡς πρὸς τὴν δύναμιν , ἤτοι πλείων ἢ οὐ πλείων εἶναι λεχθήσεται , καὶ ἤτοι πεφθήσεται καλῶς καὶ θρέψει ἢ οὔ . καὶ κατὰ τοῦτο ἤτοι κρατηθήσεται πρὸς αὐτῶν ἢ μὴ κρατουμένη διαφθαρήσεται καὶ νόσον γεννήσει . μία μὲν οὖν ἐξήγησις αὕτη τὸ πλέον ὡς πρὸς τὴν διοικοῦσαν δύναμιν τὰ ζῶα ἀκουόντων ἡμῶν . ἑτέρα δὲ τὸ κατὰ ποιότητα παρὰ φύσιν ἀληθὴς καὶ αὕτη . τρέφεται γὰρ ἕκαστον μόριον ἐξ οἰκείας αὐτῷ τροφῆς , ἣν ὀρθῶς ἂν εἴποιμεν εἶναι κατὰ φύσιν ἑαυτῷ . ἐὰν οὖν ποτε εἰς αὐτὸ παραγίνηται χυμός τις , ἑτέρῳ μὲν μορίῳ κατὰ φύσιν , ἀλλότριος δὲ καὶ παρὰ φύσιν ἐκείνῳ , μοχθηρὸν μὲν τὸ τοιοῦτον , οὐ μὴν πάντως γε καὶ νόσος ἀκολουθήσει , βραχείας αὐτῷ ὑπαρχούσης ποσότητος . ὅπου γὰρ οὐδὲ τὰ διαφθείρειν ἡμῶν τὸ σῶμα δυνάμενα φάρμακα , μανδραγόρας καὶ μήκων , κώνειον , ἄνευ ποσότητος οἷά τε βλάπτειν ἐστὶν , ἦ πού γε τοιοῦτος χυμὸς , ὃς πρὸς τῷ μὴ διαφθείρειν ἔτι καὶ τρέφειν ἕτερα μόρια δύνανται . τὴν ἀρχὴν γὰρ οὐκ ἂν ὠνόμασε τροφὴν αὐτὸν , εἰ μὴ τοιοῦτος ἦν . ὥσπερ οὖν εἰ πνεύματος μέν τι βραχὺ διὰ τοῦ στομάχου κατενεχθὲν εἰς τὴν γαστέρα τύχοι , τῆς δὲ πινομένης ὑγρότητος ὀλίγιστον μὲν εἰς τὸν πνεύμονα διὰ τῆς τραχείας ἀρτηρίας , οὔτ’ ἂν ἡ γαστὴρ , ὅσον ἐπὶ τούτῳ νοσήσῃ , οὔτε ὁ πνεύμων οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς κατὰ τὰ λοιπὰ μόρια τροφῆς . καὶ μὲν δὴ καὶ τρίτη τις ἐξήγησις εἴρηται πρός τινων ἀκούειν ἡμᾶς ἀξιούντων τὸ παρὰ φύσιν ἀντὶ τοῦ μεγάλως καὶ ὑπερβαλλόντως , ὡς εἰ καὶ οὕτως εἶπεν · ὅκου ἂν τροφὴ πλείων ὑπερβαλλόντως εἰσέλθῃ . τοῦτο νόσον ποιεῖ . τὴν γὰρ ὀλίγον ὑπερβάλλουσαν τοῦ συμμέτρου μηδέπω δύνασθαι νόσον ποιεῖν , ἀλλ’ ἔτι φυλάττειν τὸ σῶμα κατά γε τῆς ὑγιείας πλάτος , ἀληθὲς μὲν οὖν καὶ τοῦτο · χρὴ γὰρ τὴν μέλλουσαν ἐργάσασθαι νόσον τροφὴν , οὐ μικρῷ τινι τῆς ἀκριβοῦς · συμμετρίας ὑπερέχειν . ἀλλ’ οὐκ ἔστιν ἔθος τούτου ἕνεκα διορίζεσθαι τὸν λόγον . εἰώθασι γὰρ αὐτὸ μόνον ἀποφαίνεσθαι τὸ γένος , ἔγκαυσιν ἢ ψύξιν ἢ κόπον , ἀπεψίαν τε καὶ φθορὰν χυμῶν , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα νοσοποιεῖν φάσκοντες , ὡς ἡμῶν ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων συνεπινοούντων ἀξιόλογον ποσότητα . κατὰ τὸν αὐτὸν οὖν τρόπον καὶ τὴν πλείονα τροφὴν νοσοποιεῖν λέγουσιν , ἄνευ τοῦ προσθεῖναι τὸ πολλῷ , γινωσκόντων ἡμῶν ὡς ἐὰν δραχμῆς μοῖρα ιε΄ τὸ πλεῖον ἢ τοῦ συμμέτρου νόσον οὐδέπω δύναται κατασκευάζειν , ἀλλὰ πολλαπλασιαζομένη τε καὶ αὕτη ποτε ποιήσει νόσον . ἐκ γὰρ τοῦ γένους ἐστὶ μία τῶν κατεργαζομένων αἰτίων τὰς νόσους . κατὰ ταῦτα μὲν οὖν ἡ τρίτη τῶν ἐξηγήσεων , εἰ καὶ ὅτι μάλιστα ἀληθής ἐστι , περιεργοτέρα μοι δοκεῖ τοῦ τῶν παλαιῶν ἔθους ὑπάρχειν , μετὰ καὶ τοῦ βιαίως ἐξηγήσασθαι τῆς παρὰ φύσιν φωνῆς τὸ σημαινόμενον . ἡ δ’ ἐπὶ τέλει τοῦ ἀφορισμοῦ προσγεγραμμένη λέξις , ἔνθα φησὶ , δηλοῖ δὲ ἡ ἴησις , ἄμεινον ἂν εἶχε μετὰ τοῦ καί συνδέσμου γεγραμμένη κατὰ τόνδε τὸν τρόπον , δηλοῖ δὲ καὶ ἡ ἴησις . οὐ γὰρ δὴ μόνον γε ἡ ἴησις δηλοῖ τὸ τὴν τροφὴν , ἔνθα ἂν εἰσέλθῃ , πλείω νοσοποιεῖν , ἀλλὰ καὶ ἡ τοῦ πράγματος φύσις συνενδείκνυνται συνεπιμαρτυρούσης αὐτῇ καὶ τῆς ἰάσεως . ἐν ἁπάσαις γὰρ ταῖς τέχναις τοῖς καλῶς ἐπινοουμένοις καὶ ἡ ἀπὸ τῆς ἐκβάσεως μαρτυρία προσέρχεται . τίς οὖν ἐστιν αὕτη κατὰ τὸν προκείμενον λόγον ; ἡ ἐπὶ ταῖς κενώσεσιν ἴασις τῶν λυπούντων χυμῶν , ἥν τινα καὶ Ἡρόφιλος ἐν τῇ τριχρόνῳ καλουμένη σημειώσει παρέλαβεν . εἰ γάρ τις ἐσθίων μὲν πλείω τῶν συνήθων , ἤτοι δ’ ἴσα τοῖς ἔμπροσθεν ἢ ἐλάσσω γυμναζόμενος , βαρυνθείη τε τὸ σῶμα καὶ σὺν ἐρεύθει καὶ ὄγκῳ τῶν φλεβῶν ἄρξηται πυρέττειν , οὐκ ἂν ἀλόγως τις αὐτὸν ὑπὸ πλήθους νοσῆσαι νομίζῃ . εἰ τοίνυν καὶ κενωθεὶς ὠφεληθείη , βεβαίωσις καὶ παραχρῆμα τῆς περὶ τοῦ πλήθους γενήσεται δόξης , θάρσος τε πρὸς τὸ πάλιν ἐπὶ ﻿ τῶν αὐτῶν παραγενήσεται ὡσαύτως κενῶσαι , μὴ περιμείνοντας τὴν τῶν ἐμπειρικῶν τήρησιν , ἣν αὐτοὶ τῶν πλειστάκις ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς ὡσαύτως ἀποβαινόντων εἶναί φασιν . ἴσως μὲν οὖν καὶ προσέκειτο κατὰ τὸν ἀφορισμὸν ὁ καί σύνδεσμος , εἶτά τίς ὡς περιττὸν ἀφεῖλεν αὐτόν . ἴσως δὲ καὶ ἐξ ἀρχῆς αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἁπλῶς ἔγραψε χωρὶς τοῦ καί συνδέσμου , δηλοῖ δὲ ἡ ἴησις , ὡς εἰ καὶ οὕτως εἰρήκει , τοῖς γὰρ προειρημένοις οὕτως ἔχουσιν ὡς εἴρηται , τουτέστι τροφῆς πλείονος παρὰ φύσιν ἐν τῷ σώματι περιεχομένης , ἐπειδὰν κενώσεως προσαχθείσης , ὁ κάμνων ὠφεληθείη , δῆλόν ἐστιν ὡς εἰς νόσον ἥκει διὰ τὸ πλῆθος τῆς τροφῆς . ὅτι δὲ κένωσιν μὲν ἁπλῶς εἴωθε λέγειν ὁ Ἱπποκράτης , ὅταν ὁμοτίμως ἅπαντες οἱ χυμοὶ κενῶνται , κάθαρσιν δὲ ὅταν οἱ μοχθηροὶ κατὰ ποιότητα , μεμνῆσθαι χρὴ , καὶ ὅτι ἡ νῦν ἴασις ὑπὸ κενώσεως , οὐ καθάρσεώς ἐστι γινομένη μαρτυρεῖ τῇ περὶ τοῦ πλήθους δόξῃ . κένωσις δ’ ὁμοτίμως ἁπάντων τῶν χυμῶν ἡ μὲν ἀκριβεστάτη διὰ φλεβοτομίας ἐστὶν ἐγγὺς δ’ αὐτῆς ἥ τε ἀποσχαζομένων τῶν σφυρῶν , ὥσπερ ἡμῖν εὔθισται , καὶ ἡ διὰ γυμνασίων ἢ τρίψεων ἢ λουτρῶν καὶ προσέτι κατὰ συμβεβηκὸς ἡ διὰ ἀσιτίας . κατὰ συμβεβηκὸς δ’ εἶπον , ὅτι μὴ δι’ ἑαυτῆς ἡ ἀσιτία κενοῖ , καθάπερ ἕκαστον τῶν προειρημένων . ἀλλ’ ἡ μὲν κένωσις γίνεται τῷ φυσικῷ τρόπῳ τῆς διαπνοῆς , μηδεμιᾶς δὲ ἀντὶ τῶν κενωθέντων εἰσενεχθείσης τροφῆς , ἐναργῶς τηνικαῦτα φαίνεται ἡ πρότερον λανθάνουσα . ταυτὶ μὲν οὖν αὐτάρκη πρός γε τὴν ἐξήγησιν τοῦ ἀφορισμοῦ . ὅστις δὲ βούλεται τὸν περὶ πλήθους λόγον ἀκριβῶς ἀναλέξασθαι , βιβλίον ἔχει γεγραμμένον ὑφ’ ἡμῶν ἓν ὅλον , ὃ δὴ καὶ περὶ πλήθους ἐπιγέγραπται . νυνὶ δ’ ἀρκεῖ τό γε τοσοῦτον ἔτι προσθεῖναι τοῖς εἰρημένοις , ὡς ἄρξασθαι μὲν δύναται τὸ πρὸς τὴν δύναμιν πλῆθος , ἄνευ τοῦ διεφθάρθαι , μεῖναι δ’ οὐ δύναται χρηστόν . ἀνάγκη γὰρ πᾶσα μεταβάλλειν αὐτὸ κατὰ ποιότητα , διαφθείρεσθαι τοῦ χρόνου προϊόντος · ἀλλὰ κἂν τοῦτο γένηται , μέχρι τοσούτου πλῆθος αὐτὸ καλέσομεν , μέχρι περ ἂν ἐπὶ τῇ κενώσει τοῦ περιττοῦ τὸ λοιπὸν δύνηται γίνεσθαι χρηστόν . ὁποῖον γὰρ κατὰ τοὺς ὀξυνομένους οἴνους συμβέβηκε , τοιοῦτόν τι καὶ κατὰ τὴν ἀλλοίωσιν τοῦ αἵματος . ἔστι δὲ τὸ συμβαῖνον ἐπὶ τῶν οἴνων τοιόνδε . τελέως μὲν ὀξεῖς γενηθέντες οὐκέτ’ εἰς τὴν τοῦ οἴνου φύσιν ἐπανέρχονται , βραχεῖαν δέ τινα ποιησάμενοι ῥοπὴν ὡς ὀξύνεσθαι μὲν , ὄξος δ’ οὐδέπω γεγονέναι , πολλοὶ πολλάκις ἀνεκτήσαντο τὴν πρότερον φύσιν . οὕτως ἔχει κἀπὶ τοῦ αἵματος · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο μεγάλης μὲν τῆς διαφθορᾶς γενομένης οὐκέτ’ ἐπανέρχεται πρὸς τὸ κατὰ φύσιν , ἐπὶ βραχὺ δὲ συμβάσης , ἐπειδὰν τὸ περιττὸν ἀποκενωθῇ τὸ κατάλοιπον ἀνακτᾶται τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , καὶ δὴ καὶ καλεῖν ἔθος ἐστὶ τὴν τοιαύτην διάθεσιν οὐ διαφθορὰν , ἀλλὰ πλῆθος , ἐκείνης , ὡς ἔφην , μόνης ὀνομαζομένης διαφθορᾶς , ἥτις ἂν οὕτως ἀξιόλογον ἔχῃ τὴν τὸ παρὰ φύσιν ἐκτροπὴν , ὡς μηκέθ’ ὑπὸ φύσεως δύνασθαι πεττομένης χρηστὸς γίνεσθαι χυμός .
Lemmas: ὅπου ἄν τροφή παρά φύσις πολύς εἰσέρχομαι , οὗτος νόσος ποιέω , δηλόω δέ καί ὁ ἴεσις . ὅς κατά ἕτερος ἀφορισμός φημί καθόλου , οὗτος νῦν ἐπί εἷς εἶδος διδάσκω . καθόλου μέν γάρ εἰμί ὁ τοιοῦτος λόγος , οὐ πλησμονή , οὐ λιμός , οὐδέ ἄλλος οὐδείς ἀγαθός ὅς τις ἄν μάλα ὁ φύσις εἰμί . ὁ δέ νῦν ἐγώ πρόκειμαι ﻿ ἀφορισμός ὑπέρ εἷς ἀποφαίνω πρᾶγμα , ὁ πλησμονή . ὁ γάρ πολύς τροφή ὁ ὁ σῶμα φύσις ὀνομάζω πλησμονή . πρός τίς μέν οὖν ἀεί ὁ πολύς , ἀλλά ἐν γε ὁ ἡμέτερος σῶμα δισσός · εἷς μέν ὡς πρός ὁ ὁ ἀγγεῖον εὐρυχωρία , ἕτερος δέ ὡς πρός ὁ διοικέω ἐγώ φύσις . ὑπέρ ὅς νῦν διδάσκω ἐγώ ὁ Ἱπποκράτης φημί ὁ πολύς τροφή εἰμί παρά φύσις , ἵνα μήτε ὁ ἐμπίμπλημι εἰς τοσοῦτος σιτίον ὡς διατείνω ὁ γαστήρ , πάντως ὑπολαμβάνω ἐκ οὗτος βλάπτω , μήτε ὁ ἐνδεής ἔχω αὐτός ὁ κύτος , ὀλίγος δέ προσφέρω καί πάντως πέσσω καλός αὐτός . καί γάρ ὁ πρότερος ἐγχωρέω πέσσω ὁ πληρόω ὁ κοιλία , εἰ ῥώμη αὐτός ὁ φύσις ἔχω καί ὁ δεύτερος ἀπεπτέω , διά ἀρρωστία καί μάλα ὅταν εὔπεπτος μέν ὁ πρότερος , δύσπεπτος δέ ὁ δεύτερος ὁ σιτίον προσφέρω τυγχάνω . οὕτως δέ ἐπί ὁ ἀναδίδωμι τροφή ὁ αἱματόω δύναμις ἀνάλογος ὁ πέσσω κατά ὁ γαστήρ ποτέ μέν ὑπό ἀρρωστία , οὐ ἀλλοιόω ὁ εἰς ὁ φλέψ ἀναδίδωμι χυμός , ἄν εἰ σύμμετρος εἰμί δοκέω , ποτέ δέ ὁ οὗτος πολλαπλάσιος ἑτοῖμος αἱματόω , διά τε ὁ ἑαυτοῦ ῥώμη καί ὁ ἐπιτηδειότης ὁ χυμός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ τρίτος τροφή , ὅς δή καί κύριος λέγω τροφή , ὁ προστίθημι ὁ ὁ ζῷον μόριον , ὡς πρός ὁ δύναμις , ἤτοι πολύς ἤ οὐ πολύς εἰμί λέγω , καί ἤτοι πέσσω καλός καί τρέφω ἤ οὐ . καί κατά οὗτος ἤτοι κρατέω πρός αὐτός ἤ μή κρατέω διαφθείρω καί νόσος γεννάω . εἷς μέν οὖν ἐξήγησις οὗτος ὁ πολύς ὡς πρός ὁ διοικέω δύναμις ὁ ζῷον ἀκούω ἐγώ . ἕτερος δέ ὁ κατά ποιότης παρά φύσις ἀληθής καί οὗτος . τρέφω γάρ ἕκαστος μόριον ἐκ οἰκεῖος αὐτός τροφή , ὅς ὀρθός ἄν λέγω εἰμί κατά φύσις ἑαυτοῦ . ἐάν οὖν ποτέ εἰς αὐτός παραγίγνομαι χυμός τις , ἕτερος μέν μόριον κατά φύσις , ἀλλότριος δέ καί παρά φύσις ἐκεῖνος , μοχθηρός μέν ὁ τοιοῦτος , οὐ μήν πάντως γε καί νόσος ἀκολουθέω , βραχύς αὐτός ὑπάρχω ποσότης . ὅπου γάρ οὐδέ ὁ διαφθείρω ἐγώ ὁ σῶμα δύναμαι φάρμακον , μανδραγόρας καί μήκων , κώνειον , ἄνευ ποσότης οἷος τε βλάπτω εἰμί , ἦ που γε τοιοῦτος χυμός , ὅς πρός ὁ μή διαφθείρω ἔτι καί τρέφω ἕτερος μόριον δύναμαι . ὁ ἀρχή γάρ οὐ ἄν ὀνομάζω τροφή αὐτός , εἰ μή τοιοῦτος εἰμί . ὥσπερ οὖν εἰ πνεῦμα μέν τις βραχύς διά ὁ στόμαχος καταφέρω εἰς ὁ γαστήρ τυγχάνω , ὁ δέ πίνω ὑγρότης ὀλίγος μέν εἰς ὁ πνεύμων διά ὁ τραχύς ἀρτηρία , οὔτε ἄν ὁ γαστήρ , ὅσος ἐπί οὗτος νοσέω , οὔτε ὁ πνεύμων οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ κατά ὁ λοιπός μόριον τροφή . καί μέν δή καί τρίτος τις ἐξήγησις λέγω πρός τις ἀκούω ἐγώ ἀξιόω ὁ παρά φύσις ἀντί ὁ μέγας καί ὑπερβαλλόντως , ὡς εἰ καί οὕτως λέγω · ὅπου ἄν τροφή πολύς ὑπερβαλλόντως εἰσέρχομαι . οὗτος νόσος ποιέω . ὁ γάρ ὀλίγος ὑπερβάλλω ὁ σύμμετρος μηδέπω δύναμαι νόσος ποιέω , ἀλλά ἔτι φυλάσσω ὁ σῶμα κατά γε ὁ ὑγίεια πλάτος , ἀληθής μέν οὖν καί οὗτος · χρή γάρ ὁ μέλλω ἐργάζομαι νόσος τροφή , οὐ μικρός τις ὁ ἀκριβής · συμμετρία ὑπερέχω . ἀλλά οὐ εἰμί ἔθος οὗτος ἕνεκα διορίζω ὁ λόγος . εἴωθα γάρ αὐτός μόνος ἀποφαίνω ὁ γένος , ἔγκαυσις ἤ ψῦξις ἤ κόπος , ἀπεψία τε καί φθορά χυμός , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος νοσοποιέω φάσκω , ὡς ἐγώ ἕκαστος ὁ λέγω συνεπινοέω ἀξιόλογος ποσότης . κατά ὁ αὐτός οὖν τρόπος καί ὁ πολύς τροφή νοσοποιέω λέγω , ἄνευ ὁ προστίθημι ὁ πολύς , γιγνώσκω ἐγώ ὡς ἐάν δραχμή μοῖρα ιεʹ ὁ πολύς ἤ ὁ σύμμετρος νόσος οὐδέπω δύναμαι κατασκευάζω , ἀλλά πολλαπλασιάζω τε καί οὗτος ποτέ ποιέω νόσος . ἐκ γάρ ὁ γένος εἰμί εἷς ὁ κατεργάζομαι αἴτιος ὁ νόσος . κατά οὗτος μέν οὖν ὁ τρίτος ὁ ἐξήγησις , εἰ καί ὅτι μάλα ἀληθής εἰμί , περίεργος ἐγώ δοκέω ὁ ὁ παλαιός ἔθος ὑπάρχω , μετά καί ὁ βίαιος ἐξηγέομαι ὁ παρά φύσις φωνή ὁ σημαίνω . ὁ δέ ἐπί τέλος ὁ ἀφορισμός προσγράφω λέξις , ἔνθα φημί , δηλόω δέ ὁ ἴεσις , ἀγαθός ἄν ἔχω μετά ὁ καί σύνδεσμος γράφω κατά ὅδε ὁ τρόπος , δηλόω δέ καί ὁ ἴεσις . οὐ γάρ δή μόνος γε ὁ ἴεσις δηλόω ὁ ὁ τροφή , ἔνθα ἄν εἰσέρχομαι , πολύς νοσοποιέω , ἀλλά καί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις συνενδείκνυμι συνεπιμαρτυρέω αὐτός καί ὁ ἴασις . ἐν ἅπας γάρ ὁ τέχνη ὁ καλός ἐπινοέω καί ὁ ἀπό ὁ ἔκβασις μαρτυρία προσέρχομαι . τίς οὖν εἰμί οὗτος κατά ὁ πρόκειμαι λόγος ; ὁ ἐπί ὁ κένωσις ἴασις ὁ λυπέω χυμός , ὅς τις καί Ἡρόφιλος ἐν ὁ τρίχρονος καλέω σημείωσις παραλαμβάνω . εἰ γάρ τις ἐσθίω μέν πολύς ὁ συνήθης , ἤτοι δέ ἴσος ὁ ἔμπροσθεν ἤ ἐλαχύς γυμνάζω , βαρύνω τε ὁ σῶμα καί σύν ἔρευθος καί ὄγκος ὁ φλέψ ἄρχω πυρέσσω , οὐ ἄν ἄλογος τις αὐτός ὑπό πλῆθος νοσέω νομίζω . εἰ τοίνυν καί κενόω ὠφελέω , βεβαίωσις καί παραχρῆμα ὁ περί ὁ πλῆθος γίγνομαι δόξα , θάρσος τε πρός ὁ πάλιν ἐπί ﻿ ὁ αὐτός παραγίγνομαι ὡσαύτως κενόω , μή περιμείνω ὁ ὁ ἐμπειρικός τήρησις , ὅς αὐτός ὁ πλειστάκις ἐπί ὁ αὐτός ὡσαύτως ἀποβαίνω εἰμί φημί . ἴσως μέν οὖν καί πρόσκειμαι κατά ὁ ἀφορισμός ὁ καί σύνδεσμος , εἶτα τίς ὡς περισσός ἀφαιρέω αὐτός . ἴσως δέ καί ἐκ ἀρχή αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἁπλῶς γράφω χωρίς ὁ καί σύνδεσμος , δηλόω δέ ὁ ἴεσις , ὡς εἰ καί οὕτως λέγω , ὁ γάρ προλέγω οὕτως ἔχω ὡς λέγω , τουτέστι τροφή πολύς παρά φύσις ἐν ὁ σῶμα περιέχω , ἐπειδάν κένωσις προσάγω , ὁ κάμνω ὠφελέω , δῆλος εἰμί ὡς εἰς νόσος ἥκω διά ὁ πλῆθος ὁ τροφή . ὅτι δέ κένωσις μέν ἁπλῶς εἴωθα λέγω ὁ Ἱπποκράτης , ὅταν ὁμότιμος ἅπας ὁ χυμός κενόω , κάθαρσις δέ ὅταν ὁ μοχθηρός κατά ποιότης , μιμνῄσκω χρή , καί ὅτι ὁ νῦν ἴασις ὑπό κένωσις , οὐ κάθαρσις εἰμί γίγνομαι μαρτυρέω ὁ περί ὁ πλῆθος δόξα . κένωσις δέ ὁμότιμος ἅπας ὁ χυμός ὁ μέν ἀκριβής διά φλεβοτομία εἰμί ἐγγύς δέ αὐτός ὁ τε ἀποσχάζω ὁ σφυρόν , ὥσπερ ἐγώ εὐθίζω , καί ὁ διά γυμνάσιον ἤ τρῖψις ἤ λουτρόν καί προσέτι κατά συμβαίνω ὁ διά ἀσιτία . κατά συμβαίνω δέ λέγω , ὅτι μή διά ἑαυτοῦ ὁ ἀσιτία κενόω , καθά ἕκαστος ὁ προλέγω . ἀλλά ὁ μέν κένωσις γίγνομαι ὁ φυσικός τρόπος ὁ διαπνοή , μηδείς δέ ἀντί ὁ κενόω εἰσφέρω τροφή , ἐναργής τηνικαῦτα φαίνω ὁ πρότερος λανθάνω . οὗτος μέν οὖν αὐτάρκης πρός γε ὁ ἐξήγησις ὁ ἀφορισμός . ὅστις δέ βούλομαι ὁ περί πλῆθος λόγος ἀκριβής ἀναλέγω , βιβλίον ἔχω γράφω ὑπό ἐγώ εἷς ὅλος , ὅς δή καί περί πλῆθος ἐπιγράφω . νυνί δέ ἀρκέω ὁ γε τοσοῦτος ἔτι προστίθημι ὁ λέγω , ὡς ἄρχω μέν δύναμαι ὁ πρός ὁ δύναμις πλῆθος , ἄνευ ὁ διαφθείρω , μένω δέ οὐ δύναμαι χρηστός . ἀνάγκη γάρ πᾶς μεταβάλλω αὐτός κατά ποιότης , διαφθείρω ὁ χρόνος προέρχομαι · ἀλλά ἐάν οὗτος γίγνομαι , μέχρι τοσοῦτος πλῆθος αὐτός καλέω , μέχρι περ ἄν ἐπί ὁ κένωσις ὁ περισσός ὁ λοιπός δύναμαι γίγνομαι χρηστός . ὁποῖος γάρ κατά ὁ ὀξύνω οἶνος συμβαίνω , τοιοῦτος τις καί κατά ὁ ἀλλοίωσις ὁ αἷμα . εἰμί δέ ὁ συμβαίνω ἐπί ὁ οἶνος τοιόσδε . τέλειος μέν ὀξύς γίγνομαι οὐκέτι εἰς ὁ ὁ οἶνος φύσις ἐπανέρχομαι , βραχύς δέ τις ποιέω ῥοπή ὡς ὀξύνω μέν , ὄξος δέ οὐδέπω γίγνομαι , πολύς πολλάκις ἀνακτάομαι ὁ πρότερος φύσις . οὕτως ἔχω ἐπί ὁ αἷμα · καί γάρ καί οὗτος μέγας μέν ὁ διαφθορά γίγνομαι οὐκέτι ἐπανέρχομαι πρός ὁ κατά φύσις , ἐπί βραχύς δέ συμβαίνω , ἐπειδάν ὁ περισσός ἀποκενόω ὁ κατάλοιπος ἀνακτάομαι ὁ ἑαυτοῦ φύσις , καί δή καί καλέω ἔθος εἰμί ὁ τοιοῦτος διάθεσις οὐ διαφθορά , ἀλλά πλῆθος , ἐκεῖνος , ὡς φημί , μόνος ὀνομάζω διαφθορά , ὅστις ἄν οὕτως ἀξιόλογος ἔχω ὁ ὁ παρά φύσις ἐκτροπή , ὡς μηκέτι ὑπό φύσις δύναμαι πέσσω χρηστός γίγνομαι χυμός .