galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 2.19
Τῶν ὀξέων νοσημάτων οὐ πάμπαν ἀσφαλέες αἱ προσαγορεύσιες οὔτε τοῦ θανάτου οὔτε τῆς ὑγείας . Τὰ ὀξέα νοσήματα πρὸς τὸ κρίνεσθαι ταχέως εὐθέως καὶ μέγεθος ἔχει · τοὺς γὰρ ἐφημέρους πυρετοὺς καίτοι ταχέως παυομένους οὐ καλοῦσιν ὀξέα νοσήματα . διττὴ δέ ἐστιν ἡ τῶν ὀξέων νοσημάτων φύσις · ἢ γὰρ ἐπὶ χυμοῖς μόνοις θερμοῖς οὐδένα τόπον ἐγκατειληφόσιν , ἀλλ’ ὁμοτίμως ἐν ἅπασι τοῦ ζώου τοῖς μέρεσι γίγνεσθαι πεφυκόσιν ἢ τόπου τινὸς πεπονθότος , ὡς ἐν πλευρίτιδι καὶ περιπνευμονίᾳ καὶ κυνάγχῃ . καὶ οἵ γε πυρετοὶ τοὐπίπαν οἷον συνεχεῖς εἰσιν ἐν τοῖς ὀξέσι νοσήμασι . σπάνια γὰρ τὰ χωρὶς πυρετῶν , ὁποία ἐστὶ καὶ ἡ ἀποπληξία . τὰ δὲ χρόνια νοσήματα διὰ χυμοὺς γίνεται παχεῖς καὶ γλίσχρους καὶ ψυχροὺς , οὔτε πεφθῆναι ῥᾳδίως δυναμένους , ἐμπλαττομένους τε καὶ σφηνουμένους ἐν τοῖς πεπονθόσι μορίοις , ὥστε καὶ σκιῤῥώδεις ﻿ αὐτῶν μᾶλλον ἢ φλεγμονώδεις εἶναι τὰς διαθέσεις . ὀλίγα δ’ ἐξ αὐτῶν γίγνεται τὰ κατὰ συμπάθειαν καὶ χωρὶς τόπου πεπονθότος , ἐν οἷς ὁμοτίμως ἁπασῶν τῶν φλεβῶν , ἤτοι μελαγχολικοὺς ἢ φλεγματώδεις χυμοὺς ἐχουσῶν σηπομένους . ἐπὶ μὲν τούτων ἁπάντων ἔοικεν ὁ Ἱπποκράτης θαῤῥεῖν ταῖς προγνώσεσιν , ἐπὶ δὲ τῶν ὀξέων οὐχ ἁπάντων , ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ διαμαρτάνεσθαι τὴν πρόγνωσιν ὁμολογεῖ . τοιοῦτον γάρ ἐστι τὸ οὐ πάμπαν , ἀπόφασις ὄν . τὸ γὰρ οὐ πάμπαν τῷ οὐ παντελῶς ταὐτὸν σημαίνει . καὶ ἔστι τὸ οὐ πάμπαν ἴσον τῷ οὐκ ἐπὶ πάντων , ὅπερ ὅταν ὀλίγα τῶν πάντων ἐξαιρῶσιν ὀνομάζειν εἰώθασιν . οἷον οὐ πάντες ἄνθρωποι κακοί . δηλοῖ γὰρ ὁ τοῦτ’ εἰπὼν ὀλιγοστοὺς εἶναι τοὺς ἀγαθοὺς . οὕτω γοῦν καὶ νῦν ὁ Ἱπποκράτης ἐμφαίνει λέγων , οὐ πάμπαν ἀσφαλεῖς εἶναι τὰς προσαγορεύσεις ἐπὶ τῶν ὀξέων ὡς ὀλιγάκις ποτὲ καὶ σφαλλομένου τοῦ ἀρίστου ἰατροῦ . συμβαίνει δ’ αὐτὸ τοῦτο διά τε τὴν ὀξύῤῥοπον ἐν κρίσει μεταβολὴν , ἥτις ἕπεται τῶν ἐργαζομένων αὐτὰ χυμῶν τῇ φύσει καὶ διὰ τὸ μεταῤῥεῖν ἐνίοτε τὸν λυποῦντα χυμὸν ἐξ ἑτέρων εἰς ἕτερα .
Lemmas: ὁ ὀξύς νόσημα οὐ πάμπαν ἀσφαλής ὁ προσαγόρευσις οὔτε ὁ θάνατος οὔτε ὁ ὑγεία . ὁ ὀξύς νόσημα πρός ὁ κρίνω ταχύς εὐθύς καί μέγεθος ἔχω · ὁ γάρ ἐφήμερος πυρετός καίτοι ταχύς παύω οὐ καλέω ὀξύς νόσημα . δισσός δέ εἰμί ὁ ὁ ὀξύς νόσημα φύσις · ἤ γάρ ἐπί χυμός μόνος θερμός οὐδείς τόπος ἐγκαταλαμβάνω , ἀλλά ὁμότιμος ἐν ἅπας ὁ ζῷον ὁ μέρος γίγνομαι φύω ἤ τόπος τις πάσχω , ὡς ἐν πλευρῖτις καί περιπνευμονία καί κυνάγχη . καί ὁ γε πυρετός ἐπίπαν οἷος συνεχής εἰμί ἐν ὁ ὀξύς νόσημα . σπάνιος γάρ ὁ χωρίς πυρετός , ὁποῖος εἰμί καί ὁ ἀποπληξία . ὁ δέ χρόνιος νόσημα διά χυμός γίγνομαι παχύς καί γλίσχρος καί ψυχρός , οὔτε πέσσω ῥᾴδιος δύναμαι , ἐμπλήσσω τε καί σφηνόω ἐν ὁ πάσχω μόριον , ὥστε καί σκίρρος ﻿ αὐτός μάλα ἤ φλεγμονώδης εἰμί ὁ διάθεσις . ὀλίγος δέ ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ κατά συμπάθεια καί χωρίς τόπος πάσχω , ἐν ὅς ὁμότιμος ἅπας ὁ φλέψ , ἤτοι μελαγχολικός ἤ φλεγματώδης χυμός ἔχω σήπω . ἐπί μέν οὗτος ἅπας ἔοικα ὁ Ἱπποκράτης θαρσέω ὁ πρόγνωσις , ἐπί δέ ὁ ὀξύς οὐ ἅπας , ἀλλά εἰμί ὅτε καί διαμαρτάνω ὁ πρόγνωσις ὁμολογέω . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ οὐ πάμπαν , ἀπόφασις εἰμί . ὁ γάρ οὐ πάμπαν ὁ οὐ παντελής αὐτός σημαίνω . καί εἰμί ὁ οὐ πάμπαν ἴσος ὁ οὐ ἐπί πᾶς , ὅς ὅταν ὀλίγος ὁ πᾶς ἐξαιρέω ὀνομάζω εἴωθα . οἷος οὐ πᾶς ἄνθρωπος κακός . δηλόω γάρ ὁ οὗτος λέγω ὀλιγοστός εἰμί ὁ ἀγαθός . οὕτως γοῦν καί νῦν ὁ Ἱπποκράτης ἐμφαίνω λέγω , οὐ πάμπαν ἀσφαλής εἰμί ὁ προσαγόρευσις ἐπί ὁ ὀξύς ὡς ὀλιγάκις ποτέ καί σφάλλω ὁ ἀγαθός ἰατρός . συμβαίνω δέ αὐτός οὗτος διά τε ὁ ὀξύρροπος ἐν κρίσις μεταβολή , ὅστις ἕπομαι ὁ ἐργάζομαι αὐτός χυμός ὁ φύσις καί διά ὁ μεταρρέω ἐνίοτε ὁ λυπέω χυμός ἐκ ἕτερος εἰς ἕτερος .