galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 4.71
Ὁκόσοισιν ἑβδομαῖα κρίνεται , τουτέοισιν ἐπινέφελον τὸ οὖρον , τῇ τετάρτῃ ἐρυθρὸν καὶ τὰ ἄλλα κατὰ λόγον . Ὥσπερ ἐν ἄλλοις πολλοῖς ἐπεδείξαντο τῆς Ἱπποκράτους τέχνης ἑαυτοὺς ἀμαθεῖς ὄντας οἱ πλεῖστοι τῶν ἐξηγησαμένων τὸ βιβλίον , οὕτω κἀν τῷδε . νομίζουσι γὰρ προσκεῖσθαι τῷ ἀφορισμῷ τὸ καὶ τἄλλα κατὰ λόγον , ὅσα περὶ ὕπνους ἢ ἐγρήγορσιν ἢ ἀναπνοὴν ἢ ἀνάκλησιν ἢ διανάστασιν , ἤ τι τοιοῦτον ἄλλο τῶν ἐν τῷ προγνωστικῷ γεγραμμένων , ἵνα εἰ ταῦτα πάντα φαίη καλῶς γιγνόμενα , τὴν κρίσιν ἔσεσθαι κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἐλπίζοιμεν . ἀγνοεῖν δ’ ἐοίκασι τὰ μέγιστα τῶν προγνωστικῶν κεφαλαίων . ἀγρυπνοῦσί τε καὶ ὡς τὰ πολλὰ καὶ δυσφοροῦσι καὶ πυρέττουσι σφοδρότερον οἱ κάμνοντες , ὅσῳ περ ἂν ἐγγυτέρω τῆς κρίσεως ἀφίκωνται . πολλοὶ δ’ αὐτῶν καὶ δυσπνοοῦσιν ἐγγυτέρω τῆς κρίσεως . οὔκουν δεῖται τοῦτο διὰ τῶν οὔρων φανὲν σημεῖον ἄνευ τῶν εἰρημένων συμπτωμάτων εἰς πιστοτέραν ἐλπίδα τῆς μελλούσης ἔσεσθαι κρίσεως , σημεῖον ἐν οὔροις , ἀλλ’ ἕτερα πολλὰ συνεχέστερον αὐτοῦ φαινόμενα , περὶ ὧν ἐοίκασιν οὐδὲν γιγνώσκειν οἱ τολμῶντες ἐξηγεῖσθαι τὰ Ἱπποκράτους συγγράμματα , πρὶν ἐκμαθεῖν ἅπασαν αὐτοῦ τὴν τέχνην . οὔσης γὰρ τῆς τετάρτης ἡμέρας ἐπιδήλου , καθάπερ αὐτὸς ἐδήλωσε , καὶ μηνυούσης ὁποία τις ἡ ἑβδόμη γενήσεται ﻿ πᾶν ὅ τί περ ἂν ἐν αὐτῇ πρώτῃ φανῇ σημεῖον ἀξιόλογον πέψεως , τὴν ἐσομένην κρίσιν ἐπὶ τῆς ἑβδόμης δηλοῖ , ὥστ’ οὐ μόνον ἐρυθρά τις ἐπιφανεῖσα νεφέλη πρότερον οὐ γεγενημένη σημαίνει τὴν κρίσιν , ἀλλὰ καὶ ἡ λευκὴ πολὺ μᾶλλον αὐτῆς . ἔτι δὲ μᾶλλον ἐναιώρημα λευκὸν ὁμαλόν τε καὶ συνεστηκός . εἰ δ’ ὀξέως πάνυ κινοῖτο τὸ νόσημα καὶ ἡ τῆς χρόας μεταβολὴ καὶ ἡ τῆς συστάσεως , ἱκανὰ σημεῖα τῆς μελλούσης ἔσεσθαι κρίσεως . τὸ γοῦν λεπτὸν οὖρον εἰ συμμέτρως γένηται παχὺ καὶ τὸ λευκὸν ἢ ὠχρὸν , ἐν τοιούτῳ νοσήματι προδηλοῖ τὴν κρίσιν . ἑνὸς μὲν οὖν ὀνομαστὶ σημείου τοῦ κατὰ τὴν ἐρυθρὰν νεφέλην ἐμνημόνευσεν ὁ Ἱπποκράτης . ἀξιοῖ δ’ ὡς τοῦτο καὶ τἄλλα κατὰ λόγον ἡμᾶς ἐννοεῖν , ὅσα σημαίνει μελλούσας ἔσεσθαι κρίσεις . ἔστι δὲ ταῦτα τὰ κατὰ τὰς ὑπ’ αὐτοῦ καλουμένας ἐπιδήλους τε καὶ θεωρητὰς ἡμέρας ἐπιγινόμενα ἢ δι’ οὔρων ἢ διαχωρημάτων ἢ πτυσμάτων . ἀεὶ μὲν γὰρ ἅπαντα τὰ τοιαῦτα δηλοῖ κρίσεις , οὐκ ἀεὶ δὲ τὰς ἀγαθάς . μόνοις γὰρ τοῖς τῆς πέψεως σημείοις ἐν ταῖς θεωρηταῖς ἡμέραις ἐπιφανεῖσιν ἀγαθαὶ προδηλοῦνται κρίσεις . ἡ μὲν οὖν διάνοια τοῦ κατὰ τὸν ἀφορισμὸν λόγου τοιαύτη τίς ἐστιν , ἐμνημόνευσε δὲ τῆς ἐρυθρᾶς νεφέλης , ὡς σπανίου σημείου . λευκαὶ μὲν γὰρ συνεχέστατα φαίνονται καί εἰσιν ἐναργέστερον πέψεως σημεῖον , αἱ δὲ ἐρυθραὶ σπανίως γίγνονται καὶ εἰ μὴ νῦν ὑφ’ Ἱπποκράτους εἴρηντο καὶ αὗται κατὰ τὰς ἐπιδήλους ὁρώμεναι μέλλουσαν ἐπαγγέλλεσθαι κρίσιν , ἴσως ἄν τις οὐδὲ προσεδόκησε τοιαύτην ὑπάρχειν αὐταῖς δύναμιν , εἴ γε γοῦν τὸ ἐρυθρὸν χρῶμα σωτήριον μὲν εἶναί φησι , χρονιώτερον δὲ . λέγει γὰρ ἐν προγνωστικῷ κατὰ λέξιν οὕτως · εἴ γε εἴη τό τε οὖρον ὑπέρυθρον καὶ ὑπόστασις ὑπέρυθρός τε καὶ λείη , πολὺ χρονιώτερον μὲν τοῦτο τοῦ πρώτου γίνεται , σωτήριον δὲ κάρτα . ἆρ’ οὖν ἐν τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν ἡ τοιαύτη νεφέλη φανεῖσα δηλώσει τὴν ἐπὶ τῆς ἑβδόμης ἐσομένην κρίσιν , ἐν ἄλλῃ δέ τινι τῶν ἐπιδήλων οὐ δηλώσει σκεπτέον ἀκριβῶς · ὅπερ ἐστὶ παραφυλακτέον ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων . ὅσον μὲν γὰρ ἐπὶ αὐτῷ τῷ λόγῳ δυνατὸν εἰς ἑκάτερον ἐπιχειρῆσαι καὶ μᾶλλόν τε ὡς οὔπω δηλώσει , πλὴν εἰ πάνυ σφόδρα τὸ νόσημα ταχέως κινοῖτο . κατὰ μὲν γὰρ τὴν τετάρτην ἡμέραν γενόμενον ἴσον τῷ πρόσθεν χρόνῳ τὸν ἑξῆς ἐπιλαβὸν οὐκ ἀδύνατόν ἐστι δηλῶσαι κρίσιν . ἐπὶ δὲ τῆς ἑνδεκάτης φανὲν οὐ πάνυ τί μοι δοκεῖ τριῶν ἡμερῶν δεήσεσθαι μόνων , ἀλλὰ καὶ πλειόνων , ἀληθέστατον μὲν γὰρ ἐστι τὸ τὴν τοιαύτην χρείαν ἐπιμετρεῖν τι ταῖς λύσεσιν . ἐθεασάμην γοῦν ἐγὼ σπανιάκις τὸ τοιοῦτον σημεῖον ἐν ἄλλαις ἡμέραις παρὰ τὴν τετάρτην . ᾧ μὲν οὖν ἐπὶ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης ἐκρίθη , ᾧ δὲ ἐπὶ τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης , εἰκοσταῖος . ἐφάνη δὲ καὶ ἄλλῳ κατὰ τὴν ἑνδεκάτην , ὅστις ἑπτακαιδεκαταῖος ἐκρίθη , καὶ ἄλλῳ πάλιν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἑνδεκάτης , ὅστις εἰκοσταῖος .
Lemmas: ὁπόσος ἑβδομαῖος κρίνω , τόυτεος ἐπινέφελος ὁ οὖρος , ὁ τέταρτος ἐρυθρός καί ὁ ἄλλος κατά λόγος . ὥσπερ ἐν ἄλλος πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ Ἱπποκράτης τέχνη ἑαυτοῦ ἀμαθής εἰμί ὁ πολύς ὁ ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον , οὕτως ἐν ὅδε . νομίζω γάρ πρόσκειμαι ὁ ἀφορισμός ὁ καί ἄλλος κατά λόγος , ὅσος περί ὕπνος ἤ ἐγρήγορσις ἤ ἀναπνοή ἤ ἀνάκλησις ἤ διανάστασις , ἤ τις τοιοῦτος ἄλλος ὁ ἐν ὁ προγνωστικός γράφω , ἵνα εἰ οὗτος πᾶς φημί καλός γίγνομαι , ὁ κρίσις εἰμί κατά ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἐλπίζω . ἀγνοέω δέ ἔοικα ὁ μέγας ὁ προγνωστικός κεφάλαιος . ἀγρυπνέω τε καί ὡς ὁ πολύς καί δυσφορέω καί πυρέσσω σφοδρός ὁ κάμνω , ὅσος περ ἄν ἐγγύς ὁ κρίσις ἀφικνέομαι . πολύς δέ αὐτός καί δυσπνοέω ἐγγύς ὁ κρίσις . οὔκουν δέω οὗτος διά ὁ ὅρος φαίνω σημεῖον ἄνευ ὁ λέγω σύμπτωμα εἰς πιστός ἐλπίς ὁ μέλλω εἰμί κρίσις , σημεῖον ἐν οὖρον , ἀλλά ἕτερος πολύς συνεχής αὐτός φαίνω , περί ὅς ἔοικα οὐδείς γιγνώσκω ὁ τολμάω ἐξηγέομαι ὁ Ἱπποκράτης σύγγραμμα , πρίν ἐκμανθάνω ἅπας αὐτός ὁ τέχνη . εἰμί γάρ ὁ τέταρτος ἡμέρα ἐπίδηλος , καθά αὐτός δηλόω , καί μηνύω ὁποῖος τις ὁ ἕβδομος γίγνομαι ﻿ πᾶς ὅς τίς περ ἄν ἐν αὐτός πρῶτος φαίνω σημεῖον ἀξιόλογος πέψις , ὁ εἰμί κρίσις ἐπί ὁ ἕβδομος δηλόω , ὥστε οὐ μόνος ἐρυθρός τις ἐπιφαίνω νεφέλη πρότερος οὐ γίγνομαι σημαίνω ὁ κρίσις , ἀλλά καί ὁ λευκός πολύς μάλα αὐτός . ἔτι δέ μάλα ἐναιώρημα λευκός ὁμαλός τε καί συνίστημι . εἰ δέ ὀξύς πάνυ κινέω ὁ νόσημα καί ὁ ὁ χροιά μεταβολή καί ὁ ὁ σύστασις , ἱκανός σημεῖον ὁ μέλλω εἰμί κρίσις . ὁ γοῦν λεπτός οὖρος εἰ σύμμετρος γίγνομαι παχύς καί ὁ λευκός ἤ ὠχρός , ἐν τοιοῦτος νόσημα προδηλόω ὁ κρίσις . εἷς μέν οὖν ὀνομαστί σημεῖον ὁ κατά ὁ ἐρυθρός νεφέλη μνημονεύω ὁ Ἱπποκράτης . ἀξιόω δέ ὡς οὗτος καί ἄλλος κατά λόγος ἐγώ ἐννοέω , ὅσος σημαίνω μέλλω εἰμί κρίσις . εἰμί δέ οὗτος ὁ κατά ὁ ὑπό αὐτός καλέω ἐπίδηλος τε καί θεωρητός ἡμέρα ἐπιγίγνομαι ἤ διά ὅρος ἤ διαχώρημα ἤ πτύσμα . ἀεί μέν γάρ ἅπας ὁ τοιοῦτος δηλόω κρίσις , οὐ ἀεί δέ ὁ ἀγαθός . μόνος γάρ ὁ ὁ πέψις σημεῖον ἐν ὁ θεωρητός ἡμέρα ἐπιφαίνω ἀγαθός προδηλόω κρίσις . ὁ μέν οὖν διάνοια ὁ κατά ὁ ἀφορισμός λόγος τοιοῦτος τις εἰμί , μνημονεύω δέ ὁ ἐρυθρός νεφέλη , ὡς σπάνιος σημεῖον . λευκός μέν γάρ συνεχής φαίνω καί εἰμί ἐναργής πέψις σημεῖον , ὁ δέ ἐρυθρός σπάνιος γίγνομαι καί εἰ μή νῦν ὑπό Ἱπποκράτης λέγω καί οὗτος κατά ὁ ἐπίδηλος ὁράω μέλλω ἐπαγγέλλω κρίσις , ἴσως ἄν τις οὐδέ προσδοκέω τοιοῦτος ὑπάρχω αὐτός δύναμις , εἰ γε γοῦν ὁ ἐρυθρός χρῶμα σωτήριος μέν εἰμί φημί , χρόνιος δέ . λέγω γάρ ἐν προγνωστικός κατά λέξις οὕτως · εἰ γε εἰμί ὁ τε οὖρος ὑπέρυθρος καί ὑπόστασις ὑπέρυθρος τε καί λεῖος , πολύς χρόνιος μέν οὗτος ὁ πρῶτος γίγνομαι , σωτήριος δέ κάρτα . ἆρα οὖν ἐν τέταρτος ὁ ἡμέρα ὁ τοιοῦτος νεφέλη φαίνω δηλόω ὁ ἐπί ὁ ἕβδομος εἰμί κρίσις , ἐν ἄλλος δέ τις ὁ ἐπίδηλος οὐ δηλόω σκοπέω ἀκριβής · ὅς εἰμί παραφυλακτέω ἐπί αὐτός ὁ ἔργον . ὅσος μέν γάρ ἐπί αὐτός ὁ λόγος δυνατός εἰς ἑκάτερος ἐπιχειρέω καί μάλα τε ὡς οὔπω δηλόω , πλήν εἰ πάνυ σφόδρα ὁ νόσημα ταχύς κινέω . κατά μέν γάρ ὁ τέταρτος ἡμέρα γίγνομαι ἴσος ὁ πρόσθεν χρόνος ὁ ἑξῆς ἐπιλαμβάνω οὐ ἀδύνατος εἰμί δηλόω κρίσις . ἐπί δέ ὁ ἑνδέκατος φαίνω οὐ πάνυ τις ἐγώ δοκέω τρεῖς ἡμέρα δέω μόνος , ἀλλά καί πολύς , ἀληθής μέν γάρ εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος χρεία ἐπιμετρέω τις ὁ λύσις . θεάομαι γοῦν ἐγώ σπανιάκις ὁ τοιοῦτος σημεῖον ἐν ἄλλος ἡμέρα παρά ὁ τέταρτος . ὅς μέν οὖν ἐπί ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος κρίνω , ὅς δέ ἐπί ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος , εἰκοσταῖος . φαίνω δέ καί ἄλλος κατά ὁ ἑνδέκατος , ὅστις ἑπτακαιδεκαταῖος κρίνω , καί ἄλλος πάλιν ἐπί ὁ αὐτός ἑνδέκατος , ὅστις εἰκοσταῖος .