galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 3.30
Τοῖσι δὲ ὑπὲρ τὴν ἡλικίην ταύτην ἄσθματα , πλευρίτιδες , περιπνευμονίαι , λήθαργοι , φρενίτιδες , καῦσοι , χολεραὶ , διάῤῥοιαι χρόνιαι , δυσεντερίαι , αἱμοῤῥοΐδες . Τῶν νεανίσκων ἡλικία κατὰ τὴν πέμπτην ἑβδομάδα περιγράφεται . κατὰ τοῦτο γοῦν καὶ αὐτὸς ἔλεγεν ἐν τῷ προγνωστικῷ . μᾶλλον δὲ χρὴ προσδέχεσθαι τοῦ μὲν αἵματος τὴν ῥύσιν τοῖσι νεωτέροισι πέντε καὶ τριάκοντα ἐτέων . ἡ γὰρ ἐχομένη τῶν νεανίσκων ἡλικία ταῖς ἐφεξῆς ἑβδομάσι δύο παρεκτείνεται , πάντα μὲν ἔτι πράττειν ἐπιχειρούντων αὐτῶν τὰ κατὰ τὸν βίον , παραπλησίως τοῖς ἀκμάζουσιν , οὐ μὴν ὁμοίως γε ἐξαρκούντων τοῖς πόνοις . ὑπό τε γὰρ ἐγκαύσεως καὶ ψύξεως καὶ χαμευνίας , ἀγρυπνίας τε καὶ πλησμονῆς μᾶλλον ἐκείνων βλάπτονται . καὶ μὲν δὴ καὶ ἡ κρᾶσις αὕτη τῶν τοιούτων μελαγχολικωτέρα πως ἔστι . καὶ διὰ τοῦτο ἐν αὐτῇ μελαγχολῶσι πολλοὶ , καθάπερ τῶν ὡρῶν ἐν φθινοπώρῳ . ὡς γὰρ ἐκεῖνο τὴν ἐν τῷ θέρει κατοπτηθεῖσαν ὠχρὰν χολὴν διαδέχεται ψυχρὸν ὂν , οὕτω καὶ ἡ παρακμαζόντων ἡλικία τὴν τῶν νεανίσκων , ἐπεὶ αὐτῇ ἐοικυῖα μάλιστα θέρει καὶ θαυμάσαι γέ ἐστι πῶς οὐκ ἔγραψεν ἐπ’ αὐτῆς μελαγχολίας . εὗρόν γε μὴν ἔν τισι τῶν ἀντιγράφων καὶ ταύτην γεγραμμένην , ἤτοι προσθεῖναι τὸ λεῖπον τολμήσαντός τινος ὡς παρεωραμένον ὑφ’ Ἱπποκράτους , ἢ τῶν ἄλλων ἡμαρτημένοις ἀντιγράφοις πιστευσάντων . ἀπόλλυνται δὲ καὶ τῶν φθινόντων πολλοὶ κατὰ ταύτην τὴν ἡλικίαν καὶ τῶν νεανίσκων καὶ ὅσοι ἐξ αἵματος πτύσεως ἁλίσκονται φθόῃ κατὰ ταύτην ἀπόλλυνται . οὐ μὴν πτύουσί γε αἷμα πολλοὶ κατὰ ταύτην , ὅτι μηδὲ πλῆθος αἵματός ἐστιν ἐπὶ τοῖς τηλικούτοις . ἄσθμασι δὲ καὶ περιπνευμονίαις καὶ πλευρίτισιν ἁλίσκονται μᾶλλον τῶν νεανίσκων , ὡς ἂν τῇ μὲν διαίτῃ καὶ τοῖς πόνοις ὁμοίως χρώμενοι , πολὺ δ’ ἀσθενέστερον ἐκείνων ἔχοντες τὸ σῶμα . καὶ ὅλως ἃ παρέλιπεν ἐπὶ τῶν ἀκμαζόντων κατὰ λέξιν νοσήματα , ταῦτα νῦν ἅπαντα διέρχεται . καὶ γὰρ αἱ φρενίτιδες καὶ οἱ καῦσοι καὶ αἱ χολεραὶ καὶ αἱ δυσεντερίαι τοῖς νεανίσκοις οὐδὲν ἧττον , ἢ τοῖς παρακμάζουσι γίνονται , τὴν ὑπόθεσιν τῆς γενέσεως ἐκ τῆς ὠχρᾶς χολῆς λαμβάνουσαι . χρονιώτεραι δὲ ἐπὶ τῶν παρακμαζόντων αἱ διάῤῥοιαι γίνονται , διὰ τὸ τῆς ἀναδόσεως ἐλλιπές . σχεδὸν γὰρ ἁπασῶν τῶν ἡλικιῶν ἡ παρακμαστικὴ βραχυτάτων δεῖται τῶν ἀναλαμβανομένων εἰς τὴν ἕξιν , ὅτι καὶ τὸ διαφορούμενον ὑπ’ αὐτῶν ὀλίγιστον . οὔτε γὰρ ἔτι θερμὸν ὁμοίως ἐστὶ τὸ σῶμα ὡς ἔμπροσθεν οὔτε εἰς αὔξησιν ἔτι δαπανᾶται κατ’ αὐτὴν , ἀλλ’ οὐδὲ τῆς καθεκτικῆς δυνάμεως ἱκανῶς ἀῤῥωστούσης , ὡς ἐπὶ τῶν γερόντων , ἀποῤῥεῖ τι πλέον ἐκ τοῦ σώματος . ἐπεὶ τοίνυν αἱ διάῤῥοιαι γίγνονται μὲν , ἤτοι τῆς πέψεως ἢ τῆς ἀναδόσεως ἀποτυγχανομένων , γίγνονται δὲ καὶ διὰ χολῆς δριμύτητα ξυούσης τὸ ἔντερον , ἅπαντα δὲ ταῦτα ἐπὶ τῶν παρακμαζόντων ἐστὶν , εἰκότως ἐπ’ αὐτῶν αἱ διάῤῥοιαι χρονίζουσιν . οἵ γε μὴν ληθαργικοὶ πυρετοὶ γίγνονται μὲν ἐπὶ φλεγματώδει χυμῷ κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἠθροισμένῳ . ταῖς δὲ ἔμπροσθεν ἡλικίαις ἐνδεῖ μᾶλλον ὁ χυμὸς οὗτος ἢ περιττεύει . κατά γε μὴν τὴν τῶν γερόντων πάμπολυς μέν ἐστιν , ἀλλὰ διὰ τὸ ψυχρὸν τῆς ἡλικίας οὐκ ἐξάπτει πυρετούς . ἐπὶ δὲ τῆς τῶν ἀκμαζόντων καὶ περιττεύει ὁ τοιοῦτος χυμὸς καὶ ψυχρὸν οὐδέπω τὸ σῶμά ἐστιν . αἱ λειεντερίαι δὲ ἐδείχθησαν αἱ μὲν ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ φλέγματος , αἱ δὲ ὑπὸ δυσκρασίας μόνης ἄῤῥωστον ἐργαζομένης τὴν καθεκτικὴν τῆς γαστρὸς δύναμιν , αἱ δ’ ὑπό τινος ἑλκώδους διαθέσεως γιγνόμεναι , καὶ ταῦτα πάντα πλεονάζει τοῖς παρακμάζουσιν . αἱ δ’ αἱμοῤῥοΐδες οἰκεῖον ὄντως εἰσὶ τῆς ἡλικίας ταύτης πάθος , ὥσπερ αἱ μελαγχολίαι . γίνονται γὰρ ὑπὸ μελαίνης χολῆς , ἐπειδὰν εἰς τὰς κατὰ τὴν ἕδραν φλέβας ἀθροώτερον κατασκήψῃ . ἐμοὶ μὲν οὖν εἴρηται τῶν κατειλεγμένων ἁπάντων παθῶν ἡ αἰτία . τὸ δ’ ἐπιστημονικὸν τῆς πίστεως αὐτῶν , ὑπάρχει τοῖς ἀναλεξαμένοις τὰς περὶ τούτων ἀποδείξεις , ἃς ἐν ταῖς ἡμετέραις πραγματείαις πεποιήμεθα . καταμαθήσεται δ’ αὐτὰς ὁ βουλόμενος ὁπόσαι τέ εἰσι καὶ ὁποῖαι καὶ ἥντινα θεωρίαν διδάσκουσα ἑκάστη τὸ περὶ τῆς τάξεως τῶν ἡμετέρων ὑπομνημάτων ἀναγνοὺς βιβλίον . ἐκ τούτων γὰρ ὁρμηθεὶς εἴσεται πῶς ἑκάστην αὐτῶν ἀναγνωστέον ἐστί .
Lemmas: ὁ δέ ὑπέρ ὁ ἡλικία οὗτος ἄσθμα , πλευρῖτις , περιπλευμονία , λήθαργος , φρένιτις , καῦσος , χολύς , διάρροια χρόνιος , δυσεντερία , αἱμορροΐς . ὁ νεανίσκος ἡλικία κατά ὁ πέμπτος ἑβδομάς περιγράφω . κατά οὗτος γοῦν καί αὐτός λέγω ἐν ὁ προγνωστικός . μάλα δέ χρή προσδέχομαι ὁ μέν αἷμα ὁ ῥύσις ὁ νέος πέντε καί τριάκοντα ἔτος . ὁ γάρ ἔχω ὁ νεανίσκος ἡλικία ὁ ἐφεξῆς ἑβδομάς δύο παρεκτείνω , πᾶς μέν ἔτι πράσσω ἐπιχειρέω αὐτός ὁ κατά ὁ βίος , παραπλήσιος ὁ ἀκμάζω , οὐ μήν ὅμοιος γε ἐξαρκέω ὁ πόνος . ὑπό τε γάρ ἔγκαυσις καί ψῦξις καί χαμευνία , ἀγρυπνία τε καί πλησμονή μάλα ἐκεῖνος βλάπτω . καί μέν δή καί ὁ κρᾶσις οὗτος ὁ τοιοῦτος μελαγχολικός πως εἰμί . καί διά οὗτος ἐν αὐτός μελαγχολάω πολύς , καθά ὁ ὥρα ἐν φθινόπωρον . ὡς γάρ ἐκεῖνος ὁ ἐν ὁ θέρος κατοπτάω ὠχρός χολή διαδέχομαι ψυχρός εἰμί , οὕτως καί ὁ παρακμάζω ἡλικία ὁ ὁ νεανίσκος , ἐπεί αὐτός ἔοικα μάλα θέρος καί θαυμάζω γε εἰμί πῶς οὐ γράφω ἐπί αὐτός μελαγχολία . εὑρίσκω γε μήν ἐν τις ὁ ἀντίγραφος καί οὗτος γράφω , ἤτοι προστίθημι ὁ λείπω τολμάω τις ὡς παροράω ὑπό Ἱπποκράτης , ἤ ὁ ἄλλος ἁμαρτάνω ἀντίγραφος πιστεύω . ἀπόλλυμι δέ καί ὁ φθίω πολύς κατά οὗτος ὁ ἡλικία καί ὁ νεανίσκος καί ὅσος ἐκ αἷμα πτύσις ἁλίσκομαι φθόη κατά οὗτος ἀπόλλυμι . οὐ μήν πτύω γε αἷμα πολύς κατά οὗτος , ὅτι μηδέ πλῆθος αἷμα εἰμί ἐπί ὁ τηλικοῦτος . ἄσθμα δέ καί περιπνευμονία καί πλευρῖτις ἁλίσκομαι μάλα ὁ νεανίσκος , ὡς ἄν ὁ μέν δίαιτα καί ὁ πόνος ὅμοιος χράω , πολύς δέ ἀσθενής ἐκεῖνος ἔχω ὁ σῶμα . καί ὅλος ὅς παραλείπω ἐπί ὁ ἀκμάζω κατά λέξις νόσημα , οὗτος νῦν ἅπας διέρχομαι . καί γάρ ὁ φρένιτις καί ὁ καῦσος καί ὁ χολύς καί ὁ δυσεντερία ὁ νεανίσκος οὐδείς ἥσσων , ἤ ὁ παρακμάζω γίγνομαι , ὁ ὑπόθεσις ὁ γένεσις ἐκ ὁ ὠχρός χολή λαμβάνω . χρόνιος δέ ἐπί ὁ παρακμάζω ὁ διάρροια γίγνομαι , διά ὁ ὁ ἀνάδοσις ἐλλιπής . σχεδόν γάρ ἅπας ὁ ἡλικία ὁ παρακμαστικός βραχύς δέω ὁ ἀναλαμβάνω εἰς ὁ ἕξις , ὅτι καί ὁ διαφορέω ὑπό αὐτός ὀλίγος . οὔτε γάρ ἔτι θερμός ὅμοιος εἰμί ὁ σῶμα ὡς ἔμπροσθεν οὔτε εἰς αὔξησις ἔτι δαπανάω κατά αὐτός , ἀλλά οὐδέ ὁ καθεκτικός δύναμις ἱκανός ἀρρωστέω , ὡς ἐπί ὁ γέρων , ἀπορρέω τις πολύς ἐκ ὁ σῶμα . ἐπεί τοίνυν ὁ διάρροια γίγνομαι μέν , ἤτοι ὁ πέψις ἤ ὁ ἀνάδοσις ἀποτυγχάνω , γίγνομαι δέ καί διά χολή δριμύτης ξύω ὁ ἔντερον , ἅπας δέ οὗτος ἐπί ὁ παρακμάζω εἰμί , ἔοικα ἐπί αὐτός ὁ διάρροια χρονίζω . ὁ γε μήν ληθαργικός πυρετός γίγνομαι μέν ἐπί φλεγματώδης χυμός κατά ὁ ἐγκέφαλος ἀθροίζω . ὁ δέ ἔμπροσθεν ἡλικία ἐνδέω μάλα ὁ χυμός οὗτος ἤ περισσεύω . κατά γε μήν ὁ ὁ γέρων πάμπολυς μέν εἰμί , ἀλλά διά ὁ ψυχρός ὁ ἡλικία οὐ ἐξάπτω πυρετός . ἐπί δέ ὁ ὁ ἀκμάζω καί περισσεύω ὁ τοιοῦτος χυμός καί ψυχρός οὐδέπω ὁ σῶμα εἰμί . ὁ λειεντερία δέ δείκνυμι ὁ μέν ὑπό ὁ ψυχρός φλέγμα , ὁ δέ ὑπό δυσκρασία μόνος ἄρρωστος ἐργάζομαι ὁ καθεκτικός ὁ γαστήρ δύναμις , ὁ δέ ὑπό τις ἑλκώδης διάθεσις γίγνομαι , καί οὗτος πᾶς πλεονάζω ὁ παρακμάζω . ὁ δέ αἱμορροΐς οἰκεῖος ὄντως εἰμί ὁ ἡλικία οὗτος πάθος , ὥσπερ ὁ μελαγχολία . γίγνομαι γάρ ὑπό μέλας χολή , ἐπειδάν εἰς ὁ κατά ὁ ἕδρα φλέψ ἀθρόος κατασκήπτω . ἐγώ μέν οὖν λέγω ὁ καταλέγω ἅπας πάθος ὁ αἰτία . ὁ δέ ἐπιστημονικός ὁ πίστις αὐτός , ὑπάρχω ὁ ἀναλέγω ὁ περί οὗτος ἀπόδειξις , ὅς ἐν ὁ ἡμέτερος πραγματεία ποιέω . καταμανθάνω δέ αὐτός ὁ βούλομαι ὁπόσος τε εἰμί καί ὁποῖος καί ὅστις θεωρία διδάσκω ἕκαστος ὁ περί ὁ τάξις ὁ ἡμέτερος ὑπόμνημα ἀναγιγνώσκω βιβλίον . ἐκ οὗτος γάρ ὁρμάω οἶδα πῶς ἕκαστος αὐτός ἀναγνωστέον εἰμί .