galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 6.47
Ὁκόσοισι φλεβοτομίη ἢ φαρμακείη συμφέρει τουτέους τοῦ ἦρος φλεβοτομεῖν ἢ φαρμακεύειν χρή . Πρόδηλον ὅτι περὶ τῶν ὑγιαινόντων μὲν ἔτι , νοσησόντων δὲ εἰ μὴ κενωθεῖεν , ὁ λόγος αὐτῷ νῦν ἔστι . τούτους γὰρ φθάνειν χρὴ κενοῦν ἦρος εἰσβάλλοντος ἤτοι διὰ φλεβοτομίας , εἰ πληθωρικοῖς ἁλίσκονται νοσήμασιν , ἢ διὰ καθάρσεως , εἰ τοῖς κατὰ διαφθοράν . ἡμεῖς γοῦν οὕτως ἀνόσους πολλοὺς φυλάττομεν ἐτῶν ἤδη πολλῶν ἔμπροσθεν καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτὸν ἀεὶ νοσοῦντας , ἀλλὰ καὶ ποδάγραν καὶ ἀρθρῖτιν ἀρχομένην ἔτι καὶ μήπω περὶ τοῖς ἀρθροῖς εἰργασμένην πώρους ἐκ τῆς τοιαύτης κενώσεως ἐτῶν ἤδη πολλῶν ἐκωλύσαμεν γενέσθαι . κατά τε τὸν αὐτὸν τρόπον αἵματος πτύσιν ἐπιληψίαν , μελαγχολίαν , ἀποπληξίαν καὶ ἄλλα τὰ τοιαῦτα χρόνια πάθη διὰ τῆς εἰρημένης κενώσεως ἐπὶ πολλῶν ἀνθρώπων ἐπαύσαμεν . ἡ μὲν οὖν φλεβοτομία κοινὸν βοήθημά ἐστι τῶν πληθωρικῶν νοσημάτων , ἡ κάθαρσις δὲ , οὑτωσὶ μὲν ἀκοῦσαι , κατὰ γένος ἕν τι βοήθημά ἐστιν , οὐ μὴν κατ’ εἶδός γε ἀκοῦσαι . ἐνίοις μὲν γὰρ συμφέρει τοὺς φλεγματώδεις κενοῦσθαι χυμοὺς , ἐνίοις δὲ τοὺς πικροχόλους , ἐνίοις δὲ τοὺς μελαγχολικοὺς , ἐνίοις δὲ ὀῤῥῶδες περίττωμα κατά γε τὴν τῶν εἰθισμένων αὐτοῖς γίνεται παθῶν οὐσίαν . οἷον αὐτίκα τις μελαγχολίᾳ ἁλίσκεται καθ’ ἕκαστον ἔτος , εἰ μὴ καθαρθείη , καὶ θαῦμά ἐστιν ἰδεῖν ὅπως ἤδη καὶ αὐτὸς ἀρχομένου τοῦ πάθους διαγινώσκει τε τὴν πρώτην γένεσιν εὐθὺς καὶ καλέσας με κενοῦταί τε τὰ μέλαινα καὶ παραχρῆμα παύεται τῆς μελαγχολίας . καὶ συμβαίνει γε τούτῳ διὰ τῆς καθάρσεως ἄμφω ταῦτα χρηστὰ , τό τε καθαίρεσθαι τὰ περιττὰ καὶ τὸ τῇ δριμύτητι τῶν ἐκκρινομένων ἀναστομωθεῖσαν ἐπὶ βραχὺ τὴν αἱμοῤῥοΐδα συνεκκρίνειν τε καὶ αὐτὴν αἵματος μοχθηροῦ . συνήθους γὰρ οὔσης αὐτῷ τῆς τοιαύτης ἐκκρίσεως , εἶτ’ ἐπισχεθείσης ἡ μελαγχολία συνέστηκε . καθαίρω τοιγαροῦν αὐτὸν , οὐκ ἦρος μόνον , ἀλλὰ φθινοπώρου καὶ , ὡς εἰ καταφρονήσας ἐνίοτε ἐνταῦθα μὴ φθάσειε καθαρθῆναι , τῶν τοῦ πάθους αἰσθάνεται συμπτωμάτων . οὕτω δὲ καὶ γυναῖκά τινα καθ’ ἕκαστον ἔτος εἰσβάλλοντος ἦρος ὁμοίως κενῶν , καρκινώδη ποτὲ ὄγκον ἐν μαστῷ ἔχουσαν ἰασάμην , ἰσχυρῶς κενώσας , πολλάκις διὰ φαρμάκου καθαίροντος μέλανα καὶ εἰ παραλειφθείῃ ποτὲ ἡ κάθαρσις , ὀδύνη διὰ βάθους αὐτῇ γίνεται καὶ οὕτως αὕτη μετακαλουμένη με παραχρῆμα κελεύει καθαίρειν . ἐλέφαντα δὲ ἀρχόμενον ἑτέρῳ τὰ μὲν πρῶτα διὰ φλεβοτομίας καὶ καθάρσεως ἰασάμην . ἑκάστου δὲ ἔτους ἀρκεῖ καὶ τούτῳ μία κάθαρσις , ἐλλειφθείσης δ’ αὐτῆς αὐτίκα τὸ πάθος ἐπισημαίνει . τὰ μὲν οὖν τοιαῦτα νοσήματα καθάρσεως χρῄζει μελαγχολικῶν χυμῶν , ἐπιληπτικὰ δὲ καὶ ἀσθματικὰ καὶ ἀποπληκτικὰ τῶν φλεγματωδῶν , ἀρθριτικὰ δὲ τὰ μὲν ἅμα θερμασίᾳ πολλῇ τῶν πικροχόλων , τὰ δὲ σὺν ὄγκοις ψυχροῖς τῶν φλεγματικῶν . ἄλλος δέ τις ὥρᾳ θέρους ἀεὶ τριταίοις ἁλισκόμενος πυρετοῖς ἤδη πολλῶν ἐτῶν οὐκ ἐπύρεξεν , ὠχρὰν χολὴν ὑφ’ ἡμῶν φθάνων καθαίρεσθαι κατὰ τὴν τοῦ ἦρος τελευτήν . οὕτω γὰρ καὶ ἄμεινόν ἐστι τοὺς τοιούτους κενοῦσθαι , ὡς τοὺς ἐπιληπτικούς τε καὶ ἀποπληκτικοὺς καὶ ἀρθριτικούς τε καὶ μελαγχολικοὺς , ὅσοι τε ἄλλοι διὰ πάχος χυμῶν νοσοῦσιν , εἰσβάλλοντος ἦρος ἄμεινον κενοῦσθαι , περὶ ὧν ἁπάντων ἰδίᾳ μοι γέγραπται κατὰ τὴν πραγματείαν ἐκείνην , ἐν ᾗ γέγραπται περὶ τῶν δεομένων ἦρος ὥρᾳ κενοῦσθαι . μόριον δέ ἐστιν αὕτη τῆς ὅλης ὑγιεινῆς πραγματείας .
Lemmas: ὁπόσος φλεβοτομία ἤ φαρμακεία συμφέρω ὁτέου ὁ ἔαρ φλεβοτομέω ἤ φαρμακεύω χρή . πρόδηλος ὅτι περί ὁ ὑγιαίνω μέν ἔτι , νοσέω δέ εἰ μή κενόω , ὁ λόγος αὐτός νῦν εἰμί . οὗτος γάρ φθάνω χρή κενόω ἔαρ εἰσβάλλω ἤτοι διά φλεβοτομία , εἰ πληθωρικός ἁλίσκομαι νόσημα , ἤ διά κάθαρσις , εἰ ὁ κατά διαφθορά . ἐγώ γοῦν οὕτως ἄνοσος πολύς φυλάσσω ἔτος ἤδη πολύς ἔμπροσθεν κατά ἕκαστος ἐνιαυτός ἀεί νοσέω , ἀλλά καί ποδάγρα καί ἀρθρῖτις ἄρχω ἔτι καί μήπω περί ὁ ἀρθρόω ἐργάζομαι πῶρος ἐκ ὁ τοιοῦτος κένωσις ἔτος ἤδη πολύς κωλύω γίγνομαι . κατά τε ὁ αὐτός τρόπος αἷμα πτύσις ἐπιληψία , μελαγχολία , ἀποπληξία καί ἄλλος ὁ τοιοῦτος χρόνιος πάθος διά ὁ λέγω κένωσις ἐπί πολύς ἄνθρωπος παύω . ὁ μέν οὖν φλεβοτομία κοινός βοήθημα εἰμί ὁ πληθωρικός νόσημα , ὁ κάθαρσις δέ , οὕτως μέν ἀκούω , κατά γένος εἷς τις βοήθημα εἰμί , οὐ μήν κατά εἶδος γε ἀκούω . ἔνιοι μέν γάρ συμφέρω ὁ φλεγματώδης κενόω χυμός , ἔνιοι δέ ὁ πικρόχολος , ἔνιοι δέ ὁ μελαγχολικός , ἔνιοι δέ ὀρρώδης περίσσωμα κατά γε ὁ ὁ ἐθίζω αὐτός γίγνομαι πάθος οὐσία . οἷος αὐτίκα τις μελαγχολία ἁλίσκομαι κατά ἕκαστος ἔτος , εἰ μή καθαίρω , καί θαῦμα εἰμί ὁράω ὅπως ἤδη καί αὐτός ἄρχω ὁ πάθος διαγιγνώσκω τε ὁ πρῶτος γένεσις εὐθύς καί καλέω ἐγώ κενόω τε ὁ μέλας καί παραχρῆμα παύω ὁ μελαγχολία . καί συμβαίνω γε οὗτος διά ὁ κάθαρσις ἄμφω οὗτος χρηστός , ὁ τε καθαίρω ὁ περισσός καί ὁ ὁ δριμύτης ὁ ἐκκρίνω ἀναστομόω ἐπί βραχύς ὁ αἱμορροίς συνεκκρίνω τε καί αὐτός αἷμα μοχθηρός . συνήθης γάρ εἰμί αὐτός ὁ τοιοῦτος ἔκκρισις , εἶτα ἐπέχω ὁ μελαγχολία συνίστημι . καθαίρω τοιγαροῦν αὐτός , οὐ ἔαρ μόνος , ἀλλά φθινόπωρον καί , ὡς εἰ καταφρονέω ἐνίοτε ἐνταῦθα μή φθάνω καθαίρω , ὁ ὁ πάθος αἰσθάνομαι σύμπτωμα . οὕτως δέ καί γυνή τις κατά ἕκαστος ἔτος εἰσβάλλω ἔαρ ὅμοιος κενόω , καρκινώδης ποτέ ὄγκος ἐν μαστός ἔχω ἰάομαι , ἰσχυρός κενόω , πολλάκις διά φάρμακον καθαίρω μέλας καί εἰ παραλειφθεέρχομαι ποτέ ὁ κάθαρσις , ὀδύνη διά βάθος αὐτός γίγνομαι καί οὕτως οὗτος μετακαλέω ἐγώ παραχρῆμα κελεύω καθαίρω . ἐλέφας δέ ἄρχω ἕτερος ὁ μέν πρῶτος διά φλεβοτομία καί κάθαρσις ἰάομαι . ἕκαστος δέ ἔτος ἀρκέω καί οὗτος εἷς κάθαρσις , ἐλλείπω δέ αὐτός αὐτίκα ὁ πάθος ἐπισημαίνω . ὁ μέν οὖν τοιοῦτος νόσημα κάθαρσις χρῄζω μελαγχολικός χυμός , ἐπιληπτικός δέ καί ἀσθματικός καί ἀποπληκτικός ὁ φλεγματώδης , ἀρθριτικός δέ ὁ μέν ἅμα θερμασία πολύς ὁ πικρόχολος , ὁ δέ σύν ὄγκος ψυχρός ὁ φλεγματικός . ἄλλος δέ τις ὥρα θέρος ἀεί τριταῖος ἁλίσκομαι πυρετός ἤδη πολύς ἔτος οὐ πυρέσσω , ὠχρός χολή ὑπό ἐγώ φθάνω καθαίρω κατά ὁ ὁ ἔαρ τελευτή . οὕτως γάρ καί ἀγαθός εἰμί ὁ τοιοῦτος κενόω , ὡς ὁ ἐπιληπτικός τε καί ἀποπληκτικός καί ἀρθριτικός τε καί μελαγχολικός , ὅσος τε ἄλλος διά πάχος χυμός νοσέω , εἰσβάλλω ἔαρ ἀγαθός κενόω , περί ὅς ἅπας ἴδιος ἐγώ γράφω κατά ὁ πραγματεία ἐκεῖνος , ἐν ὅς γράφω περί ὁ δέω ἔαρ ὥρα κενόω . μόριον δέ εἰμί οὗτος ὁ ὅλος ὑγιεινός πραγματεία .