galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 1.16
Ὑγραὶ πᾶσαι δίαιται τοῖσι πυρεταίνουσι ξυμφέρουσι , μάλιστα δὲ παιδίοισι καὶ τοῖσιν ἄλλοισι τοῖσιν οὕτως εἰθισμένοισι διαιτᾶσθαι . Ἐν μὲν τοῖς ἔμπροσθεν ἀφορισμοῖς περὶ τοῦ κατὰ τὴν δίαιταν ποσοῦ τὴν διδασκαλίαν ἐποιήσατο , νυνὶ δὲ περὶ τοῦ ποιοῦ διεξέρχεται , πολλὰ καὶ χρήσιμα τῶν κατὰ τὴν τέχνην ἐν βραχυτάτῳ διδάσκων λόγῳ . πρῶτον μὲν ὅπως χρὴ διαιτᾶν τοὺς πυρέττοντας , εἶθ’ ὅτι τὰς ἐνδείξεις τῶν ὑγιεινῶν διαιτημάτων ἐπὶ μὲν τῶν παρὰ φύσιν ἐναντίας , ἐπὶ δὲ τῶν κατὰ φύσιν ὁμοίας χρὴ ποιεῖσθαι . τῷ μὲν γὰρ πυρετῷ , διότι θερμὸν καὶ ξηρὸν ὑπάρχει πάθος ( ἔστι γὰρ τροπὴ τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἐπὶ τὸ πυρῶδες ) ὑγρὰν δίαιταν συμβουλεύει . ταῖς δ’ ὑγροτέραις φύσεσιν , εἴτε δι’ ἡλικίαν εἴτε δι’ ἔθος , οὐ τὴν ἐναντίαν , ἀλλὰ τὴν οἰκείαν . φυλάττεσθαι γὰρ αὐτῶν δεῖ διὰ τῶν ὑγρῶν τὴν φύσιν οὐκ ἀνασκευάζεσθαι , καθάπερ τὰ νοσήματα . ὅσοι δὲ τοὺς ἅμα πυρετοῖς ὑδέρους προχειριζόμενοι τῷ λόγῳ διαβάλλειν οἴονται τὸν ἀφορισμὸν , ὡς οὐ χρὴ ἐκείνων ζώντων ὑγρᾶς , ἀλλὰ ξηρᾶς διαίτης , ἀγνοοῦσιν ἀναγκαιότατόν τε τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου κεφάλαιον , ὅπερ ἡμεῖς ἐπὶ πλέον ἐν ἐκείνῃ τῇ πραγματείᾳ διεληλύθαμεν , ὡς ἕκαστον μὲν τῶν ἁπλῶν παθῶν ἰδίας δεῖται θεραπείας , ἐπιπλεκομένων δ’ ἀλλήλοις εἰς ὅσον ἂν ἐπιπλέκηται , εἰς τοσοῦτον ἕξει κοινὴν καὶ τὴν τῆς θεραπείας ἔνδειξιν , ἤτοι πρὸς τὸ κατεπεῖγον ἡμῶν ἱσταμένων , μετὰ τοῦ μηδὲ ἑτέρων παντάπασιν ἀμελεῖν ἢ ὁμοτίμως ἅπασι βοηθούντων . τὸ δὲ τῶν πυρεσσόντων ὑδρωπικῶν μεμνῆσθαι τοιοῦτόν ἐστιν οἷον καὶ τὸ τῶν αἷμα πτυόντων πλευριτικῶν . καὶ γὰρ ἐπὶ τούτων ἐναντίας μὲν δεῖται θεραπείας τὰ πάθη , αἵματος ἀναγωγὴ καὶ πλευρῖτις · ἀλλ’ εἴπερ ἅμα συμβαίη τινὶ πρὸς τὸ κατεπεῖγον , ἵστασθαι μᾶλλον ἐν αὐτοῖς χρὴ , μὴ ἀμελοῦντας μηδὲ τοῦ ἑτέρου . οὕτως οὖν εἰ πυρέττει τις ἅμα καὶ ὑδρωπικὴν ἔχει διάθεσιν , εἰς ἄμφω τὰ πάθη βλέποντες ἐναντίας θεραπείας δεόμενα , πρὸς ἑκάτερον αὐτῶν τῶν παθῶν εὐμηχάνως ἱστάμεθα , καθάπερ ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασι τοῖς οὕτως ἐπιπλεκομένοις . οὔκουν τοιοῦτον οὐδὲν οὔθ’ ἡμεῖς ἐροῦμεν οὔθ’ ἑτέρου λέγοντος προσοισόμεθα . καὶ εἴ τι μὴ ῥητῶς ὠνόμασται κατὰ τὸν ἀφορισμὸν , ἐκ τῆς αὐτῆς ὑπάρχον τῆς εἰρημένης κρίσεως καὶ τοῦθ’ ἡγητέον εἰρῆσθαι δυνάμει , ἡλικίας μὲν γὰρ ἐμνημόνευσε καὶ ἔθους · σὺ δ’ ἂν καὶ τῆς φυσικῆς κράσεως καὶ ὥρας καὶ χώρας εὐλόγως μνημονεύσεις , ἅπερ ἐνίοτε καὶ αὐτὸς μὲν Ἱπποκράτης προστίθησιν , ἐνίοτε δ’ ἑνὸς ἢ δυοῖν μνημονεύσας τὰ λοιπὰ τῶν ἐκ τῆς αὐτῆς συστοιχίας παραλείπει . γίνονται δὲ καὶ ἀπὸ τούτων ἐνδείξεις , ὥσπερ ἔμπροσθεν ἀπό τε τῆς ἡλικίας ἐῤῥέθη καὶ τοῦ νοσήματος · ὅσα μὲν ἄμεμπτα φυλαττόντων ἡμῶν αὐτὰ τοῖς ὁμοίοις τῇ κράσει διαιτήμασιν , ὅσα δὲ μεμπτὰ τοῖς ἐναντίοις ἐπανορθουμένων . εἴρηται δὲ τελεώτερον περὶ πασῶν ἐνδείξεων ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασι .
Lemmas: ὑγρός πᾶς δίαιτα ὁ πυρεταίνω συμφέρω , μάλα δέ παιδίον καί ὁ ἄλλος ὁ οὕτως ἐθίζω διαιτάω . ἐν μέν ὁ ἔμπροσθεν ἀφορισμός περί ὁ κατά ὁ δίαιτα πός ὁ διδασκαλία ποιέω , νυνί δέ περί ὁ ποιός διεξέρχομαι , πολύς καί χρήσιμος ὁ κατά ὁ τέχνη ἐν βραχύς διδάσκω λόγος . πρῶτος μέν ὅπως χρή διαιτάω ὁ πυρέσσω , εἶτα ὅτι ὁ ἔνδειξις ὁ ὑγιεινός διαίτημα ἐπί μέν ὁ παρά φύσις ἐναντίος , ἐπί δέ ὁ κατά φύσις ὅμοιος χρή ποιέω . ὁ μέν γάρ πυρετός , διότι θερμός καί ξηρός ὑπάρχω πάθος ( εἰμί γάρ τροπή ὁ ἔμφυτος θερμασία ἐπί ὁ πυρώδης ) ὑγρός δίαιτα συμβουλεύω . ὁ δέ ὑγρός φύσις , εἴτε διά ἡλικία εἴτε διά ἔθος , οὐ ὁ ἐναντίος , ἀλλά ὁ οἰκεῖος . φυλάσσω γάρ αὐτός δέω διά ὁ ὑγρός ὁ φύσις οὐ ἀνασκευάζω , καθά ὁ νόσημα . ὅσος δέ ὁ ἅμα πυρετός ὕδερος προχειρίζω ὁ λόγος διαβάλλω οἴομαι ὁ ἀφορισμός , ὡς οὐ χρή ἐκεῖνος ζάω ὑγρός , ἀλλά ξηρός δίαιτα , ἀγνοέω ἀναγκαῖος τε ὁ θεραπευτικός μέθοδος κεφάλαιος , ὅς ἐγώ ἐπί πολύς ἐν ἐκεῖνος ὁ πραγματεία διέρχομαι , ὡς ἕκαστος μέν ὁ ἁπλόος πάθος ἴδιος δέω θεραπεία , ἐπιπλέκω δέ ἀλλήλων εἰς ὅσος ἄν ἐπιπλέκω , εἰς τοσοῦτος ἔχω κοινός καί ὁ ὁ θεραπεία ἔνδειξις , ἤτοι πρός ὁ κατεπείγω ἐγώ ἵστημι , μετά ὁ μηδέ ἕτερος παντάπασι ἀμελέω ἤ ὁμότιμος ἅπας βοηθέω . ὁ δέ ὁ πυρέσσω ὑδρωπικός μιμνῄσκω τοιοῦτος εἰμί οἷος καί ὁ ὁ αἷμα πτύω πλευριτικός . καί γάρ ἐπί οὗτος ἐναντίος μέν δέω θεραπεία ὁ πάθος , αἷμα ἀναγωγή καί πλευρῖτις · ἀλλά εἴπερ ἅμα συμβαίνω τις πρός ὁ κατεπείγω , ἵστημι μάλα ἐν αὐτός χρή , μή ἀμελέω μηδέ ὁ ἕτερος . οὕτως οὖν εἰ πυρέσσω τις ἅμα καί ὑδρωπικός ἔχω διάθεσις , εἰς ἄμφω ὁ πάθος βλέπω ἐναντίος θεραπεία δέω , πρός ἑκάτερος αὐτός ὁ πάθος εὐμήχανος ἵστημι , καθά ἐν ὁ ἄλλος ἅπας ὁ οὕτως ἐπιπλέκω . οὔκουν τοιοῦτος οὐδείς οὔτε ἐγώ λέγω οὔτε ἕτερος λέγω προσφέρω . καί εἰ τις μή ῥητός ὀνομάζω κατά ὁ ἀφορισμός , ἐκ ὁ αὐτός ὑπάρχω ὁ λέγω κρίσις καί οὗτος ἡγέομαι λέγω δύναμις , ἡλικία μέν γάρ μνημονεύω καί ἔθος · σύ δέ ἄν καί ὁ φυσικός κρᾶσις καί ὥρα καί χώρα εὔλογος μνημονεύω , ὅς ἐνίοτε καί αὐτός μέν Ἱπποκράτης προστίθημι , ἐνίοτε δέ εἷς ἤ δύο μνημονεύω ὁ λοιπός ὁ ἐκ ὁ αὐτός συστοιχία παραλείπω . γίγνομαι δέ καί ἀπό οὗτος ἔνδειξις , ὥσπερ ἔμπροσθεν ἀπό τε ὁ ἡλικία λέγω καί ὁ νόσημα · ὅσος μέν ἄμεμπτος φυλάσσω ἐγώ αὐτός ὁ ὅμοιος ὁ κρᾶσις διαίτημα , ὅσος δέ μεμπτός ὁ ἐναντίος ἐπανορθόω . λέγω δέ τέλειος περί πᾶς ἔνδειξις ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα .