galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 6.27
Ὁκόσοι ἔμπυοι ἢ ὑδρωπικοὶ καίονται , ἐκρυέντος τοῦ πύου ἢ τοῦ ὕδατος ἀθρόου πάντως ἀπόλλυνται . Ἐμπύους ὀνομάζειν μάλιστα εἴωθε τοὺς ἐν τῇ μεταξὺ θώρακός τε καὶ πνεύμονος εὐρυχωρίᾳ τὸ πῦον ἔχοντας , οὓς ὅπως χρὴ καίειν εἴρηκεν ἐν τῷ μεγάλῳ περὶ παθῶν , οὗ ἡ ἀρχή · ἢν τοῦ πνεύμονος αἱ ἀρτηρίαι . τινὲς δ’ ἐπιγράφουσι τὸ βιβλίον τοῦτο περὶ ἐμπύων . δέονται μὲν οὖν καύσεως οἱ πλεῖστον ἔχοντες πῦον , ὡς ἀπογνῶναι διὰ τῶν πτυσμάτων ἐκκαθαρθῆναι , τοῖς δ’ αὐτοῖς τούτοις καὶ ἡ δύσπνοια γίνεται σφοδρὰ διὰ τὴν στενοχωρίαν , ὥστε καὶ διὰ ταύτην ἡμᾶς ἀναγκάζεσθαι καίειν αὐτούς . ἐπὶ δὲ τῶν ὑδρωπικῶν αἱ παρακεντήσεις ὀνομαζόμεναι μᾶλλον τῶν καύσεων ἐν ἔθει τοῖς ἰατροῖς εἰσιν . ἀλλὰ νῦν γε τὸ κοινὸν παρακεντήσεώς τε καὶ καύσεως , ὅπερ ἐστὶν ἀθρόα κένωσις , ὁ Ἱπποκράτης συμβουλεύει φυλάττεσθαι . φαίνεται γὰρ οὕτως ἀποβαῖνον ὡς λέγει . γέγραπται δὲ καὶ πρὸς Ἐρασιστράτου λεπτομερέστερον περὶ τῶν ὑδερικῶν ἐπὶ πλέον ὡς φάσκοντος αὐτοῦ πεπειρᾶσθαι τῆς ἀθρόας κενώσεως , πυρετούς τε φερούσης καὶ θάνατον . ὁρῶμεν δὲ ἐπὶ τῶν ἄλλων μορίων , ὥσπερ ἐπὶ θώρακος , ὅταν ὄγκος τις ἐμπυήσῃ μέγας , ἐπισφαλῆ γινομένην τὴν ἀθρόαν κένωσιν , ἔν γε τῷ παραχρῆμα λειποψυχούντων τε καὶ καταπιπτόντων τὴν δύναμιν καὶ μετὰ ταῦτα δυσανάκλητον ἐχόντων τὴν ἀσθένειαν . ἔοικεν οὖν ἐπὶ μὲν τοιούτων ἐκ τῆς ἐπὶ πολὺ τῶν σωμάτων διαστάσεως καὶ τῆς τοῦ πύου δριμύτητος , ἀνεστομῶσθαί τινα τῶν ἀρτηριωδῶν ἀγγείων , ἃ πρότερον μὲν οἷον ἐπίπωμά τι τὸ πῦον εἶχε , κενωθέντι δ’ ἀθρόως τῷ πύῳ συνέπεται καὶ συνεκκρίνεται πνεῦμα καὶ κατὰ τοῦτο ἡ βλάβη γίνεται τοῖς κάμνουσιν . κατὰ μέντοι τοὺς ὑδέρους οὐ διὰ τοῦτο μόνον βλάβη γίνεται τοῖς κάμνουσιν , ἀλλὰ καὶ ὁ τοῦ σπλάγχνου σκίῤῥος , ὡς ἃν μηκέτ’ ὀχούμενος ὑπὸ τῆς ὑδατώδους οὐσίας , κατασπᾷ τό τε διάφραγμα καὶ τὰ κατὰ τὸν θώρακα σπλάγχνα .
Lemmas: ὁπόσος ἔμπυος ἤ ὑδρωπικός καίω , ἐκρέω ὁ πύον ἤ ὁ ὕδωρ ἀθρόος πάντως ἀπόλλυμι . ἔμπυος ὀνομάζω μάλα εἴωθα ὁ ἐν ὁ μεταξύ θώραξ τε καί πνεύμων εὐρυχωρία ὁ πυός ἔχω , ὅς ὅπως χρή καίω λέγω ἐν ὁ μέγας περί πάθος , ὅς ὁ ἀρχή · ἐάν ὁ πνεύμων ὁ ἀρτηρία . τις δέ ἐπιγράφω ὁ βιβλίον οὗτος περί ἔμπυος . δέω μέν οὖν καῦσις ὁ πολύς ἔχω πυός , ὡς ἀπογιγνώσκω διά ὁ πτύσμα ἐκκαθαίρω , ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ὁ δύσπνοια γίγνομαι σφοδρός διά ὁ στενοχωρία , ὥστε καί διά οὗτος ἐγώ ἀναγκάζω καίω αὐτός . ἐπί δέ ὁ ὑδρωπικός ὁ παρακέντησις ὀνομάζω μάλα ὁ καῦσις ἐν ἔθος ὁ ἰατρός εἰμί . ἀλλά νῦν γε ὁ κοινός παρακέντησις τε καί καῦσις , ὅς εἰμί ἀθρόος κένωσις , ὁ Ἱπποκράτης συμβουλεύω φυλάσσω . φαίνω γάρ οὕτως ἀποβαίνω ὡς λέγω . γράφω δέ καί πρός Ἐρασίστρατος λεπτομερής περί ὁ ὑδερικός ἐπί πολύς ὡς φάσκω αὐτός πειράω ὁ ἀθρόος κένωσις , πυρετός τε φέρω καί θάνατος . ὁράω δέ ἐπί ὁ ἄλλος μόριον , ὥσπερ ἐπί θώραξ , ὅταν ὄγκος τις ἐμπυέω μέγας , ἐπισφαλής γίγνομαι ὁ ἀθρόος κένωσις , ἐν γε ὁ παραχρῆμα λιποψυχέω τε καί καταπίπτω ὁ δύναμις καί μετά οὗτος δυσανάκλητος ἔχω ὁ ἀσθένεια . ἔοικα οὖν ἐπί μέν τοιοῦτος ἐκ ὁ ἐπί πολύς ὁ σῶμα διάστασις καί ὁ ὁ πύον δριμύτης , ἀναστομόω τις ὁ ἀρτηριώδης ἀγγεῖον , ὅς πρότερος μέν οἷος ἐπίπωμα τις ὁ πυός ἔχω , κενόω δέ ἀθρόος ὁ πύον συνέπομαι καί συνεκκρίνω πνεῦμα καί κατά οὗτος ὁ βλάβη γίγνομαι ὁ κάμνω . κατά μέντοι ὁ ὕδερος οὐ διά οὗτος μόνος βλάβη γίγνομαι ὁ κάμνω , ἀλλά καί ὁ ὁ σπλάγχνον σκίρρος , ὡς ἄν μηκέτι ὀχέω ὑπό ὁ ὑδατώδης οὐσία , κατασπάω ὁ τε διάφραγμα καί ὁ κατά ὁ θώραξ σπλάγχνον .