galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 2.21
Λιμὸν θώρηξις λύει . Θώρηξιν οἴνου πόσιν αὐτὸς εἴωθεν ὀνομάζειν . ἐν γοῦν τῷ περὶ φύσεως ἀνθρώπου καὶ διαίτης ὧδέ πως ἔγραψε · φανερὸν γὰρ δὴ ὅτι τὰ διαιτήματα ἑκάστου ἡμῶν οὐκ αἴτιά ἐστιν . ὅτι δ’ ἅπτεται πάντων ἡ νοῦσος ἑξῆς καὶ τῶν νεωτέρων καὶ πρεσβυτέρων καὶ γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν , ὁμοίως καὶ τῶν θωρησσομένων καὶ τῶν ὑδροποτεόντων . ἐκ τοῦ τοίνυν ἀντιθεῖναι τοῖς ὑδροποτέουσι τοὺς θωρησσομένους ἐδήλωσεν , ὅτι τοὺς οἰνοποτοῦντας ὀνομάζει θωρησσομένους , ὥστε καὶ θώρηξις ἡ τοῦ οἴνου πόσις ὑπ’ αὐτοῦ λέγεται , ταύτην οὖν φησι λύειν λιμὸν , οὐ μὰ Δία ἅπασαν ἔνδειαν ὀνομάζων λιμὸν , ὥς τινες ὑπολαμβάνουσιν . οὐ μὴν οὐδὲ τὴν μετ’ ὀρέξεως , ἀλλὰ τὴν ἐπ’ αὐτῶν δὴ τοῦτο πάθημα ἐχόντων ὄρεξιν σφοδρὰν καὶ ἄπαυστον σιτίων , ἣν ἔνιοι τῶν ἰατρῶν ὀνομάζουσι κυνώδη . τούτου γάρ τοι τοῦ λιμοῦ ἡ τοῦ οἴνου θώρηξις ἴαμά ἐστιν , οὐχ ὅστις ἂν ἤτοι διὰ μακρὰν ἀσιτίαν ἢ ῥύσιν γαστρὸς ἢ αἱμοῤῥαγίαν ἤ τινα ἑτέραν κένωσιν ᾖ γεγενημένος . οἱ μέντοι διά τι τῶν τοιούτων ἐνδεεῖς οὐχ ὅπως ἀγαθόν τι τῆς οἰνοποσίας ἀπολαύουσι , ἀλλὰ καὶ μέγιστα βλάπτονται , σπασμοῖς καὶ παραφροσύναις ἁλισκόμενοι διὰ ταχέων , εἰ πρὸ τοῦ σιτία προσενέγκασθαι θωρηχθεῖεν . οἶς δέ ἐστι πάθος ὁ λιμὸς , ἴαμα τούτοις ἐστὶν ἡ τοῦ οἴνου πόσις , οὐ τροφῆς πλῆθος . ἐγὼ γοῦν οὕτως ἰασάμην ἐνίους τῶν ἀπαύστως λιμωττόντων , οἶνον πίνειν διδοὺς δαψιλῆ τῶν ἱκανῶς θερμαινόντων . οὐ γὰρ δὴ οἱ στρυφνοὶ τῶν οἴνων ἰῶνται τὸν τοιοῦτον λιμὸν , ὅτι μηδὲ θερμαίνουσιν . ἀλλ’ ὅσοι γε κιῤῥοὶ τὴν χρόαν ἢ ἐρυθροὶ χωρὶς τοῦ στύφειν , οὗτοι μέγιστον ἴαμα τῶν τὴν κυνώδη καλουμένην ὄρεξιν ἐχόντων εἰσί . χρὴ γὰρ αὐτοῖς ὅταν ἐπὶ τὸ ἄριστον ἀφίκωνται , πρῶτον μὲν διδόναι λιπαρὰ καὶ ὡς ἂν εἴπῃ τις ἐλαιώδη τῶν ἐδεσμάτων καὶ τἄλλα δὲ πάντα , ἃ δι’ ἐλαίου πολλοῦ σκευάζονται . μάλιστα δὲ μηδὲν αὐστηρὸν ἢ στρυφνὸν ἔστω . μετὰ δὲ ταῦτα τῶν εἰρημένων οἴνων τινὰ , κἂν μηδέπω διψῶσι , κελεύειν προσφέρεσθαι . πραΰνεται μὲν γὰρ αὐτοῖς εὐθέως ὁ λιμὸς ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ διαίτῃ . ἐν πλείονι δὲ χρόνῳ πραττόντων οὕτω παύεται . καί μοι δοκεῖ τοῦτο μᾶλλον ὁ Ἱπποκράτης ἐνδείκνυσθαι κατὰ τὸν προκείμενον ἀφορισμόν . ἐπειδὴ γὰρ αἱ κυνώδεις ὀρέξεις ἤτοι διὰ δυσκρασίαν μόνην τὴν ἐπὶ τὸ ψυχρότερον ἢ διά τινας χυμοὺς ὀξεῖς γίνεσθαι πεφύκασιν ἐναποθέντας εἰς αὐτὸ τὸ στόμα τῆς γαστρὸς , ἄμφω δ’ ἰᾶσθαι ταῦτα ﻿ πέφυκεν ὁ εἰρημένος οἶνος , εἰκότως παύει τὰς κυνώδεις ὀρέξεις . ὅσοι δ’ ἡγοῦνται τὸν καλούμενον βούλιμον εἰρῆσθαι λιμὸν νῦν ὑφ’ Ἱπποκράτους , ἀλογώτερόν μοι δοκοῦσιν ἀκούειν τοῦ λόγου , πρῶτον μὲν ἀντὶ γενικοῦ τε καὶ καθόλου ποιοῦντες εἰδικόν τε καὶ κατὰ μέρος , εἶτα καὶ ψευδόμενοι . κατάπτωσις γάρ ἐστι δυνάμεως ὑπὸ τῆς ἔξωθεν ψύξεως ὁ βούλιμος , ἀρξάμενος μὲν ἀπὸ πείνης , οὐκ ἔτι δ’ ἔχων αὐτὴν συνοῦσαν .
Lemmas: λιμός θώρηξις λύω . θώρηξις οἶνος πόσις αὐτός εἴωθα ὀνομάζω . ἐν γοῦν ὁ περί φύσις ἄνθρωπος καί δίαιτα ὧδε πως γράφω · φανερός γάρ δή ὅτι ὁ διαίτημα ἕκαστος ἐγώ οὐ αἴτιος εἰμί . ὅτι δέ ἅπτω πᾶς ὁ νόσος ἑξῆς καί ὁ νέος καί πρέσβυς καί γυνή καί ἀνήρ , ὅμοιος καί ὁ θωρήσσω καί ὁ ὑδροποτέω . ἐκ ὁ τοίνυν ἀντιτίθημι ὁ ὑδροποτέω ὁ θωρήσσω δηλόω , ὅτι ὁ οἰνοποτέω ὀνομάζω θωρήσσω , ὥστε καί θώρηξις ὁ ὁ οἶνος πόσις ὑπό αὐτός λέγω , οὗτος οὖν φημί λύω λιμός , οὐ μά Ζεύς ἅπας ἔνδεια ὀνομάζω λιμός , ὡς τις ὑπολαμβάνω . οὐ μήν οὐδέ ὁ μετά ὄρεξις , ἀλλά ὁ ἐπί αὐτός δή οὗτος πάθημα ἔχω ὄρεξις σφοδρός καί ἄπαυστος σιτίον , ὅς ἔνιοι ὁ ἰατρός ὀνομάζω κυνώδης . οὗτος γάρ τοι ὁ λιμός ὁ ὁ οἶνος θώρηξις ἴαμα εἰμί , οὐ ὅστις ἄν ἤτοι διά μακρός ἀσιτία ἤ ῥύσις γαστήρ ἤ αἱμορραγία ἤ τις ἕτερος κένωσις εἰμί γίγνομαι . ὁ μέντοι διά τις ὁ τοιοῦτος ἐνδεής οὐ ὅπως ἀγαθός τις ὁ οἰνοποσία ἀπολαύω , ἀλλά καί μέγας βλάπτω , σπασμός καί παραφροσύνη ἁλίσκομαι διά ταχύς , εἰ πρό ὁ σιτίον προσφέρω θωρήσσω . ὄις δέ εἰμί πάθος ὁ λιμός , ἴαμα οὗτος εἰμί ὁ ὁ οἶνος πόσις , οὐ τροφή πλῆθος . ἐγώ γοῦν οὕτως ἰάομαι ἔνιοι ὁ ἄπαυστος λιμώσσω , οἶνος πίνω δίδωμι δαψιλής ὁ ἱκανός θερμαίνω . οὐ γάρ δή ὁ στρυφνός ὁ οἶνος ἰάομαι ὁ τοιοῦτος λιμός , ὅτι μηδέ θερμαίνω . ἀλλά ὅσος γε κιρρός ὁ χροιά ἤ ἐρυθρός χωρίς ὁ στύφω , οὗτος μέγας ἴαμα ὁ ὁ κυνώδης καλέω ὄρεξις ἔχω εἰμί . χρή γάρ αὐτός ὅταν ἐπί ὁ ἄριστον ἀφικνέομαι , πρῶτος μέν δίδωμι λιπαρός καί ὡς ἄν λέγω τις ἐλαιώδης ὁ ἔδεσμα καί ἄλλος δέ πᾶς , ὅς διά ἔλαιον πολύς σκευάζω . μάλα δέ μηδείς αὐστηρός ἤ στρυφνός εἰμί . μετά δέ οὗτος ὁ λέγω οἶνος τις , ἐάν μηδέπω διψάω , κελεύω προσφέρω . πραύνω μέν γάρ αὐτός εὐθύς ὁ λιμός ἐπί ὁ τοιοῦτος δίαιτα . ἐν πολύς δέ χρόνος πράσσω οὕτως παύω . καί ἐγώ δοκέω οὗτος μάλα ὁ Ἱπποκράτης ἐνδείκνυμι κατά ὁ πρόκειμαι ἀφορισμός . ἐπειδή γάρ ὁ κυνώδης ὄρεξις ἤτοι διά δυσκρασία μόνος ὁ ἐπί ὁ ψυχρός ἤ διά τις χυμός ὀξύς γίγνομαι φύω ἐναποτίθημι εἰς αὐτός ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ἄμφω δέ ἰάομαι οὗτος ﻿ φύω ὁ λέγω οἶνος , ἔοικα παύω ὁ κυνώδης ὄρεξις . ὅσος δέ ἡγέομαι ὁ καλέω βούλιμος λέγω λιμός νῦν ὑπό Ἱπποκράτης , ἄλογος ἐγώ δοκέω ἀκούω ὁ λόγος , πρῶτος μέν ἀντί γενικός τε καί καθόλου ποιέω εἰδικός τε καί κατά μέρος , εἶτα καί ψεύδω . κατάπτωσις γάρ εἰμί δύναμις ὑπό ὁ ἔξωθεν ψῦξις ὁ βούλιμος , ἄρχω μέν ἀπό πεῖνα , οὐ ἔτι δέ ἔχω αὐτός σύνειμι .