galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 4.36
Ἱδρῶτες πυρεταίνοντι ἢν ἄρξωνται , ἀγαθοὶ τριταῖοι καὶ πεμπταῖοι καὶ ἑβδομαῖοι καὶ ἐναταῖοι καὶ ἑνδεκαταῖοι καὶ τεσσαρεσκαιδεκαταῖοι καὶ ἑπτακαιδεκαταῖοι καὶ μιῇ καὶ εἰκοστῇ καὶ ἑβδόμῃ καὶ εἰκοστῇ καὶ τριηκοστῇ πρώτῃ καὶ τριηκοστῇ τετάρτῃ · οὗτοι γὰρ οἱ ἱδρῶτες νόσους κρίνουσιν . οἱ δὲ μὴ οὕτως γινόμενοι πόνον σημαίνουσι καὶ μῆκος νούσου , ὑποτροπιασμόν . Οὐχ ἱδρῶτες μόνον , ἀλλὰ καὶ διαχωρήσεις γαστρὸς ἀξιόλογοι καὶ οὖρα πολλὰ καὶ ἀποστήματα παρ’ οὖς ἢ κατ’ ἄλλο τι τῶν ἄρθρων ἐν ταῖς ἡμέραις ταῖς εἰρημέναις ἐπιφαίνεται ﻿ χρηστῶς . ὁ γάρ τοι καθόλου λόγος ἐστὶ τοιόσδε . τὰ δὲ κρίσιμα σημεῖά τε καὶ συμπτώματα ταῖς κρισίμοις ἡμέραις ἀρχέσθω . καὶ ἤρκει οὗτος ὁ λόγος ὁ εἰρημένος . ἀλλ’ ὁ Ἱπποκράτης νῦν οὐ περὶ πάντων αὐτὸν ἐποιήσατο τῶν κρισίμων , ἀλλ’ ἱδρώτων μόνων . ἀνέμνησέ τε τῶν κρισίμων ἡμᾶς ἡμερῶν , ὅσαι τῆς τεσσαρακοστῆς ἐντός εἰσι . τὰ γὰρ τούτων χρονιώτερα νοσήματα δι’ ἱδρώτων οὐ πάνυ τι κρίνεσθαι πέφυκεν , ὥσπερ οὐδὲ δι’ ἐκκρίσεως ὅλως , ἀλλ’ ἤτοι κατὰ τὴν σύμπεψιν ἢ δι’ ἀποστημάτων . ὅτι δ’ οὐ πάσης τῆς ἡμέρας ἀριθμὸς ἐπιτήδειος εἰς κρίσιν ἐναργῶς ἡ πεῖρα μαρτυρεῖ καὶ θαυμάσειεν ἄν τις τῶν φασκόντων μηδεμίαν ἐν αὐταῖς εἶναι διαφοράν . ἄμεινον μὲν γὰρ ἐκ τῶν ἐναργῶς φαινομένων διδάσκεσθαι τὴν διαφορὰν , τὴν δ’ αἰτίαν τοῦ γιγνομένου κατὰ πολλὴν ἐπισκέπτεσθαι σχολὴν , ὅπερ ἡμεῖς ἐποιήσαμεν ἐν τῇ τῶν κρισίμων ἡμερῶν πραγματείᾳ . τὸ μὲν εἰς τὴν χρείαν τῆς τέχνης διάφορον ἐν τοῖς πρώτοις ὑπομνήμασι δύο διελθόντες , τὰς δ’ αἰτίας αὐτῶν ἐν τῷ τρίτῳ πειραθέντες ζητῆσαι . διαπεφώνηνται δ’ ἱκανῶς αἱ νῦν εἰρημέναι κατὰ τὸν ἀφορισμὸν ἡμέραι , γραφόντων αὐτὰς ἄλλων ἄλλως ὡς ἂν ἐθέλωσιν . ἀλλ’ ἡμεῖς γε κατὰ τὰ πρὸς αὐτοῦ τοῦ Ἱπποκράτους εἰρημένα διά τε τοῦ προγνωστικοῦ καὶ τῶν ἐπιδημιῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ βιβλίου τοῦ τῶν ἀφορισμῶν τὴν ἐξαρίθμησιν αὐτῶν ἐποιησάμεθα . τὰς δὲ ῥήσεις ἐν αἷς ἔγραψε περὶ τούτων τῶν ἡμερῶν ὁ Ἱπποκράτης ἔν τε τῇ τῶν κρισίμων ἡμερῶν πραγματείᾳ καὶ τῇ τῶν κρίσεων ἁπάσας ἔχεις ἠθροισμένας . νυνὶ δ’ ἀπὸ τῆς τρίτης ἤρξατο προλαμβανούσης τὴν τετράδα κατὰ βραχὺ τὰ χρονιώτερα τῶν νοσημάτων καὶ μετὰ ταύτην ἔγραψε τὴν πέμπτην , ὑστερίζουσαν ἡμέραν μίαν τῆς τετάρτης . οὕτω γὰρ σχεδὸν ἐν ἅπασι τοῖς ἀντιγράφοις εὑρίσκεται , οὐκέτι γεγραμμένης τῆς τετάρτης ἡμέρας κατὰ τὸν ἀφορισμόν . καίτοι δοκεῖ πρώτη κρίσιμος ὑπάρχειν αὕτη , ἀλλ’ ὅμως αὐτὴν ὑπερέβη νῦν ἢ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἢ ὁ πρῶτος τὸ βιβλίον γράψας . εἴπερ δ’ ὅλως ὁ Ἱπποκράτης αὐτὴν ὑπερέβη , δοκεῖ μοι διὰ τήνδε τὴν αἰτίαν αὐτὸ ποιεῖσθαι , τὰ πλεῖστα κατοξέων νοσημάτων , ὅσα σὺν ἱδρῶτι κρίνεται , τῇ τρίτῃ καὶ τῇ πέμπτῃ μᾶλλον ἢ τετάρτῃ τὴν κρίσιν λαμβάνει . σπανιώτεροι γὰρ οἱ διὰ τῆς τετάρτης κρινόμενοι ; καί μοι τοῦτο ἐξεύρηται πάνυ σφόδρα διὰ πείρας αὐτὸ τοῦτο ζητήσαντι , διότι παραλέλοιπε κατὰ τὸν προκείμενον ἀφορισμόν . ἔοικε δὲ συμβαίνειν οὕτως , ἐπειδὴ τὰ κατόξεα νοσήματα τόν τε πρῶτον εὐθὺς παροξυσμὸν ἔχει σφοδρότερον καὶ τὸν ἀνάλογον αὐτῷ διὰ τρίτης , ἐμάθομεν δ’ ὡς ἐν τοῖς σφοδροτέροις παροξυσμοῖς αἱ κρίσεις γίνονται . καὶ μέντοι καὶ ὅτι τὰ μὲν ἐν περισσαῖς ἡμέραις παροξυνόμενα θᾶττον κρίνεται . τὰ δ’ ἐν ἀρτίαις χρονίζει . καὶ διὰ τοῦτο κἂν ἐν ἀρχῇ τε παροξύνηται νόσημα , κατὰ τὰς περιττὰς μᾶλλον . ἐὰν δὲ μέλλῃ χρονίζειν , εἰς τὰς ἀρτίους μεταπίπτουσιν οἱ σφοδρότεροι παροξυσμοί . ταυτὶ μὲν ἔχω περὶ τῆς τετάρτης λέγειν . ἐπὶ δὲ τῇ τελευτῇ τοῦ ἀφορισμοῦ τινὲς μὲν τὴν τριακοστὴν πρώτην ἡμέραν , τινὲς δὲ τὴν τριακοστὴν τετάρτην γράφουσιν . ἴσμεν δ’ αὐτὰς ἐν τῷ καταλόγῳ περιεχομένας τῶν κρισίμων ἡμερῶν καὶ ἴσως ἰσχυροτέραν γε τὴν τριακοστὴν τετάρτην . οὐ μὴν τῆς τεσσαρακοστῆς ἐμνημόνευσεν ἴσως , ἐπειδὴ ταύτην τινὰ ἀρχὴν τῶν χρονίων ἐνόμιζεν , ἃ δι’ ἱδρώτων οὐ πάνυ τι κρίνεται . καὶ γὰρ καὶ αὐτὴν τὴν τριακοστὴν πρώτην καὶ τριακοστὴν τετάρτην καὶ πρὸ αὐτῶν τὴν εἰκοστὴν ἑβδόμην σπανίως ἔστιν ἱδρῶσι κρινούσας εὑρεῖν .
Lemmas: ἱδρώς πυρεταίνω ἐάν ἄρχω , ἀγαθός τριταῖος καί πεμπταῖος καί ἑβδομαῖος καί ἐναταῖος καί ἑνδεκαταῖος καί τεσσαρεσκαιδεκαταῖος καί ἑπτακαιδεκαταῖος καί εἷς καί εἰκοστός καί ἕβδομος καί εἰκοστός καί τριακοστός πρῶτος καί τριακοστός τέταρτος · οὗτος γάρ ὁ ἱδρώς νόσος κρίνω . ὁ δέ μή οὕτως γίγνομαι πόνος σημαίνω καί μῆκος νόσος , ὑποτροπιασμός . οὐ ἱδρώς μόνος , ἀλλά καί διαχώρησις γαστήρ ἀξιόλογος καί οὖρον πολύς καί ἀπόστημα παρά οὖς ἤ κατά ἄλλος τις ὁ ἄρθρον ἐν ὁ ἡμέρα ὁ λέγω ἐπιφαίνω ﻿ χρηστός . ὁ γάρ τοι καθόλου λόγος εἰμί τοιόσδε . ὁ δέ κρίσιμος σημεῖον τε καί σύμπτωμα ὁ κρίσιμος ἡμέρα ἄρχω . καί ἀρκέω οὗτος ὁ λόγος ὁ λέγω . ἀλλά ὁ Ἱπποκράτης νῦν οὐ περί πᾶς αὐτός ποιέω ὁ κρίσιμος , ἀλλά ἱδρώς μόνος . ἀναμιμνῄσκω τε ὁ κρίσιμος ἐγώ ἡμέρα , ὅσος ὁ τεσσαρακοστός ἐντός εἰμί . ὁ γάρ οὗτος χρόνιος νόσημα διά ἱδρώς οὐ πάνυ τις κρίνω φύω , ὥσπερ οὐδέ διά ἔκκρισις ὅλος , ἀλλά ἤτοι κατά ὁ σύμπεψις ἤ διά ἀπόστημα . ὅτι δέ οὐ πᾶς ὁ ἡμέρα ἀριθμός ἐπιτήδειος εἰς κρίσις ἐναργής ὁ πεῖρα μαρτυρέω καί θαυμάζω ἄν τις ὁ φάσκω μηδείς ἐν αὐτός εἰμί διαφορά . ἀγαθός μέν γάρ ἐκ ὁ ἐναργής φαίνω διδάσκω ὁ διαφορά , ὁ δέ αἰτία ὁ γίγνομαι κατά πολύς ἐπισκοπέω σχολή , ὅς ἐγώ ποιέω ἐν ὁ ὁ κρίσιμος ἡμέρα πραγματεία . ὁ μέν εἰς ὁ χρεία ὁ τέχνη διάφορος ἐν ὁ πρῶτος ὑπόμνημα δύο διέρχομαι , ὁ δέ αἰτία αὐτός ἐν ὁ τρίτος πειράω ζητέω . διαφωνέω δέ ἱκανός ὁ νῦν λέγω κατά ὁ ἀφορισμός ἡμέρα , γράφω αὐτός ἄλλος ἄλλος ὡς ἄν ἐθέλω . ἀλλά ἐγώ γε κατά ὁ πρός αὐτός ὁ Ἱπποκράτης λέγω διά τε ὁ προγνωστικός καί ὁ ἐπιδημία καί αὐτός ὁ βιβλίον ὁ ὁ ἀφορισμός ὁ ἐξαρίθμησις αὐτός ποιέω . ὁ δέ ῥῆσις ἐν ὅς γράφω περί οὗτος ὁ ἡμέρα ὁ Ἱπποκράτης ἐν τε ὁ ὁ κρίσιμος ἡμέρα πραγματεία καί ὁ ὁ κρίσις ἅπας ἔχω ἀθροίζω . νυνί δέ ἀπό ὁ τρίτος ἄρχω προλαμβάνω ὁ τετράς κατά βραχύς ὁ χρόνιος ὁ νόσημα καί μετά οὗτος γράφω ὁ πέμπτος , ὑστερίζω ἡμέρα εἷς ὁ τέταρτος . οὕτως γάρ σχεδόν ἐν ἅπας ὁ ἀντίγραφος εὑρίσκω , οὐκέτι γράφω ὁ τέταρτος ἡμέρα κατά ὁ ἀφορισμός . καίτοι δοκέω πρῶτος κρίσιμος ὑπάρχω οὗτος , ἀλλά ὅμως αὐτός ὑπερβαίνω νῦν ἤ αὐτός ὁ Ἱπποκράτης ἤ ὁ πρῶτος ὁ βιβλίον γράφω . εἴπερ δέ ὅλος ὁ Ἱπποκράτης αὐτός ὑπερβαίνω , δοκέω ἐγώ διά ὅδε ὁ αἰτία αὐτός ποιέω , ὁ πολύς κάτοξυς νόσημα , ὅσος σύν ἱδρώς κρίνω , ὁ τρίτος καί ὁ πέμπτος μάλα ἤ τέταρτος ὁ κρίσις λαμβάνω . σπάνιος γάρ ὁ διά ὁ τέταρτος κρίνω ; καί ἐγώ οὗτος ἐξευρίσκω πάνυ σφόδρα διά πεῖρα αὐτός οὗτος ζητέω , διότι παραλείπω κατά ὁ πρόκειμαι ἀφορισμός . ἔοικα δέ συμβαίνω οὕτως , ἐπειδή ὁ κάτοξυς νόσημα ὁ τε πρῶτος εὐθύς παροξυσμός ἔχω σφοδρός καί ὁ ἀνάλογος αὐτός διά τρίτος , μανθάνω δέ ὡς ἐν ὁ σφοδρός παροξυσμός ὁ κρίσις γίγνομαι . καί μέντοι καί ὅτι ὁ μέν ἐν περισσός ἡμέρα παροξύνω ταχύς κρίνω . ὁ δέ ἐν ἄρτιος χρονίζω . καί διά οὗτος ἐάν ἐν ἀρχή τε παροξύνω νόσημα , κατά ὁ περισσός μάλα . ἐάν δέ μέλλω χρονίζω , εἰς ὁ ἄρτιος μεταπίπτω ὁ σφοδρός παροξυσμός . οὗτος μέν ἔχω περί ὁ τέταρτος λέγω . ἐπί δέ ὁ τελευτή ὁ ἀφορισμός τις μέν ὁ τριακοστός πρῶτος ἡμέρα , τις δέ ὁ τριακοστός τέταρτος γράφω . οἶδα δέ αὐτός ἐν ὁ κατάλογος περιέχω ὁ κρίσιμος ἡμέρα καί ἴσως ἰσχυρός γε ὁ τριακοστός τέταρτος . οὐ μήν ὁ τεσσαρακοστός μνημονεύω ἴσως , ἐπειδή οὗτος τις ἀρχή ὁ χρόνιος νομίζω , ὅς διά ἱδρώς οὐ πάνυ τις κρίνω . καί γάρ καί αὐτός ὁ τριακοστός πρῶτος καί τριακοστός τέταρτος καί πρό αὐτός ὁ εἰκοστός ἕβδομος σπάνιος εἰμί ἱδρώς κρίνω εὑρίσκω .