galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 6.39
Σπασμὸς γίνεται ἢ ὑπὸ πληρώσιος ἢ κενώσιος , οὕτω δὲ καὶ λυγμός . Ὁ σπασμὸς , ὡς καὶ τοὔνομα αὐτὸ δηλοῖ , σπωμένων ἐπὶ τὰς οἰκείας κεφαλὰς γίνεται τῶν μυῶν . ἐναργέστερον δ’ ἂν εἴποι τις ἀνασπωμένων , ὅσπερ κἀν τῷ κατὰ φύσιν αὐτοῖς ἐστι κινήσις . ἀλλ’ ἐκείνη μὲν οὐκ ἄνευ τῆς ὁρμῆς γίνεται τοῦ ζώου , πάθος δ’ ἀκούσιόν ἐστιν ὁ σπασμὸς εἰς παραπλησίαν διάθεσιν ἐρχομένων τῶν νευρωδῶν μορίων ἐν αὐτοῖς , ἥνπερ κἀν τοῖς καθ’ ὁρμὴν κινήσεσιν ἐλάμβανον . ὑπὸ γάρ τοι πληρώσεως γίνεται , καθάπερ ἐν ταῖς ὑπερβαλλόντως ὑγραῖς καταστάσεσι τοῦ περιέχοντος ἀέρος αἱ χορδαὶ , διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ῥήγνυνται πολλάκις . οὕτω δὲ κἀν ταῖς ξηροτέραις καταστάσεσι συμβαίνει , συνάγεται γὰρ εἰς ἑαυτὰ καὶ σπᾶται πάντα τὰ νευρώδη σώματα ξηραινόμενα βιαιότερον , ὥσπερ οἱ πρὸς τῷ πυρὶ θερμανθέντες ἄχρι πλείονος ἱμάντες . ὅμοιον δ’ αὐτοῖς πάσχουσι καὶ ὅσους ἥλιος θερμὸς ἐξήρανεν . ὁ μὲν οὖν σπασμὸς ὑπὸ τῶν ἐναντίων εἰκότως γίνεται , λυγμὸς δὲ συγχωρείσθω μὲν ὀνομάζεσθαι στομάχου πάθος , ὅταν ἕτερόν τι προσκείμενον ᾖ κατὰ λόγον . ὅταν δ’ αὐτὸ μόνον τοῦτο ὑπάρχῃ σπούδασμα τὸ γνῶναι τὴν οὐσίαν τοῦ παθήματος , ἄμεινον ἴσως ἐστὶν οὐ σπασμὸν ὀνομάζειν αὐτὸ , ἀλλὰ κίνησίν τινα · ἐν μὲν γὰρ τῷ αὐτῷ γένει τῷ κατὰ τοὺς ἐμέτους , ἐπιτεταμένην δὲ καὶ σφοδροτέραν ἐκείνης . ἀπώσασθαι γάρ τι τῶν καθ’ ἑαυτὸν ὁ στόμαχος ὀρεγόμενος ἐπ’ ἄμφω τὰ συμπτώματα ὁρμᾷ , σφοδρότερον μὲν ἐν τοῖς λυγμοῖς , μετριώτερον δὲ ἐν τοῖς ἐμέτοις , ἐπειδὴ κατὰ μὲν τοὺς ἐμέτους τὸ περιεχόμενον ἐν τῇ τῆς γαστρὸς εὐρυχωρίᾳ μόνον ἐφίεται διώσασθαι . κατὰ δὲ τοὺς λυγμοὺς καὶ τὰ διὰ βάθους ἐν αὐτῷ τῆς γαστρὸς τῷ στόματι περιεχόμενα . στόμαχον δέ μοι νῦν ἄκουε μὴ μόνον αὐτὸν ὃν ὀνομάζουσι κυρίως , ἀλλὰ τὸ τῆς γαστρὸς στόμα . τὰ γὰρ ἐν τούτῳ περιεχόμενα τῆς γαστρὸς ὀρεχθείσης ἐκκρῖναι λύζουσιν . ὅ τι δὲ τῶν δυσεκκρίτων τε καὶ οἷον ἀναποθέντων εἰς τὸ στόμα τῆς γαστρὸς ἢ διὰ τὸν λυγμὸν ἔκκρισις γίνεται μαθεῖν ἔστι κἀκ τῶν ὁσημέραι συμβαινόντων πᾶσι σχεδὸν ἢ μᾶλλον ἢ ἧττον . ἐάν τε γὰρ αὐτὸ μόνον δριμὺ ὂν τὸ πέπερι καταπίωσιν , ἐάν τε καὶ μετὰ μέλιτος ἤ τινος ἄλλου , κἄπειτα ἐπιπίωσιν οἶνον ὕδατι κεράσαντες θερμῷ εὐθέως λύζουσι , τῆς μὲν τοῦ πόματος θερμότητος ποδηγούσης εἰς τὸ βάθος τὸ πέπερι , τῇ δριμύτητι δὲ αὐτοῦ τῆς γαστρὸς ἀνιωμένης , ἐπιχειρούσης δὲ τῇ βίᾳ τῆς κινήσεως ἀποῤῥῖψαι τὸ λυποῦν ἐδείχθη δ’ ἐν τοῖς τῶν συμπτωμάτων αἰτίοις , ὅτι καὶ ἡ βὴξ καὶ ὁ πταρμὸς καὶ τὸ ῥῖγος ἐκ τῶν τοιούτων εἰσὶ κινήσεων .
Lemmas: σπασμός γίγνομαι ἤ ὑπό πλήρωσις ἤ κένωσις , οὕτως δέ καί λυγμός . ὁ σπασμός , ὡς καί ὄνομα αὐτός δηλόω , σπάω ἐπί ὁ οἰκεῖος κεφαλή γίγνομαι ὁ μῦς . ἐναργής δέ ἄν λέγω τις ἀνασπάω , ὅς ἐν ὁ κατά φύσις αὐτός εἰμί κίνησις . ἀλλά ἐκεῖνος μέν οὐ ἄνευ ὁ ὁρμή γίγνομαι ὁ ζῷον , πάθος δέ ἀκούσιος εἰμί ὁ σπασμός εἰς παραπλήσιος διάθεσις ἔρχομαι ὁ νευρώδης μόριον ἐν αὐτός , ὅς ἐν ὁ κατά ὁρμή κίνησις λαμβάνω . ὑπό γάρ τοι πλήρωσις γίγνομαι , καθά ἐν ὁ ὑπερβαλλόντως ὑγρός κατάστασις ὁ περιέχω ἀήρ ὁ χορδή , διά οὗτος γοῦν καί ῥήγνυμι πολλάκις . οὕτως δέ ἐν ὁ ξηρός κατάστασις συμβαίνω , συνάγω γάρ εἰς ἑαυτοῦ καί σπάω πᾶς ὁ νευρώδης σῶμα ξηραίνω βίαιος , ὥσπερ ὁ πρός ὁ πῦρ θερμαίνω ἄχρι πολύς ἱμάς . ὅμοιος δέ αὐτός πάσχω καί ὅσος ἥλιος θερμός ξηραίνω . ὁ μέν οὖν σπασμός ὑπό ὁ ἐναντίος ἔοικα γίγνομαι , λυγμός δέ συγχωρέω μέν ὀνομάζω στόμαχος πάθος , ὅταν ἕτερος τις πρόσκειμαι εἰμί κατά λόγος . ὅταν δέ αὐτός μόνος οὗτος ὑπάρχω σπούδασμα ὁ γιγνώσκω ὁ οὐσία ὁ πάθημα , ἀγαθός ἴσως εἰμί οὐ σπασμός ὀνομάζω αὐτός , ἀλλά κίνησις τις · ἐν μέν γάρ ὁ αὐτός γένος ὁ κατά ὁ ἔμετος , ἐπιτείνω δέ καί σφοδρός ἐκεῖνος . ἀπωθέω γάρ τις ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ στόμαχος ὀρέγω ἐπί ἄμφω ὁ σύμπτωμα ὁρμάω , σφοδρός μέν ἐν ὁ λυγμός , μέτριος δέ ἐν ὁ ἔμετος , ἐπειδή κατά μέν ὁ ἔμετος ὁ περιέχω ἐν ὁ ὁ γαστήρ εὐρυχωρία μόνος ἐφίημι διωθέω . κατά δέ ὁ λυγμός καί ὁ διά βάθος ἐν αὐτός ὁ γαστήρ ὁ στόμα περιέχω . στόμαχος δέ ἐγώ νῦν ἀκούω μή μόνος αὐτός ὅς ὀνομάζω κύριος , ἀλλά ὁ ὁ γαστήρ στόμα . ὁ γάρ ἐν οὗτος περιέχω ὁ γαστήρ ὀρέγω ἐκκρίνω λύζω . ὅς τις δέ ὁ δυσέκκριτος τε καί οἷος ἀναπίνω εἰς ὁ στόμα ὁ γαστήρ ἤ διά ὁ λυγμός ἔκκρισις γίγνομαι μανθάνω εἰμί ἐκ ὁ ὁσημέραι συμβαίνω πᾶς σχεδόν ἤ μάλα ἤ ἥσσων . ἐάν τε γάρ αὐτός μόνος δριμύς εἰμί ὁ πέπερι καταπίνω , ἐάν τε καί μετά μέλι ἤ τις ἄλλος , ἔπειτα ἐπιπίνω οἶνος ὕδωρ κεράννυμι θερμός εὐθύς λύζω , ὁ μέν ὁ πόμα θερμότης ποδηγέω εἰς ὁ βάθος ὁ πέπερι , ὁ δριμύτης δέ αὐτός ὁ γαστήρ ἀνιάω , ἐπιχειρέω δέ ὁ βία ὁ κίνησις ἀπορρίπτω ὁ λυπέω δείκνυμι δέ ἐν ὁ ὁ σύμπτωμα αἴτιος , ὅτι καί ὁ βήξ καί ὁ πταρμός καί ὁ ῥῖγος ἐκ ὁ τοιοῦτος εἰμί κίνησις .