galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 3.18
Κατὰ δὲ τὰς ὥρας τοῦ μὲν ἦρος καὶ ἄκρου τοῦ θέρεος οἱ παῖδες καὶ οἱ τουτέων ἐχόμενοι τῇσιν ἡλικίῃσιν , ἄριστά τε διάγουσι καὶ ὑγιαίνουσι μάλιστα . τοῦ δὲ θέρεος καὶ τοῦ φθινοπώρου μέχρι μέν τινος οἱ γέροντες , τὸ δὲ λοιπὸν τοῦ φθινοπώρου καὶ τοῦ χειμῶνος οἱ μέσοι τῇσιν ἡλικίῃσι . Οὐ μόνον ἐπὶ τῶν ἡλικιῶν , ἀλλὰ κἀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὅσα κατὰ κρᾶσιν ἤτοι συμμέτρως ἢ ἀμέτρως ἔχει τὸν εἰρημένον νῦν ὑπὸ Ἱπποκράτους λόγον ἐξετάζων εὑρήσεις ἀληθῆ . ταῖς μὲν γὰρ εὐκράτοις φύσεσι καὶ ἡλικίαις καὶ χώραις ἀρίστη τῶν ὡρῶν ἐστιν ἡ εὐκρατοτάτη , δεομέναις γε οὐ μεταβολῆς ἧς ἔχωσιν ἕξεως , ἀλλὰ φυλακῆς , ἐπειδὴ τῶν ὄντων ἕκαστον ὑπὸ μὲν τῶν ὁμοίων φυλάττεται , μεταβάλλεται δὲ ὑπὸ τῶν ἐναντίων . ὥσθ’ ἡ τῶν παίδων ἡλικία καὶ τούτων μᾶλλον ἔτι ἡ τῶν μειρακίων , αὕτη γὰρ ἀρίστη τῶν ἡλικιῶν ἐστιν , ἐν ἦρι κάλλιστα διάγουσι , καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ὅσαι τῶν φύσεων ἢ τῶν χωρῶν εἰσιν εὔκρατοι . προσέθηκε δὲ τὸ ἦρι τὴν ἀρχὴν τοῦ θέρους ὁ Ἱπποκράτης , εἰς πλάτος ἐκτείνων τὴν χρείαν ἑκάστου τῶν θεωρημάτων . ἀκριβέστερον δ’ ἦν εἰπεῖν τὰ μὲν μειράκια τοῦ ἦρος , τοὺς δὲ παῖδας ἐν ἀρχῇ τοῦ θέρους ἄριστα διάγειν . ἐπὶ δὲ τῶν γερόντων διὰ τὴν ψυχρότητα τῆς κράσεως ὠφέλιμόν ἐστι τὸ θέρος , ὥσπερ γε καὶ τοῖς ἀκμάζουσιν ὁ χειμὼν ὠφελιμώτατός ἐστιν . ἐναντίος γάρ ἐστι καὶ οὗτος τῇ κατὰ τούτους δυσκρασίᾳ χολώδει οὔσῃ · οὕτω καὶ τῶν φύσεων αἱ μὲν χολωδέστεραι χειμῶνος ἄριστα διάγουσιν , αἱ δὲ φλεγματικώτεραι θέρους , αἱ δ’ εὔκρατοι τοῦ ἦρος . ὁμοίως δὲ καὶ τῶν χωρῶν αἱ μὲν εὔκρατοι κάλλιστον ἔχουσι τὸ ἔαρ , αἱ δ’ ἄλλαι θέρους μὲν αἱ ψυχραὶ , χειμῶνος δ’ αἱ θερμαί . καὶ μὲν δὴ καὶ τὰς χειρίστας ὥρας ἑκάστη τῶν ἡλικιῶν καὶ τῶν φύσεων καὶ τῶν χωρῶν ἐκ τῶν εἰρημένων ἔνεστιν εὑρεῖν . ἐναντιώταται γάρ εἰσι ταῖς ἀρίσταις αἱ κάκισται . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τάς μέσας τῶν ἀρίστων τε καὶ χειρίστων εὑρήσεις . ἔτι δὲ κἀκείνῳ χρὴ προσέχειν ἀκριβῶς τὸν νοῦν ὡς τὸ μὲν ἔαρ ἄριστον εἴρηται εἶναι τοῖς μειρακίοις , ἅπασι δὲ τοῖς ἄλλοις ἐστὶ μέσον . οὔτε γὰρ ἄριστον ὑπάρχει οὔτε χείριστον . οὕτω δὴ καὶ πρὸς τὰς φύσεις ἔχει καὶ τὰς χώρας . τό γε μὴν φθινόπωρον ἁπάσαις καὶ ἡλικίαις κακὸν καὶ φύσεσι καὶ χώραις . ἧττον δ’ ἐν αὐταῖς τῶν ἄλλων αἱ ὑγραὶ καὶ θερμαὶ βλάπτονται κατὰ τὸ φθινόπωρον .
Lemmas: κατά δέ ὁ ὥρα ὁ μέν ἔαρ καί ἄκρος ὁ θέρος ὁ παῖς καί ὁ οὗτος ἔχω ὁ ἡλικία , ἀγαθός τε διάγω καί ὑγιαίνω μάλα . ὁ δέ θέρος καί ὁ φθινόπωρον μέχρι μέν τις ὁ γέρων , ὁ δέ λοιπός ὁ φθινόπωρον καί ὁ χειμών ὁ μέσος ὁ ἡλικία . οὐ μόνος ἐπί ὁ ἡλικία , ἀλλά ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας , ὅσος κατά κρᾶσις ἤτοι σύμμετρος ἤ ἄμετρος ἔχω ὁ λέγω νῦν ὑπό Ἱπποκράτης λόγος ἐξετάζω εὑρίσκω ἀληθής . ὁ μέν γάρ εὔκρατος φύσις καί ἡλικία καί χώρα ἀγαθός ὁ ὥρα εἰμί ὁ εὔκρατος , δέω γε οὐ μεταβολή ὅς ἔχω ἕξις , ἀλλά φυλακή , ἐπειδή ὁ εἰμί ἕκαστος ὑπό μέν ὁ ὅμοιος φυλάσσω , μεταβάλλω δέ ὑπό ὁ ἐναντίος . ὥστε ὁ ὁ παῖς ἡλικία καί οὗτος μάλα ἔτι ὁ ὁ μειράκιον , οὗτος γάρ ἀγαθός ὁ ἡλικία εἰμί , ἐν ἔαρ καλός διάγω , καί κατά ὁ αὐτός λόγος ὅσος ὁ φύσις ἤ ὁ χώρα εἰμί εὔκρατος . προστίθημι δέ ὁ ἔαρ ὁ ἀρχή ὁ θέρος ὁ Ἱπποκράτης , εἰς πλάτος ἐκτείνω ὁ χρεία ἕκαστος ὁ θεώρημα . ἀκριβής δέ εἰμί λέγω ὁ μέν μειράκιον ὁ ἔαρ , ὁ δέ παῖς ἐν ἀρχή ὁ θέρος ἀγαθός διάγω . ἐπί δέ ὁ γέρων διά ὁ ψυχρότης ὁ κρᾶσις ὠφέλιμος εἰμί ὁ θέρος , ὥσπερ γε καί ὁ ἀκμάζω ὁ χειμών ὠφέλιμος εἰμί . ἐναντίος γάρ εἰμί καί οὗτος ὁ κατά οὗτος δυσκρασία χολώδης εἰμί · οὕτως καί ὁ φύσις ὁ μέν χολώδης χειμών ἀγαθός διάγω , ὁ δέ φλεγματικός θέρος , ὁ δέ εὔκρατος ὁ ἔαρ . ὅμοιος δέ καί ὁ χώρα ὁ μέν εὔκρατος καλός ἔχω ὁ ἔαρ , ὁ δέ ἄλλος θέρος μέν ὁ ψυχρός , χειμών δέ ὁ θερμός . καί μέν δή καί ὁ χείριστος ὥρα ἕκαστος ὁ ἡλικία καί ὁ φύσις καί ὁ χώρα ἐκ ὁ λέγω ἔνειμι εὑρίσκω . ἐναντίος γάρ εἰμί ὁ ἀγαθός ὁ κακός . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος καί ὁ μέσος ὁ ἀγαθός τε καί κακός εὑρίσκω . ἔτι δέ ἐκεῖνος χρή προσέχω ἀκριβής ὁ νόος ὡς ὁ μέν ἔαρ ἀγαθός λέγω εἰμί ὁ μειράκιον , ἅπας δέ ὁ ἄλλος εἰμί μέσος . οὔτε γάρ ἀγαθός ὑπάρχω οὔτε κακός . οὕτως δή καί πρός ὁ φύσις ἔχω καί ὁ χώρα . ὁ γε μήν φθινόπωρον ἅπας καί ἡλικία κακός καί φύσις καί χώρα . ἥσσων δέ ἐν αὐτός ὁ ἄλλος ὁ ὑγρός καί θερμός βλάπτω κατά ὁ φθινόπωρον .