galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 1.1
Ὁ βίος βραχὺς , ἡ δὲ τέχνη μακρὴ , ὁ δὲ καιρὸς ὀξὺς , ἡ δὲ πεῖρα σφαλερὴ , ἡ δὲ κρίσις χαλεπή . δεῖ δὲ οὐ μόνον ἑωυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιέοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς παρέοντας καὶ τὰ ἔξωθεν . Ὅτι μὲν οὖν οὗτος ὁ λόγος , εἴθ’ εἷς ἀφορισμός ἐστιν εἴτε δύο , προοίμιον ὑπάρχει τοῦ παντὸς συγγράμματος ὡμολόγηται σχεδὸν ἅπασι τοῖς ἐξηγησαμένοις αὐτόν . τί δὲ βουλόμενος ὁ Ἱπποκράτης ἐχρήσατο τοιούτῳ προοιμίῳ τῶν ἀπορωτάτων ἐστί . τάχα δ’ ἂν εὕροιμεν αὐτὸ , τὰ κατὰ μέρος ἅπαντα τοῦ λόγου προδιασκεψάμενοι . τὸν μὲν βίον ὅτι τῇ τέχνῃ παραβάλλων ἔφη βραχὺν ἅπασι σχεδὸν τοῖς ἐξηγησαμένοις τὸ βιβλίον πρόδηλον · τὴν τέχνην δ’ αὐτὴν διὰ τοῦτο ὑπολαμβάνω ἡγεῖσθαι μακρὰν , ὅτι τόν τε καιρὸν ὀλίγου δεῖν ἁπασῶν τῶν κατὰ μέρος ἐνεργειῶν ὀλιγοχρόνιον ἔχει καὶ κατὰ τοῦτο δύσληπτον , ὡς μακρᾶς δεῖσθαι τριβῆς , τὸν διαγνωσόμενον αὐτήν . ὀργάνοιν τε δυοῖν ὄντοιν ὑφ’ οἷν εὑρίσκεται τὰ κατὰ τὰς τέχνας τὸ μὲν ἕτερον , ἡ πεῖρα , σφαλερόν ἐστι , τὸ δ’ ἕτερον , ἡ ἐκ λόγου κρίσις , οὐκ εὐπετὲς , ἀλλ’ εἴπερ τι καὶ ἄλλο τῶν δυσκολωτάτων . ὁ μὲν οὖν καιρός ἐστιν ὀξὺς διὰ τὸ τῆς ὕλης ῥευστὸν , ἣν ἡ τέχνη μεταχειρίζεται · εὐμετάβλητον γὰρ ἡμῶν τὸ σῶμα καὶ ῥᾳδίως ἀλλοιούμενον οὐχ ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αἰτίων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἑαυτοῦ . σφαλερὰ δὲ ἡ πεῖρα , διὰ τὸ τῆς ὕλης ἀξίωμα , οὐ γὰρ δὴ διὰ τὸ μεταβάλλειν ἑτοίμως , ἐν γὰρ τῷ τοῦ καιροῦ βραχυχρονίῳ περιέχεται τοῦτο . τὴν κρίσιν δὲ , εἰ μὲν , ὡς ἐγώ φημι , τὸν λόγον ἀκούει τις , εὔδηλον δή που τὸ χαλεπώτατον αὐτοῦ μέχρι τήμερον ἔτ’ ἀμφισβητούμενον · εἰ δ’ , ὡς ἔνιοι τῶν ἐμπειρικῶν ὑπονοοῦσι , τὴν τῶν ἀποβαινόντων ἐκ πείρας ἐπίκρισιν καὶ οὕτως εὔδηλον τὸ δυσκατόρθωτον αὐτῆς . ἀλλ’ ὅτι γε δογματικός ἐστιν ὁ γράψας τὸ βιβλίον ἐν ὅλῳ τῷ συγγράμματι δειχθήσεται . τὸ μὲν οὖν πρότερον αὐτοῦ μέρος τοῦ προοιμίου , κατὰ τουτὶ τελευτᾷ · τὸ δὲ δεύτερον οὐχ ὡς ἀποφαινόμενος , ἀλλ’ ὡς συμβουλεύων γράφει . δεῖ δ’ οὐ μόνον ἑαυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιέοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς παρέοντας καὶ τὰ ἔξωθεν · δυνάμει τοῦτο λέγων , ὡς εἰ μέλλεις ἐξετάζειν τε καὶ βασανίζειν τῶν ἐν τῷδε τῷ βιβλίῳ γεγραμμένων τὴν ἀλήθειαν , οὐ μόνον αὐτόν σε χρὴ τὸν ἰατρὸν ἅπαντα πράττειν προσηκόντως , ἀλλ’ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας αὐτῷ καὶ πρὸς τούτοις ἔτι , τὰ ἔξωθεν , ἀμέμπτως ἔχειν ἅπαντα . γενήσεται τοίνυν ὁ μὲν πρότερος λόγος , ἓν τόδε τὸ κεφάλαιον ἔχων , ὁ βίος βραχὺς , ἡ δὲ τέχνη μακρά . τὰ γὰρ ἑξῆς ἅπαντα τοῦ μακρὰν εἶναι τὴν τέχνην ἀποδείξειν ἔχει . μετὰ δὲ τοῦτον καὶ ὁ δεύτερος οἷον συμβουλὴν ἢ συνθήκην τινὰ πρὸς τοὺς ἀναγνωσομένους τε καὶ κρινοῦντας αὐτοῦ τὸ σύγγραμμα φέρων . τί δή ποτ’ οὖν αὐτῷ βούλεται τὸ προγράψαι ἐν ἀρχῇ τοῦ βιβλίου τὸ , βραχὺν εἶναι τὸν βίον , ὡς πρὸς τὸ τῆς τέχνης μέγεθος ; ἐξ ἀρχῆς γὰρ ἡμῖν τοῦτο προὔκειτο . ἔνιοι μὲν οὖν βούλονται προτροπῆς ἕνεκεν τῶν ἀσκησόντων ἀξιολόγως τὴν τέχνην , ἔνιοι δ’ ἀποτροπῆς , ἔνιοι δ’ οἷον ἀποπείρας τινὸς καὶ διακρίσεως , τῶν τε ἀσκησόντων ἀξιολόγως τὴν τέχνην καὶ τῶν μή . ἔτι δὲ τὴν αἰτίαν ἀποδιδόναι φασὶν αὐτὸν ἐν τῷδε , τοῦ δεῖν γράφειν συγγράμματα , τινὲς δὲ τοῦ ἀφοριστικά . τινὲς δὲ οἴονται τοῦ στοχαστικοῦ τῆς τέχνης ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ τὰς αἰτίας αὐτὸν εἰρηκέναι , ἄλλοι δὲ παρ’ ὅσας αἰτίας , ἀποτυγχάνουσιν οἱ ἰατροί . οὗτοι μὲν οὖν , ἵν’ ἀπὸ τῶν ὑστάτων πρῶτον ἄρξωμαι , παντάπασί μοι δοκοῦσιν οὐδὲν πρὸς ἔπος ἀποφαίνεσθαι . τί γὰρ ἂν εἴη σοφὸν ἢ τῆς Ἱπποκράτους ἄξιον γνώμης , ἀρχόμενον εὐθὺς τοῦ συγγράμματος , ἢ ὅτι στοχαστικὴ τίς ἐστιν ἡ τέχνη διδάσκειν ἢ ὅτι γε τοῦ τέλους ἁμαρτάνομεν , ἤτοι δι’ ἡμᾶς αὐτοὺς ἢ διὰ τὸ τῆς τέχνης αὐτῆς μέγεθος ; ἀλλὰ καὶ τό · δεῖ δὲ οὐ μόνον ἑωυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιέοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς παρέοντας καὶ τὰ ἔξωθεν , τοὐναντίον ἅπαν ἐνδείκνυται . πρέπει γὰρ ταῦτα πάντα γράφειν τῷ πάντα ἐπαγγελλομένῳ , τὰ κατὰ τὸ βιβλίον ὑπάρχειν ἀληθῆ μᾶλλον ἢ ὅστις ὁμολογεῖ διὰ πολλὰς αἰτίας ἁμαρτάνειν τοῦ τέλους . οὐ γὰρ ἂν εἶπε δεῖ δέ · ἀλλὰ μετὰ τὸ γράψαι , ὁ βίος βραχὺς , ἡ δὲ τέχνη μακρὰ , ὁ δὲ καιρὸς ὀξὺς , ἡ δὲ πεῖρα σφαλερὰ , ἡ δὲ κρίσις χαλεπὴ , προσέθηκεν ἂν καὶ ὁ ἰατρὸς δὲ καὶ αὐτὸς ἁμαρτάνει καὶ οἱ ὑπηρετοῦντες αὐτοῖς . οὐ μὴν οὐδ’ ὅσοι φασὶν ἀποτρέπειν αὐτὸν , ἐξ ὧν τὸν μὲν ﻿ βίον εἶπε βραχὺν , τὴν δὲ τέχνην μακρὰν , οὐδ’ οὗτοί μοι δοκοῦσι προσηκόντως λέγειν . ἐσχάτης γὰρ ἠλιθιότητος , ἅμα τε γράφειν συγγράμματα καταλείποντα τοῖς μετ’ αὐτὸν ἀνθρώποις ὡς δή τι χρήσιμον , ἅμα τε κατὰ τὴν ἀρχὴν εὐθὺς ἀποτρέπειν , οὐκ ἀπὸ τῆς τοῦδε τοῦ συγγράμματος ἀναγνώσεως ἢ μαθήσεως τῶν γεγραμμένων , ἀλλὰ καὶ τῆς ὅλης τέχνης ἣν ἐπαγγέλλεται διδάσκειν . ὅσοι δὲ προτρέπειν φασὶν αὐτὸν ἐπὶ τὸ φιλοπόνως ἀναλαμβάνειν τὴν τέχνην , μὴ γὰρ ἂν ἄλλως αὐτὴν δυνηθῆναι γνωσθῆναι πᾶσαν , ἐν βραχεῖ χρόνῳ , μακρὰν οὖσαν , εἰ καὶ ἀληθές τι λέγουσιν , ἀλλ’ οὐκ ἄξιόν γέ μοι δοκοῦσι τὸ προοίμιον ἀποφαίνειν , οὔτε τῆς γνώμης τἀνδρὸς οὔτε τῶν κατὰ βιβλίον εἰρημένων , ὥσπερ οὐδ’ οἱ πειραστικὸν εἶναι τῶν προσερχομένων τῇ τέχνῃ τὸν λόγον ὑπειληφότες . ἔστι μὲν γὰρ ἀληθὲς , ὡσπερ εἴρηται καὶ Πλάτωνι , τὸ πεῖραν οὕτω μάλιστα γίνεσθαι τῆς προαιρέσεως τῶν ἀναληψομένων ἡντιναοῦν τέχνην , εἰ μεγάλην τε καὶ χαλεπὴν αὐτοῖς εἶναι τὴν διδασκαλίαν ἐπιδεικνύοιμεν , ἀλλ’ οὔτε διὰ βιβλίου τὸ τοιοῦτον , ἀλλ’ ἐν ταῖς συνουσίας γίνεται , οὔτε πρέπον μοι δοκεῖ εἶναι ἐν τῷ παρόντι συγγράμματι . χρὴ γὰρ τὸ προοίμιον οἰκεῖον εἶναι τῶν κατὰ τὸ βιβλίον εἰρησομένων , εἰ μὴ ἄρα πρώτους ἁπάντων ἀναγινώσκεσθαι βούλεται τοὺς ἀφορισμοὺς καὶ διὰ τούτου κοινὸν ὅλης τῆς τέχνης ἐν τῷ προοιμίῳ τοῦ συγγράμματος ἐποιήσατο τὸν λόγον ἐνδεικνύμενος διὰ τούτου , μὴ πάντων τῶν βουληθέντων εἶναι μάθημα τὴν ἰατρικὴν μακρὰν οὖσαν τέχνην , ἀλλὰ τῶν καὶ χρόνον ἱκανὸν ἐχόντων ἐν ᾧ μαθήσονται καὶ φύσιν ἐπιτηδείαν . εἰ δ’ ὅλως πιθανὸν εἶναι δόξειε τὸ κοινὸν ἁπάσης τῆς τέχνης αὐτὸν πεποιῆσθαι τὸ προοίμιον , οὐδ’ ἐκείνους ἄν τις μέμψοιτο τοὺς φάσκοντας αἰτίαν ἀποδίδοσθαι τοῦ συγγράφειν . ἐποιήσατο δὲ ἐν τῷ κατ’ ἰητρεῖον ἁπασῶν τῶν ἀναγνώσεων προοίμιον κοινὸν , ὡς ἐν τῇ κατ’ ἐκεῖνο τὸ βιβλίον ἐξηγήσει δείκνυται . ὅσοι τοίνυν ἢ τοῦ τρόπου τῆς διδασκαλίας ἢ ὅλως τῆς χρείας τῶν συγγραμμάτων αἰτίαν ἀποδίδοσθαι κατὰ τὸ προοίμιόν φασιν , οὗτοί μοι δοκοῦσιν ἄμεινόν τι τῶν ἄλλων γινώσκειν . τό τε γὰρ ἀφοριστικὸν εἶδος τῆς διδασκαλίας , ὅπερ ἐστὶ τὸ διὰ βραχυτάτων ἅπαντα τὰ τοῦ πράγματος ἰδία περιορίζειν , χρησιμώτατον τῷ βουλομένῳ μακρὰν τέχνην διδάξαι ἐν χρόνῳ βραχεῖ · τό τε ὅλως διὰ τοῦτο συγγράφειν , ὅτι ὁ βίος βραχύς ἐστιν , ὡς πρὸς τὸ τῆς τέχνης μέγεθος εὐλογώτατον . οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν ἱκανός ἐστι συστήσασθαί τε ἅμα καὶ τελειῶσαι τὴν τέχνην , ἀλλ’ ἀγαπητὸν εἰ πολλοῖς ἔτεσι τὰ τῶν ἔμπροσθεν οἱ μετέπειτα παραλαμβάνοντες καὶ τι προστιθέντες αὐτοὶ συντελέσαιμέν ποτε αὐτήν . ἤτοι γὰρ διὰ θάτερον τούτων ἢ δι’ ἄμφω δοκεῖ μοι τοιούτῳ τινὶ κεχρῆσθαι τῷ προοιμίῳ , ὡς εἰ καὶ οὕτως ἔγραψεν · ἐπειδὴ τὸ τῆς τέχνης μέγεθος ὑπὲρ τὸν βίον ἐστὶ τὸν ἀνθρώπειον ὡς ἀδύνατον εἶναι , κἂν πάνυ τις εἴη φιλόπονος , ἄρξασθαί τε ἅμα καὶ τοῦ τέλους τοῦ κατ’ αὐτὴν ἐφικέσθαι . διὰ τοῦτ’ ἄριστόν ἐστιν , ὅσα τις ἔγνω τοῖς μετέπειτα καταλιπεῖν ἐν συγγράμμασιν , ἀκριβῶς τε ἅμα καὶ ταχέως καὶ σαφῶς ἅπασαν τὴν τῶν διδασκομένων πραγμάτων φύσιν ἑρμηνεύοντα . τοῦ μέντοι τὴν τέχνην εἶναι μακρὰν ἀπόδειξίς ἐστι τὰ ἐπιφερόμενα ταῦτα , ὁ δὲ καιρὸς ὀξὺς , ἡ δὲ πεῖρα σφαλερὴ , ἡ δὲ κρίσις χαλεπή . ὡς εἰ καὶ οὕτως ἔλεγεν , ὁ βίος βραχὺς , ἡ δὲ τέχνη μακρὰ , ὅτι ὁ καιρὸς καὶ ἡ πεῖρα σφαλερὴ καὶ ἡ κρίσις χαλεπή . διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ τέχνη μακρὰ , διότι καὶ ὁ τῶν πραττομένων καιρὸς ἐν αὐτῇ ὀξύτατός ἐστι , τουτέστι στενότατός τε καὶ ὀλιγοχρονιώτατος καὶ πρὸς τούτοις τῶν ὀργάνων τῶν εὑρισκόντων τὰ βοηθήματα δυοῖν ὄντοιν , λόγου καὶ πείρας , ἐπισφαλὴς μὲν ἡ πεῖρα , χαλεπὸς δ’ ὁ λόγος , τουτέστιν οὐ ῥᾴδιον δυνάμενος γνωσθῆναι θατέρῳ . ὅτι δ’ ἀληθές ἐστιν ἕκαστον τῶν εἰρημένων , οὐ χαλεπὸν ἐπιδεῖξαι διὰ βραχέων . ὁ μὲν γὰρ καιρὸς ὀξὺς διὰ τὴν τῆς τέχνης ὕλην , λέγω δὲ τὸ σῶμα ῥέον ἀεὶ καὶ μεταβαλλόμενον ἐν ἀκαριαίῳ χρόνῳ . ἐπισφαλὴς δὲ ἡ πεῖρα καὶ αὐτὴ διὰ τὴν ὕλην . οὐ γὰρ πλίνθοι καὶ πηλὸς καὶ ξύλα καὶ λίθοι καὶ κέραμος καὶ σκύτη , καθάπερ ἄλλων τεχνῶν ἡ ὕλη τῆς ἰατρικῆς ἐστὶν , ἐν οἷς ἄλυπον τὸ πειρᾶσθαι πολυειδῶς καὶ γυμνάζεσθαι παρὰ τὴν ὕλην ἀσκοῦντα καὶ μελετῶντα τὰ θεωρήματα , καθάπερ ἐν ξύλοις μὲν οἱ τέκτονες , ἐν δέρμασι δ’ οἱ σκυτοτόμοι . ξύλα μὲν γὰρ καὶ σκῦτος διαφθεῖραι κακῶς μεταχειριζόμενον οὐδεὶς κίνδυνος · ἐπ’ ἀνθρωπείου δὲ σώματος πειρᾶσθαι τῶν ἀπειράστων οὐκ ἀσφαλὲς , εἰς ὄλεθρον ὅλου τοῦ ζώου τῆς κακῆς πείρας τελευτώσης . καὶ μὴν καὶ ἡ κρίσις , ὁ λόγος δ’ ἂν ἡ κρίσις εἴη , τῷ κρίνεσθαι παρ’ αὐτοῦ τὰ ποιητέα , χαλεπὸς καὶ δυσθήρατός ἐστιν ὅ γε ἀληθὴς , ὡς δηλοῖ καὶ τὸ πλῆθος τῶν κατὰ τὴν ἰατρικὴν τέχνην αἱρέσεων . οὐ γὰρ ἂν εἴπερ οἷόν τ’ ἦν ῥᾳδίως εὑρεθῆναι τὸ ἀληθὲς , εἰς τοσοῦτον ἧκον ἀντιλογίας ἀλλήλοις οἱ ζητήσαντες αὐτὸ , τοιοῦτοί τε καὶ τοσοῦτοι γενόμενοι . τοῖς δ’ ἐμπειρικοῖς οὐχ ὁ λόγος εἰρῆσθαι δοκεῖ κρίσις , ἀλλ’ ἡ τῶν διὰ τῆς πείρας εὑρισκομένων βοηθημάτων ἐπίκρισις . ὄντως γὰρ καὶ τοῦτο χαλεπὸν καὶ δυσθήρατον , ὅταν πολλῶν ἰαμάτων τῷ κάμνοντι γεγενημένων ἕν τι ἐξ αὐτῶν αἰτιᾶται τῆς ὠφελείας ἢ βλάβης . εἰ γὰρ οὕτως ἔτυχε κοιμηθέντος καλῶς αὐτοῦ καὶ καταιωνηθέντος ἐφεξῆς καὶ καταπλασθέντος ἐπὶ τούτῳ , κἄπειτα κλυσθέντος ἢ αὐτομάτως τῆς γαστρὸς ἐνδούσης , εἶτα καὶ τραφέντος τοιάσδε τινὰς τροφὰς , κἀπὶ ﻿ τούτοις ἅπασιν ὠφεληθέντος ἢ βλαβέντος οὐ ῥᾴδιον εἰπεῖν διὰ τί τῶν γεγενημένων συνέβη τὸν ἄῤῥωστον ὠφεληθῆναι ἢ βλαβῆναι . διὰ ταῦτ’ οὖν ἅπαντα ἡ κρίσις χαλεπή . συγκεφαλαιωσόμεθα γοῦν ἤδη τὸν λόγον . ἡ μὲν τέχνη μακρὰ γίνεται , ἑνὸς ἀνθρώπου παραμετρουμένη βίῳ . χρήσιμον δὲ τὸ καταλιπεῖν συγγράμματα καὶ μάλιστα τὰ σύντομά τε καὶ ἀφοριστικά · εἴς τε γὰρ αὐτὴν τὴν πρώτην μάθησιν καὶ εἰς τὴν ὧν ἔμαθέ τις ὠφεληθῆναι μνήμην καὶ εἰς τὴν ὧν ἐπελάθετό τις μετὰ ταῦτα ἀνάμνησιν ὁ τοιοῦτος τρόπος τῆς διδασκαλίας ἐπιτήδειος . ὁμολογεῖ δὲ τούτοις καὶ τὸ ἐπιφερόμενον . ὡς γὰρ ὑπὲρ τοῦ συγγράμματος αὐτοῦ καὶ τῶν κατ’ αὐτὸ λεχθησομένων προοιμίου γεγονότος εἰκότως ἐπιφέρων ἐρεῖ · δεῖ δ’ οὐ μόνον ἑωυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιέοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς παρέοντας καὶ τὰ ἔξωθεν . εἰ μέλλοι τις κρῖναι , φησὶ , ποτὲ τὰ κατὰ τὸ βιβλίον εἰς ὅσον ἀληθείας ἥκει , οὐ μόνον ἑαυτὸν παρεκτέον ἐστὶ , τὰ δέοντα ποιέοντα καὶ μηδὲν τῶν χρησίμων τῷ νοσοῦντι παραλείποντα , ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον εὐπειθῆ τε ἅμα καὶ μηδὲν ἰδίᾳ χαριζόμενον ἡδονῇ πεφυκέναι , καὶ μέντοι καὶ τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐπιτηδείους καὶ δὴ καὶ τὰ ἔξωθεν ἅπαντα συμπαρεσκευασμένα . καὶ γὰρ δι’ ἐκεῖνα πολλάκις ἤτοι τὴν πρόγνωσιν ἢ τὴν θεραπείαν ἢ ἄμφω συνέβη διακοπῆναι , τὰ δ’ ἔξωθέν ἐστι , τά τε κατὰ τὰς οἰκήσεις ἐπιτηδείους οὔσας ἢ καὶ ἐνοχλουμένας ἢ οὐκ ἐνοχλουμένας , καὶ ἔτι τὰ προσαγγελλόμενα καὶ πραττόμενα θυμὸν ἢ λύπην , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐργαζόμενα τῷ νοσοῦντι καὶ προσέτι τὰ νύκτωρ αὐτῷ τὸν ὕπνον διακόπτοντα μυρία ἐπὶ μυρίοις ὄντα . εἰ οὖν , φησὶν , ἅπαντα ταῦτα καλῶς καὶ ἀμέμπτως ἔχει τῶν κατὰ τοῦτο τὸ βιβλίον αὐτῷ γεγραμμένων , οὐδὲν εὑρεθήσεται ψεῦδος .
Lemmas: ὁ βίος βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός , ὁ δέ καιρός ὀξύς , ὁ δέ πεῖρα σφαλερός , ὁ δέ κρίσις χαλεπός . δέω δέ οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρέχω ὁ δέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ παράω καί ὁ ἔξωθεν . ὅτι μέν οὖν οὗτος ὁ λόγος , εἴτε εἷς ἀφορισμός εἰμί εἴτε δύο , προοίμιον ὑπάρχω ὁ πᾶς σύγγραμμα ὁμολογέω σχεδόν ἅπας ὁ ἐξηγέομαι αὐτός . τίς δέ βούλομαι ὁ Ἱπποκράτης χράω τοιοῦτος προοίμιον ὁ ἄπορος εἰμί . τάχα δέ ἄν εὑρίσκω αὐτός , ὁ κατά μέρος ἅπας ὁ λόγος προδιασκέπτομαι . ὁ μέν βίος ὅτι ὁ τέχνη παραβάλλω φημί βραχύς ἅπας σχεδόν ὁ ἐξηγέομαι ὁ βιβλίον πρόδηλος · ὁ τέχνη δέ αὐτός διά οὗτος ὑπολαμβάνω ἡγέομαι μακρός , ὅτι ὁ τε καιρός ὀλίγος δέω ἅπας ὁ κατά μέρος ἐνέργεια ὀλιγοχρόνιος ἔχω καί κατά οὗτος δύσληπτος , ὡς μακρός δέω τριβή , ὁ διαγνοέω αὐτός . ὄργανον τε δύο εἰμί ὑπό ὅς εὑρίσκω ὁ κατά ὁ τέχνη ὁ μέν ἕτερος , ὁ πεῖρα , σφαλερός εἰμί , ὁ δέ ἕτερος , ὁ ἐκ λόγος κρίσις , οὐ εὐπετής , ἀλλά εἴπερ τις καί ἄλλος ὁ δύσκολος . ὁ μέν οὖν καιρός εἰμί ὀξύς διά ὁ ὁ ὕλη ῥευστός , ὅς ὁ τέχνη μεταχειρίζω · εὐμετάβλητος γάρ ἐγώ ὁ σῶμα καί ῥᾴδιος ἀλλοιόω οὐ ὑπό ὁ ἔξωθεν αἴτιος μόνος , ἀλλά καί ἐκ ἑαυτοῦ . σφαλερός δέ ὁ πεῖρα , διά ὁ ὁ ὕλη ἀξίωμα , οὐ γάρ δή διά ὁ μεταβάλλω ἑτοῖμος , ἐν γάρ ὁ ὁ καιρός βραχυχρόνιος περιέχω οὗτος . ὁ κρίσις δέ , εἰ μέν , ὡς ἐγώ φημί , ὁ λόγος ἀκούω τις , εὔδηλος δή που ὁ χαλεπός αὐτός μέχρι σήμερον ἔτι ἀμφισβητέω · εἰ δέ , ὡς ἔνιοι ὁ ἐμπειρικός ὑπονοέω , ὁ ὁ ἀποβαίνω ἐκ πεῖρα ἐπίκρισις καί οὕτως εὔδηλος ὁ δυσκατόρθωτος αὐτός . ἀλλά ὅτι γε δογματικός εἰμί ὁ γράφω ὁ βιβλίον ἐν ὅλος ὁ σύγγραμμα δείκνυμι . ὁ μέν οὖν πρότερος αὐτός μέρος ὁ προοίμιον , κατά οὗτος τελευτάω · ὁ δέ δεύτερος οὐ ὡς ἀποφαίνω , ἀλλά ὡς συμβουλεύω γράφω . δέω δέ οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρέχω ὁ δέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ παράω καί ὁ ἔξωθεν · δύναμις οὗτος λέγω , ὡς εἰ μέλλω ἐξετάζω τε καί βασανίζω ὁ ἐν ὅδε ὁ βιβλίον γράφω ὁ ἀλήθεια , οὐ μόνος αὐτός σύ χρή ὁ ἰατρός ἅπας πράσσω προσηκόντως , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ ὑπηρετέω αὐτός καί πρός οὗτος ἔτι , ὁ ἔξωθεν , ἄμεμπτος ἔχω ἅπας . γίγνομαι τοίνυν ὁ μέν πρότερος λόγος , εἷς ὅδε ὁ κεφάλαιος ἔχω , ὁ βίος βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός . ὁ γάρ ἑξῆς ἅπας ὁ μακρός εἰμί ὁ τέχνη ἀποδείκνυμι ἔχω . μετά δέ οὗτος καί ὁ δεύτερος οἷος συμβουλή ἤ συνθήκη τις πρός ὁ ἀναγιγνώσκω τε καί κρίνω αὐτός ὁ σύγγραμμα φέρω . τίς δή ποτέ οὖν αὐτός βούλομαι ὁ προγράφω ἐν ἀρχή ὁ βιβλίον ὁ , βραχύς εἰμί ὁ βίος , ὡς πρός ὁ ὁ τέχνη μέγεθος ; ἐκ ἀρχή γάρ ἐγώ οὗτος πρόκειμαι . ἔνιοι μέν οὖν βούλομαι προτροπή ἕνεκα ὁ ἀσκέω ἀξιόλογος ὁ τέχνη , ἔνιοι δέ ἀποτροπή , ἔνιοι δέ οἷος ἀπόπειρα τις καί διάκρισις , ὁ τε ἀσκέω ἀξιόλογος ὁ τέχνη καί ὁ μή . ἔτι δέ ὁ αἰτία ἀποδίδωμι φημί αὐτός ἐν ὅδε , ὁ δέω γράφω σύγγραμμα , τις δέ ὁ ἀφοριστικός . τις δέ οἴομαι ὁ στοχαστικός ὁ τέχνη ἐν οὗτος ὁ λόγος ὁ αἰτία αὐτός λέγω , ἄλλος δέ παρά ὅσος αἰτία , ἀποτυγχάνω ὁ ἰατρός . οὗτος μέν οὖν , ἵνα ἀπό ὁ ὕστερος πρῶτος ἄρχω , παντάπασι ἐγώ δοκέω οὐδείς πρός ἔπος ἀποφαίνω . τίς γάρ ἄν εἰμί σοφός ἤ ὁ Ἱπποκράτης ἄξιος γνώμη , ἄρχω εὐθύς ὁ σύγγραμμα , ἤ ὅτι στοχαστικός τις εἰμί ὁ τέχνη διδάσκω ἤ ὅτι γε ὁ τέλος ἁμαρτάνω , ἤτοι διά ἐγώ αὐτός ἤ διά ὁ ὁ τέχνη αὐτός μέγεθος ; ἀλλά καί ὁ · δέω δέ οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρέχω ὁ δέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ παράω καί ὁ ἔξωθεν , ἐναντίος ἅπας ἐνδείκνυμι . πρέπω γάρ οὗτος πᾶς γράφω ὁ πᾶς ἐπαγγέλλω , ὁ κατά ὁ βιβλίον ὑπάρχω ἀληθής μάλα ἤ ὅστις ὁμολογέω διά πολύς αἰτία ἁμαρτάνω ὁ τέλος . οὐ γάρ ἄν λέγω δέω δέ · ἀλλά μετά ὁ γράφω , ὁ βίος βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός , ὁ δέ καιρός ὀξύς , ὁ δέ πεῖρα σφαλερός , ὁ δέ κρίσις χαλεπός , προστίθημι ἄν καί ὁ ἰατρός δέ καί αὐτός ἁμαρτάνω καί ὁ ὑπηρετέω αὐτός . οὐ μήν οὐδέ ὅσος φημί ἀποτρέπω αὐτός , ἐκ ὅς ὁ μέν ﻿ βίος λέγω βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός , οὐδέ οὗτος ἐγώ δοκέω προσηκόντως λέγω . ἔσχατος γάρ ἠλιθιότης , ἅμα τε γράφω σύγγραμμα καταλείπω ὁ μετά αὐτός ἄνθρωπος ὡς δή τις χρήσιμος , ἅμα τε κατά ὁ ἀρχή εὐθύς ἀποτρέπω , οὐ ἀπό ὁ ὅδε ὁ σύγγραμμα ἀνάγνωσις ἤ μάθησις ὁ γράφω , ἀλλά καί ὁ ὅλος τέχνη ὅς ἐπαγγέλλω διδάσκω . ὅσος δέ προτρέπω φημί αὐτός ἐπί ὁ φιλόπονος ἀναλαμβάνω ὁ τέχνη , μή γάρ ἄν ἄλλος αὐτός δύναμαι γιγνώσκω πᾶς , ἐν βραχύς χρόνος , μακρός εἰμί , εἰ καί ἀληθής τις λέγω , ἀλλά οὐ ἄξιος γε ἐγώ δοκέω ὁ προοίμιον ἀποφαίνω , οὔτε ὁ γνώμη ἀνήρ οὔτε ὁ κατά βιβλίον λέγω , ὥσπερ οὐδέ ὁ πειραστικός εἰμί ὁ προσέρχομαι ὁ τέχνη ὁ λόγος ὑπολαμβάνω . εἰμί μέν γάρ ἀληθής , ὡς λέγω καί Πλάτων , ὁ πεῖρα οὕτως μάλα γίγνομαι ὁ προαίρεσις ὁ ἀναλαμβάνω ὁστισοῦν τέχνη , εἰ μέγας τε καί χαλεπός αὐτός εἰμί ὁ διδασκαλία ἐπιδείκνυμι , ἀλλά οὔτε διά βιβλίον ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἐν ὁ συνουσία γίγνομαι , οὔτε πρέπω ἐγώ δοκέω εἰμί ἐν ὁ πάρειμι σύγγραμμα . χρή γάρ ὁ προοίμιον οἰκεῖος εἰμί ὁ κατά ὁ βιβλίον λέγω , εἰ μή ἄρα πρῶτος ἅπας ἀναγιγνώσκω βούλομαι ὁ ἀφορισμός καί διά οὗτος κοινός ὅλος ὁ τέχνη ἐν ὁ προοίμιον ὁ σύγγραμμα ποιέω ὁ λόγος ἐνδείκνυμι διά οὗτος , μή πᾶς ὁ βούλομαι εἰμί μάθημα ὁ ἰατρικός μακρός εἰμί τέχνη , ἀλλά ὁ καί χρόνος ἱκανός ἔχω ἐν ὅς μανθάνω καί φύσις ἐπιτήδειος . εἰ δέ ὅλος πιθανός εἰμί δοκέω ὁ κοινός ἅπας ὁ τέχνη αὐτός ποιέω ὁ προοίμιον , οὐδέ ἐκεῖνος ἄν τις μέμφομαι ὁ φάσκω αἰτία ἀποδίδωμι ὁ συγγράφω . ποιέω δέ ἐν ὁ κατά ἰατρεῖον ἅπας ὁ ἀνάγνωσις προοίμιον κοινός , ὡς ἐν ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ βιβλίον ἐξήγησις δείκνυμι . ὅσος τοίνυν ἤ ὁ τρόπος ὁ διδασκαλία ἤ ὅλος ὁ χρεία ὁ σύγγραμμα αἰτία ἀποδίδωμι κατά ὁ προοίμιον φημί , οὗτος ἐγώ δοκέω ἀγαθός τις ὁ ἄλλος γιγνώσκω . ὁ τε γάρ ἀφοριστικός εἶδος ὁ διδασκαλία , ὅς εἰμί ὁ διά βραχύς ἅπας ὁ ὁ πρᾶγμα ἴδιος περιορίζω , χρήσιμος ὁ βούλομαι μακρός τέχνη διδάσκω ἐν χρόνος βραχύς · ὁ τε ὅλος διά οὗτος συγγράφω , ὅτι ὁ βίος βραχύς εἰμί , ὡς πρός ὁ ὁ τέχνη μέγεθος εὔλογος . οὐδείς γάρ ἐγώ ἱκανός εἰμί συνίστημι τε ἅμα καί τελειόω ὁ τέχνη , ἀλλά ἀγαπητός εἰ πολύς ἔτος ὁ ὁ ἔμπροσθεν ὁ μετέπειτα παραλαμβάνω καί τις προστίθημι αὐτός συντελέω ποτέ αὐτός . ἤτοι γάρ διά ἕτερος οὗτος ἤ διά ἄμφω δοκέω ἐγώ τοιοῦτος τις χράω ὁ προοίμιον , ὡς εἰ καί οὕτως γράφω · ἐπειδή ὁ ὁ τέχνη μέγεθος ὑπέρ ὁ βίος εἰμί ὁ ἀνθρώπειος ὡς ἀδύνατος εἰμί , ἄν πάνυ τις εἰμί φιλόπονος , ἄρχω τε ἅμα καί ὁ τέλος ὁ κατά αὐτός ἐφικνέομαι . διά οὗτος ἀγαθός εἰμί , ὅσος τις γιγνώσκω ὁ μετέπειτα καταλείπω ἐν σύγγραμμα , ἀκριβής τε ἅμα καί ταχύς καί σαφής ἅπας ὁ ὁ διδάσκω πρᾶγμα φύσις ἑρμηνεύω . ὁ μέντοι ὁ τέχνη εἰμί μακρός ἀπόδειξις εἰμί ὁ ἐπιφέρω οὗτος , ὁ δέ καιρός ὀξύς , ὁ δέ πεῖρα σφαλερός , ὁ δέ κρίσις χαλεπός . ὡς εἰ καί οὕτως λέγω , ὁ βίος βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός , ὅτι ὁ καιρός καί ὁ πεῖρα σφαλερός καί ὁ κρίσις χαλεπός . διά οὗτος γάρ καί ὁ τέχνη μακρός , διότι καί ὁ ὁ πράσσω καιρός ἐν αὐτός ὀξύς εἰμί , τουτέστι στενός τε καί ὀλιγοχρόνιος καί πρός οὗτος ὁ ὄργανον ὁ εὑρίσκω ὁ βοήθημα δύο εἰμί , λόγος καί πεῖρα , ἐπισφαλής μέν ὁ πεῖρα , χαλεπός δέ ὁ λόγος , τουτέστι οὐ ῥᾴδιος δύναμαι γιγνώσκω ἕτερος . ὅτι δέ ἀληθής εἰμί ἕκαστος ὁ λέγω , οὐ χαλεπός ἐπιδείκνυμι διά βραχύς . ὁ μέν γάρ καιρός ὀξύς διά ὁ ὁ τέχνη ὕλη , λέγω δέ ὁ σῶμα ῥέω ἀεί καί μεταβάλλω ἐν ἀκαριαῖος χρόνος . ἐπισφαλής δέ ὁ πεῖρα καί αὐτός διά ὁ ὕλη . οὐ γάρ πλίνθος καί πηλός καί ξύλον καί λίθος καί κέραμος καί σκῦτος , καθά ἄλλος τέχνη ὁ ὕλη ὁ ἰατρικός εἰμί , ἐν ὅς ἄλυπος ὁ πειράω πολυειδής καί γυμνάζω παρά ὁ ὕλη ἀσκέω καί μελετάω ὁ θεώρημα , καθά ἐν ξύλον μέν ὁ τέκτων , ἐν δέρμα δέ ὁ σκυτοτόμος . ξύλον μέν γάρ καί σκῦτος διαφθείρω κακός μεταχειρίζω οὐδείς κίνδυνος · ἐπί ἀνθρώπειος δέ σῶμα πειράω ὁ ἀπείραστος οὐ ἀσφαλής , εἰς ὄλεθρος ὅλος ὁ ζῷον ὁ κακός πεῖρα τελευτάω . καί μήν καί ὁ κρίσις , ὁ λόγος δέ ἄν ὁ κρίσις εἰμί , ὁ κρίνω παρά αὐτός ὁ ποιέω , χαλεπός καί δυσθήρατος εἰμί ὁ γε ἀληθής , ὡς δηλόω καί ὁ πλῆθος ὁ κατά ὁ ἰατρικός τέχνη αἵρεσις . οὐ γάρ ἄν εἴπερ οἷος τε εἰμί ῥᾴδιος εὑρίσκω ὁ ἀληθής , εἰς τοσοῦτος ἥκω ἀντιλογία ἀλλήλων ὁ ζητέω αὐτός , τοιοῦτος τε καί τοσοῦτος γίγνομαι . ὁ δέ ἐμπειρικός οὐ ὁ λόγος λέγω δοκέω κρίσις , ἀλλά ὁ ὁ διά ὁ πεῖρα εὑρίσκω βοήθημα ἐπίκρισις . ὄντως γάρ καί οὗτος χαλεπός καί δυσθήρατος , ὅταν πολύς ἴαμα ὁ κάμνω γίγνομαι εἷς τις ἐκ αὐτός αἰτιάομαι ὁ ὠφέλεια ἤ βλάβη . εἰ γάρ οὕτως τυγχάνω κοιμάω καλός αὐτός καί καταιωανέω ἐφεξῆς καί καταπλάσσω ἐπί οὗτος , ἔπειτα κλύζω ἤ αὐτόματος ὁ γαστήρ ἐνδίδωμι , εἶτα καί τρέφω τοιόσδε τις τροφή , ἐπί ﻿ οὗτος ἅπας ὠφελέω ἤ βλάπτω οὐ ῥᾴδιος λέγω διά τίς ὁ γίγνομαι συμβαίνω ὁ ἄρρωστος ὠφελέω ἤ βλάπτω . διά οὗτος οὖν ἅπας ὁ κρίσις χαλεπός . συγκεφαλαιόω γοῦν ἤδη ὁ λόγος . ὁ μέν τέχνη μακρός γίγνομαι , εἷς ἄνθρωπος παραμετρέω βίος . χρήσιμος δέ ὁ καταλείπω σύγγραμμα καί μάλα ὁ σύντομος τε καί ἀφοριστικός · εἰς τε γάρ αὐτός ὁ πρῶτος μάθησις καί εἰς ὁ ὅς μανθάνω τις ὠφελέω μνήμη καί εἰς ὁ ὅς ἐπιλανθάνω τις μετά οὗτος ἀνάμνησις ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ διδασκαλία ἐπιτήδειος . ὁμολογέω δέ οὗτος καί ὁ ἐπιφέρω . ὡς γάρ ὑπέρ ὁ σύγγραμμα αὐτός καί ὁ κατά αὐτός λέγω προοίμιον γίγνομαι ἔοικα ἐπιφέρω λέγω · δέω δέ οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρέχω ὁ δέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ παράω καί ὁ ἔξωθεν . εἰ μέλλω τις κρίνω , φημί , ποτέ ὁ κατά ὁ βιβλίον εἰς ὅσος ἀλήθεια ἥκω , οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρεκτέον εἰμί , ὁ δέω ποιέω καί μηδείς ὁ χρήσιμος ὁ νοσέω παραλείπω , ἀλλά καί αὐτός ἐκεῖνος εὐπειθής τε ἅμα καί μηδείς ἴδιος χαρίζω ἡδονή φύω , καί μέντοι καί ὁ ὑπηρετέω ἐπιτήδειος καί δή καί ὁ ἔξωθεν ἅπας συμπαρασκευάζω . καί γάρ διά ἐκεῖνος πολλάκις ἤτοι ὁ πρόγνωσις ἤ ὁ θεραπεία ἤ ἄμφω συμβαίνω διακόπτω , ὁ δέ ἔξωθεν εἰμί , ὁ τε κατά ὁ οἴκησις ἐπιτήδειος εἰμί ἤ καί ἐνοχλέω ἤ οὐ ἐνοχλέω , καί ἔτι ὁ προσαγγέλλω καί πράσσω θυμός ἤ λύπη , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἐργάζομαι ὁ νοσέω καί προσέτι ὁ νύκτωρ αὐτός ὁ ὕπνος διακόπτω μυρίος ἐπί μυρίος εἰμί . εἰ οὖν , φημί , ἅπας οὗτος καλός καί ἄμεμπτος ἔχω ὁ κατά οὗτος ὁ βιβλίον αὐτός γράφω , οὐδείς εὑρίσκω ψεῦδος .