galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 3.20
Τοῦ μὲν ἦρος τὰ μανικὰ καὶ τὰ μελαγχολικὰ καὶ τὰ ἐπιληπτικὰ καὶ αἵματος ῥύσιες καὶ κυνάγχαι καὶ κόρυζαι καὶ βράγχοι καὶ βῆχες καὶ λέπραι καὶ λειχῆνες καὶ ἀλφοὶ καὶ ἐξανθήσιες , ἑλκώδεες πλεῖσται καὶ φύματα καὶ ἀρθριτικά . Καὶ πῶς ἂν ἔτι δόξειεν ὀρθῶς εἰρῆσθαι πρόσθεν , ἔαρ δ’ ὑγιεινότατον καὶ ἥκιστα θανατῶδες , παμπόλλων παθῶν ἐν αὐτῷ γιγνομένων ; ἔοικε γὰρ μᾶλλον ἁπάσῃ ὥρᾳ ἐξισοῦσθαι κατὰ τὴν ποικιλίαν ὦν γεννᾷ νοσημάτων . αἱ μὲν γὰρ μανίαι καὶ αἱ μελαγχολίαι , ἐπιληψίαι τε καὶ κυνάγχαι φθινοπωρινὰ νοσήματα . κόρυζαι δὲ καὶ βράγχοι καὶ βῆχες καὶ λέπραι χειμερινά . περὶ δὲ τοῦ θέρους αὐτὸς ἐφεξῆς ἐρεῖ , τὴν κοινωνίαν ἐνδεικνύμενος αὐτοῦ τὴν πρὸς τὸ ἔαρ · τοῦ δὲ θέρεος ἔνια τουτέων , τουτέστι τῶν προειρημένων κατὰ τὸ ἔαρ . ἔξ ἐπιμέτρου δὲ παρὰ τὰς ἄλλας τὸ ἔαρ , αἵματός τε ῥύσεις καὶ λέπρας καὶ λειχῆνας καὶ ἀλωοὺς καὶ ἐξανθήσεις ἑλκώδεις πλείστας ἐργάζεται καὶ φύματα ἀρθριτικά . ταῦτα μὲν οὖν ὅσα τῆς ἐαρινῆς ὥρας ἴδια , διὰ πάντ’ ἐστὶν ἀκίνδυνα καὶ τοσοῦτον δεῖ τὸν ἀφορισμὸν ἐκεῖνον ἀναφαίνειν ψευδῆ , καθ’ ὃν εἶπεν αὐτὸς , ἔαρ δὲ ὑγιεινότατον καὶ ἥκιστα θανατῶδες , ὥστε μαρτυρεῖν αὐτῷ μᾶλλον ἔοικεν . ἐκκαθαίρεσθαι γὰρ ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ τὸ βάθος τοῦ σώματος ἀπὸ τῶν κυρίων μερῶν , ἐπὶ τὸ δέρμα τῶν μοχθηρῶν χυμῶν ἀφικνουμένων . οὕτω γοῦν αἵ τε λέπραι καὶ οἱ ἀλφοὶ , ἑλκώδεις τέ τινες ἐξανθήσεις πολλαὶ γίγνονται . καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον ἐν τοῖς φύμασι καὶ ταῖς ἀρθρίτισι καθαίρεται τὸ βάθος τοῦ σώματος , εἰς τὰ ἄκρα , μόρια τῆς μεταστάσεως γινομένης τῶν μοχθηρῶν χυμῶν . ὅτι δὲ καὶ αἱ τοῦ αἵματος ῥύσεις κενοῦσαι τὸ πλῆθος καὶ τὴν κακοχυμίαν κωλύουσι τὰς ἐν αὐτοῖς νόσους ἄντικρυς δῆλον . εἰ δέ τι σῶμα εὔχυμον παρέλαβεν ἡ τοῦ ἦρος ὥρα φυλάττει τοῦτο ὑγιεινότατον , οὐδὲν ἐκ τῆς ἰδίας φύσεως νεωτερίζουσα . οὐ μὴν τό γε θέρος ἢ τὸ φθινόπωρον ἢ ὁ χειμών . ταῦτα γὰρ εἰ καθαρὸν τὸ σῶμα καὶ παντοίως ἄμεμπτον παραλάβοι , τὸ μὲν τὴν ὠχρὰν εἴωθε χολὴν πλείονα τοῦ δέοντος γεννᾷν , τὸ δὲ τὴν μέλαιναν , ὁ χειμὼν δὲ τὸ φλέγμα . παραπλήσιον δέ τι συμβαίνει κατὰ τὸ ἔαρ , ὁποῖον ἐπὶ τῶν γυμνασιῶν ὁρῶμεν γιγνόμενον . καὶ γὰρ καὶ τοῦθ’ ὑγιεινότατον μέν ἐστιν , ἀλλ’ ἐὰν φλέγματος ἄνθρωπον μεστὸν ἢ χολῆς ὠχρᾶς ἢ μελαίνης ἢ καὶ αὐτοῦ τοῦ αἵματος ἐθελήσεις γυμνάζειν , ἤτοι γε ἐπίπληκτον αὐτὸν ἢ ἀπόπληκτον ἐργάσῃ τοῖς γυμνασίοις . ἢ εἰ μὴ ταῦτα κινδυνεύει , ῥαγέντος ἀγγείου κατὰ τὸν πνεύμονα περιπεσεῖν ἀνηκέστῳ κακῷ . πολλοὶ δὲ πυρέττειν ἀρξάμενοι διὰ τὰ γυμνάσια νόσοις ὀξυτάταις ἑάλωσαν . ὅσοις δ’ ἀντὶ καθάρσεως τῶν ἐν τῷ βάθει χυμῶν γένηται τὸ γυμνάσιον εἰς τὸ δέρμα τὴν κακοχυμίαν ἐκτεῖνον , ἕλκη καὶ ψώρας ἐργάζεται . κατὰ τοῦτο γοῦν καὶ αὐτὸς ὁ Ἱπποκράτης ἔλεγεν , ἕλκεα ἐκφύουσιν , ἢν ἀκάθαρτος ἐὼν πονήσῃ . καὶ δὴ καὶ κατὰ τὸ ἔαρ ἡ ἐκ τοῦ περιέχοντος θερμασία , χέουσα τοὺς χυμοὺς , ἐξάγει πρὸς τὸ δέρμα καὶ τοῦτο τὸ ἔργον αὐτοῦ τοῖς γυμνασίοις ἐστὶ παραπλήσιον . οὐ μόνον δὲ τοῖς τούτων ἔργοις ἔοικε τὰ τοῦ ἦρος , ἀλλὰ καὶ τοῖς τῆς φύσεως αὐτῆς . ταύτης γοῦν ἐστὶν ἔργα τήν τε ἄδηλον διαπνοὴν ἐργάζεσθαι καθ’ ὅλον τὸ σῶμα , δι’ ἦς ἐκκρίνεται τὰ περιττὰ , καθαίρειν τε τὸ σῶμα πολυειδῶς ἐν ταῖς νόσοις .
Lemmas: ὁ μέν ἔαρ ὁ μανικός καί ὁ μελαγχολικός καί ὁ ἐπιληπτικός καί αἷμα ῥῦσις καί κυνάγχης καί κόρυζα καί βράγχος καί βήξ καί λέπρα καί λειχήν καί ἀλφός καί ἐξάνθησις , ἑλκώδης πολύς καί φῦμα καί ἀρθριτικός . καί πῶς ἄν ἔτι δοκέω ὀρθός λέγω πρόσθεν , ἔαρ δέ ὑγιεινός καί ἦκα θανατώδης , πάμπολυς πάθος ἐν αὐτός γίγνομαι ; ἔοικα γάρ μάλα ἅπας ὥρα ἐξισόω κατά ὁ ποικιλία ὅς γεννάω νόσημα . ὁ μέν γάρ μανία καί ὁ μελαγχολία , ἐπιληψία τε καί κυνάγχης φθινοπωρινός νόσημα . κόρυζα δέ καί βράγχος καί βήξ καί λέπρα χειμερινός . περί δέ ὁ θέρος αὐτός ἐφεξῆς λέγω , ὁ κοινωνία ἐνδείκνυμι αὐτός ὁ πρός ὁ ἔαρ · ὁ δέ θέρος ἔνιοι οὗτος , τουτέστι ὁ προλέγω κατά ὁ ἔαρ . ἐκ ἐπίμετρον δέ παρά ὁ ἄλλος ὁ ἔαρ , αἷμα τε ῥῦσις καί λέπρα καί λειχήν καί ἀλωός καί ἐξάνθησις ἑλκώδης πολύς ἐργάζομαι καί φῦμα ἀρθριτικός . οὗτος μέν οὖν ὅσος ὁ ἐαρινός ὥρα ἴδιος , διά πᾶς εἰμί ἀκίνδυνος καί τοσοῦτος δέω ὁ ἀφορισμός ἐκεῖνος ἀναφαίνω ψευδής , κατά ὅς λέγω αὐτός , ἔαρ δέ ὑγιεινός καί ἦκα θανατώδης , ὥστε μαρτυρέω αὐτός μάλα ἔοικα . ἐκκαθαίρω γάρ ἐν αὐτός ὁ ὥρα ὁ βάθος ὁ σῶμα ἀπό ὁ κύριος μέρος , ἐπί ὁ δέρμα ὁ μοχθηρός χυμός ἀφικνέομαι . οὕτως γοῦν ὁ τε λέπρα καί ὁ ἀλφός , ἑλκώδης τε τις ἐξάνθησις πολύς γίγνομαι . κατά ἕτερος δέ τρόπος ἐν ὁ φῦμα καί ὁ ἀρθρῖτις καθαίρω ὁ βάθος ὁ σῶμα , εἰς ὁ ἄκρος , μόριον ὁ μετάστασις γίγνομαι ὁ μοχθηρός χυμός . ὅτι δέ καί ὁ ὁ αἷμα ῥῦσις κενόω ὁ πλῆθος καί ὁ κακοχυμία κωλύω ὁ ἐν αὐτός νόσος ἄντικρυς δῆλος . εἰ δέ τις σῶμα εὔχυμος παραλαμβάνω ὁ ὁ ἔαρ ὥρα φυλάσσω οὗτος ὑγιεινός , οὐδείς ἐκ ὁ ἴδιος φύσις νεωτερίζω . οὐ μήν ὁ γε θέρος ἤ ὁ φθινόπωρον ἤ ὁ χειμών . οὗτος γάρ εἰ καθαρός ὁ σῶμα καί παντοίως ἄμεμπτος παραλαμβάνω , ὁ μέν ὁ ὠχρός εἴωθα χολή πολύς ὁ δέω γεννάω , ὁ δέ ὁ μέλας , ὁ χειμών δέ ὁ φλέγμα . παραπλήσιος δέ τις συμβαίνω κατά ὁ ἔαρ , ὁποῖος ἐπί ὁ γυμνασία ὁράω γίγνομαι . καί γάρ καί οὗτος ὑγιεινός μέν εἰμί , ἀλλά ἐάν φλέγμα ἄνθρωπος μεστός ἤ χολή ὠχρός ἤ μέλας ἤ καί αὐτός ὁ αἷμα ἐθέλω γυμνάζω , ἤτοι γε ἐπίπληκτος αὐτός ἤ ἀπόπληκτος ἐργάζομαι ὁ γυμνάσιον . ἤ εἰ μή οὗτος κινδυνεύω , ῥήγνυμι ἀγγεῖον κατά ὁ πνεύμων περιπίπτω ἀνήκεστος κακός . πολύς δέ πυρέσσω ἄρχω διά ὁ γυμνάσιον νόσος ὀξύς ἁλίσκομαι . ὅσος δέ ἀντί κάθαρσις ὁ ἐν ὁ βάθος χυμός γίγνομαι ὁ γυμνάσιον εἰς ὁ δέρμα ὁ κακοχυμία ἐκτείνω , ἕλκος καί ψώρα ἐργάζομαι . κατά οὗτος γοῦν καί αὐτός ὁ Ἱπποκράτης λέγω , ἕλκος ἐκφύω , ἐάν ἀκάθαρτος εἰμί πονέω . καί δή καί κατά ὁ ἔαρ ὁ ἐκ ὁ περιέχω θερμασία , χέω ὁ χυμός , ἐξάγω πρός ὁ δέρμα καί οὗτος ὁ ἔργον αὐτός ὁ γυμνάσιον εἰμί παραπλήσιος . οὐ μόνος δέ ὁ οὗτος ἔργον ἔοικα ὁ ὁ ἔαρ , ἀλλά καί ὁ ὁ φύσις αὐτός . οὗτος γοῦν εἰμί ἔργον ὁ τε ἄδηλος διαπνοή ἐργάζομαι κατά ὅλος ὁ σῶμα , διά ὅς ἐκκρίνω ὁ περισσός , καθαίρω τε ὁ σῶμα πολυειδής ἐν ὁ νόσος .