galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 5.53
Ὁκόσαι διαφθείρειν μέλλουσι τὰ ἔμβρυα , ταύτῃσιν οἱ τιτθοὶ ἰσχνοὶ γίνονται · ἢν δὲ πάλιν σκληροὶ γένωνται , ὀδύνη ἔσται ἢ ἐν τοῖσι τιτθοῖσιν ἢ ἐν τοῖσιν ἰσχίοισιν ἢ ἐν τοῖσιν ὀφθαλμοῖσιν ἢ ἐν τοῖσι γούνασι , καὶ οὐ διαφθείρουσιν . Ἔμπροσθεν εἰρήκει , ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ γυναικὶ ἢν ἐξαίφνης οἱ μασθοὶ ἰσχνοὶ γένωνται , ἐκτιτρώσκει . εἰρήκει δὲ καὶ , ἢν ὁ ἕτερος μασθὸς ἰσχνὸς γένηται , δίδυμα ἐχούσῃ τὸ ἕτερον τῶν ἐμβρύων ἐκτιτρώσκεσθαι · νυνὶ δὲ τὴν τάξιν τῆς ἀκολουθίας ὑπαλλάξας οὐκ ἀπὸ τῶν σημείων , ἀλλ’ ἀπ’ αὐτῶν τῶν γυναικῶν τῶν διαφθειρουσῶν ἤρξατο προηγεῖσθαι λέγων αὐταῖς ἰσχνοὺς τοὺς τιτθούς . ἔστι δ’ οὐ πάντῃ ταυτὸν ἢ τοῖς ἰσχνοῖς τιτθοῖς ἕπεσθαι διαφθορὰν εἰπεῖν ἢ τῆς διαφθορᾶς μελλούσης ἔσεσθαι τοὺς ἰσχνοὺς τιτθοὺς προηγεῖσθαι . ὁ μὲν γὰρ ἕπεσθαι λέγων τῇ τῶν τιτθῶν ἰσχνότητι τὴν διαφθορὰν , οὗτος ἀποφαίνεται τοῦτο μόνον σημεῖον εἶναι τῆς μελλούσης φθορᾶς · ὁ δὲ ταῖς μελλούσαις διαφθείρειν λέγων τοὺς τιτθοὺς ἰσχνοὺς γίνεσθαι οὐ μόνον ἔοικεν ἐνδείκνυσθαι τοῦτο προηγεῖσθαι διαφορὰν τῶν ἐμβρύων . ἐπισκεπτέον οὖν ἀκριβέστερόν ἐστι καὶ παραφυλακτέον ἐπ’ αὐτῶν φαινομένων κατὰ τὰς κυούσας , εἰ μή ποτ’ ἄλλως διαφθείρουσιν , ἀλλ’ ἀεὶ μετὰ τοῦ προηγήσασθαι τὴν ἰσχνότητα τῶν τιτθῶν ἢ ταῖς πηδησάσαις ἢ ταῖς μέγα βοησάσαις ἢ θυμωθείσαις ἢ φοβηθείσαις ἐξαίφνης ἰσχυρῶς ἐγχωρεῖ ποτὲ μὲν μὴ προηγήσασθαι τὴν ἰσχνότητα τῶν τιτθῶν , ἐγχωρεῖ δὲ καὶ ταῖς διὰ πυρετοῦ μέγεθος ἢ ἐρυσιπέλατος ἐν ταῖς ὑστέραις γενομένου ἢ καὶ διὰ τὸ μυξῶδες τῶν κοτυληδόνων ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἀκολουθῆσαι φθορὰν ἄνευ τῆς τῶν τιτθῶν ἰσχνότητος . Ἱπποκράτης μὲν γὰρ ἔοικεν ὑπολαμβάνειν ἀεὶ προηγεῖσθαι , καί μοι παραφυλάττοντι πολλάκις ἐφάνησαν ἐπὶ τῶν προειρημένων αἰτίων τῆς φθορᾶς οἱ τιτθοὶ προισχνούμενοι . μήποτε οὖν ὅταν ἄνευ τῶν τοιούτων τινὸς αἰτίων ἡ τῶν τιτθῶν ἰσχνότης γένηται , τὴν ἔνδειαν τοῦ αἵματος αἰτιατέον ἐστὶ ἐν ταῖς κοιναῖς φλεψὶ τιτθῶν τε καὶ ὑστερῶν , ἃς ἔφη διὰ τὴν ἀτροφίαν φθείρεσθαι τὸ ἔμβρυον . ἐπὶ δὲ ταῖς ἄλλαις αἰτίαις ἐφ’ αἷς ἤτοι γε ἀποθνήσκει τι παθὼν ἢ ἀποῤῥήγνυται τὸ ἔμβρυον , ὅταν οἱ περιέχοντες αὐτὸ ὑμένες διασπῶνται τῆς φύσεως ἀναστομούσης τὰς μήτρας ὠδῖνάς τε ἐγειρούσης , ῥοπὴν γίνεσθαι διὰ ταῦτα τοῦ αἵματος ἐπὶ τὰ γεννητικὰ μόρια . κοινὸς γάρ τίς ἐστιν οὗτος ὁ λόγος , ἐφ’ ὧν ἡ φύσις ἐκκρίνει τι μετὰ βίας , ὡς τὴν ῥοπὴν ἐκεῖσε γίνεσθαι τοῦ τε αἵματος καὶ τοῦ πνεύματος , οἷς ὥσπερ τισὶν ὀργάνοις χρωμένη διωθεῖται τὰ λυποῦντα βίᾳ . κατὰ τοῦτο γοῦν καὶ τοῖς ὀδυνωμένοις μορίοις ἐπιγίνονται φλεγμοναὶ τῆς φύσεως μὲν ἐκκρῖναί τε καὶ διώσασθαι σπευδούσης τὸ τὴν ὀδύνην ἐργαζόμενον . ἵνα δὲ τοῦτο πράξῃ πληρούσης αἵματός τε καὶ πνεύματος αὐτό . ταῦτα μὲν οὖν ἐς τὸ πρότερον μέρος τοῦ ἀφορισμοῦ λελέχθω μοι · τὰ δ’ ἑξῆς αὐτῷ τὸ δεύτερον , ἐν ᾧ διαθέσεως ἐναντίας μέμνηται τῶν τιτθῶν , ἐστὶ τοιοῦτον . ἢν δὲ πάλιν , φησὶν , οἱ μασθοὶ γίνωνται σκληροί . σημαίνοντος δὲ τοῦ πάλιν ἐν ταῖς τοιαύταις ῥήσεσι δύο , τὸ μὲν ἕτερον ὃ συνῆπται τῇ προειρημένῃ διαθέσει , τὸ δ’ ἕτερον ὅπερ καὶ δι’ ἄλλης λέξεως εἰώθασιν ἔμπαλιν λέγειν , ἀληθέστερόν γέ μοι φαίνεται καὶ κατὰ τὴν Ἱπποκράτους εἶναι γνώμην τὸ δεύτερον σημαινόμενον , ἵν’ ᾖ τὸ καθ’ ὅλον τὸν ἀφορισμὸν λεγόμενον τοιοῦτον · οἱ μὲν ἰσχνοὶ τιτθοὶ πάντως προηγοῦνται τῆς διαφθορᾶς τῶν ἐμβρύων καὶ οὐχ οἷόν τε διαφθαρῆναι ταῦτα μὴ προϊσχνωθέντων αὐτῶν . οἱ μέντοι σκληροὶ φθορὰν μὲν οὐ σημαίνουσιν , ὀδύνη δέ τις ἀκόλουθον αὐτοῖς τῶν εἰρημένων μορίων , ἵν’ ὥσπερ ἐνδείας αἵματος ἰσχνότεροι τιτθοὶ τὴν ἔνδειξιν ἔχωσιν , οὕτω πλήθους οἱ σκληροὶ διαφέροντες δηλονότι τῶν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἰρημένων τῶν στερεῶν . ἐφ’ ὧν πάλιν ἀποτιθεμένης τῆς φύσεως εἴς τινα μόρια τὸ περιττὸν , ὀδυνᾶται μὲν ἐκεῖνα , τὸ δ’ ἔμβρυον ἀβλαβὲς διαμένει . ζητηθήσεται δὲ ἐνθάδε διὰ τίνα αἰτίαν οὐδέποτε τῷ τῆς μήτρας σώματι τὸ περιττὸν ἡ φύσις ἐναποτίθεται καὶ ποιήσει φλεγμονὴν ἢ διὰ τί φλεγμηνάσης τῆς μήτρας φθαρήσεται τὸ ἔμβρυον · ἢ τὸ λεγόμενον ὑπὸ Ἱπποκράτους ἕτερόν ἐστιν ; οὐ γὰρ ὅτι μηδέποτε τοῖς σκληροῖς τιτθοῖς ἕπεται φθορὰ τῶν ἐμβρύων εἰρηκέναι νομιστέον αὐτὸν , ἀλλ’ ὅτι μὴ διὰ παντὸς ὥσπερ ἐπὶ τῶν ἰσχνῶν , ἀλλ’ ἐὰν εἰς ἕτερον μόριον ἀπωθῆται τὸ περιττὸν ἡ φύσις , ὃ διὰ τῆς ὀδύνης γνωριοῦμεν , οὐκ ἔστι φθορὰ , γενήσεται πάλιν ὁ σύμπας λόγος , ἐὰν οὕτως ἀκούσωμεν , τοιοῦτος · τῶν φθείρειν μελλουσῶν ἰσχνοὶ μὲν ἀεὶ προηγοῦνται οἱ τιτθοὶ , σκληροὶ δὲ καὶ πλήρεις οὐκ ἀεί . τοὐπίπαν γὰρ ἐπὶ τῶν τοιούτων εἰς ἕτερόν τι μόριον ἡ φύσις ἐναποτίθεται τὸ περιττόν . εἴ γε μὴν ἐπὶ τὰς μήτρας αὐτὸ διώσαιτο γενήσονται καὶ τότε πάντως ἰσχνοί . κατὰ γὰρ τὴν Ἱπποκράτους γνώμην , ὡς ἔοικεν , εἰ καὶ δι’ ἕτερόν τι καὶ μὴ διὰ τὴν ἔνδειαν τῆς τροφῆς ὁ ἐκτρωσμὸς γένοιτο , προηγήσεται πάντως ἡ ἰσχνότης τῶν τιτθῶν δι’ ἣν εἶπον αἰτίαν , ὥστε κἂν δι’ ὑγρότητα τῶν κοτυληδόνων ἀποῤῥυήσεται τὸ κύημα καὶ τότε διωθουμένης αὐτὸ τῆς φύσεως εἰς ἔκκρισιν ἡ ῥοπὴ τοῦ αἵματος ἐπὶ τὰς μήτρας ἔσται καὶ κατὰ τοῦτο καὶ οἱ τιτθοὶ τῆς ἔμπροσθεν καταστάσεως ἰσχνότεροι γενήσονται .
Lemmas: ὁπόσος διαφθείρω μέλλω ὁ ἔμβρυον , ταῦτος ὁ τιτθός ἰσχνός γίγνομαι · ἐάν δέ πάλιν σκληρός γίγνομαι , ὀδύνη εἰμί ἤ ἐν ὁ τιτθός ἤ ἐν ὁ ἴσχιον ἤ ἐν ὁ ὀφθαλμός ἤ ἐν ὁ γόνυ , καί οὐ διαφθείρω . ἔμπροσθεν λέγω , ἐν γαστήρ ἔχω γυνή ἐάν ἐξαίφνης ὁ μασθός ἰσχνός γίγνομαι , ἐκτιτρώσκω . λέγω δέ καί , ἐάν ὁ ἕτερος μασθός ἰσχνός γίγνομαι , δίδυμος ἔχω ὁ ἕτερος ὁ ἔμβρυον ἐκτιτρώσκω · νυνί δέ ὁ τάξις ὁ ἀκολουθία ὑπαλλάσσω οὐ ἀπό ὁ σημεῖον , ἀλλά ἀπό αὐτός ὁ γυνή ὁ διαφθείρω ἄρχω προηγέομαι λέγω αὐτός ἰσχνός ὁ τιτθός . εἰμί δέ οὐ πάντῃ τατός ἤ ὁ ἰσχνός τιτθός ἕπομαι διαφθορά λέγω ἤ ὁ διαφθορά μέλλω εἰμί ὁ ἰσχνός τιτθός προηγέομαι . ὁ μέν γάρ ἕπομαι λέγω ὁ ὁ τιτθός ἰσχνότης ὁ διαφθορά , οὗτος ἀποφαίνω οὗτος μόνος σημεῖον εἰμί ὁ μέλλω φθορά · ὁ δέ ὁ μέλλω διαφθείρω λέγω ὁ τιτθός ἰσχνός γίγνομαι οὐ μόνος ἔοικα ἐνδείκνυμι οὗτος προηγέομαι διαφορά ὁ ἔμβρυον . ἐπισκοπέω οὖν ἀκριβής εἰμί καί παραφυλακτέω ἐπί αὐτός φαίνω κατά ὁ κύω , εἰ μή ποτέ ἄλλος διαφθείρω , ἀλλά ἀεί μετά ὁ προηγέομαι ὁ ἰσχνότης ὁ τιτθός ἤ ὁ πηδάω ἤ ὁ μέγας βοάω ἤ θυμόω ἤ φοβέω ἐξαίφνης ἰσχυρός ἐγχωρέω ποτέ μέν μή προηγέομαι ὁ ἰσχνότης ὁ τιτθός , ἐγχωρέω δέ καί ὁ διά πυρετός μέγεθος ἤ ἐρυσίπελας ἐν ὁ ὑστέρα γίγνομαι ἤ καί διά ὁ μυξώδης ὁ κοτυληδών ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἀκολουθέω φθορά ἄνευ ὁ ὁ τιτθός ἰσχνότης . Ἱπποκράτης μέν γάρ ἔοικα ὑπολαμβάνω ἀεί προηγέομαι , καί ἐγώ παραφυλάσσω πολλάκις φαίνω ἐπί ὁ προλέγω αἴτιος ὁ φθορά ὁ τιτθός προέχω . μήποτε οὖν ὅταν ἄνευ ὁ τοιοῦτος τις αἴτιος ὁ ὁ τιτθός ἰσχνότης γίγνομαι , ὁ ἔνδεια ὁ αἷμα αἰτιατέον εἰμί ἐν ὁ κοινός φλέψ τιτθός τε καί ὑστέρα , ὅς φημί διά ὁ ἀτροφία φθείρω ὁ ἔμβρυον . ἐπί δέ ὁ ἄλλος αἰτία ἐπί ὅς ἤτοι γε ἀποθνῄσκω τις πάσχω ἤ ἀπορρήγνυμι ὁ ἔμβρυον , ὅταν ὁ περιέχω αὐτός ὑμήν διασπάω ὁ φύσις ἀναστομόω ὁ μήτρα ὠδίς τε ἐγείρω , ῥοπή γίγνομαι διά οὗτος ὁ αἷμα ἐπί ὁ γεννητικός μόριον . κοινός γάρ τις εἰμί οὗτος ὁ λόγος , ἐπί ὅς ὁ φύσις ἐκκρίνω τις μετά βία , ὡς ὁ ῥοπή ἐκεῖσε γίγνομαι ὁ τε αἷμα καί ὁ πνεῦμα , ὅς ὥσπερ τις ὄργανον χράω διωθέω ὁ λυπέω βία . κατά οὗτος γοῦν καί ὁ ὀδυνάω μόριον ἐπιγίγνομαι φλεγμονή ὁ φύσις μέν ἐκκρίνω τε καί διωθέω σπεύδω ὁ ὁ ὀδύνη ἐργάζομαι . ἵνα δέ οὗτος πράσσω πληρόω αἷμα τε καί πνεῦμα αὐτός . οὗτος μέν οὖν εἰς ὁ πρότερος μέρος ὁ ἀφορισμός λέγω ἐγώ · ὁ δέ ἑξῆς αὐτός ὁ δεύτερος , ἐν ὅς διάθεσις ἐναντίος μιμνῄσκω ὁ τιτθός , εἰμί τοιοῦτος . ἐάν δέ πάλιν , φημί , ὁ μασθός γίγνομαι σκληρός . σημαίνω δέ ὁ πάλιν ἐν ὁ τοιοῦτος ῥῆσις δύο , ὁ μέν ἕτερος ὅς συνάπτω ὁ προλέγω διάθεσις , ὁ δέ ἕτερος ὅς καί διά ἄλλος λέξις εἴωθα ἔμπαλιν λέγω , ἀληθής γε ἐγώ φαίνω καί κατά ὁ Ἱπποκράτης εἰμί γνώμη ὁ δεύτερος σημαίνω , ἵνα εἰμί ὁ κατά ὅλος ὁ ἀφορισμός λέγω τοιοῦτος · ὁ μέν ἰσχνός τιτθός πάντως προηγέομαι ὁ διαφθορά ὁ ἔμβρυον καί οὐ οἷος τε διαφθείρω οὗτος μή προισχνόω αὐτός . ὁ μέντοι σκληρός φθορά μέν οὐ σημαίνω , ὀδύνη δέ τις ἀκόλουθος αὐτός ὁ λέγω μόριον , ἵνα ὥσπερ ἔνδεια αἷμα ἰσχνός τιτθός ὁ ἔνδειξις ἔχω , οὕτως πλῆθος ὁ σκληρός διαφέρω δηλονότι ὁ ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω ὁ στερεός . ἐπί ὅς πάλιν ἀποτίθημι ὁ φύσις εἰς τις μόριον ὁ περισσός , ὀδυνάω μέν ἐκεῖνος , ὁ δέ ἔμβρυον ἀβλαβής διαμένω . ζητέω δέ ἐνθάδε διά τίς αἰτία οὐδέποτε ὁ ὁ μήτρα σῶμα ὁ περισσός ὁ φύσις ἐναποτίθημι καί ποιέω φλεγμονή ἤ διά τίς φλεγμαίνω ὁ μήτρα φθείρω ὁ ἔμβρυον · ἤ ὁ λέγω ὑπό Ἱπποκράτης ἕτερος εἰμί ; οὐ γάρ ὅτι μηδέποτε ὁ σκληρός τιτθός ἕπομαι φθορά ὁ ἔμβρυον λέγω νομίζω αὐτός , ἀλλά ὅτι μή διά πᾶς ὥσπερ ἐπί ὁ ἰσχνός , ἀλλά ἐάν εἰς ἕτερος μόριον ἀπωθέω ὁ περισσός ὁ φύσις , ὅς διά ὁ ὀδύνη γνωρίζω , οὐ εἰμί φθορά , γίγνομαι πάλιν ὁ σύμπας λόγος , ἐάν οὕτως ἀκούω , τοιοῦτος · ὁ φθείρω μέλλω ἰσχνός μέν ἀεί προηγέομαι ὁ τιτθός , σκληρός δέ καί πλήρης οὐ ἀεί . ἐπίπαν γάρ ἐπί ὁ τοιοῦτος εἰς ἕτερος τις μόριον ὁ φύσις ἐναποτίθημι ὁ περισσός . εἰ γε μήν ἐπί ὁ μήτρα αὐτός διωθέω γίγνομαι καί τότε πάντως ἰσχνός . κατά γάρ ὁ Ἱπποκράτης γνώμη , ὡς ἔοικα , εἰ καί διά ἕτερος τις καί μή διά ὁ ἔνδεια ὁ τροφή ὁ ἐκτρωσμός γίγνομαι , προηγέομαι πάντως ὁ ἰσχνότης ὁ τιτθός διά ὅς λέγω αἰτία , ὥστε ἐάν διά ὑγρότης ὁ κοτυληδών ἀπορρέω ὁ κύημα καί τότε διωθέω αὐτός ὁ φύσις εἰς ἔκκρισις ὁ ῥοπή ὁ αἷμα ἐπί ὁ μήτρα εἰμί καί κατά οὗτος καί ὁ τιτθός ὁ ἔμπροσθεν κατάστασις ἰσχνός γίγνομαι .