galenus.in-hippocratis-aphorismos-commentarii-vii 3.29
Τοῖσι δὲ νεανίσκοισιν αἵματος πτύσιες , φθίσιες , πυρετοὶ ὀξέες , ἐπιληψίαι καὶ τἄλλα νοσήματα , μάλιστα δὲ τὰ προειρημένα . Λεπτομερῶς πάνυ διελθὼν τὰς πρώτας ἡλικίας ἄχρι τῆς τῶν ἡβώντων οὐκ οἶδ’ ὅπως ὑπερέβη τὴν τῶν μειρακίων , ἐν τῷ μεταξὺ τῆς τῶν ἡβώντων καὶ τῶν ἀκμαζόντων οὖσαν . ἀλλ’ ἐκ τῶν εἰρημένων ἔνεστί σοί τι καὶ περὶ ταύτης τεκμήρασθαι , κοινωνούσης μὲν κατὰ πολλὰ ταῖς περιεχούσαις αὐτὴν ἑκατέρωθεν ἡλικίαις , ἴδιον δ’ ἐξαίρετον ἐχούσης ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων τὴν ἐκ ῥινῶν αἱμοῤῥαγίαν , ἧς ἐμνημόνευσεν ἐπὶ τῶν ἐγγὺς τῆς ἥβης . ἄρχεται μὲν γὰρ ἐπιφαίνεσθαι κατ’ ἐκείνην τὴν ἡλικίαν τοῦτο τὸ σύμπτωμα , μάλιστα δ’ ἀκμάζει τοῖς μειρακίοις , εἶθ’ ὑφίησιν ἀνδρουμένους . ἀλλὰ ταύτην τὴν ἡλικίαν ὑπερβὰς ὁ Ἱπποκράτης ἐπὶ τὴν τῶν νεανίσκων ἀφικνεῖται , καὶ πρῶτον μὲν αἵματος πτύσιν καὶ φθίσιν ἔγραψεν , εἶθ’ ἑξῆς πυρετοὺς ὀξεῖς καὶ μετ’ αὐτοὺς ἐπιληψίαν . εἶτ’ ἐπὶ τούτοις ἔφη καὶ τὰ ἄλλα νοσήματα , μάλιστα δὲ τὰ προειρημένα , καλῶς μὲν τοῦτο προσγράψας , ὁρᾶται γὰρ οὕτως ἔχον , ἐλλιπῶς δὲ περὶ τῶν ὀξέων πυρετῶν διελθών . οὐ γὰρ ἁπλῶς ἐχρῆν εἰπεῖν ὀξεῖς καὶ οἵ γε τοῖς παισὶν οὐδὲν ἧττον ὁρῶνται γιγνόμενοι , ἀλλὰ τῶν ὀξέων τριταίους μάλιστα καὶ καύσους . οὗτοι γὰρ χολωδέστατοί τε πυρετῶν ἁπάντων εἰσὶ καὶ πλεῖστοι τοῖς νεανίσκοις γίνονται . διότι καὶ ἡ ξανθὴ χολὴ πλεονάζει κατ’ αὐτὴν τὴν ἡλικίαν , ἐφ’ ἧς αἱ τοιαῦται νόσοι τοῖς ἀκμάζουσι γίνονται . φθίσεις δὲ καὶ πτύσεις αἵματος οὐ κατὰ τὴν φύσιν τῆς ἡλικίας πάσχουσιν , ἀλλὰ κατά τι τῶν συμβεβηκότων αὐτῇ . διὸ καὶ πρόσθεν ἔλεγεν · οἱ πρεσβῦται τῶν νέων τὰ μὲν πλεῖστα νοσέουσιν ἦττον , ἔνθα καὶ ἡμεῖς εἴπομεν ὡς διὰ τὴν ἀκρασίαν τοῖς νέοις , οὐ διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς δυνάμεως τὰ νοσήματα γίγνεται πολλά . κατὰ τοῦτο οὖν καὶ τοῖς νεανίσκοις αἱ τοῦ αἵματος πτύσεις συμβαίνουσιν , ἤτοι διὰ τὸ πληγῆναι καὶ θλασθῆναι καὶ πηδῆσαι καὶ κράξαι σφοδρῶς ἢ διὰ ψύξιν καὶ χαμευνίαν ἢ πλησμονὴν ἤ τι τοιοῦτον . ταῖς δὲ τοῦ αἵματος πτύσεσιν ἕπονται φθίσεις , ὥστε καὶ διὰ ταῦτα νοσήσουσιν οἱ νεανίσκοι κατὰ συμβεβηκὸς , οὐ πρώτως οὐδὲ τῷ λόγῳ τῆς ἡλικίας . ἐπιληψίαι δὲ καίτοι κακῶς διαιτωμένοις αὐτοῖς , ὅμως οὐ γίγνονται πολλαὶ , καὶ θαυμάζω πῶς καὶ ταύτας ἔγραψεν ὁ Ἱπποκράτης αὐτὸς ἐν ἑτέροις , οὐ μόνον ὅτι πλεονάζουσι τοῖς παισὶν εἰπὼν , ἀλλὰ καὶ ὅτι διὰ τοῦτο παιδικὸν ὀνομάζεται τὸ πάθημα καὶ ὅτι κατὰ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡλικίας παύονται . γίνονται μὲν οὖν τισι καὶ τῶν νεανίσκων ἐπιληψίαι πρότερον οὐκ οὖσαι , διὰ τὴν ἐν τῇ διαίτῃ πλημμέλειαν ἣν ἔν τε τοῖς προσφερομένοις ποιοῦνται καὶ ἣν ἐν τοῖς διαπραττομένοις ὑπ’ αὐτῶν ἔργοις , ἔν τε χαμευνίαις καὶ ἡλιώσεσι καὶ χειμῶσι καὶ τοιούτοις . ἀλλ’ αὗταί γε οὐ πολλαί τινές εἰσι καὶ γίγνεται δὲ καὶ ἄλλα τινὰ νοσήματα κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον , ὥστε κάλλιον ἦν ὧδέ πως εἰρῆσθαι τὸν ἀφορισμόν . τοῖς δὲ νεανίσκοις γίνεται μὲν καὶ τἄλλα σχεδὸν ἅπαντα τὰ ῥητὰ κατὰ τὰς ἄλλας ἡλικίας , ἐξαιρέτως δὲ οἵ τε καῦσοι καὶ οἱ τριταῖοι πυρετοί . ἰστέον δὲ ὅτι ἡ ἀκμαστικὴ ἡλικία λε΄ ἔτεσι περιγράφεται , ἡ δὲ παρακμαστικὴ μθ΄ .
Lemmas: ὁ δέ νεανίσκος αἷμα πτύσις , φθίσις , πυρετός ὀξύς , ἐπιληψία καί ἄλλος νόσημα , μάλα δέ ὁ προλέγω . λεπτομερής πάνυ διέρχομαι ὁ πρῶτος ἡλικία ἄχρι ὁ ὁ ἡβάω οὐ οἶδα ὅπως ὑπερβαίνω ὁ ὁ μειράκιον , ἐν ὁ μεταξύ ὁ ὁ ἡβάω καί ὁ ἀκμάζω εἰμί . ἀλλά ἐκ ὁ λέγω ἔνειμι σύ τις καί περί οὗτος τεκμαίρομαι , κοινωνέω μέν κατά πολύς ὁ περιέχω αὐτός ἑκατέρωθεν ἡλικία , ἴδιος δέ ἐξαιρετός ἔχω ἐπί ὁ ἄρσην ὁ ἐκ ῥίς αἱμορραγία , ὅς μνημονεύω ἐπί ὁ ἐγγύς ὁ ἥβη . ἄρχω μέν γάρ ἐπιφαίνω κατά ἐκεῖνος ὁ ἡλικία οὗτος ὁ σύμπτωμα , μάλα δέ ἀκμάζω ὁ μειράκιον , εἶτα ὑφίημι ἀνδρόω . ἀλλά οὗτος ὁ ἡλικία ὑπερβαίνω ὁ Ἱπποκράτης ἐπί ὁ ὁ νεανίσκος ἀφικνέομαι , καί πρῶτος μέν αἷμα πτύσις καί φθίσις γράφω , εἶτα ἑξῆς πυρετός ὀξύς καί μετά αὐτός ἐπιληψία . εἶτα ἐπί οὗτος φημί καί ὁ ἄλλος νόσημα , μάλα δέ ὁ προλέγω , καλός μέν οὗτος προσγράφω , ὁράω γάρ οὕτως ἔχω , ἐλλιπής δέ περί ὁ ὀξύς πυρετός διέρχομαι . οὐ γάρ ἁπλῶς χρή λέγω ὀξύς καί ὁ γε ὁ παῖς οὐδείς ἥσσων ὁράω γίγνομαι , ἀλλά ὁ ὀξύς τριταῖος μάλα καί καῦσος . οὗτος γάρ χολώδης τε πυρετός ἅπας εἰμί καί πολύς ὁ νεανίσκος γίγνομαι . διότι καί ὁ ξανθός χολή πλεονάζω κατά αὐτός ὁ ἡλικία , ἐπί ὅς ὁ τοιοῦτος νόσος ὁ ἀκμάζω γίγνομαι . φθίσις δέ καί πτύσις αἷμα οὐ κατά ὁ φύσις ὁ ἡλικία πάσχω , ἀλλά κατά τις ὁ συμβαίνω αὐτός . διό καί πρόσθεν λέγω · ὁ πρεσβύτης ὁ νέος ὁ μέν πολύς νοσέω ἀίσσω , ἔνθα καί ἐγώ λέγω ὡς διά ὁ ἀκρασία ὁ νέος , οὐ διά ὁ ἀσθένεια ὁ δύναμις ὁ νόσημα γίγνομαι πολύς . κατά οὗτος οὖν καί ὁ νεανίσκος ὁ ὁ αἷμα πτύσις συμβαίνω , ἤτοι διά ὁ πλήσσω καί θλάω καί πηδάω καί κράζω σφοδρός ἤ διά ψῦξις καί χαμευνία ἤ πλησμονή ἤ τις τοιοῦτος . ὁ δέ ὁ αἷμα πτύσις ἕπομαι φθίσις , ὥστε καί διά οὗτος νοσέω ὁ νεανίσκος κατά συμβαίνω , οὐ πρῶτος οὐδέ ὁ λόγος ὁ ἡλικία . ἐπιληψία δέ καίτοι κακός διαιτάω αὐτός , ὅμως οὐ γίγνομαι πολύς , καί θαυμάζω πῶς καί οὗτος γράφω ὁ Ἱπποκράτης αὐτός ἐν ἕτερος , οὐ μόνος ὅτι πλεονάζω ὁ παῖς λέγω , ἀλλά καί ὅτι διά οὗτος παιδικός ὀνομάζω ὁ πάθημα καί ὅτι κατά ὁ μεταβολή ὁ ἡλικία παύω . γίγνομαι μέν οὖν τις καί ὁ νεανίσκος ἐπιληψία πρότερος οὐ εἰμί , διά ὁ ἐν ὁ δίαιτα πλημμέλεια ὅς ἐν τε ὁ προσφέρω ποιέω καί ὅς ἐν ὁ διαπράσσω ὑπό αὐτός ἔργον , ἐν τε χαμευνία καί ἡλίωσις καί χειμών καί τοιοῦτος . ἀλλά οὗτος γε οὐ πολύς τις εἰμί καί γίγνομαι δέ καί ἄλλος τις νόσημα κατά ὁ αὐτός λόγος , ὥστε καλός εἰμί ὧδε πως λέγω ὁ ἀφορισμός . ὁ δέ νεανίσκος γίγνομαι μέν καί ἄλλος σχεδόν ἅπας ὁ ῥητός κατά ὁ ἄλλος ἡλικία , ἐξαιρετός δέ ὁ τε καῦσος καί ὁ τριταῖος πυρετός . οἶδα δέ ὅτι ὁ ἀκμαστικός ἡλικία λεʹ ἔτος περιγράφω , ὁ δέ παρακμαστικός μθʹ .