galenus.in-arteriis-natura-sanguis-contineatur 7
Πρὸς ταῦτ’ οὖν οὐδὲν ἔχοντες λέγειν , ὥσπερ ἐπί τινα βωμὸν ἐλέους καταφεύγουσι τὴν Πυῤῥωνείαν ἀγροικίαν , οὐκ ὀρθῶς ἔχειν φάσκοντες , ὑποβάλλεσθαι διαλεκτικαῖς περιεργίαις ἰατρικὴν θεωρίαν . εἶθ’ ἡμῶν ἐρωτώντων αὖθις αὐτοὺς , εἰ τοῖς ὁμολογουμένοις λήμμασιν ἐπιφέρειν ὁτιοῦν ἔξεστιν , ἢ μέθοδός τίς ἐστι καὶ τέχνη ἡ διδάσκουσα , τίνων ὁμολογηθέντων τί περαίνεται , πρὸς μὲν ταῦτα οὐδὲν ἀποκρίνονται , μάχης δ’ ὑπαρχούσης , τί γὰρ ﻿ δὴ καὶ ἔχουσιν ἀποκρίνασθαι ; νοῦν ἔχειν ἐναργῶς οὐκ ἔστιν οὐδεμία μέθοδος , ἀλλ’ ἔξεστιν ἁπλῶς ἐπιφέρειν ὁτιοῦν τοῖς δοθεῖσι λήμμασιν , ὡς ἔστι μὲν , οὐ χρηστέον δ’ αὐτῷ πρὸς τὰς ἀποδείξεις . ἀλλ’ ἀμφότερα δεινῶς ἄτοπα . τὸ μὲν γὰρ πρότερον εἰ φαῖεν , ὥσπερ οὖν ἤδη τις ἀναισχυντήσας ἀπετόλμησεν εἰπεῖν , ἑξῆς γε ἀκούσονται παρ’ ἡμῶν τοιούτους λόγους , οἵουσπερ κᾀκεῖνος ἤκουσεν . αἱ ἀρτηρίαι διχίτωνές εἰσιν , ἀλλὰ καὶ τὸ αἷμα ξανθόν ἐστιν , οὐκ ἄρα πνεῦμα μόνον , ἀλλὰ καὶ αἷμα περιέχουσιν αἱ ἀρτηρίαι . καὶ γελασάντων γε αὐτῶν , συνείροντες ἡμεῖς ἕτερον ἐπηνέγκαμεν λόγον τοιοῦτον · οἱ κόρακες μέλανές εἰσιν , ἀλλὰ καὶ οἱ κύκνοι λευκοί · οὐκ ἄρα πνεῦμα μόνον ἐν ταῖς ἀρτηρίαις περιέχεται . καὶ πάλιν γελῶντες τρίτον γε τοιοῦτον · τὸ πῦρ θερμόν ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἡ χιὼν ψυχρὰ , καὶ σὺ μωρός · οὐκ ἄρα ἐνδέχεται πνεῦμα μόνον ἐν ταῖς ἀρτηρίαις περιέχεσθαι . ἂν γὰρ ὅλον ἐξῇ τοῖς δοθεῖσι λήμμασιν ὁτιοῦν ἐπιφέρειν , καὶ μηδεμία μέθοδος ᾖ τῆς τοῦ συμπεράσματος εὑρέσεως , τί κωλύει τοιούτους ἐρωτᾶσθαι λόγους ; ἐὰν δ’ ᾖ τις τέχνη καὶ μέθοδος , αἷσπερ ὁτιοῦν διαγινώσκεται , τίνων ὁμολογηθέντων τί περαίνεται , πότερον ὁ μὴ γιγνώσκων αὐτὴν , ἢ ὁ γινώσκων μὲν , μὴ χρώμενος δὲ δοκεῖ σοι σωφρονεῖν μᾶλλον , ἢ ὅστις γινώσκει καὶ κέχρηται ; θαυμάζω δ’ ὑμῶν , ὦ Ἐρασιστράτειοι , πῶς ὑμνοῦντες ἑκάστοτε τὸν Ἐρασίστρατον τά τ’ ἄλλα καὶ ὡς Θεοφράστῳ συνεγένετο , φεύγειν τολμᾶτε τὰς λογικὰς μεθόδους , ὧν χωρὶς οὔτε Θεόφραστος οὔτε Ἀριστοτέλης ἐνεχείρουν τι γράφειν . ταῦτά τινες αὐτῶν μόγις αἰδεσθέντες , ὥσπερ ἐξ ὕπνου βαθέος ἐγερθέντες , οὐκ ἔτ’ ἀγροίκως τε καὶ ἀγρίως , ἀλλ’ ἤδη λογικῶς τε καὶ ἀνθρωπίνως ἐπιγραφέντες ἐπεχείρουν διαλέγεσθαι , καὶ τί , φασὶν , πλέον ἂν περαίνοιτο πρὸς τοῦ λόγου τοῦ , οὐχὶ καὶ αἷμα ἔχουσιν αἱ ἀρτηρίαι καὶ παρὰ καρδίας πληροῦνται πνεύματος , καὶ ἡμεῖς ἤδη μὲν ἔφαμεν αὐτὸ τοῦτο κακῶς ὑμᾶς ἐπιφέρειν · οὐκ ἄρα αἱ ἀρτηρίαι αἷμα περιέχουσιν . μὴ γὰρ τοῦτ’ εἶναι τὸ περαινόμενον , ἀλλὰ τὸ μὴ δύνασθαι συνδραμεῖν εἰς ταὐτὸ , αἷμά τε περιέχεσθαι ταύτας , καὶ παρὰ καρδίας πληροῦσθαι πνεύματος . ἐφεξῆς δέ τοι πάλιν ἐκ τούτου ποτὲ καὶ τὸ περιέχειν αὐτὰς αἷμα συνάγομεν . ἔσται γὰρ ὁ λόγος τοιοῦτος . εἰ αἷμα περιέχουσιν αἱ ἀρτηρίαι , οὐ παρὰ καρδίας πληροῦνται πνεύματος · ἀλλὰ μὴν αἷμα περιέχουσιν αἱ ἀρτηρίαι · οὐκ ἄρα παρὰ καρδίας πληροῦνται πνεύματος . ἐφ’ ᾧ πάλιν εἰ βουληθείημεν , τῶν ἔμπροσθεν ἀναμνήσαντες , αὖθις ἐρωτήσομεν ᾧδε · εἰ αἱ ἀρτηρίαι πλήρεις αἵματος ὑπάρχουσιν , καὶ αὗται σφύζουσι τεταγμένως , καὶ ταῖς ἀπ’ αὐτῶν πεφυκυίαις οὐ κωλύουσιν ὡσαύτως κινεῖσθαι , ἢ διὰ τὸ πληροῦσθαι παρὰ τῆς καρδίας πνεύματος σφύζουσιν , ἢ δι’ ἄλλην αἰτίαν · ἀλλὰ μὴν οὐ τὸ πρῶτον · ἄρα τὸ δεύτερον . ἐφεξῆς δ’ αὖθις ἐρωτήσομεν ᾡδί · ἢ διὰ τὸ πληροῦσθαι τοῦ παρὰ καρδίας πνεύματος αἱ ἀρτηρίαι διαστέλλονται , ἢ ὅτι διαστέλλονται , πληροῦνται · ἀλλὰ μὴν οὐ τὸ πρῶτον · ἄρα τὸ δεύτερον , τῷ εἶναί τινα δύναμιν ἐν τοῖς χιτῶσιν αὐτῶν , ὑφ’ ἧς διαστέλλονται , πᾶν ἕλκεται τὸ συνεχὲς ἐκ παντὸς μέρους αὐτῶν , ὅθεν ἂν ἐγχωρῇ . νοήσαις δ’ ἂν ἔτι μᾶλλον ἐπὶ παραδειγμάτων τὴν διαφορὰν πληρουμένου διαστέλλεσθαι , καὶ διαστελλομένου πληροῦσθαι . οἱ μὲν γὰρ ἀσκοὶ καὶ οἱ θύλακοι πληρούμενοι διαστέλλονται · αἱ φύσαι δὲ τῶν χαλκέων διαστελλόμεναι πληροῦνται . τὰς τοίνυν ἀρτηρίας ὅτι μὲν ἢ κατὰ τὸν πρότερον ἢ κατὰ τὸν δεύτερον τρόπον ἀναγκαῖον πληροῦσθαι , παντὶ δῆλον . ὅπως δ’ ἔχει τἀληθὲς , ἐπιδέδεικται ἡμῖν καὶ δι’ ἄλλων ὑπομνημάτων αὐτάρκως , ἀτὰρ οὐχ ἥκιστα καὶ νῦν πέφανται τὸ διαστελλομένας αὐτὰς ἕλκειν ἐκ παντὸς τοῦ πλησιάζοντος διὰ τῶν περάτων τε καὶ τρημάτων ὅ τι περ ἂν ἑτοιμότατα δύνηται πληρῶσαι τὴν διαστολὴν αὐτῶν . ἢ γὰρ τοῦτο πάντως , ἢ θάτερον · ἐδείχθη δὲ ψεῦδος ἐκεῖνο · δῆλον ὡς τοῦτ’ ἀληθές .
Lemmas: πρός οὗτος οὖν οὐδείς ἔχω λέγω , ὥσπερ ἐπί τις βωμός ἔλεος καταφεύγω ὁ Πυρρώνειος ἀγροικία , οὐ ὀρθός ἔχω φάσκω , ὑποβάλλω διαλεκτικός περιεργία ἰατρικός θεωρία . εἶτα ἐγώ ἐρωτάω αὖθις αὐτός , εἰ ὁ ὁμολογέω λῆμμα ἐπιφέρω ὁστισοῦν ἔξεστι , ἤ μέθοδος τίς εἰμί καί τέχνη ὁ διδάσκω , τίς ὁμολογέω τίς περαίνω , πρός μέν οὗτος οὐδείς ἀποκρίνω , μάχη δέ ὑπάρχω , τίς γάρ ﻿ δή καί ἔχω ἀποκρίνω ; νόος ἔχω ἐναργής οὐ εἰμί οὐδείς μέθοδος , ἀλλά ἔξεστι ἁπλῶς ἐπιφέρω ὁστισοῦν ὁ δίδωμι λῆμμα , ὡς εἰμί μέν , οὐ χράω δέ αὐτός πρός ὁ ἀπόδειξις . ἀλλά ἀμφότερος δεινός ἄτοπος . ὁ μέν γάρ πρότερος εἰ φημί , ὥσπερ οὖν ἤδη τις ἀναισχυντέω ἀποτολμάω λέγω , ἑξῆς γε ἀκούω παρά ἐγώ τοιοῦτος λόγος , οἷος κᾀκεῖνος ἀκούω . ὁ ἀρτηρία διχίτων εἰμί , ἀλλά καί ὁ αἷμα ξανθός εἰμί , οὐ ἄρα πνεῦμα μόνος , ἀλλά καί αἷμα περιέχω ὁ ἀρτηρία . καί γελάω γε αὐτός , συνείρω ἐγώ ἕτερος ἐπιφέρω λόγος τοιοῦτος · ὁ κόραξ μέλας εἰμί , ἀλλά καί ὁ κύκνος λευκός · οὐ ἄρα πνεῦμα μόνος ἐν ὁ ἀρτηρία περιέχω . καί πάλιν γελάω τρίτος γε τοιοῦτος · ὁ πῦρ θερμός εἰμί , ἀλλά καί ὁ χιών ψυχρός , καί σύ μωρός · οὐ ἄρα ἐνδέχομαι πνεῦμα μόνος ἐν ὁ ἀρτηρία περιέχω . ἐάν γάρ ὅλος ἐξέρχομαι ὁ δίδωμι λῆμμα ὁστισοῦν ἐπιφέρω , καί μηδείς μέθοδος εἰμί ὁ ὁ συμπέρασμα εὕρεσις , τίς κωλύω τοιοῦτος ἐρωτάω λόγος ; ἐάν δέ εἰμί τις τέχνη καί μέθοδος , ὅς ὁστισοῦν διαγιγνώσκω , τίς ὁμολογέω τίς περαίνω , πότερος ὁ μή γιγνώσκω αὐτός , ἤ ὁ γιγνώσκω μέν , μή χράω δέ δοκέω σύ σωφρονέω μάλα , ἤ ὅστις γιγνώσκω καί χράω ; θαυμάζω δέ σύ , ὦ Ἐρασιστράτειος , πῶς ὑμνέω ἑκάστοτε ὁ Ἐρασίστρατος ὁ τε ἄλλος καί ὡς Θεόφραστος συγγίγνομαι , φεύγω τολμάω ὁ λογικός μέθοδος , ὅς χωρίς οὔτε Θεόφραστος οὔτε Ἀριστοτέλης ἐγχειρόω τις γράφω . οὗτος τις αὐτός μόγις αἰδέομαι , ὥσπερ ἐκ ὕπνος βαθύς ἐγείρω , οὐ ἔτι ἄγροικος τε καί ἄγριος , ἀλλά ἤδη λογικός τε καί ἀνθρώπινος ἐπιγράφω ἐπιχειρέω διαλέγω , καί τίς , φημί , πολύς ἄν περαίνω πρός ὁ λόγος ὁ , οὐ καί αἷμα ἔχω ὁ ἀρτηρία καί παρά καρδία πληρόω πνεῦμα , καί ἐγώ ἤδη μέν φημί αὐτός οὗτος κακός σύ ἐπιφέρω · οὐ ἄρα ὁ ἀρτηρία αἷμα περιέχω . μή γάρ οὗτος εἰμί ὁ περαίνω , ἀλλά ὁ μή δύναμαι συντρέχω εἰς αὐτός , αἷμα τε περιέχω οὗτος , καί παρά καρδία πληρόω πνεῦμα . ἐφεξῆς δέ τοι πάλιν ἐκ οὗτος ποτέ καί ὁ περιέχω αὐτός αἷμα συνάγω . εἰμί γάρ ὁ λόγος τοιοῦτος . εἰ αἷμα περιέχω ὁ ἀρτηρία , οὐ παρά καρδία πληρόω πνεῦμα · ἀλλά μήν αἷμα περιέχω ὁ ἀρτηρία · οὐ ἄρα παρά καρδία πληρόω πνεῦμα . ἐπί ὅς πάλιν εἰ βούλομαι , ὁ ἔμπροσθεν ἀναμιμνῄσκω , αὖθις ἐρωτάω ὧδε · εἰ ὁ ἀρτηρία πλήρης αἷμα ὑπάρχω , καί οὗτος σφύζω τεταγμένως , καί ὁ ἀπό αὐτός φύω οὐ κωλύω ὡσαύτως κινέω , ἤ διά ὁ πληρόω παρά ὁ καρδία πνεῦμα σφύζω , ἤ διά ἄλλος αἰτία · ἀλλά μήν οὐ ὁ πρῶτος · ἄρα ὁ δεύτερος . ἐφεξῆς δέ αὖθις ἐρωτάω ὁͅδίς · ἤ διά ὁ πληρόω ὁ παρά καρδία πνεῦμα ὁ ἀρτηρία διαστέλλω , ἤ ὅτι διαστέλλω , πληρόω · ἀλλά μήν οὐ ὁ πρῶτος · ἄρα ὁ δεύτερος , ὁ εἰμί τις δύναμις ἐν ὁ χιτών αὐτός , ὑπό ὅς διαστέλλω , πᾶς ἕλκω ὁ συνεχής ἐκ πᾶς μέρος αὐτός , ὅθεν ἄν ἐγχωρέω . νοέω δέ ἄν ἔτι μάλα ἐπί παράδειγμα ὁ διαφορά πληρόω διαστέλλω , καί διαστέλλω πληρόω . ὁ μέν γάρ ἀσκός καί ὁ θύλακος πληρόω διαστέλλω · ὁ φῦσα δέ ὁ χαλκεύς διαστέλλω πληρόω . ὁ τοίνυν ἀρτηρία ὅτι μέν ἤ κατά ὁ πρότερος ἤ κατά ὁ δεύτερος τρόπος ἀναγκαῖος πληρόω , πᾶς δῆλος . ὅπως δέ ἔχω ἀληθής , ἐπιδείκνυμι ἐγώ καί διά ἄλλος ὑπόμνημα αὔταρκος , ἀτάρ οὐ ἦκα καί νῦν φαίνω ὁ διαστέλλω αὐτός ἕλκω ἐκ πᾶς ὁ πλησιάζω διά ὁ πέρας τε καί τρῆμα ὅς τις περ ἄν ἑτοῖμος δύναμαι πληρόω ὁ διαστολή αὐτός . ἤ γάρ οὗτος πάντως , ἤ ἕτερος · δείκνυμι δέ ψεῦδος ἐκεῖνος · δῆλος ὡς οὗτος ἀληθής .