galenus.de-victu-attenuante 7
Κύαμοι δὲ ῥυπτικὸν μὲν ἔχουσί τι καὶ αὐτοὶ κριθῶν [ δὲ ] οὐδὲν ἧττον , ἀλλ’ οὔτε πέττονται ῥᾳδίως καὶ φυσώδεις ἱκανῶς εἰσιν , ὥστε πολὺ βέλτιον τοὺς πισσοὺς ἐσθίειν · ἀμείνους γὰρ εἰς ἅπαντα κυάμων . ﻿ ὦχροι δὲ καὶ δόλιχοι καὶ φάσηλοι πολὺ καὶ τῶν κυάμων μοχθηρότεροι . οὐ μὴν οἵ γε φακοὶ φαῦλοι τὰ πάντα καίτοι παχὺν ὑποτρέφοντες χυμόν , ἀλλ’ ὥστε χρῆσθαί τινα μὴ παρόντος τῶν ἐπιτηδείων ἐδεσμάτων τινός · ὅμοιοι δὲ καὶ οἱ θέρμοι ταῖς φακοῖς , πλὴν ἧττον ξηραίνουσιν . ἐρέβινθοι δὲ φυσῶδες μέν ἐστι καὶ δύσπεπτον καὶ περιττωματικὸν ἔδεσμα , πρὸς μέντοι τὴν οὔρησιν ἐπιτήδειοι , καί τι καὶ ῥυπτικὸν ἔχουσιν . ὄροβοι δὲ βοῶν μᾶλλον ἢ ἀνθρώπων ἔδεσμα , τμητικὴν μέντοι δύναμιν ἔχουσιν , ὥστε καὶ σκευάζεται δι’ αὐτῶν φάρμακον οὐδενὸς ἧττον ἐκκαθαῖρον τὰ κατὰ θώρακα . βούκερας δὲ καὶ τῆλις — ἑκατέρως γὰρ ὀνομάζεται — λαμβάνεται μὲν οὐ κακῶς καὶ πρὸ τῶν σιτίων ὑπαγωγῆς ἕνεκα γαστρὸς ἅμα τῷ γάρῳ , προσφέρονται δὲ καί τινες καὶ τὸν χυλὸν αὐτῆς μετὰ μέλιτος ὡς καὶ θερμαίνειν καὶ ῥύπτειν δυνάμενον · καὶ ἔστι μὲν ἐς ἄμφω ταῦτα ἀγαθή , φυλάττεσθαι δ’ ἐπὶ πλέον ταύτῃ χρῆσθαι · κεφαλαλγὴς γάρ ἐστι . καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ τοῖς οὕτω προσλαμβανομένοις ὑπαγωγῆς ἕνεκα γαστρὸς ὀλιγίστοις χρῆσθαι προσῆκε · φυσώδη γὰρ αὐτῶν ἐστι τὰ πλεῖστα καὶ δύσπεπτα , καθάπερ καὶ οἱ θέρμοι καὶ οἱ ὦχροι καὶ οἱ φάσηλοι . τὰ δὲ Δαμασκηνὰ κοκκύμηλα δι’ ὑδρομέλιτος ἕψοντα προεσθίειν ἄμεινον , ὅτῳ λεπτυνούσης ἐστὶ χρεία διαίτης · τούτων δ’ ἔτι μᾶλλον ὑπάγει γαστέρα τὰ ἀπὸ τῆς Ἰβηρίας · καὶ μὲν δὴ καὶ οἱ θαλάττιοι τῶν ἐχίνων καὶ οἱ τῶν κογχαρίων ἁπάντων ζωμοὶ καὶ οἱ τῶν παλαιῶν ἀλεκτρυόνων ὑπάγουσί θ’ ἅμα γαστέρα καὶ εἰς οὐδὲν βλάπτουσι τὸν λεπτυνούσῃ διαίτῃ χρῆσθαι προῃρημένον . μελίνη δὲ καὶ κέγχρος ἔλυμός τε καὶ εἴ τι τοιοῦτον ἕτερον οὔτ’ εὔχυμα καὶ δυσώδη καὶ δύσπεπτα , ξηραίνει δ’ ἱκανῶς καὶ τὰ τῆς γαστρὸς ῥεύματα καὶ σύμπαν οὐχ ἥκιστα τὸ σῶμα . σκευάζεται δὲ κἀκ τῶν καλουμένων λοβῶν ἔτνος , οἵπερ δὴ καὶ κηπεύονται , παραπλησίως τῷ κυαμίνῳ · καὶ χρὴ καὶ τοῦτο γινώσκειν παχύχυμόν τε καὶ φλεγματικὸν ὑπάρχον , ἧττον μέντοι κυάμων εἰσὶ φυσώδεις οἱ λοβοὶ καὶ τὸ ῥυπτικὸν ὅπερ τούτοις ὑπάρχει τοῖς λοβοῖς οὐ πρόσεστι . τί δ’ ἂν ἔτι περὶ τῶν ἄλλων σπερμάτων λέγοιμι τῶν μοχθηρῶν , ἃ καὶ πρὸ τῆς ἡμετέρας παραινέσεως ἅπαντες ἤδη φεύγουσιν ; ἀρκεῖ γὰρ κατὰ πάντων εἰπεῖν ὡς κριθαὶ μὲν εἰς λεπτύνουσαν δίαιταν ἄλυποι παρὰ πάντα τὰ σιτηρὰ ἐδέσματα , δεύτεροι δ’ οἱ ἐκ τῶν πυρῶν ἄρτοι κριβανῖται · τῶν δ’ ἄλλων ἀπέχεσθαι πειρᾶσθαι , πλὴν εἰ μὴ διὰ μακροῦ πισσῶν ἢ φακῆς γεύεσθαι δή τις ἐθέλοι ἢ χόνδρου .
Lemmas: κύαμος δέ ῥυπτικός μέν ἔχω τις καί αὐτός κριθή [ δέ ] οὐδείς ἥσσων , ἀλλά οὔτε πέσσω ῥᾴδιος καί φυσώδης ἱκανός εἰμί , ὥστε πολύς ἀγαθός ὁ πισσός ἐσθίω · ἀγαθός γάρ εἰς ἅπας κύαμος . ﻿ ὦχρος δέ καί δόλιχος καί φάσηλος πολύς καί ὁ κύαμος μοχθηρός . οὐ μήν ὁ γε φακός φαῦλος ὁ πᾶς καίτοι παχύς ὑποτρέφω χυμός , ἀλλά ὥστε χράω τις μή πάρειμι ὁ ἐπιτήδειος ἔδεσμα τις · ὅμοιος δέ καί ὁ θέρμος ὁ φακός , πλήν ἥσσων ξηραίνω . ἐρέβινθος δέ φυσώδης μέν εἰμί καί δύσπεπτος καί περισσωματικός ἔδεσμα , πρός μέντοι ὁ οὔρησις ἐπιτήδειος , καί τις καί ῥυπτικός ἔχω . ὄροβος δέ βοῦς μάλα ἤ ἄνθρωπος ἔδεσμα , τμητικός μέντοι δύναμις ἔχω , ὥστε καί σκευάζω διά αὐτός φάρμακον οὐδείς ἥσσων ἐκκαθαίρω ὁ κατά θώραξ . βούκερας δέ καί τῆλις — ἑκάτερος γάρ ὀνομάζω — λαμβάνω μέν οὐ κακός καί πρό ὁ σιτίον ὑπαγωγή ἕνεκα γαστήρ ἅμα ὁ γάρον , προσφέρω δέ καί τις καί ὁ χυλός αὐτός μετά μέλι ὡς καί θερμαίνω καί ῥύπτω δύναμαι · καί εἰμί μέν εἰς ἄμφω οὗτος ἀγαθός , φυλάσσω δέ ἐπί πολύς οὗτος χράω · κεφαλαλγής γάρ εἰμί . καί ὁ ἄλλος δέ ὁ οὕτως προσλαμβάνω ὑπαγωγή ἕνεκα γαστήρ ὀλίγιστος χράω προσήκω · φυσώδης γάρ αὐτός εἰμί ὁ πολύς καί δύσπεπτος , καθά καί ὁ θέρμος καί ὁ ὦχρος καί ὁ φάσηλος . ὁ δέ Δαμασκηνόν κοκκύμηλον διά ὑδρόμελι ἕψω προεσθίω ἀγαθός , ὅστις λεπτύνω εἰμί χρεία δίαιτα · οὗτος δέ ἔτι μάλα ὑπάγω γαστήρ ὁ ἀπό ὁ Ἰβηρία · καί μέν δή καί ὁ θαλάσσιος ὁ ἐχῖνος καί ὁ ὁ κογχάριον ἅπας ζωμός καί ὁ ὁ παλαιός ἀλεκτρυών ὑπάγω τε ἅμα γαστήρ καί εἰς οὐδείς βλάπτω ὁ λεπτύνω δίαιτα χράω προλέγω . μελίνη δέ καί κέγχρος ἔλυμος τε καί εἰ τις τοιοῦτος ἕτερος οὔτε εὔχυμος καί δυσώδης καί δύσπεπτος , ξηραίνω δέ ἱκανός καί ὁ ὁ γαστήρ ῥεῦμα καί σύμπας οὐ ἦκα ὁ σῶμα . σκευάζω δέ ἐκ ὁ καλέω λοβός ἔτνος , ὅς δή καί κηπεύω , παραπλήσιος ὁ κυάμινος · καί χρή καί οὗτος γιγνώσκω παχύχυμος τε καί φλεγματικός ὑπάρχω , ἥσσων μέντοι κύαμος εἰμί φυσώδης ὁ λοβός καί ὁ ῥυπτικός ὅς οὗτος ὑπάρχω ὁ λοβός οὐ πρόσειμι . τίς δέ ἄν ἔτι περί ὁ ἄλλος σπέρμα λέγω ὁ μοχθηρός , ὅς καί πρό ὁ ἡμέτερος παραίνεσις ἅπας ἤδη φεύγω ; ἀρκέω γάρ κατά πᾶς λέγω ὡς κριθή μέν εἰς λεπτύνω δίαιτα ἄλυπος παρά πᾶς ὁ σιτηρός ἔδεσμα , δεύτερος δέ ὁ ἐκ ὁ πυρός ἄρτος κριβανίτης · ὁ δέ ἄλλος ἀπέχω πειράω , πλήν εἰ μή διά μακρός πίσσα ἤ φακῆ γεύω δή τις ἐθέλω ἤ χόνδρος .