galenus.de-victu-attenuante 12
Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ τούτων αὐτάρκως διῄρηται , λείποιτ’ ἄν ἔτι καὶ περὶ μέλιτος καὶ οἴνου καὶ γάλακτος διελθεῖν , καὶ πρῶτόν γε περὶ μέλιτος , ἐπειδὴ μόνον ὡς ἔπος εἰπεῖν τῶν γλυκέων [ καὶ ] οὐκ ἐδεσμάτων μόνον ἀλλὰ καὶ πομάτων ἀκριβῶς λεπτοῦ τὴν σύστασιν χυμοῦ γεννητικὸν ὑπάρχει . τῶν γὰρ οἴνων οἳ ἂν ὦσι γλυκεῖς ἱκανῶς ἅπαντες παχέος αἵματός εἰσι γεννητικοί · καὶ γὰρ μέλανές εἰσιν οὗτοι καὶ παχεῖς τὴν σύστασιν · ἔτι δὲ μᾶλλον τῶν οἴνων τὸ σίραιον ὀνομαζόμενον · ἔστι δὲ τοῦτο γλεῦκος ἐπὶ πλεῖστον ἑψημένον . οἶδα δέ τινας οὕτως ὀνομάζοντας καὶ τὸ τῶν ἰσχάδων ἀφέψημα · ἔστι δὲ καὶ τοῦτο παραπλήσιον μοχθηρῷ μέλιτι καὶ αὐτό τινα δύναμιν ἔχει τμητικήν , ἀλλ’ ἀπολείπεται μέλιτος οὐκ ὀλίγον , καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον αἱ ἰσχάδες αὐταί , τὰ δὲ σῦκα πολὺ καὶ τούτων ἔτι μᾶλλον , ὥστ’ ἐκπεπτωκέναι τῆς λεπτυνούσης ἰδέας . ὅσα μὲν οὖν πέπονα σῦκα , τῆς μέσης ὕλης τῶν ἐδεσμάτων ἐστίν , ἣν οὔτε λεπτύνειν οὔτε παχύνειν ἱκανῶς τοὺς χυμοὺς εἰπεῖν ἐγχωρεῖ · τὰ δ’ ἄλλα πάντα τῆς μέσης ἐστὶ κατωτέρω · παχύχυμά τε γάρ ἐστι καὶ ψυχρὰ καὶ δύσπεπτα καὶ φυσώδη τὰ μηδέπω καλῶς πέπειρα , καθάπερ ὁ γλεύκινος οἶνος · ἓν δ’ αὐτοῖς ἀγαθὸν ὑπάρχει τὸ ταχέως διεξιέναι καὶ ταύτῃ σμικρὰ βλάπτειν . καὶ μὲν δὴ καὶ σταφυλαὶ γλυκεῖαι τῆς αὐτῆς εἰσι φύσεως , καὶ μᾶλλον ἔτι τούτων αὐτῶν φοινίκων βάλανοι · αἱ μὲν γὰρ κατὰ τὴν Ἀλεξάνδρειαν καὶ Κύπρον καὶ Φοινίκην καὶ Λυκίαν καὶ Κιλικίαν οὐδὲ τὴν ἀπόθεσιν ὑπομένουσιν , ἀλλ’ ὡς ὀπῶραι μᾶλλον ἐσθίονται διὰ περιττὴν ὑγρότητα σηπόμεναι ῥᾳδίως · τῶν δ’ ἄλλων τῶν εἰς ἀπόθεσιν ἐσκευασμένων ἐλάττων μὲν ἡ βλάβη , παχὺς δ’ οὐδὲν ἧττον καὶ τούτων ὁ χυμός , ὥστε φυλάττεσθαι χρὴ τὴν ἐδωδὴν αὐτῶν ἐν τοῖς εἰρημένοις πάθεσιν . Ἥκιστα δ’ ἂν ὑπίδοιτό τις οἴνους παχεῖς ὅσοι καθαροὶ καὶ διαυγεῖς εἰσι καὶ τὴν χροιὰν ὠχροὶ καὶ ξανθοί · λευκὸν δ’ οὐδ’ ἂν εὕροις οἶνον ἅμα καὶ γλυκύν , ὥσπερ οὐδὲ τῶν ξανθῶν αὐτῶν σφόδρα γλυκύν . εἰσὶ δὲ σύμπαντες οἱ τοιοῦτοι οἶνοι μέσου τὴν σύστασιν χυμοῦ γεννητικοί . οἱ μὲν γὰρ παχεῖς θ’ ἅμα καὶ μέλανες καὶ γλυκεῖς παχέος αἵματος πληροῦσι τὰς φλέβας , οἱ δὲ λευκοὶ καὶ λεπτοὶ τέμνουσί τε τοὺς 〈 παχεῖς 〉 χυμοὺς καὶ καθαίρουσι δι’ οὔρων τὸ αἷμα , μέσοι δ’ αὐτῶν ὄντες τὴν ἰδέαν οἱ ξανθοί θ’ ἅμα καὶ γλυκεῖς καὶ διαυγεῖς μέσοι πώς εἰσι καὶ τὴν δύναμιν , οὔτε παχύνοντες τοὺς χυμοὺς τοῖς μέλασιν ὁμοίως οὔτ’ εἰς οὔρησιν ὁρμῶντες ὡς οἱ λευκοί . εἰσὶ δὲ † οὐ πολλοὶ καθ’ ἕκαστον ἔθνος , ἀλλ’ ἐπιφανεῖς ἐξ αὐτῶν ὅ τ’ Ἀριούσιος καὶ ὁ Λέσβιος καὶ ὁ Φαλερῖνος καὶ ὁ Τμωλίτης καὶ ὁ Θηραῖος , οἷς τεκμαιρόμενος καὶ τοὺς ὁμοίους ἐκλέγεσθαι · χρηστὸν γὰρ οἱ τοιοῦτοι πάντες αἷμα καὶ σύμμετρον τῷ πάχει γεννῶσι χυμόν . ὄντες δ’ αὐτῶν οἱ πλεῖστοι εὐώδεις καὶ θερμότεροι τῶν ἄλλων οἴνων εὐλόγως ἅπτονται τῆς κεφαλῆς , καὶ ταύτῃ φυλακτέον τοῖς τε κεφαλαίᾳ κάμνουσι καὶ ἡμικρανίᾳ καὶ τοῖς ἄλλως κεφαλαλγοῦσιν ἐπιλήπτοις τε καὶ μανιώδεσι καὶ συλλήβδην εἰπεῖν οἷς πέπονθεν ἡ κεφαλή . τὰ δὲ κατὰ θώρακα καὶ πνεύμονα χωρὶς πυρετοῦ πάθη πάντα τὰ χρόνια μεγάλως ὑπὸ τῶνδε τῶν οἴνων ὀνίναται καὶ μάλισθ’ ὅσα διὰ πτυσμάτων ἐκκαθαίρεται [ δέονται ] · δεῖται γὰρ οὐ τέμνεσθαι μόνον καὶ θερμαίνεσθαι τὰ μέλλοντα καλῶς ἀποπτυσθῆναι , ἀλλὰ καὶ μετρίως ὑγραίνεσθαι · ὡς τά γε περαιτέρω τοῦ καιροῦ ξηρὰ καὶ γλίσχρα πτύσματα καὶ βῆχας ἐγείρει σφοδρὰς τῷ βιαίῳ τῆς διεξόδου καὶ κίνδυνον ἐπάγει ῥήξεως ἀγγείου . ταῦτ’ ἄρα καὶ οἱ παχεῖς τῶν οἴνων καὶ γλυκεῖς τῷ μόνιμον ἔχειν τὴν ὑγρότητα διὰ τὸ πάχος , ὅταν ἅμα λεπτύνουσι φαρμάκοις προσφέρωνται , χρηστοὶ τοῖς κατὰ θώρακα καὶ πνεύμονα πάθεσιν ὑπάρχουσιν · ἀλλ’ οὔτ’ αὐστηρᾶς οὔτε στρυφνῆς οὔθ’ ὅλως στυφούσης αὐτοῖς χρὴ μετεῖναι δυνάμεως , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ μελιτῶδες μᾶλλον ἐν ὀσμῇ καὶ γεύσει καὶ τῇ συμπάσῃ δυνάμει προσεληλυθέναι . τοιοῦτός ἐστιν ὁ ἀπὸ τῆς Παμφυλίας οἶνος ὁ καὶ Σκυβελίτης ὀνομαζόμενος · ἀρκεῖ γὰρ οἷον κανόνα καὶ σκοπὸν τοῦτον ἔχειν εἰς τοὺς ὁμοίους ἅπαντας · ἄριστος μὲν γὰρ οὗτος τῶν ὁμογενῶν , μὴ παρόντος δ’ αὐτοῦ καὶ Θηραίῳ χρήσαιτ’ ἄν τις καὶ προτρόπῳ καὶ σιραίῳ καὶ Καρυΐνω . μέλανος δ’ οἴνου γλυκέος ἅμα καὶ αὐστηροῦ παράδειγμα τὸν ἐκ τῆς Κιλικίας οἶνον ἔχοις ἄν , ὃν † ὀνοβάστην ὀνομάζουσιν · ἄχρηστος δ’ οὗτος ἅπασίν ἐστι τοῖς κατὰ θώρακα καὶ πνεύμονα πάθεσιν ὑπὲρ ὧν ὁ λόγος ἐνέστηκε καὶ ἔτι μᾶλλον ὅσοι στρυφνοὶ μὲν ἐπιφανῶς εἰσι , γλυκύτητος δ’ ἢ οὐδόλως ἢ παντάπασιν ἀμυδρῶς μετέχουσιν . ἄδοξοι δ’ οἱ τοιοῦτοι πάντες εἰσὶ καὶ διὰ τοῦτο λανθάνουσι τοὺς πολλοὺς καίτοι πολλαχόθι γεννώμενοι τῷ μήτε τοῖς ﻿ ἐμπόροις λυσιτελεῖν [ ἐξ ] αὐτοὺς ὠνεῖσθαι μήθ’ ὑπὸ τῶν κεκτημένων σπουδάζεσθαι [ πιπράσκεσθαι ] · στρυφνὸν γὰρ ἅμα καὶ παχὺν οἶνον μέλανα τίς ἂν ἢ εἰς συμπόσιον παρασκευάσειεν ἢ εἰς γάμους ἢ εἰς θεῶν θυσίαν ἢ εἰς ἄλλην τιν’ εὐφροσύνην ; καὶ γὰρ πλήσμιοι καὶ βραδύποροι καὶ τὰς δια χωρήσεις ἐπέχουσιν ἀμφοτέρας , τάς τε κατὰ γαστέρα καὶ οὐχ ἧττον αὐτῶν τὰς ἐπὶ κύστιν [ καὶ μεσάραιον ] , κἀπὶ πλεῖστον ἐν τοῖς ὑποχονδρίοις μένουσι καὶ ῥᾳδίως ἀποξύνονται καὶ εἰς ἔμετον χωροῦσι , μόνοις δ’ εἰσὶν ἐπιτήδειοι τοῖς κατὰ γαστέρα ῥεύμασιν οὐδὲ τούτοις εἰς κόρον πινόμενοι . τοιοῦτος οἶνος 〈 οὐκ ὀλίγος 〉 ἐν Αἰγαῖς ταῖς Αἰολίσι γεννᾶται ἐν τῷ πεδίῳ καί τις ὅμοιος ἕτερος αὐτῷ κατὰ τὴν ἀστυγείτονα πόλιν Περγάμου Περπερίναν , καὶ πίνουσιν οἱ μὲν ἐπιχώριοι πάντες αὐτοὺς ὑπὸ συνηθείας ἀλύπως · καὶ γὰρ καὶ καταπαύουσιν ἐν τῷ προσήκοντι μέτρῳ τὴν πόσιν · οὐκ ἀλύπως δ’ οἵ τ’ ἀήθεις ἅπαντες καὶ ὅσοι περαιτέρω τοῦ μέτρου προσφέρονται . τρέφουσι δ’ οὗτοι φανερῶς τὰ σώματα τῶν πινόντων , καὶ οἶδά τινας τῶν ἐπιχωρίων νεανίσκων τῶν ἀμφὶ παλαίστραν ἐχόντων εἰς εὐεξίαν αὐτοῖς προσχρωμένους οὐδὲν ἧττον χοιρείων κρεῶν ἐδωδῆς . Ἀλλὰ γὰρ οὗτοι ἐναντιώτατοι τῇδε τῇ διαίτῃ , καὶ οὐ χρὴ μέμφεσθαι τὸν λόγον ὡς ἄλλα μὲν ἐπαγγειλάμενον , ἄλλα δὲ διδάσκειν ἐπιχειροῦντα · χρὴ γὰρ οὐ τὰ λεπτύνοντα μεταδιώκειν μόνον ἀλλὰ καὶ φεύγειν τὰ παχύνοντα τὸν λεπτυνούσῃ διαίτῃ καλῶς χρήσασθαι προαιρούμενον . οὕτω τοι καὶ αὐτὴν ὅλην τὴν ἰατρικὴν οὐχ ὑγιεινῶν μόνον ἀλλὰ καὶ νοσωδῶν ἐπιστήμην εἶναί φαμεν , καὶ οὐχ ἧττόν γε νοσωδῶν ἢ ὑγιεινῶν · καὶ γὰρ οὐδ’ 〈 ἂν 〉 βλάπτοιτό τις ἧττον ἐκ τοῦ περιπίπτειν τοῖς νοσώδεσιν ἢ ἀπέχεσθαι τῶν ὑγιεινῶν . ἁπάντων οὖν ἐπιστήμην ἔχειν προσήκει τὸν καλῶς θατέρῳ γένει προσχρησόμενον , ἀλλὰ τῶν μὲν πρώτων τε καὶ δι’ † αὐτὴν 〈 ***** 〉 αἱρετὴν · ἔστι δὲ καὶ τρίτον τι γένος 〈 μέσον 〉 ἀμφοῖν , ὃ μήτ’ ὠφελεῖ μήτε βλάπτει , καὶ χρὴ τοῦτο γινώσκειν οὔτ’ εἰς αἵρεσιν ὑγιεινὸν οὔτ’ εἰς βλάβην νοσῶδες · ἀλλ’ εἰ μὲν παρείη ποτέ , [ καὶ ] 〈 μὴ 〉 μάτην αὐτὸ φύγωμεν ὡς βλάπτον , εἰ δ’ ἀπείη , μὴ μάτην αὐτὸ ζητῶμεν ὡς ὠφελοῦν . ἐν τούτῳ τῷ γένει καὶ πρὸς τοὺς κάμνοντάς εἰσι χάριτες τοῖς ἰατροῖς · τὸ μὲν γὰρ βλαβερὸν αἰτοῦσιν αὐτοῖς οὐκ ἄν τις συγχωρήσειεν , ὥσπερ οὐδ’ εἰ φύγοιεν τὸ συμφέρον , τὰ δ’ οὐδέτερα καὶ φεύγουσι καὶ διώκουσι τοῖς κάμνουσι συγχωρητέον σκοπὸν ἐν αὐτοῖς οὐ τὴν ὠφέλειαν ἢ τὴν βλάβην ὥσπερ ἐν τοῖς ὑγιεινοῖς τε καὶ νοσώδεσιν , ἀλλὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κάμνοντος ποιούμενον . ἔστι δ’ οὐχ ἁπλῶς μία φύσις ἐδεσμάτων ἢ πομάτων ἢ ὅλως διαιτημάτων ὑγιεινὴ καὶ νοσώδης καὶ οὐδετέρα , ἀλλ’ ἐν τῷ πρός τι πάντα τὰ τοιαῦτα λέγεται · ὧν οὖν ἐμνημόνευσα κατ’ ἀρχὰς τοῦδε τοῦ λόγου νοσημάτων , ὑγιεινὴ μὲν ἡ λεπτύνουσα δίαιτα , νοσώδης δ’ ἡ παχύνουσα , μέση δ’ ἀμφοῖν ᾗ μηδέτερον ὑπάρχει σαφῶς , ἀλλ’ ὡς ἂν διακείμενα παραλάβῃ τὰ ἐν τῷ σώματι , τοιαῦτα φυλάττει . Καὶ δὴ τούτων οὕτως ἐχόντων αὖθις ἐπὶ τὸ προκείμενον ἰτέον . ἐν δὲ τῷ καθόλου γνωστέον , ὥσπερ ἐπὶ θώρακός τε καὶ πνεύμονος οἱ γλυκεῖς τῶν οἴνων ἅμα τινὶ τῶν λεπτυνόντων φαρμάκων ἐκκαθαίρουσι τοὺς παχεῖς καὶ γλίσχρους χυμοὺς καὶ φλεγματώδεις , οὕτως ἐν οἷς ἧπαρ ἢ σπλὴν μέγας ὑπάρχει , μείζονα τὴν ἀπ’ αὐτῶν βλάβην τῆς ὠφελείας γίνεσθαι · ἀθρόα γὰρ ἐπὶ τῶν σπλάγχνων τούτων ὁλκὴ τῶν εἰς τὴν κοιλίαν καταποθέντων γίνεται , καὶ ταύτῃ σφηνοῦται ταχέως ἐν τοῖς πέρασι τῶν ἀγγείων καὶ μᾶλλον καθ’ ἧπαρ , ἔνθα συνάπτουσιν αἱ ἀπὸ τῶν πυλῶν φλέβες ταῖς ἀπὸ τῆς κοίλης . οὔτ’ οὖν φλεγμαίνουσιν οὔτε σκιρρουμένοις οὔτ’ ἐμπεφραγμένοις τὰ στενὰ στόματα τῶν ἀγγείων τοῖς σπλάγχνοις οὐδὲν τῶν γλυκέων ἐπιτήδειον , οὐδ’ οὖν οὐδ’ αὐτὸ τὸ μέλι καίτοι τμητικῆς ὑπάρχον δυνάμεως , ἀλλὰ καὶ τούτου τὸ σφοδρὸν τῆς γλυκύτητος ὄξους ἐπιμιξίᾳ κολάζουσι . καὶ οὕτως ἂν εἴη σοι καὶ λόγῳ καὶ πείρᾳ βασανίζοντι τῶν εἰς λεπτύνουσαν δίαιταν ἐπιτηδειότατον τὸ ὀξύμελι · τό τε γοῦν φαρμακῶδες ὅ τισιν ὑπάρχει τῶν λυσιτελούντων τούτῳ οὐ πρόσεστιν οὔτε κακόχυμόν ἐστιν οὔτε κακοστόμαχον οὔτ’ ἄλλην ἀτοπίαν ἔχον οὐδεμίαν . εἰ δὲ καὶ σκιλλητικὸν εἴη τὸ ὄξος , οὕτω μὲν ἂν οὐ διαιτημάτων μόνον ἀλλὰ καὶ φαρμάκων ἁπάντων ὑπάρχοι τμητικώτερον , καὶ προσήκει τοιούτῳ οἴνῳ χρῆσθαι καὶ ὄξει τοὺς ἄκρως τέμνειν καὶ λεπτύνειν βουλομένους ὅσον ἐν τῷ σώματι παχὺ καὶ γλίσχρον καὶ φλεγματῶδες ὑποτρέφεται περίττωμα , ὡς ἔγωγε μυρίους οἶδα τἆλλα μὴ πάνυ καλῶς διαιτωμένους ὑγιεῖς εἰς τέλος γενομένους ἐπὶ τῷ διὰ τῆς σκίλλης ὄξει τε καὶ οἴνῳ . οὐ μὴν τούτου γ’ ἕνεκα καὶ αὐτὸν χρὴ τῶν ἄλλων ἁπάντων ἀμελεῖν , ἀλλὰ γυμνασίοις τε χρῆσθαι τοῖς προσήκουσι καὶ τὰς τῶν εἰρημένων ἐδεσμάτων ποιότητάς τε καὶ ποσότητας ἀκριβῶς παραφυλάττειν · ἄμεινον γὰρ οἶμαι διὰ πάντων τῶν ὠφελούντων ἰόντα θᾶττον ἐπιτυχεῖν τοῦ τέλους ἢ τοῖς χρηστοῖς τὰ πονηρὰ μιγνύντα μέχρι τέλους νοσηλεύεσθαι . Καὶ μὲν δὴ καὶ ὁ τοῦ γάλακτος ὀρρὸς ἐκ τῶν λεπτυνόντων ἐστὶ πρὸς τῷ ὑπάγειν τὴν γαστέρα · χρῆσθαι τοίνυν αὐτῷ πολλάκις ἔκ τινων διαστημάτων ἁρμόττει · τὸ μέντοι γάλα παχύνει πως ἤδη καὶ τούτου μᾶλλον οἱ τυροί , καὶ χρὴ φυλάττεσθαι τυρῶν ἐδωδὴν τοῖς λεπτυνούσῃ διαίτῃ χρῆσθαι προῃρημένοις · ἔστι γὰρ τῶν ἐσχάτως παχυνόντων ὥσπερ βολβοὶ καὶ κοχλίαι καὶ τὰ ὄσπρια πάντα καὶ ἐγκέφαλοι καὶ τῶν σπλάγχνων ἧπάρ τε καὶ σπλὴν καὶ νεφροί . ταῦτ’ οὖν δὴ φυλάττεσθαι παραινῶ καὶ πρὸ τούτων τοὺς μύκητας καὶ τῶν ᾠῶν τὰ ἑφθά · τὰ γὰρ ῥοφητὰ καλούμενα μετρίως παχύνει , καθάπερ καὶ τὸ διὰ χόνδρου ῥόφημα προσλαβὸν οὐκ ἀνήθου μόνον ἢ πράσου ἀλλὰ καί τινος τῶν ἀξιολόγως τεμνόντων οἷον ὑσσώπου καὶ γλήχωνος καὶ θύμβρας καὶ πεπέρεως καὶ θύμου · ἀλλὰ πεπέρεως μὲν λεπτὸν ἐπιπάττειν αὐτῷ , τὰ δ’ ἄλλα συνεψεῖν . καὶ μὲν δὴ καὶ εἴ ποτε δεήσειε γάλακτι χρῆσθαι , καὶ τοῦτο διά τινος τῶν τοιούτων ἑψείσθω · μέλιτι δὲ μιγνύμενον γάλα τοῖς μὲν κατὰ θώρακα πάθεσιν οὐκ ἀνεπιτήδειον , εἰς δὲ τὰ καθ’ ἧπάρ τε καὶ σπλῆνα βλαβερώτατον ὅσα γε λεπτυνούσης χρῄζει διαίτης · ἀεὶ γὰρ τούτου χρὴ μεμνῆσθαι τοῦ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς εἰρημένου καὶ μὴ νομίζειν ἁπλῶς γεγράφθαι τὰ μόρια χωρὶς τοῦ πάσχειν ὡς εἴρηται . παχυχυμότατον 〈 μὲν οὖν 〉 γάλα τὸ τυρωδέστατον , οἷόνπερ ἐστὶ τὸ βόειον καὶ τὸ τῆς ὑός , λεπτότατον δὲ [ καὶ ] 〈 τὸ 〉 ὀρρωδέστατον , οἷόνπερ ἐστὶ τὸ ὄνειον , ἐν τῷ μέσῳ δ’ ἀμφοῖν τὸ τῆς αἰγός · ἀλλὰ τὸ μὲν ἑφθὸν παχυχυμότατόν ἐστιν · ἀναλίσκει γὰρ ἡ ἕψησις ἐξ αὐτοῦ τὸ λεπτότερόν τε καὶ ὀρρωδέστερον · εἰ δὲ καὶ μέλιτος ἢ ἁλῶν ἢ ἀμφοτέρων προσλάβοι , πολὺ δὴ μᾶλλον ἔτι λεπτότερον ἔσται . ἐξ οὖν τῶν εἰρημένων εὔδηλον ὡς ὄνειον μὲν ὠμὸν γάλα προσλαβὸν ἁλῶν ἤ μέλιτος ἥκιστ’ ἄν εἴη παχύχυμον , ὥστ’ οὐδὲ βλάψει τι τοὺς λεπτυνούσῃ διαίτῃ χρῆσθαι δεομένους · τὰ δ’ ἄλλα πάντα φυλάττεσθαι προσήκει .
Lemmas: ἐπεί δέ καί περί οὗτος αὔταρκος διαιρέω , λείπω ἄν ἔτι καί περί μέλι καί οἶνος καί γάλα διέρχομαι , καί πρῶτος γε περί μέλι , ἐπειδή μόνος ὡς ἔπος λέγω ὁ γλυκύς [ καί ] οὐ ἔδεσμα μόνος ἀλλά καί πόμα ἀκριβής λεπτός ὁ σύστασις χυμός γεννητικός ὑπάρχω . ὁ γάρ οἶνος ὅς ἄν εἰμί γλυκύς ἱκανός ἅπας παχύς αἷμα εἰμί γεννητικός · καί γάρ μέλας εἰμί οὗτος καί παχύς ὁ σύστασις · ἔτι δέ μάλα ὁ οἶνος ὁ σίραιον ὀνομάζω · εἰμί δέ οὗτος γλεῦκος ἐπί πολύς ἕψω . οἶδα δέ τις οὕτως ὀνομάζω καί ὁ ὁ ἰσχάς ἀφέψημα · εἰμί δέ καί οὗτος παραπλήσιος μοχθηρός μέλι καί αὐτός τις δύναμις ἔχω τμητικός , ἀλλά ἀπολείπω μέλι οὐ ὀλίγος , καί πολύς δή μάλα ὁ ἰσχάς αὐτός , ὁ δέ σῦκον πολύς καί οὗτος ἔτι μάλα , ὥστε ἐκπίπτω ὁ λεπτύνω ἰδέα . ὅσος μέν οὖν πέπων σῦκον , ὁ μέσος ὕλη ὁ ἔδεσμα εἰμί , ὅς οὔτε λεπτύνω οὔτε παχύνω ἱκανός ὁ χυμός λέγω ἐγχωρέω · ὁ δέ ἄλλος πᾶς ὁ μέσος εἰμί κάτω · παχύχυμος τε γάρ εἰμί καί ψυχρός καί δύσπεπτος καί φυσώδης ὁ μηδέπω καλός πέπειρα , καθά ὁ γλεύκινος οἶνος · εἷς δέ αὐτός ἀγαθός ὑπάρχω ὁ ταχύς διεξέρχομαι καί οὗτος μικρός βλάπτω . καί μέν δή καί σταφυλή γλυκύς ὁ αὐτός εἰμί φύσις , καί μάλα ἔτι οὗτος αὐτός φοῖνιξ βάλανος · ὁ μέν γάρ κατά ὁ Ἀλεξάνδρεια καί Κύπρος καί Φοινίκη καί Λυκία καί Κιλικία οὐδέ ὁ ἀπόθεσις ὑπομένω , ἀλλά ὡς ὀπώρα μάλα ἐσθίω διά περισσός ὑγρότης σήπω ῥᾴδιος · ὁ δέ ἄλλος ὁ εἰς ἀπόθεσις σκευάζω ἐλαχύς μέν ὁ βλάβη , παχύς δέ οὐδείς ἥσσων καί οὗτος ὁ χυμός , ὥστε φυλάσσω χρή ὁ ἐδωδή αὐτός ἐν ὁ λέγω πάθος . ἦκα δέ ἄν ὑπειδόμην τις οἶνος παχύς ὅσος καθαρός καί διαυγής εἰμί καί ὁ χροιά ὠχρός καί ξανθός · λευκός δέ οὐδέ ἄν εὑρίσκω οἶνος ἅμα καί γλυκύς , ὥσπερ οὐδέ ὁ ξάνθη αὐτός σφόδρα γλυκύς . εἰμί δέ σύμπας ὁ τοιοῦτος οἶνος μέσος ὁ σύστασις χυμός γεννητικός . ὁ μέν γάρ παχύς τε ἅμα καί μέλας καί γλυκύς παχύς αἷμα πληρόω ὁ φλέψ , ὁ δέ λευκός καί λεπτός τέμνω τε ὁ 〈 παχύς 〉 χυμός καί καθαίρω διά ὅρος ὁ αἷμα , μέσος δέ αὐτός εἰμί ὁ ἰδέα ὁ ξανθός τε ἅμα καί γλυκύς καί διαυγής μέσος πως εἰμί καί ὁ δύναμις , οὔτε παχύνω ὁ χυμός ὁ μέλας ὅμοιος οὔτε εἰς οὔρησις ὁρμάω ὡς ὁ λευκός . εἰμί δέ † οὐ πολύς κατά ἕκαστος ἔθνος , ἀλλά ἐπιφανής ἐκ αὐτός ὁ τε Ἀριούσιος καί ὁ Λέσβιος καί ὁ Φαλερῖνος καί ὁ Τμωλίτης καί ὁ Θηραῖος , ὅς τεκμαίρομαι καί ὁ ὅμοιος ἐκλέγω · χρηστός γάρ ὁ τοιοῦτος πᾶς αἷμα καί σύμμετρος ὁ πάχος γεννάω χυμός . εἰμί δέ αὐτός ὁ πολύς εὐώδης καί θερμός ὁ ἄλλος οἶνος εὔλογος ἅπτω ὁ κεφαλή , καί οὗτος φυλάσσω ὁ τε κεφάλαιος κάμνω καί ἡμικρανία καί ὁ ἄλλος κεφαλαλγέω ἐπίληπτος τε καί μανιώδης καί συλλήβδην λέγω ὅς πάσχω ὁ κεφαλή . ὁ δέ κατά θώραξ καί πνεύμων χωρίς πυρετός πάθος πᾶς ὁ χρόνιος μέγας ὑπό ὅδε ὁ οἶνος ὀνίνημι καί μάλα ὅσος διά πτύσμα ἐκκαθαίρω [ δέω ] · δέω γάρ οὐ τέμνω μόνος καί θερμαίνω ὁ μέλλω καλός ἀποπτύω , ἀλλά καί μέτριος ὑγραίνω · ὡς ὁ γε πέρα ὁ καιρός ξηρός καί γλίσχρος πτύσμα καί βήξ ἐγείρω σφοδρός ὁ βίαιος ὁ διέξοδος καί κίνδυνος ἐπάγω ῥῆξις ἀγγεῖον . οὗτος ἄρα καί ὁ παχύς ὁ οἶνος καί γλυκύς ὁ μόνιμος ἔχω ὁ ὑγρότης διά ὁ πάχος , ὅταν ἅμα λεπτύνω φάρμακον προσφέρω , χρηστός ὁ κατά θώραξ καί πνεύμων πάθος ὑπάρχω · ἀλλά οὔτε αὐστηρός οὔτε στρυφνός οὔτε ὅλος στύφω αὐτός χρή μέτειμι δύναμις , ἀλλά ἐπί ὁ μελιτώδης μάλα ἐν ὀσμή καί γεῦσις καί ὁ σύμπας δύναμις προσέρχομαι . τοιοῦτος εἰμί ὁ ἀπό ὁ Παμφυλία οἶνος ὁ καί Σκυβελίτης ὀνομάζω · ἀρκέω γάρ οἷος κανών καί σκοπός οὗτος ἔχω εἰς ὁ ὅμοιος ἅπας · ἀγαθός μέν γάρ οὗτος ὁ ὁμογενής , μή πάρειμι δέ αὐτός καί Θηραῖος χράω ἄν τις καί πρότροπος καί σίραιον καί Καρύϊνος . μέλας δέ οἶνος γλυκύς ἅμα καί αὐστηρός παράδειγμα ὁ ἐκ ὁ Κιλικία οἶνος ἔχω ἄν , ὅς † ὀνοβάστης ὀνομάζω · ἄχρηστος δέ οὗτος ἅπας εἰμί ὁ κατά θώραξ καί πνεύμων πάθος ὑπέρ ὅς ὁ λόγος ἐνίστημι καί ἔτι μάλα ὅσος στρυφνός μέν ἐπιφανής εἰμί , γλυκύτης δέ ἤ οὔδολος ἤ παντάπασι ἀμυδρός μετέχω . ἄδοξος δέ ὁ τοιοῦτος πᾶς εἰμί καί διά οὗτος λανθάνω ὁ πολύς καίτοι πολλαχόθι γεννάω ὁ μήτε ὁ ﻿ ἔμπορος λυσιτελέω [ ἐκ ] αὐτός ὠνέομαι μήτε ὑπό ὁ κτάομαι σπουδάζω [ πιπράσκω ] · στρυφνός γάρ ἅμα καί παχύς οἶνος μέλας τίς ἄν ἤ εἰς συμπόσιον παρασκευάζω ἤ εἰς γάμος ἤ εἰς θεός θυσία ἤ εἰς ἄλλος τις εὐφροσύνη ; καί γάρ πλήσμιος καί βραδύπορος καί ὁ δα χώρησις ἐπέχω ἀμφότερος , ὁ τε κατά γαστήρ καί οὐ ἥσσων αὐτός ὁ ἐπί κύστις [ καί μεσάραιον ] , ἐπί πολύς ἐν ὁ ὑποχόνδριος μένω καί ῥᾴδιος ἀποξύνω καί εἰς ἔμετος χωρέω , μόνος δέ εἰμί ἐπιτήδειος ὁ κατά γαστήρ ῥεῦμα οὐδέ οὗτος εἰς κόρος πίνω . τοιοῦτος οἶνος 〈 οὐ ὀλίγος 〉 ἐν Αἰγαί ὁ Αἰολεύς γεννάω ἐν ὁ πεδίον καί τις ὅμοιος ἕτερος αὐτός κατά ὁ ἀστυγείτων πόλις Πέργαμον Περπερίνα , καί πίνω ὁ μέν ἐπιχώριος πᾶς αὐτός ὑπό συνήθεια ἄλυπος · καί γάρ καί καταπαύω ἐν ὁ προσήκω μέτρον ὁ πόσις · οὐ ἄλυπος δέ ὁ τε ἀήθης ἅπας καί ὅσος πέρα ὁ μέτρον προσφέρω . τρέφω δέ οὗτος φανερός ὁ σῶμα ὁ πίνω , καί οἶδα τις ὁ ἐπιχώριος νεανίσκος ὁ ἀμφί παλαίστρα ἔχω εἰς εὐεξία αὐτός προσχράομαι οὐδείς ἥσσων χοίρειος κρέας ἐδωδή . ἀλλά γάρ οὗτος ἐναντίος ὅδε ὁ δίαιτα , καί οὐ χρή μέμφομαι ὁ λόγος ὡς ἄλλος μέν ἐπαγγέλλω , ἄλλος δέ διδάσκω ἐπιχειρέω · χρή γάρ οὐ ὁ λεπτύνω μεταδιώκω μόνος ἀλλά καί φεύγω ὁ παχύνω ὁ λεπτύνω δίαιτα καλός χράω προαιρέω . οὕτως τοι καί αὐτός ὅλος ὁ ἰατρικός οὐ ὑγιεινός μόνος ἀλλά καί νοσώδης ἐπιστήμη εἰμί φημί , καί οὐ ἥσσων γε νοσώδης ἤ ὑγιεινός · καί γάρ οὐδέ 〈 ἄν 〉 βλάπτω τις ἥσσων ἐκ ὁ περιπίπτω ὁ νοσώδης ἤ ἀπέχω ὁ ὑγιεινός . ἅπας οὖν ἐπιστήμη ἔχω προσήκω ὁ καλός ἕτερος γένος προσχράομαι , ἀλλά ὁ μέν πρῶτος τε καί διά † αὐτός 〈 ***** 〉 αἱρετός · εἰμί δέ καί τρίτος τις γένος 〈 μέσος 〉 ἄμφω , ὅς μήτε ὠφελέω μήτε βλάπτω , καί χρή οὗτος γιγνώσκω οὔτε εἰς αἵρεσις ὑγιεινός οὔτε εἰς βλάβη νοσώδης · ἀλλά εἰ μέν πάρειμι ποτέ , [ καί ] 〈 μή 〉 μάτην αὐτός φεύγω ὡς βλάπτω , εἰ δέ ἄπειμι , μή μάτην αὐτός ζητέω ὡς ὠφελέω . ἐν οὗτος ὁ γένος καί πρός ὁ κάμνω εἰμί χάρις ὁ ἰατρός · ὁ μέν γάρ βλαβερός αἰτέω αὐτός οὐ ἄν τις συγχωρέω , ὥσπερ οὐδέ εἰ φεύγω ὁ συμφέρω , ὁ δέ οὐδέτερος καί φεύγω καί διώκω ὁ κάμνω συγχωρέω σκοπός ἐν αὐτός οὐ ὁ ὠφέλεια ἤ ὁ βλάβη ὥσπερ ἐν ὁ ὑγιεινός τε καί νοσώδης , ἀλλά ὁ ἐπιθυμία ὁ κάμνω ποιέω . εἰμί δέ οὐ ἁπλῶς εἷς φύσις ἔδεσμα ἤ πόμα ἤ ὅλος διαίτημα ὑγιεινός καί νοσώδης καί οὐδέτερος , ἀλλά ἐν ὁ πρός τις πᾶς ὁ τοιοῦτος λέγω · ὅς οὖν μνημονεύω κατά ἀρχή ὅδε ὁ λόγος νόσημα , ὑγιεινός μέν ὁ λεπτύνω δίαιτα , νοσώδης δέ ὁ παχύνω , μέσος δέ ἄμφω ὅς μηδέτερος ὑπάρχω σαφής , ἀλλά ὡς ἄν διάκειμαι παραλαμβάνω ὁ ἐν ὁ σῶμα , τοιοῦτος φυλάσσω . καί δή οὗτος οὕτως ἔχω αὖθις ἐπί ὁ πρόκειμαι ἔρχομαι . ἐν δέ ὁ καθόλου γνωστέος , ὥσπερ ἐπί θώραξ τε καί πνεύμων ὁ γλυκύς ὁ οἶνος ἅμα τις ὁ λεπτύνω φάρμακον ἐκκαθαίρω ὁ παχύς καί γλίσχρος χυμός καί φλεγματώδης , οὕτως ἐν ὅς ἧπαρ ἤ σπλήν μέγας ὑπάρχω , μέγας ὁ ἀπό αὐτός βλάβη ὁ ὠφέλεια γίγνομαι · ἀθρόος γάρ ἐπί ὁ σπλάγχνον οὗτος ὁλκή ὁ εἰς ὁ κοιλία καταπίνω γίγνομαι , καί ταύτῃ σφηνόω ταχύς ἐν ὁ πέρας ὁ ἀγγεῖον καί μάλα κατά ἧπαρ , ἔνθα συνάπτω ὁ ἀπό ὁ πύλη φλέψ ὁ ἀπό ὁ κοῖλος . οὔτε οὖν φλεγμαίνω οὔτε σκιρρέω οὔτε ἐμφράσσω ὁ στενός στόμα ὁ ἀγγεῖον ὁ σπλάγχνον οὐδείς ὁ γλυκύς ἐπιτήδειος , οὐδέ οὖν οὐδέ αὐτός ὁ μέλι καίτοι τμητικός ὑπάρχω δύναμις , ἀλλά καί οὗτος ὁ σφοδρός ὁ γλυκύτης ὄξος ἐπιμιξία κολάζω . καί οὕτως ἄν εἰμί σύ καί λόγος καί πεῖρα βασανίζω ὁ εἰς λεπτύνω δίαιτα ἐπιτήδειος ὁ ὀξύμελι · ὁ τε γοῦν φαρμακώδης ὅς τις ὑπάρχω ὁ λυσιτελέω οὗτος οὐ πρόσειμι οὔτε εκόχυμος εἰμί οὔτε κακοστόμαχος οὔτε ἄλλος ἀτοπία ἔχω οὐδείς . εἰ δέ καί σκιλλητικός εἰμί ὁ ὄξος , οὕτως μέν ἄν οὐ διαίτημα μόνος ἀλλά καί φάρμακον ἅπας ὑπάρχω τμητικός , καί προσήκω τοιοῦτος οἶνος χράω καί ὄξος ὁ ἄκρος τέμνω καί λεπτύνω βούλομαι ὅσος ἐν ὁ σῶμα παχύς καί γλίσχρος καί φλεγματώδης ὑποτρέφω περίσσωμα , ὡς ἐγώ μυρίος οἶδα ἄλλος μή πάνυ καλός διαιτάω ὑγιής εἰς τέλος γίγνομαι ἐπί ὁ διά ὁ σκίλλα ὄξος τε καί οἶνος . οὐ μήν οὗτος γε ἕνεκα καί αὐτός χρή ὁ ἄλλος ἅπας ἀμελέω , ἀλλά γυμνάσιον τε χράω ὁ προσήκω καί ὁ ὁ λέγω ἔδεσμα ποιότης τε καί ποσότης ἀκριβής παραφυλάσσω · ἀγαθός γάρ οἴομαι διά πᾶς ὁ ὠφελέω ἔρχομαι ταχύς ἐπιτυγχάνω ὁ τέλος ἤ ὁ χρηστός ὁ πονηρός μείγνυμι μέχρι τέλος νοσηλεύω . καί μέν δή καί ὁ ὁ γάλα ὀρός ἐκ ὁ λεπτύνω εἰμί πρός ὁ ὑπάγω ὁ γαστήρ · χράω τοίνυν αὐτός πολλάκις ἐκ τις διάστημα ἁρμόζω · ὁ μέντοι γάλα παχύνω πως ἤδη καί οὗτος μάλα ὁ τυρός , καί χρή φυλάσσω τυρός ἐδωδή ὁ λεπτύνω δίαιτα χράω προαιρέω · εἰμί γάρ ὁ ἔσχατος παχύνω ὥσπερ βολβός καί κόχλιας καί ὁ ὄσπριον πᾶς καί ἐγκέφαλος καί ὁ σπλάγχνον ἧπαρ τε καί σπλήν καί νεφρός . οὗτος οὖν δή φυλάσσω παραινέω καί πρό οὗτος ὁ μύκης καί ὁ ᾠόν ὁ ἑφθός · ὁ γάρ ῥοφητός καλέω μέτριος παχύνω , καθά καί ὁ διά χόνδρος ῥόφημα προσλαμβάνω οὐ ἄνηθον μόνος ἤ πράσον ἀλλά καί τις ὁ ἀξιόλογος τέμνω οἷος ὕσσωπος καί βλήχων καί θύμβρα καί πέπερι καί θύμον · ἀλλά πέπερι μέν λεπτός ἐπιπάσσω αὐτός , ὁ δέ ἄλλος συνέψω . καί μέν δή καί εἰ ποτέ δέω γάλα χράω , καί οὗτος διά τις ὁ τοιοῦτος ἕψω · μέλι δέ μείγνυμι γάλα ὁ μέν κατά θώραξ πάθος οὐ ἀνεπιτήδειος , εἰς δέ ὁ κατά ἧπαρ τε καί σπλήν βλαβερός ὅσος γε λεπτύνω χρῄζω δίαιτα · ἀεί γάρ οὗτος χρή μιμνῄσκω ὁ κατά ἀρχή εὐθύς λέγω καί μή νομίζω ἁπλῶς γράφω ὁ μόριον χωρίς ὁ πάσχω ὡς λέγω . παχύχυμος 〈 μέν οὖν 〉 γάλα ὁ τυρώδης , οἷος εἰμί ὁ βόειος καί ὁ ὁ ὗς , λεπτός δέ [ καί ] 〈 ὁ 〉 ὀρρώδης , οἷος εἰμί ὁ ὄνειος , ἐν ὁ μέσος δέ ἄμφω ὁ ὁ αἴξ · ἀλλά ὁ μέν ἑφθός παχύχυμος εἰμί · ἀναλίσκω γάρ ὁ ἕψησις ἐκ αὐτός ὁ λεπτός τε καί ὀρρώδης · εἰ δέ καί μέλι ἤ ἅλς ἤ ἀμφότερος προσλαμβάνω , πολύς δή μάλα ἔτι λεπτός εἰμί . ἐκ οὖν ὁ λέγω εὔδηλος ὡς ὄνειος μέν ὠμός γάλα προσλαμβάνω ἅλς ἤ μέλι ἦκα ἄν εἰμί παχύχυμος , ὥστε οὐδέ βλάπτω τις ὁ λεπτύνω δίαιτα χράω δέω · ὁ δέ ἄλλος πᾶς φυλάσσω προσήκω .