galenus.de-victu-attenuante 1
Ἐπειδὴ τὰ πλεῖστα τῶν χρονίων ἀρρωστημάτων λεπτυνούσης χρῄζει διαίτης , ὡς πολλάκις ἐπὶ μόνῃ ταύτῃ καταστῆναι καὶ μηδενὸς ἔτι φαρμάκου δεηθῆναι , καλῶς ἂν ἔχοι διορίσασθαι περὶ αὐτῆς ἀκριβέστερον · ἄμεινον γὰρ ἐν οἷς ἐγχωρεῖ διαίτῃ μόνον χρησάμενον ἐπιτυχεῖν τοῦ τέλους , ἐν τούτοις ἀφίστασθαι τῶν φαρμάκων . ὡς ἔγωγε καὶ νεφρίτιδας οἶδα καὶ ἀρθρίτιδας οὐκ ὀλίγας , ὅσαι γε μὴ πώρων ἀπέφηναν τὰ ἄρθρα μεστά , τὰς μὲν 〈 παντελῶς 〉 παυσαμένας ἐπὶ 〈 τῇ 〉 τοιαύτῃ διαίτῃ , τὰς δὲ μετριωτέρας ἀποδειχθείσας · οἶδα δὲ καὶ τῶν δυσπνοίᾳ συνεχῶς ἁλισκομένων οὐκ ὀλίγους εἰς τοσοῦτον ὠφεληθέντας ὡς ἤτοι καταστῆναι τελέως ἢ διὰ μακρῶν χρόνων ἐνοχλεῖσθαι μικρά · τήκει δὲ καὶ σπλῆνας μεγάλους ἡ λεπτύνουσα δίαιτα καὶ ἧπαρ σκιρρούμενον , καὶ ἐπιληψίας τὰς μὲν μικρὰς ἔτι καὶ ἀρχομένας ἰᾶται τελέως , ὅσαι δ’ ἤδη χρόνιαί τε καὶ ὕπουλοι , καὶ ταύτας ὀνίνησιν οὐ μικρά . κέκληται μὲν οὖν ὑπὸ τῶν ἰατρῶν ἡ τοιαύτη δίαιτα λεπτύνουσα , καθότι καὶ παχύνουσαν ἑτέραν ὠνόμασαν ἐναντίαν τῆσδε , κατὰ τὸν γεννώμενον ἐφ’ ἑκατέρας ἐν τοῖς σώμασιν ἡμῶν χυμόν · ἔγνωσται δὲ μακρῷ χρόνῳ πείρᾳ θ’ ἅμα καὶ λόγῳ κριθεῖσα · καὶ γὰρ ὀσμὴ καὶ γεῦσις ἱκανὰ γνωρίσματα προσβάλλουσι τῷ λογισμῷ πρὸ τῆς πείρας τῶν τοιούτων ἐδεσμάτων ἁπάντων . ὅσα γὰρ ἐρεθίζει καὶ δάκνει τὰς αἰσθήσεις , εὔδηλον ὡς δριμέα τ’ ἐστὶ ταῦτα καὶ πάχος χυμῶν τέμνειν ἱκανά , καὶ μὲν δὴ καὶ πλείω τοῦ δέοντος ληφθέντα δῆξιν ἐργάζεται τῇ γαστρὶ καὶ ἄσην οὐ σμικράν , ἐμούμενά τε καὶ διαχωρούμενα δριμείας ὀσμὰς ἀποπέμπει · τὰ πλεῖστα δ’ αὐτῶν καὶ οὖρα καὶ ἱδρῶτας ἐκβάλλει δυσώδεις τε καὶ δριμεῖς · καὶ μέν γε καὶ φύμασιν ἐπιτιθέμενα καὶ δοθιῆσιν ἔνια μὲν αὐτῶν ῥήγνυσι καὶ διαβιβρώσκει ῥᾳδίως , ἔνια δὲ κατατίτρησι τὸ δέρμα , πολλὰ δ’ οἷον λέπος ἀφίστησιν αὐτοῦ καί τινα ἕλκη καὶ μάλιστα τὰς καλουμένας ἐσχάρας ἐργάζεται . ταῦτα πάντα γνωρίσματ’ ἐστὶ μέγιστα τοῦ καὶ τοὺς ἐν τῷ σώματι χυμοὺς ὑπ’ αὐτῶν λεπτύνεσθαι δριμείαν τιν’ ἐχόντων καὶ τμητικὴν δύναμιν , ἀλλὰ καὶ ἡ πεῖρα μαρτυρεῖ τῷ λόγῳ · φαίνεται γὰρ ἱκανῶς ὑπὸ τῶν τοιούτων ἐδεσμάτων ὀνινάμενα πάνθ’ ὅσα παχέων καὶ γλίσχρων καὶ ψυχρῶν χυμῶν ἀναπέπλησται σώματα .
Lemmas: ἐπειδή ὁ πολύς ὁ χρόνιος ἀρρώστημα λεπτύνω χρῄζω δίαιτα , ὡς πολλάκις ἐπί μόνος οὗτος καθίστημι καί μηδείς ἔτι φάρμακον δέω , καλός ἄν ἔχω διορίζω περί αὐτός ἀκριβής · ἀγαθός γάρ ἐν ὅς ἐγχωρέω δίαιτα μόνος χράω ἐπιτυγχάνω ὁ τέλος , ἐν οὗτος ἀφίστημι ὁ φάρμακον . ὡς ἐγώ καί νεφρῖτις οἶδα καί ἀρθρῖτις οὐ ὀλίγος , ὅσος γε μή πῶρος ἀποφαίνω ὁ ἄρθρον μεστός , ὁ μέν 〈 παντελής 〉 παύω ἐπί 〈 ὁ 〉 τοιοῦτος δίαιτα , ὁ δέ μέτριος ἀποδείκνυμι · οἶδα δέ καί ὁ δύσπνοια συνεχής ἁλίσκομαι οὐ ὀλίγος εἰς τοσοῦτος ὠφελέω ὡς ἤτοι καθίστημι τέλειος ἤ διά μακρός χρόνος ἐνοχλέω μικρός · τήκω δέ καί σπλήν μέγας ὁ λεπτύνω δίαιτα καί ἧπαρ σκίρρω , καί ἐπιληψία ὁ μέν μικρός ἔτι καί ἄρχω ἰάομαι τέλειος , ὅσος δέ ἤδη χρόνιος τε καί ὕπουλος , καί οὗτος ὀνίνημι οὐ μικρός . καλέω μέν οὖν ὑπό ὁ ἰατρός ὁ τοιοῦτος δίαιτα λεπτύνω , καθότι καί παχύνω ἕτερος ὀνομάζω ἐναντίος ὅδε , κατά ὁ γεννάω ἐπί ἑκάτερος ἐν ὁ σῶμα ἐγώ χυμός · γιγνώσκω δέ μακρός χρόνος πεῖρα τε ἅμα καί λόγος κρίνω · καί γάρ ὀσμή καί γεῦσις ἱκανός γνώρισμα προσβάλλω ὁ λογισμός πρό ὁ πεῖρα ὁ τοιοῦτος ἔδεσμα ἅπας . ὅσος γάρ ἐρεθίζω καί δάκνω ὁ αἴσθησις , εὔδηλος ὡς δριμύς τε εἰμί οὗτος καί πάχος χυμός τέμνω ἱκανός , καί μέν δή καί πολύς ὁ δέω λαμβάνω δῆξις ἐργάζομαι ὁ γαστήρ καί ἄση οὐ μικρός , ἐμέω τε καί διαχωρέω δριμύς ὀσμή ἀποπέμπω · ὁ πολύς δέ αὐτός καί οὖρον καί ἱδρώς ἐκβάλλω δυσώδης τε καί δριμύς · καί μέν γε καί φῦμα ἐπιτίθημι καί δοθιήν ἔνιοι μέν αὐτός ῥήγνυμι καί διαβιβρώσκω ῥᾴδιος , ἔνιοι δέ κατατίτρησις ὁ δέρμα , πολύς δέ οἷος λέπος ἀφίστημι αὐτός καί τις ἕλκος καί μάλα ὁ καλέω ἐσχάρα ἐργάζομαι . οὗτος πᾶς γνώρισμα εἰμί μέγας ὁ καί ὁ ἐν ὁ σῶμα χυμός ὑπό αὐτός λεπτύνω δρίμιος τις ἔχω καί τμητικός δύναμις , ἀλλά καί ὁ πεῖρα μαρτυρέω ὁ λόγος · φαίνω γάρ ἱκανός ὑπό ὁ τοιοῦτος ἔδεσμα ὀνίνημι πᾶς ὅσος παχύς καί γλίσχρος καί ψυχρός χυμός ἀναπίμπλημι σῶμα .