galenus.de-venae-sectione-adversus-erasistratum 4
Ἐγὼ μὲν οὖν ᾤμην , ἐπειδὴ ἅπαξ τὸ κενούμενον ὡμολόγηται , ῥᾷστόν τε ἤδη καὶ ἑτοιμότατόν ἐστιν τεμεῖν τὴν φλέβα · καὶ γὰρ ἂν τάχιστα οὕτω καὶ αὐτὰς μόνας τὰς φλεγμονὰς ἐξεκενώσαμεν , ὡς αἵ γε ἀσιτίαι πρὸς τῷ χρόνου δεῖσθαι μακροῦ καὶ ὅλην τὴν ἕξιν κενοῦσιν ὁμοίως · τὸ δὲ οὐ χρή . τί γὰρ ἄν τις κενοίη τὸ μὴ δεόμενον κενώσεως ἢ τί τὰς σάρκας ἐκτήκοι , παρὸν ἀποχεῖν τοῦ αἵματος ; ἵνα τἄλλα ὅσα ταῖς μακραῖς ἀσιτίαις ἐξ ἀνάγκης ἕπεται κακὰ παραλείπω , ﻿ τήν τε δύναμιν κάμνουσαν καὶ τοὺς χυμοὺς ἐπὶ τὸ χολῶδες καὶ πικρὸν τρεπομένους καὶ καρδιωγμοὺς πολλοὺς καὶ ἄσην καὶ διαχώρημα ἰσχόμενον , καὶ πάνθ’ ἁπλῶς τὰ περιττώματα δριμύτερα γιγνόμενα , ὧν οὐδὲν ὁ Ἐρασίστρατος ἰδὼν , ὥσπερ οἱ τυφλοὶ , λείας ὁδοῦ καὶ πλατείας καὶ εὐθείας ἐγγὺς οὔσης πολλάκις στενὴν καὶ τραχεῖαν καὶ μακρὰν ἑλόμενοι περιέρχονται · καὶ αὐτὸς οὕτω παρακειμένην ὁδὸν σύντομον ἱκανῶς καὶ ἄλυπον παριδὼν ἐπὶ μοχθηρὰν καὶ μακρὰν ἐλήλυθεν , τοῦτο μόνον θεασάμενος , εἰ ἐφ’ ὃ βούλεται ἄγει αὐτὸν ἡ ὁδὸς , οὐκ ἔτι δὲ εἰ ταχέως καὶ ἀλύπως . ἄγει μὲν γὰρ ἐπὶ τὴν τοῦ πλήθους κένωσιν καὶ ἡ ἀσιτία , σύμφημι τοῦτο , ἀλλ’ ἐν χρόνῳ τε μακρῷ σὺν τῷ λυπῆσαι πολλά . καὶ ὅμως τηλικοῦτον βοήθημα παραλιπὼν ὁ σοφὸς Ἐρασίστρατος , ὃν ἀξιοῦσί τινες Ἱπποκράτει παραβάλλειν , οὐκ αἰδεῖται μηδὲν πιθανόν τι καὶ εὔλογον , ἀλλ’ ἀπομνημονεύσας ὥσπερ τινὸς τῶν φαυλοτάτων τε καὶ οὐδενὸς ἀξίων . ἀλλ’ οὐχ Ἱπποκράτης , ὦ Ἐρασίστρατε , μηδέν τι χείρων ἰατρός σου περὶ φλεβοτομίας οὕτως ἐπεγίνωσκεν · ἀλλ’ ἃ σὺ θαυμάζεις λόγῳ , ταῦτ’ ἔργῳ ποιῶν εὑρίσκεται . θαυμάζεις μὲν γὰρ τὴν φύσιν , ὡς τεχνικήν τε ἅμα καὶ προνοητικὴν τοῦ ζώου , μιμῇ δ’ αὐτὴν οὐδαμοῦ · ἢ διὰ τί πολλάκις ἰδὼν αἵματος κενώσει τὴν φύσιν ἰασαμένην πολλὰ νοσήματα , τοῦτο οὐδ’ ἐφ’ ἑνὸς ἔπραξας οὐδὲ πώποτε ; τί δὲ σιγᾷς τὰ τῆς φύσεως ἔργα , ἣν ἐπαινεῖς ; διὰ τί παρὰ μὲν Ἱπποκράτει πολλὰ τοιαῦτα εὑρίσκων γεγραμμένα , Γυναικὶ αἷμα ἐμεούσῃ τῶν καταμηνίων ῥαγέντων λύσις · ἀπὸ χολῆς μελαίνης εἰς ὅμοιον αἱμοῤῥοΐδες · αἱμοῤῥαγίαι λαῦροι τὰ πολλὰ ῥύονται ἐκ ῥινῶν · παρὰ σοὶ δὲ οὐδὲν τοιοῦτον , ἀλλ’ ἄχρι λόγου μόνου ἐπαινουμένη ἡ φύσις , ἔργον δ’ οὐδὲν οὐδαμοῖ φύσεως γεγραμμένον ; ἤρκει μοι τὰ τῆς φύσεως μόνης ἔργα μαθεῖν · ἱκανὸς ἂν ἦν ἐκ τούτου ὁρμώμενος εὑρίσκειν τὸ δέον . ἆρά μοι συγχωρήσουσιν οἱ θαυμάζοντές σε τὸ παριστάμενον εἰπεῖν , ἢ παντάπασιν ἀνόητός μοι δοκεῖς εἶναι ἢ μικρὰ τοῖς τῆς φύσεως ἔργοις ὡμιληκέναι . τὸ γὰρ ἢ μηδ’ ὅλως γινώσκειν αὐτὰ ἢ μὴ ζηλοῦν γινώσκοντα θατέρῳ τοῖν δυοῖν ἔνοχόν ἐστιν · ἢ γὰρ ἐν οἴκῳ τινὶ καθειργμένος ἔγραφες ταῦτα , μηδένα μηδεπώποτε θεασάμενος ἄῤῥωστον · ὅθεν εἰκότως ἀγνοεῖς τὰ τῆς φύσεως ἔργα , ἐθαύμασας μὲν ἀεὶ οὐκέτ’ ἐμιμήσω δεύτερον ἐσχάτως ἀνόητος . εἶτ’ εἰ τοίνυν γράφειν ἐπιχειρεῖς , τὸν νόμον τοῦ γράφειν ὑπερβάς · ἐχρῆς σε πρῶτον γράψαι μοι τὰ τῆς φύσεως ἔργα , δεύτερον δ’ ἐξηγήσασθαι , τίνα μὲν ὁλοκλήρως καὶ ἀπηρτισμένως τοῖς οἰκείοις λόγοις κινουμένη δρᾷ , τίνα δ’ ἐλλιπῶς ὑπὸ τῶν κατὰ τὰς νόσους αἰτιῶν κωλυομένη . ὁδὸς γὰρ αὕτη πρὸς εὕρεσιν ἰαμάτων , ἵνα ἐκμαθὼν τὰ καλῶς ὑπ’ αὐτῆς ἀποτελούμενα τούτοις ἐπικουρεῖν δύνωμαι , τὸ λεῖπον προστιθείς · ἢ μηδ’ ὅλως κινουμένης , καὶ γὰρ καὶ τοῦτό ποτε πάσχει τῇ ῥώμῃ τῶν νοσωδῶν αἰτιῶν νικηθεῖσα , τὸ πᾶν αὐτὸς ἐκπορίζωμαι · τούτων οὐδὲν ἐπέδειξας . ἴσως γὰρ , ὅπερ φασὶν , ὀλιγωρεῖς μὲν τοὺς ἀῤῥώστους . θεᾶσθαι , μένων δ’ οἴκοι τὸ δόξαν ἔγραφες . ἀλλ’ εἰ καὶ μὴ αὐτὸς ἐθεάσω , τὰ γοῦν ὑφ’ Ἱπποκράτους ἐνῆν ἀναγινώσκοντί σοι μανθάνειν ὅσα μὲν ὁλοκλήρως καὶ ἀνελλιπῶς καὶ ὡς αὐτὸς ἐκεῖνος εἴωθεν λέγειν , ἀρτίως ἡ φύσις κινουμένη κρίνονται · πῶς δ’ ἂν αὐτὴν κάλλιστά τις μιμήσαιτο , μηδὲ ἐγχειροῦσαν κρίσει · καὶ πῶς ἐπιχειρούσῃ μὲν , ἀλλ’ ἐνδεῶς κινουμένῃ βοηθητέον . εἰ γὰρ ἐν τούτοις ἐγυμνάσω , τοιαῦτα ἂν ἤκουόν σου συμβουλεύοντος , οἷα καὶ Ἱπποκράτους ἀκούω , τὰ κρινόμενα καὶ τὰ κεκριμένα ἀρτίως μὴ κινέειν , μηδὲ νεωτεροποιεῖν μήτε φαρμακίῃσι μήτε ἄλλοισιν ἐρεθισμοῖσιν , ἀλλ’ ἐᾷν . τοῦτο μέν σοι φύσεως ὁλοκλήρως κινουμένης παράγγελμα · τὸ δὲ ἐφεξῆς τούτῳ κινουμένης μὲν ἐπὶ κρίσιν , ἀλλ’ ἐνδεῶς · διὰ τοῦτο αὐτῇ συνεργεῖν παρακελευόμενος ἐρεῖ · ἃ δεῖ ἄγειν , ταῦτα ἄγειν ὅπῃ ἂν μάλιστα ῥέπει διὰ τῶν ξυμφερόντων χωρίων . βούλεται μὲν γὰρ ἡ φύσις τηνικαῦτα τὸ λυποῦν ἀπώσασθαι , μὴ δυναμένη δ’ ἐπιθεῖναι τῷ ἔργῳ τὸ τέλος ὑπ’ ἀῤῥωστίας , ἡμῶν βοηθῶν δεῖται . διὰ τοῦτο καὶ πλευριτικοὺς θεραπεύων κατὰ τὴν ῥοπὴν τῶν χυμῶν κενοῖ . τί γὰρ φησίν ; ἀλλ’ εἰ μὲν ἡ ὀδύνη ἐς κληϊδα , ἢ ἐν βραχίονι βάρος , ἢ περὶ μαζὸν , ἢ ὑπὲρ τῶν φρενῶν , τέμνειν χρὴ τὴν ἐν ἀγκῶνι φλέβα τὴν ἔσω καὶ μὴ ὀκνεῖν συχνὸν ἀφαιρεῖν , ἔστ’ ἂν ἐρυθρότερον πολλῷ ῥυῇ ἢ ἀντὶ καθαροῦ τε καὶ ἐρυθροῦ πελιδνόν . ἀμφότερον γὰρ γίνεται . ἢν δὲ ὑπὸ φρένας ᾖ τὸ ἄλημα , ἐς δὲ τὴν κληϊδα μὴ σημήνῃ , μαλθάσσειν χρὴ τὴν κοιλίην ἢ μέλανι ἑλλεβόρῳ ἢ πεπλίῳ . πάλιν δ’ ἔν τινι τῶν νεφριτικῶν παθημάτων συνδρομῇ προειπὼν καὶ ἐς νεφρὸν ὀδύνη βαρείη , ἀρχὴ μηροῦ κατ’ ἰξὺν ἐπιφέρει , ἰγνὺν τέμνειν , τοῦτ’ ἐστὶ τὴν ἐν ἰγνύῃ τέμνειν φλέβα .
Lemmas: ἐγώ μέν οὖν οἴομαι , ἐπειδή ἅπαξ ὁ κενόω ὁμολογέω , ῥᾴδιος τε ἤδη καί ἑτοῖμος εἰμί τέμνω ὁ φλέψ · καί γάρ ἄν ταχύς οὕτως καί αὐτός μόνος ὁ φλεγμονή ἐκκενόω , ὡς ὁ γε ἀσιτία πρός ὁ χρόνος δέω μακρός καί ὅλος ὁ ἕξις κενόω ὅμοιος · ὁ δέ οὐ χρή . τίς γάρ ἄν τις κενόω ὁ μή δέω κένωσις ἤ τίς ὁ σάρξ ἐκτήκω , πάρειμι ἀποχέω ὁ αἷμα ; ἵνα ἄλλος ὅσος ὁ μακρός ἀσιτία ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι κακός παραλείπω , ﻿ ὁ τε δύναμις κάμνω καί ὁ χυμός ἐπί ὁ χολώδης καί πικρός τρέπω καί καρδιωγμός πολύς καί ἄση καί διαχώρημα ἴσχω , καί πᾶς ἁπλῶς ὁ περίσσωμα δριμύς γίγνομαι , ὅς οὐδείς ὁ Ἐρασίστρατος ὁράω , ὥσπερ ὁ τυφλός , λεῖος ὁδός καί πλατύς καί εὐθύς ἐγγύς εἰμί πολλάκις στενός καί τραχύς καί μακρός αἱρέω περιέρχομαι · καί αὐτός οὕτως παράκειμαι ὁδός σύντομος ἱκανός καί ἄλυπος παροράω ἐπί μοχθηρός καί μακρός ἔρχομαι , οὗτος μόνος θεάομαι , εἰ ἐπί ὅς βούλομαι ἄγω αὐτός ὁ ὁδός , οὐ ἔτι δέ εἰ ταχύς καί ἄλυπος . ἄγω μέν γάρ ἐπί ὁ ὁ πλῆθος κένωσις καί ὁ ἀσιτία , σύμφημι οὗτος , ἀλλά ἐν χρόνος τε μακρός σύν ὁ λυπέω πολύς . καί ὅμως τηλικοῦτος βοήθημα παραλείπω ὁ σοφός Ἐρασίστρατος , ὅς ἀξιόω τις Ἱπποκράτης παραβάλλω , οὐ αἰδέομαι μηδείς πιθανός τις καί εὔλογος , ἀλλά ἀπομνημονεύω ὥσπερ τις ὁ φαῦλος τε καί οὐδείς ἄξιος . ἀλλά οὐ Ἱπποκράτης , ὦ Ἐρασίστρατος , μηδείς τις κακός ἰατρός σύ περί φλεβοτομία οὕτως ἐπιγιγνώσκω · ἀλλά ὅς σύ θαυμάζω λόγος , οὗτος ἔργον ποιέω εὑρίσκω . θαυμάζω μέν γάρ ὁ φύσις , ὡς τεχνικός τε ἅμα καί προνοητικός ὁ ζῷον , μιμέομαι δέ αὐτός οὐδαμοῦ · ἤ διά τίς πολλάκις ὁράω αἷμα κενόω ὁ φύσις ἰάομαι πολύς νόσημα , οὗτος οὐδέ ἐπί εἷς πράσσω οὐδέ πώποτε ; τίς δέ σιγάω ὁ ὁ φύσις ἔργον , ὅς ἐπαινέω ; διά τίς παρά μέν Ἱπποκράτης πολύς τοιοῦτος εὑρίσκω γράφω , Γυνή αἷμα ἐμέω ὁ καταμήνιος ῥήγνυμι λύσις · ἀπό χολή μέλας εἰς ὅμοιος αἱμορροΐς · αἱμορραγία λαῦρος ὁ πολύς ἐρύω ἐκ ῥίς · παρά σύ δέ οὐδείς τοιοῦτος , ἀλλά ἄχρι λόγος μόνος ἐπαινέω ὁ φύσις , ἔργον δέ οὐδείς οὐδαμοῖ φύσις γράφω ; ἀρκέω ἐγώ ὁ ὁ φύσις μόνος ἔργον μανθάνω · ἱκανός ἄν εἰμί ἐκ οὗτος ὁρμάω εὑρίσκω ὁ δέω . ἆρα ἐγώ συγχωρέω ὁ θαυμάζω σύ ὁ παρίστημι λέγω , ἤ παντάπασι ἀνόητος ἐγώ δοκέω εἰμί ἤ μικρός ὁ ὁ φύσις ἔργον ὁμιλέω . ὁ γάρ ἤ μηδέ ὅλος γιγνώσκω αὐτός ἤ μή ζηλόω γιγνώσκω ἕτερος ὁ δύο ἔνοχος εἰμί · ἤ γάρ ἐν οἶκος τις κατείργω γράφω οὗτος , μηδείς μηδεπώποτε θεάομαι ἄρρωστος · ὅθεν ἔοικα ἀγνοέω ὁ ὁ φύσις ἔργον , θαυμάζω μέν ἀεί οὐκέτι μιμέομαι δεύτερος ἔσχατος ἀνόητος . εἶτα εἰ τοίνυν γράφω ἐπιχειρέω , ὁ νόμος ὁ γράφω ὑπερβαίνω · ἐχρημί σύ πρῶτος γράφω ἐγώ ὁ ὁ φύσις ἔργον , δεύτερος δέ ἐξηγέομαι , τίς μέν ὁλόκληρος καί ἀπηρτισμένως ὁ οἰκεῖος λόγος κινέω δράω , τίς δέ ἐλλιπής ὑπό ὁ κατά ὁ νόσος αἰτία κωλύω . ὁδός γάρ οὗτος πρός εὕρεσις ἴαμα , ἵνα ἐκμανθάνω ὁ καλός ὑπό αὐτός ἀποτελέω οὗτος ἐπικουρέω δύναμαι , ὁ λείπω προστίθημι · ἤ μηδέ ὅλος κινέω , καί γάρ καί οὗτος ποτέ πάσχω ὁ ῥώμη ὁ νοσώδης αἰτία νικάω , ὁ πᾶς αὐτός ἐκπορίζω · οὗτος οὐδείς ἐπιδείκνυμι . ἴσως γάρ , ὅς φημί , ὀλιγωρέω μέν ὁ ἄρρωστος . θεάομαι , μένω δέ οἴκοι ὁ δόξα γράφω . ἀλλά εἰ καί μή αὐτός θεάομαι , ὁ γοῦν ὑπό Ἱπποκράτης ἔνειμι ἀναγιγνώσκω σύ μανθάνω ὅσος μέν ὁλόκληρος καί ἀνελλιπής καί ὡς αὐτός ἐκεῖνος εἴωθα λέγω , ἄρτιος ὁ φύσις κινέω κρίνω · πῶς δέ ἄν αὐτός καλός τις μιμέομαι , μηδέ ἐγχειρέω κρίσις · καί πῶς ἐπιχειρέω μέν , ἀλλά ἐνδεής κινέω βοηθητέος . εἰ γάρ ἐν οὗτος γυμνάζω , τοιοῦτος ἄν ἀκούω σύ συμβουλεύω , οἷος καί Ἱπποκράτης ἀκούω , ὁ κρίνω καί ὁ κρίνω ἄρτιος μή κινέω , μηδέ νεωτεροποιέω μήτε φαρμακία μήτε ἄλλος ἐρεθισμός , ἀλλά ἐάω . οὗτος μέν σύ φύσις ὁλόκληρος κινέω παράγγελμα · ὁ δέ ἐφεξῆς οὗτος κινέω μέν ἐπί κρίσις , ἀλλά ἐνδεής · διά οὗτος αὐτός συνεργέω παρακελεύομαι λέγω · ὅς δέω ἄγω , οὗτος ἄγω ὅπῃ ἄν μάλα ῥέπω διά ὁ συμφέρω χωρίον . βούλομαι μέν γάρ ὁ φύσις τηνικαῦτα ὁ λυπέω ἀπωθέω , μή δύναμαι δέ ἐπιτίθημι ὁ ἔργον ὁ τέλος ὑπό ἀρρωστία , ἐγώ βοηθόος δέω . διά οὗτος καί πλευριτικός θεραπεύω κατά ὁ ῥοπή ὁ χυμός κενόω . τίς γάρ φημί ; ἀλλά εἰ μέν ὁ ὀδύνη εἰς κλειδα , ἤ ἐν βραχίων βάρος , ἤ περί μαστός , ἤ ὑπέρ ὁ φρήν , τέμνω χρή ὁ ἐν ἀγκών φλέψ ὁ ἔσω καί μή ὀκνέω συχνός ἀφαιρέω , ἔστε ἄν ἐρυθρός πολύς ῥέω ἤ ἀντί καθαρός τε καί ἐρυθρός πελιδνός . ἀμφότερος γάρ γίγνομαι . ἐάν δέ ὑπό φρήν εἰμί ὁ ἄλημα , εἰς δέ ὁ κλειδα μή σημαίνω , μαλθάσσω χρή ὁ κοιλία ἤ μέλας ἑλλέβορος ἤ πέπλιον . πάλιν δέ ἐν τις ὁ νεφριτικός πάθημα συνδρομή προλέγω καί εἰς νεφρός ὀδύνη βαρεῖος , ἀρχή μηρός κατά ἰξύς ἐπιφέρω , ἰγνύς τέμνω , οὗτος εἰμί ὁ ἐν ἰγνύα τέμνω φλέψ .