galenus.de-venae-sectione-adversus-erasistratum 3
Ἄριστα οὖν μοι δοκῶ διαθέσθαι τὸν λόγον , εἰ τἄλλα παραλιπὼν ἀπ’ αὐτῶν ἀρξαίμην τῶν Ἐρασιστράτῳ δοκούντων · εἰρήσεται δ’ ὡς ἔνι μάλιστα διὰ βραχυτάτων . ἀρέσκει δὲ αὐτῷ πνεύματος μὲν ἀγγεῖον εἶναι τὴν ἀρτηρίαν , αἵματος δὲ τὴν φλέβα · σχιζόμενα δ’ ἀεὶ τὰ μείζω τῶν ἀγγείων εἰς ἐλάττονα μὲν τὸ μέγεθος , ἀριθμὸν δὲ πλείω καὶ πάντῃ τοῦ σώματος ἐνεχθέντα , μηδένα γὰρ εἶναι τόπον ἔνθα μὴ πέρας ἀγγείου κείμενον ὑπάρχει , εἰς οὕτω σμικρὰ πέρατα τελευτᾷν , ὥστε τῇ μύσει τῶν ἐσχάτων στομάτων κρατούμενον ἐντὸς αὐτῶν ἴσχεσθαι τὸ αἷμα · καὶ διὰ τοῦτο καίτοι παρακειμένων ἀλλήλοις τοῦ στόματος τοῦ τε τῆς φλεβὸς καὶ τῆς ἀρτηρίας , ἐν τοῖς ἰδίοις ὅροις μένειν τὸ αἷμα μηδαμόθι τοῖς τοῦ πνεύματος ἐπεμβαῖνον ἀγγείοις . μέχρι μὲν δὴ τοῦδε νόμῳ φύσεως διοικεῖσθαι τὸ ζῶον · ἐπεὶ δέ τις αἰτία βίαιος ἐκ τῶν φλεβῶν εἰς τὰς ἀρτηρίας τὸ αἷμα μεταχθῆναι , αὐτὸ νοσεῖν ἀναγκαῖον ἤδη . αἰτίας δὲ καὶ ἄλλας τινὰς καὶ οὐδεμιᾶς ἐλάττω τὸ πλῆθος εἶναι τοῦ αἵματος , ὑφ’ οὗ διατείνεσθαι μὲν τὸν χιτῶνα τῆς φλεβὸς , ἀναστομοῦσθαι δὲ τὰ πρότερον μεμυκότα πέρατα , μεταχεῖσθαι δὲ εἰς τὰς ἀρτηρίας τὸ αἷμα , κᾀντεῦθεν τῷ παρὰ καρδίας φερομένῳ πνεύματι προσκόπτον καὶ ἐνιστάμενον , ἀλλοιοῦντι τὴν ἐκείνου κίνησιν , ἡνίκ’ ἂν ἐγγὺς ᾖ καὶ κατ’ εὐθὺ τῆς ἀρχῆς καὶ τοῦτ’ εἶναι τὸν πυρετόν · ὠθούμενόν τε ὑπ’ αὐτοῦ πρόσω σφηνοῦσθαι κατὰ τὰ πέρατα τῶν ἀρτηριῶν καὶ τοῦτ’ εἶναι τὴν φλεγμονήν . οὕτω μὲν ἐπὶ πλήθει φλεγμονὴν ἐργάζεται τῷ λόγῳ τῷδε , ἐπὶ τραύμασι δὲ φλεγμονὴν αἰτιᾶται μὲν , κᾀνταῦθα τὴν παρέμπτωσιν ἐκ τῶν φλεβῶν εἰς τὰς ἀρτηρίας τοῦ αἵματος , αὐτῆς δὲ τῆς παρεμπτώσεως αἰτίαν εἶναί φησι τὴν πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίαν . ὅταν γὰρ τῶν ἐν τῷ τετρωμένῳ μέρει διαιρεθεισῶν ἀρτηριῶν ἐκχυθῇ , κατὰ τὴν τρῶσιν ἅπαν τὸ πνεῦμα καὶ κίνδυνος ᾖ κενὸν γενέσθαι τόπον , ἕπεσθαι κατὰ τὰς συναναστομώσεις τὸ αἷμα , τοῦ κενουμένου πνεύματος τὴν βάσιν ἀναπληροῦντος · ἀνεωγότος μὲν οὖν τοῦ πνεύματος ἐκχεῖσθαι , κλεισθέντος δὲ καὶ μύσαντος ἔνδον ὠθούμενον ὑπὸ τοῦ παρὰ καρδίαν ἐπιπεμπομένου πνεύματος ἀθροίζεσθαι πάλιν ἅπαν ἐν τοῖς περὶ τὸ τραῦμα τόποις , καὶ τὴν φλεγμονὴν οὕτως ἐργάζεσθαι . ἄγε δὴ , συγχωρήσομεν γὰρ αὐτὸν κατά γε τὸ παρὸν ἀληθεύειν ἅπαντα περί τε πυρετοὺς καὶ φλεγμονὰς , καίτοι γ’ ὅτι μηδὲν αὐτῶν ἀληθές ἐστιν ἐν ἑτέροις ἀπεδείξαμεν , ἐφεξῆς ἡμᾶς διδαξάτω τὰ ἰάματα . φησὶ γοῦν αὐτὸς ἔν τε ἄλλοις πολλοῖς , κᾀν τῷ τρίτῳ περὶ πυρετῶν κατὰ λέξιν οὕτω · περὶ μὲν οὖν τὰς ἀρχὰς τῶν ἀῤῥωστιῶν καὶ τὰς τῶν φλεγμονῶν γενέσεις ἀφαιρετέον ἂν εἴη πᾶσαν προσφορὰν ῥοφημάτων · καὶ γίνονται ὡς τὸ πολὺ αἱ τοὺς πυρετοὺς ποιοῦσαι τῶν φλεγμονῶν διὰ πληθώραν . διδομένων οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις καιροῖς προσφορῶν καὶ τῆς πέψεως καὶ ἀναδόσεως τὰς καθ’ αὑτὰς ἐνεργείας ἀποδιδουσῶν , πληρουμένων τῶν ἀγγείων τῆς τροφῆς , ἐπὶ πλέον τε ἰσχυροτέρας συμβήσεται τὰς φλεγμονὰς γίνεσθαι . ταῦτα μὲν ὑπὲρ τῶν περὶ πλήθει χωρὶς τραύματος γιγνομένων φλεγμονῶν · ὑπὲρ δὲ τῶν ἐπὶ τραύμασιν ἐν πρώτῳ πάλιν περὶ πυρετῶν ὧδέ πώς φησιν . ἀκόλουθοι δὲ καὶ θεραπεῖαι τούτοις εἰς τὸ ἀφλέγμαντα πάντα γίνεσθαι τὰ τραύματα · καὶ τῶν φαρμάκων τὰ μὲν περιχριόμενα ἐπὶ τοὺς ὑγιεῖς τόπους ἀποστύφοντα καὶ μύοντα κωλύει τὴν συνίωσιν τοῦ ἄνωθεν κεχυμένου αἵματος ἐπὶ τοὺς διῃρημένους τόπους γίνεσθαι . ἐν δὲ τοῖς ἀπαθέσι τόποις πολλῶν ἀνεστομωμένων ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν εἰς τοὺς αὐτοὺς τόπους μετάληψις γίνεται εἰς τὰς φλέβας τοῦ παρεμπεπτωκότος αἵματος εἰς τὰς ἀρτηρίας . εἶτα ἐφεξῆς πάλιν ἀκόλουθον τούτοις καὶ τὸ μηδὲν προσφέρειν τοῖς τετραυματισμένοις ὑπὸ τοὺς τῆς φλεγμονῆς καιρούς . κενούμεναι γὰρ αἱ φλέβες τῆς τροφῆς ῥᾷον παραδέξονται τὸ παρεμπεπτωκὸς αἷμα εἰς τὰς ἀρτηρίας . τούτου δὲ συμβαίνοντος ἧττον αἱ φλεγμοναὶ ἔσονται . οὐκοῦν ὅτι μὲν χρὴ κενῶσαι τὸ πλῆθος καὶ ὅτι δέξασθαι πάλιν εἰς ἑαυτὰς αἱ φλέβες οὐκ ἂν δύναιντο τὸ αἷμα μεσταὶ τυγχάνουσαι καὶ διατεταμέναι , συμφωνεῖται τοῦτό γε καὶ αὐτῷ τῷ Ἐρασιστράτῳ . τὸ δὲ ὅτῳ χρὴ τρόπῳ κενῶσαι αὐτὰς τὸ ἀμφισβητούμενόν ἐστιν .
Lemmas: ἀγαθός οὖν ἐγώ δοκέω διατίθημι ὁ λόγος , εἰ ἄλλος παραλείπω ἀπό αὐτός ἄρχω ὁ Ἐρασίστρατος δοκέω · λέγω δέ ὡς ἔνειμι μάλα διά βραχύς . ἀρέσκω δέ αὐτός πνεῦμα μέν ἀγγεῖον εἰμί ὁ ἀρτηρία , αἷμα δέ ὁ φλέψ · σχίζω δέ ἀεί ὁ μέγας ὁ ἀγγεῖον εἰς ἐλαχύς μέν ὁ μέγεθος , ἀριθμός δέ πολύς καί πάντῃ ὁ σῶμα φέρω , μηδείς γάρ εἰμί τόπος ἔνθα μή πέρας ἀγγεῖον κεῖμαι ὑπάρχω , εἰς οὕτως μικρός πέρας τελευτάω , ὥστε ὁ μύσος ὁ ἔσχατος στόμα κρατέω ἐντός αὐτός ἴσχω ὁ αἷμα · καί διά οὗτος καίτοι παράκειμαι ἀλλήλων ὁ στόμα ὁ τε ὁ φλέψ καί ὁ ἀρτηρία , ἐν ὁ ἴδιος ὅρος μένω ὁ αἷμα μηδαμόθι ὁ ὁ πνεῦμα ἐπεμβαίνω ἀγγεῖον . μέχρι μέν δή ὅδε νόμος φύσις διοικέω ὁ ζῷον · ἐπεί δέ τις αἰτία βίαιος ἐκ ὁ φλέψ εἰς ὁ ἀρτηρία ὁ αἷμα μετάγω , αὐτός νοσέω ἀναγκαῖος ἤδη . αἰτία δέ καί ἄλλος τις καί οὐδείς ἐλαχύς ὁ πλῆθος εἰμί ὁ αἷμα , ὑπό ὅς διατείνω μέν ὁ χιτών ὁ φλέψ , ἀναστομόω δέ ὁ πρότερος μύω πέρας , μεταχέω δέ εἰς ὁ ἀρτηρία ὁ αἷμα , ἐͅντεῦθα ὁ παρά καρδία φέρω πνεῦμα προσκόπτω καί ἐνίστημι , ἀλλοιόω ὁ ἐκεῖνος κίνησις , ἡνίκα ἄν ἐγγύς εἰμί καί κατά εὐθύς ὁ ἀρχή καί οὗτος εἰμί ὁ πυρετός · ὠθέω τε ὑπό αὐτός πρόσω σφηνόω κατά ὁ πέρας ὁ ἀρτηρία καί οὗτος εἰμί ὁ φλεγμονή . οὕτως μέν ἐπί πλῆθος φλεγμονή ἐργάζομαι ὁ λόγος ὅδε , ἐπί τραῦμα δέ φλεγμονή αἰτιάομαι μέν , ᾀνταῦθη ὁ παρέμπτωσις ἐκ ὁ φλέψ εἰς ὁ ἀρτηρία ὁ αἷμα , αὐτός δέ ὁ παρέμπτωσις αἰτία εἰμί φημί ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία . ὅταν γάρ ὁ ἐν ὁ τιτρώσκω μέρος διαιρέω ἀρτηρία ἐκχέω , κατά ὁ τρῶσις ἅπας ὁ πνεῦμα καί κίνδυνος εἰμί κενός γίγνομαι τόπος , ἕπομαι κατά ὁ συναναστομόω ὁ αἷμα , ὁ κενόω πνεῦμα ὁ βάσις ἀναπληρόω · ἀν́εγυμι μέν οὖν ὁ πνεῦμα ἐκχέω , κλείω δέ καί μύω ἔνδον ὠθέω ὑπό ὁ παρά καρδία ἐπιπέμπω πνεῦμα ἀθροίζω πάλιν ἅπας ἐν ὁ περί ὁ τραῦμα τόπος , καί ὁ φλεγμονή οὕτως ἐργάζομαι . ἄγω δή , συγχωρέω γάρ αὐτός κατά γε ὁ πάρειμι ἀληθεύω ἅπας περί τε πυρετός καί φλεγμονή , καίτοι γε ὅτι μηδείς αὐτός ἀληθής εἰμί ἐν ἕτερος ἀποδείκνυμι , ἐφεξῆς ἐγώ διδάσκω ὁ ἴαμα . φημί γοῦν αὐτός ἐν τε ἄλλος πολύς , εἰͅν ὁ τρίτος περί πυρετός κατά λέξις οὕτως · περί μέν οὖν ὁ ἀρχή ὁ ἀρρωστία καί ὁ ὁ φλεγμονή γένεσις ἀφαιρετέος ἄν εἰμί πᾶς προσφορά ῥόφημα · καί γίγνομαι ὡς ὁ πολύς ὁ ὁ πυρετός ποιέω ὁ φλεγμονή διά πληθώρα . δίδωμι οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος καιρός προσφορά καί ὁ πέψις καί ἀνάδοσις ὁ κατά ἑαυτοῦ ἐνέργεια ἀποδίδωμι , πληρόω ὁ ἀγγεῖον ὁ τροφή , ἐπί πολύς τε ἰσχυρός συμβαίνω ὁ φλεγμονή γίγνομαι . οὗτος μέν ὑπέρ ὁ περί πλῆθος χωρίς τραῦμα γίγνομαι φλεγμονή · ὑπέρ δέ ὁ ἐπί τραῦμα ἐν πρῶτος πάλιν περί πυρετός ὧδε πως φημί . ἀκόλουθος δέ καί θεραπεία οὗτος εἰς ὁ ἀφλέγμαντος πᾶς γίγνομαι ὁ τραῦμα · καί ὁ φάρμακον ὁ μέν περιχρίω ἐπί ὁ ὑγιής τόπος ἀποστύφω καί μύω κωλύω ὁ σύνειμι ὁ ἄνωθεν χέω αἷμα ἐπί ὁ διαλέγω τόπος γίγνομαι . ἐν δέ ὁ ἀπαθής τόπος πολύς ἀναστομόω ἀρτηρία τε καί φλέψ εἰς ὁ αὐτός τόπος μετάληψις γίγνομαι εἰς ὁ φλέψ ὁ παρεμπίπτω αἷμα εἰς ὁ ἀρτηρία . εἶτα ἐφεξῆς πάλιν ἀκόλουθος οὗτος καί ὁ μηδείς προσφέρω ὁ τραυματίζω ὑπό ὁ ὁ φλεγμονή καιρός . κενόω γάρ ὁ φλέψ ὁ τροφή ῥᾴδιος παραδέχομαι ὁ παρεμπίπτω αἷμα εἰς ὁ ἀρτηρία . οὗτος δέ συμβαίνω ἥσσων ὁ φλεγμονή εἰμί . οὐκοῦν ὅτι μέν χρή κενόω ὁ πλῆθος καί ὅτι δέχομαι πάλιν εἰς ἑαυτοῦ ὁ φλέψ οὐ ἄν δύναμαι ὁ αἷμα μεστός τυγχάνω καί διατείνω , συμφωνέω οὗτος γε καί αὐτός ὁ Ἐρασίστρατος . ὁ δέ ὅστις χρή τρόπος κενόω αὐτός ὁ ἀμφισβητέω εἰμί .