galenus.de-venae-sectione-adversus-erasistratum 1
Ἄξιον εἶναί μοι δοκεῖ ζητήσεως οὐ σμικρᾶς τί δή ποτε καὶ τἄλλα τῆς τέχνης ἱκανὸς ὢν ὁ Ἐρασίστρατος , κᾀν τοῖς σμικροτάτοις οὕτως ἐπιμελὴς ὥστε καὶ λαχάνων τινῶν καὶ καταπλασμάτων ἑψήσεις γράφειν , ἐφ’ ὧν ἤρκεσεν ἂν ἑτέρῳ πρὸς ὅ τι συμφέρει μόνον εἰπόντι τὸν τρόπον τῆς σκευασίας παραλιπεῖν , ὡς οὐδὲν μέγα καὶ αὐτόν τινι τῶν ἐντυγχανόντων ἐξευρεῖν , ἐν οὕτως ἰσχυρῷ καὶ μεγάλῳ βοηθήματι τῇ φλεβοτομίᾳ καὶ οὐδενὸς ἧττον τῶν δραστικωτάτων εὐδοκιμοῦντι παρὰ τοῖς πρεσβυτέροις αὐτοῦ λόγον οὐδένα πεποίηται . σχεδὸν γὰρ οὔτε τοὔνομα τῆς φλεβοτομίας ἐστὶν εὑρεῖν ἐν οὐδενὶ συγγράμματι , πλὴν ἅπαξ ἐν τῷ περὶ αἵματος ἀναγωγῆς , ἐπιμνησθέντος αὐτοῦ κατὰ τὸ πάρεργον μᾶλλον , ὡς ἄν τῳ δόξειεν , ἢ μετά τινος ἀξιολόγου σπουδῆς · μάθοις δ’ ἂν ἐξ αὐτῆς τῆς ῥήσεως ἐχούσης ὧδε · ἀποδέσεις δὲ ποιεῖσθαι παρά τε τὰς μασχάλας καὶ τοὺς βουβῶνας μὴ ὥσπερ ἔνιοι τῶν μιμουμένων τὰς θεραπείας οὐδὲν παρακολουθοῦντες αἵματος χάριν ταῦτα ποιοῦνται , ἀλλ’ ἀποπιέζονται ἱκανῶς τοῖς δεσμοῖς . ἐν γὰρ τοῖς ἀποδουμένοις μέρεσι τοῦ σώματος πλεῖον αἷμα ἀπολαμβάνεται · δηλοῖ δὲ ἥ τε διάτασις τῶν φλεβῶν καὶ ἡ φλεβοτομία · πολὺ γὰρ πλεῖον ῥεῖ , ὅτε ἀποδεθῇ τὸ φλεβοτομούμενον μέρος τοῦ σώματος . ἐπὶ δὲ τῆς ἀναγωγῆς τοῦ αἵματος πλεῖστον ἀπολαμβάνεται τοῦ αἵματος ἀπὸ τῆς ἀποδέσεως ἔν τε τοῖς σκέλεσι καὶ τοῖς βραχίοσιν . ἐλάσσονος γὰρ γινομένου τοῦ περὶ τὸν θώρακα καὶ ἐλαφροτέρα ἔσται ἡ ἀναγωγή . τὸ δ’ αὐτὸ τοῦτο βούλονται ποιεῖν καὶ οἱ φλεβοτομοῦντες τοὺς ἀνάγοντας τὸ αἷμα . ἀλλὰ πολὺ βέλτιον ὁ Χρύσιππος , οὐ μόνον τὸ παρὸν ἐπιβλέπων , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἐπιφερομένου κινδύνου φροντίζων . ἐχόμενος γὰρ τοῦ περὶ τὴν ἀναγωγὴν ὁ κατὰ τὴν φλεγμονὴν κίνδυνος , ἐν ᾧ προσφέρειν μὲν οὐ ῥᾴδιον · φλεβοτομηθέντι δὲ καὶ πολὺν χρόνον ἀσιτήσαντι κίνδυνος ἐκλυθῆναι · ὁ δὲ τὴν ἐνυπάρχουσαν τροφὴν ἐν τῷ σώματι κατεργαζομένην εἰς τόπους ἀλύτους μεταστησάμενος , καθ’ ὃν καιρὸν ὁ τῆς ἐκλύσεως κίνδυνος · ὅταν δὲ οὕτως παραλλάξῃ , ἐξ ἑτοίμου ταῦτ’ ἤδη χρώμενος καὶ μὴ προσφέρειν ἀναγκαζόμενος , ἄκρως περιττὸς τῇ διανοίᾳ καὶ ἄξιος ἐπαίνου καὶ δι’ ὅλου ἀκολουθῶν αὐτὸς ἑαυτῷ . ὅτι μικρὰ ταῦτα καὶ τὰ τυχόντα , καὶ οὔτε τῆς Ἐρασιστράτου περὶ τὴν τέχνην ἀκριβείας οὔτ’ αὐτοῦ τοῦ βοηθήματος τῆς δυνάμεως ἄξια , παντὶ δῆλον . εἰ μὲν μήτε παρ’ Ἱπποκράτει μήτε παρὰ Διοκλεῖ μήτε παρ’ Εὐρυφῶντι μήθ’ ὅλως παρ’ ἄλλῳ μηδενὶ τῶν Ἐρισιστράτου πρεσβυτέρων ἦν εὑρεῖν τὸ βοήθημα γεγραμμένον , ἴσως ἄν τις ὑπενόησεν , εἰ μήπω τῆς χρήσεως εὑρημένης ἢ μὴ παρὰ τοῖς εὐδόξοις εὐδοκιμούσης , εὐλόγως αὐτὸν παραλιπεῖν . ἐπεὶ δὲ εὕροιντο ἄλλοι καὶ πολλή τις χρῆσις ἤδη τοῦ βοηθήματος ἦν , οὐκ ἐφ’ ἑνὸς μόνον οὐδὲ τοῦ τυχόντος πάθους , ἀλλ’ ἐπὶ τῶν πλείστων τε καὶ ὀξυτάτων , οὕτως γὰρ ὁ Ἱπποκράτης γε αὐτὸς , ὁ τῶν καλῶν τῆς τέχνης ἁπάντων ἡμῖν ἡγεμὼν , οἵ τ’ ἄλλοι παλαιοὶ φαίνονται χρώμενοι . τί δή ποτε παθὼν ὁ Ἐρασίστρατος ἠμέλησε τελέως τὸν ὑπὲρ αὐτῆς διεξελθεῖν λόγον ; καὶ γὰρ ἀρεσκόμενον ἐχρῆν ἐπισημαίνεσθαι τοῖς πάθεσιν αὐτὸ προσαναγράψαντα , καθάπερ τἄλλα βοηθήματα , καὶ ἀρεσκομένου εἰπεῖν αἰτίαν δι’ ἣν ἀρέσκεται . ὁ δὲ τοσοῦτον ἀποδεῖ τὸν λόγον ὑποσχεῖν περὶ τῆς τοῦ βοηθήματος δυνάμεως , ὥστ’ οὐδ’ ὅτι χρηστέον ἢ μὴ χρηστέον ἐμήνυσεν , οὐδ’ ὅλως ἐτόλμησεν ἀποφήνασθαι ἣν ἔχει γνώμην πλὴν ἅπαξ , ὡς εἶπον , ἐφ’ ἑνὸς πάθους , καίτοι κᾀξ αὐτῶν ὧν σιωπᾷ κατάφωρον αὐτοῦ τῆς γνώμης τὸ κεφάλαιον . οὐ γὰρ δὴ ἀρεσκόμενόν γ’ ἂν αὐτῷ παρέλιπεν , οὐδὲ τὰ μὲν σμικρὰ τῶν τοῖς πάθεσιν συμφερόντων γραφῆς ᾤετο δεῖσθαι , τὰ δ’ οὕτω μεγάλα δύνασθαί τινα καὶ χωρὶς τοῦ παρ’ ἐκείνου μαθεῖν αὐτὸν ἐξευρεῖν .
Lemmas: ἄξιος εἰμί ἐγώ δοκέω ζήτησις οὐ μικρός τίς δή ποτέ καί ἄλλος ὁ τέχνη ἱκανός εἰμί ὁ Ἐρασίστρατος , εἰͅν ὁ μικρός οὕτως ἐπιμελής ὥστε καί λάχανον τις καί κατάπλασμα ἕψησις γράφω , ἐπί ὅς ἀρκέω ἄν ἕτερος πρός ὅς τις συμφέρω μόνος λέγω ὁ τρόπος ὁ σκευασία παραλείπω , ὡς οὐδείς μέγας καί αὐτός τις ὁ ἐντυγχάνω ἐξευρίσκω , ἐν οὕτως ἰσχυρός καί μέγας βοήθημα ὁ φλεβοτομία καί οὐδείς ἥσσων ὁ δραστικός εὐδοκιμέω παρά ὁ πρέσβυς αὐτός λόγος οὐδείς ποιέω . σχεδόν γάρ οὔτε ὄνομα ὁ φλεβοτομία εἰμί εὑρίσκω ἐν οὐδείς σύγγραμμα , πλήν ἅπαξ ἐν ὁ περί αἷμα ἀναγωγή , ἐπιμιμνήσκομαι αὐτός κατά ὁ πάρεργον μάλα , ὡς ἄν τις δοκέω , ἤ μετά τις ἀξιόλογος σπουδή · μανθάνω δέ ἄν ἐκ αὐτός ὁ ῥῆσις ἔχω ὧδε · ἀπόδεσις δέ ποιέω παρά τε ὁ μασχάλη καί ὁ βουβών μή ὥσπερ ἔνιοι ὁ μιμέομαι ὁ θεραπεία οὐδείς παρακολουθέω αἷμα χάριν οὗτος ποιέω , ἀλλά ἀποπιέζω ἱκανός ὁ δεσμός . ἐν γάρ ὁ ἀποδέω μέρος ὁ σῶμα πολύς αἷμα ἀπολαμβάνω · δηλόω δέ ὁ τε διάτασις ὁ φλέψ καί ὁ φλεβοτομία · πολύς γάρ πολύς ῥέω , ὅτε ἀποδέω ὁ φλεβοτομέω μέρος ὁ σῶμα . ἐπί δέ ὁ ἀναγωγή ὁ αἷμα πολύς ἀπολαμβάνω ὁ αἷμα ἀπό ὁ ἀπόδεσις ἐν τε ὁ σκέλος καί ὁ βραχύς . ἐλαχύς γάρ γίγνομαι ὁ περί ὁ θώραξ καί ἐλαφρός εἰμί ὁ ἀναγωγή . ὁ δέ αὐτός οὗτος βούλομαι ποιέω καί ὁ φλεβοτομέω ὁ ἀνάγω ὁ αἷμα . ἀλλά πολύς ἀγαθός ὁ Χρύσιππος , οὐ μόνος ὁ πάρειμι ἐπιβλέπω , ἀλλά καί ὁ ἐπιφέρω κίνδυνος φροντίζω . ἔχω γάρ ὁ περί ὁ ἀναγωγή ὁ κατά ὁ φλεγμονή κίνδυνος , ἐν ὅς προσφέρω μέν οὐ ῥᾴδιος · φλεβοτομέω δέ καί πολύς χρόνος ἀσιτέω κίνδυνος ἐκλύω · ὁ δέ ὁ ἐνυπάρχω τροφή ἐν ὁ σῶμα κατεργάζομαι εἰς τόπος ἄλυτος μεθίστημι , κατά ὅς καιρός ὁ ὁ ἔκλυσις κίνδυνος · ὅταν δέ οὕτως παραλήγω , ἐκ ἑτοῖμος οὗτος ἤδη χράω καί μή προσφέρω ἀναγκάζω , ἄκρος περισσός ὁ διάνοια καί ἄξιος ἔπαινος καί διά ὅλος ἀκολουθέω αὐτός ἑαυτοῦ . ὅτι μικρός οὗτος καί ὁ τυγχάνω , καί οὔτε ὁ Ἐρασίστρατος περί ὁ τέχνη ἀκρίβεια οὔτε αὐτός ὁ βοήθημα ὁ δύναμις ἄξιος , πᾶς δῆλος . εἰ μέν μήτε παρά Ἱπποκράτης μήτε παρά Διοκλῆς μήτε παρά Εὐρυφῶν μήτε ὅλος παρά ἄλλος μηδείς ὁ Ἐρισίστρατος πρέσβυς εἰμί εὑρίσκω ὁ βοήθημα γράφω , ἴσως ἄν τις ὑπονοέω , εἰ μήπω ὁ χρῆσις εὑρίσκω ἤ μή παρά ὁ εὔδοξος εὐδοκιμέω , εὔλογος αὐτός παραλείπω . ἐπεί δέ εὑρίσκω ἄλλος καί πολύς τις χρῆσις ἤδη ὁ βοήθημα εἰμί , οὐ ἐπί εἷς μόνος οὐδέ ὁ τυγχάνω πάθος , ἀλλά ἐπί ὁ πολύς τε καί ὀξύς , οὕτως γάρ ὁ Ἱπποκράτης γε αὐτός , ὁ ὁ καλός ὁ τέχνη ἅπας ἐγώ ἡγεμών , ὁ τε ἄλλος παλαιός φαίνω χράω . τίς δή ποτέ πάσχω ὁ Ἐρασίστρατος ἀμελέω τέλειος ὁ ὑπέρ αὐτός διεξέρχομαι λόγος ; καί γάρ ἀρέσκω χρή ἐπισημαίνω ὁ πάθος αὐτός προσαναγράφω , καθά ἄλλος βοήθημα , καί ἀρέσκω λέγω αἰτία διά ὅς ἀρέσκω . ὁ δέ τοσοῦτος ἀποδέω ὁ λόγος ὑπέχω περί ὁ ὁ βοήθημα δύναμις , ὥστε οὐδέ ὅτι χράω ἤ μή χράω μηνύω , οὐδέ ὅλος τολμάω ἀποφαίνω ὅς ἔχω γνώμη πλήν ἅπαξ , ὡς λέγω , ἐπί εἷς πάθος , καίτοι ἐͅκ αὐτός ὅς σιωπάω κατάφωρος αὐτός ὁ γνώμη ὁ κεφάλαιος . οὐ γάρ δή ἀρέσκω γε ἄν αὐτός παραλείπω , οὐδέ ὁ μέν μικρός ὁ ὁ πάθος συμφέρω γραφή οἴομαι δέω , ὁ δέ οὕτως μέγας δύναμαι τις καί χωρίς ὁ παρά ἐκεῖνος μανθάνω αὐτός ἐξευρίσκω .