galenus.de-venae-sectione-adversus-erasistrateos-romae-degentes 6
Τὸ δὲ μήτε περὶ τοῦ μέτρου φλεβοτομίας μήτε περὶ τῶν τμηθησομένων φλεβῶν ἀκούσαντάς τι τοὺς νέους ἐπὶ βοηθήματος παραγίνεσθαι , μεγίστην οἴσει βλάβην τοῖς κάμνουσιν , ὥσπερ ἔφην εὐθὺς κατ’ ἀρχάς . ἄμεινον οὖν αὐτοῖς μηδ’ ὅλως ἐπιχειρεῖν φλεβοτομεῖν ἢ χωρὶς τοῦ διορισθέντος περὶ τῶν εἰρημένων ἐπὶ βοήθημα παραγίνεσθαι . πλείονες γὰρ οὕτως ἀπώλλοντο τῶν ἔμπροσθεν εἴτ’ ἀπολλυμένων διὰ τοὺς μὴ φλεβοτομοῦντας . οἱ μέν γε τότε πρεσβῦται μηδ’ ὅλως φλεβοτομοῦντες ἄλλοις ἐχρῶντο κενωτικοῖς βοηθήμασι ἐν μακροτέρῳ χρόνῳ ταυτὸν τῇ φλεβοτομίᾳ δυναμένοις ἐργάζεσθαι , πλὴν εἴ που διὰ τὸ κύριον τοῦ πάσχοντος μέρος ἢ τὴν τοῦ πλήθους ὑπερβολὴν ἔφθασεν ἀποθανεῖν ὁ κάμνων . οἱ δὲ νῦν οἰόμενοι δεῖσθαι πᾶσαν ἀρχὴν πυρετοῦ φλεβοτομίας οὐ σμικρὰ λυμαίνονται τοῖς νοσοῦσιν . οὕτως γὰρ πεπείκασιν ἑαυτοὺς περὶ τοῦ βοηθήματος , ὡς εἰ καὶ πρὸς Ἐρασιστράτου ἐγέγραπτο καθ’ ὃν ἐγὼ μικρὸν ἔμπροσθεν ἐδήλωσα τρόπον , ἐνθεὶς αὐτὰς τῇ ῥήσει τὰς θ’ συλλαβὰς ὡς γενέσθαι τὴν λέξιν τοιαύτην , ἄνωθεν γὰρ αὐτῆς ἄμεινον μνημονεῦσαι . περὶ μὲν οὖν τὰς ἀρχὰς τῶν ἀῤῥωστῶν καὶ τὰς τῶν φλεγμονῶν γενέσεις ἀφαιρετέον ἂν εἴη πᾶσαν προσφορὰν ῥοφημάτων τε καὶ σιτίων . χρηστέον δὲ φλεβοτομίᾳ . τοιαύτην γὰρ οἱ νῦν εἶναι βούλονται τὴν Ἐρασιστράτου γνώμην οὐκ ἐπ’ ἀγαθῷ τῶν καμνόντων , ἑτέρων μὲν ὑπαρχόντων καιρῶν καὶ σκοπῶν ἀσιτίας , ἑτέρων δὲ φλεβοτομίας , οὓς ἐγὼ κατὰ τήνδε τὴν πραγματείαν ἐρῶ πάντας ἐν τῇ προσήκῃ τάξει . νυνὶ μὲν γὰρ ὥσπερ εἰ τοῖς πρεσβύταις ἔμπροσθεν πεπεισμένοι κενῆς ὑπήρξαντο παλινῳδίας , οὕτω κᾀμοὶ παλινῳδητέον ἐστὶ ἐπενεκτέον τε καὶ τοὺς νῦν ἀλόγως φλεβοτομοῦντας ἐπὶ τὸ μηδ’ ὅλως φλεβοτομεῖν . ὡς γὰρ ὁ Πλάτων ἔλεγεν , ἧττον εἰκός ἐστι σφάλλεσθαι τοὺς μηδ’ ὅλως ἐγχειροῦντας οἷς οὐκ ἴσασιν τῶν πραττόντων ἃ μὴ γινώσκουσιν , ὅπερ οἱ νῦν ποιοῦσιν ἀναπεπεικότες ἑαυτοὺς , οὕτω γὰρ ῥᾷστον εὑρεῖν πρῶτον μὲν οὓς χρὴ φλεβοτομεῖν , εἶθ’ ἕκαστον τῶν ἄλλων . ὧν ἐν ἅπαντι νοσήματι κατὰ τὴν ἀρχὴν ὡς ἀσιτίαν , οὕτω καὶ φλεβοτομίαν παραλαμβάνουσι . μᾶλλον δ’ , εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , ὑπηλλάχασι τὴν Ἐρασιστράτου γνώμην . φλεβοτομοῦσι γὰρ καὶ τρέφουσιν εὐθέως τοὺς φλεβοτομηθέντας , ἐκείνου τὸ φλεβοτομεῖν ἀπαγορεύοντος , τὸ δὲ μὴ τρέφειν συμβουλεύοντος . ἐπεὶ τοίνυν τὴν ἀλήθειαν οὗτοι τιμῶσιν , οὐκ Ἐρασίστρατον , ἐπιδεικτέον αὐτοῖς ἐστὶν ὡς ὁ γεγραμμένος ὑπ’ αὐτοῦ λόγος ἐν τῷ περὶ αἵματος ἀναγωγῆς οὐκ ἔστιν ἴδιος ἐκείνου τοῦ πάθους , ἀλλὰ κοινὸς ἁπάσης φλεγμονῆς . ἔχει γοῦν ἡ ῥῆσις οὕτως · ἐχόμενος γὰρ τούτων περὶ τὴν ἀναγωγὴν ἢ περὶ τὴν φλεγμονὴν κίνδυνος , ἐν ᾧ προσφέρειν μὲν οὐ ῥᾴδιον , φλεβοτομηθέντι δὲ καὶ πολὺν χρόνον ἀσιτήσαντι κίνδυνος ἐκλυθῆναι . οὕτως ὁ λόγος ἔχει πτύουσιν αἷμα . διὰ τοῦτο κωλύει φλεβοτομεῖσθαι τοὺς κάμνοντας . ἀλλ’ ὅτι φλεγμονὴν ὑπείληφεν αὐτὸς ἀκολουθήσειν , ἐν ᾗ φησὶ προσφέρειν μὲν οὐ ῥᾴδιον , ὅπερ ἐστὶν διδόναι σιτία , φλεβοτομηθέντι δὲ καὶ πολὺν χρόνον ἀσιτήσαντι κίνδυνος καταλυθῆναι τὴν δύναμιν . οὐδὲ ἐνταῦθ’ ἴδιον αἵματος ἀναγωγῆς ἐστι , δι’ ὃ φυλάξαιτ’ ἄν τις τὴν φλεβοτομίαν , ἀλλὰ ἄμφω κοινὰ καὶ πρὸς τοὺς πυρετοὺς , τό τε μὴ δοῦναι σιτία διὰ τὰς φλεγμονὰς , τό τε τοῦτο πραττόντων ἐπὶ φλεβοτομίας κίνδυνος καταλυθῆναι τὴν δύναμιν . εἰ δὲ προσέχοις τὸν νοῦν ἐπιμελέστερον , ὁ πρὸς Ἐρασιτράτου λόγος εἰρημένος ἀπαγορεύειν σοι δόξει τὴν φλεβοτομίαν ἐπὶ τῶν πυρεττόντων μᾶλλον ἢ τῶν αἷμα πτυόντων . ἐν ἀρχῇ μὲν γὰρ τῆς ἀναγωγῆς τοῦ αἵματος οὐδέποτε φλεγμαίνει τὸ ἐῤῥωγὸς ἀγγεῖον . αἱ δὲ ἀρχαὶ τῶν πυρετῶν ἐξ ἀνάγκης ἔχουσι κατὰ τὸν Ἐρασίστρατον ἀρχὴν φλεγμονῆς . εἴπερ οὖν , ὡς αὐτὸς ἐκεῖνος βούλεται , τοῖς ἐναργῶς φαινομένοις χρηστέον ἐστὶ εἰς τὴν τῶν ἀδήλων πίστιν , ὅρα πολλὰ τῶν τραυμάτων κολλησθῆναι φθάνοντα , πρὶν φλεβοτομηθῆναι . δυνατὸν οὖν ἐστὶ καὶ τὴν ἐῤῥωγυῖαν φλέβα μηδ’ ὅλως φλεγμῆναι φθασάντων ἡμῶν , τἄλλα πρᾶξαι προσηκόντως , ἐκκενῶσαί τε τοῦ μέλλοντος ἐργάζεσθαι τὴν φλεγμονὴν αἵματος , ὁπόσον ἂν βουληθῶμεν . εἴπερ οὖν ἐν ᾧ χρόνῳ φλεγμαίνει τὰ φλεγμαίνοντά φησιν Ἐρασίστρατος ἀναγκαῖον εἶναι τὰς ἀσιτίας παραλαμβάνεσθαι καὶ διὰ τοῦτο φοβεῖται προκαταλῦσαι τὴν δύναμιν τῇ φλεβοτομίᾳ , πολὺ μᾶλλον αὐτὴν ἐπὶ τῶν πυρεσσόντων εὐλαβεῖσθαι προσήκει τῶν ἀναγόντων αἷμα . τούτων μὲν γὰρ ἐγχωρεῖ πρὸ τού φλεγμῆναι συμφῦναι τὴν ἐῤῥωγυῖνα φλέβα , καὶ μᾶλλον ὅταν ﻿ κενωθῶσι . τοῖς πυρέσσουσι δ’ ἀναγκαῖόν ἐστι φλεγμαίνειν ἤδη τι μόριον . ὅτι δὲ ἐγχωρεῖ συμφῦναι τὸ ἀγγεῖον ἄνευ τοῦ φλεγμῆναι πάρεστι μέν τινι κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τραυμάτων πεισθῆναι . πολλάκις οἴδαμεν ἐπὶ τῶν μονομαχούντων ὅλον ἀναπτυγέντα μηρὸν ἢ βραχίονα κολληθέντα πρὶν φλεγμῆναι , καὶ μᾶλλόν γε ὅτε , ὡς Ἱπποκράτης ἔφη , δαψιλὲς αἷμα παραχρῆμα συμβῇ ῥυῆναι . πολλάκις δὲ καὶ σύντρησιν εἰς τὰ κενὰ καλούμενα τοῦ θώρακος ἐντὸς τῆς τρίτης ἡμέρας ἐθεασάμεθα κολληθεῖσαν . ἀλλὰ καὶ πρώην τις ἐν παλαίστρᾳ πληγεὶς σφοδρῶς ἀνέβηξεν αἵματος αὐτίκα κοτύλας ὡς δύο , φλεβοτομηθεὶς δὲ παραχρῆμα καὶ τῶν ἄλλων ὡς ἐχρῆν γενομένων , οὔτε ἔβηξεν ἔτι τελέως καὶ ὑγιής ἐστι , κᾀκ τούτων οἶμαί τινα συνορᾷν ὡς ἐπὶ τῶν ἤδη φλεγμαίνειν ἠργμένων ἀπέχεσθαι χρὴ μᾶλλον , εἴ τις Ἐρασιστράτῳ πείθοιτο φλεβοτομίας , ἤπερ ἐφ’ ὧν οὐδέπω φλεγμαίνει .
Lemmas: ὁ δέ μήτε περί ὁ μέτρον φλεβοτομία μήτε περί ὁ τέμνω φλέψ ἀκούω τις ὁ νέος ἐπί βοήθημα παραγίγνομαι , μέγας φέρω βλάβη ὁ κάμνω , ὥσπερ φημί εὐθύς κατά ἀρχή . ἀγαθός οὖν αὐτός μηδέ ὅλος ἐπιχειρέω φλεβοτομέω ἤ χωρίς ὁ διορίζω περί ὁ λέγω ἐπί βοήθημα παραγίγνομαι . πολύς γάρ οὕτως ἀπόλλω ὁ ἔμπροσθεν εἴτε ἀπόλλυμι διά ὁ μή φλεβοτομέω . ὁ μέν γε τότε πρεσβύτης μηδέ ὅλος φλεβοτομέω ἄλλος χράω κενωτικός βοήθημα ἐν μακρός χρόνος τατός ὁ φλεβοτομία δύναμαι ἐργάζομαι , πλήν εἰ που διά ὁ κύριος ὁ πάσχω μέρος ἤ ὁ ὁ πλῆθος ὑπερβολή φθάνω ἀποθνῄσκω ὁ κάμνω . ὁ δέ νῦν οἴομαι δέω πᾶς ἀρχή πυρετός φλεβοτομία οὐ μικρός λυμαίνομαι ὁ νοσέω . οὕτως γάρ πείθω ἑαυτοῦ περί ὁ βοήθημα , ὡς εἰ καί πρός Ἐρασίστρατος γράφω κατά ὅς ἐγώ μικρός ἔμπροσθεν δηλόω τρόπος , ἐντίθημι αὐτός ὁ ῥῆσις ὁ τε συλλαβή ὡς γίγνομαι ὁ λέξις τοιοῦτος , ἄνωθεν γάρ αὐτός ἀγαθός μνημονεύω . περί μέν οὖν ὁ ἀρχή ὁ ἀρρωστέω καί ὁ ὁ φλεγμονή γένεσις ἀφαιρετέος ἄν εἰμί πᾶς προσφορά ῥόφημα τε καί σιτίον . χράω δέ φλεβοτομία . τοιοῦτος γάρ ὁ νῦν εἰμί βούλομαι ὁ Ἐρασίστρατος γνώμη οὐ ἐπί ἀγαθός ὁ κάμνω , ἕτερος μέν ὑπάρχω καιρός καί σκοπός ἀσιτία , ἕτερος δέ φλεβοτομία , ὅς ἐγώ κατά ὅδε ὁ πραγματεία λέγω πᾶς ἐν ὁ προσήκω τάξις . νυνί μέν γάρ ὥσπερ εἰ ὁ πρεσβύτης ἔμπροσθεν πείθω κενός ὑπάρχω παλινῳδία , οὕτως ἐͅγώ παλινῳδητέον εἰμί ἐπφέρω τε καί ὁ νῦν ἄλογος φλεβοτομέω ἐπί ὁ μηδέ ὅλος φλεβοτομέω . ὡς γάρ ὁ Πλάτων λέγω , ἥσσων ἔοικα εἰμί σφάλλω ὁ μηδέ ὅλος ἐγχειρέω ὅς οὐ οἶδα ὁ πράσσω ὅς μή γιγνώσκω , ὅς ὁ νῦν ποιέω ἀναπείθω ἑαυτοῦ , οὕτως γάρ ῥᾴδιος εὑρίσκω πρῶτος μέν ὅς χρή φλεβοτομέω , εἶτα ἕκαστος ὁ ἄλλος . ὅς ἐν ἅπας νόσημα κατά ὁ ἀρχή ὡς ἀσιτία , οὕτως καί φλεβοτομία παραλαμβάνω . μάλα δέ , εἰ χρή ἀληθής λέγω , ὑπαλλάσσω ὁ Ἐρασίστρατος γνώμη . φλεβοτομέω γάρ καί τρέφω εὐθύς ὁ φλεβοτομέω , ἐκεῖνος ὁ φλεβοτομέω ἀπαγορεύω , ὁ δέ μή τρέφω συμβουλεύω . ἐπεί τοίνυν ὁ ἀλήθεια οὗτος τιμάω , οὐ Ἐρασίστρατος , ἐπιδεικτέος αὐτός εἰμί ὡς ὁ γράφω ὑπό αὐτός λόγος ἐν ὁ περί αἷμα ἀναγωγή οὐ εἰμί ἴδιος ἐκεῖνος ὁ πάθος , ἀλλά κοινός ἅπας φλεγμονή . ἔχω γοῦν ὁ ῥῆσις οὕτως · ἔχω γάρ οὗτος περί ὁ ἀναγωγή ἤ περί ὁ φλεγμονή κίνδυνος , ἐν ὅς προσφέρω μέν οὐ ῥᾴδιος , φλεβοτομέω δέ καί πολύς χρόνος ἀσιτέω κίνδυνος ἐκλύω . οὕτως ὁ λόγος ἔχω πτύω αἷμα . διά οὗτος κωλύω φλεβοτομέω ὁ κάμνω . ἀλλά ὅτι φλεγμονή ὑπολαμβάνω αὐτός ἀκολουθέω , ἐν ὅς φημί προσφέρω μέν οὐ ῥᾴδιος , ὅς εἰμί δίδωμι σιτίον , φλεβοτομέω δέ καί πολύς χρόνος ἀσιτέω κίνδυνος καταλύω ὁ δύναμις . οὐδέ ἐνταῦθα ἴδιος αἷμα ἀναγωγή εἰμί , διά ὅς φυλάσσω ἄν τις ὁ φλεβοτομία , ἀλλά ἄμφω κοινός καί πρός ὁ πυρετός , ὁ τε μή δίδωμι σιτίον διά ὁ φλεγμονή , ὁ τε οὗτος πράσσω ἐπί φλεβοτομία κίνδυνος καταλύω ὁ δύναμις . εἰ δέ προσέχω ὁ νόος ἐπιμελής , ὁ πρός Ἐρασ́ιτρατος λόγος λέγω ἀπαγορεύω σύ δοκέω ὁ φλεβοτομία ἐπί ὁ πυρέσσω μάλα ἤ ὁ αἷμα πτύω . ἐν ἀρχή μέν γάρ ὁ ἀναγωγή ὁ αἷμα οὐδέποτε φλεγμαίνω ὁ ῥήγνυμι ἀγγεῖον . ὁ δέ ἀρχή ὁ πυρετός ἐκ ἀνάγκη ἔχω κατά ὁ Ἐρασίστρατος ἀρχή φλεγμονή . εἴπερ οὖν , ὡς αὐτός ἐκεῖνος βούλομαι , ὁ ἐναργής φαίνω χράω εἰμί εἰς ὁ ὁ ἄδηλος πίστις , ὁράω πολύς ὁ τραῦμα κολλάω φθάνω , πρίν φλεβοτομέω . δυνατός οὖν εἰμί καί ὁ ῥήγνυμι φλέψ μηδέ ὅλος φλεγμαίνω φθάνω ἐγώ , ἄλλος πράσσω προσηκόντως , ἐκκενόω τε ὁ μέλλω ἐργάζομαι ὁ φλεγμονή αἷμα , ὁπόσος ἄν βούλομαι . εἴπερ οὖν ἐν ὅς χρόνος φλεγμαίνω ὁ φλεγμαίνω φημί Ἐρασίστρατος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἀσιτία παραλαμβάνω καί διά οὗτος φοβέω προκαταλύω ὁ δύναμις ὁ φλεβοτομία , πολύς μάλα αὐτός ἐπί ὁ πυρέσσω εὐλαβέομαι προσήκω ὁ ἀνάγω αἷμα . οὗτος μέν γάρ ἐγχωρέω πρό ὁ φλεγμαίνω συμφύω ὁ ἐρρωγυῖνα φλέψ , καί μάλα ὅταν ﻿ κενόω . ὁ πυρέσσω δέ ἀναγκαῖος εἰμί φλεγμαίνω ἤδη τις μόριον . ὅτι δέ ἐγχωρέω συμφύω ὁ ἀγγεῖον ἄνευ ὁ φλεγμαίνω πάρειμι μέν τις εἰͅπί ὁ ἄλλος ἅπας τραῦμα πείθω . πολλάκις οἶδα ἐπί ὁ μονομαχέω ὅλος ἀναπτύσσω μηρός ἤ βραχίων κολλάω πρίν φλεγμαίνω , καί μάλα γε ὅτε , ὡς Ἱπποκράτης φημί , δαψιλής αἷμα παραχρῆμα συμβαίνω ῥέω . πολλάκις δέ καί σύντρησις εἰς ὁ κενός καλέω ὁ θώραξ ἐντός ὁ τρίτος ἡμέρα θεάομαι κολλάω . ἀλλά καί πρῴην τις ἐν παλαίστρα πλήσσω σφοδρός ἀναβήσσω αἷμα αὐτίκα κοτύλη ὡς δύο , φλεβοτομέω δέ παραχρῆμα καί ὁ ἄλλος ὡς χρή γίγνομαι , οὔτε βήσσω ἔτι τέλειος καί ὑγιής εἰμί , ᾀ οὗτος οἴομαι τις συνοράω ὡς ἐπί ὁ ἤδη φλεγμαίνω ἄρχω ἀπέχω χρή μάλα , εἰ τις Ἐρασίστρατος πείθω φλεβοτομία , ἤ ἐπί ὅς οὐδέπω φλεγμαίνω .