galenus.de-usu-pulsuum 3
Περὶ δὲ τοῦ μὴ δι’ ἀρτηριῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν φλεβῶν καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ἐπιῤῥεῖν ἐκ τῆς καρδίας τοῖς μορίοις τὴν θερμασίαν , ἐπεὶ διὰ βραχέος εἴρηται πρόσθεν , αὖθις ἡμῖν ἀναληπτέον τε καὶ ἀποδεικτέον , εἰποῦσι πρότερον τὰ φαινόμενα , δι’ ὧν ἄν τις αὐτὸ συλλογίσαιτο . πολλοὺς οὖν ἤδη πολλάκις μονομάχους μονάρχους τε καὶ στρατιώτας καὶ κυνηγέτας οὕτω τρωθῆναι συνέβη φλέβας καὶ ἀρτηρίας , ὥστε ἀναγκασθῆναι τοὺς ἰατροὺς βρόχῳ διαλαβεῖν αὐτάς . καὶ οὗτοι πάντες οὐ μετὰ πολὺν χρόνον ψυχροτέρων αἰσθάνονται τῶν μορίων , πρωϊαίτερον μὲν , εἰ τὰς φλέβας καὶ τὰς ἀρτηρίας βρόχῳ διαλάβοις , ὀψιαίτερον δὲ , εἰ τὰς ἀρτηρίας μόνον , ἥκιστα δὲ , εἰ μόνας τὰς φλέβας . ἐξ ὧν δῆλον , ἥκειν μέν τινα καὶ διὰ τῶν φλεβῶν εἰς τὰ μόρια θερμασίαν , ἀλλ’ ἐλάττονα μακρῷ τῆς διὰ τῶν ἀρτηριῶν . εἰ δὲ χωρὶς τραύματος ἐθελήσαις μόριόν τι τοῦ σώματος λαβὼν ἰσχυρῶς καταδῆσαι , παραχρῆμα πελιδνόν τε καὶ ψυχρὸν αὐτὸ γινόμενον θεάσῃ , δῆλον ὡς στερηθὲν τῆς ἄνωθεν ἐπιῤῥεούσης διὰ πάντων τῶν μερῶν αὐτοῦ θερμασίας . ὁπότ’ οὖν καὶ τοῦτο δέδεικται , καὶ φαίνεται μηδὲν ἐναντιούμενον τῷ μὴ μίαν εἶναι τὴν χρείαν τῆς ἀναπνοῆς καὶ τῶν σφυγμῶν , ἕτοιμον ἤδη συλλογίσασθαι , φυλακῆς ἕνεκα τῆς καθ’ ἕκαστον μόριον θερμασίας γεγονέναι τοὺς σφυγμούς . ὥσθ’ , ὅπερ ἐκ τῆς ἀναπνοῆς τῇ καρδίᾳ μόνῃ , τοῦτ’ ἐξ ἐκείνων τῷ καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ὑπάρχειν θερμῷ , εἶναι δὲ καὶ τὸ τῆς πέψεως τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος κοινὸν μὲν ἀμφοῖν , ἀλλ’ ἰδιαίτατον τῶν ἀρτηριῶν , εἴ γε δὴ μεμνήμεθα τῶν ὀλίγον πρόσθεν εἰρημένων περὶ τοῦ δικτυοειδοῦς πλέγματος . ἐπεὶ τοίνυν ἐν τῷ περὶ χρείας ἀναπνοῆς ἐδείκνυτο διὰ μὲν τῆς εἰσπνοῆς ἐμψυχόμενον τὸ ἔμφυτον θερμὸν , διὰ δὲ τῆς ἀναπνοῆς οἷον καθαιρόμενον , ἐκκρινομένου τοῦ καπνώδους περιττώματος , ἄμφω δὲ ταῦτ’ εἰς τὴν φυλακὴν αὐτοῦ συντελεῖν , δῆλον ὡς κᾀπὶ τῶν σφυγμῶν ἐροῦμεν , ἐν μὲν ταῖς διαστολαῖς ἕλκεσθαί τινα οὐσίαν ἀερώδη , κατὰ δὲ τὰς συστολὰς ἐκκρίνεσθαι τὸ ἐκ τῆς τῶν χυμῶν συγκαύσεως καθ’ ὅλον τὸ ζῶον γινόμενον οἷον καπνῶδες περίττωμα .
Lemmas: περί δέ ὁ μή διά ἀρτηρία μόνος , ἀλλά καί διά ὁ φλέψ καί ὁ ἄλλος ἅπας ἐπιρρέω ἐκ ὁ καρδία ὁ μόριον ὁ θερμασία , ἐπεί διά βραχύς λέγω πρόσθεν , αὖθις ἐγώ ἀναληπτέον τε καί ἀποδεικτέον , λέγω πρότερος ὁ φαίνω , διά ὅς ἄν τις αὐτός συλλογίζομαι . πολύς οὖν ἤδη πολλάκις μονόμαχος μόναρχος τε καί στρατιώτης καί κυνηγέτης οὕτως τιτρώσκω συμβαίνω φλέψ καί ἀρτηρία , ὥστε ἀναγκάζω ὁ ἰατρός βρόχος διαλαμβάνω αὐτός . καί οὗτος πᾶς οὐ μετά πολύς χρόνος ψυχρός αἰσθάνομαι ὁ μόριον , πρωΐ μέν , εἰ ὁ φλέψ καί ὁ ἀρτηρία βρόχος διαλαμβάνω , ὄψιος δέ , εἰ ὁ ἀρτηρία μόνος , ἦκα δέ , εἰ μόνος ὁ φλέψ . ἐκ ὅς δῆλος , ἥκω μέν τις καί διά ὁ φλέψ εἰς ὁ μόριον θερμασία , ἀλλά ἐλαχύς μακρός ὁ διά ὁ ἀρτηρία . εἰ δέ χωρίς τραῦμα ἐθέλω μόριον τις ὁ σῶμα λαμβάνω ἰσχυρός καταδέω , παραχρῆμα πελιδνός τε καί ψυχρός αὐτός γίγνομαι θεάομαι , δῆλος ὡς στερέω ὁ ἄνωθεν ἐπιρρέω διά πᾶς ὁ μέρος αὐτός θερμασία . ὁπότε οὖν καί οὗτος δείκνυμι , καί φαίνω μηδείς ἐναντιόομαι ὁ μή εἷς εἰμί ὁ χρεία ὁ ἀναπνοή καί ὁ σφυγμός , ἑτοῖμος ἤδη συλλογίζομαι , φυλακή ἕνεκα ὁ κατά ἕκαστος μόριον θερμασία γίγνομαι ὁ σφυγμός . ὥστε , ὅς ἐκ ὁ ἀναπνοή ὁ καρδία μόνος , οὗτος ἐκ ἐκεῖνος ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον ὑπάρχω θερμός , εἰμί δέ καί ὁ ὁ πέψις ὁ ψυχικός πνεῦμα κοινός μέν ἄμφω , ἀλλά ἴδιος ὁ ἀρτηρία , εἰ γε δή μιμνῄσκω ὁ ὀλίγος πρόσθεν λέγω περί ὁ δικτυοειδής πλέγμα . ἐπεί τοίνυν ἐν ὁ περί χρεία ἀναπνοή δείκνυμι διά μέν ὁ εἰσπνοή ἐμψύχω ὁ ἔμφυτος θερμός , διά δέ ὁ ἀναπνοή οἷος καθαίρω , ἐκκρίνω ὁ καπνώδης περίσσωμα , ἄμφω δέ οὗτος εἰς ὁ φυλακή αὐτός συντελέω , δῆλος ὡς εἰͅπί ὁ σφυγμός λέγω , ἐν μέν ὁ διαστολή ἕλκω τις οὐσία ἀερώδης , κατά δέ ὁ συστολή ἐκκρίνω ὁ ἐκ ὁ ὁ χυμός σύγκαυσις κατά ὅλος ὁ ζῷον γίγνομαι οἷος καπνώδης περίσσωμα .