galenus.de-usu-partium 14.10
Ὅταν μὲν οὖν εἰς οἰκεῖον ἐμπέσῃ χωρίον , ἀρχὴ γίνεται ζώου γενέσεως , ὅταν δ’ εἰς ἀλλότριον , ἐκπνεῖ μὲν ἐξ αὐτῆς τὸ πνεῦμα διὰ ταχέων , ὑπολείπεται δὲ τὸ γλίσχρον ὑγρὸν , εἰς ἑαυτὸ συνιζάνον . ἡ δ’ αἰτία καὶ τῆς τούτου γενέσεως ἥδε . τῶν εἰς τὰς μήτρας ἰόντων ἀγγείων , ἃ πρὸς ταῖς πλευραῖς αὐταῖς ἐλέγομεν σχίζεσθαι , τὸ κάτω φερόμενον μέρος ἑλίττεται τρόπον ὁμοιότατον τοῖς εἰς τοὺς ὄρχεις τῶν ἀῤῥένων ἀγγείοις ἰοῦσιν . ἐπίκειται γὰρ ἡ φλὲψ , ὑπόκειται δ’ ἡ ἀρτηρία , καμπὰς πολλὰς ἴσας τὸ πλῆθος ἄμφω ποιούμεναι δίκην ἑλίκων τινῶν πολυειδῶς πλανωμένων . ἐν δὲ τῇ πλάνῃ ταύτῃ πέττεται μέχρι πλείστου τὸ φερόμενον ἐπὶ τοὺς ὄρχεις αἷμα καὶ πνεῦμα , καὶ σαφῶς ἔστιν ἰδεῖν ἐν μὲν ταῖς πρώταις ἕλιξιν αἱματῶδες ἔτι τὸ περιεχόμενον ὑγρὸν , ἐν δὲ ταῖς ἑξῆς λευκότερον ἀεὶ καὶ μᾶλλον γιγνόμενον , ἕως ἂν ἀκριβῶς ἅπαν ἀπεργασθῇ λευκὸν ἐν ταῖς ἁπασῶν ὑστάταις , αἳ δὴ περαίνουσιν εἰς τοὺς ὄρχεις . οὗτοι δ’ αὖ διάκενοι καὶ σηραγγώδεις ὄντες ὑποδέχονταί τε τὸ προπεπεμμένον ἐν τοῖς ἀγγείοις ὑγρὸν , ἐκπέπτουσι δὲ καὶ αὐτοὶ πάλιν , τέλεον μὲν εἰς τὴν τοῦ ζώου γένεσιν ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων ἀπεργαζόμενοι , καί γε καὶ μείζους ὄντες , καὶ θερμότεροι , καὶ τὸ φερόμενον εἰς αὐτοὺς ἀκριβέστερον ἤδη κατείργασται διά τε τὸ μῆκος τοῦ διαστήματος καὶ τὴν ἰσχὺν τῶν πεπτόντων ἀγγείων · ἀτελέστερον δ’ οἱ τῶν θηλειῶν , ὡς ἂν καὶ μικρότεροι , καὶ ψυχρότεροι , καὶ ἧττον ἀκριβῶς αὐτὸ κατειργασμένον ὑποδεχόμενοι . διὰ τί δ’ ἐγχρονίζον τοῖς ἀγγείοις τὸ αἷμα λευκὸν γίνεται , τῶν ἐν τοῖς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων ἀποδεδειγμένων ἀναμνησθέντα τινὰ ῥᾳδίως ἐξευρήσειν νομίζω . δέδεικται γὰρ ἐν ἐκείνοις , ὡς πᾶν μόριον ἑαυτῷ τὴν τροφὴν ἐξομοιοῖ . τί δὴ οὖν θαυμαστὸν , εἰ λευκοὶ τῶν ἀγγείων οἱ χιτῶνες ὑπάρχοντες εἰς τὴν ὁμοίαν ἑαυτοῖς ἰδέαν ἀλλοιοῦσι τὸ αἷμα ; τάχ’ οὖν τις ἔροιτο , διὰ τί τῶν ἄλλων ἀγγείων οὐδὲ καθ’ ἓν ὁρᾶται τοῦτο γινόμενον . ᾧ πρόχειρον ἀποκρίνασθαι , διότι μηδ’ ἐπὶ πλεῖστον οὕτως ἐν ἄλλῳ χρονίζει · μηδὲ γὰρ ὑπάρχειν ἄλλῳ τινὶ τῶν ἀγγείων , μὴ ὅτι πολλὰς οὕτως ἕλικας ἐπ’ ἀλλήλαις κειμένας , ἀλλὰ μηδεμίαν ἁπλῶς . εἰ δέ γ’ ἐχρόνιζε καὶ μὴ διέῤῥει τε καὶ ἐξεκενοῦτο διὰ ταχέων , ᾖν ἄν που καὶ ἄλλοθι τοῦ ζώου τοιοῦτον εὑρεῖν χυμὸν , καίτοι καὶ ἡ καθ’ ἕκαστον τῶν ἀγγείων ὑγρότης σύμφυτος , ἡ κατ’ αὐτῶν τοὺς χιτῶνας , ἐξ ἧς τρέφονται , τοιαύτη τίς ἐστιν . ὥστ’ οὐδὲν θαυμαστὸν , εἰ κατὰ τὰς προειρημένας ἕλικας οἷον λιμνάζοντος τοῦ αἵματος ὁ σπερματικὸς ἀθροίζεται χυμός . ὅταν οὖν ὑποδεξάμενοι τοῦτον οἱ ὄρχεις , τελέως μὲν οἱ τῶν ἀῤῥένων , ἐλλιπέστερον δ’ οἱ τῶν θηλειῶν κατεργάσωνται , δῆλον ὡς ἑτέρου τινὸς ἀγγείου δεήσει τοῦ μεταληψομένου πάλιν αὐτὸν καὶ παρέξοντος ἐπὶ τὴν ἔκκρισιν . ἐνταῦθα οὖν , εἴ τις ὁμιλήσειεν ἀκριβῶς ταῖς διαιρέσεσι τῶν μορίων , ἀδύνατον αὐτῷ μὴ θαυμάσαι τὴν τέχνην τῆς φύσεως . ἐπειδὴ γὰρ ἐχρῆν ἔξω μὲν τὸ ἄῤῥεν , εἰς ἑαυτὸ δὲ σπερμαίνειν τὸ θῆλυ , διὰ τοῦτο καὶ τὰ μεταλαμβάνοντα παρὰ τῶν ὄρχεων ἀγγεῖα τὸ σπέρμα , τὰ μὲν τῶν ἀῤῥένων ἐπί τε τὸ αἰδοῖον ἐξέτεινε καὶ πρὸς τὸν ἐνταῦθα πόρον ἀνεστόμωσε , δι’ οὗπερ καὶ τὸ οὖρον ἐκτὸς ἐφέρετο , τὰ δὲ τῶν θηλειῶν εἰς αὐτάς τε τὰς μήτρας κατέφυσε , καὶ πρὸς τὴν ἐντὸς εὐρυχωρίαν ἐκκρίνειν τὸ σπέρμα παρεσκεύασε . θαυμαστὰ μὲν δὴ καὶ ταῦτα , πολὺ δ’ ἔτι μείζω τὰ μέλλοντα λεχθήσεσθαι . τῆς γὰρ δὴ χρείας οὐχ ὁμοίας ὑπαρχούσης ἑκατέρῳ τῷ σπέρματι , διότι μηδὲ τοῦ πλήθους τε καὶ δυνάμεως , ὅμοιον οὐδὲ τὸ σπερματικὸν ἀγγεῖον οὔτ’ εἶδος , οὔτ’ εὖρος , οὔτε μῆκος ἐγένετο , ἀλλὰ ﻿ τὸ μὲν τῶν ἀῤῥένων εὐρὺ καὶ μακρὸν , καὶ τινας οἷον κόλπους ἔχον , ὅταν ἤδη πλησίον γένηται τοῦ αἰδοίου , τὸ δ’ αὖ τῶν θηλειῶν στενὸν καὶ βραχύ . τοῦτο μὲν γὰρ ἱκανὸν ἦν ὀλίγον καὶ λεπτὸν ὑποδέξασθαί τε καὶ παραπέμψαι σπέρμα . τὸ δὲ τῶν ἀῤῥένων , εἰ μὴ μακρόν τε ἅμα καὶ εὐρὺ καὶ κιρσῶδες ἐγένετο , πῶς μὲν ἂν ἐδέξατο πολὺ καὶ παχὺ σπέρμα ; πῶς δ’ ἂν εὐκόλως παρέπεμψε ; πῶς δ’ ἂν ἀθρόως εἰς τὰς μήτρας κατέσπειρεν ; ἀλλὰ ταῦτα μὲν θαυμαστὰ τῆς φύσεως ἔργα , καὶ προσέτι τὸ τείνεσθαι πάντη τὰ γεννητικὰ μόρια κατὰ τὰς συνουσίας , ἵνα ἅμα μὲν ὁ τῶν ὑστερῶν αὐχὴν εὐθύνηταί τε καὶ διοίγηται , καθότι πρόσθεν ἐλέγετο , ἅμα δ’ ἐκκρίνηται τὸ σπέρμα . πηλίκην γὰρ ἔχει δύναμιν εἰς τὴν τῶν περιεχομένων ἔκκρισιν ὁ οἷον σπασμὸς τῶν μορίων τοῖς ἀφροδισίοις ἑπόμενος , ἔνεστί σοι μαθεῖν ἔκ τε τῶν ἐπιληψιῶν τῶν μεγάλων κᾀκ τοῦ παθήματος , ὃ δὴ καλεῖται γονόῤῥοια . κατὰ μὲν γὰρ τὰς ἰσχυρὰς ἐπιληψίας , ὅτι τὸ πᾶν σῶμα σπᾶται σφοδρῶς , καὶ σὺν αὐτῷ τὰ γεννητικὰ μόρια , διὰ τοῦτο ἐκκρίνεται τὸ σπέρμα . κατὰ δὲ τὰς γονοῤῥοίας αὐτῶν μόνων ἐστὶ τὸ πάθημα τῶν σπερματικῶν ἀγγείων . ὁποίαν οὖν τάσιν ἐν τοῖς εἰρημένοις νοσήμασι πάσχει , τοιαύτην ἴσχοντα κᾀν ταῖς συνουσίαις ἐκκρίνει τὸ σπέρμα . τὴν δ’ ἐπιθυμίαν τῶν ἀφροδισίων καὶ τὴν ἐν τῇ χρήσει τῶν μορίων ἡδονὴν ὅπως ἡ φύσις ἡ τοῦ σπέρματος ἀναγκάζει γίνεσθαι , πρόσθεν εἴρηται .
Lemmas: ὅταν μέν οὖν εἰς οἰκεῖος ἐμπίπτω χωρίον , ἀρχή γίγνομαι ζῷον γένεσις , ὅταν δέ εἰς ἀλλότριος , ἐκπνέω μέν ἐκ αὐτός ὁ πνεῦμα διά ταχύς , ὑπολείπω δέ ὁ γλίσχρος ὑγρός , εἰς ἑαυτοῦ συνιζάνω . ὁ δέ αἰτία καί ὁ οὗτος γένεσις ὅδε . ὁ εἰς ὁ μήτρα ἔρχομαι ἀγγεῖον , ὅς πρός ὁ πλευρά αὐτός λέγω σχίζω , ὁ κάτω φέρω μέρος ἑλίσσω τρόπος ὅμοιος ὁ εἰς ὁ ὄρχις ὁ ἄρσην ἀγγεῖον ἔρχομαι . ἐπίκειμαι γάρ ὁ φλέψ , ὑπόκειμαι δέ ὁ ἀρτηρία , καμπή πολύς ἴσος ὁ πλῆθος ἄμφω ποιέω δίκη ἑλίκων τις πολυειδής πλανάω . ἐν δέ ὁ πλάνη οὗτος πέσσω μέχρι πολύς ὁ φέρω ἐπί ὁ ὄρχις αἷμα καί πνεῦμα , καί σαφής εἰμί ὁράω ἐν μέν ὁ πρῶτος ἕλιξ αἱματώδης ἔτι ὁ περιέχω ὑγρός , ἐν δέ ὁ ἑξῆς λευκός ἀεί καί μάλα γίγνομαι , ἕως ἄν ἀκριβής ἅπας ἀπεργάζομαι λευκός ἐν ὁ ἅπας ὕστατος , ὅς δή περαίνω εἰς ὁ ὄρχις . οὗτος δέ αὖ διάκενος καί σηραγγώδης εἰμί ὑποδέχομαι τε ὁ προπέμπω ἐν ὁ ἀγγεῖον ὑγρός , ἐκπέσσω δέ καί αὐτός πάλιν , τέλειος μέν εἰς ὁ ὁ ζῷον γένεσις ἐπί ὁ ἄρσην ἀπεργάζομαι , καί γε καί μέγας εἰμί , καί θερμός , καί ὁ φέρω εἰς αὐτός ἀκριβής ἤδη κατεργάζομαι διά τε ὁ μῆκος ὁ διάστημα καί ὁ ἰσχύς ὁ πέσσω ἀγγεῖον · ἀτελής δέ ὁ ὁ θῆλυς , ὡς ἄν καί μικρός , καί ψυχρός , καί ἥσσων ἀκριβής αὐτός κατεργάζομαι ὑποδέχομαι . διά τίς δέ ἐγχρονίζω ὁ ἀγγεῖον ὁ αἷμα λευκός γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις ἀποδείκνυμι ἀναμιμνῄσκω τις ῥᾴδιος ἐξευρίσκω νομίζω . δείκνυμι γάρ ἐν ἐκεῖνος , ὡς πᾶς μόριον ἑαυτοῦ ὁ τροφή ἐξομοιόω . τίς δή οὖν θαυμαστός , εἰ λευκός ὁ ἀγγεῖον ὁ χιτών ὑπάρχω εἰς ὁ ὅμοιος ἑαυτοῦ ἰδέα ἀλλοιόω ὁ αἷμα ; τάχα οὖν τις ἔρομαι , διά τίς ὁ ἄλλος ἀγγεῖον οὐδέ κατά εἷς ὁράω οὗτος γίγνομαι . ὅς πρόχειρος ἀποκρίνω , διότι μηδέ ἐπί πολύς οὕτως ἐν ἄλλος χρονίζω · μηδέ γάρ ὑπάρχω ἄλλος τις ὁ ἀγγεῖον , μή ὅτι πολύς οὕτως ἕλιξ ἐπί ἀλλήλων κεῖμαι , ἀλλά μηδείς ἁπλῶς . εἰ δέ γε χρονίζω καί μή διαρρέω τε καί ἐκκενόω διά ταχύς , ἔρχομαι ἄν που καί ἄλλοθι ὁ ζῷον τοιοῦτος εὑρίσκω χυμός , καίτοι καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἀγγεῖον ὑγρότης σύμφυτος , ὁ κατά αὐτός ὁ χιτών , ἐκ ὅς τρέφω , τοιοῦτος τις εἰμί . ὥστε οὐδείς θαυμαστός , εἰ κατά ὁ προλέγω ἕλιξ οἷος λιμνάζω ὁ αἷμα ὁ σπερματικός ἀθροίζω χυμός . ὅταν οὖν ὑποδέχομαι οὗτος ὁ ὄρχις , τέλειος μέν ὁ ὁ ἄρσην , ἐλλιπής δέ ὁ ὁ θῆλυς κατεργάζομαι , δῆλος ὡς ἕτερος τις ἀγγεῖον δέω ὁ μεταλαμβάνω πάλιν αὐτός καί παρέχω ἐπί ὁ ἔκκρισις . ἐνταῦθα οὖν , εἰ τις ὁμιλέω ἀκριβής ὁ διαίρεσις ὁ μόριον , ἀδύνατος αὐτός μή θαυμάζω ὁ τέχνη ὁ φύσις . ἐπειδή γάρ χρή ἔξω μέν ὁ ἄρσην , εἰς ἑαυτοῦ δέ σπερμαίνω ὁ θῆλυς , διά οὗτος καί ὁ μεταλαμβάνω παρά ὁ ὄρχις ἀγγεῖον ὁ σπέρμα , ὁ μέν ὁ ἄρσην ἐπί τε ὁ αἰδοῖον ἐκτείνω καί πρός ὁ ἐνταῦθα πόρος ἀναστομόω , διά ὅς καί ὁ οὖρος ἐκτός φέρω , ὁ δέ ὁ θῆλυς εἰς αὐτός τε ὁ μήτρα καταφύομαι , καί πρός ὁ ἐντός εὐρυχωρία ἐκκρίνω ὁ σπέρμα παρασκευάζω . θαυμαστός μέν δή καί οὗτος , πολύς δέ ἔτι μέγας ὁ μέλλω λέγω . ὁ γάρ δή χρεία οὐ ὅμοιος ὑπάρχω ἑκάτερος ὁ σπέρμα , διότι μηδέ ὁ πλῆθος τε καί δύναμις , ὅμοιος οὐδέ ὁ σπερματικός ἀγγεῖον οὔτε εἶδος , οὔτε εὖρος , οὔτε μῆκος γίγνομαι , ἀλλά ﻿ ὁ μέν ὁ ἄρσην εὐρύς καί μακρός , καί τις οἷος κόλπος ἔχω , ὅταν ἤδη πλησίον γίγνομαι ὁ αἰδοῖον , ὁ δέ αὖ ὁ θῆλυς στενός καί βραχύς . οὗτος μέν γάρ ἱκανός εἰμί ὀλίγος καί λεπτός ὑποδέχομαι τε καί παραπέμπω σπέρμα . ὁ δέ ὁ ἄρσην , εἰ μή μακρός τε ἅμα καί εὐρύς καί κιρσώδης γίγνομαι , πῶς μέν ἄν δέχομαι πολύς καί παχύς σπέρμα ; πῶς δέ ἄν εὔκολος παραπέμπω ; πῶς δέ ἄν ἀθρόος εἰς ὁ μήτρα κατασπείρω ; ἀλλά οὗτος μέν θαυμαστός ὁ φύσις ἔργον , καί προσέτι ὁ τείνω πάντῃ ὁ γεννητικός μόριον κατά ὁ συνουσία , ἵνα ἅμα μέν ὁ ὁ ὑστέρα αὐχήν εὐθύνω τε καί διοίγνυμι , καθότι πρόσθεν λέγω , ἅμα δέ ἐκκρίνω ὁ σπέρμα . πηλίκος γάρ ἔχω δύναμις εἰς ὁ ὁ περιέχω ἔκκρισις ὁ οἷος σπασμός ὁ μόριον ὁ ἀφροδίσιος ἕπομαι , ἔνειμι σύ μανθάνω ἐκ τε ὁ ἐπιληψία ὁ μέγας ἐͅκ ὁ πάθημα , ὅς δή καλέω γονόρροια . κατά μέν γάρ ὁ ἰσχυρός ἐπιληψία , ὅτι ὁ πᾶς σῶμα σπάω σφοδρός , καί σύν αὐτός ὁ γεννητικός μόριον , διά οὗτος ἐκκρίνω ὁ σπέρμα . κατά δέ ὁ γονόρροια αὐτός μόνος εἰμί ὁ πάθημα ὁ σπερματικός ἀγγεῖον . ὁποῖος οὖν τάσις ἐν ὁ λέγω νόσημα πάσχω , τοιοῦτος ἴσχω εἰͅν ὁ συνουσία ἐκκρίνω ὁ σπέρμα . ὁ δέ ἐπιθυμία ὁ ἀφροδίσιος καί ὁ ἐν ὁ χρῆσις ὁ μόριον ἡδονή ὅπως ὁ φύσις ὁ ὁ σπέρμα ἀναγκάζω γίγνομαι , πρόσθεν λέγω .