galenus.de-usu-partium 16.5
Περὶ δὲ τῶν εἰς τὰ σπλάγχνα καὶ ἔντερα ἀφικνουμένων εἴρηται μέν τι καὶ πρόσθεν , ὅσον δὲ ἐλλείπει , προσθεῖναι χρή . ἀφικνεῖται μέν τις κᾀνταῦθα τῶν ἐξ ἐγκεφάλου μοῖρα , μικρὰ μὲν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν , ἀξιόλογος δ’ εἰς τὸ τῆς κοιλίας στόμα , διότι τοῦτο τὸ μέρος ὀρέξεως σιτίων ὄργανον ἡ φύσις ἐποίησεν , ἐπὶ τῆς πύλης , ὡς ἂν εἴποι τις , κείμενον ἁπάντων περὶ τὴν τῆς τροφῆς οἰκονομίαν αὐτῇ παρεσκευασμένων ὀργάνων . εἰλικρινὲς οὖν αὐτὸ καὶ ἀμιγὲς ἑτέρου νεύρου σκληροῦ κατήγαγεν ἄνωθεν , ἐν τῇ παρόδῳ δοῦσά τι μόριον ἐξ αὐτοῦ βραχὺ στομάχῳ καὶ πνεύμονι καὶ ἀρτηρίᾳ τραχείᾳ . τῆς δ’ αὐτῆς συζυγίας εἰλικρινὲς νεῦρον ἔδωκεν ἥπατί τε καὶ καρδίᾳ διὰ τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων μοι λόγων . εἰς δὲ τἄλλα σύμπαντα τὰ κάτω φρενῶν ἐντὸς τοῦ περιτοναίου τῶν νεύρων τούτων ἀφικνεῖται μέρος , οὐκέτ’ εἰλικρινὲς , ἀλλὰ τοῖς ἐκ νωτιαίου μικτὸν , τοῖς γὰρ εἰς τὰς ῥίζας τῶν πλευρῶν παραφερομένοις νεύροις , κᾀξ αὐτοῦ μὲν τοῦ κατὰ θώρακα νωτιαίου προέρχεται , καὶ μετὰ τὸν θώρακα δέ τι δυοῖν ἢ τριῶν σπονδύλων . ἀναμίγνυται δὲ ταῦτα προΐοντα λειψάνοις τῶν ἐπὶ τὴν γαστέρα κατελθόντων , οἷς καὶ αὐτοῖς ἐπιμιξία τις ἰδίᾳ γίνεται τῶν ἀπὸ τοῦ νωτιαίου νεύρων . ἐκ δὲ τῆς μίξεως ἁπάντων σχεδὸν ἅπαντα νευροῦται τἄνδον τοῦ περιτοναίου , τὴν μὲν ἰσχὺν καὶ τὴν ῥώμην ἐκ τῆς ἀπὸ νωτιαίου μίξεως λαμβανόντων , τὸ δὲ τῆς αἰσθήσεως ἀκριβὲς ὑπὲρ τὰ ἄλλα παρὰ τῶν ἀπ’ ἐγκεφάλου . ἔστι δὲ δήπου καὶ ἄλλο θαυμαστὸν ἔργον τῆς φύσεως ἠγνοημένον τοῖς ἀνατομικοῖς . ἔνθα γὰρ ἤτοι μακρὰν ὁδὸν ἄξειν μέλλει νεῦρον μικρὸν , ἢ σφοδρᾷ κινήσει μυὸς ὑπηρετῆσον , ἐνταῦθα διαλαμβάνει τὴν οὐσίαν αὐτοῦ σώματι παχυτέρῳ μὲν , ὁμοίῳ δὲ τὰ ἄλλα . δόξει γάρ σοι νεῦρον ἐσφαιρωμένον ὑπάρχειν , κατὰ μὲν τὴν πρώτην φαντασίαν τῆς ὄψεως ἐπιπεφυκός τε καὶ περιπεφυκὸς αὐτοῖς , ἀνατέμνοντι δὲ σαφῶς ὁρώμενον , ὅτι μήτ’ ἐπίφυσίς ἐστι μήτε περίφυσις , ἀλλ’ ὁμοία τις οὐσία τῶν νεύρων συνεχής τε καὶ κατὰ πᾶν ἡνωμένη καὶ ὁμοία παντοίως οὖσα τῷ τ’ εἰς αὐτὴν ἰόντι καὶ τῷ πάλιν ἐξ αὐτῆς ἀποτεινομένῳ νεύρῳ . κατ’ αὐτὴν μόνην τὴν οὐσίαν ὁμοίαν οὖσαν τῷ καλουμένῳ γαγγλίῳ παχύνεσθαι συμβαίνει τοῖς νεύροις , ὥστ’ ἐναργῶς ὁρᾶσθαι μεῖζον τῷ κύκλῳ τὸ μετ’ αὐτὴν νεῦρον τοῦ πρὸ αὐτῆς . ὄψει δ’ αὐτὴν καὶ κατ’ ἄλλα μέν τινα μέρη , καὶ μέν τοι κᾀν τοῖσδε τοῖς νεύροις τοῖς ἐξ ἐγκεφάλου κατερχομένοις , οὐχ ἅπαξ ἢ δὶς , ἀλλ’ ἑξάκις ὑπάρχουσαν , πρῶτον μὲν ἐν τῷ τραχήλῳ μικρὸν ἀνωτέρω τοῦ λάρυγγος , δεύτερον δ’ , ὅταν ἐμπίπτῃ τῷ θώρακι , πρὸς τὰς ῥίζας τῶν πλευρῶν φερόμενα , καὶ τρίτον , ὅταν πρῶτον ἐξέλθῃ τοῦ θώρακος . ἐν ἑκατέρῳ τοίνυν τῷ μέρει τοῦ ζώου , τῷ τ’ ἀριστερῷ καὶ τῷ δεξιῷ , τρὶς τοιούτου σώματος ὄντος , εἰκότως ἔφαμεν ἑξάκις ἐν αὐτοῖς εὑρίσκεσθαι . περὶ μὲν δὴ τῶνδε τῶν νεύρων αὐτάρκως εἴρηται .
Lemmas: περί δέ ὁ εἰς ὁ σπλάγχνον καί ἔντερον ἀφικνέομαι λέγω μέν τις καί πρόσθεν , ὅσος δέ ἐλλείπω , προστίθημι χρή . ἀφικνέομαι μέν τις ᾀνταῦθη ὁ ἐκ ἐγκέφαλος μοῖρα , μικρός μέν ὁ ἄλλος ἅπας , ἀξιόλογος δέ εἰς ὁ ὁ κοιλία στόμα , διότι οὗτος ὁ μέρος ὄρεξις σιτίον ὄργανον ὁ φύσις ποιέω , ἐπί ὁ πύλη , ὡς ἄν λέγω τις , κεῖμαι ἅπας περί ὁ ὁ τροφή οἰκονομία αὐτός παρασκευάζω ὄργανον . εἰλικρινής οὖν αὐτός καί ἀμιγής ἕτερος νεῦρον σκληρός κατάγω ἄνωθεν , ἐν ὁ πάροδος δίδωμι τις μόριον ἐκ αὐτός βραχύς στόμαχος καί πνεύμων καί ἀρτηρία τραχύς . ὁ δέ αὐτός συζυγία εἰλικρινής νεῦρον δίδωμι ἧπαρ τε καί καρδία διά ὁ ἔμπροσθεν λέγω ἐγώ λόγος . εἰς δέ ἄλλος σύμπας ὁ κάτω φρήν ἐντός ὁ περιτόναιον ὁ νεῦρον οὗτος ἀφικνέομαι μέρος , οὐκέτι εἰλικρινής , ἀλλά ὁ ἐκ νωτιαῖος μικτός , ὁ γάρ εἰς ὁ ῥίζα ὁ πλευρά παραφέρω νεῦρον , ἐͅκ αὐτός μέν ὁ κατά θώραξ νωτιαῖος προέρχομαι , καί μετά ὁ θώραξ δέ τις δύο ἤ τρεῖς σφόνδυλος . ἀναμείγνυμι δέ οὗτος προ̈́ω λείψανον ὁ ἐπί ὁ γαστήρ κατέρχομαι , ὅς καί αὐτός ἐπιμιξία τις ἴδιος γίγνομαι ὁ ἀπό ὁ νωτιαῖος νεῦρον . ἐκ δέ ὁ μίξις ἅπας σχεδόν ἅπας νευρόω ἔνδον ὁ περιτόναιον , ὁ μέν ἰσχύς καί ὁ ῥώμη ἐκ ὁ ἀπό νωτιαῖος μίξις λαμβάνω , ὁ δέ ὁ αἴσθησις ἀκριβής ὑπέρ ὁ ἄλλος παρά ὁ ἀπό ἐγκέφαλος . εἰμί δέ δήπου καί ἄλλος θαυμαστός ἔργον ὁ φύσις ἀγνοέω ὁ ἀνατομικός . ἔνθα γάρ ἤτοι μακρός ὁδός ἄγω μέλλω νεῦρον μικρός , ἤ σφοδρός κίνησις μῦς ὑπηρετέω , ἐνταῦθα διαλαμβάνω ὁ οὐσία αὐτός σῶμα παχύς μέν , ὅμοιος δέ ὁ ἄλλος . δοκέω γάρ σύ νεῦρον σφαιρόω ὑπάρχω , κατά μέν ὁ πρῶτος φαντασία ὁ ὄψις ἐπιφύω τε καί περιφύομαι αὐτός , ἀνατέμνω δέ σαφής ὁράω , ὅτι μήτε ἐπίφυσις εἰμί μήτε περίφυσις , ἀλλά ὅμοιος τις οὐσία ὁ νεῦρον συνεχής τε καί κατά πᾶς ἑνόω καί ὅμοιος παντοίως εἰμί ὁ τε εἰς αὐτός ἔρχομαι καί ὁ πάλιν ἐκ αὐτός ἀποτείνω νεῦρον . κατά αὐτός μόνος ὁ οὐσία ὅμοιος εἰμί ὁ καλέω γαγγλίον παχύνω συμβαίνω ὁ νεῦρον , ὥστε ἐναργής ὁράω μέγας ὁ κύκλος ὁ μετά αὐτός νεῦρον ὁ πρό αὐτός . ὁράω δέ αὐτός καί κατά ἄλλος μέν τις μέρος , καί μέν τοι εἰͅν ὅδε ὁ νεῦρον ὁ ἐκ ἐγκέφαλος κατέρχομαι , οὐ ἅπαξ ἤ δίς , ἀλλά ἑξάκις ὑπάρχω , πρῶτος μέν ἐν ὁ τράχηλος μικρός ἀνώτερος ὁ λάρυγξ , δεύτερος δέ , ὅταν ἐμπίπτω ὁ θώραξ , πρός ὁ ῥίζα ὁ πλευρά φέρω , καί τρίτος , ὅταν πρῶτος ἐξέρχομαι ὁ θώραξ . ἐν ἑκάτερος τοίνυν ὁ μέρος ὁ ζῷον , ὁ τε ἀριστερός καί ὁ δεξιός , τρίς τοιοῦτος σῶμα εἰμί , ἔοικα φημί ἑξάκις ἐν αὐτός εὑρίσκω . περί μέν δή ὅδε ὁ νεῦρον αὔταρκος λέγω .