galenus.de-usu-partium 14.8
Διὰ τί δὲ συμπάσχουσιν εἰς τοσοῦτον αὐταῖς οἱ τιτθοὶ , τοῦτ’ ἤδη δίειμι · καὶ γὰρ οὖν καὶ αὐτὸ θαυμαστήν τινα τῆς φύσεως ἐνδείξεται τὴν τέχνην . ἐπειδὴ γὰρ εἰς ἑνὸς ὑπηρεσίαν ἔργου παρεσκεύασεν ἀμφότερα τὰ μόρια , συνῆψεν αὐτὰ διὰ τῶν ἀγγείων , ἃ ἐν τοῖς περὶ τοῦ θώρακος λόγοις ἐπὶ τοὺς τιτθοὺς ἐλέγομεν ἰέναι , φλέβας καὶ ἀρτηρίας εἰς ὑποχόνδρια καὶ τὸ σύμπαν ὑπογάστριον καταγαγοῦσα , κᾄπειτα συνάψασα ταῖς ἀπὸ τῶν κάτω μερῶν ἀναφερομέναις , ἀφ’ ὧν ἐπί τε μήτραν καὶ ὄσχεον ἀφικνοῦνται φλέβες . μόνα γὰρ δὴ ταῦτ’ ἐν τοῖς ζώοις ἀγγεῖα , τὰ μὲν ἐκ τῶν ὑπὲρ τὰς φρένας χωρίων ὁρμηθέντα κάτω τοῦ σώματος φέρεται , τὰ δ’ ἐκ τῶν κάτω ἄνω . μόνα γὰρ οὖν δὴ καὶ τὰ προειρημένα μόρια συνῆφθαι δι’ ἀγγείων ἐχρῆν , ἵν’ , ὅταν μὲν ἐν ταῖς μήτραις αὐξάνηταί τε καὶ διαπλάττηται τὸ ἔμβρυον , ἐκείνῳ μόνῳ τὴν ἐξ ἀμφοτέρων αἱ κοιναὶ φλέβες ἐπάρδωσι τροφὴν , ὅταν δ’ ἀποκυηθὲν τύχῃ , τοῖς τιτθοῖς αὖθις ἐπιῤῥέῃ σύμπασα . διὰ τοῦτο κατὰ τὸν αὐτὸν ﻿ χρόνον οὐκ ἐνδέχεται τά τε καταμήνια φέρεσθαι καλῶς καὶ θηλάζειν τὸ θῆλυ · ξηραίνεται γὰρ ἀεὶ τὸ ἕτερον μόριον ὑπὸ τῆς ἐπὶ θάτερον ῥοπῆς τοῦ αἵματος . ἐπειδὴ γὰρ τῷ πρὸ τῆς κυήσεως καιρῷ , καὶ ταῖς ἀκμαζούσαις τῶν γυναικῶν , ὅσον ἀθροίζεται περιττὸν , ἐκκρίνει τοῦτο ἡ φύσις ἐφ’ ἑκάστῳ μηνὶ διὰ τῶν εἰς τὰς μήτρας καθηκόντων ἀγγείων . ἐπειδὰν δὲ κύωσιν , ἕλκει τὸ ἔμβρυον ἐξ αὐτῶν τὴν τροφήν . αἱ δ’ ἄρα φλέβες αἱ τῇδε τηλικαῦται τό τ’ εὖρος ὑπάρχουσι καὶ τὸ μῆκος , ὥστε κᾀκεῖνα τρέφειν ἀφθόνως , καί τι περιττὸν ἀθροίζειν ἀεί . τοῦτ’ οὖν ὅταν ἐν ἅπαντι τῷ χρόνῳ τῆς κυήσεως ἀθροιζόμενον , οἷον ἐν ταμείοις τισὶ τροφῆς τοῖς κοινοῖς τούτοις ἀγγείοις , ἐξαίρῃ τε καὶ διατείνῃ τελέως αὐτὰ , καὶ οἷον πλημμυρῇ , χώραν ἐπιζητεῖ μεταστάσεως . ἔχει δ’ οὐδεμίαν ἄλλην ἢ τοὺς τιτθοὺς , εἰς ἣν ἅμα μὲν αἱ φλέβες αὐτὸ διατεινόμεναι καὶ βαρυνόμεναι προπέμπουσιν , ἅμα δ’ ὁ τῆς γαστρὸς ὅλης ὄγκος , ὁ διὰ τὴν κύησιν ἐπιπέμπων τε καὶ θλίβων , ὠθεῖ πρὸς τὸ εἶκον . οὕτω μὲν δὴ τὰ γάλακτα τῶν ἐπιμηνίων ἀδελφά φησιν Ἱπποκράτης . οὕτω δὲ κᾀπειδὰν ἤδη κατὰ τὸ κυούμενον αὐτὸ γένηταί τι πάθος , ὡς μηκέθ’ ἱκανὴν ἐπισπᾶσθαι τροφὴν , ἢ καί τι περὶ τὸ σῶμα τῆς γυναικὸς ἁμάρτημα συμβῇ τοιοῦτον , ὡς μηκέθ’ ἱκανὸν αὐτῷ παρασκευάζειν τὸ αἷμα , συγχεῖται μὲν ἐν τούτῳ καὶ ταράττεται τῶν ἔργων τῆς φύσεως ἡ τάξις , ἐναντία δ’ ἀνάγκη παθήματα καταλαμβάνειν τοὺς τιτθοὺς , πληρουμένους μὲν γάλακτος πρὸ ὥρας ἐπὶ ταῖς τῶν ἐμβρύων ἀῤῥωστίαις , ἰσχνοὺς δ’ ἐφεξῆς ἐπὶ ταῖς τῶν ὑστερῶν ἐνδείαις γινομένους . οὕτω τοι καὶ Ἱπποκράτης ἔλεγεν · Γυναικὶ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ γάλα ἐκ τῶν μαστῶν πολὺ ῥυὲν ἀσθενέει τὸ ἔμβρυον · ὡς ἂν εἰς τοὺς μαστοὺς δηλονότι τοῦ περιττοῦ πάντως ἀνιόντος , ὃ κατέλιπεν ἐν ταῖς φλεψὶ τὸ κυούμενον , ἀδυνάτου ὑπ’ ἀσθενείας τοῦ ἐμβρύου , ὅσον ἱκανὸν ἦν αὐτῷ πρὸς τὴν σύμμετρον θρέψιν , ἐπισπᾶσθαι . ὅταν δ’ αὖ πάλιν εἴπῃ · Γυναικὶ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ ἢν οἱ μαστοὶ ἰσχνοὶ γένωνται , ἐκτρώσεται · τὸ μὲν ἔμβρυον ἰσχυρὸν εἶναι τηνικαῦτα νομίζειν χρὴ , τροφὴν δ’ οὐκ ἔχειν ἄφθονον , ὅθεν πρῶτον μὲν ἐκ τῶν κοινῶν πρὸς τὰς ὑστέρας φλεβῶν ἐπισπᾶσθαι τὸ αἷμα , κᾀν τούτῳ τοὺς μαστοὺς ἰσχνοὺς γίνεσθαι , μικρὸν ὕστερον δὲ ἐκτιτρώσκεσθαι , παντάπασιν ἐπιλειπούσης αὐτῷ τῆς τροφῆς . ἀλλὰ τὰ μὲν τοιαῦτα πάντα τῶν φυσικῶν ἐστι προβλημάτων ἀκολουθίᾳ τινὶ πρὸς τὰ προκείμενα νῦν ἡμῖν εἰρημένα · τὸ δ’ ἴδιον αὐτῆς τῆς παρούσης διεξόδου ἦν τὴν χρείαν εἰπεῖν τῆς τε πρὸς τοὺς τιτθοὺς κοινωνίας ταῖς ὑστέραις καὶ τῶν εἴς τε τὸν ἀριστερὸν ὄρχιν καὶ τὴν ἀριστερὰν μήτραν ἰόντων ἀγγείων ἀπὸ τῶν εἰς τὸν κατ’ εὐθὺ νεφρὸν ἐμπεφυκότων . ἅπαντα γὰρ ταῦθ’ ἡ φύσις ἐμηχανήσατο , διττὴν ἀρχὴν γενέσεως παρασκευάζουσα τοῖς ἐμβρύοις , ὡς τὸ μὲν ἄῤῥεν αὐτῶν , τὸ δὲ θῆλυ γίνοιτο . καὶ περὶ μὲν τούτων ᾧδ’ ἔχει .
Lemmas: διά τίς δέ συμπάσχω εἰς τοσοῦτος αὐτός ὁ τιτθός , οὗτος ἤδη διέρχομαι · καί γάρ οὖν καί αὐτός θαυμαστός τις ὁ φύσις ἐνδείκνυμι ὁ τέχνη . ἐπειδή γάρ εἰς εἷς ὑπηρεσία ἔργον παρασκευάζω ἀμφότερος ὁ μόριον , συνάπτω αὐτός διά ὁ ἀγγεῖον , ὅς ἐν ὁ περί ὁ θώραξ λόγος ἐπί ὁ τιτθός λέγω ἔρχομαι , φλέψ καί ἀρτηρία εἰς ὑποχόνδριος καί ὁ σύμπας ὑπογάστριον κατάγω , ᾄπειτη συνάπτω ὁ ἀπό ὁ κάτω μέρος ἀναφέρω , ἀπό ὅς ἐπί τε μήτρα καί ὄσχεον ἀφικνέομαι φλέψ . μόνος γάρ δή οὗτος ἐν ὁ ζῷον ἀγγεῖον , ὁ μέν ἐκ ὁ ὑπέρ ὁ φρήν χωρίον ὁρμάω κάτω ὁ σῶμα φέρω , ὁ δέ ἐκ ὁ κάτω ἄνω . μόνος γάρ οὖν δή καί ὁ προλέγω μόριον συνάπτω διά ἀγγεῖον χρή , ἵνα , ὅταν μέν ἐν ὁ μήτρα αὐξάνω τε καί διαπλήσσω ὁ ἔμβρυον , ἐκεῖνος μόνος ὁ ἐκ ἀμφότερος ὁ κοινός φλέψ ἐπάρδω τροφή , ὅταν δέ ἀποκυέω τυγχάνω , ὁ τιτθός αὖθις ἐπιρρέω σύμπας . διά οὗτος κατά ὁ αὐτός ﻿ χρόνος οὐ ἐνδέχομαι ὁ τε καταμήνιος φέρω καλός καί θηλάζω ὁ θῆλυς · ξηραίνω γάρ ἀεί ὁ ἕτερος μόριον ὑπό ὁ ἐπί ἕτερος ῥοπή ὁ αἷμα . ἐπειδή γάρ ὁ πρό ὁ κύησις καιρός , καί ὁ ἀκμάζω ὁ γυνή , ὅσος ἀθροίζω περισσός , ἐκκρίνω οὗτος ὁ φύσις ἐπί ἕκαστος μείς διά ὁ εἰς ὁ μήτρα καθήκω ἀγγεῖον . ἐπειδάν δέ κύω , ἕλκω ὁ ἔμβρυον ἐκ αὐτός ὁ τροφή . ὁ δέ ἄρα φλέψ ὁ τῇδε τηλικοῦτος ὁ τε εὖρος ὑπάρχω καί ὁ μῆκος , ὥστε κοᾀκίς τρέφω ἄφθονος , καί τις περισσός ἀθροίζω ἀεί . οὗτος οὖν ὅταν ἐν ἅπας ὁ χρόνος ὁ κύησις ἀθροίζω , οἷος ἐν ταμεῖον τις τροφή ὁ κοινός οὗτος ἀγγεῖον , ἐξαίρω τε καί διατείνω τέλειος αὐτός , καί οἷος πλημμυρέω , χώρα ἐπιζητέω μετάστασις . ἔχω δέ οὐδείς ἄλλος ἤ ὁ τιτθός , εἰς ὅς ἅμα μέν ὁ φλέψ αὐτός διατείνω καί βαρύνω προπέμπω , ἅμα δέ ὁ ὁ γαστήρ ὅλος ὄγκος , ὁ διά ὁ κύησις ἐπιπέμπω τε καί θλίβω , ὠθέω πρός ὁ εἴκω . οὕτως μέν δή ὁ γάλα ὁ ἐπιμήνιος ἀδελφός φημί Ἱπποκράτης . οὕτως δέ ἐͅπειδάν ἤδη κατά ὁ κυέω αὐτός γίγνομαι τις πάθος , ὡς μηκέτι ἱκανός ἐπισπάω τροφή , ἤ καί τις περί ὁ σῶμα ὁ γυνή ἁμάρτημα συμβαίνω τοιοῦτος , ὡς μηκέτι ἱκανός αὐτός παρασκευάζω ὁ αἷμα , συγχέω μέν ἐν οὗτος καί ταράσσω ὁ ἔργον ὁ φύσις ὁ τάξις , ἐναντίος δέ ἀνάγκη πάθημα καταλαμβάνω ὁ τιτθός , πληρόω μέν γάλα πρό ὥρα ἐπί ὁ ὁ ἔμβρυον ἀρρωστία , ἰσχνός δέ ἐφεξῆς ἐπί ὁ ὁ ὑστέρα ἔνδεια γίγνομαι . οὕτως σύ καί Ἱπποκράτης λέγω · γυνή ἐν γαστήρ ἔχω γάλα ἐκ ὁ μαστός πολύς ῥέω ἀσθενέω ὁ ἔμβρυον · ὡς ἄν εἰς ὁ μαστός δηλονότι ὁ περισσός πάντως ἀνέρχομαι , ὅς καταλείπω ἐν ὁ φλέψ ὁ κυέω , ἀδύνατος ὑπό ἀσθένεια ὁ ἔμβρυον , ὅσος ἱκανός εἰμί αὐτός πρός ὁ σύμμετρος θρέψις , ἐπισπάω . ὅταν δέ αὖ πάλιν λέγω · γυνή ἐν γαστήρ ἔχω ἐάν ὁ μαστός ἰσχνός γίγνομαι , ἐκτιτρώσκω · ὁ μέν ἔμβρυον ἰσχυρός εἰμί τηνικαῦτα νομίζω χρή , τροφή δέ οὐ ἔχω ἄφθονος , ὅθεν πρῶτος μέν ἐκ ὁ κοινός πρός ὁ ὑστέρα φλέψ ἐπισπάω ὁ αἷμα , εἰͅν οὗτος ὁ μαστός ἰσχνός γίγνομαι , μικρός ὕστερον δέ ἐκτιτρώσκω , παντάπασι ἐπιλείπω αὐτός ὁ τροφή . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος πᾶς ὁ φυσικός εἰμί πρόβλημα ἀκολουθία τις πρός ὁ πρόκειμαι νῦν ἐγώ λέγω · ὁ δέ ἴδιος αὐτός ὁ πάρειμι διέξοδος εἰμί ὁ χρεία λέγω ὁ τε πρός ὁ τιτθός κοινωνία ὁ ὑστέρα καί ὁ εἰς τε ὁ ἀριστερός ὄρχις καί ὁ ἀριστερός μήτρα ἔρχομαι ἀγγεῖον ἀπό ὁ εἰς ὁ κατά εὐθύς νεφρός ἐμφύω . ἅπας γάρ οὗτος ὁ φύσις μηχανάομαι , δισσός ἀρχή γένεσις παρασκευάζω ὁ ἔμβρυον , ὡς ὁ μέν ἄρσην αὐτός , ὁ δέ θῆλυς γίγνομαι . καί περί μέν οὗτος ὧδε ἔχω .