galenus.de-usu-partium 8.12
Περὶ μὲν δὴ τοῦ σχήματος αὐτῶν ἀρκεῖ καὶ ταῦτα . περὶ δὲ τοῦ μεγέθους , οὐκ ἐνταυθοῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ πάντη τοῦ σώματος , αἱ μὲν ὑλωδεστέρας οὐσίας ὑποδεχόμεναι κοιλίαι μείζους εὐλόγως εἰσὶν , αἱ δὲ τὰς , ὡς ἄν τις εἴποι , δυναμικωτέρας ἐλάσσους . πολὺ γὰρ ἐν ἑκάστη τῶν ὑλῶν τὸ περιττὸν , οὗ διακριθέντος τε καὶ ἀποκριθέντος , καὶ τοῦ λοιποῦ τοῦ χρηστοῦ τῇ προσηκούσῃ ποιότητι κοσμηθέντος , ἐπὶ τὸ προκείμενον ἤδη τέλος ἀφῖχθαι λέγοιτ’ ἂν ὀρθῶς ὁ δημιουργός . ὥστε καὶ ἡ τῆς παρεγκεφαλίδος κοιλία κατὰ λόγον ἐλάττων ἐγένετο τῶν προσθίων . εἰ δὲ καὶ τὴν κοινὴν χώραν αὐτῶν ἐξετάζοι τις , ἰδίᾳ τετάρτην ἀριθμῶν ἐγκεφάλου κοιλίαν , καὶ ταύτης ἐλάττων ἐστὶν ἡ τῆς παρεγκεφαλίδος . ἡ μέντοι χοριοειδὴς μήνιγξ , ἣν ὑπεζωσμένην τὰς κοιλίας ἔνδοθεν ἐλέγομεν , ἄχρι ταύτης προέρχεται τῆς κοιλότητος , τῆς ἐν τῷ ψαλιδοειδεῖ . τὰ γὰρ ἑξῆς τούτων σώματα περὶ τὸν πόρον ἤδη σκληρότερα τὴν σύστασίν ἐστιν , ἢ ὡς δεῖσθαι διαζώσματος · ὡσαύτως δὲ καὶ τὰ περὶ τὴν ὀπισθίαν κοιλίαν ἅπασαν . ἐλέχθη γὰρ οὖν καὶ πρόσθεν , ὡς ἡ παρεγκεφαλὶς ὕλη πολύ τι παραλλάττει σκληρότητι τὸν ἐγκέφαλον . ὥστε μοι θαυμάζειν ἐπέρχεται τῶν περὶ Πραξαγόραν καὶ Φιλότιμον οὐ τῆς τῶν δογμάτων ἀτοπίας μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν ἐν ταῖς διαιρέσεσι φαινομένων τῆς ἀγνοίας . ὑπεραύξημα γάρ τι καὶ βλάστημα τοῦ νωτιαίου μυελοῦ νομίζουσιν εἶναι τὸν ἐγκέφαλον , καὶ διὰ τοῦτο ἐκ μακρῶν ἑλίκων συγκεῖσθαί φασιν , καίτοι τοῦ μὲν ὄπισθεν ἐγκεφάλου τοῦ τῷ νωτιαίῳ συνεχοῦς , ἥκιστα μετέχοντος τῆς τοιαύτης συνθέσεως , ἐναργεστάτην δ’ αὐτὴν καὶ πλείστην ἐπιδεικνυμένου τοῦ προσθίου . καὶ , τὸ τούτου γ’ ἔτι μεῖζον σφάλμα τῶν ἀνδρῶν , οὐ γινώσκουσιν , ὅτι τοῖς κατὰ βάσιν μόνην ἐγκεφάλου μέρεσι συνεχής ἐστιν ὁ νωτιαῖος , ἃ μόνα τῶν κατ’ αὐτὸν μορίων οὐχ ἑλήλικται · σκληρὰ γὰρ ὄντα παρ’ ἑαυτῶν ἔχει τὴν τῆς ἕδρας ἀσφάλειαν , οὐδὲν τῆς λεπτῆς μήνιγγος διαζωννυμένης οὔσης καὶ στηριζούσης δεόμενα . οὕτως ἄρα καὶ τοῖς ἀρίστοις ἀνδράσιν , ὅταν ἀτιμάσαντες ἀλήθειαν οἷς ἐξ ἀρχῆς ἔθεντο δόγμασιν ἀκολουθεῖν ἐθέλωσιν , ἀσχημονεῖν ἀναγκαῖον . ἀλλὰ καὶ ὅσοι πρὸς τοῦ κρανίου διατετυπῶσθαί φασι τὸν ἐγκέφαλον , οὔθ’ ὅτι τῆς σκληρᾶς μήνιγγος ἀφέστηκεν αὐτὸς , οὔθ’ ὡς ἐκείνη τοῦ κρανίου ψαύει μὲν , οὐ συμπέφυκε δὲ , γινώσκειν ἐοίκασιν , ἀλλ’ οὐδ’ ὡς ἐκείνην ἐχρῆν ἐντετυπῶσθαι πρότερον , οὐδ’ ὡς αὐτὸ τὸ κρανίον ἐστὶ τοιοῦτον .
Lemmas: περί μέν δή ὁ σχῆμα αὐτός ἀρκέω καί οὗτος . περί δέ ὁ μέγεθος , οὐ ἐνταυθοῖ μόνος , ἀλλά καί πάντῃ ὁ σῶμα , ὁ μέν ὑλώδης οὐσία ὑποδέχομαι κοιλία μέγας εὔλογος εἰμί , ὁ δέ ὁ , ὡς ἄν τις λέγω , δυναμικός ἐλαχύς . πολύς γάρ ἐν ἕκαστος ὁ ὕλη ὁ περισσός , ὅς διακρίνω τε καί ἀποκρίνω , καί ὁ λοιπός ὁ χρηστός ὁ προσήκω ποιότης κοσμέω , ἐπί ὁ πρόκειμαι ἤδη τέλος ἀφικνέομαι λέγω ἄν ὀρθός ὁ δημιουργός . ὥστε καί ὁ ὁ παρεγκεφαλίς κοιλία κατά λόγος ἐλαχύς γίγνομαι ὁ πρόσθιος . εἰ δέ καί ὁ κοινός χώρα αὐτός ἐξετάζω τις , ἴδιος τέταρτος ἀριθμέω ἐγκέφαλος κοιλία , καί οὗτος ἐλαχύς εἰμί ὁ ὁ παρεγκεφαλίς . ὁ μέντοι χοριοειδής μῆνιγξ , ὅς ὑποζώννυμι ὁ κοιλία ἔνδοθεν λέγω , ἄχρι οὗτος προέρχομαι ὁ κοιλότης , ὁ ἐν ὁ ψαλιδοειδής . ὁ γάρ ἑξῆς οὗτος σῶμα περί ὁ πόρος ἤδη σκληρός ὁ σύστασις εἰμί , ἤ ὡς δέω διάζωσμα · ὡσαύτως δέ καί ὁ περί ὁ ὀπίσθιος κοιλία ἅπας . λέγω γάρ οὖν καί πρόσθεν , ὡς ὁ παρεγκεφαλίς ὕλη πολύς τις παραλλάσσω σκληρότης ὁ ἐγκέφαλος . ὥστε ἐγώ θαυμάζω ἐπέρχομαι ὁ περί Πραξαγόρας καί Φιλότιμος οὐ ὁ ὁ δόγμα ἀτοπία μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐν ὁ διαίρεσις φαίνω ὁ ἄγνοια . ὑπεραύξημα γάρ τις καί βλάστημα ὁ νωτιαῖος μυελός νομίζω εἰμί ὁ ἐγκέφαλος , καί διά οὗτος ἐκ μακρός ἑλίκων σύγκειμαι φημί , καίτοι ὁ μέν ὄπισθεν ἐγκέφαλος ὁ ὁ νωτιαῖος συνεχής , ἦκα μετέχω ὁ τοιοῦτος σύνθεσις , ἐναργής δέ αὐτός καί πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ πρόσθιος . καί , ὁ οὗτος γε ἔτι μέγας σφάλμα ὁ ἀνήρ , οὐ γιγνώσκω , ὅτι ὁ κατά βάσις μόνος ἐγκέφαλος μέρος συνεχής εἰμί ὁ νωτιαῖος , ὅς μόνος ὁ κατά αὐτός μόριον οὐ ἑλαλίσσω · σκληρός γάρ εἰμί παρά ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ὁ ἕδρα ἀσφάλεια , οὐδείς ὁ λεπτός μῆνιγξ διαζώννυμι εἰμί καί στηρίζω δέω . οὕτως ἄρα καί ὁ ἀγαθός ἀνήρ , ὅταν ἀτιμάζω ἀλήθεια ὅς ἐκ ἀρχή τίθημι δόγμα ἀκολουθέω ἐθέλω , ἀσχημονέω ἀναγκαῖος . ἀλλά καί ὅσος πρός ὁ κρανίον διατυπόω φημί ὁ ἐγκέφαλος , οὔτε ὅτι ὁ σκληρός μῆνιγξ ἀφίστημι αὐτός , οὔτε ὡς ἐκεῖνος ὁ κρανίον ψαύω μέν , οὐ συμφύω δέ , γιγνώσκω ἔοικα , ἀλλά οὐδέ ὡς ἐκεῖνος χρή ἐντυπόω πρότερος , οὐδέ ὡς αὐτός ὁ κρανίον εἰμί τοιοῦτος .