galenus.de-usu-partium 12.5
Πῶς οὖν ἅπαντα ταῦτα θαυμαστῶς ἡ φύσις κατεσκεύασεν , ἤδη λέγωμεν , ἀπὸ τῶν διαρθρώσεων ἀρξάμενοι . τῷ μὲν πρώτῳ σπονδύλῳ διττὰς ἐπέθηκεν κοιλότητας , ἀκριβῶς ἴσας ταῖς κατὰ ταῦτα κυρτότησι τῆς κεφαλῆς . κεῖται δ’ αὐτῶν ἡ μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν μερῶν , ἡ δ’ ἐκ τῶν ἀριστερῶν , ὥσπερ καὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς αἱ ἀποφύσεις . ὥσθ’ , ὅτι μὲν ταύτας τε τὰς κοιλότητας καὶ τὰς ἐξοχὰς εἰς τὰς ἐφ’ ἑκάτερα κινήσεις παρεσκεύακεν ἡ φύσις , ﻿ ἄντικρυς δῆλον . εἴπερ γὰρ τῶν εὐθειῶν ἕνεκεν ἡ φύσις αὐτὰς ἐδημιούργει , πάντως ἄν που τὴν ἐκ τῶν πρόσω μερῶν ἔθηκε , τὴν δ’ ἐκ τῶν ὀπίσω . λειπομένου δ’ ἑνὸς ἔτι γένους διαρθρώσεως καὶ κινήσεως , πρὸς μὲν τὸν αὐτὸν σπόνδυλον οὐχ οἷόν τ’ ἦν καὶ τοῦτο ποιῆσαι , φθάνοντά γε δὴ τὰς εἰς τὰ πλάγια κινήσεις πεπιστεῦσθαι . ὥσπερ γὰρ ἐπὶ τοῦ πήχεως καὶ τῆς κερκίδος ἐδείκνυτο διττὴ κατ’ ἀγκῶνα διάρθρωσις ἕνεκα διττοῦ γένους κινήσεως γεγονέναι , διότι κᾀκεῖ βέλτιον ἦν ἐπὶ πλεῖστον ἀφεστάναι τῆς εὐθείας τὴν λοξὴν , οὕτω κᾀνταῦθα ἔχει . προσχὼν δ’ ἂν ἐπιμελέστερον τῷ λόγῳ τὸν νοῦν τὸ πᾶν ἐκμάθοις . ὅταν ἄμεινον ᾖ τὰς λοξὰς κινήσεις τῶν εὐθειῶν ἐπὶ πλεῖστον ἀφίστασθαι , δυοῖν θάτερον ἀναγκαῖόν ἐστιν , ἢ διττὰς γίνεσθαι τὰς διαρθρώσεις , ἢ μίαν ἱκανῶς χαλαρὰν , ἐκ παντὸς μέρους περιφερῆ . πρὸς γὰρ τὸ ῥᾳδίως ἁπανταχόσε περιφέρεσθαι τὸ ἄρθρον ὁμοίως εἶναι χρὴ κατὰ πᾶν μέρος αὐτοῦ τὴν ἰδέαν , ὡς , εἴ γε πλεονεκτήσει ἕν τι μόριον ἐξοχαῖς ἢ κοιλότησιν ἀδίκοις , ἐφέξει ποτὲ καὶ παραπολεῖ τῶν ἐκ θατέρου γένους τινὰ κινήσεων . οὕτω τὸ κατ’ ὦμόν τε καὶ τὸ κατ’ ἰσχίον ἄρθρον ἅμα μὲν περιφερὲς ἀκριβῶς , ἅμα δὲ καὶ χαλαρὸν ἐγένετο , καὶ διὰ τοῦτο πάντη περιάγεσθαι δύναται βραχίων καὶ μηρὸς ὑπὸ τῶν περιλαμβανόντων τὰς διαρθρώσεις μυῶν , καὶ μᾶλλόν γε βραχίων μηροῦ . χεὶρ μὲν γὰρ ἐπὶ τούτῳ τῷ κώλῳ κατὰ πέρας , ἐπ’ ἐκείνῳ δὲ ποὺς ἐπιπέφυκε , τὸ μὲν ἀντιλήψεως ὄργανον , τὸ δὲ βαδίσεως , ὥστε τῷ μὲν ἡ ποικιλία τῆς κινήσεως οἰκειοτέρα , τῷ δ’ ἡ τῆς βαδίσεως ἀσφάλεια . διὰ ταῦτ’ οὖν οὐ μόνον χαλαρώτερον ἐγένετο τὸ κατ’ ὦμον ἄρθρον τοῦ κατ’ ἰσχίον , ἀσθενεστέροις τε μυσὶ καὶ λεπτοτέροις συνδέσμοις περιληφθὲν , ἀλλὰ καὶ κοιλότητα τουτὶ μὲν ἐπιπολῆς , ἐκεῖνο δὲ βαθεῖαν ἐκτήσατο . καὶ σύνδεσμον δὲ στρογγύλον , ἰσχυρότατον , ἐκ τῆς κεφαλῆς τοῦ μηροῦ μέσῃ τῇ κοτύλῃ συναπτόμενον , ἐν μὲν τῷ κατ’ ἰσχίον ἄρθρῳ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν ἐποίησεν ἡ φύσις , οὐ μὴν οὔ γε τὸ κατ’ ὦμον , εἰς ἑτοιμότητα κινήσεως πολυειδοῦς παντοίως αὐτὸ παρασκευάζουσα . καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα πάντων ἄρθρων ἐκπτώσεσι συνεχῶς ἁλίσκεται τὸ κατ’ ὦμον , οὐκ ἀγνοούσης τοῦτο τῆς φύσεως , ἀλλ’ , ὡς εἴρηται μυριάκις ἤδη καὶ πρόσθεν , ἐπειδὴ μάχεται τὸ τῆς κατασκευῆς ἀσφαλὲς τῷ τῆς κινήσεως πολυειδεῖ , τὸ χρηστότερον ἐφ’ ἑκάστου τῶν ἄρθρων αἱρουμένης . ἐπὶ μὲν οὖν χειρὸς ἡ πρὸς τὴν ἑτοιμότητα τῆς κινήσεως κατασκευὴ χρηστοτέρα · τὸ δὲ τῆς κεφαλῆς ἄρθρον ἐκπτώσεως οὐκ ἀνέχεται , διότι κύριον ἱκανῶς ἐστι , καὶ παραχρῆμα διαφθείρει τὸ ζῶον , ἢ οὐκ ἂν ἴσως οὐδὲ τούτῳ ποικίλης κινήσεως ἐφθόνησεν . οὐδὲ γὰρ ἦν δήπου χεῖρον εἰς τοσοῦτον ἑκατέρωσε τὴν κεφαλὴν περιφέρειν , ὡς μὴ μόνα τὰ πλάγια δύνασθαι βλέπειν , ἀλλὰ καὶ τὰ κατόπιν . ἀλλὰ γὰρ οὐκ ἐνεδέχετο χωρὶς χαλαρᾶς διαρθρώσεως οὕτως εὔκολον ἐργάσασθαι κίνησιν . εἵλετο γοῦν ἡ φύσις ὀλίγης κεφαλῇ κινήσεως ἀσφαλοῦς μεταδοῦναι μᾶλλον , ἢ σφαλερᾶς ποικίλης · ὅθεν οὔθ’ ἁπλοῦν , οὔτε χαλαρὸν αὐτῆς ἐδημιούργησε τὸ ἄρθρον , ἀλλὰ διττόν τε ἅμα καὶ σύντονον .
Lemmas: πῶς οὖν ἅπας οὗτος θαυμαστός ὁ φύσις κατασκευάζω , ἤδη λέγω , ἀπό ὁ διάρθρωσις ἄρχω . ὁ μέν πρῶτος σφόνδυλος δισσός ἐπιτίθημι κοιλότης , ἀκριβής ἴσος ὁ κατά οὗτος κυρτότης ὁ κεφαλή . κεῖμαι δέ αὐτός ὁ μέν ἐκ ὁ δεξιός μέρος , ὁ δέ ἐκ ὁ ἀριστερός , ὥσπερ καί ὁ κεφαλή αὐτός ὁ ἀπόφυσις . ὥστε , ὅτι μέν οὗτος τε ὁ κοιλότης καί ὁ ἐξοχή εἰς ὁ ἐπί ἑκάτερος κίνησις παρασκευάζω ὁ φύσις , ﻿ ἄντικρυς δῆλος . εἴπερ γάρ ὁ εὐθύς ἕνεκα ὁ φύσις αὐτός δημιουργέω , πάντως ἄν που ὁ ἐκ ὁ πρόσω μέρος τίθημι , ὁ δέ ἐκ ὁ ὀπίσω . λείπω δέ εἷς ἔτι γένος διάρθρωσις καί κίνησις , πρός μέν ὁ αὐτός σφόνδυλος οὐ οἷος τε εἰμί καί οὗτος ποιέω , φθάνω γε δή ὁ εἰς ὁ πλάγιος κίνησις πιστεύω . ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ πῆχυς καί ὁ κερκίς δείκνυμι δισσός κατά ἀγκών διάρθρωσις ἕνεκα δισσός γένος κίνησις γίγνομαι , διότι ἀικής ἀγαθός εἰμί ἐπί πολύς ἀφίστημι ὁ εὐθεῖα ὁ λοξός , οὕτως ᾀνταῦθη ἔχω . προέχω δέ ἄν ἐπιμελής ὁ λόγος ὁ νόος ὁ πᾶς ἐκμανθάνω . ὅταν ἀγαθός εἰμί ὁ λοξός κίνησις ὁ εὐθύς ἐπί πολύς ἀφίστημι , δύο ἕτερος ἀναγκαῖος εἰμί , ἤ δισσός γίγνομαι ὁ διάρθρωσις , ἤ εἷς ἱκανός χαλαρός , ἐκ πᾶς μέρος περιφερής . πρός γάρ ὁ ῥᾴδιος ἁπανταχόσε περιφέρω ὁ ἄρθρον ὅμοιος εἰμί χρή κατά πᾶς μέρος αὐτός ὁ ἰδέα , ὡς , εἰ γε πλεονεκτέω εἷς τις μόριον ἐξοχή ἤ κοιλότης ἄδικος , ἐπέχω ποτέ καί παραπολέω ὁ ἐκ ἕτερος γένος τις κίνησις . οὕτως ὁ κατά ὦμος τε καί ὁ κατά ἰσχίον ἄρθρον ἅμα μέν περιφερής ἀκριβής , ἅμα δέ καί χαλαρός γίγνομαι , καί διά οὗτος πάντῃ περιάγω δύναμαι βραχίων καί μηρός ὑπό ὁ περιλαμβάνω ὁ διάρθρωσις μῦς , καί μάλα γε βραχίων μηρός . χείρ μέν γάρ ἐπί οὗτος ὁ κῶλον κατά πέρας , ἐπί ἐκεῖνος δέ πούς ἐπιφύω , ὁ μέν ἀντίληψις ὄργανον , ὁ δέ βάδισις , ὥστε ὁ μέν ὁ ποικιλία ὁ κίνησις οἰκεῖος , ὁ δέ ὁ ὁ βάδισις ἀσφάλεια . διά οὗτος οὖν οὐ μόνος χαλαρός γίγνομαι ὁ κατά ὦμος ἄρθρον ὁ κατά ἰσχίον , ἀσθενής τε μῦς καί λεπτός σύνδεσμος περιλαμβάνω , ἀλλά καί κοιλότης οὗτος μέν ἐπιπολή , ἐκεῖνος δέ βαθύς κτάομαι . καί σύνδεσμος δέ στρογγύλος , ἰσχυρός , ἐκ ὁ κεφαλή ὁ μηρός μέσος ὁ κοτύλη συνάπτω , ἐν μέν ὁ κατά ἰσχίον ἄρθρον διά ὁ αὐτός αἰτία ποιέω ὁ φύσις , οὐ μήν οὐ γε ὁ κατά ὦμος , εἰς ἑτοιμότης κίνησις πολυειδής παντοίως αὐτός παρασκευάζω . καί διά οὗτος μάλα πᾶς ἄρθρον ἔκπτωσις συνεχής ἁλίσκομαι ὁ κατά ὦμος , οὐ ἀγνοέω οὗτος ὁ φύσις , ἀλλά , ὡς λέγω μυριάκις ἤδη καί πρόσθεν , ἐπειδή μάχομαι ὁ ὁ κατασκευή ἀσφαλής ὁ ὁ κίνησις πολυειδής , ὁ χρηστός ἐπί ἕκαστος ὁ ἄρθρον αἱρέω . ἐπί μέν οὖν χείρ ὁ πρός ὁ ἑτοιμότης ὁ κίνησις κατασκευή χρηστός · ὁ δέ ὁ κεφαλή ἄρθρον ἔκπτωσις οὐ ἀνέχω , διότι κύριος ἱκανός εἰμί , καί παραχρῆμα διαφθείρω ὁ ζῷον , ἤ οὐ ἄν ἴσως οὐδέ οὗτος ποικίλος κίνησις φθονέω . οὐδέ γάρ εἰμί δήπου κακός εἰς τοσοῦτος ἑκατέρωσε ὁ κεφαλή περιφέρω , ὡς μή μόνος ὁ πλάγιος δύναμαι βλέπω , ἀλλά καί ὁ κατόπιν . ἀλλά γάρ οὐ ἐνδέχομαι χωρίς χαλαρός διάρθρωσις οὕτως εὔκολος ἐργάζομαι κίνησις . αἱρέω γοῦν ὁ φύσις ὀλίγος κεφαλή κίνησις ἀσφαλής μεταδίδωμι μάλα , ἤ σφαλερός ποικίλος · ὅθεν οὔτε ἁπλόος , οὔτε χαλαρός αὐτός δημιουργέω ὁ ἄρθρον , ἀλλά δισσός τε ἅμα καί σύντονος .