galenus.de-usu-partium 14.11
Καὶ τοίνυν καὶ τὸ τοῦ θήλεος σπέρμα πρὸς τῷ συμβάλλεσθαι τῇ τοῦ ζώου γεννήσει καὶ πρὸς ταῦτ’ ἐστὶ χρήσιμον . ἵνα γὰρ ὁρμήσῃ τε καὶ πρὸς ἀφροδίσια τὸ θῆλυ , καὶ συγγινόμενον τῷ ἄῤῥενι τὸν αὐχένα τῶν μητρῶν ἀναπετάσῃ , χρείαν οὐ σμικρὰν παρέχεται τὸ σπέρμα . πόσον οὖν ἐστιν , ὃ πρὸς τὴν τοῦ ζώου γένεσιν εἰσφέρει τὸ θῆλυ , λέγειν ἂν ἑπόμενον εἴη , τῶν ἐν τοῖς περὶ σπέρματος εἰρημένων ἀναμνησθέντας . ἐδείκνυτο γὰρ ἐν αὐτοῖς , ὡς ἔνδον τε μένει κατὰ τὰς μήτρας τὸ τοῦ ἄῤῥενος σπέρμα , καθάπερ Ἱπποκράτης ἔλεγεν , ἐπειδὰν μέλλῃ συλλήψεσθαι τὸ θῆλυ , τῶν θ’ ὑμένων γενέσεως , ἔτι δὲ καὶ τῶν ἀγγείων ἁπάντων ἀρχὴν ἔχει τὸ τοῦ ἄῤῥενος σπέρμα . τοῦτ’ οὖν ἐπιπέττεται καὶ τρέφεται κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς ὑπὸ τοῦ θήλεος , ὡς ἃν ἐγγύτερον τὴν φύσιν ὑπάρχον ἢ καὶ τὸ αἷμα , καὶ πᾶν τὸ τρεφόμενον ῥᾷον ἐκ τῶν ὁμοίων αὐξάνεσθαι δυνάμενον . γενέσθαι δ’ ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸν ἀλλαντοειδῆ χιτῶνα , κατὰ τὰ περὶ σπέρματος ὑπομνήματα δέδεικται . τὸ δ’ ἐν τοῖς ἀδενοειδέσιν ἐκείνοις σώμασι γεννώμενον ὑγρὸν εἰς τὸν οὐρητικὸν ἐκχεῖται πόρον , ἐπὶ μὲν τῶν ἀῤῥένων ἅμα τῷ σπέρματι φερόμενον εἰς τὰς μήτρας , ἐπὶ δὲ θηλειῶν ἔξω τε καὶ εἰς τὸ γυναικεῖον αἰδοῖον ἐκχεόμενον . αἱ χρεῖαι δὲ αὐτοῦ αἱ μὲν ἀμφοῖν ἄῤῥενί τε καὶ θήλει , πρός τε τὴν ἀφροδίσιον ἐπεγείρειν συνουσίαν , ἥδειν δὲ κατὰ τὴν ὁμιλίαν , ἐπιτέγγειν δὲ καὶ τὸν οὐρητικὸν πόρον · ἰδία δ’ ἐξαίρετος ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων , οἵα καὶ τοῦ θήλεος σπέρματος , ὁμοιότατα γὰρ ἀλλήλοις ἐστὶ τὴν ἰδέαν τό τ’ ἐν τοῖς διδύμοις τοῦ θήλεος σπέρμα , καὶ τὸ περιεχόμενον ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων ἐπὶ τοῖς ἀδενοειδέσι σώμασι . καὶ γάρ τοι ῥώμη τε καὶ θερμότης ἡ τοῦ ἄῤῥενος οὕτως ἐκπέπτει καὶ τὸν ἐν τούτοις τοῖς μορίοις χυμὸν , ὡς μηδὲν ἀπολείπεσθαι θήλεων σπέρματος . ὅθεν , οἶμαι , καὶ τοὺς ἐκ τούτων τῶν σωμάτων ὁρμωμένους πόρους οὐκ ὀκνοῦσιν ὀνομάζειν ἀγγεῖα σπερματικὰ , καὶ πρῶτός γε Ἡρόφιλος ἀδενοειδεῖς προστάτας ἐκάλεσεν , καὶ τὰ ἐκ τῶν ὄρχεων ἐκφυόμενα κιρσοειδεῖς ἔφθανεν ὀνομάζειν προστάτας . ἀλλὰ τὸ θῆλυ διότι ψυχρότερόν ἐστι τοῦ ἄῤῥενος , ἄπεπτον τοῦτο καὶ λεπτὸν ἔχει ἐν τοῖς ἀδενοειδέσι παραστάταις τὸ ὑγρὸν , ὡς μηδὲν εἰς τὴν τοῦ ζώου γένεσιν ὠφελεῖν . εὐλόγως οὖν τοῦτο ἐκχεῖται ἤδη τὰς ἑαυτοῦ χρείας πληρῶσαν · εἰς τὰς μήτρας ἕλκεται θάτερον , τὸ τῶν ἀνδρῶν δηλονότι . ὅτι δὲ οὐ μόνον ἐπεγείρει πρὸς ἀφροδίσια τουτὶ τὸ ὑγρὸν , ἀλλ’ ἥδει τε ἅμα κατὰ τὴν ἔκπτωσιν καὶ τὸν πόρον ἐπιτέγγει , ἐκ τῶνδ’ ἂν μάλιστα μάθοις . ἐκρεῖ φανερῶς τηνικαῦτα τῶν γυναικῶν , ὅταν ἥδωνται μάλιστα κατὰ τὰς συνουσίας ; περιχεῖταί τε τῷ αἰδοίῳ τοῦ ἄῤῥενος αἰσθητῶς . ἀλλὰ καὶ τοῖς εὐνούχοις τὸ τοιοῦτον ἡδονήν γέ τινα παρέχειν φαίνεται ἐκδεχόμενον . ὥστε τούτου μὲν οὐκ ἂν ἔτι ζητοίης ἐναργεστέραν πίστιν . ὅτι δὲ ἐπιτέγγει τε καὶ μαλάττει τὸν πόρον , ἦν μέν που κᾀξ αὐτοῦ τῆς φύσεως δῆλον · ἅτε γὰρ οἷον γλισχρότητά τινα καὶ πάχος ἔχον ἐλαίου δίκην , ἐπαλείφει τὸν πόρον , ὅπως μὴ καταξηρανθῇ , συνιζήσειέ τε καὶ κωλύσειε φέρεσθαι ῥᾳδίως διὰ τούτου τὸ οὖρον καὶ τὸ σπέρμα . καὶ γὰρ δὴ καὶ ἄλλοι τινὲς ἀδένες ἐδείκνυντο τῆς αὐτῆς ἕνεκα χρείας γεγονότες , ὥσπερ καὶ ὁ κατὰ τὴν φάρυγγα καὶ τὴν γλῶτταν , ἔτι τε τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν καὶ τὰ ἔντερα . καὶ νυνί τις ἔναγχος ἰσχνά καὶ ἄτροφα , ῥικνὰ , καὶ ξηρὰ , καὶ ταύτῃ σύμπαντα ἔχων μόρια , διὰ τοῦθ’ ἡμῖν ἔδοξεν οὐρεῖν ἀδυνατεῖν , εἰ μὴ πάμπολυ πρότερον ἤθροισε κατὰ τὴν κύστιν ὑγρὸν , ὅτι ξηρὸς ἦν αὐτοῦ καὶ συνιζηκὼς ὁ πόρος . ἐδεῖτ’ οὖν ἀθρόου τε καὶ πολλοῦ τοῦ ἄνωθεν ἐπιπεμπομένου σφοδρῶς οὔρου , τῇ ῥύμῃ τῆς φορᾶς διοίγοντος αὐτὸν , ἄλλως δὲ ἀδύνατον ἦν οὐρεῖν τῷ ἀνθρώπῳ . καὶ ἡ ἴασις δὲ τὴν δόξαν τῆς αἰτίας ἐπιστώσατο . χρίσμασι γὰρ ἐλαιώδεσιν ἅπαν ἐπιτέγγοντες τὸ χωρίον , ἀνατρέφοντές τε τί θ’ ὅλον σῶμα , καὶ γὰρ κᾀκεῖνο τελέως ἰσχνὸν ἦν , ἐξαιρέτως δὲ τὰ ταύτῃ μόρια , διὰ τούτων ὑγιᾶ τὸν ἄνθρωπον ἀπεδείξαμεν . ἀλλ’ ἐν μὲν ταῖς συνουσίαις ἀθρόον ἐκπίπτει τοῦτο μετὰ τοῦ σπέρματος , ἐν δὲ τῷ λοιπῷ χρόνῳ παντὶ κατὰ βραχὺ καὶ διὰ τοῦτο ἀναίσθητον μέν ἐστιν . ὅθεν καὶ τὸν ἐπὶ πολλοῖς ἀφροδισίοις ὑπερξηρανθέντα τουτὶ τὸ ὑγρὸν , εἶθ’ ὁμοίως τῷ προηγουμένῳ μόγις οὐροῦντα , κακῶς ἐδόξαμεν ἰάσασθαι , κελεύσαντες ἐγκρατῶς διαιτᾶσθαι . ταῦτά γε οὖν ἅπαντα φαίνεται τῇ φύσει προμηθῶς παρεσκευασμένα , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι τῶν ὀνομαζομένων κεραιῶν ἡ γένεσις . εἰ γὰρ δὴ καλῶς ἐν τοῖς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων ἀποδέδεικται λόγοις ἅπασί τε τοῖς ἄλλοις τοῦ ζώου μορίοις καὶ ταῖς ὑστέραις οὐχ ἥκιστα δύναμις ὑπάρχειν ποιότητος οἰκείας ἑλκτικὴ , χρὴ πάντως τινὰ καὶ στόμαχον αὐταῖς εἰς τὴν ὁλκὴν τοῦ τοιούτου χυμοῦ παρεσκευάσθαι . ἀλλ’ ἔστιν οἰκειότατος χυμὸς ταῖς ὑστέραις , οὗ καὶ τῆς ὑποδοχῆς ἕνεκα γεγόνασι , τὸ σπέρμα . διττοῦ τοίνυν ὑπάρχοντος τούτου , διττὸν αὐταῖς καὶ τὸ τῶν στομάχων εἶδος ἐγένετο , πρὸς μὲν τὴν παρὰ τοῦ ἄῤῥενος ὁλκὴν ὁ καλούμενος ὑπὸ τῶν ἀνατομικῶν αὐχὴν , ὃν εἰς τὸ γυναικεῖον αἰδοῖον καθήκειν ἔφην · εἰς δὲ τὸν παρὰ τῶν ἰδίων ὄρχεων αἱ κεραῖαι , καὶ διὰ τοῦτο ὡς πρὸς τὰς λαγόνας ἀνανενεύκασιν ἄνω καὶ κατὰ βραχὺ γινόμεναι στενώτεραι τελευτῶσιν εἰς ἀκριβῶς στενὰ πέρατα , συναπτομένων ἑκατέρων αὐτῶν τῷ καθ’ ἑαυτὰ διδύμῳ · καλεῖ γὰρ Ἡρόφιλος οὕτω τὸν ὄρχιν . τὸ δὲ συναπτόμενον ἀγγεῖον ἀνάλογον τοῖς ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων κιρσοειδέσιν παραστάταις ἐστὶ , τὸ ὀλίγον ἔμπροσθεν ὀνομαζόμενον ἡμῖν σπερματικόν . ἔστι δ’ αὐτῷ τὰ μυώδη σώματα καταφερόμενα πρὸς τοὺς ὄρχεις ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων ἐκ τῶν καθ’ ὑπογάστριον μυῶν . ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο πάντ’ ἔχει τὰ μόρια τὸ θῆλυ ζῶον , ὅσα περ καὶ τὸ ἄῤῥεν . εἰ δὲ τὰ μὲν αὐτῶν ἐλάττω , τὰ δὲ μείζω , θαυμάζειν χρὴ κᾀνταῦθα τὴν τέχνην τῆς φύσεως , εἰ μήτ’ ἔλαττον ἐποίησε μηδὲν ἐν τοῖς θήλεσι τῶν μειζόνων εἶναι δεομένων , μήτ’ αὖ μεῖζον οὐδὲν , ὃ ἐχρῆν ὑπάρχειν ἔλαττον .
Lemmas: καί τοίνυν καί ὁ ὁ θῆλυς σπέρμα πρός ὁ συμβάλλω ὁ ὁ ζῷον γέννησις καί πρός οὗτος εἰμί χρήσιμος . ἵνα γάρ ὁρμάω τε καί πρός ἀφροδίσιος ὁ θῆλυς , καί συγγίγνομαι ὁ ἄρσην ὁ αὐχήν ὁ μήτρα ἀναπετάννυμι , χρεία οὐ μικρός παρέχω ὁ σπέρμα . πόσος οὖν εἰμί , ὅς πρός ὁ ὁ ζῷον γένεσις εἰσφέρω ὁ θῆλυς , λέγω ἄν ἕπομαι εἰμί , ὁ ἐν ὁ περί σπέρμα λέγω ἀναμιμνῄσκω . δείκνυμι γάρ ἐν αὐτός , ὡς ἔνδον τε μένω κατά ὁ μήτρα ὁ ὁ ἄρσην σπέρμα , καθά Ἱπποκράτης λέγω , ἐπειδάν μέλλω συλλαμβάνω ὁ θῆλυς , ὁ τε ὑμήν γένεσις , ἔτι δέ καί ὁ ἀγγεῖον ἅπας ἀρχή ἔχω ὁ ὁ ἄρσην σπέρμα . οὗτος οὖν ἐπιπέσσω καί τρέφω κατά ἀρχή εὐθύς ὑπό ὁ θῆλυς , ὡς ἄν ἐγγύς ὁ φύσις ὑπάρχω ἤ καί ὁ αἷμα , καί πᾶς ὁ τρέφω ῥᾴδιος ἐκ ὁ ὅμοιος αὐξάνω δύναμαι . γίγνομαι δέ ἐκ αὐτός καί ὁ ἀλλαντοειδής χιτών , κατά ὁ περί σπέρμα ὑπόμνημα δείκνυμι . ὁ δέ ἐν ὁ ἀδενοειδής ἐκεῖνος σῶμα γεννάω ὑγρός εἰς ὁ οὐρητικός ἐκχέω πόρος , ἐπί μέν ὁ ἄρσην ἅμα ὁ σπέρμα φέρω εἰς ὁ μήτρα , ἐπί δέ θῆλυς ἔξω τε καί εἰς ὁ γυναικεῖος αἰδοῖον ἐκχέω . ὁ χρεία δέ αὐτός ὁ μέν ἄμφω ἄρσην τε καί θῆλυς , πρός τε ὁ ἀφροδίσιος ἐπεγείρω συνουσία , ἥδω δέ κατά ὁ ὁμιλία , ἐπιτέγγω δέ καί ὁ οὐρητικός πόρος · ἴδιος δέ ἐξαιρετός ἐπί ὁ ἄρσην , οἷος καί ὁ θῆλυς σπέρμα , ὅμοιος γάρ ἀλλήλων εἰμί ὁ ἰδέα ὁ τε ἐν ὁ δίδυμος ὁ θῆλυς σπέρμα , καί ὁ περιέχω ἐπί ὁ ἄρσην ἐπί ὁ ἀδενοειδής σῶμα . καί γάρ τοι ῥώμη τε καί θερμότης ὁ ὁ ἄρσην οὕτως ἐκπέσσω καί ὁ ἐν οὗτος ὁ μόριον χυμός , ὡς μηδείς ἀπολείπω θῆλυς σπέρμα . ὅθεν , οἴομαι , καί ὁ ἐκ οὗτος ὁ σῶμα ὁρμάω πόρος οὐ ὀκνέω ὀνομάζω ἀγγεῖον σπερματικός , καί πρῶτος γε Ἡρόφιλος ἀδενοειδής προστάτης καλέω , καί ὁ ἐκ ὁ ὄρχις ἐκφύω κιρσοειδής φθάνω ὀνομάζω προστάτης . ἀλλά ὁ θῆλυς διότι ψυχρός εἰμί ὁ ἄρσην , ἄπεπτος οὗτος καί λεπτός ἔχω ἐν ὁ ἀδενοειδής παραστάτης ὁ ὑγρός , ὡς μηδείς εἰς ὁ ὁ ζῷον γένεσις ὠφελέω . εὔλογος οὖν οὗτος ἐκχέω ἤδη ὁ ἑαυτοῦ χρεία πληρόω · εἰς ὁ μήτρα ἕλκω ἕτερος , ὁ ὁ ἀνήρ δηλονότι . ὅτι δέ οὐ μόνος ἐπεγείρω πρός ἀφροδίσιος οὗτος ὁ ὑγρός , ἀλλά ἥδομαι τε ἅμα κατά ὁ ἔκπτωσις καί ὁ πόρος ἐπιτέγγω , ἐκ ὅδε ἄν μάλα μανθάνω . ἐκρέω φανερός τηνικαῦτα ὁ γυνή , ὅταν ἥδομαι μάλα κατά ὁ συνουσία ; περιχέω τε ὁ αἰδοῖον ὁ ἄρσην αἰσθητός . ἀλλά καί ὁ εὐνοῦχος ὁ τοιοῦτος ἡδονή γε τις παρέχω φαίνω ἐκδέχομαι . ὥστε οὗτος μέν οὐ ἄν ἔτι ζητέω ἐναργής πίστις . ὅτι δέ ἐπιτέγγω τε καί μαλάσσω ὁ πόρος , εἰμί μέν που ἐͅκ αὐτός ὁ φύσις δῆλος · ἅτε γάρ οἷος γλισχρότης τις καί πάχος ἔχω ἔλαιον δίκη , ἐπαλείφω ὁ πόρος , ὅπως μή καταξηραίνω , συνίζω τε καί κωλύω φέρω ῥᾴδιος διά οὗτος ὁ οὖρος καί ὁ σπέρμα . καί γάρ δή καί ἄλλος τις ἀδήν δείκνυμι ὁ αὐτός ἕνεκα χρεία γίγνομαι , ὥσπερ καί ὁ κατά ὁ φάρυγξ καί ὁ γλῶσσα , ἔτι τε ὁ τραχύς ἀρτηρία καί ὁ ἔντερον . καί νυνί τις ἔναγχος ἰσχνός καί ἄτροφος , ῥικνός , καί ξηρός , καί ταύτῃ σύμπας ἔχω μόριον , διά οὗτος ἐγώ δοκέω οὐρέω ἀδυνατέω , εἰ μή πάμπολυς πρότερος ἀθροίζω κατά ὁ κύστις ὑγρός , ὅτι ξηρός εἰμί αὐτός καί συνιζάω ὁ πόρος . δέω οὖν ἀθρόος τε καί πολύς ὁ ἄνωθεν ἐπιπέμπω σφοδρός οὖρον , ὁ ῥύμη ὁ φορά διοίγνυμι αὐτός , ἄλλος δέ ἀδύνατος εἰμί οὐρέω ὁ ἄνθρωπος . καί ὁ ἴασις δέ ὁ δόξα ὁ αἰτία πιστόω . χρῖσμα γάρ ἐλαιώδης ἅπας ἐπιτέγγω ὁ χωρίον , ἀνατρέφω τε τις τε ὅλος σῶμα , καί γάρ ἐͅκεῖνο τέλειος ἰσχνός εἰμί , ἐξαιρετός δέ ὁ ταύτῃ μόριον , διά οὗτος ὑγιής ὁ ἄνθρωπος ἀποδείκνυμι . ἀλλά ἐν μέν ὁ συνουσία ἀθρόος ἐκπίπτω οὗτος μετά ὁ σπέρμα , ἐν δέ ὁ λοιπός χρόνος πᾶς κατά βραχύς καί διά οὗτος ἀναίσθητος μέν εἰμί . ὅθεν καί ὁ ἐπί πολύς ἀφροδίσιος ὑπερξηραίνω οὗτος ὁ ὑγρός , εἶτα ὅμοιος ὁ προηγέομαι μόγις οὐρέω , κακός δοκέω ἰάομαι , κελεύω ἐγκρατής διαιτάω . οὗτος γε οὖν ἅπας φαίνω ὁ φύσις προμηθής παρασκευάζω , καί πρός οὗτος ἔτι ὁ ὀνομάζω κεραία ὁ γένεσις . εἰ γάρ δή καλός ἐν ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις ἀποδείκνυμι λόγος ἅπας τε ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον καί ὁ ὑστέρα οὐ ἦκα δύναμις ὑπάρχω ποιότης οἰκεῖος ἑλκτικός , χρή πάντως τις καί στόμαχος αὐτός εἰς ὁ ὁλκή ὁ τοιοῦτος χυμός παρασκευάζω . ἀλλά εἰμί οἰκεῖος χυμός ὁ ὑστέρα , ὅς καί ὁ ὑποδοχή ἕνεκα γίγνομαι , ὁ σπέρμα . δισσός τοίνυν ὑπάρχω οὗτος , δισσός αὐτός καί ὁ ὁ στόμαχος εἶδος γίγνομαι , πρός μέν ὁ παρά ὁ ἄρσην ὁλκή ὁ καλέω ὑπό ὁ ἀνατομικός αὐχήν , ὅς εἰς ὁ γυναικεῖος αἰδοῖον καθήκω φημί · εἰς δέ ὁ παρά ὁ ἴδιος ὄρχις ὁ κεραία , καί διά οὗτος ὡς πρός ὁ λαγών ἀνανεύω ἄνω καί κατά βραχύς γίγνομαι στενός τελευτάω εἰς ἀκριβής στενός πέρας , συνάπτω ἑκάτερος αὐτός ὁ κατά ἑαυτοῦ δίδυμος · καλέω γάρ Ἡρόφιλος οὕτως ὁ ὄρχις . ὁ δέ συνάπτω ἀγγεῖον ἀνάλογος ὁ ἐπί ὁ ἄρσην κιρσοειδής παραστάτης εἰμί , ὁ ὀλίγος ἔμπροσθεν ὀνομάζω ἐγώ σπερματικός . εἰμί δέ αὐτός ὁ μυώδης σῶμα καταφέρω πρός ὁ ὄρχις ἐπί ὁ ἄρσην ἐκ ὁ κατά ὑπογάστριον μῦς . ὥστε καί κατά οὗτος πᾶς ἔχω ὁ μόριον ὁ θῆλυς ζῷον , ὅσος περ καί ὁ ἄρσην . εἰ δέ ὁ μέν αὐτός ἐλαχύς , ὁ δέ μέγας , θαυμάζω χρή ᾀνταῦθη ὁ τέχνη ὁ φύσις , εἰ μήτε ἐλαχύς ποιέω μηδείς ἐν ὁ θῆλυς ὁ μέγας εἰμί δέω , μήτε αὖ μέγας οὐδείς , ὅς χρή ὑπάρχω ἐλαχύς .