galenus.de-usu-partium 2.10
Ἐν δὲ τῇ μεταξὺ χώρᾳ τοῦ τε πήχεως καὶ τῶν τεττάρων δακτύλων τὸν καρπὸν καὶ τὸ μετακάρπιον ἔταξεν , ἐκ πολλῶν μὲν ὀστῶν συγκείμενα , δι’ οὓς ἔμπροσθεν εἴπομεν λογισμούς . ἀλλὰ διὰ τί τὸ μὲν ἐκ τεσσάρων , τὸν δὲ ἐξ ὀκτὼ , νῦν πρόκειται λέγειν . καὶ δὴ φαίνεται τὸ μὲν ἐκ τεσσάρων διὰ τοῦτο , ὅτι , πέντε ὄντων τὸν ἀριθμὸν τῶν δακτύλων , ὁ μέγας μὲν τῷ καρπῷ , τῶν δ’ ἄλλων ἕκαστος διαρθροῦται τῷ μετακαρπίῳ . διὰ τί δ’ ὁ καρπὸς ἐξ ὀκτὼ , δειχθῆναι δεῖ πρότερον , καὶ ὡς ἐπὶ δύο στοίχους ἐχρῆν αὐτὸν συγκεῖσθαι . τὰ μὲν δὴ κατὰ τὸ μετακάρπιον ὀστᾶ διέστηκεν ἀλλήλων , ὅτι τε διεστηκότων ἀξιολόγως τῶν κατὰ τοὺς δακτύλους προτάττεται , καὶ ὅτι τὸ διάστημα τοῖς μυσὶ παρεσκεύασεν ἡ φύσις , ὑπὲρ ὧν τῆς εὐλογωτάτης γενέσεως ἔμπροσθεν εἴρηται . τὰ δὲ τοῦ καρποῦ πάντα ἀλλήλων ἅπτεται , μᾶλλον μὲν ἐσφιγμένα τὰ πρὸς τὸν πῆχυν , ἧττον δὲ τὰ πρὸς τὸ μετακάρπιον . τὰ μὲν γὰρ οἷον ἓν ἐχρῆν γενέσθαι , μέλλοντά γε ὡς ἓν διαρθρώσεσθαι μὲν πρὸς τὸν πῆχυν , κινήσεσθαι δὲ πολλὰς καὶ βιαίους κινήσεις · ἅπασαι γὰρ σφοδραὶ τῆς χειρὸς ἐνέργειαι τοῦ κατὰ τὸν καρπὸν ἄρθρου κινήσεις εἰσί . τὰ δ’ οὔθ’ ὡς ἓν ἀναγκαῖον ἦν τοῖς ὀστοῖς ὁμιλεῖν τοῦ μετακαρπίου διεστηκόσιν ἀπ’ ἀλλήλων , καὶ σφοδρὰν ἔμελλε κινήσεσθαι κίνησιν οὐδεμίαν , εἴς τε τὴν δυσπάθειαν αὐτοῖς πολὺ χρηστότερον ὑπῆρχεν χαλαρῶς συγκεῖσθαι · μᾶλλον γὰρ ἂν οὕτως ἐκλύοι τὴν βίαν τῶν προσπιπτόντων . καὶ τοίνυν ἐπεὶ πολλὰ μὲν ἦν ἄμεινον ποιῆσαι τὰ κατὰ τὸν καρπὸν ὀστᾶ , συνθεῖναι δ’ οὐχ ὁμοίως αὐτῶν τὰ πρὸς τὸν πῆχυν πέρατα τοῖς πρὸς τὸ μετακάρπιον , ἐπὶ δύο στοίχους αὐτὰ συνέταξεν . ὄντων οὖν ἐξ ἀνάγκης τεττάρων τῶν τοῦ μετακαρπίου , παρακειμένου δ’ αὐτοῖς ἐφ’ ἑνὸς στοίχου τοῦ πρώτου κατὰ τὸν μέγαν δάκτυλον , ὃ δὴ καὶ προσνέμουσιν ἔνιοι δι’ αὐτὸ τοῦτο τῷ μετακαρπίῳ , καὶ τούτου παντὸς τοῦ στοίχου διαρθρουμένου τῷ κάτω μέρει τοῦ καρποῦ , δεόντως ἐκ τεττάρων μὲν τοῦτο , θάτερον δὲ τὸ τῷ πήχει διαρθρούμενον ἐκ τριῶν ὀστῶν ἐγένετο . στενωτάτου μὲν γὰρ εἶναι δεομένου τοῦ καρποῦ , καθ’ ἃ τῷ πήχει διαρθροῦται , πλατυτάτης δὲ οὔσης τῶν δακτύλων τῆς ἐμφύσεως , τὸ μεταξὺ πᾶν , εἰς ὅσον ἀποχωρεῖ τῶν ἄκρων ἑκατέρων , εἰς τοσοῦτον στενότητός τε καὶ πλάτους μετείληφε . τριῶν οὖν ὄντων στοίχων ἐν τῷ μεταξὺ πήχεώς τε καὶ τῆς τῶν δακτύλων σχίσεως , ὁ μὲν πρὸς τῷ πήχει πρῶτος ἐκ τριῶν ὀστῶν , ὁ δ’ ἐφεξῆς ἐκ τεσσάρων , ὁ δὲ τούτῳ διαρθρούμενος ἐκ πέντε γέγονε , ὧν ἓν μέν ἐστι τὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου , τὰ δ’ ἄλλα τέτταρα τοῦ μετακαρπίου . ἀλλὰ γὰρ καὶ οὕτω μὲν ἂν δόξειεν ὁ καρπὸς ἐξ ἑπτὰ τῶν πάντων ὀστῶν συγκεῖσθαι . εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ κατὰ τὰ ἔνδον αὐτοῦ μέρη , καθ’ ἃ καὶ διαρθροῦται πρὸς τὴν λεπτὴν τοῦ πήχεως ἀπόφυσιν , ἐποχουμένου προμήκους ὀστοῦ τὸν οἰκεῖον ἀναμείνας λόγον ἐπακούσειας , ὧν ἕνεκα καὶ τοῦτο τῶν χρειῶν ὑπὸ τῆς φύσεως ἐγένετο , τελέως ἂν οὕτω γε πεισθείης , ὡς οὔτε πλείω τῶν ὀκτὼ κατὰ τὸν καρπὸν , οὔτ’ ἐλάττω βέλτιον ἦν ὀστᾶ γεγονέναι . ὑπέρ τε οὖν τούτων ἦν ἱκανὰ ταῦτα , καὶ περὶ τῶν ἀποφύσεών τε καὶ ἐπιφύσεων ἁπασῶν τῶν ἐν ἅπασι τοῖς κώλοις , οὐ μόνον τῶν κατὰ τὸν καρπὸν , ὁ εἰρησόμενος λόγος κοινός .
Lemmas: ἐν δέ ὁ μεταξύ χώρα ὁ τε πῆχυς καί ὁ τέσσαρες δάκτυλος ὁ καρπός καί ὁ μετακάρπιον τάσσω , ἐκ πολύς μέν ὀστέον σύγκειμαι , διά ὅς ἔμπροσθεν λέγω λογισμός . ἀλλά διά τίς ὁ μέν ἐκ τέσσαρες , ὁ δέ ἐκ ὀκτώ , νῦν πρόκειμαι λέγω . καί δή φαίνω ὁ μέν ἐκ τέσσαρες διά οὗτος , ὅτι , πέντε εἰμί ὁ ἀριθμός ὁ δάκτυλος , ὁ μέγας μέν ὁ καρπός , ὁ δέ ἄλλος ἕκαστος διαρθρόω ὁ μετακάρπιον . διά τίς δέ ὁ καρπός ἐκ ὀκτώ , δείκνυμι δέω πρότερος , καί ὡς ἐπί δύο στοῖχος χρή αὐτός σύγκειμαι . ὁ μέν δή κατά ὁ μετακάρπιον ὀστέον διΐστημι ἀλλήλων , ὅτι τε διΐστημι ἀξιόλογος ὁ κατά ὁ δάκτυλος προτάσσω , καί ὅτι ὁ διάστημα ὁ μῦς παρασκευάζω ὁ φύσις , ὑπέρ ὅς ὁ εὔλογος γένεσις ἔμπροσθεν λέγω . ὁ δέ ὁ καρπός πᾶς ἀλλήλων ἅπτω , μάλα μέν σφίγγω ὁ πρός ὁ πῆχυς , ἥσσων δέ ὁ πρός ὁ μετακάρπιον . ὁ μέν γάρ οἷος εἷς χρή γίγνομαι , μέλλω γε ὡς εἷς διαρθρόω μέν πρός ὁ πῆχυς , κινέω δέ πολύς καί βίαιος κίνησις · ἅπας γάρ σφοδρός ὁ χείρ ἐνέργεια ὁ κατά ὁ καρπός ἄρθρον κίνησις εἰμί . ὁ δέ οὔτε ὡς εἷς ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ὀστέον ὁμιλέω ὁ μετακάρπιον διίστημι ἀπό ἀλλήλων , καί σφοδρός μέλλω κινέω κίνησις οὐδείς , εἰς τε ὁ δυσπάθεια αὐτός πολύς χρηστός ὑπάρχω χαλαρός σύγκειμαι · μάλα γάρ ἄν οὕτως ἐκλύω ὁ βία ὁ προσπίπτω . καί τοίνυν ἐπεί πολύς μέν εἰμί ἀγαθός ποιέω ὁ κατά ὁ καρπός ὀστέον , συντίθημι δέ οὐ ὅμοιος αὐτός ὁ πρός ὁ πῆχυς πέρας ὁ πρός ὁ μετακάρπιον , ἐπί δύο στοῖχος αὐτός συντάσσω . εἰμί οὖν ἐκ ἀνάγκη τέσσαρες ὁ ὁ μετακάρπιον , παράκειμαι δέ αὐτός ἐπί εἷς στοῖχος ὁ πρῶτος κατά ὁ μέγας δάκτυλος , ὅς δή καί προσνέμω ἔνιοι διά αὐτός οὗτος ὁ μετακάρπιον , καί οὗτος πᾶς ὁ στοῖχος διαρθρέω ὁ κάτω μέρος ὁ καρπός , δεόντως ἐκ τέσσαρες μέν οὗτος , ἕτερος δέ ὁ ὁ πῆχυς διαρθρέω ἐκ τρεῖς ὀστέον γίγνομαι . στενός μέν γάρ εἰμί δέω ὁ καρπός , κατά ὅς ὁ πῆχυς διαρθρόω , πλατύς δέ εἰμί ὁ δάκτυλος ὁ ἔμφυσις , ὁ μεταξύ πᾶς , εἰς ὅσος ἀποχωρέω ὁ ἄκρον ἑκάτερος , εἰς τοσοῦτος στενότης τε καί πλάτος μεταλαμβάνω . τρεῖς οὖν εἰμί στοῖχος ἐν ὁ μεταξύ πῆχυς τε καί ὁ ὁ δάκτυλος σχίσις , ὁ μέν πρός ὁ πῆχυς πρῶτος ἐκ τρεῖς ὀστέον , ὁ δέ ἐφεξῆς ἐκ τέσσαρες , ὁ δέ οὗτος διαρθρέω ἐκ πέντε γίγνομαι , ὅς εἷς μέν εἰμί ὁ ὁ μέγας δάκτυλος , ὁ δέ ἄλλος τέσσαρες ὁ μετακάρπιον . ἀλλά γάρ καί οὕτως μέν ἄν δοκέω ὁ καρπός ἐκ ἑπτά ὁ πᾶς ὀστέον σύγκειμαι . εἰ δέ καί περί ὁ κατά ὁ ἔνδον αὐτός μέρος , κατά ὅς καί διαρθρόω πρός ὁ λεπτός ὁ πῆχυς ἀπόφυσις , ἐποχέομαι προμήκης ὀστέον ὁ οἰκεῖος ἀναμένω λόγος ἐπακούω , ὅς ἕνεκα καί οὗτος ὁ χρεώ ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι , τέλειος ἄν οὕτως γε πείθω , ὡς οὔτε πολύς ὁ ὀκτώ κατά ὁ καρπός , οὔτε ἐλαχύς ἀγαθός εἰμί ὀστέον γίγνομαι . ὑπέρ τε οὖν οὗτος εἰμί ἱκανός οὗτος , καί περί ὁ ἀπόφυσις τε καί ἐπίφυσις ἅπας ὁ ἐν ἅπας ὁ κῶλον , οὐ μόνος ὁ κατά ὁ καρπός , ὁ λέγω λόγος κοινός .