galenus.de-usu-partium 11.19
Ἀλλὰ καὶ τὸ τὰς ἀνομοιότητας αὐτῶν γραμμαῖς ἀπ’ ἀλλήλων ὁρίζεσθαι , μὴ δυναμένας καλῶς ἑνωθῆναι , ἄμεινον ὑπάρχειν ἐδείκνυμεν . ἔστι δ’ οὐχ ἥκιστα καὶ τοῦτο τῇ ἄνω γένυϊ . σύγκειται γὰρ ἐξ ἀνομοίων ὀστῶν ταῖς οὐσίαις , ὅτι καὶ ταῖς χρείαις · τὰ μὲν γὰρ τῶν μήλων παχύτατα , τὰ δὲ τῆς ῥινὸς λεπτότατα , τὰ δ’ ἄλλα σκληρότατα . τὴν γὰρ δυσπάθειαν τοῖς μὲν μήλοις ἡ παχύτης , ἐκείνοις δ’ ἡ σκληρότης ἐργάζεται . λοιπὸν δ’ ἡ ῥὶς ἀσθενεστέρα γέγονεν , διότι μηδὲν ἔμελλε μέγα βλάψεσθαι τὸ ζῶον , οἷον εἰ καὶ τῶν ἄλλων τι μερῶν ἔπαθε τῆς ἄνω γένυος . ἤτοι γὰρ εἰς τὰ δι’ αὐτῆς φερόμενα νεῦρα τὴν βλάβην , ἢ εἰς τοὺς μῦς τοὺς μασητῆρας ἀναγκαῖόν ἐστι τελευτᾷν ἐν τοῖς ἄλλοις παθοῦσι μέρεσιν , ἐνίοτε δὲ καὶ αὐτῶν ἅπτεσθαι τῶν κατὰ τὴν κεφαλὴν , εἰ τὰ πλησίον ἐκείνου ἔπαθον . ἥκιστα οὖν ἐστι βλαβερὰ τῷ ζώῳ τὰ κατὰ τὴν ῥῖνα πάσχοντα , καὶ διὰ τοῦτο ἀπολείπεται σκληρότητί τε καὶ παχύτητι τῶν κυριωτέρων . δεῖ οὖν ταύτην αὐτῶν τὴν ἀνομοιότητα κατὰ ﻿ λόγον ἰδίαν μὲν ἔχειν περιγραφὴν τὰ τῶν μήλων ὀστᾶ , τὰ δ’ αὖ τῆς ῥινὸς ἰδίαν ἄλλην , οὕτω δὲ καὶ τὰ λοιπὰ , τά θ’ ὑπεράνω τῶν μήλων , καὶ τὸ κατ’ ἄκραν τὴν γένυν , καὶ τὰ κατὰ τὴν εἰς τὸ στόμα τῆς ῥινὸς σύντρησιν . ἡ δὲ κατὰ τὸ μῆκος ἐν ἑκατέρᾳ τῇ γένυϊ ῥαφὴ γέγονεν , ὅτι δίδυμόν ἐστι τὸ σῶμα δεξιοῖς τε καὶ ἀριστεροῖς . ἐῤῥέθη οὖν πολλάκις ὑπὲρ τῆς τοῦδε χρείας , οὐ φαίνεται δ’ αὕτη κατὰ τὰ πυκνότατα τῶν ὀστῶν , οἷον τότε κατ’ ἰνίον , καὶ μέτωπον , καὶ ὑπερῴαν , καὶ ἄκραν τὴν γένυν . ὅθεν , οἶμαι , καὶ ζήτησις ὑπὲρ αὐτῶν ἐγένετο τοῖς ἀνατομικοῖς , τοῖς μὲν ἄῤῥαφα τελέως ἀποφῃναμένοις αὐτὰ , τοῖς δὲ δι’ ἀκρίβειάν τε καὶ πυκνότητα συνθέσεως οὐ φαίνεσθαι τὰς ῥαφὰς , ἑψηθέντων μέντοι καὶ καταξηρανθέντων ἐν χρόνῳ πλείονι , σαφεῖς γίγνεσθαι . περὶ μὲν τῶν οὕτω διαφωνουμένων ἐν ἑτέροις ἐπιπλέον εἴρηται · τὸ δ’ ὁμολογούμενον αὔταρκες ὑπ’ ἀμφοῖν εἰς τὸν παρόντα λόγον , ὡς ἔστιν ἱκανῶς ἕκαστον τῶν εἰρημένων ὀστῶν σκληρόν . εἴπερ οὖν τούτου τὴν χρείαν εὕροιμεν , οὐδὲν ἔτι χαλεπὸν οὐδὲ περὶ τοῦ πλήθους τῶν ὀστῶν εὑρεῖν τὴν αἰτίαν . ἔστι δὴ ταῦτα σκληρότατα , διότι τε πρὸς δυσπάθειαν παρεσκεύασται πρὸ πάντων ἐκκείμενα , καὶ ὅτι τῆς αἰτίας ἀπήλλακται , δι’ ἣν ἀραιὰ καὶ σηραγγώδη γέγονε τὰ κατὰ τὸ ὑψηλὸν τῆς κεφαλῆς ὀστᾶ . πλεῖστον μὲν γὰρ ἐπέκεινα τῶν ἐξ ὅλου τοῦ σώματος ἀτμῶν ἀνωθεῖ μετεωρότατα κείμενα , καὶ διὰ τοῦτο , καθὰ καὶ πρόσθεν ἐδείκνυτο , πολυειδῆ παρεσκεύασεν αὐτοῖς ἡ φύσις τὴν κένωσιν . ὅσα δ’ ἐκ πλαγίων τέτακται , πρὸς τῷ τῆς τοιαύτης ἀπολελῦσθαι προφάσεως , ἔτι καὶ καταπιπτόντων , καὶ πληττομένων , ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως ἔμελλεν ἐνοχλήσεσθαι πολλάκις . οὔτε γὰρ καταπίπτει τις ἐπὶ τὴν κορυφὴν ῥᾳδίως , οὔθ’ ἑτοίμως πλήττεται κατὰ τοῦτο . τὰ δ’ ἄλλα πάντα , τά τε κατ’ ἰνίον καὶ μέτωπον καὶ ὦτα , καὶ τὰς πληγὰς ἐκδέχεται συνεχῶς , καὶ πτώμασιν ἁλίσκεται πολλάκις . ὁπότ’ οὖν ἐκεῖνα μὲν οὔθ’ ὁμοίως ἔμελλε πλήττεσθαι καὶ κενώσεως ἐδεῖτο , ταῦτα δὲ καὶ πλήττεσθαι συνεχῶς καὶ μὴ δεῖσθαι κενώσεως , εὐλόγως ἄρα ἀραιὰ μὲν ἐκεῖνα καὶ σηραγγώδη , πυκνὰ δὲ καὶ σκληρὰ ταῦτα γέγονεν . τὸ δ’ αὖ κατὰ τὴν ὑπερῴαν ὀστοῦν οἷον σφήν τις ἔγκειται μεταξὺ τῆς τε κεφαλῆς καὶ τῆς ἄνω γένυος , ἔχον ἤδη καὶ τὰ τῶν καθαιρόντων τὸν ἐγκέφαλον πόρων τρήματα · πρὸς δὲ καὶ κατὰ τὴν βάσιν ὑπόκειται τῆς ὅλης κεφαλῆς , ὥσπερ καὶ τοῦ κατ’ ἰνίον ὀστοῦ συνεχὲς αὐτοῦ μέρος . διὰ ταῦτ’ οὖν ἅπαντα πυκνὸν καὶ σκληρὸν ἐγένετο , τάχ’ ἂν εὐλόγως καὶ δι’ ἓν αὐτῶν τοιοῦτον ἀπεργασθέν . ὅτι τε γὰρ τῶν ἐκ τῆς βάσεώς ἐστι τῆς κεφαλῆς , σκληρῶν εἶναι δεομένων , καὶ ὅτι , διαῤῥεόντων αὐτοῦ τῶν ἄνωθεν περιττωμάτων , ἐσφακέλισεν ἂν ποθ’ ἑτοίμως καὶ διεσάπη , χαῦνον εἴπερ ἐγένετο , διὰ τοῦτ’ οὖν σκληρὸν καὶ πυκνὸν ἀπείργασται , πρὸς τῷ καὶ μέσον ἐγκεῖσθαι τῆς ἄνω γένυος καὶ τῆς κεφαλῆς , καὶ διὰ τοῦτο ἰσχυρὸν εἶναι δεόμενον . ἡ δὲ τῶν πτερυγίοις ὁμοίων ὀστῶν ἔκφυσις ἐξ αὐτοῦ γέγονεν , ἕδραν τε ἅμα καὶ σκέπην τοῖς ἐν τῷ στόματι παρέξουσα μυσὶν ἐκ τῶν πλαγίων μερῶν . εἰς γὰρ τὰς ὁριζομένας ὑπ’ αὐτῶν κοιλότητας ἀνήρτηνται τῶνδε τῶν μυῶν αἱ κεφαλαί . οὕτω δὴ τούτων ἐχόντων , εἴτ’ ὄντως ἐστὶν ἄῤῥαφα τὰ προειρημένα μόρια τῶν ὀστῶν , εἴτε δι’ ἀκρίβειαν συνθέσεως οὐχ ὁρᾶται , τό γε δεῖν αὐτὰ σκληρά τ’ εἶναι καὶ πυκνὰ δέδεικται σαφῶς . οὔκουν ἔμελλεν ἑνώσεσθαι καλῶς τοῖς παρακειμένοις , ἀραιοῖς οὖσι , καὶ διὰ τοῦτο σαφὴς αὐτῶν ἡ σύνθεσις ἐγένετο , πρὸς τῷ καὶ πολλαχῇ τὰς ἄλλας χρείας ἐκτελεῖν , ὅσας ἔμπροσθεν εἴπομεν , ἢ καὶ διερχομένων τινῶν ὀργάνων δι’ αὐτῶν , ἢ συνδουμένων , ἢ διαπνεόντων τῶν περιττωμάτων , ἢ δυσπαθείας ἕνεκα .
Lemmas: ἀλλά καί ὁ ὁ ἀνομοιότης αὐτός γραμμή ἀπό ἀλλήλων ὁρίζω , μή δύναμαι καλός ἑνόω , ἀγαθός ὑπάρχω δείκνυμι . εἰμί δέ οὐ ἦκα καί οὗτος ὁ ἄνω γένυς . σύγκειμαι γάρ ἐκ ἀνόμοιος ὀστέον ὁ οὐσία , ὅτι καί ὁ χρεία · ὁ μέν γάρ ὁ μῆλον παχύς , ὁ δέ ὁ ῥίς λεπτός , ὁ δέ ἄλλος σκληρός . ὁ γάρ δυσπάθεια ὁ μέν μῆλον ὁ παχύτης , ἐκεῖνος δέ ὁ σκληρότης ἐργάζομαι . λοιπός δέ ὁ ῥίς ἀσθενής γίγνομαι , διότι μηδείς μέλλω μέγας βλάπτω ὁ ζῷον , οἷος εἰ καί ὁ ἄλλος τις μέρος πάσχω ὁ ἄνω γένυς . ἤτοι γάρ εἰς ὁ διά αὐτός φέρω νεῦρον ὁ βλάβη , ἤ εἰς ὁ μῦς ὁ μασητήρ ἀναγκαῖος εἰμί τελευτάω ἐν ὁ ἄλλος πάσχω μέρος , ἐνίοτε δέ καί αὐτός ἅπτω ὁ κατά ὁ κεφαλή , εἰ ὁ πλησίον ἐκεῖνος πάσχω . ἦκα οὖν εἰμί βλαβερός ὁ ζῷον ὁ κατά ὁ ῥίς πάσχω , καί διά οὗτος ἀπολείπω σκληρότης τε καί παχύτης ὁ κύριος . δέω οὖν οὗτος αὐτός ὁ ἀνομοιότης κατά ﻿ λόγος ἴδιος μέν ἔχω περιγραφή ὁ ὁ μῆλον ὀστέον , ὁ δέ αὖ ὁ ῥίς ἴδιος ἄλλος , οὕτως δέ καί ὁ λοιπός , ὁ τε ὑπεράνω ὁ μῆλον , καί ὁ κατά ἄκρος ὁ γένυς , καί ὁ κατά ὁ εἰς ὁ στόμα ὁ ῥίς σύντρησις . ὁ δέ κατά ὁ μῆκος ἐν ἑκάτερος ὁ γένυς ῥαφή γίγνομαι , ὅτι δίδυμος εἰμί ὁ σῶμα δεξιός τε καί ἀριστερός . λέγω οὖν πολλάκις ὑπέρ ὁ ὅδε χρεία , οὐ φαίνω δέ οὗτος κατά ὁ πυκνός ὁ ὀστέον , οἷος τότε κατά ἰνίον , καί μέτωπον , καί ὑπερῴα , καί ἄκρος ὁ γένυς . ὅθεν , οἴομαι , καί ζήτησις ὑπέρ αὐτός γίγνομαι ὁ ἀνατομικός , ὁ μέν ἄρραφος τέλειος ἀποφῄνημι αὐτός , ὁ δέ διά ἀκρίβεια τε καί πυκνότης σύνθεσις οὐ φαίνω ὁ ῥαφή , ἕψω μέντοι καί καταξηραίνω ἐν χρόνος πολύς , σαφής γίγνομαι . περί μέν ὁ οὕτως διαφωνέω ἐν ἕτερος ἐπιπολύ λέγω · ὁ δέ ὁμολογέω αὐτάρκης ὑπό ἄμφω εἰς ὁ πάρειμι λόγος , ὡς εἰμί ἱκανός ἕκαστος ὁ λέγω ὀστέον σκληρός . εἴπερ οὖν οὗτος ὁ χρεία εὑρίσκω , οὐδείς ἔτι χαλεπός οὐδέ περί ὁ πλῆθος ὁ ὀστέον εὑρίσκω ὁ αἰτία . εἰμί δή οὗτος σκληρός , διότι τε πρός δυσπάθεια παρασκευάζω πρό πᾶς ἔκκειμαι , καί ὅτι ὁ αἰτία ἀπαλλάσσω , διά ὅς ἀραιός καί σηραγγώδης γίγνομαι ὁ κατά ὁ ὑψηλός ὁ κεφαλή ὀστέον . πολύς μέν γάρ ἐπέκεινα ὁ ἐκ ὅλος ὁ σῶμα ἀτμός ἀνωθέω μετέωρος κεῖμαι , καί διά οὗτος , καθά καί πρόσθεν δείκνυμι , πολυειδής παρασκευάζω αὐτός ὁ φύσις ὁ κένωσις . ὅσος δέ ἐκ πλάγιον τάσσω , πρός ὁ ὁ τοιοῦτος ἀπολελύω πρόφασις , ἔτι καί καταπίπτω , καί πλήσσω , ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος μέλλω ἐνοχλέω πολλάκις . οὔτε γάρ καταπίπτω τις ἐπί ὁ κορυφή ῥᾴδιος , οὔτε ἑτοῖμος πλήσσω κατά οὗτος . ὁ δέ ἄλλος πᾶς , ὁ τε κατά ἰνίον καί μέτωπον καί οὖς , καί ὁ πληγή ἐκδέχομαι συνεχής , καί πτῶμα ἁλίσκομαι πολλάκις . ὁπότε οὖν ἐκεῖνος μέν οὔτε ὅμοιος μέλλω πλήσσω καί κένωσις δέω , οὗτος δέ καί πλήσσω συνεχής καί μή δέω κένωσις , εὔλογος ἄρα ἀραιός μέν ἐκεῖνος καί σηραγγώδης , πυκνός δέ καί σκληρός οὗτος γίγνομαι . ὁ δέ αὖ κατά ὁ ὑπερῴα ὀστέον οἷος σφήν τις ἔγκειμαι μεταξύ ὁ τε κεφαλή καί ὁ ἄνω γένυς , ἔχω ἤδη καί ὁ ὁ καθαίρω ὁ ἐγκέφαλος πόρος τρῆμα · πρός δέ καί κατά ὁ βάσις ὑπόκειμαι ὁ ὅλος κεφαλή , ὥσπερ καί ὁ κατά ἰνίον ὀστέον συνεχής αὐτός μέρος . διά οὗτος οὖν ἅπας πυκνός καί σκληρός γίγνομαι , τάχα ἄν εὔλογος καί διά εἷς αὐτός τοιοῦτος ἀπεργάζομαι . ὅτι τε γάρ ὁ ἐκ ὁ βάσις εἰμί ὁ κεφαλή , σκληρός εἰμί δέω , καί ὅτι , διαρρέω αὐτός ὁ ἄνωθεν περίσσωμα , σφακελίζω ἄν ποτέ ἑτοῖμος καί διασήπομαι , χαῦνος εἴπερ γίγνομαι , διά οὗτος οὖν σκληρός καί πυκνός ἀπεργάζομαι , πρός ὁ καί μέσος ἔγκειμαι ὁ ἄνω γένυς καί ὁ κεφαλή , καί διά οὗτος ἰσχυρός εἰμί δέω . ὁ δέ ὁ πτερύγιον ὅμοιος ὀστέον ἔκφυσις ἐκ αὐτός γίγνομαι , ἕδρα τε ἅμα καί σκέπη ὁ ἐν ὁ στόμα παρέχω μῦς ἐκ ὁ πλάγιον μέρος . εἰς γάρ ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός κοιλότης ἀναρτάω ὅδε ὁ μῦς ὁ κεφαλή . οὕτως δή οὗτος ἔχω , εἴτε ὄντως εἰμί ἄρραφος ὁ προλέγω μόριον ὁ ὀστέον , εἴτε διά ἀκρίβεια σύνθεσις οὐ ὁράω , ὁ γε δέω αὐτός σκληρός τε εἰμί καί πυκνός δείκνυμι σαφής . οὔκουν μέλλω ἑνόω καλός ὁ παράκειμαι , ἀραιός εἰμί , καί διά οὗτος σαφής αὐτός ὁ σύνθεσις γίγνομαι , πρός ὁ καί πολλαχῆ ὁ ἄλλος χρεία ἐκτελέω , ὅσος ἔμπροσθεν λέγω , ἤ καί διέρχομαι τις ὄργανον διά αὐτός , ἤ συνδέω , ἤ διαπνέω ὁ περίσσωμα , ἤ δυσπάθεια ἕνεκα .