galenus.de-usu-partium 10.12
Σχεδὸν ἅπανθ’ ἡμῖν εἴρηται τὰ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς , πλὴν ἑνὸς , ὃ προὐθέμην μὲν παραλιπεῖν , ὅπως μὴ δυσχεραίνοιτο τοῖς πολλοῖς ἥ τ’ ἀσάφεια τῶν λόγων καὶ τὸ μῆκος τῆς πραγματείας . ἐπεὶ γὰρ ἐχρῆν ἅψασθαι κατ’ αὐτὸ θεωρίας γραμμικῆς , ἧς οὐ μόνον ἀμαθεῖς εἰσιν οἱ πολλοὶ τῶν πεπαιδεῦσθαι προσποιουμένων , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐπισταμένους ἐκτρέπονταί τε καὶ δυσχεραίνουσι , διὰ τοῦτ’ ἄμεινον ἔδοξεν εἶναί μοι παντάπασιν αὐτὸ παραλιπεῖν . ἐνύπνιον δέ τι μεταξὺ μεμψάμενον , ὡς εἰς μὲν τὸ θειότατον ὄργανον ἀδικοῖμι , περὶ δὲ τὸν δημιουργὸν ἀσεβοῖμι , παραλιπὼν ἀνεξήγητον ἔργον μέγα τῆς εἰς τὰ ζῶα προνοίας αὐτοῦ , προὔτρεψεν ἀναλαβόντα με τὸ παραλελειμμένον , ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ λόγου προσθεῖναι . τῶν γὰρ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀπ’ ἐγκεφάλου κατιόντων νεύρων τῶν αἰσθητικῶν , ἃ δὴ καὶ πόρους ὠνόμαζεν Ἡρόφιλος , ὅτι μόνοις αὐτοῖς αἰσθηταὶ καὶ σαφεῖς εἰσιν αἱ τοῦ πνεύματος ὁδοὶ , ὥσπερ αὐτὸ τοῦτο τὸ παράδοξόν τε καὶ ὑπὲρ τὰ λοιπὰ τῶν νεύρων ἐστὶν , οὕτω καὶ τὸ φύεσθαι μὲν ἐκ διαφερόντων τόπων , προϊόντα δ’ ἀλλήλοις ἑνοῦσθαι , κᾄπειτα πάλιν ἀποχωρεῖν τε καὶ διασχίζεσθαι . τίνος οὖν ἕνεκεν οὔτε ἐκ ταὐτοῦ τόπου τὴν ἀρχὴν αὐτῶν ἡ φύσις ἐποιήσατο τῆς ἄνωθεν ἐκφύσεως , οὔτ’ , ἐπειδὴ τὸ μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν ἀπέφυσε , τὸ δ’ ἐκ τῶν ἀριστερῶν εὐθὺ τῶν κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς χωρῶν προήγαγεν , ἀλλ’ εἴσω πρότερον ἐπικάμψασα , καὶ συνάψασα , καὶ τοὺς πόρους αὐτῶν ἑνώσασα , μετὰ ταῦτα πάλιν ἑκάτερον ἐπὶ τὸν κατ’ εὐθὺ τῆς ἄνωθεν ἐκφύσεως ὀφθαλμὸν προήγαγεν ; οὐ γὰρ δὴ ἐνήλλαξέ γε αὐτὰ , τὸ μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν ἐπὶ τὸν ἀριστερὸν ὀφθαλμὸν ἀγαγοῦσα , ﻿ τὸ δὲ ἐκ τῶν ἀριστερῶν ἐπὶ τὸν δεξιὸν , ἀλλ’ ἔστι μὲν ὁμοιότατον τῷ Χ γράμματι τῶν νεύρων τούτων τὸ σχῆμα . καί τις οὐκ ἀκριβῶς ἀνατεμὼν ἐπαλλάττεσθαι δόξειεν ἂν ἴσως αὐτὰ , καὶ ὑπερβαίνειν ἄλληλα . τὸ δ’ οὐχ οὕτως ἔχει , συντυχόντα γὰρ ἀλλήλοις ἐντὸς τοῦ κρανίου , καὶ τοὺς πόρους ἑνώσαντα , παραχρῆμα πάλιν ἀποχωρίζεται , δηλοῦντα σαφῶς , ὅτι μηδενὸς ἑτέρου χάριν ἀλλ’ ἢ τοῦ συνάψαι τοὺς πόρους ἐπλησίασεν . εἰς ὅ τι δὲ χρηστὸν τοῦτό ἐστι , καὶ ὅσην παρέχει τοῖς τῆς ὄψεως ὀργάνοις τὴν χρείαν , ἐπειδή γέ τις ἐκέλευσε δαιμόνων , ἐκείνῳ πειθόμενος ἐρῶ , παρακαλέσας πρότερον ὁμιλοῦντα τοῖσδε τοῖς γράμμασιν , ὡς οἱ νομίμως παιδευθέντες ἔν τε τοῖς ἄλλοις μαθήμασιν καὶ γεωμετρίᾳ γινώσκουσι , τί ποτέ ἐστιν ὁ κύκλος , καὶ κῶνος , καὶ ἄξων , καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον τῶν ὁμοίων , ἀναμεῖναι βραχὺ , καὶ συγχωρῆσαι διὰ τοὺς ἀγνοοῦντας πολλῷ πλείους ὄντας , ἐξηγήσασθαι τὰ σημαινόμενα πρὸς τῶν ὀνομάτων , εἰς ὅσον οἷόν τέ ἐστι διὰ βραχυτάτων . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ αὐτοῖς ἐκείνοις ὁ λόγος ἄχρηστος ἔσται παντάπασιν , ἀλλ’ εἰ προσέχοιεν αὐτοῖς τὸν νοῦν , ὅπως χρὴ σαφῶς ἰδιώτας διδάσκειν , τὰ τοιαῦτα μαθήσονται , εὐθὺς δ’ ἐγνωκότες τοὺς ὀπτικοὺς λόγους αὐτοῖς συνάπτειν , ἕνεκα τοῦ θᾶττον περανθῆναι τὸ προκείμενον . ἔστω δή τις κύκλος ὁρώμενος ὑπὸ θατέρου τῶν ὀφθαλμῶν , ἔτι θατέρου συγκεκλεισμένου ( κύκλον δὲ δηλονότι καλῶ τὸ ἐκ μέσου πάντη ἴσον ) , ἀπὸ δὲ τῆς μέσης ταύτης στιγμῆς τῆς κατὰ τὸν κύκλον ( ἣ δὴ καὶ κέντρον αὐτοῦ καλεῖται ) μέχρι τῆς ὁρώσης αὐτὴν κόρης ὁδὸς εὐθεῖά σοι νοείσθω μηδαμόσε παρεγκλίνουσα μηδ’ ἐκτρεπομένη τῆς κατ’ εὐθὺ τάσεως , ἀλλ’ ὥσπερ εἰ καὶ τρίχα λεπτὴν , ἢ ἀράχνην ἀκριβῶς διατεταμένην ἀπὸ τῆς κόρης , ἐπὶ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου νοήσεις , οὕτω καὶ τὴν εὐθεῖαν γραμμὴν ἐκείνην . ἐπινόει μοι δὴ πάλιν ἀπὸ τῆς κόρης ἐπὶ τὴν περιορίζουσαν τὸν κύκλον γραμμὴν ( ἣν δὴ καὶ περιφέρειαν αὐτοῦ καλοῦσιν ) ἄλλας εὐθείας γραμμὰς παμπόλλας , ὥσπερ ἀράχνας τινὰς λεπτὰς ἐφεξῆς ἀλλήλων ἐκτεταμένας , καὶ τὸ μὲν ὑπὸ τῶν εὐθειῶν τοῦ κύκλου , καὶ τούτων ἁπασῶν περιοριζόμενον σχῆμα κῶνον ὀνόμαζε , κορυφὴν δ’ αὐτῷ νόει τὴν κόρην , καὶ βάσιν τὸν κύκλον . τὴν δ’ ἀπὸ τῆς κόρης ἐπὶ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τεταμένην εὐθεῖαν , ἁπασῶν τε τῶν ἄλλων εὐθειῶν καὶ παντὸς τοῦ κώνου μέσην ὑπάρχουσαν , ἄξονα κάλει . ἐπεὶ δὲ κυρτόν τι καὶ κοῖλον ἔδαφος ὀνομάζεις τε καὶ νοεῖς , πάντως δήπου νοεῖς καὶ τὸ μέσον ἀμφοῖν τὸ λεῖον , ᾧ μηδὲν μήτε κυρτότητος ὑπάρχει μηδαμόθεν , μήτε κοιλότητος . ἐπίπεδον δή μοι κάλει ἐπιφάνειαν τὸ ἄνω πέρας τούτου τοῦ χωρίου . μετὰ δὲ δὴ ταῦτα τόδε μοι νόει κατὰ τὸν ἄξονα τοῦ κώνου , τὸν ἀπὸ τῆς κόρης ἐπὶ τὸ κέντρον τοῦ κύκλου διὰ τοῦ ἀέρος τεταμένον , αἰωρεῖσθαί τινα κέγχρον , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον μικρόν . ἐπισκοτήσει δὴ τῷ κέντρῳ τοῦ κύκλου , καὶ κωλύσει τὴν κόρην ὁρᾷν αὐτό . καὶ εἴπερ ἤδη καὶ τοῦτο νενόηκας , ἑξῆς ἄν σοι ῥᾷστον εἴη συνιέναι , πᾶν ὁτιοῦν σῶμα τεθὲν ἐν τῷ μεταξὺ τοῦ τ’ ἐκτὸς ὁρωμένου καὶ τῆς ὁρώσης ὄψεως ἐπισκοτήσειν τε καὶ κωλύσειν ἔτι βλέπεσθαι τὸ προτεταγμένον , ἀρθέντος δ’ αὐτοῦ τελέως , ἢ καὶ παραχθέντος εἰς τὰ πλάγια , πάλιν ὁρᾶσθαι συμβαίνειν αὐτό . καὶ εἴπερ καὶ τοῦτ’ ἤδη νενόηκας , ὥρα σοι συλλογίζεσθαι τὸ δεῖν ἀνεπισκότητον εἶναι τὸ μέλλον ὀφθήσεσθαι , μηδενὸς ἐν τῷ μεταξὺ τεταγμένου κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς ὄψεως ἐπ’ αὐτὸ τεταμένην εὐθεῖαν . εἰ δὲ καὶ τοῦτ’ ἤδη νενόηκας , οὐκ ἄν σοι δόξειεν ἀλόγως ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἀποφῄνασθαι , κατ’ εὐθείας γραμμὰς ὁρᾶσθαι τὰ ὁρώμενα . κάλει δή μοι τὰς εὐθείας ταύτας ὄψεις , καὶ τὰς λεπτὰς ἀράχνας ἐκείνας , τὰς ἀπὸ τῆς κόρης ἐπὶ τὴν περιφέρειαν τοῦ κύκλου τεταμένας , μηκέτ’ ἀράχνας , ἀλλ’ ὄψεις , καὶ τὴν περιφέρειαν τοῦ κύκλου δι’ ἐκείνων τῶν ὄψεων ὁρᾶσθαι λέγε , καὶ τὸ κέντρον αὐτοῦ δι’ ἑτέρας ὄψεως , κατὰ τὸν ἄξονα τοῦ κώνου τεταγμένης , καὶ τὸ σύμπαν ἐπίπεδον τοῦ κύκλου διὰ πολλῶν τινων ὄψεων ἐπ’ αὐτὸ καθηκουσῶν . ὅσαι δ’ ἂν τούτων τῶν ὄψεων ἴσον τε τοῦ ἄξονος ἀπέχωσι καὶ καθ’ ἓν ὁτιοῦν ἐπίπεδον ὦσιν , ὁμοταγεῖς ὀνόμαζε , ὅσαι δ’ ἄλλως , ἀνομοιοταγεῖς . ἰδεῖν σε οἶμαί ποτε καὶ δι’ ὀπῆς στενῆς ἀκτῖνας ἡλίου διεκπιπτούσας τε καὶ πρόσω φερομένας οὐδαμόθεν ἐγκλινομένας οὐδὲ καμπτομένας , ἀλλ’ ἀκριβῶς εὐθεῖάν τε καὶ ἀκλινῆ βαδιζούσας ὁδόν . τοιαύτην μοι νόει καὶ τὴν τῶν ὄψεων ὁδὸν ὑπάρχειν . ἐπὶ τούτοις δ’ ἤδη σαφῶς γινωσκομένοις , εἴ γε γινώσκεις αὐτὰ , εἰ δὲ μὴ , ἀλλ’ αὖθις καὶ αὖθις ἐπαναλαμβάνων , ἐπειδὰν ἀκριβῶς ἐκμάθῃς , ἐπὶ τὰ μετὰ ταῦτα γεγραμμένα παραγενόμενος , ἓν μὲν καὶ πρῶτον τόδε μοι προμάνθανε , ὡς ἕκαστον τῶν ὁρωμένων οὐδὲ μόνον ὁρᾶται , οὐδὲ ψιλὸν , ἀλλὰ πάντως τι περιφαίνεται τῶν ὄψεων τῶν περιλαμβανουσῶν αὐτὸ , προσπιπτουσῶν ἐνίοτε μέν τινι τῶν ἐπέκεινα τοῦ βλεπομένου σάματος , ἐνίοτε δὲ τῶν ἐπὶ τάδε · δεύτερον δ’ , ὡς τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ δεξιοῦ μόνου βλεπόμενον ὀφθαλμοῦ , τὸ μὲν ἐγγύτερον μᾶλλόν πως ἐν τοῖς ἀριστεροῖς μέρεσι κεῖσθαι φαντάζεται , τὸ δὲ ποῤῥώτερον μᾶλλόν πως ἐν τοῖς δεξιοῖς , τὸ δὲ ὑπὸ τοῦ ἀριστεροῦ ﻿ μόνου βλεπόμενον , ἐν μὲν τοῖς δεξιοῖς τὸ πλησιαίτερον , μᾶλλον δ’ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς τὸ ποῤῥώτερον , τὸ δ’ ὑπ’ ἀμφοῖν ἐν τῷ μεταξύ . καὶ τρίτον ἐπὶ τούτοις μαθεῖν , ὅτι θλιφθείσης καὶ παραχθείσης , ἤτοι γ’ ἄνω τῆς κόρης ἢ κάτω θατέρου τῶν ὀφθαλμῶν , διπλᾶ φαίνεται τὰ τέως ἁπλᾶ φαινόμενα . ταῦτα δ’ αὐτὰ πάλαι γινώσκοντες οἱ ἀπὸ τῶν μαθημάτων ἕνεκα τῶν πολλῶν συγχωρησάτωσάν μοι διελθεῖν ὑπὲρ ἑκάστου βραχέα . καὶ πρῶτόν γε περὶ τοῦ α λέγομεν , ὅτι πάντως τι περιφαίνεται , ὡς παρ’ ἑτέροις ὁρᾶται πάντα . νοείσθω γὰρ κόρη μὲν ἡ πρὸς τὸ α . τὸ δ’ ὁρώμενον μέγεθος ἔστω β γ , καὶ προσπιπτέτωσαν ἀπὸ τῆς α κόρης πρὸς ἑκάτερα β γ . κείσθω δ’ ἐπέκεινα τοῦ β γ μέγεθος τὸ δ ε , καὶ προσεκβεβλήσθωσαν αἱ α β , α γ ὄψεις , καὶ προσπιπτέτωσαν τῷ δ ε κατὰ τὰ ζ η . δῆλον οὖν , ὡς τὸ β γ μέγεθος ὁραθήσεται , καὶ οὐ τὸ ζ η . καὶ διὰ τοῦτ’ ἀποκρυβήσεται μὲν , ὡς μηδ’ ὅλως ὁρᾶσθαι τὸ ζ η . τὰ δ’ ἑκατέρωθεν αὐτοῦ μεγέθη , τό τε δ ζ καὶ τὸ η ε , παρὰ τὸ β γ φαίνεται βλεπόμενα , καὶ μέντοι καὶ αὐτὸ τὸ β γ , καθ’ ἕτερον τρόπον ἐροῦμεν βλέπεσθαι παρ’ ἐκείνων ἑκάτερον . ὁ μὲν δὴ περὶ τοῦ πρώτου τῶν προτεθέντων λόγος τοιοῦτος . ὁ δὲ περὶ τοῦ δευτέρου τοῦ μὴ κατὰ τὸν αὐτὸν τόπον , μήτε τῷ ἑτέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν πρὸς τὸν ἕτερον , μήτ’ ἀμφοῖν ἅμα πρὸς τὸν ἕτερον βλέπεσθαι τὸ βλεπόμενον , ἀλλ’ ἐν ἄλλῳ μὲν ὑπὸ τοῦ δεξιοῦ , ἐν ἄλλῳ δ’ ὑπὸ τοῦ ἀριστεροῦ , ἐν ἄλλῳ δ’ ὑπ’ ἀμφοῖν , ὁ μέλλων νῦν ἐρεῖν ἐστιν . ἔστω γὰρ ἡ μὲν δεξιὰ κόρη πρὸς τὸ α , ἡ δ’ ἀριστερὰ πρὸς τὸ β . τὸ δ’ ὁρώμενον μέγεθος ἔστω τὸ γ δ , καὶ προσπιπτέτωσαν ὄψεις ἀφ’ ἑκατέρας τῶν κορῶν πρὸς τὰ γ δ , καὶ προσπεσοῦσαι προσεκβεβλήσθωσαν . ὁραθήσεται δὴ τὸ γ δ μέγεθος ὑπὸ μὲν τῆς δεξιᾶς κόρης κατ’ εὐθὺ τοῦ ε ζ μεγέθους , ὑπὸ δὲ τῆς ἀριστερᾶς κατ’ εὐθὺ τοῦ η θ , ὑπὸ δ’ ἀμφοτέρων ὁμοῦ κατ’ εὐθὺ τοῦ η ε θ . ὥστ’ οὐθ’ ἡ ἑτέρα ὁμοίως τῇ ἑτέρᾳ , οὔτε ἅμα ἀμφότεραι τῇ ἑτέρᾳ κατὰ τὸν αὐτὸν αὖ ὄψονται τόπον τὸ ὁρώμενον . εἰ δέ τις οὐχ ἕπεται ταῖς διὰ γραμμῶν ἀποδείξεσιν , ἐναργῶς ἂν πεισθείη διὰ τῆς ἑαυτοῦ πείρας βασανίσας τὸν λόγον . στὰς γὰρ παρά τινα κίονα , κᾄπειτα τῶν ὀφθαλμῶν ἑκάτερον μύων ἐν μέρει , τινὰ μὲν τῶν ὑπὸ τοῦ δεξιοῦ βλεπομένων ἐν τοῖς δεξιοῖς μέρεσι τοῦ κίονος οὐκ ὄψεται θατέρου , τινὰ δὲ τῶν ὑπὸ τοῦ ἀριστεροῦ κατὰ θάτερα μέρη τοῦ κίονος τὰ ἀριστερὰ πάλιν οὐκ ὄψεται τῷ δεξιῷ · ἀμφοτέρους δ’ ἀνοίξας ὁμοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς , ἀμφότερα θεάσεται . πλέονα γὰρ ἀποκρύπτεται μέρη τῷ ἑτέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν ὁρώντων ἡμῶν , ἤπερ ἀμφοτέροις ἅμα . κατ’ εὐθὺ δ’ ἐκείνων κεῖσθαι φαντάζεται πᾶν τὸ βλεπόμενον , ὃ ἀποκρύπτει παντάπασιν , ὡς τά γε παραφαινόμενα πάντα , τὰ μὲν ἐν τοῖς δεξιοῖς αὐτοῦ μέρεσι , τὰ δ’ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς τετάχθαι δοκεῖ . μόνα τοίνυν τὰ μὴ βλεπόμενα κατ’ εὐθὺ τοῦ βλεπομένου κείσεται . ἀλλ’ ἦν ἕτερα μὲν ὁρατὰ τῷ δεξιῷ τῶν ὀφθαλμῶν , ἕτερα δὲ τῷ ἀριστερῷ . ὥστε καὶ ἡ θέσις τοῦ βλεπομένου μεγέθους ἰδίᾳ ἑκατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν φαντασθήσεται . κοινῇ δ’ ἐν ἀμφοτέροις , ὅσα μηδ’ ἕτερος ἑώρα , παντάπασιν ὁρατὰ γίνεται , καὶ διὰ τοῦτ’ ἐλάττοσιν ἐπισκοτήσει τὸ πρὸς ἀμφοτέρων ὁμοῦ τῶν ὀφθαλμῶν ὁρώμενον , ἢ καταμόνας , ὁποτεροσοῦν ἦν αὐτῶν ὁ θεώμενος . ἀλλ’ εἰ καὶ ἀποστὰς τοῦ κίονος ἐπὶ πλεῖον ἑκάτερον τῶν ὀφθαλμῶν ἀνοιγνύναι τε καὶ μύειν ἐν μέρει βουληθείης , ἀποβλέπων εἰς τὸν κίονα , δόξει σοι μεταπηδᾷν ἀθρόως , εἰ μὲν τὸν δεξιὸν μύοις , ἐπὶ τὰ κατ’ ἐκεῖνον , εἰ δὲ τὸν ἀριστερὸν , ἐπὶ θάτερα μέρη . καὶ μέν γε καὶ ἀνοιγνύντι τὸν μὲν δεξιὸν ἐπὶ τὰ ἀριστερὰ μέρη μεταπηδᾷν ὁ κίων ﻿ δόξει , τὸν δ’ ἀριστερὸν ἐπὶ τὰ δεξιά . τῷ μὲν γὰρ δεξιῷ τῶν ὀφθαλμῶν μᾶλλον ἐν τοῖς ἀριστεροῖς μέρεσιν ὁ κίων κείμενος φαίνεται , τῷ δ’ ἀριστερῷ μᾶλλον ἐν τοῖς δεξιοῖς · ἀμφοτέροις δ’ ἅμα θεωμένοις τὴν μέσην χώραν ἐπέχειν δοκεῖ τῆς ἑκατέρων καταμόνας φανταζομένης . ἀλλ’ εἰ καὶ τῶν ἀστέρων τινὰ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὁρᾷν βουληθείης , ἢ καὶ τὴν σελήνην , καὶ μάλισθ’ ὅταν εἴη πλήρης τε καὶ ἴση πανταχόθεν , ἀθρόως σοι δόξει μεταπηδᾷν εἰς μὲν τὰ δεξιὰ μέρη τὸν ἀριστερὸν μὲν ὀφθαλμὸν ἀνοιγνύντι , κλείοντι δὲ τὸν δεξιὸν , εἰς δὲ τὰ ἀριστερὰ τοὔμπαλιν δρῶντι . ταῦτ’ οὖν ὅτι μὲν φαίνεται , παντὶ τῷ πεπειραμένῳ δῆλον , τίνα δὲ ἔχει τὴν αἰτίαν τε καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς γενέσεως , ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐδείκνυτο διὰ τῶν γραμμῶν . καὶ γὰρ οὖν καὶ ὅτι διαστρέψαντι τὸν ἕτερον ὀφθαλμὸν , εἰ μὲν εἰς τὰ κάτω κατασπασθῆναι συμβαίη τὴν κόρην , ταπεινότερον ἐκεῖνο φαίνεται τὸ βλεπόμενον , εἰ δ’ ἀνασπασθῆναι , τοὐναντίον , ἔξεστί σοι τῇ πείρᾳ βασανίζειν . ἥτις δὲ καὶ ἡ τούτων αἰτία , χωρὶς τῶν προειρημένων λόγων οὐκ ἔνεστι μαθεῖν . εἰ μὴ γὰρ ἐν ἑνὶ καθεστηκότες εἶεν ἐπιπέδῳ τῶν ὀπτικῶν κώνων οἱ ἄξονες , ἀνάγκη πᾶσα θατέρῳ μὲν τῶν ὀφθαλμῶν ὑψηλότερον , θατέρῳ δὲ ταπεινότερον ὁρᾶσθαι τὸ βλεπόμενον . οὗ γὰρ ἂν ὁ ἄξων ὑψηλότερος ᾖ τοῦ κώνου , τούτου καὶ αὐτὸς ὅλος ὁ κῶνος ὑψηλότερός ἐστιν . ἀλλ’ ὁ μὲν ἐκ ταπεινοτέρου τοῖς ὁρωμένοις προσβάλλων κῶνος ἁπάσας ἔχει ταπεινοτέρας τὰς ὁμοταγεῖς ὄψεις , ὁ δ’ ἐξ ὑψηλοτέρου τοὐναντίον . ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν ὑπὸ τῶν ὑψηλοτέρων ὁρώμενον ὄψεων ὑψηλότερον εἶναι φαντάζεται , τὸ δ’ ὑπὸ τῶν ταπεινοτέρων ταπεινότερον , εἰκότως ὑψηλότερον μὲν τῷ ὑψηλοτέρῳ , ταπεινότερον δὲ τῷ ταπεινοτέρῳ κώνῳ φανεῖται τὸ βλεπόμενον . ἐναργὲς δὲ τεκμήριον τοῦ λεγομένου λάβοις ἂν , εἰ τὸ παρατεθλιμμένου θατέρου τῶν ὀφθαλμῶν διπλοῦν ψεῦδος φαινόμενον ἐπιμύσας ἐκεῖνον τὸν ὀφθαλμὸν μετὰ θατέρου θεάσασθαι βούλοιο . μία μὲν γὰρ τελέως ἀποτελεῖται φαντασία τῆς τοῦ βλεπομένου θέσεως , ἣν εἶχεν ὁ κεκλεισμένος νῦν ὀφθαλμὸς , ὅτ’ ἀνέῳκτο · ἡ λοιπὴ δ’ ἀμετάπτωτος μένει , τὴν ἐξ ἀρχῆς φυλάττουσα χώραν . καίτοι , ὁπότε , κατὰ φύσιν ἐχόντων ἀμφοτέρων , ἓν ἑώρα τὸ προκείμενον ἐπὶ τῇ θατέρου μύσει , μετέπιπτεν εὐθέως ἡ φαντασία τῆς θέσεως αὐτοῦ , καὶ μεταπηδᾷν ἐδόκει τὸ βλεπόμενον , καὶ αὖθίς γε πάλιν ἀνοιγνύντων τῶν βλεπομένων τὸν ἕτερον , αὖθις μεθίστατο , καὶ οὐδέποτ’ ἔμενεν ἐν ταὐτῷ , κλειόντων τε καὶ ἀνοιγνύντων ὁποτερονοῦν . ἐπεὶ δὲ τῶν διὰ τὴν παράθλιψιν ὑψηλοτέραν ἢ ταπεινοτέραν ποιησάντων τὴν κόρην , ἡ μὲν ἑτέρα φαντασία τῆς θέσεως ἀπόλλυται τελέως , ἡ λοιπὴ δ’ ἀμετάπτωτος μένει , κλεισάντων τὸν ἕτερον τῶν ὀφθαλμῶν , διὰ τοῦτο δὲ καὶ οὐ πᾶσα διαστροφὴ τῆς κόρης διττὸν ποιεῖ φαντάζεσθαι τὸ βλεπόμενον , ἀλλ’ ἥτις ἂν αὐτὴν ὑψηλοτέραν ἢ ταπεινοτέραν ἐργάζηται τοῦ κατὰ φύσιν . αἱ δὲ πρὸς τὸν μέγαν κανθὸν ἢ πρὸς τὸν μικρὸν παραγωγαὶ μᾶλλον μὲν ἀριστερὸν ἢ δεξιὸν ἀποφαίνουσι τὸ βλεπόμενον , οὐ μὴν διττόν γ’ ἐργάζεται · μένουσι γὰρ ἐφ’ ἑνὸς ἐπιπέδου τῶν κώνων οἱ ἄξονες . ὅσοι γε διεστράφησαν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἢ ὕστερον , ἢ εὐθέως κατ’ ἀρχὰς ἐν τῇ κυήσει , μηδετέρας μὲν κόρης ὑψηλοτέρας γενομένης , ἀλλὰ τῷ προσαχθῆναι τῇ ῥινὶ τὸν ἕτερον ὀφθαλμὸν , ἢ ἀπαχθῆναι , βλαβέντες οὐδὲν ἐν τῇ τῶν ὁρωμένων διαγνώσει πλημμελοῦσιν . οἷς δ’ ἐπὶ τὸ ταπεινότερον ἢ ὑψηλότερον μετήχθη , πάνδεινα πάσχουσιν , ἐκστρεφόμενοι καὶ καθιστάντες εἰς ἴσον αὐτὰς , ἵν’ ἀκριβῶς θεάσωνται . τὸ μὲν οὖν ἕκαστον ὁρᾶται κατὰ τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἐκ τοῦ τὴν ἁφὴν ὑπὸ τῆς ὄψεως ποδηγουμένην μὴ σφάλλεσθαι , μηδὲ ἀφαμαρτάνειν ἀπ’ αὐτῶν τῶν ἐναργῶς φαινομένων . ἀποδείκνυται τάδε γὰρ ἄλλα , καὶ διὰ τῶν βελονῶν τῶν λεπτοτάτων διαιροῦσι ῥάμματα ῥᾳδίως οἱ θατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν πεπηρωμένοι , ἢ οἱ ἀμφοτέροις ἅμα βλέποντες , μὴ ἂν τούτου δυναμένου γενέσθαι ποτὲ χωρὶς τῆς ἀκριβοῦς τῶν ὁρωμένων διαγνώσεως . ἐπεὶ δ’ , ὡς ἐῤῥέθη , πᾶν τὸ βλεπόμενον παρ’ ἕτερόν τι βλέπεται , κατὰ λόγον ἤδη τῶν πέριξ ἑαυτοῦ περιβαλλόμενον , ποτὲ μὲν δεξιὸν αὐτὸν , ποτὲ δ’ ἀριστερὸν , ποτὲ δὲ καὶ κατ’ εὐθὺ κεῖσθαι φαντάζεται , καὶ οὕτως οὐ διαφέρονται πρὸς ἀλλήλους οἱ λόγοι . μυρία δὲ καὶ ἄλλα τεκμήρια τῶν ὀπτικῶν ὑποθέσεών ἐστιν , ἃ νῦν οὐκ ἐγχωρεῖ λέγειν , οὐδὲ γὰρ οὐδὲ ταῦθ’ ἑκόντες ἐγράψαμεν , ἀλλά τινος , ὡς ἔφην , κελεύσαντος δαίμονος . εἰ δὲ τοῦ μέτρου τῶν λόγων τοῦ πρέποντος τῇ παρούσῃ πραγματείᾳ κρατοῦμεν , αὐτὸς ἂν ἐκεῖνος εἰδείη .
Lemmas: σχεδόν ἅπας ἐγώ λέγω ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός , πλήν εἷς , ὅς προτίθημι μέν παραλείπω , ὅπως μή δυσχεραίνω ὁ πολύς ὁ τε ἀσάφεια ὁ λόγος καί ὁ μῆκος ὁ πραγματεία . ἐπεί γάρ χρή ἅπτω κατά αὐτός θεωρία γραμμικός , ὅς οὐ μόνος ἀμαθής εἰμί ὁ πολύς ὁ παιδεύω προσποιέω , ἀλλά καί ὁ ἐπίσταμαι ἐκτρέπω τε καί δυσχεραίνω , διά οὗτος ἀγαθός δοκέω εἰμί ἐγώ παντάπασι αὐτός παραλείπω . ἐνύπνιον δέ τις μεταξύ μέμφομαι , ὡς εἰς μέν ὁ θεῖος ὄργανον ἀδικέω , περί δέ ὁ δημιουργός ἀσεβέω , παραλείπω ἀνεξήγητος ἔργον μέγας ὁ εἰς ὁ ζῷον πρόνοια αὐτός , προτρέπω ἀναλαμβάνω ἐγώ ὁ παραλείπω , ἐπί ὁ τελευτή ὁ λόγος προστίθημι . ὁ γάρ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ἀπό ἐγκέφαλος κατέρχομαι νεῦρον ὁ αἰσθητικός , ὅς δή καί πόρος ὀνομάζω Ἡρόφιλος , ὅτι μόνος αὐτός αἰσθητός καί σαφής εἰμί ὁ ὁ πνεῦμα ὁδός , ὥσπερ αὐτός οὗτος ὁ παράδοξος τε καί ὑπέρ ὁ λοιπός ὁ νεῦρον εἰμί , οὕτως καί ὁ φύω μέν ἐκ διαφέρω τόπος , προέρχομαι δέ ἀλλήλων ἑνόω , ᾄπειτη πάλιν ἀποχωρέω τε καί διασχίζω . τίς οὖν ἕνεκα οὔτε ἐκ αὐτός τόπος ὁ ἀρχή αὐτός ὁ φύσις ποιέω ὁ ἄνωθεν ἔκφυσις , οὔτε , ἐπειδή ὁ μέν ἐκ ὁ δεξιός ἀποφύω , ὁ δέ ἐκ ὁ ἀριστερός εὐθύς ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός χώρα προάγω , ἀλλά εἴσω πρότερος ἐπικάμπτω , καί συνάπτω , καί ὁ πόρος αὐτός ἑνόω , μετά οὗτος πάλιν ἑκάτερος ἐπί ὁ κατά εὐθύς ὁ ἄνωθεν ἔκφυσις ὀφθαλμός προάγω ; οὐ γάρ δή ἐναλλάσσω γε αὐτός , ὁ μέν ἐκ ὁ δεξιός ἐπί ὁ ἀριστερός ὀφθαλμός ἄγω , ﻿ ὁ δέ ἐκ ὁ ἀριστερός ἐπί ὁ δεξιός , ἀλλά εἰμί μέν ὅμοιος ὁ Χ γράμμα ὁ νεῦρον οὗτος ὁ σχῆμα . καί τις οὐ ἀκριβής ἀνατέμνω ἐπαλλάσσω δοκέω ἄν ἴσως αὐτός , καί ὑπερβαίνω ἀλλήλων . ὁ δέ οὐ οὕτως ἔχω , συντυγχάνω γάρ ἀλλήλων ἐντός ὁ κρανίον , καί ὁ πόρος ἑνόω , παραχρῆμα πάλιν ἀποχωρίζω , δηλόω σαφής , ὅτι μηδείς ἕτερος χάριν ἀλλά ἤ ὁ συνάπτω ὁ πόρος πλησιάζω . εἰς ὅς τις δέ χρηστός οὗτος εἰμί , καί ὅσος παρέχω ὁ ὁ ὄψις ὄργανον ὁ χρεία , ἐπειδή γε τις κελεύω δαίμων , ἐκεῖνος πείθω λέγω , παρακαλέω πρότερος ὁμιλέω ὅδε ὁ γράμμα , ὡς ὁ νόμιμος παιδεύω ἐν τε ὁ ἄλλος μάθημα καί γεωμετρία γιγνώσκω , τίς ποτέ εἰμί ὁ κύκλος , καί κῶνος , καί ἄξων , καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ὁ ὅμοιος , ἀναμένω βραχύς , καί συγχωρέω διά ὁ ἀγνοέω πολύς πολύς εἰμί , ἐξηγέομαι ὁ σημαίνω πρός ὁ ὄνομα , εἰς ὅσος οἷος τε εἰμί διά βραχύς . οὐδέ γάρ οὐδέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ λόγος ἄχρηστος εἰμί παντάπασι , ἀλλά εἰ προσέχω αὐτός ὁ νόος , ὅπως χρή σαφής ἰδιώτης διδάσκω , ὁ τοιοῦτος μανθάνω , εὐθύς δέ γιγνώσκω ὁ ὀπτικός λόγος αὐτός συνάπτω , ἕνεκα ὁ ταχύς περαίνω ὁ πρόκειμαι . εἰμί δή τις κύκλος ὁράω ὑπό ἕτερος ὁ ὀφθαλμός , ἔτι ἕτερος συγκλείω ( κύκλος δέ δηλονότι καλέω ὁ ἐκ μέσος πάντῃ ἴσος ) , ἀπό δέ ὁ μέσος οὗτος στιγμή ὁ κατά ὁ κύκλος ( ὅς δή καί κέντρον αὐτός καλέω ) μέχρι ὁ ὁράω αὐτός κόρη ὁδός εὐθύς σύ νοέω μηδαμόσε παρεγκλίνω μηδέ ἐκτρέπω ὁ κατά εὐθύς τάσις , ἀλλά ὥσπερ εἰ καί θρίξ λεπτός , ἤ ἀράχνη ἀκριβής διατείνω ἀπό ὁ κόρη , ἐπί ὁ κέντρον ὁ κύκλος νοέω , οὕτως καί ὁ εὐθύς γραμμή ἐκεῖνος . ἐπινοέω ἐγώ δή πάλιν ἀπό ὁ κόρη ἐπί ὁ περιορίζω ὁ κύκλος γραμμή ( ὅς δή καί περιφέρεια αὐτός καλέω ) ἄλλος εὐθύς γραμμή πάμπολυς , ὥσπερ ἀράχνη τις λεπτός ἐφεξῆς ἀλλήλων ἐκτείνω , καί ὁ μέν ὑπό ὁ εὐθύς ὁ κύκλος , καί οὗτος ἅπας περιορίζω σχῆμα κῶνος ὀνομάζω , κορυφή δέ αὐτός νοέω ὁ κόρη , καί βάσις ὁ κύκλος . ὁ δέ ἀπό ὁ κόρη ἐπί ὁ κέντρον ὁ κύκλος τείνω εὐθεῖα , ἅπας τε ὁ ἄλλος εὐθύς καί πᾶς ὁ κῶνος μέσος ὑπάρχω , ἄξων καλέω . ἐπεί δέ κυρτός τις καί κοῖλος ἔδαφος ὀνομάζω τε καί νοέω , πάντως δήπου νοέω καί ὁ μέσος ἄμφω ὁ λεῖος , ὅς μηδείς μήτε κυρτότης ὑπάρχω μηδαμόθεν , μήτε κοιλότης . ἐπίπεδος δή ἐγώ καλέω ἐπιφάνεια ὁ ἄνω πέρας οὗτος ὁ χωρίον . μετά δέ δή οὗτος ὅδε ἐγώ νοέω κατά ὁ ἄξων ὁ κῶνος , ὁ ἀπό ὁ κόρη ἐπί ὁ κέντρον ὁ κύκλος διά ὁ ἀήρ τείνω , αἰωρέω τις κέγχρος , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος μικρός . ἐπισκοτέω δή ὁ κέντρον ὁ κύκλος , καί κωλύω ὁ κόρη ὁράω αὐτός . καί εἴπερ ἤδη καί οὗτος νοέω , ἑξῆς ἄν σύ ῥᾴδιος εἰμί συνίημι , πᾶς ὁστισοῦν σῶμα τίθημι ἐν ὁ μεταξύ ὁ τε ἐκτός ὁράω καί ὁ ὁράω ὄψις ἐπισκοτέω τε καί κωλύω ἔτι βλέπω ὁ προτάσσω , ἀείρω δέ αὐτός τέλειος , ἤ καί παράγω εἰς ὁ πλάγιος , πάλιν ὁράω συμβαίνω αὐτός . καί εἴπερ καί οὗτος ἤδη νοέω , ὥρα σύ συλλογίζομαι ὁ δέω ἀνεπισκότητος εἰμί ὁ μέλλω ὁράω , μηδείς ἐν ὁ μεταξύ τάσσω κατά ὁ ἀπό ὁ ὄψις ἐπί αὐτός τείνω εὐθεῖα . εἰ δέ καί οὗτος ἤδη νοέω , οὐ ἄν σύ δοκέω ἄλογος ἀπό ὁ μάθημα ἀποφῄνομαι , κατά εὐθύς γραμμή ὁράω ὁ ὁράω . καλέω δή ἐγώ ὁ εὐθύς οὗτος ὄψις , καί ὁ λεπτός ἀράχνη ἐκεῖνος , ὁ ἀπό ὁ κόρη ἐπί ὁ περιφέρεια ὁ κύκλος τείνω , μηκέτι ἀράχνη , ἀλλά ὄψις , καί ὁ περιφέρεια ὁ κύκλος διά ἐκεῖνος ὁ ὄψις ὁράω λέγω , καί ὁ κέντρον αὐτός διά ἕτερος ὄψις , κατά ὁ ἄξων ὁ κῶνος τάσσω , καί ὁ σύμπας ἐπίπεδος ὁ κύκλος διά πολύς τις ὄψις ἐπί αὐτός καθήκω . ὅσος δέ ἄν οὗτος ὁ ὄψις ἴσος τε ὁ ἄξων ἀπέχω καί κατά εἷς ὁστισοῦν ἐπίπεδος εἰμί , ὁμοταγής ὀνομάζω , ὅσος δέ ἄλλος , ἀνομοιοταγής . ὁράω σύ οἴομαι ποτέ καί διά ὀπή στενός ἀκτίς ἥλιος διεκπίτνω τε καί πρόσω φέρω οὐδαμόθεν ἐγκλίνω οὐδέ κάμπτω , ἀλλά ἀκριβής εὐθύς τε καί ἀκλινής βαδίζω ὁδός . τοιοῦτος ἐγώ νοέω καί ὁ ὁ ὄψις ὁδός ὑπάρχω . ἐπί οὗτος δέ ἤδη σαφής γιγνώσκω , εἰ γε γιγνώσκω αὐτός , εἰ δέ μή , ἀλλά αὖθις καί αὖθις ἐπαναλαμβάνω , ἐπειδάν ἀκριβής ἐκμανθάνω , ἐπί ὁ μετά οὗτος γράφω παραγίγνομαι , εἷς μέν καί πρῶτος ὅδε ἐγώ προμανθάνω , ὡς ἕκαστος ὁ ὁράω οὐδέ μόνος ὁράω , οὐδέ ψιλός , ἀλλά πάντως τις περιφαίνομαι ὁ ὄψις ὁ περιλαμβάνω αὐτός , προσπίπτω ἐνίοτε μέν τις ὁ ἐπέκεινα ὁ βλέπω σῆμα , ἐνίοτε δέ ὁ ἐπί ὅδε · δεύτερος δέ , ὡς ὁ μέν ὑπό ὁ δεξιός μόνος βλέπω ὀφθαλμός , ὁ μέν ἐγγύς μάλα πως ἐν ὁ ἀριστερός μέρος κεῖμαι φαντάζω , ὁ δέ πρόσω μάλα πως ἐν ὁ δεξιός , ὁ δέ ὑπό ὁ ἀριστερός ﻿ μόνος βλέπω , ἐν μέν ὁ δεξιός ὁ πλησίος , μάλα δέ ἐν ὁ ἀριστερός ὁ πρόσω , ὁ δέ ὑπό ἄμφω ἐν ὁ μεταξύ . καί τρίτος ἐπί οὗτος μανθάνω , ὅτι θλ́ιπω καί παράγω , ἤτοι γε ἄνω ὁ κόρη ἤ κάτω ἕτερος ὁ ὀφθαλμός , διπλόος φαίνω ὁ τέως ἁπλόος φαίνω . οὗτος δέ αὐτός πάλαι γιγνώσκω ὁ ἀπό ὁ μάθημα ἕνεκα ὁ πολύς συγχωρέω ἐγώ διέρχομαι ὑπέρ ἕκαστος βραχύς . καί πρῶτος γε περί ὁ α λέγω , ὅτι πάντως τις περιφαίνομαι , ὡς παρά ἕτερος ὁράω πᾶς . νοέω γάρ κόρη μέν ὁ πρός ὁ α . ὁ δέ ὁράω μέγεθος εἰμί β γ , καί προσπίπτω ἀπό ὁ α κόρη πρός ἑκάτερος β γ . κεῖμαι δέ ἐπέκεινα ὁ β γ μέγεθος ὁ δ ε , καί προσεκβάλλω ὁ α β , α γ ὄψις , καί προσπίπτω ὁ δ ε κατά ὁ ζ̅ η̅ . δῆλος οὖν , ὡς ὁ β γ μέγεθος ὁράω , καί οὐ ὁ ζ̅ η̅ . καί διά οὗτος ἀποκρύπτω μέν , ὡς μηδέ ὅλος ὁράω ὁ ζ̅ η̅ . ὁ δέ ἑκατέρωθεν αὐτός μέγεθος , ὁ τε δ ζ̅ καί ὁ η̅ ε , παρά ὁ β γ φαίνω βλέπω , καί μέντοι καί αὐτός ὁ β γ , κατά ἕτερος τρόπος λέγω βλέπω παρά ἐκεῖνος ἑκάτερος . ὁ μέν δή περί ὁ πρῶτος ὁ προτίθημι λόγος τοιοῦτος . ὁ δέ περί ὁ δεύτερος ὁ μή κατά ὁ αὐτός τόπος , μήτε ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός πρός ὁ ἕτερος , μήτε ἄμφω ἅμα πρός ὁ ἕτερος βλέπω ὁ βλέπω , ἀλλά ἐν ἄλλος μέν ὑπό ὁ δεξιός , ἐν ἄλλος δέ ὑπό ὁ ἀριστερός , ἐν ἄλλος δέ ὑπό ἄμφω , ὁ μέλλω νῦν λέγω εἰμί . εἰμί γάρ ὁ μέν δεξιός κόρη πρός ὁ α , ὁ δέ ἀριστερός πρός ὁ β . ὁ δέ ὁράω μέγεθος εἰμί ὁ γ δ , καί προσπίπτω ὄψις ἀπό ἑκάτερος ὁ κόρη πρός ὁ γ δ , καί προσπίπτω προσεκβάλλω . ὁράω δή ὁ γ δ μέγεθος ὑπό μέν ὁ δεξιός κόρη κατά εὐθύς ὁ ε ζ̅ μέγεθος , ὑπό δέ ὁ ἀριστερός κατά εὐθύς ὁ η̅ θ̅ , ὑπό δέ ἀμφότερος ὁμοῦ κατά εὐθύς ὁ η̅ ε θ̅ . ὥστε οὐτίς ὁ ἕτερος ὅμοιος ὁ ἕτερος , οὔτε ἅμα ἀμφότερος ὁ ἕτερος κατά ὁ αὐτός αὖ ὁράω τόπος ὁ ὁράω . εἰ δέ τις οὐ ἕπομαι ὁ διά γραμμή ἀπόδειξις , ἐναργής ἄν πείθω διά ὁ ἑαυτοῦ πεῖρα βασανίζω ὁ λόγος . ἵστημι γάρ παρά τις κίων , ᾄπειτη ὁ ὀφθαλμός ἑκάτερος μύω ἐν μέρος , τις μέν ὁ ὑπό ὁ δεξιός βλέπω ἐν ὁ δεξιός μέρος ὁ κίων οὐ ὁράω ἕτερος , τις δέ ὁ ὑπό ὁ ἀριστερός κατά ἕτερος μέρος ὁ κίων ὁ ἀριστερός πάλιν οὐ ὁράω ὁ δεξιός · ἀμφότερος δέ ἀνοίγνυμι ὁμοῦ ὁ ὀφθαλμός , ἀμφότερος θεάομαι . πολύς γάρ ἀποκρύπτω μέρος ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός ὁράω ἐγώ , ἤ ἀμφότερος ἅμα . κατά εὐθύς δέ ἐκεῖνος κεῖμαι φαντάζω πᾶς ὁ βλέπω , ὅς ἀποκρύπτω παντάπασι , ὡς ὁ γε παραφαίνω πᾶς , ὁ μέν ἐν ὁ δεξιός αὐτός μέρος , ὁ δέ ἐν ὁ ἀριστερός τάσσω δοκέω . μόνος τοίνυν ὁ μή βλέπω κατά εὐθύς ὁ βλέπω κεῖμαι . ἀλλά εἰμί ἕτερος μέν ὁρατός ὁ δεξιός ὁ ὀφθαλμός , ἕτερος δέ ὁ ἀριστερός . ὥστε καί ὁ θέσις ὁ βλέπω μέγεθος ἴδιος ἑκάτερος ὁ ὀφθαλμός φαντάζω . κοινῇ δέ ἐν ἀμφότερος , ὅσος μηδέ ἕτερος ὁράω , παντάπασι ὁρατός γίγνομαι , καί διά οὗτος ἐλαχύς ἐπισκοτέω ὁ πρός ἀμφότερος ὁμοῦ ὁ ὀφθαλμός ὁράω , ἤ καταμόνας , ὁπότερος εἰμί αὐτός ὁ θεάομαι . ἀλλά εἰ καί ἀφίστημι ὁ κίων ἐπί πολύς ἑκάτερος ὁ ὀφθαλμός ἀνοίγνυμι τε καί μύω ἐν μέρος βούλομαι , ἀποβλέπω εἰς ὁ κίων , δοκέω σύ μεταπηδάω ἀθρόος , εἰ μέν ὁ δεξιός μύω , ἐπί ὁ κατά ἐκεῖνος , εἰ δέ ὁ ἀριστερός , ἐπί ἕτερος μέρος . καί μέν γε καί ἀνοίγνυμι ὁ μέν δεξιός ἐπί ὁ ἀριστερός μέρος μεταπηδάω ὁ κίω ﻿ δοκέω , ὁ δέ ἀριστερός ἐπί ὁ δεξιός . ὁ μέν γάρ δεξιός ὁ ὀφθαλμός μάλα ἐν ὁ ἀριστερός μέρος ὁ κίων κεῖμαι φαίνω , ὁ δέ ἀριστερός μάλα ἐν ὁ δεξιός · ἀμφότερος δέ ἅμα θεάομαι ὁ μέσος χώρα ἐπέχω δοκέω ὁ ἑκάτερος καταμόνας φαντάζω . ἀλλά εἰ καί ὁ ἀστήρ τις κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁράω βούλομαι , ἤ καί ὁ σελήνη , καί μάλα ὅταν εἰμί πλήρης τε καί ἴσος πανταχόθεν , ἀθρόος σύ δοκέω μεταπηδάω εἰς μέν ὁ δεξιός μέρος ὁ ἀριστερός μέν ὀφθαλμός ἀνοίγνυμι , κλέω δέ ὁ δεξιός , εἰς δέ ὁ ἀριστερός ἔμπαλιν δράω . οὗτος οὖν ὅτι μέν φαίνω , πᾶς ὁ πειράω δῆλος , τίς δέ ἔχω ὁ αἰτία τε καί ὁ ἀνάγκη ὁ γένεσις , ὀλίγος ἔμπροσθεν δείκνυμι διά ὁ γραμμή . καί γάρ οὖν καί ὅτι διαστρέφω ὁ ἕτερος ὀφθαλμός , εἰ μέν εἰς ὁ κάτω κατασπάω συμβαίνω ὁ κόρη , ταπεινός ἐκεῖνος φαίνω ὁ βλέπω , εἰ δέ ἀνασπάω , ἐναντίος , ἔξεστι σύ ὁ πεῖρα βασανίζω . ὅστις δέ καί ὁ οὗτος αἰτία , χωρίς ὁ προλέγω λόγος οὐ ἔνειμι μανθάνω . εἰ μή γάρ ἐν εἷς καθίστημι εἰμί ἐπίπεδος ὁ ὀπτικός κῶνος ὁ ἄξων , ἀνάγκη πᾶς ἕτερος μέν ὁ ὀφθαλμός ὑψηλός , ἕτερος δέ ταπεινός ὁράω ὁ βλέπω . ὅς γάρ ἄν ὁ ἄξων ὑψηλός εἰμί ὁ κῶνος , οὗτος καί αὐτός ὅλος ὁ κῶνος ὑψηλός εἰμί . ἀλλά ὁ μέν ἐκ ταπεινός ὁ ὁράω προσβάλλω κῶνος ἅπας ἔχω ταπεινός ὁ ὁμοταγής ὄψις , ὁ δέ ἐκ ὑψηλός ἐναντίος . ἐπεί δέ ὁ μέν ὑπό ὁ ὑψηλός ὁράω ὄψις ὑψηλός εἰμί φαντάζω , ὁ δέ ὑπό ὁ ταπεινός ταπεινός , ἔοικα ὑψηλός μέν ὁ ὑψηλός , ταπεινός δέ ὁ ταπεινός κῶνος φαίνω ὁ βλέπω . ἐναργής δέ τεκμήριον ὁ λέγω λαμβάνω ἄν , εἰ ὁ παραθλίβω ἕτερος ὁ ὀφθαλμός διπλόος ψεῦδος φαίνω ἐπιμύω ἐκεῖνος ὁ ὀφθαλμός μετά ἕτερος θεάομαι βούλομαι . εἷς μέν γάρ τέλειος ἀποτελέω φαντασία ὁ ὁ βλέπω θέσις , ὅς ἔχω ὁ κλῄζω νῦν ὀφθαλμός , ὅτε ἀνοίγνυμι · ὁ λοιπός δέ ἀμετάπτωτος μένω , ὁ ἐκ ἀρχή φυλάσσω χώρα . καίτοι , ὁπότε , κατά φύσις ἔχω ἀμφότερος , εἷς ὁράω ὁ πρόκειμαι ἐπί ὁ ἕτερος μύσος , μεταπίπτω εὐθύς ὁ φαντασία ὁ θέσις αὐτός , καί μεταπηδάω δοκέω ὁ βλέπω , καί αὖθις γε πάλιν ἀνοίγνυμι ὁ βλέπω ὁ ἕτερος , αὖθις μεθίστημι , καί οὐδέποτε μένω ἐν αὐτός , κλείω τε καί ἀνοίγνυμι ὁπότερος . ἐπεί δέ ὁ διά ὁ παράθλιψις ὑψηλός ἤ ταπεινός ποιέω ὁ κόρη , ὁ μέν ἕτερος φαντασία ὁ θέσις ἀπόλλυμι τέλειος , ὁ λοιπός δέ ἀμετάπτωτος μένω , κλῄζω ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός , διά οὗτος δέ καί οὐ πᾶς διαστροφή ὁ κόρη δισσός ποιέω φαντάζω ὁ βλέπω , ἀλλά ὅστις ἄν αὐτός ὑψηλός ἤ ταπεινός ἐργάζομαι ὁ κατά φύσις . ὁ δέ πρός ὁ μέγας κανθός ἤ πρός ὁ μικρός παραγωγή μάλα μέν ἀριστερός ἤ δεξιός ἀποφαίνω ὁ βλέπω , οὐ μήν δισσός γε ἐργάζομαι · μένω γάρ ἐπί εἷς ἐπίπεδος ὁ κῶνος ὁ ἄξων . ὅσος γε διαστρέφω ὁ ὀφθαλμός ἤ ὕστερον , ἤ εὐθύς κατά ἀρχή ἐν ὁ κύησις , μηδέτερος μέν κόρη ὑψηλός γίγνομαι , ἀλλά ὁ προσάγω ὁ ῥίς ὁ ἕτερος ὀφθαλμός , ἤ ἀπάγω , βλάπτω οὐδείς ἐν ὁ ὁ ὁράω διάγνωσις πλημμελέω . ὅς δέ ἐπί ὁ ταπεινός ἤ ὑψηλός μετάγω , πάνδεινος πάσχω , ἐκστρέφω καί καθίστημι εἰς ἴσος αὐτός , ἵνα ἀκριβής θεάομαι . ὁ μέν οὖν ἕκαστος ὁράω κατά ὁ ἑαυτοῦ χώρα ἐκ ὁ ὁ ἁφή ὑπό ὁ ὄψις ποδηγέω μή σφάλλω , μηδέ ἀφαμαρτάνω ἀπό αὐτός ὁ ἐναργής φαίνω . ἀποδείκνυμι ὅδε γάρ ἄλλος , καί διά ὁ βελόνη ὁ λεπτός διαιρέω ῥάμμα ῥᾴδιος ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός πηρόω , ἤ ὁ ἀμφότερος ἅμα βλέπω , μή ἄν οὗτος δύναμαι γίγνομαι ποτέ χωρίς ὁ ἀκριβής ὁ ὁράω διάγνωσις . ἐπεί δέ , ὡς λέγω , πᾶς ὁ βλέπω παρά ἕτερος τις βλέπω , κατά λόγος ἤδη ὁ πέριξ ἑαυτοῦ περιβάλλω , ποτέ μέν δεξιός αὐτός , ποτέ δέ ἀριστερός , ποτέ δέ καί κατά εὐθύς κεῖμαι φαντάζω , καί οὕτως οὐ διαφέρω πρός ἀλλήλων ὁ λόγος . μυρίος δέ καί ἄλλος τεκμήριον ὁ ὀπτικός ὑπόθεσις εἰμί , ὅς νῦν οὐ ἐγχωρέω λέγω , οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος ἑκών γράφω , ἀλλά τις , ὡς φημί , κελεύω δαίμων . εἰ δέ ὁ μέτρον ὁ λόγος ὁ πρέπω ὁ πάρειμι πραγματεία κρατέω , αὐτός ἄν ἐκεῖνος οἶδα .