galenus.de-usu-partium 1.15
Θαῦμα δ’ οὐδὲν ἧττον καὶ ὁ τῆς διαρθρώσεως τρόπος . οὐ γὰρ ἁπλῶς , οὐδ’ ὡς ἔτυχεν , ἐκ τριῶν ὀστῶν ἕκαστος τῶν δακτύλων ἐγένετο , ἀλλ’ ὥσπερ οἱ τῶν θυρῶν στρόφιγγες , οὕτω καὶ τῶν ἄρθρων ἕκαστον ἐξοχὰς κοιλότησιν ἐμβαινούσας ἔχει . καὶ τοῦτο μὲν ἴσως οὐδέπω θαυμαστόν · ἀλλ’ εἰ διασκεψάμενος ἁπάντων τῶν ὀστῶν τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα τὴν σύνταξιν εὕροις ἀεὶ τὰς ἐξοχὰς ἴσας ταῖς ὑποδεχομέναις κοιλότησιν , ἤδη τοῦτ’ , εὖ οἶδα , μέγιστόν σοι καὶ θαυμαστὸν φανεῖται . εὐρυτέρας μὲν γὰρ , ἢ χρὴ , τῆς κοιλότητος γενομένης , χαλαρὸν ἂν ἦν καὶ ἀστήρικτον τὸ ἄρθρον · στενοτέρας δὲ , δυσχερὴς ἂν ἡ κίνησις ἐγίνετο , μηδεμίαν ἀναστροφὴν ἔχουσα , καὶ κίνδυνος ἦν οὐ μικρὸς , τὰς ἐξοχὰς τῶν ὀστῶν θραυσθῆναι στενοχωρουμένας . ἀλλ’ οὔτε τούτων οὐδέτερον ἐγένετο , καὶ πάσας τῶν ὀστῶν τὰς κοιλότητας οἷον ἄμβωνές τινες κύκλῳ περιθέουσιν , ἀσφάλειαν μεγάλην τοῖς ἄρθροις τοῦ μηδέποτε ἐκπεσεῖν ἄνευ τινὸς ἐξαισίας ἀνάγκης . ἀλλ’ ἐπειδὴ πάλιν ἐκ τῆς οὕτως ἀσφαλοῦς κατασκευῆς κίνδυνος ἦν , τάς τε κινήσεις δυσχερέστερον γίνεσθαι , τάς θ’ ὑπεροχὰς τῶν ὀστῶν ἐκτρίβεσθαι , διττὴν αὖθις καὶ πρὸς ταῦθ’ ἡ φύσις εὕρηκεν ἐπικουρίαν , χόνδρῳ μὲν πρότερον ὑπαλείψασα τῶν ὀστῶν ἑκάτερον , ἐπιχέασα δ’ αὐτοῖς ἄνωθεν τοῖς χόνδροις οἷον ἔλαιόν τι λιπαρὸν καὶ γλίσχρον χυμὸν , δι’ ὧν εὐκίνητός τε ἅμα καὶ ἀκατάτριπτος ἅπασα διάρθρωσις τῶν ὀστῶν ἐγένετο . ἦν μὲν οὖν καὶ τὸ τῶν κατὰ τὰς κοιλότητας ὀφρύων ἐπιτέχνημα τῆς φύσεως ἱκανὸν κωλύειν τὰς ἐκπτώσεις τῶν ἄρθρων , ἀλλ’ οὐκ ἐπίστευσεν αὐτῷ μόνῳ τὴν φυλακὴν , εἰδυῖα πολλὰς πολλάκις κινήσεις βιαίους τε καὶ σφοδρὰς καταληψομένας τὸ ζῶον . ἵν’ οὖν πανταχόθεν ἀκριβῶς ἅπαν ἄρθρον φρουροῖτο , συνδέσμους τινὰς τῶν ὀστῶν ἀμφοτέρων ἐξέφυσεν , ἐκ θατέρου καθάπτοντας εἰς ἕτερον . εἰσὶ δ’ αὐτῶν οἱ μὲν , ὥσπερ νεῦρ’ ἄττα , στρογγύλοι τε καὶ παχεῖς , οἱ δ’ , ὥσπερ ὑμένες , προμήκεις τε καὶ λεπτοὶ , κατὰ τὴν χρείαν ἀεὶ τῶν ἄρθρων τοιοῦτοι γεγονότες · οἱ μέγιστοι μὲν καὶ παχύτατοι τά τε κυριώτατα τῶν ἄρθρων καὶ τὰ μέγιστα φρουροῦντες , οἱ λοιποὶ δ’ ἐν τοῖς ἀκυρωτέροις τε καὶ μικροτέροις . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα καὶ κοινῇ καὶ κατὰ πᾶν ἄρθρον ἐτεχνήσατο , κᾀν τοῖς κατὰ τοὺς δακτύλους , ὡς τούτοις ἔπρεπε μάλιστα · μικραὶ μὲν γὰρ αἱ διαρθρώσεις , ἀλλ’ ἀκριβῶς κοιλούμεναι , λεπταῖς δὲ ἴτυσι πανταχόθεν ἐστεφανωμέναι , καὶ χόνδροις ἰσχνοῖς ἐπαληλιμμέναι , καὶ συνδέσμοις ὑμενώδεσι συνημμέναι . τὸ δὲ μήτε πάντη τὰς ὀφρῦς τῶν ὀστῶν ἴσας ἐργάσασθαι , ἀλλ’ ἔξωθεν μὲν πολὺ μείζους , ἔνδοθεν δ’ ἐλάττους , μέγιστον καὶ αὐτὸ τῆς φύσεως ἐν κατασκευῇ δακτύλων σόφισμα . μικραὶ μὲν γὰρ ἔξωθεν γενόμεναι , κᾂν ἐπέκεινα τῆς ἐκτάσεως ἀνακλᾶσθαι συνεχώρουν τοῖς ἄρθροις · μείζους δ’ εἴπερ ἔσωθεν ἦσαν , ἐκώλυον ἐπὶ πλέον κάμπτεσθαι · ὥστ’ ἔβλαπτον ἂν καθ’ ἑκάτερα , τό τε τῆς ἐκτάσεως ἑδραῖον ἀφαιρούμεναι καὶ τὸ τῆς κάμψεως πολυειδές · ἐπεὶ δ’ ἐναντίως ἔσχον , οὐδεμιᾶς μὲν βλάβης , ἁπάσης δ’ ὠφελείας ταῖς κινήσεσιν τῶν δακτύλων αἰτίαι γεγόνασι . διατί δὲ πυκνὰ καὶ σκληρὰ καὶ ἀμύελα τὰ τῶν δακτύλων ὀστᾶ ; ἢ ὅτι γυμνὰ πάντα καὶ διὰ τοῦτ’ εὐπαθῆ ; τοῖς δ’ ἐν ἀπορίᾳ τῶν ἔξωθεν σκεπασμάτων εὐπαθέσι ἓν ἐπανόρθωμα μέγιστον ἡ τῆς οἰκείας κατασκευῆς δυσπάθεια .
Lemmas: θαῦμα δέ οὐδείς ἥσσων καί ὁ ὁ διάρθρωσις τρόπος . οὐ γάρ ἁπλῶς , οὐδέ ὡς τυγχάνω , ἐκ τρεῖς ὀστέον ἕκαστος ὁ δάκτυλος γίγνομαι , ἀλλά ὥσπερ ὁ ὁ θύρα στρόφιγξ , οὕτως καί ὁ ἄρθρον ἕκαστος ἐξοχή κοιλότης ἐμβαίνω ἔχω . καί οὗτος μέν ἴσως οὐδέπω θαυμαστός · ἀλλά εἰ διασκοπέω ἅπας ὁ ὀστέον ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα ὁ σύνταξις εὑρίσκω ἀεί ὁ ἐξοχή ἴσος ὁ ὑποδέχομαι κοιλότης , ἤδη οὗτος , εὖ οἶδα , μέγας σύ καί θαυμαστός φαίνω . εὐρύς μέν γάρ , ἤ χρή , ὁ κοιλότης γίγνομαι , χαλαρός ἄν εἰμί καί ἀστήρικτος ὁ ἄρθρον · στενός δέ , δυσχερής ἄν ὁ κίνησις γίγνομαι , μηδείς ἀναστροφή ἔχω , καί κίνδυνος εἰμί οὐ μικρός , ὁ ἐξοχή ὁ ὀστέον θραύω στενοχωρέω . ἀλλά οὔτε οὗτος οὐδέτερος γίγνομαι , καί πᾶς ὁ ὀστέον ὁ κοιλότης οἷος ἄμβων τις κύκλος περιθέω , ἀσφάλεια μέγας ὁ ἄρθρον ὁ μηδέποτε ἐκπίπτω ἄνευ τις ἐξαίσιος ἀνάγκη . ἀλλά ἐπειδή πάλιν ἐκ ὁ οὕτως ἀσφαλής κατασκευή κίνδυνος εἰμί , ὁ τε κίνησις δυσχερής γίγνομαι , ὁ τε ὑπεροχή ὁ ὀστέον ἐκτρίβω , δισσός αὖθις καί πρός οὗτος ὁ φύσις εὑρίσκω ἐπικουρία , χόνδρος μέν πρότερος ὑπαλείφω ὁ ὀστέον ἑκάτερος , ἐπιχέω δέ αὐτός ἄνωθεν ὁ χόνδρος οἷος ἔλαιον τις λιπαρός καί γλίσχρος χυμός , διά ὅς εὐκίνητος τε ἅμα καί ἀκατάτριπτος ἅπας διάρθρωσις ὁ ὀστέον γίγνομαι . εἰμί μέν οὖν καί ὁ ὁ κατά ὁ κοιλότης ὀφρύς ἐπιτέχνημα ὁ φύσις ἱκανός κωλύω ὁ ἔκπτωσις ὁ ἄρθρον , ἀλλά οὐ πιστεύω αὐτός μόνος ὁ φυλακή , οἶδα πολύς πολλάκις κίνησις βίαιος τε καί σφοδρός καταλαμβάνω ὁ ζῷον . ἵνα οὖν πανταχόθεν ἀκριβής ἅπας ἄρθρον φρουρέω , σύνδεσμος τις ὁ ὀστέον ἀμφότερος ἐκφύω , ἐκ ἕτερος καθάπτω εἰς ἕτερος . εἰμί δέ αὐτός ὁ μέν , ὥσπερ νεῦρον τις , στρογγύλος τε καί παχύς , ὁ δέ , ὥσπερ ὑμήν , προμήκης τε καί λεπτός , κατά ὁ χρεία ἀεί ὁ ἄρθρον τοιοῦτος γίγνομαι · ὁ μέγας μέν καί παχύς ὁ τε κύριος ὁ ἄρθρον καί ὁ μέγας φρουρέω , ὁ λοιπός δέ ἐν ὁ ἄκυρος τε καί μικρός . οὗτος οὖν ἅπας καί κοινῇ καί κατά πᾶς ἄρθρον τεχνάομαι , εἰͅν ὁ κατά ὁ δάκτυλος , ὡς οὗτος πρέπω μάλα · μικρός μέν γάρ ὁ διάρθρωσις , ἀλλά ἀκριβής κοιλόω , λεπτός δέ ἴτυς πανταχόθεν στεφανόω , καί χόνδρος ἰσχνός ἐπαλείφω , καί σύνδεσμος ὑμενώδης συνάπτω . ὁ δέ μήτε πάντῃ ὁ ὀφρύς ὁ ὀστέον ἴσος ἐργάζομαι , ἀλλά ἔξωθεν μέν πολύς μέγας , ἔνδοθεν δέ ἐλαχύς , μέγας καί αὐτός ὁ φύσις ἐν κατασκευή δάκτυλος σόφισμα . μικρός μέν γάρ ἔξωθεν γίγνομαι , ἔͅν ἐπέκεινα ὁ ἔκτασις ἀνακλάω συγχωρέω ὁ ἄρθρον · μέγας δέ εἴπερ ἔσωθεν εἰμί , κωλύω ἐπί πολύς κάμπτω · ὥστε βλάπτω ἄν κατά ἑκάτερος , ὁ τε ὁ ἔκτασις ἑδραῖος ἀφαιρέω καί ὁ ὁ κάμψις πολυειδής · ἐπεί δέ ἐναντίος ἔχω , οὐδείς μέν βλάβη , ἅπας δέ ὠφέλεια ὁ κίνησις ὁ δάκτυλος αἰτία γίγνομαι . διατί δέ πυκνός καί σκληρός καί ἀμύελος ὁ ὁ δάκτυλος ὀστέον ; ἤ ὅτι γυμνός πᾶς καί διά οὗτος εὐπαθής ; ὁ δέ ἐν ἀπορία ὁ ἔξωθεν σκέπασμα εὐπαθής εἷς ἐπανόρθωμα μέγας ὁ ὁ οἰκεῖος κατασκευή δυσπάθεια .