galenus.de-usu-partium 11.17
Τὰ δὲ τῆς ῥινὸς πτερύγια διότι μὲν ἐχρῆν εἶναι χονδρώδη τε ἅμα καὶ κατὰ προαίρεσιν τοῦ ζώου κινούμενα , τὸ μέν πού τι καὶ πρόσθεν εἴρηται , τὸ δέ τι καὶ νῦν ὑπομνήσομεν . ἐπί τε γὰρ ταῖς ἀθροωτέραις εἰσπνοαῖς , ὡσαύτως δὲ καὶ ταῖς ἐκφυσήσεσιν ἡ κίνησις αὐτῶν οὐ σμικρὰ συντελεῖ . διὰ τοῦτο μὲν οὖν ἐγένετο κινούμενα , χονδρώδη δὲ , διότι δύσθλαστός τε ἅμα καὶ δύσθραυστος ἥδε ἡ οὐσία . κατὰ δὲ τὴν τοῦ ζώου βούλησιν ἡ κίνησις αὐτῶν ὅτι καλῶς γίνεται μᾶλλον , ἢ εἰ χωρὶς ὁρμῆς ἐκινεῖτο ταῖς ἀρτηρίαις ὁμοίως , εἰ μή τις ἤδη καὶ καθ’ ἑαυτὸν λογίζεσθαι δύναται , ῥᾳθύμως ὡμίλησε τοῖς ἔμπροσθεν ἅπασι λόγοις . καὶ μέν γε καὶ ὡς ἀναγκαῖον αὐτοῖς ἐμφύεσθαι μῦς , εἰ μέλλοιεν οὕτω κινεῖσθαι , καὶ τοῦτ’ ἤδη χρή τινα συνιέναι , μυριάκις ἀκηκοότα περὶ κινήσεώς τε καὶ φύσεως μυῶν . ἀλλ’ ἴσως , τίνες οἱ μύες οὗτοι , καὶ πηλίκοι , καὶ πῶς κείμενοι , καὶ πόθεν ὁρμώμενοι , καθήκουσιν εἰς τὰ τῆς ῥινὸς πτερύγια , παρ’ ἡμῶν ἀξιοῦσι μαθεῖν · οὐ γὰρ ἔτι λόγου ταῦτά γε , ἀλλὰ τῆς ἀνατομῆς ὑπάρχειν εὑρήματα . διδάσκομεν οὖν ἤδη πρῶτον μὲν αὐτῶν τὴν ἔκφυσιν ὑποκάτω τῶν μήλων γινομένην , ἐγγὺς ταῖς ἀρχαῖς τῶν ἐπὶ τὰ χείλη καθηκόντων μυῶν , ἐφεξῆς δὲ τὴν θέσιν , ὅτι τούτοις ἄχρι τινὸς ὁμιλοῦντες ἀεὶ καὶ μᾶλλον ἀποχωροῦσιν ἐπὶ τὴν ῥῖνα λοξοί . μικροὶ δὲ δήπουθέν εἰσιν ἀνάλογον τοῖς κινουμένοις ὑπ’ αὐτῶν μορίοις . ἢ τοῦτο μὲν οὐκ ἐχρῆν ἔτι με λέγειν , ὡς ἤδη πεπεισμένοις τοῖς ἀναγινώσκουσι ταυτὶ τὰ γράμματα περὶ τῆς προνοίας τοῦ δημιουργοῦ . καὶ γὰρ ὅτι παρὰ τῶν διὰ τῆς ἄνω γένυος ἰόντων νεύρων ἐπ’ αὐτοὺς ἀποβλαστήματα φέρεται μικρὰ , περιττὸν μὲν ἦν ἔτι λέγειν , ὅμως δ’ ἕνεκα τοῦ μηδὲν λιπεῖν τῷ λόγῳ λελέχθω καὶ τοῦτο . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ περὶ τοῦ τοὺς πόρους τῆς ῥινὸς ὑπαλείφοντος χιτῶνος ἴσως μὲν οὐδὲν ἐχρῆν ἔτι λέγειν ἀκροατῇ μνήμονι · λεγέσθω δ’ οὖν καὶ οὗτος ἕνεκα διττῆς χρείας τοῖς ζώοις γεγονέναι , προτέρας μὲν , ὥσπερ ὁ τὸν λάρυγγά τε καὶ τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν ὅλην ὑπεζωκὼς ἔνδοθεν , ἑτέρας δ’ , ἵν’ αἰσθήσεως μεταλάβοι τὸ πᾶν ὄργανον , οὐ γὰρ δὴ τό γ’ ὀστοῦν τῆς ῥινὸς ἢ ὁ χόνδρος οἷά τ’ ἦν αἰσθάνεσθαι . περὶ δὲ τῶν εἰς τὸν χιτῶνα τόνδε καταφυομένων νεύρων οὐδὲν ἔτι δέομαι λέγειν · εἴρηται γὰρ ὑπὲρ αὐτῶν ἔμπροσθεν αὐτάρκως , ἡνίκα τὰς κατὰ συζυγίαν ἐκφύσεις ἐξ ἐγκεφάλου διῄειν τῷ λόγῳ . καὶ μέν γε καὶ περὶ τῶν τρημάτων τῆς ῥινὸς , ἃ κοινὰ πρὸς τοὺς ὀφθαλμούς ἐστιν αὐτῇ , διήκοντα καθ’ ἑκάτερον μέρος ἄχρι τοῦ μεγάλου κανθοῦ , σὺν τῇ τῶν ἄλλων τῶν κατ’ ὀφθαλμοὺς ἐξηγήσει μορίων ἔμπροσθεν εἴρηται . καὶ χρὴ μήτε τῶν ἤδη προειρημένων αὖθις ἐθέλειν ἀκούειν , ὅσα τε παραλέλειπται σμικρὰ , ῥᾳδίως νοεῖσθαι δυνάμενα τοῖς ἐπιμελῶς ἀνεγνωκόσι τὰ γεγραμμένα , ταῦθ’ ἑκόντας ἡμᾶς ἡγεῖσθαι παραλελοιπέναι . τῶν γὰρ ἀνάλογον αὐτοῖς ἐχόντων μυριάκις ἤδη τὴν ἐξήγησιν πεποιημένοι , ῥᾴστην ἡγούμεθα εἶναι τὴν τῶν παραλελειμμένων εὕρεσιν .
Lemmas: ὁ δέ ὁ ῥίς πτερύγιον διότι μέν χρή εἰμί χονδρώδης τε ἅμα καί κατά προαίρεσις ὁ ζῷον κινέω , ὁ μέν που τις καί πρόσθεν λέγω , ὁ δέ τις καί νῦν ὑπομιμνῄσκω . ἐπί τε γάρ ὁ ἀθρόος εἰσπνοή , ὡσαύτως δέ καί ὁ ἐκφύσησις ὁ κίνησις αὐτός οὐ μικρός συντελέω . διά οὗτος μέν οὖν γίγνομαι κινέω , χονδρώδης δέ , διότι δύσθλαστος τε ἅμα καί δύσθραυστος ὅδε ὁ οὐσία . κατά δέ ὁ ὁ ζῷον βούλησις ὁ κίνησις αὐτός ὅτι καλός γίγνομαι μάλα , ἤ εἰ χωρίς ὁρμή κινέω ὁ ἀρτηρία ὅμοιος , εἰ μή τις ἤδη καί κατά ἑαυτοῦ λογίζομαι δύναμαι , ῥᾴθυμος ὁμιλέω ὁ ἔμπροσθεν ἅπας λόγος . καί μέν γε καί ὡς ἀναγκαῖος αὐτός ἐμφύω μῦς , εἰ μέλλω οὕτως κινέω , καί οὗτος ἤδη χρή τις συνίημι , μυριάκις ἀκούω περί κίνησις τε καί φύσις μῦς . ἀλλά ἴσως , τίς ὁ μῦς οὗτος , καί πηλίκος , καί πῶς κεῖμαι , καί πόθεν ὁρμάω , καθήκω εἰς ὁ ὁ ῥίς πτερύγιον , παρά ἐγώ ἀξιόω μανθάνω · οὐ γάρ ἔτι λόγος οὗτος γε , ἀλλά ὁ ἀνατομή ὑπάρχω εὕρημα . διδάσκω οὖν ἤδη πρῶτος μέν αὐτός ὁ ἔκφυσις ὑποκάτω ὁ μῆλον γίγνομαι , ἐγγύς ὁ ἀρχή ὁ ἐπί ὁ χεῖλος καθήκω μῦς , ἐφεξῆς δέ ὁ θέσις , ὅτι οὗτος ἄχρι τις ὁμιλέω ἀεί καί μάλα ἀποχωρέω ἐπί ὁ ῥίς λοξός . μικρός δέ δήπουθεν εἰμί ἀνάλογος ὁ κινέω ὑπό αὐτός μόριον . ἤ οὗτος μέν οὐ χρή ἔτι ἐγώ λέγω , ὡς ἤδη πείθω ὁ ἀναγιγνώσκω οὗτος ὁ γράμμα περί ὁ πρόνοια ὁ δημιουργός . καί γάρ ὅτι παρά ὁ διά ὁ ἄνω γένυς ἔρχομαι νεῦρον ἐπί αὐτός ἀποβλάστημα φέρω μικρός , περισσός μέν εἰμί ἔτι λέγω , ὅμως δέ ἕνεκα ὁ μηδείς λείπω ὁ λόγος λέγω καί οὗτος . κατά αὐτός δέ καί περί ὁ ὁ πόρος ὁ ῥίς ὑπαλείφω χιτών ἴσως μέν οὐδείς χρή ἔτι λέγω ἀκροατής μνήμων · λέγω δέ οὖν καί οὗτος ἕνεκα δισσός χρεία ὁ ζῷον γίγνομαι , πρότερος μέν , ὥσπερ ὁ ὁ λάρυγξ τε καί ὁ τραχύς ἀρτηρία ὅλος ὑποζώννυμι ἔνδοθεν , ἕτερος δέ , ἵνα αἴσθησις μεταλαμβάνω ὁ πᾶς ὄργανον , οὐ γάρ δή ὁ γε ὀστέον ὁ ῥίς ἤ ὁ χόνδρος οἷος τε εἰμί αἰσθάνομαι . περί δέ ὁ εἰς ὁ χιτών ὅδε καταφύω νεῦρον οὐδείς ἔτι δέω λέγω · λέγω γάρ ὑπέρ αὐτός ἔμπροσθεν αὔταρκος , ἡνίκα ὁ κατά συζυγία ἔκφυσις ἐκ ἐγκέφαλος δίειμι ὁ λόγος . καί μέν γε καί περί ὁ τρῆμα ὁ ῥίς , ὅς κοινός πρός ὁ ὀφθαλμός εἰμί αὐτός , διήκω κατά ἑκάτερος μέρος ἄχρι ὁ μέγας κανθός , σύν ὁ ὁ ἄλλος ὁ κατά ὀφθαλμός ἐξήγησις μόριον ἔμπροσθεν λέγω . καί χρή μήτε ὁ ἤδη προλέγω αὖθις ἐθέλω ἀκούω , ὅσος τε παραλείπω μικρός , ῥᾴδιος νοέω δύναμαι ὁ ἐπιμελής ἀναγιγνώσκω ὁ γράφω , οὗτος ἑκών ἐγώ ἡγέομαι παραλείπω . ὁ γάρ ἀνάλογος αὐτός ἔχω μυριάκις ἤδη ὁ ἐξήγησις ποιέω , ῥᾴδιος ἡγέομαι εἰμί ὁ ὁ παραλείπω εὕρεσις .