galenus.de-usu-partium 13.6
Καὶ μὲν δὴ καὶ ὁ θώραξ αὐτὸς ἤρξατο συμπήγνυσθαι μετὰ τὸν ἕβδομον σπόνδυλον , ἡνίκ’ οὐκέτ’ εἰς οὐδὲν οὔτε τῶν κάτω μορίων οὔτε τῶν κατὰ τὸν τράχηλον ἢ τὰς χεῖρας ἐχρῆν ἐπιπεμφθῆναι νεῦρα . ἄμεινον γὰρ ἦν τὸν κατ’ αὐτὸν νωτιαῖον τὰς ἀποφύσεις ἐγγύθεν χορηγεῖν ἅπασι τοῖς τῇδε μορίοις , καὶ διὰ τοῦτο τῶν καθ’ ἕκαστον μεσοπλεύριον νεύρων ἐκπίπτει διὰ τῶν μυῶν εἰς τὰ ἐκτὸς οὐ σμικρὰ μοῖρα , παρὰ μὲν τὰς ῥίζας αὐτῶν τῶν πλευρῶν εἰς τὰ κατὰ ῥάχιν ὄργανα διασπειρόμενα , μετὰ δὲ ταῦτα παρὰ τὰ κυρτὰ μάλιστα καθ’ ἑκάστην πλευρὰν εἰς τὰ περικείμενα τῷ θώρακι σώματα , καθάπερ γε καὶ πλησίον τοῦ στέρνου τοῖς ταύτῃ μέρεσι διασπειρόμενα . κατὰ λόγον οὖν , ἐπειδὴ τὰ μὲν ἄνω πάντα τοῦ θώρακος ἐχρῆν ἐκ τοῦ κατὰ τὸν τράχηλον νωτιαίου πλησίον ὄντος ἴσχειν τὰ νεῦρα , τὰ δὲ παρὰ τῷ θώρακι πάντα καὶ ταῦτα ἐκ τοῦ πλησίον τοῦ νωτιαίου τοῦ κατὰ τὸ μετάφρενον ἴσχειν τὰ νεῦρα , ἑνὶ δὲ μόνῳ τῶν κάτω μορίων τῷ διαφράγματι παρὰ τοῦ κατὰ τὸν τράχηλον ἐπιπέμπεσθαι τὰ νεῦρα , καὶ παντὰ εἴληφε τὰς ἀποφύσεις ἐκ τῶν εἰρημένων σπονδύλων , ἐπαύσατο μὲν ὁ τράχηλος ἐνταῦθα , μετ’ αὐτὸν δ’ ἀπήρξατο τῆς τοῦ θώρακος δημιουργίας ἡ φύσις . ὥστ’ εἰκότως ἀνθρώπῳ καὶ πιθήκῳ , καὶ τοῖς ἄλλοις ζώοις , ὅσα μὴ πόῤῥω τὴν φύσιν τούτων ἐστὶν , ἐξ ἑπτὰ σπονδύλων ὁ τράχηλος ἐγένετο . δύο γὰρ ἐδείχθησαν αὐτοῦ χρεῖαι , πρώτη μὲν ἐφ’ ἡμῶν , ἕνεκα τῆς τοῦ λάρυγγος δημιουργίας , ἑτέρα δ’ ἐπὶ τῶν μακροσκελῶν , οἷς ἐκ τῆς γῆς ποριζομένοις τὴν τροφὴν , ἀντὶ χειρῶν αὐτοῦ τὸ μῆκος ὑπάρχει . περὶ μὲν οὖν ἐκείνων οὐ πρόκειται νῦν . ἀνθρώπῳ δὲ καὶ τοῖς ὁμοίοις εἰκότως ἐξ ἑπτὰ σπονδύλων ὁ τράχηλος συμπέπηγε , τοῦ λάρυγγος ἐπὶ τῷ τηλικούτῳ μεγέθει συμμέτρως ἔχοντος , ἁπάντων τε τῶν μορίων , οἷς βέλτιον ἢν ἐκ τοῦ κατὰ τράχηλον νωτιαίου τὰ νεῦρα λαμβάνειν , αὐτάρκως εἰληφότων . ὁ γάρτοι λάρυγξ ἐδείχθη μὲν ἐν τοῖς περὶ τῆς φωνῆς ὑπομνήμασι , τὸ πρῶτον αὐτῆς ὄργανον , ἀναγκαίαν παρέχων τὴν θέσιν ἐν τῷ τραχήλῳ . παρ’ ὃν μὲν χρόνον ἐκτέταται , μακρότερος αὑτοῦ φαίνεται , καμφθέντος δ’ εἰς τοὔσχατον , ἴσος οὕτως ἀκριβῶς , ὡς μηδὲ ἀπολείπειν τινὰ χώραν κενὴν , μήτε προσκρούειν τοῖς ἑκατέρωθεν ὀστοῖς , ἄνωθεν μὲν τῇ γένυϊ , κάτωθεν δὲ τῇ κλειδί . πάντων οὖν τῶν μορίων τοῦ σώματος ἀνάλογον ἐχόντων ἀλλήλοις τὰ μεγέθη , χρὴ δήπου καὶ τὸν θώρακα μέγεθος ἴσχειν οὐχ ἑαυτῷ μόνῳ προσῆκον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις . εἴπερ οὖν ὀρθῶς ἐδείχθη μήτ’ ἀναπνοὴ , μήτε φωνὴ χωρὶς ἐκείνου γενέσθαι , καὶ μέντοι καὶ φρουρᾶς τῆς ἐξ αὐτοῦ πρώτη μὲν ἡ καρδία , σὺν αὐτῇ δὲ καὶ ὁ ﻿ πνεύμων δεόμενος , εἰς τέτταρας τούτους σκοποὺς ἀποβλέπειν ἀναγκαῖον ἦν τῇ φύσει δημιουργούσῃ τὸν θώρακα , φωνὴν , ἀναπνοὴν , μέγεθος καρδίας , μέγεθος πνεύμονος . ἔξεστι δέ σοι πρῶτον μὲν ἐπισκέψασθαι τὸ τοῦ πνεύμονος μέγεθος , ὃν οὔτε μείζω δυνατὸν ἦν , οὔτε ἐλάττω γενέσθαι τῆς κατὰ τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν σχίσεως · ἄχρι γὰρ αὕτη σχιζομένη μηδέπω τελευτὴν ἔχῃ , περιφύεσθαι χρὴ τὴν τοῦ πνεύμονος αὐτῇ σάρκα . καὶ τοίνυν ἐκείνη μὲν ἔσχεν εὐρύτητα καὶ μῆκος εἰς ἀναπνοὴν καὶ φωνὴν ἱκανὸν , καθάπερ αὐτὸ δείκνυσι τοὖργον · εἵπετο δ’ αὐτῇ τοῦ πνεύμονος ἡ γένεσις , καὶ τῷ τούτου μεγέθει τὸ τοῦ θώρακος , εἴ γε πᾶσαν αὐτοῦ τὴν εὐρυχωρίαν ἐκπληροῦσθαι βέλτιον ἦν ὑπὸ τοῦ πνεύμονος , ὡς ἐν τοῖς περὶ τῆς ἀναπνοῆς ἐδείχθη λόγοις . ἀλλὰ μὴν καὶ ἡ καρδία τήν τε θέσιν ἑαυτῆς πρέπουσαν ἔσχεν ἐν τῷ θώρακι καὶ τὸ μέγεθος , εἰ μέμνησαι τῶν ὑπὲρ αὐτῆς εἰρημένων ἔμπροσθεν λόγων .
Lemmas: καί μέν δή καί ὁ θώραξ αὐτός ἄρχω συμπήγνυμι μετά ὁ ἕβδομος σφόνδυλος , ἡνίκα οὐκέτι εἰς οὐδείς οὔτε ὁ κάτω μόριον οὔτε ὁ κατά ὁ τράχηλος ἤ ὁ χείρ χρή ἐπιπέμπω νεῦρον . ἀγαθός γάρ εἰμί ὁ κατά αὐτός νωτιαῖος ὁ ἀπόφυσις ἐγγύθεν χορηγέω ἅπας ὁ τῇδε μόριον , καί διά οὗτος ὁ κατά ἕκαστος μεσοπλεύριος νεῦρον ἐκπίπτω διά ὁ μῦς εἰς ὁ ἐκτός οὐ μικρός μοῖρα , παρά μέν ὁ ῥίζα αὐτός ὁ πλευρά εἰς ὁ κατά ῥάχις ὄργανον διασπείρω , μετά δέ οὗτος παρά ὁ κυρτός μάλα κατά ἕκαστος πλευρά εἰς ὁ περίκειμαι ὁ θώραξ σῶμα , καθά γε καί πλησίον ὁ στέρνον ὁ ταύτῃ μέρος διασπείρω . κατά λόγος οὖν , ἐπειδή ὁ μέν ἄνω πᾶς ὁ θώραξ χρή ἐκ ὁ κατά ὁ τράχηλος νωτιαῖος πλησίον εἰμί ἴσχω ὁ νεῦρον , ὁ δέ παρά ὁ θώραξ πᾶς καί οὗτος ἐκ ὁ πλησίον ὁ νωτιαῖος ὁ κατά ὁ μετάφρενον ἴσχω ὁ νεῦρον , εἷς δέ μόνος ὁ κάτω μόριον ὁ διάφραγμα παρά ὁ κατά ὁ τράχηλος ἐπιπέμπω ὁ νεῦρον , καί πατά λαμβάνω ὁ ἀπόφυσις ἐκ ὁ λέγω σφόνδυλος , παύω μέν ὁ τράχηλος ἐνταῦθα , μετά αὐτός δέ ἀπάρχομαι ὁ ὁ θώραξ δημιουργία ὁ φύσις . ὥστε ἔοικα ἄνθρωπος καί πίθηκος , καί ὁ ἄλλος ζῷον , ὅσος μή πρόσω ὁ φύσις οὗτος εἰμί , ἐκ ἑπτά σφόνδυλος ὁ τράχηλος γίγνομαι . δύο γάρ δείκνυμι αὐτός χρεία , πρῶτος μέν ἐπί ἐγώ , ἕνεκα ὁ ὁ λάρυγξ δημιουργία , ἕτερος δέ ἐπί ὁ μακροσκελής , ὅς ἐκ ὁ γῆ πορίζω ὁ τροφή , ἀντί χείρ αὐτός ὁ μῆκος ὑπάρχω . περί μέν οὖν ἐκεῖνος οὐ πρόκειμαι νῦν . ἄνθρωπος δέ καί ὁ ὅμοιος ἔοικα ἐκ ἑπτά σφόνδυλος ὁ τράχηλος συμπήγνυμι , ὁ λάρυγξ ἐπί ὁ τηλικοῦτος μέγεθος σύμμετρος ἔχω , ἅπας τε ὁ μόριον , ὅς ἀγαθός ἐάν ἐκ ὁ κατά τράχηλος νωτιαῖος ὁ νεῦρον λαμβάνω , αὔταρκος λαμβάνω . ὁ γάρτοι λάρυγξ δείκνυμι μέν ἐν ὁ περί ὁ φωνή ὑπόμνημα , ὁ πρῶτος αὐτός ὄργανον , ἀναγκαῖος παρέχω ὁ θέσις ἐν ὁ τράχηλος . παρά ὅς μέν χρόνος ἐκτείνω , μακρός ἑαυτοῦ φαίνω , κάμπτω δέ εἰς ἔσχατος , ἴσος οὕτως ἀκριβής , ὡς μηδέ ἀπολείπω τις χώρα κενός , μήτε προσκρούω ὁ ἑκατέρωθεν ὀστέον , ἄνωθεν μέν ὁ γένυς , κάτωθεν δέ ὁ κλείς . πᾶς οὖν ὁ μόριον ὁ σῶμα ἀνάλογος ἔχω ἀλλήλων ὁ μέγεθος , χρή δήπου καί ὁ θώραξ μέγεθος ἴσχω οὐ ἑαυτοῦ μόνος προσήκω , ἀλλά καί ὁ ἄλλος . εἴπερ οὖν ὀρθός δείκνυμι μήτε ἀναπνοή , μήτε φωνή χωρίς ἐκεῖνος γίγνομαι , καί μέντοι καί φρουρά ὁ ἐκ αὐτός πρῶτος μέν ὁ καρδία , σύν αὐτός δέ καί ὁ ﻿ πνεύμων δέω , εἰς τέσσαρες οὗτος σκοπός ἀποβλέπω ἀναγκαῖος εἰμί ὁ φύσις δημιουργέω ὁ θώραξ , φωνή , ἀναπνοή , μέγεθος καρδία , μέγεθος πνεύμων . ἔξεστι δέ σύ πρῶτος μέν ἐπισκοπέω ὁ ὁ πνεύμων μέγεθος , ὅς οὔτε μέγας δυνατός εἰμί , οὔτε ἐλαχύς γίγνομαι ὁ κατά ὁ τραχύς ἀρτηρία σχίσις · ἄχρι γάρ οὗτος σχίζω μηδέπω τελευτή ἔχω , περιφύομαι χρή ὁ ὁ πνεύμων αὐτός σάρξ . καί τοίνυν ἐκεῖνος μέν ἔχω εὐρύτης καί μῆκος εἰς ἀναπνοή καί φωνή ἱκανός , καθά αὐτός δείκνυμι ἔργον · ἕπομαι δέ αὐτός ὁ πνεύμων ὁ γένεσις , καί ὁ οὗτος μέγεθος ὁ ὁ θώραξ , εἰ γε πᾶς αὐτός ὁ εὐρυχωρία ἐκπληρόω ἀγαθός εἰμί ὑπό ὁ πνεύμων , ὡς ἐν ὁ περί ὁ ἀναπνοή δείκνυμι λόγος . ἀλλά μήν καί ὁ καρδία ὁ τε θέσις ἑαυτοῦ πρέπω ἔχω ἐν ὁ θώραξ καί ὁ μέγεθος , εἰ μιμνῄσκω ὁ ὑπέρ αὐτός λέγω ἔμπροσθεν λόγος .