galenus.de-usu-partium 16.11
Ἐπάνειμι τοίνυν ἤδη πρὸς τὴν ἑτέραν τῶν ἀρτηριῶν , ἣν ἀπὸ τῆς καρδίας ἐπὶ τὸν τράχηλόν τε καὶ τὰς ὠμοπλάτας , καὶ τὰς χεῖρας , καὶ τὸ πρόσωπον , ἅπασάν τε τὴν κεφαλὴν ἰδεῖν ἐστι διανεμομένην . αὕτη γὰρ ἐν μὲν τῷ διεξέρχεσθαι τὸν θώρακα , παραπλησίως τῇ κάτω φερομένῃ , τοῖς τε μεσοπλευρίοις μυσὶ , καὶ τῷ νωτιαίῳ , καὶ τοῖς ἐκτὸς τοῦ θώρακος ἀποφύσεις πέμπει , καὶ πρὸς ταύταις γε τὰς ἐπὶ τοὺς τιτθοὺς ἰούσας , ὑπὲρ ὧν τῆς χρείας εἴρηται πρόσθεν , ἔτι τε τὰς κατὰ τὰς ὠμοπλάτας καὶ τὰς χεῖρας . ὅσον δ’ ὑπόλοιπον ἐξ αὐτῶν ἐστιν , ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀναφέρεται καθ’ ἑκάτερον μέρος ἀρτηρία μία . τούτων μὲν οὖν τῶν ἀγγείων ἀπονεμήσεις ἅπαντα τὰ μέρη προσώπῳ τε καὶ τραχήλῳ διαπλέκουσιν . ἐκ δὲ τῶν ἐπὶ τὰς ὠμοπλάτας ἀποσχιζομένων οἱ ῥαχῖται μύες ἀποφύσεις λαμβάνουσιν . ἀπὸ δὲ τῶν αὐτῶν τούτων εὐθὺς ἅμα τῷ πρῶτον ἀνίσχειν εἰς τὸν τράχηλον ἔξω τοῦ θώρακος ἀποβλαστήματα φέρεται διὰ τῶν πλαγίων τρημάτων τῶν ἓξ ἑκάστου σπονδύλου ἄχρι τῆς κεφαλῆς . οὐ γὰρ ἔθ’ ὁμοίως ἐπιτέταται τοῖς σπονδύλοις αὐτοῖς ἡ ἀρτηρία , καθάπερ ἐφ’ ὅλης τῆς ῥάχεως . οἱ γὰρ εἰς τὸ πρόσω κατασπῶντες τὴν κεφαλὴν μύες ἀναγκαιοτάτην ἐνταῦθα τὴν θέσιν εἶχον , οὐδαμόσε μετατεθῆναι δυνάμενοι . καὶ μὲν δὴ καὶ ὁ στόμαχος ἐπ’ αὐτοῖς , ἔτι τε τούτου πρόσθεν ἡ ἀρτηρία ἡ τραχεῖα θέσιν ἀναγκαίαν εἶχεν , ὡς ἐν τοῖς ἰδίοις ὑπὲρ αὐτῶν δέδεικται λόγοις . οὔκουν ὁμοίαν ποιήσασθαι τὴν εἰς τὸν νωτιαῖον ἔμφυσιν οἷόν τ’ ἦν ἐνθάδε . θαυμαστόν τι δή μοι καὶ τοῦτο δοκεῖ γεγονέναι τῇ φύσει τοὖργον , οἷόν περ ὑπὸ τῶν δημιουργῶν γίνεται πολλάκις , ἀναγλυψάντων τε καὶ ἀνατιτράντων καὶ περιξεόντων εἰς κάλλος ἢ περιττὴν ἀκρίβειαν ἃ κατασκευάζουσιν . ἐνὸν γὰρ κᾀνταῦθα τῇ φύσει ταῖς πλαγίαις ἀποφύσεσι τῶν σπονδύλων χρησαμένῃ οἷον πρόβλημά τι περὶ ταύτας ἄχρι τῆς κεφαλῆς ἀναφέρειν τὰς εἰς τὸν νωτιαῖον ἰέναι μελλούσας ἀρτηρίας , οὐκ ἔπραξεν οὕτως , οὐδ’ ἠρκέσθη μόνῃ τῇ λεγομένῃ φρουρᾷ , διατρήσασα δ’ ἑκάστην ἀπόφυσιν εὐρύθμως τε ἅμα καὶ κυκλοτερῶς , ὁδὸν τοῖς ἀγγείοις εἰργάσατο τὸν στοῖχον τῶν τρημάτων , ἅτε δ’ ἐφεξῆς ἀλλήλαις τεταγμένων τῶν ἀποφύσεων , οὕτως μετὰ τοὐν μέσῳ τῶν τρημάτων , καθ’ ὃ καὶ τοῖς ἀπὸ τοῦ νωτιαίου νεύροις ἀνίσχον ὑπάρχει . κατὰ γοῦν αὐτὸ καὶ τῆς ἀρτηρίας ἀποβλάστημά τι μικρὸν εἰς τὸν νωτιαῖον ἀφικνεῖται . συνεχρήσατο γὰρ κᾀνταῦθα ἡ φύσις τῷ τρήματι τοῦ νεύρου πρὸς τὴν τῶν ἀγγείων ἔνδοθεν φορὰν , οὐκ ἀρτηρίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ φλέβα σὺν αὐτῇ διαβιβάζουσα . τὸ δὲ δὴ πέρας ἄχρι τῶν τῆς κεφαλῆς ἀναφερομένων ἀγγείων , ἐπειδὰν διεξέλθῃ τὸν πρῶτον σπόνδυλον , δίχα νεμηθὲν , τῷ μὲν ἑτέρῳ μέρει πρὸς τὸν ὀπίσθιον ἐγκέφαλον ἔσω φέρεται , θατέρῳ δ’ εἰς τοὺς περικειμένους μῦς τῷ τῆς κεφαλῆς ἄρθρῳ διασπείρεται , συνάπτον τοῖς πέρασι τῶν ἀγγείων , ὅσα κατὰ τὴν λεπτὴν ἐτέτακτο μήνιγγα . τοὺς δ’ ἐπιπολῆς τῶν μυῶν καὶ τὸ δέρμα τῶν κατὰ τὰς ὠμοπλάτας ἀγγείων ἀποφύσεις διαπλέκουσιν . οὐ γάρ ἐστιν οὐδαμόθι τοῦ σώματος οὐδένα μῦν εὑρεῖν ἀποροῦντα φλεβὸς καὶ ἀρτηρίας , ἀλλ’ εἰς ἅπαντας αὐτοὺς ἐμβάλλουσιν ἐκ τῶν πλησίον χωρίων ἀσφαλέστατά τε καὶ διὰ βραχυτάτου φερόμενα . καὶ γὰρ οὖν καὶ τὴν τῶν ἐπὶ τὰς χεῖρας ἰουσῶν ἀρτηριῶν συζυγίαν οὐ γυμνὴν οὐδ’ ἐπιπολῆς , ἀλλ’ ὡς ἔνι μάλιστα διὰ βαθυτάτου κατακρύψασα προήγαγεν ἡ φύσις , ἐν μὲν ταῖς μασχάλαις , ἵνα σχίζονται πρῶτον εἰς τοὺς παρακειμένους μῦς , ἄνωθέν τε καὶ κάτωθεν ἀδένας ἰσχυροὺς ταῖς μὲν σχίσεσιν ἐνθεῖσα , καθάπερ τι στήριγμα , κατ’ αὐτῶν δ’ ἔξωθεν ἐπιβαλοῦσα τῶν ἀγγείων οἷον ἐπίβλημα , τὸν αὐτὸν τρόπον τοῖς ἐν βουβῶσι προήγαγεν , οὕτω διὰ τῶν ἐντὸς μερῶν τοῦ βραχίονος εἰς τοὺς μῦς διανέμουσα πάντας . ἐντεῦθέν τε πάλιν ἀσφαλῶς διά τε τῶν ἔνδον καὶ τῶν μέσων τῆς κατὰ τὸν ἀγκῶνα διαρθρώσεως ἐπὶ τὸν πῆχυν ἀγαγοῦσα πάντη διέσπειρεν , οὐδενὸς ἐπιλαθομένη μυὸς , ἀλλὰ κατ’ ἀξίαν ἅπασι νείμασα τὸ προσῆκον ἀγγεῖον τῷ μεγέθει · περὶ ὧν καὶ αὐτῶν , ὥσπερ καὶ περὶ τῶν ἐν τοῖς σκέλεσιν , ἐν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσιν ἐροῦμεν .
Lemmas: ἐπανέρχομαι τοίνυν ἤδη πρός ὁ ἕτερος ὁ ἀρτηρία , ὅς ἀπό ὁ καρδία ἐπί ὁ τράχηλος τε καί ὁ ὠμοπλάτη , καί ὁ χείρ , καί ὁ πρόσωπον , ἅπας τε ὁ κεφαλή ὁράω εἰμί διανέμω . οὗτος γάρ ἐν μέν ὁ διεξέρχομαι ὁ θώραξ , παραπλήσιος ὁ κάτω φέρω , ὁ τε μεσοπλεύριος μῦς , καί ὁ νωτιαῖος , καί ὁ ἐκτός ὁ θώραξ ἀπόφυσις πέμπω , καί πρός οὗτος γε ὁ ἐπί ὁ τιτθός ἔρχομαι , ὑπέρ ὅς ὁ χρεία λέγω πρόσθεν , ἔτι τε ὁ κατά ὁ ὠμοπλάτη καί ὁ χείρ . ὅσος δέ ὑπόλοιπος ἐκ αὐτός εἰμί , ἐπί ὁ κεφαλή ἀναφέρω κατά ἑκάτερος μέρος ἀρτηρία εἷς . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀγγεῖον ἀπονέμησις ἅπας ὁ μέρος πρόσωπον τε καί τράχηλος διαπλέκω . ἐκ δέ ὁ ἐπί ὁ ὠμοπλάτη ἀποσχίζω ὁ ῥαχίτης μῦς ἀπόφυσις λαμβάνω . ἀπό δέ ὁ αὐτός οὗτος εὐθύς ἅμα ὁ πρῶτος ἀνίσχω εἰς ὁ τράχηλος ἔξω ὁ θώραξ ἀποβλάστημα φέρω διά ὁ πλάγιον τρῆμα ὁ ἕξ ἕκαστος σπονδύλος ἄχρι ὁ κεφαλή . οὐ γάρ ἔτι ὅμοιος ἐπιτείνω ὁ σφόνδυλος αὐτός ὁ ἀρτηρία , καθά ἐπί ὅλος ὁ ῥάχις . ὁ γάρ εἰς ὁ πρόσω κατασπάω ὁ κεφαλή μῦς ἀναγκαῖος ἐνταῦθα ὁ θέσις ἔχω , οὐδαμόσε μετατίθημι δύναμαι . καί μέν δή καί ὁ στόμαχος ἐπί αὐτός , ἔτι τε οὗτος πρόσθεν ὁ ἀρτηρία ὁ τραχύς θέσις ἀναγκαῖος ἔχω , ὡς ἐν ὁ ἴδιος ὑπέρ αὐτός δείκνυμι λόγος . οὔκουν ὅμοιος ποιέω ὁ εἰς ὁ νωτιαῖος ἔμφυσις οἷος τε εἰμί ἐνθάδε . θαυμαστός τις δή ἐγώ καί οὗτος δοκέω γίγνομαι ὁ φύσις ἔργον , οἷος περ ὑπό ὁ δημιουργός γίγνομαι πολλάκις , ἀναγλύφω τε καί ἀνατιτράω καί περιξέω εἰς κάλλος ἤ περισσός ἀκρίβεια ὅς κατασκευάζω . ἔνειμι γάρ ᾀνταῦθη ὁ φύσις ὁ πλάγιος ἀπόφυσις ὁ σφόνδυλος χράω οἷος πρόβλημα τις περί οὗτος ἄχρι ὁ κεφαλή ἀναφέρω ὁ εἰς ὁ νωτιαῖος ἔρχομαι μέλλω ἀρτηρία , οὐ πράσσω οὕτως , οὐδέ ἀρκέω μόνος ὁ λέγω φρουρά , διατρέω δέ ἕκαστος ἀπόφυσις εὔρυθμος τε ἅμα καί κυκλοτερής , ὁδός ὁ ἀγγεῖον ἐργάζομαι ὁ στοῖχος ὁ τρῆμα , ἅτε δέ ἐφεξῆς ἀλλήλων τάσσω ὁ ἀπόφυσις , οὕτως μετά ἐν μέσος ὁ τρῆμα , κατά ὅς καί ὁ ἀπό ὁ νωτιαῖος νεῦρον ἀνίσχω ὑπάρχω . κατά γοῦν αὐτός καί ὁ ἀρτηρία ἀποβλάστημα τις μικρός εἰς ὁ νωτιαῖος ἀφικνέομαι . συγχράω γάρ ᾀνταῦθη ὁ φύσις ὁ τρῆμα ὁ νεῦρον πρός ὁ ὁ ἀγγεῖον ἔνδοθεν φορά , οὐ ἀρτηρία μόνος , ἀλλά καί φλέψ σύν αὐτός διαβιβάζω . ὁ δέ δή πέρας ἄχρι ὁ ὁ κεφαλή ἀναφέρω ἀγγεῖον , ἐπειδάν διεξέρχομαι ὁ πρῶτος σφόνδυλος , δίχα νέμω , ὁ μέν ἕτερος μέρος πρός ὁ ὀπίσθιος ἐγκέφαλος ἔσω φέρω , ἕτερος δέ εἰς ὁ περίκειμαι μῦς ὁ ὁ κεφαλή ἄρθρον διασπείρω , συνάπτω ὁ πέρας ὁ ἀγγεῖον , ὅσος κατά ὁ λεπτός τάσσω μήνιγξ . ὁ δέ ἐπιπολή ὁ μῦς καί ὁ δέρμα ὁ κατά ὁ ὠμοπλάτη ἀγγεῖον ἀπόφυσις διαπλέκω . οὐ γάρ εἰμί οὐδαμόθι ὁ σῶμα οὐδείς μῦς εὑρίσκω ἀπορέω φλέψ καί ἀρτηρία , ἀλλά εἰς ἅπας αὐτός ἐμβάλλω ἐκ ὁ πλησίον χωρίον ἀσφαλής τε καί διά βραχύς φέρω . καί γάρ οὖν καί ὁ ὁ ἐπί ὁ χείρ ἔρχομαι ἀρτηρία συζυγία οὐ γυμνός οὐδέ ἐπιπολή , ἀλλά ὡς ἔνειμι μάλα διά βαθύς κατακρύπτω προάγω ὁ φύσις , ἐν μέν ὁ μασχάλη , ἵνα σχίζω πρῶτος εἰς ὁ παράκειμαι μῦς , ἄνωθεν τε καί κάτωθεν ἀδήν ἰσχυρός ὁ μέν σχίσις ἐντίθημι , καθά τις στήριγμα , κατά αὐτός δέ ἔξωθεν ἐπιβάλλω ὁ ἀγγεῖον οἷος ἐπίβλημα , ὁ αὐτός τρόπος ὁ ἐν βουβών προάγω , οὕτως διά ὁ ἐντός μέρος ὁ βραχίων εἰς ὁ μῦς διανέμω πᾶς . ἐντεῦθεν τε πάλιν ἀσφαλής διά τε ὁ ἔνδον καί ὁ μέσος ὁ κατά ὁ ἀγκών διάρθρωσις ἐπί ὁ πῆχυς ἄγω πάντῃ διασπείρω , οὐδείς ἐπιλανθάνω μῦς , ἀλλά κατά ἀξία ἅπας νέμω ὁ προσήκω ἀγγεῖον ὁ μέγεθος · περί ὅς καί αὐτός , ὥσπερ καί περί ὁ ἐν ὁ σκέλος , ἐν ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις λέγω .