galenus.de-usu-partium 8.1
Ἐπεὶ δὲ τοῖς εἰρημένοις ἑξῆς ἐστι περὶ τῶν κατὰ τὸν τράχηλόν τε καὶ τὴν κεφαλὴν μορίων ἁπάντων διελθεῖν , ἄμεινον ἂν εἴη πρὸ τῆς κατὰ μέρος ἐξηγήσεως ὑπὲρ αὐτῶν ὅλων ἐπισκέψασθαι τῶν μελῶν , τίνος ἕνεκα γέγονε , καὶ μάλισθ’ ὅτι πολλοῖς τῶν ζώων , τοῖς μὲν οὐδέτερόν ἐστι , τοῖς δ’ ἡ κεφαλὴ μόνη . καράβοις μὲν καὶ ἀστακοῖς καὶ παγούροις καὶ καρκίνοις οὐδέτερον , τοῖς δ’ , ἰχθύσιν ἅπασι κεφαλὴ μέν ἐστι , τράχηλος δ’ οὐκ ἔστιν . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς τοῦ τραχήλου γενέσεως οὐ χαλεπῶς ἄν τις ἐξεύροι · φαίνεται γὰρ ἀεὶ συναπολλύμενος τῷ πνεύμονι . ταῦτ’ ἄρα καὶ τοῖς ἰχθύσιν ἅπασιν οὐκ ἔστι τράχηλος , ὅτι μὴ πνεύμων . καὶ οἷς πνεύμων ἐστὶ ζώοις , τούτοις πάντως καὶ τράχηλός ἐστιν . εἰ δὲ τοῦτο , τῶν ἐν τραχήλῳ μορίων ἐπισκεψάμενοι τὸ τῷ πνεύμονι συγγενὲς , εἴθ’ ἓν , εἴτε πλείω φαίνοιτο , τὴν ἀνάγκην τῆς ὅλου τοῦ τραχήλου γενέσεως εὑρηκότες ἂν εἴημεν . ἀλλ’ ἔστιν ἐν αὐτῷ μόρια , τὰ μὲν οὐδ’ ὅλως οἰκεῖα τῇ τοῦ πνεύμονος οὐσίᾳ , σπόνδυλοι μὲν ὀπίσω , καὶ μυελὸς ἐν αὐτοῖς , καί τινες σύνδεσμοί τε καὶ τένοντες , ἐν ὅλῳ δὲ μύες τε πολλοὶ καὶ νεῦρα καὶ ἀδένες , καὶ ὁ τῆς γαστρὸς στόμαχος , ὃν οἰσοφάγον καλοῦσι · τὰ δὲ οἰκεῖα μέν ἐστι τῷ πνεύμονι , καθάπερ ἀρτηρίαι καὶ φλέβες , ἀλλὰ παρὰ καρδίας ἔχων αὐτὰς τί ἂν ἔτι τραχήλου δέοιτο ; λοιπὸν οὖν ἔτι τὸ τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν γένος ἐστὶ , κοινὸν τραχήλῳ καὶ πνεύμονι . τριῶν γὰρ ἀγγείων καταπλεκόντων αὐτὸν , φλεβὸς καὶ ἀρτηρίας λείας τε καὶ τρίτης τῆς τραχείας , τὰ μὲν πρότερα δύο κοινὰ καὶ τοῦ σώματος ἅπαντός ἐστιν , ὥστε οὐκ ἂν εὕροις μόριον οὐδὲν , ᾧ μὴ καὶ τούτων ἑκάτερον ὑπάρχει . τὸ δὲ τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν γένος ἐν τραχήλῳ τε καὶ πνεύμονι μόνοις ἐστὶ , μία μὲν ἐν τῷ τραχήλῳ μεγίστη , πάμπολλα δ’ ἐν τῷ πνεύμονι , νεμηθείσης εἰς αὐτὰ τῆς μεγίστης . καὶ τοίνυν εἰσπνεῖ τὰ ζῶα πάντα , οἷς πνεύμων ἐστὶ , διὰ τῆς ἀρτηρίας ταύτης εἰς τὸν πνεύμονα , καὶ αὖθις ἐκπνεῖ διὰ τῆς αὐτῆς . καὶ ἡ ἐκφύσησις δὲ , ἣν ὕλην τῆς φωνῆς ἐδείξαμεν , ἔργον ταύτης ἔσται . καὶ ἡ φωνὴ δὲ οὐκ ἄνευ ταύτης γίνεται , καὶ τό γε πρῶτόν τε καὶ κυριώτατον ὄργανον τῆς φωνῆς , ᾧ λάρυγξ ὄνομα , τὸ ἄνω πέρας ἐστὶ τῆς τραχείας ἀρτηρίας , ἣν δὴ καὶ φάρυγγα καλοῦσιν ὁμωνύμως τῇ πρὸ τοῦ λάρυγγος , ὥστε οὐδὲ φωνεῖ τῶν ζώων οὐδὲν , ὅτῳ μὴ τράχηλός ἐστιν . ᾧδε μὲν , εἰ ἡ φάρυγξ τῷ πνεύμονι συγγενὴς καὶ εἰς τοσήνδε τοῖς ζώοις χρῆσιν , καὶ διὰ ταύτην ὁ τράχηλος ἐγένετο . περιεχομένου γὰρ ἐν τῷ θώρακι τοῦ πνεύμονος , ἀνεχούσης δὲ ἐξ αὐτοῦ τῆς τραχείας ἀρτηρίας καὶ τελευτώσης ἀναγκαίως εἰς τὸ στόμα , τὰ μεταξὺ πάντα τῶν τε τοῦ θώρακος περάτων καὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ στόματος ἐκείνης ἕνεκεν ἐγένετο . ἐπειδὴ γὰρ ἐχωρίσθησάν τε καὶ διεχωρίσθησαν ἀπ’ ἀλλήλων ὁ θώραξ καὶ τὸ στόμα , τοὐν μέσῳ πᾶν ἐγένετο ὁδὸς τῶν τε ἄνωθεν ἰόντων κάτω καὶ τῶν κάτωθεν ἄνω . ἄνωθεν μὲν οὖν κάτω φέρεται νεῦρα καὶ στόμαχος καὶ μύες καὶ μυελὸς ὁ νωτιαῖος , κάτωθεν δὲ ἄνω φλέβες καὶ ἀρτηρίαι καὶ αὐτὴ δηλονότι ἡ φάρυγξ . τῷ μὲν οὖν νωτιαίῳ φυλακὴ νῦν ἐκεῖ σπόνδυλοι περίκεινται · τὰς δὲ τῶν ἀγγείων σχίσεις ἀδένες ἀναπληροῦσιν , ὑμένες δ’ αὖ τινες καὶ σύνδεσμοι φρουροῦσί τε ἅμα καὶ ξυνάπτουσι τὰ εἰρημένα · κοινὸν δ’ ἅπασι σκέπασμα τὸ δέρμα περιβέβληται . καὶ τοῦτ’ ἔστιν ὁ τράχηλος , ἕνεκεν τῆς φάρυγγος , ὡς ὁ λόγος ἔδειξε , γεγονὼς , φωνητικοῦ τε ἅμα καὶ ἀναπνευστικοῦ μορίου . ἡ μέντοι φύσις , εὐμήχανος οὖσα τῷ δι’ ἕτερον γεγονότι καὶ πρὸς ἄλλο τι συγχρήσασθαι , πολλοῖς τῶν ζώων τὰς χειρὸς χρείας παρέξοντα τὸν τράχηλον ἀπειργάσατο . καὶ διὰ τοῦτο , ὅσα τῷ στόματι τὴν τροφὴν ἐκ τῆς γῆς πορίζεται , μακρὸν εἰς τοσοῦτον ἔχει τὸν τράχηλον , εἰς ὅσον καὶ τὰ κῶλα . ἀλλ’ ἄνθρωπός γε καὶ ὅσα τούτῳ παραπλήσια , τράχηλον μὲν διὰ φάρυγγα , ταύτην δὲ φωνῆς ἕνεκα καὶ ἀναπνοῆς ἔσχεν , ὥστε καὶ τὸ μέγεθος αὐτῷ τηλικοῦτον , ὅσον ἀναγκαῖον ἦν τῇ φάρυγγι , τῶν εἰρημένων ἐνεργειῶν ἕνεκα δεηθῆναι . ἐχρῆν δὲ δήπου καὶ τὰ περὶ τὸν ὦμόν τε καὶ τὸν βραχίονα μόρια , καὶ προσέτι τὸν πῆχύν τε καὶ ἄκραν τὴν χεῖρα παρὰ τοῦ κατὰ τὸν τράχηλον νωτιαίου λαβεῖν νεῦρα · δειχθήσεται δ’ ὕστερον , ὅτι καὶ τὸ διάφραγμα . ὥστε καὶ διὰ τὴν τούτων τῶν νεύρων γένεσιν ἀναγκαῖον ἦν ἐν τῷ μεταξὺ κεφαλῆς τε ἅμα καὶ θώρακος ἑτέρους τεθῆναι σπονδύλους , ἐξ ὧν ὁ τράχηλος συμπέπηγεν . οἱ δέ γε ἰχθύες , ὥσπερ ἀρτηρίαν οὐκ ἔχουσι τραχεῖαν , οὕτως οὐδὲ τῶν εἰρημένων μορίων οὐδέν · καὶ διὰ τοῦτ’ αὐτοῖς ἢ οὐδὲ ὅλως ἂν εἴποι τις εἶναι τράχηλον , ἢ βραχὺν παντάπασιν , ἐκ δυοῖν μόνον συγκείμενον τῶν ﻿ πρώτων σπονδύλων . ὥσπερ δὲ τούτοις ἤτοι βραχύς ἐστιν , ἢ οὐδ’ ὅλως , οὕτως ἐκείνοις τοῖς ζώοις μακρὸς , οἷς τὰ χειρῶν ὑπηρετεῖ , σύμμετρος δ’ , ἐν οἷς ἕνεκα φωνῆς γενόμενος ἐξ ἐπιμέτρου προσέλαβε καὶ τὴν εἰς τὰ πρόσθια κῶλα τῶν νεύρων γένεσιν , ὧν γ’ ἔτι καὶ ὁ ἄνθρωπός ἐστιν , οὗ νῦν ἡμῖν μάλιστα πρόκειται τὴν κατασκευὴν ἐξηγεῖσθαι . περὶ μὲν οὖν τραχήλου χρείας αὐτάρκως εἴρηται .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ λέγω ἑξῆς εἰμί περί ὁ κατά ὁ τράχηλος τε καί ὁ κεφαλή μόριον ἅπας διέρχομαι , ἀγαθός ἄν εἰμί πρό ὁ κατά μέρος ἐξήγησις ὑπέρ αὐτός ὅλος ἐπισκοπέω ὁ μέλος , τίς ἕνεκα γίγνομαι , καί μάλα ὅτι πολύς ὁ ζῷον , ὁ μέν οὐδέτερος εἰμί , ὁ δέ ὁ κεφαλή μόνος . κάραβος μέν καί ἀστακός καί πάγουρος καί καρκίνος οὐδέτερος , ὁ δέ , ἰχθῦς ἅπας κεφαλή μέν εἰμί , τράχηλος δέ οὐ εἰμί . ἀλλά περί μέν ὁ ὁ τράχηλος γένεσις οὐ χαλεπός ἄν τις ἐξευρίσκω · φαίνω γάρ ἀεί συναπόλλυμι ὁ πνεύμων . οὗτος ἄρα καί ὁ ἰχθῦς ἅπας οὐ εἰμί τράχηλος , ὅτι μή πνεύμων . καί ὅς πνεύμων εἰμί ζῷον , οὗτος πάντως καί τράχηλος εἰμί . εἰ δέ οὗτος , ὁ ἐν τράχηλος μόριον ἐπισκοπέω ὁ ὁ πνεύμων συγγενής , εἴτε εἷς , εἴτε πολύς φαίνω , ὁ ἀνάγκη ὁ ὅλος ὁ τράχηλος γένεσις εὑρίσκω ἄν εἰμί . ἀλλά εἰμί ἐν αὐτός μόριον , ὁ μέν οὐδέ ὅλος οἰκεῖος ὁ ὁ πνεύμων οὐσία , σφόνδυλος μέν ὀπίσω , καί μυελός ἐν αὐτός , καί τις σύνδεσμος τε καί τένων , ἐν ὅλος δέ μῦς τε πολύς καί νεῦρον καί ἀδήν , καί ὁ ὁ γαστήρ στόμαχος , ὅς οἰσοφάγος καλέω · ὁ δέ οἰκεῖος μέν εἰμί ὁ πνεύμων , καθά ἀρτηρία καί φλέψ , ἀλλά παρά καρδία ἔχω αὐτός τίς ἄν ἔτι τράχηλος δέω ; λοιπός οὖν ἔτι ὁ ὁ τραχύς ἀρτηρία γένος εἰμί , κοινός τράχηλος καί πνεύμων . τρεῖς γάρ ἀγγεῖον καταπλέκω αὐτός , φλέψ καί ἀρτηρία λεῖος τε καί τρίτος ὁ τραχύς , ὁ μέν πρότερος δύο κοινός καί ὁ σῶμα ἅπας εἰμί , ὥστε οὐ ἄν εὑρίσκω μόριον οὐδείς , ὅς μή καί οὗτος ἑκάτερος ὑπάρχω . ὁ δέ ὁ τραχύς ἀρτηρία γένος ἐν τράχηλος τε καί πνεύμων μόνος εἰμί , εἷς μέν ἐν ὁ τράχηλος μέγας , πάμπολυς δέ ἐν ὁ πνεύμων , νέμω εἰς αὐτός ὁ μέγας . καί τοίνυν εἰσπνέω ὁ ζῷον πᾶς , ὅς πνεύμων εἰμί , διά ὁ ἀρτηρία οὗτος εἰς ὁ πνεύμων , καί αὖθις ἐκπνέω διά ὁ αὐτός . καί ὁ ἐκφύσησις δέ , ὅς ὕλη ὁ φωνή δείκνυμι , ἔργον οὗτος εἰμί . καί ὁ φωνή δέ οὐ ἄνευ οὗτος γίγνομαι , καί ὁ γε πρῶτος τε καί κύριος ὄργανον ὁ φωνή , ὅς λάρυγξ ὄνομα , ὁ ἄνω πέρας εἰμί ὁ τραχύς ἀρτηρία , ὅς δή καί φάρυγξ καλέω ὁμώνυμος ὁ πρό ὁ λάρυγξ , ὥστε οὐδέ φωνέω ὁ ζῷον οὐδείς , ὅστις μή τράχηλος εἰμί . ὧδε μέν , εἰ ὁ φάρυγξ ὁ πνεύμων συγγενής καί εἰς τοσόσδε ὁ ζῷον χρῆσις , καί διά οὗτος ὁ τράχηλος γίγνομαι . περιέχω γάρ ἐν ὁ θώραξ ὁ πνεύμων , ἀνέχω δέ ἐκ αὐτός ὁ τραχύς ἀρτηρία καί τελευτάω ἀναγκαῖος εἰς ὁ στόμα , ὁ μεταξύ πᾶς ὁ τε ὁ θώραξ πέρας καί ὁ ἀρχή ὁ στόμα ἐκεῖνος ἕνεκα γίγνομαι . ἐπειδή γάρ χωρίζω τε καί διαχωρίζω ἀπό ἀλλήλων ὁ θώραξ καί ὁ στόμα , ἐν μέσος πᾶς γίγνομαι ὁδός ὁ τε ἄνωθεν ἔρχομαι κάτω καί ὁ κάτωθεν ἄνω . ἄνωθεν μέν οὖν κάτω φέρω νεῦρον καί στόμαχος καί μῦς καί μυελός ὁ νωτιαῖος , κάτωθεν δέ ἄνω φλέψ καί ἀρτηρία καί αὐτός δηλονότι ὁ φάρυγξ . ὁ μέν οὖν νωτιαῖος φυλακή νῦν ἐκεῖ σφόνδυλος περίκειμαι · ὁ δέ ὁ ἀγγεῖον σχίσις ἀδήν ἀναπληρόω , ὑμήν δέ αὖ τις καί σύνδεσμος φρουρέω τε ἅμα καί συνάπτω ὁ λέγω · κοινός δέ ἅπας σκέπασμα ὁ δέρμα περιβάλλω . καί οὗτος εἰμί ὁ τράχηλος , ἕνεκα ὁ φάρυγξ , ὡς ὁ λόγος δείκνυμι , γίγνομαι , φωνητικός τε ἅμα καί ἀναπνευστικός μόριον . ὁ μέντοι φύσις , εὐμήχανος εἰμί ὁ διά ἕτερος γίγνομαι καί πρός ἄλλος τις συγχράομαι , πολύς ὁ ζῷον ὁ χείρ χρεία παρέχω ὁ τράχηλος ἀπεργάζομαι . καί διά οὗτος , ὅσος ὁ στόμα ὁ τροφή ἐκ ὁ γῆ πορίζω , μακρός εἰς τοσοῦτος ἔχω ὁ τράχηλος , εἰς ὅσος καί ὁ κῶλον . ἀλλά ἄνθρωπος γε καί ὅσος οὗτος παραπλήσιος , τράχηλος μέν διά φάρυγξ , οὗτος δέ φωνή ἕνεκα καί ἀναπνοή ἔχω , ὥστε καί ὁ μέγεθος αὐτός τηλικοῦτος , ὅσος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ φάρυγξ , ὁ λέγω ἐνέργεια ἕνεκα δέω . χρή δέ δήπου καί ὁ περί ὁ ὦμος τε καί ὁ βραχίων μόριον , καί προσέτι ὁ πῆχυς τε καί ἄκρος ὁ χείρ παρά ὁ κατά ὁ τράχηλος νωτιαῖος λαμβάνω νεῦρον · δείκνυμι δέ ὕστερον , ὅτι καί ὁ διάφραγμα . ὥστε καί διά ὁ οὗτος ὁ νεῦρον γένεσις ἀναγκαῖος εἰμί ἐν ὁ μεταξύ κεφαλή τε ἅμα καί θώραξ ἕτερος τίθημι σφόνδυλος , ἐκ ὅς ὁ τράχηλος συμπήγνυμι . ὁ δέ γε ἰχθῦς , ὥσπερ ἀρτηρία οὐ ἔχω τραχύς , οὕτως οὐδέ ὁ λέγω μόριον οὐδείς · καί διά οὗτος αὐτός ἤ οὐδέ ὅλος ἄν λέγω τις εἰμί τράχηλος , ἤ βραχύς παντάπασι , ἐκ δύο μόνος σύγκειμαι ὁ ﻿ πρῶτος σφόνδυλος . ὥσπερ δέ οὗτος ἤτοι βραχύς εἰμί , ἤ οὐδέ ὅλος , οὕτως ἐκεῖνος ὁ ζῷον μακρός , ὅς ὁ χείρ ὑπηρετέω , σύμμετρος δέ , ἐν ὅς ἕνεκα φωνή γίγνομαι ἐκ ἐπίμετρον προσλαμβάνω καί ὁ εἰς ὁ πρόσθιος κῶλον ὁ νεῦρον γένεσις , ὅς γε ἔτι καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ὅς νῦν ἐγώ μάλα πρόκειμαι ὁ κατασκευή ἐξηγέομαι . περί μέν οὖν τράχηλος χρεία αὔταρκος λέγω .