galenus.de-usu-partium 3.3
Πῶς οὖν μὴ καθέζεσθαι δύναται , καθάπερ ἄνθρωπος , ἐπὶ τῶν ἰσχίων ἑδραζόμενα ; τοῦτο γὰρ ἔτι λείπειν ἔοικε τῷ λόγῳ . ὅτι δεῖ κάμπτεσθαι τὰ τοῖς ἰσχίοις συνημμένα κῶλα κατὰ τὴν τοῦ μηροῦ πρὸς τὴν κνήμην διάρθρωσιν εἰς τοὐπίσω . αὐτὴ μὲν ἡ ῥάχις πρὸς τὸν μηρὸν ἐν τῷ καθέζεσθαι γωνίαν ὀρθὴν ἐργάζεται , ὁ μηρὸς δ’ αὖ πάλιν εἰ μὴ πρὸς τὴν κνήμην ἑτέραν τοιαύτην ἐργάσαιτο , οὐκ ἂν ὀρθή ποτε πρὸς τοὔδαφος ἡ κνήμη γένοιτο , καὶ τούτῳ τὸ ἀσφαλὲς τῆς ἕδρας διαφθαρήσεται . εἴπερ ἐν τῷ κάμπτεσθαι κατὰ γόνυ τὰ τοῖς ἰσχίοις συνημμένα κῶλα τὸ καθέζεσθαι γίγνεται , δῆλον ὡς οὐδενὶ δύναται τῶν τετραπόδων ὑπάρξαι · πάντα γὰρ εἰς τὰ πρόσω τὰς καμπὰς ἔχει τῶν ὀπισθίων σκελῶν . τὰ μὲν γὰρ πρόσθια ταῖς ὠμοπλάταις αὐτῶν συνῆπται , καθάπερ τοῖς ἀνθρώποις , τὰ δ’ ὀπίσθια τοῖς ἰσχίοις · αἱ καμπαὶ δ’ ἀμφοτέρων ἔμπαλιν τοῖς ἀνθρώποις τῶν μὲν προσθίων εἰς τοὐπίσω , τῶν δ’ ὀπισθίων εἰς τὰ πρόσω . τετρασκελέσι γὰρ οὖσιν αὐτοῖς ἄμεινον ἦν εἰς ἀλλήλας ἐστράφθαι τὰς καμπὰς , ἀνθρώπῳ δὲ τὰ μὲν ταῖς ὠμοπλάταις συνημμένα κῶλα , χεῖρες γενόμενα , χρησίμως εἰς τοὔμπροσθεν κατ’ ἀγκῶνος κάμπτονται · δέδεικται γὰρ ἐν τῷ πρόσθεν λόγῳ , βέλτιον εἶναι πρὸς ἀλλήλας ἐστράφθαι τὰς χεῖρας · εὐλόγως δὲ καὶ τὰ σκέλη τὴν κατὰ τὸ γόνυ καμπὴν εἰς τοὐπίσω κέκτηται , μόνως γὰρ οὕτως οἷόν τ’ ἦν καθέζεσθαι καλῶς , ὡς καὶ τοῦτ’ ὀλίγον ἔμπροσθεν ἀποδέδεικται . ὥσθ’ ὅταν μὲν ἐπὶ μιᾶς εὐθείας ἡ ῥάχις ᾖ τοῖς σκέλεσιν , εἰς τρεῖς διαφορὰς σχημάτων ἄγεσθαι τὸ ζῶον δύναται , εἰ μὲν αὐτὴν τὴν ῥάχιν ἐπὶ τῆς γῆς κατακλίνειε , ὕπτιον ἀκριβῶς γιγνόμενον , εἰ δὲ τὴν γαστέρα , πρανὲς , εἴ τ’ αὐτοῖς τοῖς ποσὶ στηριχθείη , τηνικαῦτα ἀκριβῶς ὀρθὸν ἱστάμενον , εἰ δέ τινα γωνίαν ποιήσαιτο πρὸς τὴν ῥάχιν τὰ σκέλη , δῆλον ὅτι οὐδὲν ἔτ’ ἐκείνων τῶν σχημάτων ἀκριβῶς ἐστιν ὀρθόν . ὥστ’ εὐλόγως εἴπομεν , ἄνθρωπον ὀρθὸν μόνον ἵστασθαι . τὰ γὰρ ἄλλα ζῶα , τὰ μὲν μᾶλλον , τὰ δ’ ἧττον , ἅπαντα δ’ οὖν ἐστι πρανῆ , τρόπον ὁμοιότατον βαδίζοντα τοῖς ἐπὶ τῶν χειρῶν ἕρπουσι βρέφεσιν . ἀσκαλαβῶται μὲν , καὶ πάνθ’ ὅσα βραχυσκελῆ ζῶα , τελέως εἰσὶ πρανῆ , ψαύει γὰρ αὐτῶν ἡ γαστὴρ τῆς γῆς ἀεὶ , καὶ τούτων ἔτ’ ἀκριβέστερον οἱ ὄφεις . ἵππος δὲ καὶ κύων , καὶ βοῦς , καὶ λέων , καὶ πάντα τὰ τετράποδα μεταξὺ τῶν τ’ ἀκριβῶς ἐστι πρανῶν καὶ τῶν τελέως ὀρθῶν . οὕτω δὲ καὶ οἱ ὄρνιθες ἅπαντες , εἰ καὶ δίποδές εἰσιν · οὐ γὰρ ἐπὶ μιᾶς εὐθείας οὐδ’ οὗτοι τῇ ῥάχει τὰ τῆς βαδίσεως ἔχουσιν ὄργανα . ὥστε μόνων ἁπάντων ζώων ὁ ἄνθρωπος ὀρθὸς ἕστηκεν , ὥσπερ οὖν καὶ καθέζεσθαι μόνος ἁπάντων ἐδείκνυτο . καὶ γὰρ οὖν καὶ τῶν χειρῶν αἱ κατὰ τὰς τέχνας ἐνέργειαι πᾶσαι δυοῖν τούτοιν δέονται σχημάτων . τὰ μὲν γὰρ ὀρθοὶ , τὰ δὲ καθήμενοι χειρουργοῦμεν · οὐδὲν δ’ οὔθ’ ὕπτιος οὐδεὶς , οὔτε πρανὴς ἐργάζεται . καὶ δεόντως οὐδὲν τῶν ἄλλων ζώων οὔθ’ ἵστασθαι δυνατὸν οὔτε καθέζεσθαι κατεσκεύασεν ἡ φύσις , ὅτι οὐδὲ χειρουργήσειν ἔμελλέ τι . τὸ δ’ οἴεσθαι , διὰ τοῦτο ὀρθῶς ἑστάναι τὸν ἄνθρωπον , ἵν’ εἰς τὸν οὐρανὸν ἑτοίμως ἀναβλέπῃ , καὶ λέγειν ἔχῃ , Ἀνταυγέω πρὸς Ὄλυμπον ἀταρβήτοισι προσώποις , ἀνθρώπων μέν ἐστιν οὐχ ἑωρακότων οὐδεπώποτε τὸν καλούμενον οὐρανοσκόπον ἰχθύν · ὡς οὗτός γε , κᾂν εἰ μὴ βούλοιτο , πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀεὶ βλέπει , ἄνθρωπος δὲ , εἰ μὴ τὸν τράχηλον ἀνακλάσειε εἰς τοὐπίσω , τὸν οὐρανὸν οὐκ ἄν ποτε ﻿ θεάσαιτο . τουτὶ δὲ τὸ ἀνακλᾷν οὐ μόνῳ δήπουθεν ὑπάρχει τούτῳ τῷ ζώῳ , ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον καὶ τοῖς ὄνοις , ἵνα παραλείπω τοὺς μακροτραχήλους ὄρνιθας , οἷς οὐ μόνον ἄνω ῥᾳδίως , εἰ βουληθεῖεν , βλέπειν , ἀλλὰ καὶ πανταχόσε περιφέρειν ἑτοίμως ὑπάρχει τοὺς ὀφθαλμούς . τὸ δὲ μηδὲ Πλάτωνος αὐτοὺς ἀκηκοέναι λέγοντος , ὡς οὐ τοῦτ’ ἔστι τὸ ἄνω βλέπειν , ὅταν τις ὕπτιον αὐτὸν ἀνακλίνειε χασμώμενος , ἀλλ’ ὅταν , οἶμαι , τῷ νῷ τὴν τῶν ὄντων φύσιν ἐπισκοπῆται , δεινῶς ὀλίγωρον . ἀλλ’ , ὅ περ κατ’ ἀρχὰς εἴπομεν , ὀλίγοι τῶν ἔμπροσθεν ὀρθῶς ἐγνώκασι περὶ χρείας μορίων . καὶ αὐτὸ δὴ τοῦτο πολὺ μᾶλλον ἐπιστατέον ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ σπουδαστέον ἐπεξελθεῖν ἁπάσῃ τῇ πραγματείᾳ , μηδὲν ὅλως ἑκάστου μορίου παραλείποντας , ὡς καὶ πρόσθεν ἐῤῥέθη , μὴ θέσιν , μὴ μέγεθος , μὴ πλοκὴν , μὴ σχῆμα , μὴ τὴν ἄλλην ἅπασαν διάπλασιν , ἀλλὰ μηδὲ μαλακότητα , μηδὲ σκληρότητα , μηδὲ τἄλλα τὰ ταῖς κράσεσιν ἑπόμενα , μηδ’ εἰ πρὸς ἄλληλα κοινωνίας ἔχει τὰ μόρια κατὰ σύμφυσιν , ἢ προσάρτησιν , ἢ παράθεσιν , ἢ τὴν εἰς ἀσφάλειαν παρασκευήν .
Lemmas: πῶς οὖν μή καθέζομαι δύναμαι , καθά ἄνθρωπος , ἐπί ὁ ἴσχιον ἑδράζω ; οὗτος γάρ ἔτι λείπω ἔοικα ὁ λόγος . ὅτι δέω κάμπτω ὁ ὁ ἴσχιον συνάπτω κῶλον κατά ὁ ὁ μηρός πρός ὁ κνήμη διάρθρωσις εἰς ὀπίσω . αὐτός μέν ὁ ῥάχις πρός ὁ μηρός ἐν ὁ καθέζομαι γωνία ὀρθός ἐργάζομαι , ὁ μηρός δέ αὖ πάλιν εἰ μή πρός ὁ κνήμη ἕτερος τοιοῦτος ἐργάζομαι , οὐ ἄν ὀρθός ποτέ πρός ἔδαφος ὁ κνήμη γίγνομαι , καί οὗτος ὁ ἀσφαλής ὁ ἕδρα διαφθείρω . εἴπερ ἐν ὁ κάμπτω κατά γόνυ ὁ ὁ ἴσχιον συνάπτω κῶλον ὁ καθέζομαι γίγνομαι , δῆλος ὡς οὐδείς δύναμαι ὁ τετράπους ὑπάρχω · πᾶς γάρ εἰς ὁ πρόσω ὁ καμπή ἔχω ὁ ὀπίσθιος σκέλος . ὁ μέν γάρ πρόσθιος ὁ ὠμοπλάτη αὐτός συνάπτω , καθά ὁ ἄνθρωπος , ὁ δέ ὀπίσθιος ὁ ἴσχιον · ὁ καμπή δέ ἀμφότερος ἔμπαλιν ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν πρόσθιος εἰς ὀπίσω , ὁ δέ ὀπίσθιος εἰς ὁ πρόσω . τετρασκελής γάρ εἰμί αὐτός ἀγαθός εἰμί εἰς ἀλλήλων στρέφω ὁ καμπή , ἄνθρωπος δέ ὁ μέν ὁ ὠμοπλάτη συνάπτω κῶλον , χείρ γίγνομαι , χρήσιμος εἰς ἔμπροσθεν κατά ἀγκών κάμπτω · δείκνυμι γάρ ἐν ὁ πρόσθεν λόγος , ἀγαθός εἰμί πρός ἀλλήλων στρέφω ὁ χείρ · εὔλογος δέ καί ὁ σκέλος ὁ κατά ὁ γόνυ καμπή εἰς ὀπίσω κτάομαι , μόνος γάρ οὕτως οἷος τε εἰμί καθέζομαι καλός , ὡς καί οὗτος ὀλίγος ἔμπροσθεν ἀποδείκνυμι . ὥστε ὅταν μέν ἐπί εἷς εὐθεῖα ὁ ῥάχις εἰμί ὁ σκέλος , εἰς τρεῖς διαφορά σχῆμα ἄγω ὁ ζῷον δύναμαι , εἰ μέν αὐτός ὁ ῥάχις ἐπί ὁ γῆ κατακλίνω , ὕπτιος ἀκριβής γίγνομαι , εἰ δέ ὁ γαστήρ , πρανής , εἰ τε αὐτός ὁ πούς στηρίζω , τηνικαῦτα ἀκριβής ὀρθός ἵστημι , εἰ δέ τις γωνία ποιέω πρός ὁ ῥάχις ὁ σκέλος , δῆλος ὅτι οὐδείς ἔτι ἐκεῖνος ὁ σχῆμα ἀκριβής εἰμί ὀρθός . ὥστε εὔλογος λέγω , ἄνθρωπος ὀρθός μόνος ἵστημι . ὁ γάρ ἄλλος ζῷον , ὁ μέν μάλα , ὁ δέ ἥσσων , ἅπας δέ οὖν εἰμί πρανής , τρόπος ὅμοιος βαδίζω ὁ ἐπί ὁ χείρ ἕρπω βρέφος . ἀσκαλαβώτης μέν , καί πᾶς ὅσος βραχυσκελής ζῷον , τέλειος εἰμί πρανής , ψαύω γάρ αὐτός ὁ γαστήρ ὁ γῆ ἀεί , καί οὗτος ἔτι ἀκριβής ὁ ὄφις . ἵππος δέ καί κύων , καί βοῦς , καί λέων , καί πᾶς ὁ τετράπους μεταξύ ὁ τε ἀκριβής εἰμί πρανής καί ὁ τέλειος ὀρθός . οὕτως δέ καί ὁ ὄρνις ἅπας , εἰ καί δίπους εἰμί · οὐ γάρ ἐπί εἷς εὐθεῖα οὐδέ οὗτος ὁ ῥάχις ὁ ὁ βάδισις ἔχω ὄργανον . ὥστε μόνος ἅπας ζῷον ὁ ἄνθρωπος ὀρθός ἵστημι , ὥσπερ οὖν καί καθέζομαι μόνος ἅπας δείκνυμι . καί γάρ οὖν καί ὁ χείρ ὁ κατά ὁ τέχνη ἐνέργεια πᾶς δύο οὗτος δέω σχῆμα . ὁ μέν γάρ ὀρθός , ὁ δέ κάθημαι χειρουργέω · οὐδείς δέ οὔτε ὕπτιος οὐδείς , οὔτε πρανής ἐργάζομαι . καί δεόντως οὐδείς ὁ ἄλλος ζῷον οὔτε ἵστημι δυνατός οὔτε καθέζομαι κατασκευάζω ὁ φύσις , ὅτι οὐδέ χειρουργέω μέλλω τις . ὁ δέ οἴομαι , διά οὗτος ὀρθός ἵστημι ὁ ἄνθρωπος , ἵνα εἰς ὁ οὐρανός ἑτοῖμος ἀναβλέπω , καί λέγω ἔχω , Ἀνταυγής πρός Ὄλυμπος ἀτάρβητος πρόσωπον , ἄνθρωπος μέν εἰμί οὐ ὁράω οὐδεπώποτε ὁ καλέω οὐρανοσκόπος ἰχθῦς · ὡς οὗτος γε , ᾄν εἰ μή βούλομαι , πρός ὁ οὐρανός ἀεί βλέπω , ἄνθρωπος δέ , εἰ μή ὁ τράχηλος ἀνακλάζω εἰς ὀπίσω , ὁ οὐρανός οὐ ἄν ποτέ ﻿ θεάομαι . οὗτος δέ ὁ ἀνακλάω οὐ μόνος δήπουθεν ὑπάρχω οὗτος ὁ ζῷον , ἀλλά οὐδείς ἥσσων καί ὁ ὄνος , ἵνα παραλείπω ὁ μακροτράχηλος ὄρνις , ὅς οὐ μόνος ἄνω ῥᾴδιος , εἰ βούλομαι , βλέπω , ἀλλά καί πανταχοῦ περιφέρω ἑτοῖμος ὑπάρχω ὁ ὀφθαλμός . ὁ δέ μηδέ Πλάτων αὐτός ἀκούω λέγω , ὡς οὐ οὗτος εἰμί ὁ ἄνω βλέπω , ὅταν τις ὕπτιος αὐτός ἀνακλίνω χασμάομαι , ἀλλά ὅταν , οἴομαι , ὁ νόος ὁ ὁ εἰμί φύσις ἐπισκοπέω , δεινός ὀλίγωρος . ἀλλά , ὅς περ κατά ἀρχή λέγω , ὀλίγος ὁ ἔμπροσθεν ὀρθός γιγνώσκω περί χρεία μόριον . καί αὐτός δή οὗτος πολύς μάλα ἐπιστατέον ἐγώ αὐτός καί σπουδαστέος ἐπεξέρχομαι ἅπας ὁ πραγματεία , μηδείς ὅλος ἕκαστος μόριον παραλείπω , ὡς καί πρόσθεν λέγω , μή θέσις , μή μέγεθος , μή πλοκή , μή σχῆμα , μή ὁ ἄλλος ἅπας διάπλασις , ἀλλά μηδέ μαλακότης , μηδέ σκληρότης , μηδέ ἄλλος ὁ ὁ κρᾶσις ἕπομαι , μηδέ εἰ πρός ἀλλήλων κοινωνία ἔχω ὁ μόριον κατά σύμφυσις , ἤ προσάρτησις , ἤ παράθεσις , ἤ ὁ εἰς ἀσφάλεια παρασκευή .