galenus.de-usu-partium 1.13
Πρὸς δὴ τοῦτο ἡ φύσις ἀντεμηχανήσατο μὲν τῆς σαρκὸς γένεσιν , ἣν τοῖς μὲν ἐκτὸς μέρεσι τῶν ὀστῶν ἐπιτρέφειν οὐκ ἐδεῖτο , περιττὸν γὰρ οὕτως ἄχθος ἦν , τοῖς δ’ ἐντὸς ἅπασιν ὑπέθρεψεν , ἵν’ , ὅταν δέῃ τι περιλαβεῖν κυκλοτερῶς , μαλακὴ τὴν σύστασιν ὑπάρχουσα καὶ πρᾴως εἴκουσα τοῖς ὁμιλοῦσιν ἐπανορθῶται τὴν τῶν ὀστῶν εὐθύτητα . καὶ διὰ τοῦτο ἐν αὐτοῖς μὲν τοῖς ἄρθροις ὀλιγίστην , πλείστην δ’ ἐν τοῖς μεταξὺ τῶν ἄρθρων ἐποίησεν . οὐδὲ γὰρ ἐδεῖτό τι τῶν ἄρθρων τῆς ὁμοίας τοῖς ὀστοῖς ἐπικουρίας , ﻿ κάμπτεσθαι πεφυκὸς , καὶ πρὸς τῷ μηδὲν αὐτοῖς χρήσιμον παρέχειν ἐμποδὼν ἐγίνετο τῇ κινήσει , τό μέν τι βαρύνουσα περιττῶς , τὸ δέ που καὶ τῆς ἐντὸς εὐρυχωρίας ἀποκλείουσα . διὰ ταῦτα μὲν δὴ τὴν τῆς σαρκὸς γένεσιν ἡ φύσις ἐκτὸς μὲν τῶν δακτύλων οὐδ’ ὅλως , ἐντὸς δὲ πλείστην μὲν τοῖς μεταξὺ τῶν ἄρθρων , ἐλαχίστην δ’ ἐπ’ αὐτοῖς τοῖς ἄρθροις εἰργάσατο . προσέφυσε δ’ ἤδη κᾀν τοῖς πλαγίοις τῶν δακτύλων αὐτῆς τοσοῦτον , ὅσον ἔμελλεν ἀναπληρώσειν αὐτῶν τὰς μεταξὺ χώρας τὰς κενὰς , ἵνα κᾀνταῦθα ἡ χεὶρ μὴ μόνον ὡς πολυσχιδὲς ὄργανον , ἀλλ’ ὡς καὶ παντάπασιν ἄσχιστον ἐνεργεῖν δύνηται . συναχθέντων γὰρ πρὸς ἀλλήλους τῶν δακτύλων , οὕτως ἡ μεταξὺ χώρα πᾶσα σφίγγεται πρὸς τῆς σαρκὸς , ὥστ’ , εἰ καὶ τι τῶν ὑγρῶν σωμάτων ἐθέλοις κατέχειν , ὑπτίαν ἐργασάμενος τὴν χεῖρα , μὴ ἐᾷν ἐκρυῆναι . ταῦτ’ οὖν τοιαῦτα καὶ τοσαῦτα πρὸς τῆς σαρκὸς ἀγαθὰ τῇ χειρὶ , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι μαλάττειν καὶ τρίβειν , ὅσα συμμέτρως μαλακῶν τῶν μαλαττόντων τε καὶ τριβόντων ὀργάνων δεῖται · πολλὰ δὲ κατὰ πάσας τὰς τέχνας ἐστὶ τοιαῦτα . ἴδιαι μὲν οὖν αὗται χρεῖαι τῆς ἐν τῇ χειρὶ σαρκός . αἱ δὲ κοιναὶ ( καὶ γὰρ τούτων οὐδὲν ἧττον ἀπολαύει ) διὰ τῆς τοῦ γράφοντος αὐτὰς εἰρήσονται λέξεως . φησὶ δὲ Πλάτων ἐν Τιμαίῳ · Τὴν δὲ σάρκα προβολὴν μὲν καυμάτων , πρόβλημα δὲ χειμώνων , ἔτι δὲ πτωμάτων , οἷον τὰ πιλητὰ ἔσεσθαι κτήματα , σώμασι μαλακῶς καὶ πρᾴως ὑπείκουσαν · θερμὴν δὲ νοτίδα ἐντὸς ἑαυτῆς ἔχουσαν , θέρους μὲν ἀνιδροῦσάν τε καὶ νοτιζομένην , ἔξωθεν ψύχος καθ’ ἅπαν τὸ σῶμα παρέξειν οἰκεῖον , χειμῶνος δ’ ἔμπαλιν αὐτῷ τῷ πυρὶ τὸν προσφερόμενον ἔξωθεν καὶ περιϊστάμενον πάγον ἀμύνεσθαι μετρίως . ὅτι μὲν οὖν οἷον πρόβλημά τι τοῖς πιλητοῖς κτήμασιν ὁμοιότατον ἡ σάρξ ἐστιν , οὐ δεῖται λόγων . φαίνεται δὲ ὁμοίως , καὶ ὅτι θερμὴν ἐντὸς ἑαυτῆς ἔχει τὴν ἐκ τοῦ αἵματος ἰκμάδα . ὅτι δὲ ἅπασα θερμὴ συμμέτρως νοτὶς , οἵα περ ἡ τῆς σαρκός ἐστιν , ἀρήγει κατ’ ἴσον ταῖς ἀμετρίαις ἀμφοτέραις κρύους θ’ ἅμα καὶ θάλπους , οὐχ ὁμοίως οἱ πολλοὶ συγχωροῦσιν · ἀλλ’ εἰ πρῶτον μὲν αὐτοὺς τῆς τῶν βαλανείων ὑπομνήσομεν δυνάμεως , ἔπειτα δὲ καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν τοῦ πράγματος ἐξηγησόμεθα , τάχ’ ἂν πεισθεῖεν . οὔτ’ οὖν ἐμψύχειν ἱκανώτερον τοὺς θάλπει σφοδρῷ συσχεθέντας , οὔτε θερμαίνειν ἑτοιμότερον τοὺς μεγάλῳ κρύει καταπονηθέντας εὕροις ἄν τι βαλανείου · ὑγρὸν γὰρ ὂν τῇ φύσει καὶ συμμέτρως θερμὸν , τῇ μὲν ὑγρότητι τὴν ἐκ τοῦ θάλπους τέγγει ξηρότητα , τῇ δ’ αὖ θερμότητι τὴν ἐκ τοῦ κρύους ἰᾶται ψύξιν . ἀλλὰ περὶ μὲν σαρκῶν ἀρκεῖ καὶ ταῦτα .
Lemmas: πρός δή οὗτος ὁ φύσις ἀντιμηχανάομαι μέν ὁ σάρξ γένεσις , ὅς ὁ μέν ἐκτός μέρος ὁ ὀστέον ἐπιτρέφω οὐ δέω , περισσός γάρ οὕτως ἄχθος εἰμί , ὁ δέ ἐντός ἅπας ὑποτρέφω , ἵνα , ὅταν δέω τις περιλαμβάνω κυκλοτερής , μαλακός ὁ σύστασις ὑπάρχω καί πρᾶος εἴκω ὁ ὁμιλέω ἐπανορθόω ὁ ὁ ὀστέον εὐθύτης . καί διά οὗτος ἐν αὐτός μέν ὁ ἄρθρον ὀλίγιστος , πολύς δέ ἐν ὁ μεταξύ ὁ ἄρθρον ποιέω . οὐδέ γάρ δέω τις ὁ ἄρθρον ὁ ὅμοιος ὁ ὀστέον ἐπικουρία , ﻿ κάμπτω φύω , καί πρός ὁ μηδείς αὐτός χρήσιμος παρέχω ἐμποδών γίγνομαι ὁ κίνησις , ὁ μέν τις βαρύνω περισσός , ὁ δέ που καί ὁ ἐντός εὐρυχωρία ἀποκλείω . διά οὗτος μέν δή ὁ ὁ σάρξ γένεσις ὁ φύσις ἐκτός μέν ὁ δάκτυλος οὐδέ ὅλος , ἐντός δέ πολύς μέν ὁ μεταξύ ὁ ἄρθρον , ἐλαχύς δέ ἐπί αὐτός ὁ ἄρθρον ἐργάζομαι . προσφύω δέ ἤδη εἰͅν ὁ πλάγιος ὁ δάκτυλος αὐτός τοσοῦτος , ὅσος μέλλω ἀναπληρόω αὐτός ὁ μεταξύ χώρα ὁ κενός , ἵνα ᾀνταῦθη ὁ χείρ μή μόνος ὡς πολύσχιστος ὄργανον , ἀλλά ὡς καί παντάπασι ἄσχιστος ἐνεργέω δύναμαι . συνάγω γάρ πρός ἀλλήλων ὁ δάκτυλος , οὕτως ὁ μεταξύ χώρα πᾶς σφίγγω πρός ὁ σάρξ , ὥστε , εἰ καί τις ὁ ὑγρός σῶμα ἐθέλω κατέχω , ὕπτιος ἐργάζομαι ὁ χείρ , μή ἐάω ἐκρέω . οὗτος οὖν τοιοῦτος καί τοσοῦτος πρός ὁ σάρξ ἀγαθός ὁ χείρ , καί πρός οὗτος ἔτι μαλάσσω καί τρίβω , ὅσος σύμμετρος μαλακός ὁ μαλάσσω τε καί τρίβω ὄργανον δέω · πολύς δέ κατά πᾶς ὁ τέχνη εἰμί τοιοῦτος . ἴδιος μέν οὖν οὗτος χρεία ὁ ἐν ὁ χείρ σάρξ . ὁ δέ κοινός ( καί γάρ οὗτος οὐδείς ἥσσων ἀπολαύω ) διά ὁ ὁ γράφω αὐτός λέγω λέξις . φημί δέ Πλάτων ἐν Τίμαιος · ὁ δέ σάρξ προβολή μέν καῦμα , πρόβλημα δέ χειμών , ἔτι δέ πτῶμα , οἷος ὁ πιλητός εἰμί κτῆμα , σῶμα μαλακός καί πρᾶος ὑπείκω · θερμός δέ νοτίς ἐντός ἑαυτοῦ ἔχω , θέρος μέν ἀνιδρόω τε καί νοτίζω , ἔξωθεν ψῦχος κατά ἅπας ὁ σῶμα παρέχω οἰκεῖος , χειμών δέ ἔμπαλιν αὐτός ὁ πῦρ ὁ προσφέρω ἔξωθεν καί περιίστημι πάγος ἀμύνω μέτριος . ὅτι μέν οὖν οἷος πρόβλημα τις ὁ πιλητός κτῆμα ὅμοιος ὁ σάρξ εἰμί , οὐ δέω λόγος . φαίνω δέ ὅμοιος , καί ὅτι θερμός ἐντός ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἐκ ὁ αἷμα ἰκμάς . ὅτι δέ ἅπας θερμός σύμμετρος νοτίς , οἷος περ ὁ ὁ σάρξ εἰμί , ἀρήγω κατά ἴσος ὁ ἀμετρία ἀμφότερος κρύος τε ἅμα καί θάλπος , οὐ ὅμοιος ὁ πολύς συγχωρέω · ἀλλά εἰ πρῶτος μέν αὐτός ὁ ὁ βαλανεῖον ὑπομιμνῄσκω δύναμις , ἔπειτα δέ καί ὁ φύσις αὐτός ὁ πρᾶγμα ἐξηγέομαι , τάχα ἄν πείθω . οὔτε οὖν ἐμψύχω ἱκανός ὁ θάλπος σφοδρός συνέχω , οὔτε θερμαίνω ἑτοῖμος ὁ μέγας κρύος καταπονέω εὑρίσκω ἄν τις βαλανεῖον · ὑγρός γάρ εἰμί ὁ φύσις καί σύμμετρος θερμός , ὁ μέν ὑγρότης ὁ ἐκ ὁ θάλπος τέγγω ξηρότης , ὁ δέ αὖ θερμότης ὁ ἐκ ὁ κρύος ἰάομαι ψῦξις . ἀλλά περί μέν σάρξ ἀρκέω καί οὗτος .