galenus.de-usu-partium 3.13
Τὰ δὲ τῆς κνήμης , ὅσα μὲν κᾀνταῦθα περί τε θέσεις καὶ σχέσεις καὶ μεγέθη καὶ σμικρότητας καὶ τὸν ὅλον ἀριθμὸν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν καὶ νεύρων , οὐ χρὴ νῦν ἀκούειν ποθεῖν · ὅσα δὲ περὶ μυῶν τῶν κατ’ αὐτὴν ἢ πλήθους ἢ θέσεως ἢ τῆς ἐν μεγέθει τε καὶ σμικρότητι διαφορᾶς , ὀλίγον ἔμπροσθεν εἴρηται πάντα . λοιπόν γ’ ἂν εἴη καὶ καίριον ἐξηγήσασθαι τῶν ὀστῶν ἑκατέρων τὴν φύσιν ἅπασαν . ὀνομάζεται δὲ τὸ μὲν μεῖζον ὁμωνύμως τῷ κώλῳ παντὶ κνήμη , θάτερον δὲ περόνη . λεπτὸν ἱκανῶς τοῦτο καὶ πολὺ τῆς κνήμης ἀπολειπόμενον ἔξωθεν αὐτῇ παρατέτακται , χρείαν τῷ ζώῳ παρέχον , διττὴν μὲν τὴν πρώτην τε καὶ ἀναγκαίαν , ἐξ ἐπιμέτρου δὲ , ὡς ἂν εἴποι τις , τριττήν . ἡ μὲν δὴ πρώτη χρεία τοιάδε ἐστί · τῆς πρὸς τὸν ἀστράγαλον διαρθρώσεως , ἣν ἐκτείνειν τε καὶ κάμπτειν ἐλέγομεν τὸν πόδα , ἕτερον μέρος ἥμισυ τὸ ἐκτὸς αὕτη σχεδὸν ἅπαν ἐργάζεται , καθάπερ ἡ κνήμη τὸ ἔνδον . ἑτέρα δὲ χρεία περόνης ἥδε · καθ’ ἃ μάλιστα ῥᾳδίως ἔμελλεν ὑπὸ τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων ἀδικηθήσεσθαι πάντα τὰ κατὰ τὴν κνήμην ἀγγεῖά τε καὶ οἱ μύες , ἐνταῦθα περιβέβληται . ἡ δὲ δὴ τρίτη χρεία · κατὰ τὴν ἔξω κεφαλὴν , ἣν ἡ κνήμη τοῦ μηροῦ βαστάζει , κατὰ ταῦθ’ ὑπερηρεισμένη πρὸς ἀσφάλειάν τε ἅμα καὶ ἕδραν οὐ μικρὰ συντελεῖ . εἰ δέ τις οὐδὲν δεῖσθαι τῆς περόνης τὸ σκέλος νομίζει , δυναμένης γε τῆς κνήμης , ὡς ἄνω κατὰ γόνυ μόνη διαρθροῦται πρὸς μηρὸν , οὕτω καὶ κάτω διαρθροῦσθαι πρὸς ἀστράγαλον , οὐκ αἰσθάνεται μεγάλην εἰς τοσοῦτον ἀξιῶν ὑπάρχειν αὐτὴν , ὡς μηδὲν ὑπολείπεσθαι μηροῦ . τοῦτο δὲ λιθίνῳ μέν τινι καὶ ξυλίνῳ ζώῳ γενέσθαι δυνατόν τέ ἐστι καὶ πρὸς τῷ μηδὲν βλάπτειν ἀσφαλέστερον , οἶμαι , βαστάζειν τὰ ὑπερκείμενα , καθάπερ εἰ καὶ τὸν πόδα τις μὴ τοιοῦτον , οἷος νῦν ἐστιν , ἀλλὰ πολλῷ ποιήσει μείζονα · ζώῳ δὲ ἀληθινῷ , μέλλοντι διὰ τῶν ἄνω κινήσειν τὰ κάτω , παντάπασιν ἄτοπος ἡ τοιαύτη διάθεσις · ἰσχυρότερα γὰρ εἶναι χρὴ καὶ μείζω τά κινήσοντα τῶν κινηθησομένων . καλῶς οὖν ἡ φύσις ἔξωθεν τῇ κνήμῃ παρατείνασα τὴν περόνην , ἅμα μὲν πρόβλημά τι τοῦτο τοῖς τε μυσὶ καὶ τοῖς ἀγγείοις ἐδημιούργησεν , ἅμα δ’ ἐν τῇ μεταξὺ χώρᾳ πολλοὺς τῶν μυῶν κατέθετο , δι’ ὧν ἔμελλεν ὁ ποὺς κινηθήσεσθαι . μέγα δ’ ὀστοῦν ἓν εἴπερ ἐποίησεν ἐνταυθοῖ μόνον , ἔξωθεν ἂν αὐτῷ τὰ ἀγγεῖα καὶ τοὺς μῦς ἀφρουρήτους περιέβαλε , καὶ δὴ πᾶν οὕτω παχὺ καὶ δύσφορον ἀπειργάσατο τὸ κῶλον . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτ’ ἔστιν ﻿ εἰπεῖν , ὡς ἄνωθεν μὲν αὐτῷ καὶ κάτωθεν ἐπιφύσεις ἐργάζεσθαι βέλτιον ἦν , αἷς διαρθρωθήσεται τοῖς περικειμένοις , αὐτὸ δὲ τὸ καθ’ ὅλην τὴν κνήμην ἰσχνὸν ὀστοῦν ποιήσασθαι · ἐσχάτως γὰρ ἂν εὐπαθεῖς ἦσαν αἱ ἀποφύσεις αὐτῆς , καὶ μάλιστα αἱ κατὰ τὸν ἀστράγαλον , ἐπὶ πλεῖστον ὑπερεκπίπτουσαι τοῦ παντὸς ὀστοῦ τῆς εὐθύτητος . ἆρ’ οὖν οὐ δίκαιον κᾀνταῦθα θαυμάζειν τὴν πρόνοιαν τοῦ δημιουργοῦ , πρὸς ἀμφοτέρας τὰς χρείας , καίτοι γ’ ἐναντίας οὔσας , ἀκριβῶς ἁρμόττοντα καὶ ὁμολογοῦντα ἀλλήλοις ἐργασαμένου τὰ τοῦ παντὸς κώλου μόρια ; διότι μὲν γὰρ βαστάζεσθαι τὸ ὑπερκείμενον ἐχρῆν ὑπὸ τοῦ κάτωθεν , ἰσχυρότερον τε . ἅμα καὶ μεῖζον εὔλογον ἦν εἶναι τὸ ὑποτεταγμένον , ὡς ἐπὶ κιόνων ἔχει καὶ τειχῶν καὶ οἰκιῶν καὶ πύργων καὶ πάντων τῶν ἀψύχων · ὅτι δὲ κινεῖν μὲν ἔδει τὸ ὑπερκείμενον , κινεῖσθαι δ’ ὑπ’ αὐτοῦ τὸ κατώτερον , μεῖζον αὖ πάλιν καὶ ἰσχυρότερον εὔλογον ἦν εἶναι τὸ ἄνωθεν , ὡς ἐπί τε βραχίονος ἔχει καὶ πήχεως καὶ ἄκρας χειρός . ὥστ’ , ἐπεὶ καὶ τῇ κνήμῃ πρὸς μὲν τὸ καλῶς ὀχεῖν τὸν μηρὸν ἄμεινον ἦν γεγονέναι μείζονα , πρὸς δὲ τὸ κινεῖσθαι ῥᾳδίως ἐλάττονα , καὶ ἦν ἀναγκαῖον ἑλέσθαι θάτερον , ἀμφοῖν ἅμα συνελθεῖν ἀδυνατούντων , εὔλογον δήπουθεν ἐκλέξασθαι μὲν τὸ χρησιμώτατον , ἀμελῆσαι δὲ μὴ θατέρου παντάπασιν . ἀλλ’ ἐν ὀργάνοις ἕνεκα βαδίσεως γεγονόσιν ἡ πρὸς τὴν κίνησιν ἑτοιμοτέρα κατασκευὴ μακρῷ χρηστοτέρα τῆς εἰς ἀσφάλειαν ἕδρας ἐπιτηδείου . ταῦτ’ ἄρα μικροτέραν μὲν ἐποίησε τοῦ μηροῦ τὴν κνήμην , οὐ μὴν εἰς τοσοῦτόν γε ἀπολειπομένην , ὡς μηδὲ βαστάζειν ἀσφαλῶς ἔτι δύνασθαι αὐτόν . καί σοι κᾀνταῦθα πρῶτον μὲν ἀναμνηστέον τῆς κατ’ ἀρχὰς ῥηθείσης μεθόδου , καθ’ ἣν ἐλέγομεν ἑκάστου τῶν μορίων τὴν χρείαν εἰς τὴν ἐνέργειαν ἀναφέρεσθαι χρῆναι τοῦ σύμπαντος ὀργάνου · δεύτερον δὲ , ὡς , εἰ πάντα ὑπαλλάττοντες αὐτῶν τῷ λόγῳ μήτε θέσιν εὑρίσκοιμεν ἑτέραν τῆς νῦν οὔσης βελτίω , μήτε σχῆμα , μήτε μέγεθος , μήτε πλοκὴν , μήθ’ ὅλως τι τῶν ἄλλων , ἃ τοῖς σώμασιν ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει , τελεωτάτην ἀποφαίνεσθαι δεῖ καὶ πάντη κατωρθωμένην τὴν νῦν αὐτῆς οὖσαν κατασκευήν .
Lemmas: ὁ δέ ὁ κνήμη , ὅσος μέν ᾀνταῦθη περί τε θέσις καί σχέσις καί μέγεθος καί μικρότης καί ὁ ὅλος ἀριθμός ἀρτηρία καί φλέψ καί νεῦρον , οὐ χρή νῦν ἀκούω ποθέω · ὅσος δέ περί μῦς ὁ κατά αὐτός ἤ πλῆθος ἤ θέσις ἤ ὁ ἐν μέγεθος τε καί μικρότης διαφορά , ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω πᾶς . λοιπός γε ἄν εἰμί καί καίριος ἐξηγέομαι ὁ ὀστέον ἑκάτερος ὁ φύσις ἅπας . ὀνομάζω δέ ὁ μέν μέγας ὁμώνυμος ὁ κῶλον πᾶς κνήμη , ἕτερος δέ περόνη . λεπτός ἱκανός οὗτος καί πολύς ὁ κνήμη ἀπολείπω ἔξωθεν αὐτός παρατάσσω , χρεία ὁ ζῷον παρέχω , δισσός μέν ὁ πρῶτος τε καί ἀναγκαῖος , ἐκ ἐπίμετρον δέ , ὡς ἄν λέγω τις , τρισσός . ὁ μέν δή πρῶτος χρεία τοιόσδε εἰμί · ὁ πρός ὁ ἀστράγαλος διάρθρωσις , ὅς ἐκτείνω τε καί κάμπτω λέγω ὁ πούς , ἕτερος μέρος ἥμισυς ὁ ἐκτός οὗτος σχεδόν ἅπας ἐργάζομαι , καθά ὁ κνήμη ὁ ἔνδον . ἕτερος δέ χρεία περόνη ὅδε · κατά ὅς μάλα ῥᾴδιος μέλλω ὑπό ὁ ἔξωθεν προσπίπτω ἀδικέω πᾶς ὁ κατά ὁ κνήμη ἀγγεῖον τε καί ὁ μῦς , ἐνταῦθα περιβάλλω . ὁ δέ δή τρίτος χρεία · κατά ὁ ἔξω κεφαλή , ὅς ὁ κνήμη ὁ μηρός βαστάζω , κατά οὗτος ὑπερείδω πρός ἀσφάλεια τε ἅμα καί ἕδρα οὐ μικρός συντελέω . εἰ δέ τις οὐδείς δέω ὁ περόνη ὁ σκέλος νομίζω , δύναμαι γε ὁ κνήμη , ὡς ἄνω κατά γόνυ μόνος διαρθρόω πρός μηρός , οὕτως καί κάτω διαρθρόω πρός ἀστράγαλος , οὐ αἰσθάνομαι μέγας εἰς τοσοῦτος ἀξιόω ὑπάρχω αὐτός , ὡς μηδείς ὑπολείπω μηρός . οὗτος δέ λίθινος μέν τις καί ξύλινος ζῷον γίγνομαι δυνατός τε εἰμί καί πρός ὁ μηδείς βλάπτω ἀσφαλής , οἴομαι , βαστάζω ὁ ὑπέρκειμαι , καθά εἰ καί ὁ πούς τις μή τοιοῦτος , οἷος νῦν εἰμί , ἀλλά πολύς ποιέω μέγας · ζῷον δέ ἀληθινός , μέλλω διά ὁ ἄνω κινέω ὁ κάτω , παντάπασι ἄτοπος ὁ τοιοῦτος διάθεσις · ἰσχυρός γάρ εἰμί χρή καί μέγας ὁ κινέω ὁ κινέω . καλός οὖν ὁ φύσις ἔξωθεν ὁ κνήμη παρατείνω ὁ περόνη , ἅμα μέν πρόβλημα τις οὗτος ὁ τε μῦς καί ὁ ἀγγεῖον δημιουργέω , ἅμα δέ ἐν ὁ μεταξύ χώρα πολύς ὁ μῦς κατατίθημι , διά ὅς μέλλω ὁ πούς κινέω . μέγας δέ ὀστέον εἷς εἴπερ ποιέω ἐνταυθοῖ μόνος , ἔξωθεν ἄν αὐτός ὁ ἀγγεῖον καί ὁ μῦς ἀφρούρητος περιβάλλω , καί δή πᾶς οὕτως παχύς καί δύσφορος ἀπεργάζομαι ὁ κῶλον . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος εἰμί ﻿ λέγω , ὡς ἄνωθεν μέν αὐτός καί κάτωθεν ἐπίφυσις ἐργάζομαι ἀγαθός εἰμί , ὅς διαρθρόω ὁ περίκειμαι , αὐτός δέ ὁ κατά ὅλος ὁ κνήμη ἰσχνός ὀστέον ποιέω · ἔσχατος γάρ ἄν εὐπαθής εἰμί ὁ ἀπόφυσις αὐτός , καί μάλα ὁ κατά ὁ ἀστράγαλος , ἐπί πολύς ὑπερεκπίπτω ὁ πᾶς ὀστέον ὁ εὐθύτης . ἆρα οὖν οὐ δίκαιος ᾀνταῦθη θαυμάζω ὁ πρόνοια ὁ δημιουργός , πρός ἀμφότερος ὁ χρεία , καίτοι γε ἐναντίος εἰμί , ἀκριβής ἁρμόζω καί ὁμολογέω ἀλλήλων ἐργάζομαι ὁ ὁ πᾶς κῶλον μόριον ; διότι μέν γάρ βαστάζω ὁ ὑπέρκειμαι χρή ὑπό ὁ κάτωθεν , ἰσχυρός τε . ἅμα καί μέγας εὔλογος εἰμί εἰμί ὁ ὑποτάσσω , ὡς ἐπί κίων ἔχω καί τεῖχος καί οἰκία καί πύργος καί πᾶς ὁ ἄψυχος · ὅτι δέ κινέω μέν δέω ὁ ὑπέρκειμαι , κινέω δέ ὑπό αὐτός ὁ κατώτερος , μέγας αὖ πάλιν καί ἰσχυρός εὔλογος εἰμί εἰμί ὁ ἄνωθεν , ὡς ἐπί τε βραχίων ἔχω καί πῆχυς καί ἄκρος χείρ . ὥστε , ἐπεί καί ὁ κνήμη πρός μέν ὁ καλός ὀχέω ὁ μηρός ἀγαθός εἰμί γίγνομαι μέγας , πρός δέ ὁ κινέω ῥᾴδιος ἐλαχύς , καί εἰμί ἀναγκαῖος αἱρέω ἕτερος , ἄμφω ἅμα συνέρχομαι ἀδυνατέω , εὔλογος δήπουθεν ἐκλέγω μέν ὁ χρήσιμος , ἀμελέω δέ μή ἕτερος παντάπασι . ἀλλά ἐν ὄργανον ἕνεκα βάδισις γίγνομαι ὁ πρός ὁ κίνησις ἑτοῖμος κατασκευή μακρός χρηστός ὁ εἰς ἀσφάλεια ἕδρα ἐπιτήδειος . οὗτος ἄρα μικρός μέν ποιέω ὁ μηρός ὁ κνήμη , οὐ μήν εἰς τοσοῦτος γε ἀπολείπω , ὡς μηδέ βαστάζω ἀσφαλής ἔτι δύναμαι αὐτός . καί σύ ᾀνταῦθη πρῶτος μέν ἀναμνηστέον ὁ κατά ἀρχή λέγω μέθοδος , κατά ὅς λέγω ἕκαστος ὁ μόριον ὁ χρεία εἰς ὁ ἐνέργεια ἀναφέρω χρή ὁ σύμπας ὄργανον · δεύτερος δέ , ὡς , εἰ πᾶς ὑπαλλάσσω αὐτός ὁ λόγος μήτε θέσις εὑρίσκω ἕτερος ὁ νῦν εἰμί ἀγαθός , μήτε σχῆμα , μήτε μέγεθος , μήτε πλοκή , μήτε ὅλος τις ὁ ἄλλος , ὅς ὁ σῶμα ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω , τέλειος ἀποφαίνω δέω καί πάντῃ κατορθόω ὁ νῦν αὐτός εἰμί κατασκευή .