galenus.de-usu-partium 14.5
Ἆρ’ οὖν ταῦτα πάντα περί τε τοὺς τιτθοὺς γίνεται καὶ τὰς μήτρας , αὐτῶν τῶν ὀργάνων ἃ χρὴ πράττειν εἰδότων ἐκ λογισμοῦ τινος ; ἢ οὕτω μὲν οὐδ’ ὄργανα μείνειαν ἂν , ἀλλὰ λογικὰ γένοιτ’ ἂν ζῶα , καιρὸν καὶ μέτρον κινήσεως ἐπιστάμενα , προστεθείσης δ’ ἀνάγκης τινὸς αὐτοῖς ἐν τῇ κατασκευῇ φυσικῆς , εἰς τὰς εἰρημένας ἀγούσης κινήσεις , αὐτὰ μὲν ὄργανά τε καὶ ζώου μόρια φυλαχθήσεται , τέχνην δὲ θαυμαστὴν ἐνδείξεται τοῦ δημιουργοῦ ; ὥσπερ γὰρ οἱ τὰς τῶν πλανωμένων ἀστέρων περιόδους μιμούμενοι , διά τινων ὀργάνων αὐτοῖς ἀρχὴν κινήσεως ἐνδόντες , αὐτοὶ μὲν ἀπαλλάττονται , τὰ δὲ , ὡς εἰ καὶ παρὼν ἔτυχε καὶ διὰ παντὸς ἐπιστάτης αὐτῶν ὁ δημιουργὸς , οὕτως ἐνεργεῖ , κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον ἕκαστον τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων ἀκολουθίᾳ τέ τινι καὶ διαδοχῇ κινήσεως ἀπὸ τῆς πρώτης ἀρχῆς ἐνεργεῖ , μέχρι παντὸς ﻿ οὐδενὸς ἐπιστάτου δεόμενον . ἡμεῖς δ’ εἰ καὶ μὴ σαφῶς ἐξηγήσασθαι πάντα δυνάμεθα τὰ τῆς φύσεως ἔργα , ( δύσφραστα γὰρ ἱκανῶς ἐστι , ) νοῆσαι γοῦν αὐτὰ πειρατέον ἅπαντα . καὶ πρῶτον μὲν τῆς τῶν τιτθῶν κοινωνίας πρὸς τὰς μήτρας ἐξευρεῖν τὴν αἰτίαν , ἔπειτα δὲ , διὰ τί τὰ μὲν ἄῤῥενα κατὰ τὸ δεξιὸν αὐτῶν κύτος εὑρίσκεται , τὰ δὲ θήλεα κατὰ θάτερον , ἐξηγήσασθαι , καὶ περὶ τῆς τοῦ γάλακτος γενέσεως καὶ τοῦ συναύξεσθαί τε καὶ συμμειοῦσθαι τὰς μήτρας τοῖς τιτθοῖς , καὶ πρὸ τούτων ἁπάντων , οἷον μέν τι τὸ ἄῤῥεν ἐστὶ τὴν φύσιν , οἷον δὲ τὸ θῆλυ . τοῦτο γὰρ ἔμοιγε δοκεῖ τὸ σκέμμα καθόπερ τις ἀρχὴ καὶ πηγὴ γενήσεσθαι τῆς τῶν ἄλλων εὑρέσεως . ὅτι μὲν οὖν ἀτελέστερον τὸ θῆλυ τοῦ ἄῤῥενος , ὀρθῶς ὁ Ἀριστοτέλης ἐγίνωσκεν , οὐ μὴν ἐπὶ τὸ τέλος γ’ ἐξίκετο τοῦ λόγου παντὸς , ἀλλ’ αὐτὴν τὴν κεφαλὴν δοκεῖ μοι παραλιπεῖν , ἣν ἐγὼ νῦν προσθεῖναι πειράσομαι , τὰ μὲν ὑπ’ ἐκείνου τε καλῶς ἀποδεδειγμένα καὶ πρὸς Ἱπποκράτους ἔτι πρότερον ὑποθέσεις τῷ λόγῳ ποιησάμενος , ὅσον δ’ ἐνδεῖ πρὸς τὸ τέλειον , αὐτὸς τοῦτ’ ἐξεργασάμενος .
Lemmas: ἆρα οὖν οὗτος πᾶς περί τε ὁ τιτθός γίγνομαι καί ὁ μήτρα , αὐτός ὁ ὄργανον ὅς χρή πράσσω οἶδα ἐκ λογισμός τις ; ἤ οὕτως μέν οὐδέ ὄργανον μένω ἄν , ἀλλά λογικός γίγνομαι ἄν ζῷον , καιρός καί μέτρον κίνησις ἐπίσταμαι , προστίθημι δέ ἀνάγκη τις αὐτός ἐν ὁ κατασκευή φυσικός , εἰς ὁ λέγω ἄγω κίνησις , αὐτός μέν ὄργανον τε καί ζῷον μόριον φυλάσσω , τέχνη δέ θαυμαστός ἐνδείκνυμι ὁ δημιουργός ; ὥσπερ γάρ ὁ ὁ ὁ πλανάω ἀστήρ περίοδος μιμέομαι , διά τις ὄργανον αὐτός ἀρχή κίνησις ἐνδίδωμι , αὐτός μέν ἀπαλλάσσω , ὁ δέ , ὡς εἰ καί πάρειμι τυγχάνω καί διά πᾶς ἐπιστάτης αὐτός ὁ δημιουργός , οὕτως ἐνεργέω , κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος ἕκαστος ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον ἀκολουθία τε τις καί διαδοχή κίνησις ἀπό ὁ πρῶτος ἀρχή ἐνεργέω , μέχρι πᾶς ﻿ οὐδείς ἐπιστάτης δέω . ἐγώ δέ εἰ καί μή σαφής ἐξηγέομαι πᾶς δύναμαι ὁ ὁ φύσις ἔργον , ( δύσφραστος γάρ ἱκανός εἰμί , ) νοέω γοῦν αὐτός πειράω ἅπας . καί πρῶτος μέν ὁ ὁ τιτθός κοινωνία πρός ὁ μήτρα ἐξευρίσκω ὁ αἰτία , ἔπειτα δέ , διά τίς ὁ μέν ἄρσην κατά ὁ δεξιός αὐτός κύτος εὑρίσκω , ὁ δέ θῆλυς κατά ἕτερος , ἐξηγέομαι , καί περί ὁ ὁ γάλα γένεσις καί ὁ συναυξάνω τε καί συμμειόομαι ὁ μήτρα ὁ τιτθός , καί πρό οὗτος ἅπας , οἷος μέν τις ὁ ἄρσην εἰμί ὁ φύσις , οἷος δέ ὁ θῆλυς . οὗτος γάρ ἐγώ δοκέω ὁ σκέμμα καθό τις ἀρχή καί πηγή γίγνομαι ὁ ὁ ἄλλος εὕρεσις . ὅτι μέν οὖν ἀτελής ὁ θῆλυς ὁ ἄρσην , ὀρθός ὁ Ἀριστοτέλης γιγνώσκω , οὐ μήν ἐπί ὁ τέλος γε ἐξικνέομαι ὁ λόγος πᾶς , ἀλλά αὐτός ὁ κεφαλή δοκέω ἐγώ παραλείπω , ὅς ἐγώ νῦν προστίθημι πειράω , ὁ μέν ὑπό ἐκεῖνος τε καλός ἀποδείκνυμι καί πρός Ἱπποκράτης ἔτι πρότερος ὑπόθεσις ὁ λόγος ποιέω , ὅσος δέ ἐνδέω πρός ὁ τέλειος , αὐτός οὗτος ἐξεργάζομαι .