galenus.de-usu-partium 8.11
Ἀλλ’ ὅτι πάντα τὰ κατὰ τὸ σῶμα νεῦρα τὰ κάτω τῆς κεφαλῆς ἢ ἐκ τῆς παρεγκεφαλίδος , ἢ ἐκ τοῦ νωτιαίου πέφυκε , χρὴ καὶ ταύτην τὴν κοιλίαν ἀξιόλογον εἶναι τὸ μέγεθος , καὶ τὸ προκατειργασμένον ἐν ταῖς προσθίαις ψυχικὸν πνεῦμα μεταλαμβάνειν . ὥστε ἀναγκαῖον ἦν γίνεσθαι τὸν πόρον ἐξ ἐκείνων εἰς ταύτην . ἀτὰρ οὖν καὶ φαίνεται μεγάλη μὲν αὕτη , μέγιστος δὲ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν ἔμπροσθεν κοιλιῶν ἐμβάλλων εἰς αὐτὴν πόρος . καὶ κατὰ τοῦτόν γε μόνον ἡ ἔμφυσίς ἐστι τῇ παρεγκεφαλίδι πρὸς τὸν ἐγκέφαλον . οὕτω γὰρ ἑκατέραν τὴν μοῖραν αὐτοῦ καλεῖν ἔθος ἐστὶ τοῖς περὶ τὸν Ἡρόφιλον , τὴν μὲν ἔμπροσθεν τῷ τοῦ παντὸς ὀνόματι διὰ τὸ μέγεθος · ὄντος γὰρ αὐτοῦ διφυοῦς , ὡς εἴρηται , τῶν μορίων ἑκάτερον πολὺ μεῖζόν ἐστιν ὅλης τῆς παρεγκεφαλίδος · τὴν δ’ ὄπισθεν , ὅτι , τῆς πρώτης φθασάσης τὸ τοῦ παντὸς ὄνομα σφετερίσασθαι , δικαιότερον οὐκέτ’ ἦν εὑρεῖν ἕτερον ὄνομα τῇ παρεγκεφαλίδι τοῦ νῦν ὄντος . ἄλλοι δ’ αὖ τινες οὐχ οὕτως , ἀλλ’ ἐγκρανίδα τε καὶ ἔγκρανον ὀνομάζουσι . καὶ οὐ χρὴ μέμφεσθαι τοῖς ἀνδράσιν , εἰ σαφοῦς ἕνεκα διδασκαλίας ἐποίουν ὄνομά τι , πολλῶν κᾀν τῷ βίῳ παντὶ κατ’ ἐξοχὴν ὠνομασμένων , ἢ μεγέθους , ἢ δυνάμεως , ἢ ἀρετῆς , ἢ ἀξιώματος ἕνεκα . διειργόμενος νῦν ἀπὸ τῆς παρεγκεφαλίδος ὁ ἐγκέφαλος , ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται , τῇ τῆς παχείας μήνιγγος διπλώσει , δεόμενος κᾂν καθ’ ἕν τι συναφθῆναι μέρος ἕνεκα τῆς τοῦ προειρημένου πόρου γενέσεως , εἰς μίαν πρότερον χώραν τὰς κοιλίας ἀμφοτέρας ἐπεράτωσεν · ἣν δὴ τετάρτην ἔνιοι τῶν ἀνατομικῶν ἀριθμοῦσι τοῦ παντὸς ἐγκεφάλου κοιλίαν . εἰσὶ δ’ οἳ σύντρησιν μὲν αὐτὸ τοῦτο καλοῦσι τῶν δύο κοιλιῶν , ἑτέραν δέ τινα χρῆναι νομίζειν οὐκ ἐπιτρέπουσιν . ἐγὼ δὲ , εἴτε κοινὴν ἀμφοτέρων , εἴτε καὶ τρίτην τινὰ παρ’ αὐτὰς ἑτέραν κοιλίαν ἐθέλοι τις ὑπολαμβάνειν αὐτὴν , ἡγοῦμαι μὲν ἐκ τούτων οὔτ’ ὠφελεῖσθαί τι τοῦ λόγου τὴν προκειμένην διέξοδον , οὔτε βλάπτεσθαι · τὴν δ’ αἰτίαν τοῦ συνελθεῖν ἐς ταὐτὸ τὰς προσθίους κοιλίας ἀξιῶ γινώσκειν . ἔστι δ’ αὕτη ἡ τοῦ συνάπτοντος αὐτὰς τῇ παρεγκεφαλίδι τοῦ πόρου γένεσις . ἐκ ταύτης γὰρ ἐκεῖνος ὁρμώμενος τῆς κοιλότητος , ἐκδεχόμενός τε τὸ περιεχόμενον ἐν αὐτῇ πνεῦμα , διαπέμπει τῇ παρεγκεφαλίδι . τὸ δὲ ὑπὲρ τὴν κοινὴν κοιλότητα μόριον ἐγκεφάλου , καθάπερ οἰκίας τις ὄροφος , εἰς κοίλης σφαίρας ἐπιφάνειαν περιαγόμενον , οὐκ ἂν ἀλόγως δόξειεν ὠνομάσθαι καμάριόν τε καὶ ψαλιδοειδὲς , ὅτι καὶ τὰ τοιαῦτα τῶν οἰκοδομημάτων ἔθος ἐστὶ τοῖς ἀρχιτεκτονικοῖς καμάρας τε καὶ ψαλίδας ὀνομάζειν . καὶ οἷς γε τετάρτη τις αὕτη κοιλία νενόμισται , κυριωτάτην εἶναί φασιν αὐτὴν ἁπασῶν τῶν καθ’ ὅλον τὸν ἐγκέφαλον . Ἡρόφιλος μὲν οὐ ταύτην , ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ παρεγκεφαλίδι , κυριωτέραν ἔοικεν ὑπολαμβάνειν . ἡμεῖς δ’ , ἥντινα μὲν ἔχειν χρὴ περὶ τούτων δόξαν , ἐν τοῖς περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων ὑπομνήμασιν αὐτάρκως εἰρήκαμεν · ἐνταυθοῖ δὲ τὰς χρείας μόνας ἀρκεσθησόμεθα διεξιόντες , οὐδὲ ταύτας ἁπάσας μετ’ ἀποδείξεως , ἀλλ’ ὅσαι δόγμασιν ἐν ἐκείνῃ τῇ πραγματείᾳ προαποδεδειγμένοις ἐξ ἀνάγκης ἕπονται , τῶν προηγουμένων μόνων ὑπομνήσαντες δογμάτων , ἐξ ἑτοίμου ληψόμεθα . τὴν δὴ τοῦ ψαλιδοειδοῦς ἐκείνου σώματος χρείαν οὐκ ἄλλην τινὰ , ἢ τὴν τῶν ψαλίδων αὐτῶν τῶν ἐν τοῖς οἰκοδομήμασιν , ὑποληπτέον . ὡς γὰρ κᾀκεῖναι βαστάζειν τὸ ἐπικείμενον ἄχθος ἐπιτηδειότεραι παντὸς ἄλλου σχήματος , οὕτω καὶ τοῦτο τὴν ὑπερκειμένην ἐγκεφάλου μοῖραν ἅπασαν ἀλύπως ὀχεῖ . πάντη τε γὰρ ὁμοιότατον ἑαυτῷ τὸ κυκλοτερές ἐστι , καὶ διὰ τοῦτο πάντων σχημάτων δυσπαθέστερον , καὶ μέντοι καὶ μέγιστον ἁπάντων τῶν ἴσον ἐχόντων περίμετρον . ἔστι δὲ οὐδὲ τοῦτο σμικρὸν ἀγαθὸν ἀγγείοις , καὶ πόροις , καὶ κοιλίαις , καὶ πᾶσιν , ὅσων ἡ γένεσις ἕνεκα τοῦ δέξασθαί τινας οὐσίας · ἄριστα γὰρ ἐν αὐτοῖς , ὅσα πλεῖστον ὑποδέχεται , σμικρότατα τοῖς τοῦ σώματος ὄγκοις ὑπάρχοντα . ὥστε καὶ περὶ τοῦ μεταξὺ πόρου ταύτης ﻿ τε τῆς κοιλίας τῆς ὑποκειμένης τῷ ψαλιδοειδεῖ καὶ τῆς ἐν τῇ παρεγκεφαλίδι τὰς αὐτὰς ἔχοις ἂν λέγειν χρείας τοῦ σχήματος . καὶ γὰρ δυσπαθέστατον καὶ πολυχωρότατον καὶ βαστάζειν ἄχθος ἐπιτηδειότατον τὸ περιφερές . οὕτω δὲ καὶ περὶ πάντων τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα πόρων , καὶ περὶ πασῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν , καὶ περὶ πασῶν κοιλιῶν . ἅπασαι μὲν γάρ εἰσι σφαιροειδεῖς , ἀλλὰ διὰ τὰς ἀποφύσεις τε καὶ ἐπιφύσεις καὶ συναναστομώσεις ἡ μὲν τῆς σφαίρας ἀκρίβεια διαφθείρεται , τὸ περιφερὲς δ’ ἔτι μένει σχῆμα . καὶ εἴ γε τὸ μέσον αὐτὸ κοιλίας ἡστινοσοῦν ἐπισκοποῖς , τίνος ἂν μάλισθ’ εὕροις αὐτὸ σφαιροειδέστερον , ὡς ἂν μήπω νενοθευμένον ταῖς ἀποφύσεσιν , ἀλλ’ ἔτι διασῶζον τὴν γνησίαν τοῦ σχήματος ἰδέαν . οὕτω τοι καὶ αὐτῶν τῶν προσθίων κοιλιῶν ἐὰν ἀφῃρημένην νοήσῃς τήν τε τῆς κοίλης καὶ μέσης χώρας ψαλίδα καὶ τάς γ’ ἐπὶ τὰς ῥῖνας καταφερομένας ἀποφύσεις , ἔτι τε τὰς εἰς τὰ πλάγιά τε ἅμα καὶ κάτω , περὶ ὧν τῆς χρείας αὖθις εἰρήσεται , σφαιροειδὲς ἀκριβῶς εὑρήσεις τὸ λοιπόν . καὶ μὲν δὴ καὶ τῆς ὀπίσω τῆς κατὰ τὴν παρεγκεφαλίδα τὴν τε τοῦ προειρημένου πόρου κατάφυσιν καὶ τὴν εἰς τὸν νωτιαῖον ἔκφυσιν ἂν ἀφέλῃς , ἔσται σοι καὶ αὕτη σφαιροειδής .
Lemmas: ἀλλά ὅτι πᾶς ὁ κατά ὁ σῶμα νεῦρον ὁ κάτω ὁ κεφαλή ἤ ἐκ ὁ παρεγκεφαλίς , ἤ ἐκ ὁ νωτιαῖος φύω , χρή καί οὗτος ὁ κοιλία ἀξιόλογος εἰμί ὁ μέγεθος , καί ὁ προκατεργάζομαι ἐν ὁ πρόσθιος ψυχικός πνεῦμα μεταλαμβάνω . ὥστε ἀναγκαῖος εἰμί γίγνομαι ὁ πόρος ἐκ ἐκεῖνος εἰς οὗτος . ἀτάρ οὖν καί φαίνω μέγας μέν οὗτος , μέγας δέ καί ὁ ἀπό ὁ ἔμπροσθεν κοιλία ἐμβάλλω εἰς αὐτός πόρος . καί κατά οὗτος γε μόνος ὁ ἔμφυσις εἰμί ὁ παρεγκεφαλίς πρός ὁ ἐγκέφαλος . οὕτως γάρ ἑκάτερος ὁ μοῖρα αὐτός καλέω ἔθος εἰμί ὁ περί ὁ Ἡρόφιλος , ὁ μέν ἔμπροσθεν ὁ ὁ πᾶς ὄνομα διά ὁ μέγεθος · εἰμί γάρ αὐτός διφυής , ὡς λέγω , ὁ μόριον ἑκάτερος πολύς μέγας εἰμί ὅλος ὁ παρεγκεφαλίς · ὁ δέ ὄπισθεν , ὅτι , ὁ πρῶτος φθάνω ὁ ὁ πᾶς ὄνομα σφετερίζω , δίκαιος οὐκέτι εἰμί εὑρίσκω ἕτερος ὄνομα ὁ παρεγκεφαλίς ὁ νῦν εἰμί . ἄλλος δέ αὖ τις οὐ οὕτως , ἀλλά ἐγκρανίς τε καί ἐγκραίνω ὀνομάζω . καί οὐ χρή μέμφομαι ὁ ἀνήρ , εἰ σαφής ἕνεκα διδασκαλία ποιέω ὄνομα τις , πολύς εἰͅν ὁ βίος πᾶς κατά ἐξοχή ὀνομάζω , ἤ μέγεθος , ἤ δύναμις , ἤ ἀρετή , ἤ ἀξίωμα ἕνεκα . διείργω νῦν ἀπό ὁ παρεγκεφαλίς ὁ ἐγκέφαλος , ὡς καί πρόσθεν λέγω , ὁ ὁ παχύς μῆνιγξ δίπλωσις , δέω ἔͅν κατά εἷς τις συνάπτω μέρος ἕνεκα ὁ ὁ προλέγω πόρος γένεσις , εἰς εἷς πρότερος χώρα ὁ κοιλία ἀμφότερος περατόω · ὅς δή τέταρτος ἔνιοι ὁ ἀνατομικός ἀριθμέω ὁ πᾶς ἐγκέφαλος κοιλία . εἰμί δέ ὅς σύντρησις μέν αὐτός οὗτος καλέω ὁ δύο κοιλία , ἕτερος δέ τις χρή νομίζω οὐ ἐπιτρέπω . ἐγώ δέ , εἴτε κοινός ἀμφότερος , εἴτε καί τρίτος τις παρά αὐτός ἕτερος κοιλία ἐθέλω τις ὑπολαμβάνω αὐτός , ἡγέομαι μέν ἐκ οὗτος οὔτε ὠφελέω τις ὁ λόγος ὁ πρόκειμαι διέξοδος , οὔτε βλάπτω · ὁ δέ αἰτία ὁ συνέρχομαι εἰς αὐτός ὁ πρόσθιος κοιλία ἀξιόω γιγνώσκω . εἰμί δέ οὗτος ὁ ὁ συνάπτω αὐτός ὁ παρεγκεφαλίς ὁ πόρος γένεσις . ἐκ οὗτος γάρ ἐκεῖνος ὁρμάω ὁ κοιλότης , ἐκδέχομαι τε ὁ περιέχω ἐν αὐτός πνεῦμα , διαπέμπω ὁ παρεγκεφαλίς . ὁ δέ ὑπέρ ὁ κοινός κοιλότης μόριον ἐγκέφαλος , καθά οἰκία τις ὄροφος , εἰς κοῖλος σφαῖρα ἐπιφάνεια περιάγω , οὐ ἄν ἄλογος δοκέω ὀνομάζω καμάριον τε καί ψαλιδοειδής , ὅτι καί ὁ τοιοῦτος ὁ οἰκοδόμημα ἔθος εἰμί ὁ ἀρχιτεκτονικός καμάρα τε καί ψαλίς ὀνομάζω . καί ὅς γε τέταρτος τις οὗτος κοιλία νομίζω , κύριος εἰμί φημί αὐτός ἅπας ὁ κατά ὅλος ὁ ἐγκέφαλος . Ἡρόφιλος μέν οὐ οὗτος , ἀλλά ὁ ἐν ὁ παρεγκεφαλίς , κύριος ἔοικα ὑπολαμβάνω . ἐγώ δέ , ὅστις μέν ἔχω χρή περί οὗτος δόξα , ἐν ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα ὑπόμνημα αὔταρκος λέγω · ἐνταυθοῖ δέ ὁ χρεία μόνος ἀρκέω διεξέρχομαι , οὐδέ οὗτος ἅπας μετά ἀπόδειξις , ἀλλά ὅσος δόγμα ἐν ἐκεῖνος ὁ πραγματεία προαποδείκνυμι ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι , ὁ προηγέομαι μόνος ὑπομιμνῄσκω δόγμα , ἐκ ἑτοῖμος λαμβάνω . ὁ δή ὁ ψαλιδοειδής ἐκεῖνος σῶμα χρεία οὐ ἄλλος τις , ἤ ὁ ὁ ψαλίς αὐτός ὁ ἐν ὁ οἰκοδόμημα , ὑπολαμβάνω . ὡς γάρ κᾁκεῖνας βαστάζω ὁ ἐπίκειμαι ἄχθος ἐπιτήδειος πᾶς ἄλλος σχῆμα , οὕτως καί οὗτος ὁ ὑπέρκειμαι ἐγκέφαλος μοῖρα ἅπας ἄλυπος ὀχέω . πάντῃ τε γάρ ὅμοιος ἑαυτοῦ ὁ κυκλοτερής εἰμί , καί διά οὗτος πᾶς σχῆμα δυσπαθής , καί μέντοι καί μέγας ἅπας ὁ ἴσος ἔχω περίμετρον . εἰμί δέ οὐδέ οὗτος μικρός ἀγαθός ἀγγεῖον , καί πόρος , καί κοιλία , καί πᾶς , ὅσος ὁ γένεσις ἕνεκα ὁ δέχομαι τις οὐσία · ἀγαθός γάρ ἐν αὐτός , ὅσος πολύς ὑποδέχομαι , μικρός ὁ ὁ σῶμα ὄγκος ὑπάρχω . ὥστε καί περί ὁ μεταξύ πόρος οὗτος ﻿ τε ὁ κοιλία ὁ ὑπόκειμαι ὁ ψαλιδοειδής καί ὁ ἐν ὁ παρεγκεφαλίς ὁ αὐτός ἔχω ἄν λέγω χρεία ὁ σχῆμα . καί γάρ δυσπαθής καί πολύχωρος καί βαστάζω ἄχθος ἐπιτήδειος ὁ περιφερής . οὕτως δέ καί περί πᾶς ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα πόρος , καί περί πᾶς ἀρτηρία τε καί φλέψ , καί περί πᾶς κοιλία . ἅπας μέν γάρ εἰμί σφαιροειδής , ἀλλά διά ὁ ἀπόφυσις τε καί ἐπίφυσις καί συναναστομόω ὁ μέν ὁ σφαῖρα ἀκρίβεια διαφθείρω , ὁ περιφερής δέ ἔτι μένω σχῆμα . καί εἰ γε ὁ μέσος αὐτός κοιλία ὅστις ἐπισκοπέω , τίς ἄν μάλα εὑρίσκω αὐτός σφαιροειδής , ὡς ἄν μήπω νοθεύω ὁ ἀπόφυσις , ἀλλά ἔτι διασῴζω ὁ γνήσιος ὁ σχῆμα ἰδέα . οὕτως τοι καί αὐτός ὁ πρόσθιος κοιλία ἐάν ἀφαιρέω νοέω ὁ τε ὁ κοῖλος καί μέσος χώρα ψαλίς καί ὁ γε ἐπί ὁ ῥίς καταφέρω ἀπόφυσις , ἔτι τε ὁ εἰς ὁ πλάγιος τε ἅμα καί κάτω , περί ὅς ὁ χρεία αὖθις λέγω , σφαιροειδής ἀκριβής εὑρίσκω ὁ λοιπός . καί μέν δή καί ὁ ὀπίσω ὁ κατά ὁ παρεγκεφαλίς ὁ τε ὁ προλέγω πόρος κατάφυσις καί ὁ εἰς ὁ νωτιαῖος ἔκφυσις ἐάν ἀφαιρέω , εἰμί σύ καί οὗτος σφαιροειδής .