galenus.de-usu-partium 11.12
Ἠρξάμην μὲν οὖν ἀπὸ τῶν κροταφιτῶν μυῶν , ὡς ἐφεξῆς ἐρῶ τι περί τε μετώπου καὶ ὤτων , ἐπειδὴ ταῦθ’ ὑπελείπετο τῶν κατὰ τὴν κεφαλὴν μορίων . ὁ δὲ λόγος ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων ἀκολουθίας ἀγόμενος ἑξῆς μὲν τοῖς κροταφίταις τῶν ἄλλων τῆς κάτω γένυος ἐμνημόνευσε μυῶν , ἔπειτα δὲ καὶ περὶ τοῦ στόματος καὶ τῶν κατ’ αὐτὸ διῆλθε μερῶν . ἐπάνεισιν οὖν αὖθις ἐπὶ τὰ λείποντα , περὶ μὲν τῶν ὤτων τε καὶ τῶν τῆς ῥινὸς πτερυγίων ( οὕτω δὲ αὐτῆς ὀνομάζεται τὰ κάτω πέρατα κινούμενα ) κοινὴν ποιούμενος τὴν διδασκαλίαν , συνάπτω δ’ αὐτῇ τὴν ἰδέαν καὶ τούτων οὔπω λελεγμένων . ὅτι μὲν οὖν , ὅσα προπετῆ καὶ γυμνὰ μόρια καὶ τοῖς ἔξωθεν ἐμπίπτουσιν ἐκκείμενα , τοιαύτης οὐσίας ἔχρῃζεν , οἵας μήτε θλᾶσθαι , μήτε θραύεσθαι ῥᾳδίως , εἴρηται μὲν ἤδη καὶ πρόσθεν , ἥκει δὲ καὶ νῦν καιρὸς τῷ λόγῳ · ἐπὶ γὰρ τῇ κοινῇ χρείᾳ τῶν μορίων ἀναγκαῖον οἶμαι καὶ τὸν λόγον γίγνεσθαι κοινόν . ὁρᾶται δὴ τὰ ὦτα ῥᾳδίως ἐπιπτυσσόμενα , καὶ μηδὲν ἐν τούτῳ πάσχοντα · καί που καὶ πῖλόν τις καὶ κράτος τῇ κεφαλῇ περιθέμενος οὐδὲν ἐκ τοῦ θλιβῆναι τὰ ὦτα βεβλαμμένος φαίνεται . μαλακὰ γὰρ ὑπάρχοντα μετρίως καὶ διὰ τοῦτο ῥᾳδίως εἴκοντα τοῖς ἐμπίπτουσιν ἐκλύει τὴν βίαν αὐτῶν . εἰ δέ γέ τοι σκληρὰ τελέως ἦν ὁμοίως τοῖς ὀστοῖς , ἢ μαλακὰ παραπλησίως ταῖς σαρξὶ , δυοῖν θάτερον ἂν ἦν , ἤτοι γ’ ἀπεθραύετ’ αὐτῶν τι ῥᾳδίως , ἢ ὅλα συνεθλᾶτο . διὰ τοῦτο μὲν δὴ χονδρώδη γέγονε . διὰ τί δὲ ὅλως ἐκκείμενα , τοῦτ’ ἤδη λέξω . σκέπην ἡ φύσις ἅπασι τοῖς τῶν αἰσθήσεων ὀργάνοις ἐπιτεχνᾶται , τοῖς μὲν ὑπὲρ τοῦ μηδὲν βλάπτεσθαι πλησιάζοντα τὸν ἐγκέφαλον , τοῖς δὲ καὶ τῆς οἰκείας ἀσφαλείας ἕνεκα . τοιοῦτον ἐδείκνυτο τῷ τῆς ὀσφρήσεως ὀργάνῳ προβεβλημένον ὀστοῦν , τὸ προσαγορευόμενον ἠθμοειδές · ἀλλὰ καὶ ἡ ῥὶς ὅλη τοιοῦτον πρόβλημα . κατὰ δέ γε τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐδείκνυμεν , ὡς τὰ βλέφαρα , καὶ ἡ ῥὶς , καὶ τὸ μῆλον ὀνομαζόμενον , αἵ τ’ ὀφρύες , αὐτοῦ τε τοῦ περικειμένου δέρματος ἡ κίνησις ὑπὲρ τοῦ σκέπειν αὐτοὺς ἐγένετο . περὶ δὲ τῆς γλώττης οὐδὲν οἶμαι δεῖν λόγου , καθάπερ ἐν σπηλαίῳ τινὶ κατακλειομένης τῷ στόματι . λοιπὸν οὖν ἐστι τὸ τῆς ἀκοῆς αἰσθητικὸν ὄργανον , ἐν ᾧ καὶ αὐτῷ πρώτην μὲν τὴν κατὰ τὸ λιθοειδὲς ὀστοῦν ἕλικα τοῦ πόρου κατεσκευάσατο πρὸς τὸ μηδὲν τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων λυμαίνεσθαι . καί σοι καὶ περὶ ταύτης ἱκανῶς ὁ πρόσθεν ἐξηγήσατο λόγος . δεύτερον δὲ καθάπερ τῶν ὀφθαλμῶν τὰς τρίχας τῶν ὀφρύων ὑπερέθηκεν , ἐκδεχομένας προτέρας , εἴτι τῆς κεφαλῆς εἰς αὐτοὺς καταῤῥέοι , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐβουλήθη τι καὶ τῶν ὤτων προθεῖναι . ἀλλὰ τοῖς μὲν ὀφθαλμοῖς ἐφ’ ὑψηλοῦ δεομένοις κεῖσθαι , δέδεικται γὰρ καὶ τοῦτο , μέγα τὸ πρόβλημα ποιεῖν εἰς τοσοῦτον , ὡς ἐπισκοτεῖν αὐτοῖς , οὐκ ἦν ἄμεινον · ἐπὶ δέ γε τῆς ἀκοῆς αὐτὸ τοὐναντίον , οὐ μόνον ἀποκωλύσειν γὰρ ἔμελλε τὰ προτεταγμένα τὴν τῆς φωνῆς ἔμπτωσιν , ἀλλὰ καὶ προσεπηχήσειν τι . μέγιστον δὲ τοῦ λόγου μαρτύριον Ἀδριανὸς οὗτος ὁ Ῥωμαίων ὕπατος , ἐπειδὴ ἐβέβλαπτο τὴν αἴσθησιν ταύτην , παρατείνων τοῖς ὠσὶν ἐξόπισθεν εἰς τὰ πρόσω νενευκυίας κοίλας τὰς χεῖρας ὑπὲρ τοῦ ῥᾷον ἀκούειν . οὕτω δὲ καὶ Ἀριστοτέλης ἔλεγεν ἵππους , καὶ ὄνους , καὶ κύνας , ὅσα τε ἄλλα ζῶα μεγάλα κέκτηται τὰ ὦτα , περιάγειν αὐτὰ καὶ στρέφειν ἀεὶ πρός τε τοὺς ψόφους καὶ τὰς φωνὰς , ὑπὸ τῆς φύσεως δεδιδαγμένα τὴν χρείαν τῶν μορίων . ἀλλ’ ἀνθρώποις γε τὸ μὲν τηλικοῦτον μέγεθος δύσχρηστον ἐν τῷ σκέπειν τὴν κεφαλὴν ἢ πίλοις , ἢ κράνεσιν , ἢ τισιν ἑτέροις τοιούτοις , ἅπερ οὐκ ὀλιγάκις ἔμελλε ποιήσειν , ὅπου γε καὶ τοῖς πολεμικοῖς ἵπποις , καίτοι γε πολὺ τῶν ὄνων μικρότερα ἔχουσι τὰ ὦτα , δύσχρηστον τὸ μέγεθος , ἡνίκα που τοῦ σκέπεσθαι δέοι τὴν κεφαλὴν , εἰς τοσοῦτον δ’ ἀνατετάσθαι καὶ προὔχειν αὐτὰ τῶν πόρων , εἰς ὅσον νῦν ἀνατέταται , βελτίω . οὕτω γὰρ ἅμα μὲν ἐπηχεῖ καὶ σκέπει τὸν πόρον , ἅμα δ’ οὐδὲν ἐμποδίζει τοῖς ὅλης τῆς κεφαλῆς ἐπιβλήμασιν . ὀλίγον οὖν ἢ οὐδ’ ὅλως κινεῖται τοῖς ἀνθρώποις , ἢ βραχεῖάν τινα καὶ ἀμυδρὰν ἔχει τὴν κίνησιν . ἅτε γὰρ ὄντα σμικρὰ , βραχὺ παντελῶς ἢ ὅλως οὐδὲν ἔμελλεν ὠφελήσειν ἡμᾶς ἐπιστρεφόμενα . τὸ δ’ ἔξωθεν μὲν αὐτὰ ﻿ κυρτὰ , κοῖλα δ’ ἔνδοθεν ὑπάρχειν ἕνεκα τοῦ μήτ’ ἐμπίπτειν τι τῷ πόρῳ μήτε αὐτὰ πάσχειν ἑτοίμως ἐγένετο · πολλάκις γὰρ ἤδη λέλεκται πάντων δυσπαθέστατον εἶναι τὸ περιφερές . ἀλλὰ καὶ πολυέλικτον ἑκάτερον αὐτῶν ἐγένετο τῆς αὐτῆς χρείας ἕνεκεν · μᾶλλον γὰρ οὕτως ἐπιπτύσσεσθαι δύναται καὶ διπλοῦσθαι καθ’ αὑτὸ , ἢ εἰ ἁπλοῦν τε καὶ ὁμοειδὲς ὅλον ἑκάτερον ὑπῆρχεν .
Lemmas: ἄρχω μέν οὖν ἀπό ὁ κροταφίτης μῦς , ὡς ἐφεξῆς λέγω τις περί τε μέτωπον καί οὖς , ἐπειδή οὗτος ὑπολείπω ὁ κατά ὁ κεφαλή μόριον . ὁ δέ λόγος ὑπό ὁ ὁ πρᾶγμα ἀκολουθία ἄγω ἑξῆς μέν ὁ κροταφίτης ὁ ἄλλος ὁ κάτω γένυς μνημονεύω μῦς , ἔπειτα δέ καί περί ὁ στόμα καί ὁ κατά αὐτός διέρχομαι μέρος . ἐπανέρχομαι οὖν αὖθις ἐπί ὁ λείπω , περί μέν ὁ οὖς τε καί ὁ ὁ ῥίς πτερύγιον ( οὕτως δέ αὐτός ὀνομάζω ὁ κάτω πέρας κινέω ) κοινός ποιέω ὁ διδασκαλία , συνάπτω δέ αὐτός ὁ ἰδέα καί οὗτος οὔπω λέγω . ὅτι μέν οὖν , ὅσος προπετής καί γυμνός μόριον καί ὁ ἔξωθεν ἐμπίπτω ἔκκειμαι , τοιοῦτος οὐσία χρῄζω , οἷος μήτε θλάω , μήτε θραύω ῥᾴδιος , λέγω μέν ἤδη καί πρόσθεν , ἥκω δέ καί νῦν καιρός ὁ λόγος · ἐπί γάρ ὁ κοινός χρεία ὁ μόριον ἀναγκαῖος οἴομαι καί ὁ λόγος γίγνομαι κοινός . ὁράω δή ὁ οὖς ῥᾴδιος ἐπιπτύσσω , καί μηδείς ἐν οὗτος πάσχω · καί που καί πῖλος τις καί κράτος ὁ κεφαλή περιτίθημι οὐδείς ἐκ ὁ θλίβω ὁ οὖς βλάπτω φαίνω . μαλακός γάρ ὑπάρχω μέτριος καί διά οὗτος ῥᾴδιος εἴκω ὁ ἐμπίπτω ἐκλύω ὁ βία αὐτός . εἰ δέ γε τοι σκληρός τέλειος εἰμί ὅμοιος ὁ ὀστέον , ἤ μαλακός παραπλήσιος ὁ σάρξ , δύο ἕτερος ἄν εἰμί , ἤτοι γε ἀποθραύω αὐτός τις ῥᾴδιος , ἤ ὅλος συνθλάω . διά οὗτος μέν δή χονδρώδης γίγνομαι . διά τίς δέ ὅλος ἔκκειμαι , οὗτος ἤδη λέγω . σκέπη ὁ φύσις ἅπας ὁ ὁ αἴσθησις ὄργανον ἐπιτεχνάομαι , ὁ μέν ὑπέρ ὁ μηδείς βλάπτω πλησιάζω ὁ ἐγκέφαλος , ὁ δέ καί ὁ οἰκεῖος ἀσφάλεια ἕνεκα . τοιοῦτος δείκνυμι ὁ ὁ ὄσφρησις ὄργανον προβάλλω ὀστέον , ὁ προσαγορεύω ἠθμοειδής · ἀλλά καί ὁ ῥίς ὅλος τοιοῦτος πρόβλημα . κατά δέ γε ὁ ὀφθαλμός δείκνυμι , ὡς ὁ βλέφαρον , καί ὁ ῥίς , καί ὁ μῆλον ὀνομάζω , ὁ τε ὀφρύς , αὐτός τε ὁ περίκειμαι δέρμα ὁ κίνησις ὑπέρ ὁ σκέπω αὐτός γίγνομαι . περί δέ ὁ γλῶσσα οὐδείς οἴομαι δέω λόγος , καθά ἐν σπήλαιον τις κατακλείω ὁ στόμα . λοιπός οὖν εἰμί ὁ ὁ ἀκοή αἰσθητικός ὄργανον , ἐν ὅς καί αὐτός πρῶτος μέν ὁ κατά ὁ λιθοειδής ὀστέον ἕλιξ ὁ πόρος κατασκευάζω πρός ὁ μηδείς ὁ ἔξωθεν προσπίπτω λυμαίνομαι . καί σύ καί περί οὗτος ἱκανός ὁ πρόσθεν ἐξηγέομαι λόγος . δεύτερος δέ καθά ὁ ὀφθαλμός ὁ θρίξ ὁ ὀφρύς ὑπερτίθημι , ἐκδέχομαι πρότερος , ἔτι ὁ κεφαλή εἰς αὐτός καταρρέω , κατά ὁ αὐτός τρόπος βούλομαι τις καί ὁ οὖς προτίθημι . ἀλλά ὁ μέν ὀφθαλμός ἐπί ὑψηλός δέω κεῖμαι , δείκνυμι γάρ καί οὗτος , μέγας ὁ πρόβλημα ποιέω εἰς τοσοῦτος , ὡς ἐπισκοτέω αὐτός , οὐ εἰμί ἀγαθός · ἐπί δέ γε ὁ ἀκοή αὐτός ἐναντίος , οὐ μόνος ἀποκωλύω γάρ μέλλω ὁ προτάσσω ὁ ὁ φωνή ἔμπτωσις , ἀλλά καί προσεπηχέω τις . μέγας δέ ὁ λόγος μαρτύριον Ἀδριανός οὗτος ὁ Ῥωμαῖος ὕπατος , ἐπειδή βλάπτω ὁ αἴσθησις οὗτος , παρατείνω ὁ οὖς ἐξόπιθεν εἰς ὁ πρόσω νέω κοῖλος ὁ χείρ ὑπέρ ὁ ῥᾴδιος ἀκούω . οὕτως δέ καί Ἀριστοτέλης λέγω ἵππος , καί ὄνος , καί κύων , ὅσος τε ἄλλος ζῷον μέγας κτάομαι ὁ οὖς , περιάγω αὐτός καί στρέφω ἀεί πρός τε ὁ ψόφος καί ὁ φωνή , ὑπό ὁ φύσις διδάσκω ὁ χρεία ὁ μόριον . ἀλλά ἄνθρωπος γε ὁ μέν τηλικοῦτος μέγεθος δύσχρηστος ἐν ὁ σκέπω ὁ κεφαλή ἤ πῖλος , ἤ κράνος , ἤ τις ἕτερος τοιοῦτος , ὅς οὐ ὀλιγάκις μέλλω ποιέω , ὅπου γε καί ὁ πολεμικός ἵππος , καίτοι γε πολύς ὁ ὄνος μικρός ἔχω ὁ οὖς , δύσχρηστος ὁ μέγεθος , ἡνίκα που ὁ σκέπω δέω ὁ κεφαλή , εἰς τοσοῦτος δέ ἀνατείνω καί προυσσω αὐτός ὁ πόρος , εἰς ὅσος νῦν ἀνατείνω , ἀγαθός . οὕτως γάρ ἅμα μέν ἐπηχέω καί σκέπω ὁ πόρος , ἅμα δέ οὐδείς ἐμποδίζω ὁ ὅλος ὁ κεφαλή ἐπίβλημα . ὀλίγος οὖν ἤ οὐδέ ὅλος κινέω ὁ ἄνθρωπος , ἤ βραχύς τις καί ἀμυδρός ἔχω ὁ κίνησις . ἅτε γάρ εἰμί μικρός , βραχύς παντελής ἤ ὅλος οὐδείς μέλλω ὠφελέω ἐγώ ἐπιστρέφω . ὁ δέ ἔξωθεν μέν αὐτός ﻿ κυρτός , κοῖλος δέ ἔνδοθεν ὑπάρχω ἕνεκα ὁ μήτε ἐμπίπτω τις ὁ πόρος μήτε αὐτός πάσχω ἑτοῖμος γίγνομαι · πολλάκις γάρ ἤδη λέγω πᾶς δυσπαθής εἰμί ὁ περιφερής . ἀλλά καί πολυέλικτος ἑκάτερος αὐτός γίγνομαι ὁ αὐτός χρεία ἕνεκα · μάλα γάρ οὕτως ἐπιπτύσσω δύναμαι καί διπλόω κατά ἑαυτοῦ , ἤ εἰ ἁπλόος τε καί ὁμοειδής ὅλος ἑκάτερος ὑπάρχω .