galenus.de-usu-partium 6.3
Μέσος δ’ ὁ θώραξ ὅλος ὑμέσιν εὐρώστοις διείργεταί τε καὶ διαφράττεται , κατὰ τὸ μῆκος αὐτοῦ φερομένοις ἄνωθεν κάτω . καταφύονται δὲ ἀσφαλῶς ὀπίσω μὲν εἰς τοὺς τῆς ῥάχεως σπονδύλους , ἔμπροσθεν δὲ εἰς τὸ κατὰ στέρνον μέσον ὀστοῦν , οὗπέρ ἐστι τέλος κάτω μὲν ὁ ξιφοειδὴς ὀνομαζόμενος χόνδρος , ὁ κατὰ τὸ στόμα τῆς γαστρὸς , ἄνω δὲ τῶν κλειδῶν ἡ σύνταξις . ἡ δὲ χρεία τῶν ὑμένων , ἡ πρώτη μὲν καὶ μεγίστη , δύο κοιλίας ἐργάσασθαι τοῦ θώρακος , ἵν’ , εἴποτε , μεγάλου τραύματος ἐν θατέρῳ μέρει γενηθέντος , ( ὡς ἐν τοῖς περὶ θώρακος καὶ πνεύμονος κινήσεως ἐλέγομεν , ) ἀπόληται τὸ κατ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος ἔργον τῆς ἀναπνοῆς , ἡ λοιπὴ κοιλία σωζομένη τὸ γοῦν ἥμισυ τῆς ἐνεργείας διαφυλάττῃ . διὰ τοῦτο οὖν ἡμίφωνον μὲν καὶ ἡμίπνουν ἐπὶ τοῖς εἴσω διασχοῦσι τραύμασι μεγάλοις ἐν θατέρῳ μέρει τοῦ θώρακος εὐθὺς γίγνεται τὸ ζῶον · ἄφωνον δὲ τελέως ἢ ἄπνουν , εἰ ἀμφότεραι συντρηθεῖεν αἱ κοιλίαι . ταύτην τοίνυν οὕτω μεγάλην χρείαν παρεχομένων τῷ ζώῳ τῶν διαφραττόντων ὑμένων τὸν θώρακα , καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα γεγονότων , εὐμήχανος ἡ φύσις ὑπάρχουσα , τὸ δι’ ἕτερόν τι δημιουργηθὲν καὶ πρὸς ἄλλο καταχρήσασθαι , τὴν ὡς ἀμφιεσμάτων τε ἅμα καὶ συνδέσμων ἐξ αὐτῶν ὠφέλειαν τοῖς ἐντὸς τοῦ θώρακος ὀργάνοις ἅπασιν ἐτεχνήσατο . καὶ γὰρ τὰς ἀρτηρίας τὰς ἐνταῦθα , καὶ τὰς φλέβας , καὶ τὰ νεῦρα , καὶ τὸν οἰσοφάγον , ἤδη δὲ καὶ αὐτὸν ὅλον τὸν πνεύμονα συνδοῦσί τε τῷ παντὶ θώρακι καὶ σκέπουσιν οἱ ὑμένες οἵδε περιτεινόμενοι . τὴν μὲν οὖν ὡς δεσμῶν χρείαν ἅπασι τοῖς εἰρημένοις παρέχονται ὁμότιμον · τὸ γὰρ ἀπλανὲς τῆς ἕδρας ὁμοίως ἅπασι τοῖς ὀργάνοις χρηστόν ἐστι · τὴν δ’ ὡς χιτώνων τε καὶ περιβλημάτων ἀνόμοιόν τε καὶ πολὺ διαλλάττουσαν . ἔνια μὲν γὰρ αὐτῶν οὐδ’ ὅλως δεῖται σκεπασμάτων , ὅσα φύσει παχέα καὶ ἰσχυρὰ , καθάπερ αἱ ἀρτηρίαι καὶ ἡ καρδία καὶ ὁ στόμαχος · ἔνια δὲ χρῄζει μὲν , ἀλλὰ μετρίως , ὥσπερ ὁ πνεύμων . αἱ μέντοι φλέβες καθ’ ὅλον τὸν θώρακα μεγίστης ὠφελείας ἀπολαύουσιν ἐκ τῆς τῶν ὑμένων ἐκφύσεώς τε καὶ περιφύσεως , καὶ μάλιστ’ αὐτῶν ἡ κοίλη , περὶ ἧς εὐθὺς λέγειν ἐν ἀρχῇ προθέμενοι τοσοῦτον ἐδεήθημεν ἐξηγήσεως τῶν κατὰ τὸν θώρακα μορίων , ὡς γνῶναι τήν τε καρδίαν αὐτὴν , τίνα θέσιν ἔχει , καὶ προσέτι τοὺς διαφράττοντας αὐτὴν ὑμένας , ὡς ἀπὸ μέσων τῶν στέρνων ἐπὶ τὴν ῥάχιν διήκουσιν δίχα τέμνοντες ὅλον τὸν θώρακα .
Lemmas: μέσος δέ ὁ θώραξ ὅλος ὑμήν εὔρωστος διείργω τε καί διαφράσσω , κατά ὁ μῆκος αὐτός φέρω ἄνωθεν κάτω . καταφύω δέ ἀσφαλής ὀπίσω μέν εἰς ὁ ὁ ῥάχις σφόνδυλος , ἔμπροσθεν δέ εἰς ὁ κατά στέρνον μέσος ὀστέον , ὅς εἰμί τέλος κάτω μέν ὁ ξιφοειδής ὀνομάζω χόνδρος , ὁ κατά ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ἄνω δέ ὁ κλείς ὁ σύνταξις . ὁ δέ χρεία ὁ ὑμήν , ὁ πρῶτος μέν καί μέγας , δύο κοιλία ἐργάζομαι ὁ θώραξ , ἵνα , εἴποτε , μέγας τραῦμα ἐν ἕτερος μέρος γίγνομαι , ( ὡς ἐν ὁ περί θώραξ καί πνεύμων κίνησις λέγω , ) ἀπόλλυμι ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ μέρος ἔργον ὁ ἀναπνοή , ὁ λοιπός κοιλία σῴζω ὁ γοῦν ἥμισυς ὁ ἐνέργεια διαφυλάσσω . διά οὗτος οὖν ἡμίφωνος μέν καί ἡμίπνους ἐπί ὁ εἴσω διέχω τραῦμα μέγας ἐν ἕτερος μέρος ὁ θώραξ εὐθύς γίγνομαι ὁ ζῷον · ἄφωνος δέ τέλειος ἤ ἄπνοος , εἰ ἀμφότερος συντράω ὁ κοιλία . οὗτος τοίνυν οὕτως μέγας χρεία παρέχω ὁ ζῷον ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ , καί διά οὗτος μάλα γίγνομαι , εὐμήχανος ὁ φύσις ὑπάρχω , ὁ διά ἕτερος τις δημιουργέω καί πρός ἄλλος καταχράομαι , ὁ ὡς ἀμφίεσμα τε ἅμα καί σύνδεσμος ἐκ αὐτός ὠφέλεια ὁ ἐντός ὁ θώραξ ὄργανον ἅπας τεχνάομαι . καί γάρ ὁ ἀρτηρία ὁ ἐνταῦθα , καί ὁ φλέψ , καί ὁ νεῦρον , καί ὁ οἰσοφάγος , ἤδη δέ καί αὐτός ὅλος ὁ πνεύμων συνδέω τε ὁ πᾶς θώραξ καί σκέπω ὁ ὑμήν ὅδε περιτείνω . ὁ μέν οὖν ὡς δεσμός χρεία ἅπας ὁ λέγω παρέχω ὁμότιμος · ὁ γάρ ἀπλανής ὁ ἕδρα ὅμοιος ἅπας ὁ ὄργανον χρηστός εἰμί · ὁ δέ ὡς χιτών τε καί περίβλημα ἀνόμοιος τε καί πολύς διαλλάσσω . ἔνιοι μέν γάρ αὐτός οὐδέ ὅλος δέω σκέπασμα , ὅσος φύσις παχύς καί ἰσχυρός , καθά ὁ ἀρτηρία καί ὁ καρδία καί ὁ στόμαχος · ἔνιοι δέ χρῄζω μέν , ἀλλά μέτριος , ὥσπερ ὁ πνεύμων . ὁ μέντοι φλέψ κατά ὅλος ὁ θώραξ μέγας ὠφέλεια ἀπολαύω ἐκ ὁ ὁ ὑμήν ἔκφυσις τε καί περίφυσις , καί μάλα αὐτός ὁ κοῖλος , περί ὅς εὐθύς λέγω ἐν ἀρχή προτίθημι τοσοῦτος δέω ἐξήγησις ὁ κατά ὁ θώραξ μόριον , ὡς γιγνώσκω ὁ τε καρδία αὐτός , τίς θέσις ἔχω , καί προσέτι ὁ διαφράσσω αὐτός ὑμήν , ὡς ἀπό μέσος ὁ στέρνον ἐπί ὁ ῥάχις διήκω δίχα τέμνω ὅλος ὁ θώραξ .