galenus.de-usu-partium 7.15
Καιρὸς οὖν ἤδη λέγειν τὴν θαυμαστὴν ταύτην τῶν νεύρων τοῦ λάρυγγος , εἴτε τροχηλίαν , εἴτε νύσσαν , εἴτε καμπτῆρα χρὴ καλεῖν . οὐ γὰρ ὀνομάτων κάλλος θηρᾶσθαι πρόκειται νῦν , οὐδὲ τρίβειν τὸν χρόνον περὶ μικρὰ καὶ φαῦλα , τοσοῦτόν τε καὶ τοιοῦτον κάλλος ἐν τοῖς τῆς φύσεως ἔργοις ἐξευρίσκοντας . εἰσὶ μὲν δήπου κατὰ τὸ χωρίον τοῦτο φλέβες καὶ ἀρτηρίαι μεγάλαι πρὸς τὸν τράχηλον ἀπὸ τῆς καρδίας ἀναφερόμεναι , τινὲς μὲν εὐθεῖαν ἔχουσαι τὴν θέσιν , ἔνιαι δὲ λοξὴν , οὐδεμία δὲ ἐγκαρσίαν , ὁποίας ἔδει τοῖς νεύροις τῆς καμπῆς . περὶ μὲν γὰρ τὴν ὀρθίαν οὐδὲ γένοιτό ποτε καμπὴ τοῖς ἄνωθεν κάτω φερομένοις , ὡς ἂν ἐξ ἐναντίας ἀπαντῶσι · περὶ δὲ τὴν λοξὴν ἑλιχθῆναι μέν τινα δύναται μετρίως , ἀλλ’ εὐαποκύλιστόν τε καὶ ἀστήρικτον ἔσται , καὶ μάλισθ’ ὅτε λοξὸν ἀφίσταται μὲν πολὺ τῆς ἐγκαρσίας θέσεως , ἐγγὺς δ’ ἥκει τῆς ὀρθίας . ἐγὼ μὲν οὐδ’ ἐπαινεῖν ἔτι κατὰ τὴν ἀξίαν τοῦ δημιουργήσαντος τὰ ζῶα τήν τε σοφίαν καὶ τὴν δύναμιν ἱκανὸς εἶναι νομίζω . μείζονα γὰρ οὐκ ἐπαίνων μόνον , ἀλλὰ καὶ ὕμνων τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων ἐστὶν , ὅσα πρὶν θεάσασθαι μὲν ἀδύνατα γενέσθαι πεπείσμεθα , θεασάμενοι δ’ ἔγνωμεν οὐκ ὀρθῶς ὑπειληφότες , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἄνευ πολλῆς σκευωρίας ὁ δημιουργὸς αὐτῶν ἑνὶ προσχρησάμενος ὀργάνῳ μικρῷ παντοίως ἄμεμπτόν τε καὶ τέλειον ἀποφῄνῃ τὸ ἔργον · οἷόν τι καὶ κατὰ τὴν καμπὴν τῶν νεύρων τούτων ἰδεῖν ἔστι . τὸ μὲν γὰρ ἀριστερὸν οὐκ ὤκνησεν ἡ φύσις παραγαγοῦσα μέχρι πλείστων περὶ τὴν μεγίστην ἀρτηρίαν ἑλίξαι κατ’ ἐκεῖνο μάλιστα τὸ μέρος , ἵνα πρῶτον ἐκφύσασα τῆς καρδίας ἐπὶ τὴν ῥάχιν κατακάμπτεται . πάντα γοῦν ἔμελλεν ἕξειν , ὧν ἐδεῖτο , καὶ θέσιν ἐγκαρσίαν ; καὶ καμπὴν λείαν τε καὶ κυκλοτερῆ , καὶ τὴν νύσσαν αὐτὴν ἰσχυροτάτην τε καὶ ἀσφαλεστάτην . τὸ δεξιὸν δὲ , οὐδεμίαν ἔχον ἐν τῷ καθ’ ἑαυτὸ μέρει τοῦ θώρακος ὁμοίαν ἐπίβασιν , ἠναγκάσθη μὲν ἑλίξαι περὶ τὴν κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ἀρτηρίαν , λοξὴν ἀπὸ τῆς καρδίας ἐπὶ τὴν δεξιὰν μασχάλην ἀναφερομένην · ὅσον δὲ ἦν χεῖρον , ἡ καμπὴ τῆς ἐν καρδίᾳ τοῦτ’ ἐπηνωρθώσατο πλήθει τε τῶν ἑκατέρωθεν ἀποφύσεων τοῦ νεύρου καὶ ῥώμῃ συνδέσμων . ὅσα γὰρ εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ θώρακος ἀποφύειν ἔμελλε νεῦρα , κατ’ ἐκεῖνο μάλιστα τὸ χωρίον ἀπέφυσέ τε ἅμα καὶ τοῖς δεχομένοις ὀργάνοις ἐνέφυσεν οἷον ἐνριζοῦσα τὸ νεῦρον ὡς εἰς γῆν τὰ μόρια . μέσον τε οὖν ἁπασῶν τῶν ῥιζῶν ἐκεῖνο ἔταξε τὸ τοῦ λάρυγγος νεῦρον , ὅπως ἑκατέρωθεν ὑπ’ αὐτῶν φρουροῖτο , καὶ συνδέσμους ὑμενώδεις τῇ ἀρτηρίᾳ καὶ τοῖς παρακειμένοις σώμασι συνῆψεν , ἵν’ ὡς οἷόν τε διοριζόμενον ὑπ’ αὐτῶν πάντων ἀσφαλῆ τὴν περὶ τῆς ἀρτηρίας ποιήσηται καμπὴν , οἷον περὶ κύκλον τινὰ τροχηλίας ἑλιχθὲν , ἀνατεινομένοις τε ὡς τὸ πολὺ τοῖς νεύροις τούτοις αὐτίκα μετὰ τὴν καμπὴν οἷον χεῖρά τινα τὸ μέγα νεῦρον ὀρέξαν ἀπόφυσιν αὑτοῦ δι’ ἐκείνης ἀνέλκει τε καὶ μετεωρίζει . ἐντεῦθεν δ’ ἄμφω φέρεσθαι ἄνω πρὸς τὴν κεφαλὴν τῆς τραχείας ἀρτηρίας , τὴν αὐτὴν μὲν ὁδὸν ἰόντα τῇ πρόσθεν , οὐδενὶ δ’ οὐκ ἔτι μεταδιδόντα μυῒ μόγις οὐδὲ σμικρότατα ἑαυτῶν , ὅτι μηδ’ ἐδεῖτο μηδεμίαν ἄλλην ἀρχὴν κινήσεως ἐκ τῶν κάτω μερῶν λαμβάνειν , ἀλλ’ ἀκριβῶς καὶ δικαίως ἑκάτερον αὐτῶν εἰς τοὺς καθ’ ἑαυτὸ διέσπαρται τοῦ λάρυγγος μῦς , τὸ μὲν ἐν τοῖς δεξιοῖς ἑαυτοῦ μέρεσι , τὸ δὲ ἐν τοῖς ἀριστεροῖς εἰς τοὺς ὑπολοίπους τρεῖς , ἄμφω δὲ εἰς τοὺς ἓξ , ὑφ’ ὧν ἀνοίγνυσθαί τε καὶ κλείεσθαι συμβαίνει τὸν λάρυγγα . καὶ μάλιστα δὲ , ὡς ἐδείχθη , τῶν ἓξ τούτων μυῶν ἰσχυροτάτην ἐνέργειαν οἱ δύο μύες ἔχουσιν οἱ κλείοντες αὐτὴν , ὡς μήτ’ ἐν ταῖς καταλήψεσι τοῦ πνεύματος ὑπὸ τοσούτων τε καὶ τηλικούτων μυῶν νικᾶσθαι , τῶν συστελλομένων τὸν θώρακα , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῶν νεύρων τὸ πλεῖστον εἰς αὐτοὺς διασπείρεται . καὶ τοῖς πέρασιν αὐτῶν εἰς ταὐτὸν ἥκει νεῦρον στερεὸν ἓν , καθ’ ἑκάτερον μῦν ἄνωθεν κάτω φερόμενον , ἐξ οὗ λαμβάνει μέν τινα μόρια καὶ τὰ περὶ τὸν λάρυγγα σώματα · τὸ δ’ ὑπόλοιπον αὐτῶν τῷ τοῦ μυὸς ἰδίῳ νεύρῳ συναπτόμενον εἰς ἰσχὺν καὶ ἀσφάλειαν αὐτῷ συντελεῖ .
Lemmas: καιρός οὖν ἤδη λέγω ὁ θαυμαστός οὗτος ὁ νεῦρον ὁ λάρυγξ , εἴτε τροχαλία , εἴτε νύσσα , εἴτε καμπτήρ χρή καλέω . οὐ γάρ ὄνομα κάλλος θηράω πρόκειμαι νῦν , οὐδέ τρίβω ὁ χρόνος περί μικρός καί φαῦλος , τοσοῦτος τε καί τοιοῦτος κάλλος ἐν ὁ ὁ φύσις ἔργον ἐξευρίσκω . εἰμί μέν δήπου κατά ὁ χωρίον οὗτος φλέψ καί ἀρτηρία μέγας πρός ὁ τράχηλος ἀπό ὁ καρδία ἀναφέρω , τις μέν εὐθύς ἔχω ὁ θέσις , ἔνιοι δέ λοξός , οὐδείς δέ ἐγκάρσιος , ὁποῖος δέω ὁ νεῦρον ὁ καμπή . περί μέν γάρ ὁ ὄρθιος οὐδέ γίγνομαι ποτέ καμπή ὁ ἄνωθεν κάτω φέρω , ὡς ἄν ἐκ ἐναντίος ἀπαντάω · περί δέ ὁ λοξός ἑλίσσω μέν τις δύναμαι μέτριος , ἀλλά εὐαποκύλιστος τε καί ἀστήρικτος εἰμί , καί μάλα ὅτε λοξός ἀφίστημι μέν πολύς ὁ ἐγκάρσιος θέσις , ἐγγύς δέ ἥκω ὁ ὄρθιος . ἐγώ μέν οὐδέ ἐπαινέω ἔτι κατά ὁ ἀξία ὁ δημιουργέω ὁ ζῷον ὁ τε σοφία καί ὁ δύναμις ἱκανός εἰμί νομίζω . μέγας γάρ οὐ ἔπαινος μόνος , ἀλλά καί ὕμνος ὁ τοιοῦτος ὁ ἔργον εἰμί , ὅσος πρίν θεάομαι μέν ἀδύνατος γίγνομαι πείθω , θεάομαι δέ γιγνώσκω οὐ ὀρθός ὑπολαμβάνω , καί μάλα ὅταν ἄνευ πολύς σκευωρία ὁ δημιουργός αὐτός εἷς προσχράομαι ὄργανον μικρός παντοίως ἄμεμπτος τε καί τέλειος ἀποφῄσκω ὁ ἔργον · οἷος τις καί κατά ὁ καμπή ὁ νεῦρον οὗτος ὁράω εἰμί . ὁ μέν γάρ ἀριστερός οὐ ὀκνέω ὁ φύσις παράγω μέχρι πολύς περί ὁ μέγας ἀρτηρία ἑλίσσω κατά ἐκεῖνος μάλα ὁ μέρος , ἵνα πρῶτος ἐκφύω ὁ καρδία ἐπί ὁ ῥάχις κατακάμπτω . πᾶς γοῦν μέλλω ἔχω , ὅς δέω , καί θέσις ἐγκάρσιος ; καί καμπή λεῖος τε καί κυκλοτερής , καί ὁ νύσσα αὐτός ἰσχυρός τε καί ἀσφαλής . ὁ δεξιός δέ , οὐδείς ἔχω ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ μέρος ὁ θώραξ ὅμοιος ἐπίβασις , ἀναγκάζω μέν ἑλίσσω περί ὁ κατά οὗτος ὁ μέρος ἀρτηρία , λοξός ἀπό ὁ καρδία ἐπί ὁ δεξιός μασχάλη ἀναφέρω · ὅσος δέ εἰμί κακός , ὁ καμπή ὁ ἐν καρδία οὗτος ἐπανορθόω πλῆθος τε ὁ ἑκατέρωθεν ἀπόφυσις ὁ νεῦρον καί ῥώμη σύνδεσμος . ὅσος γάρ εἰς ὁ δεξιός μέρος ὁ θώραξ ἀποφύω μέλλω νεῦρον , κατά ἐκεῖνος μάλα ὁ χωρίον ἀποφύω τε ἅμα καί ὁ δέχομαι ὄργανον ἐμφύω οἷος ἐνριζόω ὁ νεῦρον ὡς εἰς γῆ ὁ μόριον . μέσος τε οὖν ἅπας ὁ ῥίζα ἐκεῖνος τάσσω ὁ ὁ λάρυγξ νεῦρον , ὅπως ἑκατέρωθεν ὑπό αὐτός φρουρέω , καί σύνδεσμος ὑμενώδης ὁ ἀρτηρία καί ὁ παράκειμαι σῶμα συνάπτω , ἵνα ὡς οἷος τε διορίζω ὑπό αὐτός πᾶς ἀσφαλής ὁ περί ὁ ἀρτηρία ποιέω καμπή , οἷος περί κύκλος τις τροχηλία ἑλίσσω , ἀνατείνω τε ὡς ὁ πολύς ὁ νεῦρον οὗτος αὐτίκα μετά ὁ καμπή οἷος χείρ τις ὁ μέγας νεῦρον ὀρέγω ἀπόφυσις ἑαυτοῦ διά ἐκεῖνος ἀνέλκω τε καί μετεωρίζω . ἐντεῦθεν δέ ἄμφω φέρω ἄνω πρός ὁ κεφαλή ὁ τραχύς ἀρτηρία , ὁ αὐτός μέν ὁδός ἔρχομαι ὁ πρόσθεν , οὐδείς δέ οὐ ἔτι μεταδίδωμι μῦς μόγις οὐδέ μικρός ἑαυτοῦ , ὅτι μηδέ δέω μηδείς ἄλλος ἀρχή κίνησις ἐκ ὁ κάτω μέρος λαμβάνω , ἀλλά ἀκριβής καί δίκαιος ἑκάτερος αὐτός εἰς ὁ κατά ἑαυτοῦ διασπείρω ὁ λάρυγξ μῦς , ὁ μέν ἐν ὁ δεξιός ἑαυτοῦ μέρος , ὁ δέ ἐν ὁ ἀριστερός εἰς ὁ ὑπόλοιπος τρεῖς , ἄμφω δέ εἰς ὁ ἕξ , ὑπό ὅς ἀνοίγνυμι τε καί κλείω συμβαίνω ὁ λάρυγξ . καί μάλα δέ , ὡς δείκνυμι , ὁ ἕξ οὗτος μῦς ἰσχυρός ἐνέργεια ὁ δύο μῦς ἔχω ὁ κλείω αὐτός , ὡς μήτε ἐν ὁ κατάληψις ὁ πνεῦμα ὑπό τοσοῦτος τε καί τηλικοῦτος μῦς νικάω , ὁ συστέλλω ὁ θώραξ , καί διά οὗτος καί ὁ νεῦρον ὁ πολύς εἰς αὐτός διασπείρω . καί ὁ πέρας αὐτός εἰς αὐτός ἥκω νεῦρον στερεός εἷς , κατά ἑκάτερος μῦς ἄνωθεν κάτω φέρω , ἐκ ὅς λαμβάνω μέν τις μόριον καί ὁ περί ὁ λάρυγξ σῶμα · ὁ δέ ὑπόλοιπος αὐτός ὁ ὁ μῦς ἴδιος νεῦρον συνάπτω εἰς ἰσχύς καί ἀσφάλεια αὐτός συντελέω .