galenus.de-usu-partium 1.22
Τὸ δὲ νυνὶ τῶν ἔργων ἀναμνησθῶμεν τοῦ μεγάλου δακτύλου τῶν πρόσθεν εἰρημένων , ἐν οἷς ἀπεδείκνυτο τοῖς ἀντιτεταγμένοις τέτρασιν ὁμοῦ πᾶσιν ἰσόῤῥοπον τὴν χρείαν παρεχόμενος . ταῦτά μοι δοκοῦσι κατανοήσαντες οἱ ἄνθρωποι καλεῖν ἀντίχειρα τὸν δάκτυλον τοῦτον , ὡς ἀντὶ τῆς ὅλης χειρὸς αὐτοῖς ὄντα . ὁμοίως γὰρ αὑτοῖς ὁρῶσιν ἀπολλυμένας τὰς ἐνεργείας , ἄν θ’ οἱ τέτταρες ἀποτμηθῶσιν , ἄν θ’ οὗτος μόνος . οὕτω δὲ καὶ τὸ ἥμισυ μέρος εἰ διαφθαρείη τοῦ μεγάλου δακτύλου καθ’ ὁντιναοῦν τρόπον , τὴν ἴσην ἐν τοῖς ἔργοις ἀχρηστίαν τε καὶ ἀσχημοσύνην ἡ χεὶρ ἕξει τῇ τῶν ἄλλων ἁπάντων ὁμοίᾳ βλάβῃ . ἆρ’ οὖν , ὦ γενναῖοι σοφισταὶ καὶ δεινοὶ κατήγοροι τῆς φύσεως , ἐθεάσασθέ ποτε ἐπὶ πιθήκου τοῦτον τὸν δάκτυλον , ὃν ἀντίχειρα μὲν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων , Ἱπποκράτης δὲ μέγαν ὀνομάζει , ἢ μὴ τεθεαμένοι τολμᾶτε λέγειν , ὡς πάντα τοῖς ἀνθρώποις ἔοικε ; καὶ μὴν , εἴπερ ἐθεάσασθε , βραχὺς ὑμῖν ἐφάνη καὶ λεπτὸς δήπου καὶ κολοβὸς καὶ πάντη γελοῖος , ὥσπερ καὶ τὸ ὅλον ζῶον ὁ πίθηκος . καλός τοι πίθηκος παρὰ παισὶν αἰεὶ , φησί τις τῶν παλαιῶν , ἀναμιμνήσκων ἡμᾶς , ὡς ἔστιν ἄθυρμα γελοῖον παιζόντων παίδων τοῦτο τὸ ζῶον . ἁπάσας μὲν γὰρ τὰς ἀνθρωπείους πράξεις ἐπιχειρεῖ μιμεῖσθαι , σφάλλεται δ’ ἐν αὐταῖς ἐπὶ τὸ γελοῖον . ἢ οὐκ ἐθεάσω πίθηκον αὐλεῖν ἐπιχειροῦντα καὶ ὀρχεῖσθαι , καὶ γράφειν , καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον ὧν ἄνθρωπος ὀρθῶς διαπράττεται ; τί ποτ’ οὖν ἔδοξέ σοι ; πότερον ὡσαύτως ἡμῖν , ἢ γελοίως ἅπαντα μεταχειρίζεσθαι ; τάχ’ ἂν τοῦτό περ αἰδεσθείης ἑτέρως ἔχειν εἰπεῖν . καὶ μὴν , ὦ σοφώτατε κατήγορε , λέξειεν ἂν ἡ φύσις πρός σε , γελοίῳ τὴν ψυχὴν ζώῳ γελοίαν ἐχρῆν δοθῆναι σώματος κατασκευήν . ὅπως μὲν οὖν αὐτῷ τὸ σύμπαν σῶμα μίμημα γελοῖόν ἐστιν ἀνθρώπου , προϊὼν ὁ λόγος ἐπιδείξει · ὅπως δ’ αἱ χεῖρες , ἤδη σκόπει , τοσοῦτόν μοι πρότερον ἐννοήσας , ὡς , εἴ τις γραφικὸς ἢ πλαστικὸς ἀνὴρ ἀνθρώπου χεῖρας μιμούμενος ἁμαρτάνειν ἔμελλεν ἐπὶ τὸ γελοῖον , οὐκ ἂν ἄλλως ἥμαρτεν , ἢ ὡς τοῖς πιθήκοις ἔχει . μάλιστα γὰρ δὴ καὶ ταῦτα γελῶμεν τῶν μιμημάτων , ὅσα , τὴν ἐν τοῖς πλείστοις μορίοις ὁμοιότητα διαφυλάττοντα , τὴν ἐν τοῖς κυριωτάτοις παμπόλλου σφάλλεται . τί γοῦν τῶν τεττάρων δακτύλων ὄφελός ἐστι καλῶς ἐχόντων , ἐὰν ὁ μέγας οὕτως ᾖ κακῶς διακείμενος , ὡς μηδὲ τοὔνομα δύνασθαι δέξασθαι τὸ τοῦ μεγάλου ; καὶ μὴν τοιοῦτός ἐστι καὶ τῷ πιθήκῳ πρὸς τῷ καὶ πάντη γελοῖος ὑπάρχειν , καὶ μικρὸν τοῦ λιχανοῦ διεστηκέναι . ὥστε κᾀν τούτῳ δικαία ἡ φύσις , ὡς πολλάκις αὐτὴν Ἱπποκράτης εἴωθεν ὀνομάζειν , γελοίᾳ ψυχῇ ζώου γελοῖον σῶμα περιθεῖσα . καὶ καλῶς μὲν Ἀριστοτέλης ἅπαντα τὰ ζῶα κεκοσμῆσθαί φησι τὸν ἐνδεχόμενον κόσμον , καὶ πειρᾶταί γε δεικνύναι τὴν καθ’ ἕκαστον τέχνην · οὐ καλῶς δ’ , ὅσοι μήτε τοῦ τῶν ἄλλων ζώων αἰσθάνονται κόσμου , μήτε τοῦ μάλιστα πάντων κεκοσμημένου , ἀλλ’ ἀγωνίζονται μέγαν ἀγῶνα καὶ δεδίασι , μή πως δειχθῶσιν ἢ ψυχὴν ἔχοντες σοφωτέραν τῶν ἀλόγων ζώων . ἢ ﻿ κατασκευὴν σώματος πρέπουσαν ζώῳ σοφῷ . τούτους μὲν ἤδη καταλίπωμεν .
Lemmas: ὁ δέ νυνί ὁ ἔργον ἀναμιμνῄσκω ὁ μέγας δάκτυλος ὁ πρόσθεν λέγω , ἐν ὅς ἀποδείκνυμι ὁ ἀντιτάσσω τέσσαρες ὁμοῦ πᾶς ἰσόρροπος ὁ χρεία παρέχω . οὗτος ἐγώ δοκέω κατανοέω ὁ ἄνθρωπος καλέω ἀντίχειρ ὁ δάκτυλος οὗτος , ὡς ἀντί ὁ ὅλος χείρ αὐτός εἰμί . ὅμοιος γάρ ἑαυτοῦ ὁράω ἀπόλλυμι ὁ ἐνέργεια , ἐάν τε ὁ τέσσαρες ἀποτέμνω , ἐάν τε οὗτος μόνος . οὕτως δέ καί ὁ ἥμισυς μέρος εἰ διαφθείρω ὁ μέγας δάκτυλος κατά ὅστις τρόπος , ὁ ἴσος ἐν ὁ ἔργον ἀχρηστία τε καί ἀσχημοσύνη ὁ χείρ ἔχω ὁ ὁ ἄλλος ἅπας ὅμοιος βλάβη . ἆρα οὖν , ὦ γενναῖος σοφιστής καί δεινός κατήγορος ὁ φύσις , θεάομαι ποτέ ἐπί πίθηκος οὗτος ὁ δάκτυλος , ὅς ἀντίχειρ μέν ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος , Ἱπποκράτης δέ μέγας ὀνομάζω , ἤ μή θεάομαι τολμάω λέγω , ὡς πᾶς ὁ ἄνθρωπος ἔοικα ; καί μήν , εἴπερ θεάομαι , βραχύς σύ φαίνω καί λεπτός δήπου καί κολοβός καί πάντῃ γέλοιος , ὥσπερ καί ὁ ὅλος ζῷον ὁ πίθηκος . καλός τοι πίθηκος παρά παῖς ἀεί , φημί τις ὁ παλαιός , ἀναμιμνῄσκω ἐγώ , ὡς εἰμί ἄθυρμα γέλοιος παίζω παῖς οὗτος ὁ ζῷον . ἅπας μέν γάρ ὁ ἀνθρώπειος πρᾶξις ἐπιχειρέω μιμέομαι , σφάλλω δέ ἐν αὐτός ἐπί ὁ γέλοιος . ἤ οὐ θεάομαι πίθηκος αὐλέω ἐπιχειρέω καί ὀρχέομαι , καί γράφω , καί ὁ ἄλλος ἕκαστος ὅς ἄνθρωπος ὀρθός διαπράσσω ; τίς ποτέ οὖν δοκέω σύ ; πότερος ὡσαύτως ἐγώ , ἤ γέλοιος ἅπας μεταχειρίζω ; τάχα ἄν οὗτος περ αἰδέομαι ἕτερος ἔχω λέγω . καί μήν , ὦ σοφός κατήγορος , λέγω ἄν ὁ φύσις πρός σύ , γέλοιος ὁ ψυχή ζῷον γέλοιος χρή δίδωμι σῶμα κατασκευή . ὅπως μέν οὖν αὐτός ὁ σύμπας σῶμα μίμημα γέλοιος εἰμί ἄνθρωπος , προέρχομαι ὁ λόγος ἐπιδείκνυμι · ὅπως δέ ὁ χείρ , ἤδη σκοπέω , τοσοῦτος ἐγώ πρότερος ἐννοέω , ὡς , εἰ τις γραφικός ἤ πλαστικός ἀνήρ ἄνθρωπος χείρ μιμέομαι ἁμαρτάνω μέλλω ἐπί ὁ γέλοιος , οὐ ἄν ἄλλος ἁμαρτάνω , ἤ ὡς ὁ πίθηκος ἔχω . μάλα γάρ δή καί οὗτος γελάω ὁ μίμημα , ὅσος , ὁ ἐν ὁ πολύς μόριον ὁμοιότης διαφυλάσσω , ὁ ἐν ὁ κύριος πάμπολυς σφάλλω . τίς γοῦν ὁ τέσσαρες δάκτυλος ὄφελος εἰμί καλός ἔχω , ἐάν ὁ μέγας οὕτως εἰμί κακός διάκειμαι , ὡς μηδέ ὄνομα δύναμαι δέχομαι ὁ ὁ μέγας ; καί μήν τοιοῦτος εἰμί καί ὁ πίθηκος πρός ὁ καί πάντῃ γέλοιος ὑπάρχω , καί μικρός ὁ λιχανός διίστημι . ὥστε εἰͅν οὗτος δίκαιος ὁ φύσις , ὡς πολλάκις αὐτός Ἱπποκράτης εἴωθα ὀνομάζω , γέλοιος ψυχή ζῷον γέλοιος σῶμα περιτίθημι . καί καλός μέν Ἀριστοτέλης ἅπας ὁ ζῷον κοσμέω φημί ὁ ἐνδέχομαι κόσμος , καί πειράω γε δείκνυμι ὁ κατά ἕκαστος τέχνη · οὐ καλός δέ , ὅσος μήτε ὁ ὁ ἄλλος ζῷον αἰσθάνομαι κόσμος , μήτε ὁ μάλα πᾶς κοσμέω , ἀλλά ἀγωνίζομαι μέγας ἀγών καί δείδω , μή πως δείκνυμι ἤ ψυχή ἔχω σοφός ὁ ἄλογος ζῷον . ἤ ﻿ κατασκευή σῶμα πρέπω ζῷον σοφός . οὗτος μέν ἤδη καταλείπω .