galenus.de-usu-partium 3.7
Λέγωμεν ἤδη , καθάπερ ἐπὶ χειρὸς ἐποιήσαμεν , πηλίκον ἕκαστόν ἐστι τῶν ἁπλῶν ἐν τῷ ποδὶ μορίων , καὶ τί τὸ σχῆμα κέκτηται , καὶ τίνα τὴν θέσιν , ὅπως τε τῆς πρὸς ἄλληλα συντάξεως ἔχει τὰ σύμπαντα , καὶ ὅστις ἀριθμός ἐστιν αὐτῶν · ἀλλὰ καὶ μαλακότητος , ἢ σκληρότητος , ἢ μανότητος , ἢ πυκνότητος , ἢ ὅσα τοῖς σώμασιν ὑπάρχει , διέλθωμεν ὅπως ἔχει , πανταχοῦ τὴν χρείαν ἐξηγούμενοι , καὶ δεικνύντες , ὡς οὐκ ἐνεδέχετο βέλτιον ἑτέρως αὐτὰ κατασκευάσαι . μακρὸς μὲν οὐδὲν ἧττον ὁ λόγος ἐστὶ τοῦ περὶ τῆς χειρὸς , ἀλλ’ ἡ τῆς κατασκευῆς ὁμοιότης αὐτὸν ἐπιτέμνεται · ὅσα γὰρ ὡς ἀντιληπτικὸν ὄργανον ὁ ποὺς ὡσαύτως ἔχει τῇ χειρὶ γεγονότα , ταῦτα εἰς τὸν ὑπὲρ ἐκείνης εἰρημένον ἀναπέμπειν χρὴ λόγον , ὅσα δ’ ὡς βαδιστικὸν , ἐνταυθοῖ διεξιέναι . τὸ μὲν οὖν ἐκ πολλῶν τε καὶ πολυειδῶν ὀστῶν συντεθεῖναι , διαρθρουμένων μὲν πρὸς ἄλληλα ποικίλαις διαρθρώσεσι , συναπτομένων δὲ συνδέσμοις ὑμενώδεσι , ὡς ἀντιληπτικοῖς ὀργάνοις ὑπάρχει τοῖς ποσί · διὰ τοῦτο δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν πέντε δακτύλων , καὶ ὁ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐν αὐτοῖς ἄρθρων ἀριθμὸς , οὐ μὴν τό γε ἐφ’ ἑνὸς στοίχου ταχθῆναι πάντας , ἀλλὰ τοῦτ’ ἴδιόν ἐστι ποδῶν ὡς ἕδρας ὀργάνων . ὁμοίως δὲ καὶ τὸ μικροτέρους γενέσθαι τῶν ἐν χερσί · τῷ μὲν γὰρ ἀντιληπτικῷ μόνον ὀργάνῳ τὸ μέγεθος αὐτῶν ἔπρεπε , τῷ δὲ , ἵνα βαδιστικὸν ᾖ πανταχοῦ , διὰ τοῦτο ἀντιληπτικῷ γενομένῳ καὶ τὸ τηλικοῦτον μῆκος , ἡλίκον ἔχουσι νῦν , ἱκανόν ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τὰ μὲν ἔνδον αὐτῶν ὑψηλότερα , τὰ δ’ ἐκτὸς ταπεινότερα γέγονεν , ἅμα μὲν ὡς ἀντιληπτικῶν μορίων , ἵνα περιλαμβάνοιτό τε καὶ περιπτύσσοιτο τοῖς κυρτοῖς ἐδάφεσιν , ἅμα δὲ καὶ ὡς ἔδρας ὀργάνων . ἐπεὶ γὰρ ἐν τῷ βαδίζειν τὸ μὲν ἕτερον τῶν σκελῶν κινεῖται , τὸ δ’ ἕτερον ἐπὶ τῆς γῆς ὅλον ἐστηριγμένον ὀχεῖ τοῦ σώματος ἡμῶν τὸν ὄγκον , ὑψηλοτέραν εὐλόγως αὐτῷ τὴν ἐντὸς ἕδραν ἡ φύσις ἀπειργάσατο . εἰ γὰρ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ἴσος ἀκριβῶς ἦν ὁ ποὺς , ἐπὶ τὸ τοῦ μετεωρουμένου σκέλος ἔῤῥεπεν ἂν αὐτὸς πρῶτός τε καὶ μάλιστα , καὶ σὺν αὐτῷ τὸ σκέλος ὅλον · εἰ δὲ τοῦτο , δῆλον ὡς κατεπίπτομεν ἂν ῥᾳδίως βαδίζοντες · ὥστ’ ἀσφαλεστέρας ἕνεκα βαδίσεως ὑψηλότερα τὰ τῶν ποδῶν ἔνδον . οἷς οὖν οὐκ ἔστιν ὑψηλότερα , ῥᾳδίως οὗτοι διαπαλαίοντες καὶ θέοντες ἐνίοτε καὶ βαδίζοντες ἐν τοῖς ἀνωμάλοις χωρίοις ﻿ ἀνατρέπονται . τούτου μὲν οὖν τοῦ λόγου ἐναργεστέραν ἂν ἔτι πίστιν ἐπὶ προήκοντι λάβοις τῷ γράμματι · πρὸς δὲ τὸ παρὸν ἀπέχρη καὶ ταῦτα . φαίνεται γὰρ ὁ ποὺς εὐλόγως ἐκ τῶν ἔνδον μερῶν ὑψηλός θ’ ἅμα καὶ κοῖλος γεγονέναι διά τε τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἕδρας καὶ τὴν τῆς ἀντιλήψεως ἀκρίβειαν . οὔκουν ἔτι ζητήσεις οὐδὲ διὰ τί τοῦ τῆς πτέρνης ὀστοῦ τὸ πρόσω λεπτότερόν τ’ ἐστὶ καὶ στενότερον , οὐδὲ διὰ τί πρὸς τὸν μικρὸν δάκτυλον ἀποχωρεῖν φαίνεται μᾶλλον . εἰ γὰρ ἦν πρόσω , ὥσπερ ἦν ὀπίσω , παχύ τε καὶ πλατὺ , καὶ τοιοῦτον μένον εἰς τὸ πρόσω τοῦ ποδὸς ἐξετείνετο , πῶς ἂν ἐγένετο τὸ ἔνδον αὐτοῦ μέρος κοῖλον ; εὐλόγως οὖν ἐνταῦθα πολὺ τοῦ τε πάχους αὐτοῦ καὶ τοῦ πλάτους ἡ φύσις ἐκ τῶν ἐντὸς ἀφεῖλε , καὶ διὰ τοῦθ’ ὡς ἐπὶ τὸν΄ μικρὸν ἐκτετάσθαι φαίνεται δάκτυλον . διὰ ταῦτα δὲ πάλιν ὁ ἀστράγαλος ἔσω μᾶλλον ἐπιστρέφεσθαι δοκεῖ , καίτοι τὰ ὄπισθεν αὐτοῦ κατὰ μέσης ἐστήρικτο τῆς πτέρνης . ἀλλὰ τῷ στενότατον ἀεὶ καὶ μᾶλλον ἐν τῷ πρόσω γίγνεσθαι τὸ τῆς πτέρνης ὀστοῦν , καὶ τῶν ἔνδον ἀποχωροῦν φαίνεσθαι πρὸς τὰ ἐκτὸς , εὐλόγως ὁ ἀστράγαλος ἔσωθέν τε τῆς πτέρνης ἐνταῦθα καὶ οἷον κρεμάμενος φαίνεται . πῶς δ’ ἂν ἄλλως κάλλιον ἡ ἐντὸς τοῦ ποδὸς ἀπειργάσθη κοιλότης , ἢ εἰ τὸ μὲν ὑποκείμενον ὀστοῦν ἔλαττον καὶ στενότερον ἐπὶ τῶν ἔνδον μερῶν ἐγένετο , τὸ δ’ ἐπικείμενον , οἷον ἐξ ἀρχῆς ἦν , ἐφυλάττετο ; τὴν μὲν γὰρ πτέρναν ὡς ἂν ὑποκειμένην τῷ παντὶ κώλῳ διὰ παντὸς ἑδραίαν ἐχρῆν ἐπὶ τῆς γῆς ἐρηρεῖσθαι , τὸ δ’ ἐπικείμενον ὀστοῦν αὐτῇ μετέωρον ᾐωρῆσθαι . διὰ ταῦτ’ οὖν καὶ τὰ συνταττόμενα τούτοις ὀστᾶ , τὸ μὲν τῇ πτέρνῃ , τὸ κυβοειδὲς ὀνομαζόμενον , ἐκ τῶν ἔξω μερῶν ἐστι τοῦ ποδὸς , ἑδραῖον ἐπὶ τῆς γῆς τιθέμενον · τὸ δὲ τῷ ἀστραγάλῳ , τὸ σκαφοειδὲς καλούμενον , ὁμοίως αὐτῷ τῷ ἀστραγάλῳ μετέωρόν ἐστι καὶ ὑψηλὸν ἀπὸ τῆς γῆς , ἔν τε τοῖς ἔνδον μέρεσι τέτακται τοῦ ποδός . οὕτω δὲ καὶ τὰ τρία τούτῳ συνταττόμενα , τὰ τοῦ ταρσοῦ , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ αὐτὰ μετέωρά τε φαίνεται κᾀκ τῶν ἐντὸς κεῖται μερῶν τοῦ ποδός · ἔξωθεν γὰρ αὐτῶν ἑδραῖόν τε καὶ ταπεινὸν ὀστοῦν παρατέταται , τὸ κυβοειδὲς , ὃ πρὸς αὐτὴν τὴν πτέρναν ἐλέγετο διαρθροῦσθαι . καὶ οὕτως ἤδη τῶν πρώτων ὀστῶν ἑπτὰ τοῦ ποδὸς ἡ χρεία πρόδηλος .
Lemmas: λέγω ἤδη , καθά ἐπί χείρ ποιέω , πηλίκος ἕκαστος εἰμί ὁ ἁπλόος ἐν ὁ πούς μόριον , καί τίς ὁ σχῆμα κτάομαι , καί τίς ὁ θέσις , ὅπως τε ὁ πρός ἀλλήλων σύνταξις ἔχω ὁ σύμπας , καί ὅστις ἀριθμός εἰμί αὐτός · ἀλλά καί μαλακότης , ἤ σκληρότης , ἤ μανότης , ἤ πυκνότης , ἤ ὅσος ὁ σῶμα ὑπάρχω , διέρχομαι ὅπως ἔχω , πανταχοῦ ὁ χρεία ἐξηγέομαι , καί δείκνυμι , ὡς οὐ ἐνδέχομαι ἀγαθός ἕτερος αὐτός κατασκευάζω . μακρός μέν οὐδείς ἥσσων ὁ λόγος εἰμί ὁ περί ὁ χείρ , ἀλλά ὁ ὁ κατασκευή ὁμοιότης αὐτός ἐπιτέμνω · ὅσος γάρ ὡς ἀντιληπτικός ὄργανον ὁ πούς ὡσαύτως ἔχω ὁ χείρ γίγνομαι , οὗτος εἰς ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος λέγω ἀναπέμπω χρή λόγος , ὅσος δέ ὡς βαδιστικός , ἐνταυθοῖ διεξέρχομαι . ὁ μέν οὖν ἐκ πολύς τε καί πολυειδής ὀστέον συντετίθημι , διαρθρέω μέν πρός ἀλλήλων ποικίλος διάρθρωσις , συνάπτω δέ σύνδεσμος ὑμενώδης , ὡς ἀντιληπτικός ὄργανον ὑπάρχω ὁ πούς · διά οὗτος δέ καί ὁ πλῆθος ὁ πέντε δάκτυλος , καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἐν αὐτός ἄρθρον ἀριθμός , οὐ μήν ὁ γε ἐπί εἷς στοῖχος τάσσω πᾶς , ἀλλά οὗτος ἴδιος εἰμί πούς ὡς ἕδρα ὄργανον . ὅμοιος δέ καί ὁ μικρός γίγνομαι ὁ ἐν χείρ · ὁ μέν γάρ ἀντιληπτικός μόνος ὄργανον ὁ μέγεθος αὐτός πρέπω , ὁ δέ , ἵνα βαδιστικός εἰμί πανταχοῦ , διά οὗτος ἀντιληπτικός γίγνομαι καί ὁ τηλικοῦτος μῆκος , ἡλίκος ἔχω νῦν , ἱκανός εἰμί , ἀλλά καί ὁ μέν ἔνδον αὐτός ὑψηλός , ὁ δέ ἐκτός ταπεινός γίγνομαι , ἅμα μέν ὡς ἀντιληπτικός μόριον , ἵνα περιλαμβάνω τε καί περιπτύσσω ὁ κυρτός ἔδαφος , ἅμα δέ καί ὡς δράω ὄργανον . ἐπεί γάρ ἐν ὁ βαδίζω ὁ μέν ἕτερος ὁ σκέλος κινέω , ὁ δέ ἕτερος ἐπί ὁ γῆ ὅλος στηρίζω ὀχέω ὁ σῶμα ἐγώ ὁ ὄγκος , ὑψηλός εὔλογος αὐτός ὁ ἐντός ἕδρα ὁ φύσις ἀπεργάζομαι . εἰ γάρ ἐκ ἀμφότερος ὁ μέρος ἴσος ἀκριβής εἰμί ὁ πούς , ἐπί ὁ ὁ μετεωρέω σκέλος ῥέπω ἄν αὐτός πρῶτος τε καί μάλα , καί σύν αὐτός ὁ σκέλος ὅλος · εἰ δέ οὗτος , δῆλος ὡς καταπίπτω ἄν ῥᾴδιος βαδίζω · ὥστε ἀσφαλής ἕνεκα βάδισις ὑψηλός ὁ ὁ πούς ἔνδον . ὅς οὖν οὐ εἰμί ὑψηλός , ῥᾴδιος οὗτος διαπαλαίω καί θέω ἐνίοτε καί βαδίζω ἐν ὁ ἀνώμαλος χωρίον ﻿ ἀνατρέπω . οὗτος μέν οὖν ὁ λόγος ἐναργής ἄν ἔτι πίστις ἐπί προήκω λαμβάνω ὁ γράμμα · πρός δέ ὁ πάρειμι ἀποχράω καί οὗτος . φαίνω γάρ ὁ πούς εὔλογος ἐκ ὁ ἔνδον μέρος ὑψηλός τε ἅμα καί κοῖλος γίγνομαι διά τε ὁ ἀσφάλεια ὁ ἕδρα καί ὁ ὁ ἀντίληψις ἀκρίβεια . οὔκουν ἔτι ζητέω οὐδέ διά τίς ὁ ὁ πτέρνα ὀστέον ὁ πρόσω λεπτός τε εἰμί καί στενός , οὐδέ διά τίς πρός ὁ μικρός δάκτυλος ἀποχωρέω φαίνω μάλα . εἰ γάρ εἰμί πρόσω , ὥσπερ εἰμί ὀπίσω , παχύς τε καί πλατύς , καί τοιοῦτος μένω εἰς ὁ πρόσω ὁ πούς ἐκτείνω , πῶς ἄν γίγνομαι ὁ ἔνδον αὐτός μέρος κοῖλος ; εὔλογος οὖν ἐνταῦθα πολύς ὁ τε πάχος αὐτός καί ὁ πλάτος ὁ φύσις ἐκ ὁ ἐντός ἀφαιρέω , καί διά οὗτος ὡς ἐπί ὅς μικρός ἐκτείνω φαίνω δάκτυλος . διά οὗτος δέ πάλιν ὁ ἀστράγαλος ἔσω μάλα ἐπιστρέφω δοκέω , καίτοι ὁ ὄπισθεν αὐτός κατά μέσος στηρίζω ὁ πτέρνα . ἀλλά ὁ στενός ἀεί καί μάλα ἐν ὁ πρόσω γίγνομαι ὁ ὁ πτέρνα ὀστέον , καί ὁ ἔνδον ἀποχωρέω φαίνω πρός ὁ ἐκτός , εὔλογος ὁ ἀστράγαλος ἔσωθεν τε ὁ πτέρνα ἐνταῦθα καί οἷος κρεμάννυμι φαίνω . πῶς δέ ἄν ἄλλος καλός ὁ ἐντός ὁ πούς ἀπεργάζομαι κοιλότης , ἤ εἰ ὁ μέν ὑπόκειμαι ὀστέον ἐλαχύς καί στενός ἐπί ὁ ἔνδον μέρος γίγνομαι , ὁ δέ ἐπίκειμαι , οἷος ἐκ ἀρχή εἰμί , φυλάσσω ; ὁ μέν γάρ πτέρνα ὡς ἄν ὑπόκειμαι ὁ πᾶς κῶλον διά πᾶς ἑδραῖος χρή ἐπί ὁ γῆ ἐρείδω , ὁ δέ ἐπίκειμαι ὀστέον αὐτός μετέωρος αἰωρέω . διά οὗτος οὖν καί ὁ συντάσσω οὗτος ὀστέον , ὁ μέν ὁ πτέρνη , ὁ κυβοειδής ὀνομάζω , ἐκ ὁ ἔξω μέρος εἰμί ὁ πούς , ἑδραῖος ἐπί ὁ γῆ τίθημι · ὁ δέ ὁ ἀστράγαλος , ὁ σκαφοειδής καλέω , ὅμοιος αὐτός ὁ ἀστράγαλος μετέωρος εἰμί καί ὑψηλός ἀπό ὁ γῆ , ἐν τε ὁ ἔνδον μέρος τάσσω ὁ πούς . οὕτως δέ καί ὁ τρεῖς οὗτος συντάσσω , ὁ ὁ ταρσός , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί αὐτός μετέωρος τε φαίνω ἐͅκ ὁ ἐντός κεῖμαι μέρος ὁ πούς · ἔξωθεν γάρ αὐτός ἑδραῖος τε καί ταπεινός ὀστέον παρατείνω , ὁ κυβοειδής , ὅς πρός αὐτός ὁ πτέρνα λέγω διαρθρόω . καί οὕτως ἤδη ὁ πρῶτος ὀστέον ἑπτά ὁ πούς ὁ χρεία πρόδηλος .