galenus.de-usu-partium 13.12
Ἀλλὰ νῦν γε καιρὸς ἐπὶ τὸ κατ’ ὦμον ἄρθρον αὐτὸ μετιέναι τῷ λόγῳ , καὶ πρῶτον μὲν δεικνύναι , ὡς ἡ φύσις εὐλόγως αὐτήν τε τοῦ βραχίονος τὴν κεφαλὴν ἀκριβῶς ἀπειργάσατο περιφερῆ , τήν τε περικειμένην κοιλότητα τῷ τῆς ὠμοπλάτης αὐχένι σμικράν τε ἅμα καὶ ὑπτίαν · ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς κινοῦντας μῦς αὐτὸ , τίνες τέ εἰσι καὶ πόσοι καὶ πηλίκοι , καὶ τίνα χρείαν ἕκαστος αὐτῶν παρέχεται , καὶ ὡς οὔτε πλείους , οὔτ’ ἐλάττους τὸν ἀριθμὸν , ἀλλ’ οὐδὲ μείζους , ἢ μείους , ἢ ἑτέραν τινὰ θέσιν ἔχοντας ἄμεινον ἦν αὐτοὺς γεγονέναι . τοῦ μὲν δὴ τὴν κεφαλὴν τοῦ βραχίονος γενέσθαι περιφερῆ , καὶ τὴν κοιλότητα τῆς ὠμοπλάτης ἐπιπολῆς τε ἅμα καὶ ὑπτίαν , ἡ χρεία πρόδηλος , εἴ τις τῶν ἐν τοῖς πρώτοις γράμμασιν εἰρημένων μνημονεύει . πολλαῖς τε γὰρ ἅμα καὶ ποικίλαις κινήσεσιν ἡ σύμπασα χεὶρ παρεσκευασμένη τὴν μὲν κεφαλὴν τοῦ βραχίονος ἐδεῖτο περιφερῆ κεκτῆσθαι , ( τούτου γὰρ οὐδὲν ἂν εὕροιμεν ἐπιτηδειότερον σχῆμα πρὸς ἑτοιμότητα κινήσεως , ) τὴν δ’ ὑποτεταγμένην αὐτῇ κοιλότητα μήτε βαθεῖαν ἱκανῶς , μήτ’ εἰς ὀφρῦς μεγάλας τελευτῶσαν . εἰ γὰρ κατεκλείσθη μὲν βραχείᾳ κοιλότητι τὸ τοῦ βραχίονος ἄρθρον , ἐσφίγχθη δ’ ἐν κύκλῳ μεγάλοις ἄμβωσιν , οὐκ ἂν πάντη περιφέρεσθαι ῥᾳδίως ἠδύνατο τοῦτο , οὐδ’ ἦν αὐτῷ μᾶλλον ἡ τῆς ἀσφαλείας χρεία · τούτου γὰρ ἕνεκα καὶ σύμπασα χεὶρ ἐγεγόνει . κινδυνεύει τοίνυν ὀλίγου δεῖν ἔξαρθρος ἡ κεφαλὴ τοῦ βραχίονος εἶναι διὰ παντὸς , ὡς ἂν ἐπὶ μικρᾶς οὕτως ὀχουμένη κοιλότητος , ὥστε ἐκπίπτον τὸ πλεῖστον αὐτῆς μέρος ἀστήρικτον αἰωρεῖσθαι . πῶς οὖν οὐκ ἐκπίπτει διὰ παντὸς ἐπὶ ταῖς σφοδραῖς κινήσεσιν ; ὅσον μὲν γὰρ ἐπὶ τῇ προειρημένῃ κατασκευῇ , τοῦτ’ ἐχρῆν αὐτῇ πάντως ἔσεσθαι . θαυμάσεις πάλιν ἐνταῦθα τῆς φύσεως τὴν τέχνην , εἰ τὰς τῆς ἀσφαλείας θεάσαιο μηχανάς . τρεῖς μὲν συνδέσμους ἰσχυροὺς τὸ τοῦ βραχίονος ὀστοῦν τῷ τῆς ὠμοπλάτης αὐχένι ξυνάπτοντας εἰργάσατο ἐπὶ τῷ κοινῷ ξυμπάντων τῶν ἄρθρων τῷ περιφερεῖ , δύο δ’ ἀποφύσεις καμπύλας τῆς ὠμοπλάτης φρουρούσας αὐτὸ , καὶ τούτων ἑκατέρωθεν μῦς μεγίστους σφίγγοντας . ὁ μὲν δὴ πλατὺς σύνδεσμος ὁ ὑμενώδης , ὁ πᾶσι τοῖς ἄρθροις ὑπάρχων , ἐκφύεται μὲν ἐκ τῶν χειλῶν τῆς ἐν ὠμοπλάτῃ κοιλότητος , ἅπασαν δ’ ἀκριβῶς ἐν κύκλῳ περιερχόμενος τὴν διάρθρωσιν εἰς τὴν ἀρχὴν καταφύεται τῆς κεφαλῆς τοῦ βραχίονος . τῶν δ’ ἄλλων τῶν τριῶν οἱ δύο μὲν ἀκριβῶς εἰσι στρογγύλοι , καθάπερ νεῦρα , πλατὺς δ’ ἀτρέμας ὁ τρίτος . ἐκφύεται δ’ ὁ μὲν πρῶτος ἐκ τοῦ πέρατος τῆς ἀγκυροειδοῦς ἀποφύσεως , ὁ δὲ δεύτερος ὁ τούτου μείζων ἐκ τοῦ τῆς ὠμοπλάτης αὐχένος , κατ’ ἐκεῖνο μάλιστα τὸ μέρος , ἔνθα τῆς ἐπικειμένης αὐτῷ κοιλότητος ὀφρύς ἐστιν ὑψηλοτάτη . τούτῳ μὲν οὖν ἡ κεφαλὴ τοῦ βραχίονος ἐπίβασιν ἀσφαλῆ παρέχει , τηλικαύτην ἐν τοῖς ἄνω τε καὶ πρόσω μέρεσιν ἑαυτῆς ἔχουσαν κοιλότητα κατάντη , τομῇ πλατείᾳ παραπλησίαν , ἡλίκος περ καὶ αὐτὸς ὁ σύνδεσμός ἐστιν . ὁ δὲ ἕτερος ὁ πρότερος εἰρημένος ἐκ τῶν ἔνδον μερῶν τῆς κεφαλῆς τοῦ βραχίονος παρατέταται . λοιπὸς δ’ ὁ τρίτος ἐκ μὲν τῆς αὐτῆς τῷ δευτέρῳ χώρας ἐκφύεται , λοξὸς δ’ ὑποφυόμενας αὐτῷ καταφύεται καὶ αὐτὸς εἰς τὴν πρώτην ἀρχὴν τῆς κεφαλῆς τοῦ βραχίονος ﻿ ὁμοίως τῷ πλατεῖ τῷ πᾶν ἐν κύκλῳ περιλαμβάνοντι τὸ ἄρθρον , ἔστι γάρ πως ἐκείνου μέρος . οἱ δέ γε προειρημένοι δύο καθήκουσιν εἰς τὸν ἐπικείμενον τῷ βραχίονι μῦν , ὃν ἐν τοῖς περὶ τῆς χειρὸς λόγοις εἰς τὴν κεφαλὴν τῆς κερκίδος ἔλεγον ἐμφύεσθαι . καὶ γὰρ οὖν κᾀνταῦθα τὸ τῆς φύσεως εὐμήχανόν ἐστιν ἰδεῖν , ὅπερ ἤδη δέδεικται μυριάκις , τὸ , ὡς ἓν ὄργανον ἐνίοτε τῷ τῆς θέσεως ἐπικαίρῳ πολλαῖς ἐξαρκοῦν ἀπεργάζεται χρείαις . δεομένων γὰρ ἁπάντων μυῶν , ὡς καὶ τοῦτ’ ἐν τοῖς ἰδίοις αὐτῶν ἀποδέδεικται λόγοις , μετέχειν τῆς τῶν συνδέσμων οὐσίας , ἅμα μὲν τῷ μυῒ χρησίμους αὐτοὺς , ἅμα δὲ καὶ τῷ κατ’ ὦμον ἄρθρῳ κατεσκεύασε . τουτὶ μὲν γὰρ σφίγγοντές τε καὶ συνέχοντες ἐκπίπτειν κωλύουσιν , εἰς δὲ τὸν μῦν διασπειρόμενοι καὶ τούτῳ παρέχουσιν αὐτάρκη τὴν ἐξ αὑτῶν ὠφέλειαν . ὑπὸ μὲν τῶν συνδέσμων οὕτω φρουρεῖται τὸ κατ’ ὦμον ἄρθρον , ὑπὸ δὲ τῶν ὑποφύσεων τῆς ὠμοπλάτης , ἄνωθεν τῆς κατὰ τὸ ἀκρώμιον , ἣν ἐκεῖνοι κορακοειδῆ προσαγορεύουσιν , ἔξωθεν δὲ τῆς ἀγκυροειδοῦς τε καὶ σιγμοειδοῦς ὀνομαζομένης , ἐν κύκλῳ δὲ πανταχόθεν ὑπὸ μεγίστων μυῶν καὶ τενόντων σφίγγεται τῶν κινούντων ὅλην τὴν διάρθρωσιν , ὑπὲρ ὧν λέγειν ἤδη καιρός .
Lemmas: ἀλλά νῦν γε καιρός ἐπί ὁ κατά ὦμος ἄρθρον αὐτός μεθίημι ὁ λόγος , καί πρῶτος μέν δείκνυμι , ὡς ὁ φύσις εὔλογος αὐτός τε ὁ βραχίων ὁ κεφαλή ἀκριβής ἀπεργάζομαι περιφερής , ὁ τε περίκειμαι κοιλότης ὁ ὁ ὠμοπλάτη αὐχήν μικρός τε ἅμα καί ὕπτιος · ἔπειτα δέ καί ὁ κινέω μῦς αὐτός , τίς τε εἰμί καί πόσος καί πηλίκος , καί τίς χρεία ἕκαστος αὐτός παρέχω , καί ὡς οὔτε πολύς , οὔτε ἐλαχύς ὁ ἀριθμός , ἀλλά οὐδέ μέγας , ἤ μείων , ἤ ἕτερος τις θέσις ἔχω ἀγαθός εἰμί αὐτός γίγνομαι . ὁ μέν δή ὁ κεφαλή ὁ βραχίων γίγνομαι περιφερής , καί ὁ κοιλότης ὁ ὠμοπλάτη ἐπιπολή τε ἅμα καί ὕπτιος , ὁ χρεία πρόδηλος , εἰ τις ὁ ἐν ὁ πρῶτος γράμμα λέγω μνημονεύω . πολύς τε γάρ ἅμα καί ποικίλος κίνησις ὁ σύμπας χείρ παρασκευάζω ὁ μέν κεφαλή ὁ βραχίων δέω περιφερής κτάομαι , ( οὗτος γάρ οὐδείς ἄν εὑρίσκω ἐπιτήδειος σχῆμα πρός ἑτοιμότης κίνησις , ) ὁ δέ ὑποτάσσω αὐτός κοιλότης μήτε βαθύς ἱκανός , μήτε εἰς ὀφρύς μέγας τελευτάω . εἰ γάρ κατακλείω μέν βραχύς κοιλότης ὁ ὁ βραχίων ἄρθρον , σφίγγω δέ ἐν κύκλος μέγας ἄμβων , οὐ ἄν πάντῃ περιφέρω ῥᾴδιος δύναμαι οὗτος , οὐδέ εἰμί αὐτός μάλα ὁ ὁ ἀσφάλεια χρεία · οὗτος γάρ ἕνεκα καί σύμπας χείρ γίγνομαι . κινδυνεύω τοίνυν ὀλίγος δέω ἔξαρθρος ὁ κεφαλή ὁ βραχίων εἰμί διά πᾶς , ὡς ἄν ἐπί μικρός οὕτως ὀχέω κοιλότης , ὥστε ἐκπίπτω ὁ πολύς αὐτός μέρος ἀστήρικτος αἰωρέω . πῶς οὖν οὐ ἐκπίπτω διά πᾶς ἐπί ὁ σφοδρός κίνησις ; ὅσος μέν γάρ ἐπί ὁ προλέγω κατασκευή , οὗτος χρή αὐτός πάντως εἰμί . θαυμάζω πάλιν ἐνταῦθα ὁ φύσις ὁ τέχνη , εἰ ὁ ὁ ἀσφάλεια θεάομαι μηχανή . τρεῖς μέν σύνδεσμος ἰσχυρός ὁ ὁ βραχίων ὀστέον ὁ ὁ ὠμοπλάτη αὐχήν συνάπτω ἐργάζομαι ἐπί ὁ κοινός σύμπας ὁ ἄρθρον ὁ περιφερής , δύο δέ ἀπόφυσις καμπύλος ὁ ὠμοπλάτη φρουρέω αὐτός , καί οὗτος ἑκατέρωθεν μῦς μέγας σφίγγω . ὁ μέν δή πλατύς σύνδεσμος ὁ ὑμενώδης , ὁ πᾶς ὁ ἄρθρον ὑπάρχω , ἐκφύω μέν ἐκ ὁ χεῖλος ὁ ἐν ὠμοπλάτη κοιλότης , ἅπας δέ ἀκριβής ἐν κύκλος περιέρχομαι ὁ διάρθρωσις εἰς ὁ ἀρχή καταφύω ὁ κεφαλή ὁ βραχίων . ὁ δέ ἄλλος ὁ τρεῖς ὁ δύο μέν ἀκριβής εἰμί στρογγύλος , καθά νεῦρον , πλατύς δέ ἀτρέμας ὁ τρίτος . ἐκφύω δέ ὁ μέν πρῶτος ἐκ ὁ πέρας ὁ ἀγκυροειδής ἀπόφυσις , ὁ δέ δεύτερος ὁ οὗτος μέγας ἐκ ὁ ὁ ὠμοπλάτη αὐχήν , κατά ἐκεῖνος μάλα ὁ μέρος , ἔνθα ὁ ἐπίκειμαι αὐτός κοιλότης ὀφρύς εἰμί ὑψηλός . οὗτος μέν οὖν ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ἐπίβασις ἀσφαλής παρέχω , τηλικοῦτος ἐν ὁ ἄνω τε καί πρόσω μέρος ἑαυτοῦ ἔχω κοιλότης κατάντης , τομή πλατύς παραπλήσιος , ἡλίκος περ καί αὐτός ὁ σύνδεσμος εἰμί . ὁ δέ ἕτερος ὁ πρότερος λέγω ἐκ ὁ ἔνδον μέρος ὁ κεφαλή ὁ βραχίων παρατείνω . λοιπός δέ ὁ τρίτος ἐκ μέν ὁ αὐτός ὁ δεύτερος χώρα ἐκφύω , λοξός δέ ὑποφνυάναμαι αὐτός καταφύω καί αὐτός εἰς ὁ πρῶτος ἀρχή ὁ κεφαλή ὁ βραχίων ﻿ ὅμοιος ὁ πλατύς ὁ πᾶς ἐν κύκλος περιλαμβάνω ὁ ἄρθρον , εἰμί γάρ πως ἐκεῖνος μέρος . ὁ δέ γε προλέγω δύο καθήκω εἰς ὁ ἐπίκειμαι ὁ βραχίων μῦς , ὅς ἐν ὁ περί ὁ χείρ λόγος εἰς ὁ κεφαλή ὁ κερκίς λέγω ἐμφύω . καί γάρ οὖν ᾀνταῦθη ὁ ὁ φύσις εὐμήχανος εἰμί ὁράω , ὅς ἤδη δείκνυμι μυριάκις , ὁ , ὡς εἷς ὄργανον ἐνίοτε ὁ ὁ θέσις ἐπίκαιρος πολύς ἐξαρκέω ἀπεργάζομαι χρεία . δέω γάρ ἅπας μῦς , ὡς καί οὗτος ἐν ὁ ἴδιος αὐτός ἀποδείκνυμι λόγος , μετέχω ὁ ὁ σύνδεσμος οὐσία , ἅμα μέν ὁ μῦς χρήσιμος αὐτός , ἅμα δέ καί ὁ κατά ὦμος ἄρθρον κατασκευάζω . οὗτος μέν γάρ σφίγγω τε καί συνέχω ἐκπίπτω κωλύω , εἰς δέ ὁ μῦς διασπείρω καί οὗτος παρέχω αὐτάρκης ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ὠφέλεια . ὑπό μέν ὁ σύνδεσμος οὕτως φρουρέω ὁ κατά ὦμος ἄρθρον , ὑπό δέ ὁ ὑπόφυσις ὁ ὠμοπλάτη , ἄνωθεν ὁ κατά ὁ ἀκρώμιον , ὅς ἐκεῖνος κορακοειδής προσαγορεύω , ἔξωθεν δέ ὁ ἀγκυροειδής τε καί σιγμοειδής ὀνομάζω , ἐν κύκλος δέ πανταχόθεν ὑπό μέγας μῦς καί τένων σφίγγω ὁ κινέω ὅλος ὁ διάρθρωσις , ὑπέρ ὅς λέγω ἤδη καιρός .