galenus.de-usu-partium 9.5
Καλῶς οὖν ἂν ἔχοι κᾀνταῦθα , βραχὺ τὸν λόγον ἐπιστήσαντας , ἀναμνησθῆναι πασῶν τῶν κατὰ τὸ σῶμα φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν , ὅπως εἰς ἅπαντα τὰ μόρια τὰ δεόμενα τῶν ἀγγείων ἀμφοτέρων ἐμφύονται , ὡς ἐγγὺς ἀλλήλων καὶ πλησίον οὕτω πολλάκις , ὥστε καὶ ψαύειν τὰς εἰς κοιλίαν καὶ νῆστιν καὶ πᾶν τὸ λεπτὸν ἔντερον καὶ τὸ κῶλον . ἀναμνησθῶμεν δ’ αὐτῶν πρῶτον , ἑξῆς δ’ αὐτῶν τῶν καθ’ ἧπαρ καὶ πνεύμονα καὶ νεφροὺς καὶ κύστιν καὶ μήτραν καὶ σπλῆνα καὶ αὐτὴν τὴν καρδίαν , ἔπειτα τῶν κατ’ ὠμοπλάτας καὶ θώρακα καὶ χεῖρας καὶ σκέλη μνημονεύσομεν , ὡς ἐν ἅπασι τούτοις οὐκ ἐκ μὲν τῶν κάτωθεν μερῶν ἡ φλὲψ , ἐκ δὲ τῶν ἄνωθεν ἡ ἀρτηρία , οὐδ’ ἐκ μὲν τῶν δεξιῶν θάτερον ἀγγεῖον , ἐκ δὲ τῶν ἀριστερῶν θάτερον ἔφυ , οὐδ’ αὖ τὸ μὲν ἔμπροσθεν , τὸ δ’ ὄπισθεν , οὐδ’ ἐκ μὲν τῶν αὐτῶν μερῶν πάμπολυ διέστηκεν , ἀλλ’ ἐν ἅπασι τούτοις οὕτω πλησίον , ὥστε καὶ ψαύειν ἀλλήλων καὶ ἀεὶ κατὰ τῆς ἀρτηρίας ἐπικεῖσθαι τὴν φλέβα . κατὰ δέ γε τὸν ἐγκέφαλον ὅτι βέλτιον ἦν ἐκ διαφερόντων χωρίων , μᾶλλον δ’ ἐναντίων πάντη τὴν εἰς αὐτὸν ποιήσασθαι κατάφυσιν , οὐκ ἄρα θαυμάσομεν τὴν πρόνοιαν τοῦ δημιουργοῦ , μέχρι μὲν αὐτῆς τῆς κεφαλῆς ἀπὸ τῆς καρδίας διὰ τοῦ θώρακός τε καὶ παντὸς τοῦ τραχήλου τὰς φλέβας ἅμα ταῖς ἀρτηρίαις ἀναγαγόντος , ἐντεῦθεν δὲ τὰς μὲν ἀρτηρίας ἐπὶ τὸ δικτυοειδὲς πλέγμα , τὰς φλέβας δ’ ἐπ’ ἄκραν τὴν κορυφὴν τῆς κεφαλῆς ἀναγαγόντος , καὶ οὐδὲ ταύτας ὡς ἔτυχεν , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς ἀσφαλείας , ὡς ἂν εἰς μέγα διαφερούσας τῷ ζώῳ · κατὰ γὰρ τὸ τῶν τρεφομένων μορίων ἀξίωμα καὶ ἡ τῶν τρεφουσῶν αὐτὰ φλεβῶν ὑπεροχὴ κρίνεται . ταύτας οὖν τὰς φλέβας εἰ μὲν ἔξωθεν τοῦ κρανίου μέχρι τῆς κορυφῆς ἤγαγεν ὑπὸ τοῦ δέρματος μόνου καλυπτομένας , οὕτω μὲν οὐδ’ ἂν γνωρίζειν αὐτῶν ἐδόκει τὴν ὑπεροχήν · εἰ δ’ ἔνδοθεν μὲν , ἀλλ’ εὐθέως τὴν παχεῖαν μήνιγγα διεκπιπτούσας , ἀσφαλὴς μὲν ἂν οὕτω γε ἡ ὁδὸς αὐταῖς ὅσον ἐπὶ τοῖς ἔξωθεν λυπήσουσιν ἐγένετο , καθ’ ἕτερον δ’ αὖ τρόπον οὐκ ἀσφαλής . οὔτε γὰρ ἄνευ συνδέσμου ὑπ’ αὐτοῦ μόνον ὀχουμένας τοῦ ἐγκεφάλου , περιφεροῦς τὸ σχῆμα καὶ μαλακοῦ τὴν σύστασιν ὑπάρχοντος , οἷόν τ’ ἦν ἀβλαβῶς αὐτὰς ἀνιέναι , οὔθ’ ἡ λεπτὴ μήνιγξ ἱκανὸς ἦν δεσμὸς οὕτω μεγάλαις φλεψίν . ἀλλ’ οὐδὲ , τὸ λοιπὸν ἔτι καὶ τρίτον , εἴσω μὲν ἐχρῆν τοῦ κρανίου παραγαγεῖν , διὰ δὲ τῆς ἐν τῷ μέσῳ χώρας τοῦ τ’ ὀστοῦ καὶ τῆς παχείας μήνιγγος ἐπὶ τὴν κορυφὴν ἀγαγεῖν αὐτάς · ἐπόνουν γὰρ ἂν οὕτω γε κατὰ τὰς κινήσεις προσκόπτουσαι τὸ κρανίον , ἢ ἐχρῆν κᾀνταῦθα προσπαρασκευάσαι τινὰ χιτῶνα σκληρὸν ἐν τῷ μεταξὺ τῶν τε φλεβῶν καὶ τοῦ κρανίου , οἷός περ καὶ φαίνεται κατὰ πάσας τῶν ὀστῶν τὰς διατρήσεις . καὶ πάντως , εἴπερ μηδεμίαν ἄλλην εὐμηχανωτέραν αὐταῖς ἐξεύρισκεν ἀσφάλειαν , ἐπὶ τοῦτ’ ἂν ἧκεν ἡ φύσις , ὡς ἐξ ὧν τεχνᾶται καὶ κατὰ τὰς διὰ τῶν ὀστῶν ὁδοὺς ἐνδείκνυται . ἀλλὰ γὰρ εὐμηχάνου δημιουργοῦ μέγιστον δεῖγμα , καθάπερ ἤδη πολλάκις ἔμπροσθεν εἴρηται , τὸ συγχρῆσθαι τοῖς ἑτέρου τινὸς ἕνεκα γεγονόσι καὶ πρὸς ἄλλας χρείας , καὶ μὴ ζητεῖν καθ’ ἑκάστην αὐτῶν ἴδιον ἐργάσασθαι μόριον . οὔσης οὖν αὐτόθι τῆς παχείας μήνιγγος , οὐκ ᾤετο χρῆναι κατασκευάζειν ἕτερον χιτῶνα , δυναμένης γε ταύτης διπλωθῆναί τε καὶ εἰς μέσην αὑτὴν ὑποδέξασθαι τὰς φλέβας . ἆρ’ οὖν τοῦτο μόνον εὐμηχάνως ; ἢ καὶ τούτου μᾶλλον ἔτι τὸ μηδ’ αὐτὴν τὴν διπλόην εἰς ἓν τοῦτο μόνον εἶναι χρηστὴν , ἀλλ’ ἐπεὶ τὸν ἐγκέφαλον ἐχρῆν διορίζεσθαι τῆς παρεγκεφαλίδος , ὡς ἐν τῷ πρὸ τούτου δέδεικται λόγῳ , κατὰ ταύτην μάλιστα τεθῆναι τὴν χώραν , ἅμα μὲν ὁδὸν τοῖς ἀγγείοις ἀσφαλῆ γενησομένην , ἅμα δ’ ἑκατέρῳ τῷ μέρει , τῷ μὲν τὸν ἐγκέφαλον , τῷ δὲ τὴν παρεγκεφαλίδα περιληψομένην ; ἆρ’ οὖν ἔτι καὶ τῆς τρίτης εὐμηχανίας ἡδέως ἂν ἐπακούσαις , ὁποίαν ὁ δημιουργὸς ἡμῶν ἐπὶ τῇ διπλώσει ταύτῃ προσεξεῦρεν ; ἐπειδὴ γὰρ συνδεῖσθαι τὴν παχεῖαν ἐχρῆν μήνιγγα τῷ κρανίῳ , καθάπερ καὶ τοῦτ’ ἐν τῷ πρὸ τούτου δέδεικται λόγῳ , πολὺ βέλτιον ἦν εἰς ἀσφάλειαν αὐτῇ τε τῇ μήνιγγι καὶ τοῖς ὑποκειμένοις μορίοις , ἔνθα παχυτέρα γίνεται διπλουμένη , τοὺς δεσμοὺς αὐτῆς ἐκφῦναι . ἀλλ’ ἐπεὶ διὰ τῶν ῥαφῶν τούτους ἐχρῆν ἐκφύεσθαι , ( δέδεικται γὰρ καὶ τοῦτο , ) κατὰ λόγον ἐπέθηκεν ἐνταυθοῖ τὴν λαμβδοειδῆ καλουμένην ῥαφήν .
Lemmas: καλός οὖν ἄν ἔχω ᾀνταῦθη , βραχύς ὁ λόγος ἐφίστημι , ἀναμιμνῄσκω πᾶς ὁ κατά ὁ σῶμα φλέψ καί ἀρτηρία , ὅπως εἰς ἅπας ὁ μόριον ὁ δέω ὁ ἀγγεῖον ἀμφότερος ἐμφύω , ὡς ἐγγύς ἀλλήλων καί πλησίον οὕτως πολλάκις , ὥστε καί ψαύω ὁ εἰς κοιλία καί νῆστις καί πᾶς ὁ λεπτός ἔντερον καί ὁ κῶλον . ἀναμιμνῄσκω δέ αὐτός πρῶτος , ἑξῆς δέ αὐτός ὁ κατά ἧπαρ καί πνεύμων καί νεφρός καί κύστις καί μήτρα καί σπλήν καί αὐτός ὁ καρδία , ἔπειτα ὁ κατά ὠμοπλάτη καί θώραξ καί χείρ καί σκέλος μνημονεύω , ὡς ἐν ἅπας οὗτος οὐ ἐκ μέν ὁ κάτωθεν μέρος ὁ φλέψ , ἐκ δέ ὁ ἄνωθεν ὁ ἀρτηρία , οὐδέ ἐκ μέν ὁ δεξιός ἕτερος ἀγγεῖον , ἐκ δέ ὁ ἀριστερός ἕτερος φύω , οὐδέ αὖ ὁ μέν ἔμπροσθεν , ὁ δέ ὄπισθεν , οὐδέ ἐκ μέν ὁ αὐτός μέρος πάμπολυς διΐστημι , ἀλλά ἐν ἅπας οὗτος οὕτως πλησίον , ὥστε καί ψαύω ἀλλήλων καί ἀεί κατά ὁ ἀρτηρία ἐπίκειμαι ὁ φλέψ . κατά δέ γε ὁ ἐγκέφαλος ὅτι ἀγαθός εἰμί ἐκ διαφέρω χωρίον , μάλα δέ ἐναντίος πάντῃ ὁ εἰς αὐτός ποιέω κατάφυσις , οὐ ἄρα θαυμάζω ὁ πρόνοια ὁ δημιουργός , μέχρι μέν αὐτός ὁ κεφαλή ἀπό ὁ καρδία διά ὁ θώραξ τε καί πᾶς ὁ τράχηλος ὁ φλέψ ἅμα ὁ ἀρτηρία ἀνάγω , ἐντεῦθεν δέ ὁ μέν ἀρτηρία ἐπί ὁ δικτυοειδής πλέγμα , ὁ φλέψ δέ ἐπί ἄκρος ὁ κορυφή ὁ κεφαλή ἀνάγω , καί οὐδέ οὗτος ὡς τυγχάνω , ἀλλά μετά πολύς ἀσφάλεια , ὡς ἄν εἰς μέγας διαφέρω ὁ ζῷον · κατά γάρ ὁ ὁ τρέφω μόριον ἀξίωμα καί ὁ ὁ τρέφω αὐτός φλέψ ὑπεροχή κρίνω . οὗτος οὖν ὁ φλέψ εἰ μέν ἔξωθεν ὁ κρανίον μέχρι ὁ κορυφή ἄγω ὑπό ὁ δέρμα μόνος καλύπτω , οὕτως μέν οὐδέ ἄν γνωρίζω αὐτός δοκέω ὁ ὑπεροχή · εἰ δέ ἔνδοθεν μέν , ἀλλά εὐθύς ὁ παχύς μήνιγξ διεκπίτνω , ἀσφαλής μέν ἄν οὕτως γε ὁ ὁδός αὐτός ὅσος ἐπί ὁ ἔξωθεν λυπέω γίγνομαι , κατά ἕτερος δέ αὖ τρόπος οὐ ἀσφαλής . οὔτε γάρ ἄνευ σύνδεσμος ὑπό αὐτός μόνος ὀχέω ὁ ἐγκέφαλος , περιφερής ὁ σχῆμα καί μαλακός ὁ σύστασις ὑπάρχω , οἷος τε εἰμί ἀβλαβής αὐτός ἀνίημι , οὔτε ὁ λεπτός μῆνιγξ ἱκανός εἰμί δεσμός οὕτως μέγας φλέψ . ἀλλά οὐδέ , ὁ λοιπός ἔτι καί τρίτος , εἴσω μέν χρή ὁ κρανίον παράγω , διά δέ ὁ ἐν ὁ μέσος χώρα ὁ τε ὀστέον καί ὁ παχύς μῆνιγξ ἐπί ὁ κορυφή ἄγω αὐτός · πονέω γάρ ἄν οὕτως γε κατά ὁ κίνησις προσκόπτω ὁ κρανίον , ἤ χρή ᾀνταῦθη προσπαρασκευάζω τις χιτών σκληρός ἐν ὁ μεταξύ ὁ τε φλέψ καί ὁ κρανίον , οἷος περ καί φαίνω κατά πᾶς ὁ ὀστέον ὁ διάτρησις . καί πάντως , εἴπερ μηδείς ἄλλος εὐμήχανος αὐτός ἐξευρίσκω ἀσφάλεια , ἐπί οὗτος ἄν ἥκω ὁ φύσις , ὡς ἐκ ὅς τεχνάομαι καί κατά ὁ διά ὁ ὀστέον ὁδός ἐνδείκνυμι . ἀλλά γάρ εὐμήχανος δημιουργός μέγας δεῖγμα , καθά ἤδη πολλάκις ἔμπροσθεν λέγω , ὁ συγχράομαι ὁ ἕτερος τις ἕνεκα γίγνομαι καί πρός ἄλλος χρεία , καί μή ζητέω κατά ἕκαστος αὐτός ἴδιος ἐργάζομαι μόριον . εἰμί οὖν αὐτόθι ὁ παχύς μῆνιγξ , οὐ οἴομαι χρή κατασκευάζω ἕτερος χιτών , δύναμαι γε οὗτος διπλόω τε καί εἰς μέσος ἑαυτοῦ ὑποδέχομαι ὁ φλέψ . ἆρα οὖν οὗτος μόνος εὐμήχανος ; ἤ καί οὗτος μάλα ἔτι ὁ μηδέ αὐτός ὁ διπλόη εἰς εἷς οὗτος μόνος εἰμί χρηστός , ἀλλά ἐπεί ὁ ἐγκέφαλος χρή διορίζω ὁ παρεγκεφαλίς , ὡς ἐν ὁ πρό οὗτος δείκνυμι λόγος , κατά οὗτος μάλα τίθημι ὁ χώρα , ἅμα μέν ὁδός ὁ ἀγγεῖον ἀσφαλής γίγνομαι , ἅμα δέ ἑκάτερος ὁ μέρος , ὁ μέν ὁ ἐγκέφαλος , ὁ δέ ὁ παρεγκεφαλίς περιλαμβάνω ; ἆρα οὖν ἔτι καί ὁ τρίτος εὐμηχανία ἡδύς ἄν ἐπακούω , ὁποῖος ὁ δημιουργός ἐγώ ἐπί ὁ δίπλωσις οὗτος προσεξευρίσκω ; ἐπειδή γάρ συνδέω ὁ παχύς χρή μήνιγξ ὁ κρανίον , καθά καί οὗτος ἐν ὁ πρό οὗτος δείκνυμι λόγος , πολύς ἀγαθός εἰμί εἰς ἀσφάλεια αὐτός τε ὁ μῆνιγξ καί ὁ ὑπόκειμαι μόριον , ἔνθα παχύς γίγνομαι διπλόω , ὁ δεσμός αὐτός ἐκφύω . ἀλλά ἐπεί διά ὁ ῥαφή οὗτος χρή ἐκφύω , ( δείκνυμι γάρ καί οὗτος , ) κατά λόγος ἐπιτίθημι ἐνταυθοῖ ὁ λαμβδοειδής καλέω ῥαφή .