galenus.de-usu-partium 1.24
Διὰ τί δὲ ἄνισοι πάντες ἐγένοντο καὶ μακρότατος ὁ μέσος ; ἢ ὅτι τὰς κορυφὰς αὐτῶν ἐπὶ ἴσον ἐξικνεῖσθαι βέλτιον ἦν ἐν τῷ περιλαμβάνειν ὄγκους τινὰς μεγάλους ἐν κύκλῳ καὶ τῷ κατέχειν ἐπιχειρεῖν , ὅ ἐστιν οὖν ὑγρὸν ἢ σμικρὸν , ἐν ἑαυτοῖς ; ἐν μὲν γὰρ τοῖς μείζοσιν ὄγκοις πρός τε τὸ κατασχεῖν ἰσχυρῶς καὶ τὸ βάλλειν ἰσχυρῶς ἡ πανταχόθεν ἰσόῤῥοπος λαβὴ μεγάλα συντελεῖ . φαίνονται δ’ εἰς μίαν ἀνήκοντες κύκλου περιφέρειαν οἱ πέντε δάκτυλοι κατὰ τὰς τοιαύτας ἐνεργείας , μάλισθ’ ὅταν ἀκριβῶς σφαιροειδὲς σῶμα περιλαμβάνωσι . ἐν τούτοις γὰρ δὴ καὶ σαφέστατα γνοίη τις ἂν , ὅπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων σωμάτων γίγνεται μὲν , οὐ φαίνεται δ’ ὁμοίως ἐναργῶς , ὅτι πανταχόθεν ἰσοῤῥόπως αἱ κορυφαὶ τῶν δακτύλων ἀντιτεταγμέναι τήν τε λαβὴν αὐτῶν ἀσφαλεστέραν καὶ τὴν βολὴν ἰσχυροτέραν ἀπεργάζονται , καθάπερ , οἶμαι , κᾀν ταῖς τριήρεσι τὰ πέρατα τῶν κωπῶν εἰς ἴσον ἐξικνεῖται , καίτοι γ’ οὐκ ἴσων ἁπασῶν οὐσῶν · καὶ γὰρ οὖν κᾀκεῖ τὰς μέσας μεγίστας ἀπεργάζονται διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν . ὅτι δὲ κᾀν τῷ συγκλείειν ἐπιχειρεῖν τὰς χεῖρας , ἐπειδὰν ἤτοι σμικρὸν σῶμα κατέχειν ἀκριβῶς ἢ ὑγρὸν ἐθελήσωμεν , ἡ τῶν δακτύλων ἀνισότης ἐναργῆ τὴν χρείαν παρέχεται , διά τε τῶν ἔμπροσθεν δεδεῖχθαι νομίζω λόγων , ἡνίκα τὸν μέγαν ἐπιβαίνοντα τῷ λιχανῷ καθάπερ ἐπίθημά τι γίγνεσθαι τῆς ἄνωθεν εὐρυχωρίας ἀπέφαινον , ἐν δὲ τῷ παρόντι βραχὺ προσθεὶς ἔτι τὸ πᾶν ἀποδείξειν ἐλπίζω . ἐπεὶ γὰρ κατὰ τὰς τοιαύτας ἐνεργείας , ἐὰν ἤτοι τὸν κάτωθεν δάκτυλον τὸν μικρὸν ἐπινοήσῃς μακρότερον γεγενημένον , ἤ τινα τῶν μέσων βραχύτερον , ἢ τὸν ἀντιτεταγμένον αὐτοῖς τὸν μέγαν ἑτέραν θέσιν ἢ μέγεθος ἔχοντα , γνώσῃ σαφῶς , εἰς ὅσον ἥ τε νῦν ὑπάρχουσα κατασκευὴ βελτίστη , βλάβη τε ἀκολουθήσει μεγίστη ταῖς ἐνεργείαις , εἴ τι καὶ σμικρὸν ὅλως τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς μετακινηθείη . τά τε γὰρ μεγάλα σώματα καὶ μικρὰ , κᾂν εἴ τι κατέχειν ὑγρὸν ἐπιχειρήσωμεν , οὐκ ὀρθῶς μεταχειριοῦμεν , τοῦ μεγέθους ἑνὸς οὑτινοσοῦν τῶν δακτύλων ὑπαλλαγέντος . ᾧ δῆλον , εἰς ὅσον ἀκριβείας ἡ νῦν αὐτῶν ἥκει κατασκευή .
Lemmas: διά τίς δέ ἄνισος πᾶς γίγνομαι καί μακρός ὁ μέσος ; ἤ ὅτι ὁ κορυφή αὐτός ἐπί ἴσος ἐξικνέομαι ἀγαθός εἰμί ἐν ὁ περιλαμβάνω ὄγκος τις μέγας ἐν κύκλος καί ὁ κατέχω ἐπιχειρέω , ὅς εἰμί οὖν ὑγρός ἤ μικρός , ἐν ἑαυτοῦ ; ἐν μέν γάρ ὁ μέγας ὄγκος πρός τε ὁ κατέχω ἰσχυρός καί ὁ βάλλω ἰσχυρός ὁ πανταχόθεν ἰσόρροπος λαβή μέγας συντελέω . φαίνω δέ εἰς εἷς ἀνήκω κύκλος περιφέρεια ὁ πέντε δάκτυλος κατά ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , μάλα ὅταν ἀκριβής σφαιροειδής σῶμα περιλαμβάνω . ἐν οὗτος γάρ δή καί σαφής γιγνώσκω τις ἄν , ὅς ἐπί ὁ ἄλλος σῶμα γίγνομαι μέν , οὐ φαίνω δέ ὅμοιος ἐναργής , ὅτι πανταχόθεν ἰσόρροπος ὁ κορυφή ὁ δάκτυλος ἀντιτάσσω ὁ τε λαβή αὐτός ἀσφαλής καί ὁ βολή ἰσχυρός ἀπεργάζομαι , καθά , οἴομαι , εἰͅν ὁ τριήρης ὁ πέρας ὁ κώπη εἰς ἴσος ἐξικνέομαι , καίτοι γε οὐ ἴσος ἅπας εἰμί · καί γάρ οὖν ἀικής ὁ μέσος μέγας ἀπεργάζομαι διά ὁ αὐτός αἰτία . ὅτι δέ εἰͅν ὁ συγκλείω ἐπιχειρέω ὁ χείρ , ἐπειδάν ἤτοι μικρός σῶμα κατέχω ἀκριβής ἤ ὑγρός ἐθέλω , ὁ ὁ δάκτυλος ἀνισότης ἐναργής ὁ χρεία παρέχω , διά τε ὁ ἔμπροσθεν δείκνυμι νομίζω λόγος , ἡνίκα ὁ μέγας ἐπιβαίνω ὁ λιχανός καθά ἐπίθημα τις γίγνομαι ὁ ἄνωθεν εὐρυχωρία ἀποφαίνω , ἐν δέ ὁ πάρειμι βραχύς προστίθημι ἔτι ὁ πᾶς ἀποδείκνυμι ἐλπίζω . ἐπεί γάρ κατά ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια , ἐάν ἤτοι ὁ κάτωθεν δάκτυλος ὁ μικρός ἐπινοέω μακρός γίγνομαι , ἤ τις ὁ μέσος βραχύς , ἤ ὁ ἀντιτάσσω αὐτός ὁ μέγας ἕτερος θέσις ἤ μέγεθος ἔχω , γιγνώσκω σαφής , εἰς ὅσος ὁ τε νῦν ὑπάρχω κατασκευή ἀγαθός , βλάβη τε ἀκολουθέω μέγας ὁ ἐνέργεια , εἰ τις καί μικρός ὅλος ὁ ὑπάρχω αὐτός μετακινέω . ὁ τε γάρ μέγας σῶμα καί μικρός , ἔͅν εἰ τις κατέχω ὑγρός ἐπιχειρέω , οὐ ὀρθός μεταχειρίζω , ὁ μέγεθος εἷς ὅστις ὁ δάκτυλος ὑπαλλάσσω . ὅς δῆλος , εἰς ὅσος ἀκρίβεια ὁ νῦν αὐτός ἥκω κατασκευή .