galenus.de-usu-partium 5.5
Λοιποῦ δὲ ὄντος ἔτι τοῦ λεπτοῦ καὶ ὑδατώδους περιττώματος , ὃ προσαγορεύομεν οὖρον , ὅπως μὲν οὖν διακρίνοιτο τοῦτο , τοὺς νεφροὺς ἐργασαμένη πλησίον ἔθηκε τοῦ ἥπατος · ὅπως δ’ ἐκκρίνοιτο καλῶς , ὑποδοχὴν μὲν πρῶτον , οἶον δεξαμενήν τινα , τὴν κύστιν , ἐπὶ τέλει δ’ αὐτῆς μῦν ἐδημιούργησε , φύλακα τῆς ἀκαίρου τῶν περιττωμάτων ἐκροῆς . ἐπεὶ δὲ τὴν μὲν κύστιν κατωτάτω βέλτιον ἦν θεῖναι , ἵνα περ καὶ τὰ τῆς τροφῆς ἐκκενοῦται περιττώματα , τοὺς νεφροὺς δὲ , ὡς πρόσθεν ἐῤῥέθη , πλησίον τοῦ ἥπατος , ἀναγκαῖον ἦν εἰς τὴν κύστιν ἐξ αὐτῶν ἐργάσασθαί τινας ὁδούς . καὶ δὴ γεγόνασιν οἱ οὐρητῆρες ὀνομαζόμενοι , πόροι τινὲς ἐπιμήκεις , ἰσχυροὶ , τοὺς νεφροὺς τῇ κύστει συνάπτοντες . οὕτω μὲν καὶ τὰ οὖρα διακρίνεταί τε τοῦ αἵματος ὑπὸ τῶν νεφρῶν , κᾀντεῦθεν εἰς τὴν κύστιν διὰ τῶν οὐρητήρων πέμπεται , κᾀκεῖθεν ἐκπέμπεται , καθ’ ὃν ἂν ὁ λογισμὸς κελεύσῃ καιρόν . ἀλλ’ οὐκ ἀρκεῖ ταῦτα γινώσκειν εἰς τὸ θαυμάσαι τὴν τέχνην τῆς φύσεως , ἀλλὰ τῆς θέσεως μὲν τῶν νεφρῶν ἄξιον ἀκοῦσαι τὴν χρείαν , ἧς ἕνεκεν ὁ μὲν δεξιὸς ἀνωτέρω τε καὶ πολλάκις ἁπτόμενος αὐτοῦ τοῦ ἥπατος , ὁ δὲ ἀριστερὸς ἐφεξῆς τούτῳ . περὶ δὲ τοῦ σχήματος αὐτῶν , διὰ τί σιμοὶ μὲν , ἵνα περ ἡ ἀρτηρία καὶ ἡ φλὲψ εἰς αὐτοὺς καταφύονται , γεγόνασι , τὰ δὲ ἀντικείμενα τούτων ἀκριβῶς περιφερῆ · ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς οὐσίας αὐτῶν , ὁποία τίς ἐστι , καὶ τῆς πλοκῆς , καὶ τῶν κοιλιῶν , καὶ τοῦ χιτῶνος , καὶ διὰ τί μεγίστη μὲν ἀρτηρία καὶ φλὲψ εἰς αὐτοὺς ἐμφύονται , παντάπασι δὲ ἀμυδρὸν καὶ δυσθεώρητον νεῦρον · οὕτω δὲ καὶ περὶ τῶν οὐρητήρων καὶ τῆς κύστεως , οὐ τῆς τὸ οὖρον ὑποδεχομένης μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς τὴν χολὴν , ἄμεινον οἶμαι γινώσκειν τὴν οὐσίαν , καὶ πλοκὴν , καὶ μέγεθος , καὶ σχῆμα , καὶ τἄλλα δὴ , ὅσα καθ’ ἕκαστον ὄργανον ἐξηγούμεθα . τήν τε γὰρ τέχνην τῆς φύσεως μᾶλλον ἄν τις θαυμάσειεν , εἰ μηδὲν τούτων ἄσκεπτον παρέλθοι , καὶ τὴν τῆς καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἐνεργείας ἐπιστήμην βεβαιώσαιτο , διὰ τῶν κατὰ μέρος ἁπάντων μαρτυρουμένην . αὐτίκα γοῦν , ἵν’ ἐντεῦθεν ἀρξώμεθα τοῦ λόγου , δεικνύντες , ὡς ἐξελέγχουσι περὶ τῶν ἐνεργειῶν τὰς μοχθηρὰς ὑπολήψεις αἱ τῆς χρείας τῶν μορίων ζητήσεις , οὐκ ἂν ἔχοι λέγειν οὔτ’ Ἐρασίστρατος , οὔτ’ ἄλλος τις , ὃς ἂν ἡγῆται πνεῦμα μόνον ἐν ἀρτηρίαις περιέχεσθαι , τὴν χρείαν τοῦ μεγέθους τῶν εἰς τοὺς νεφροὺς ἐμφυομένων ἀρτηριῶν . εἰ γὰρ δὴ τὰς φλέβας μόνον ἐκκαθαίρουσιν οἱ νεφροὶ , καὶ διὰ τοῦτο εἰς αὐτοὺς , καίτοι σμικροὺς ὄντας , μέγισται καταφύονται , τὰς ἀρτηρίας οὐκ ἐχρῆν ὁμοίως εἶναι ταῖς φλεψὶ μεγάλας , ἀλλὰ τάχα μὲν οὐδ’ ὅλως ἐμφύεσθαι τοῖς νεφροῖς , εἰ δὲ μὴ , ἀλλὰ μικροτάτας τε καὶ δυσθεωρήτους παντάπασιν , ὥσπερ καὶ τὰ νεῦρα . τοῖς μὲν οὖν περὶ τὸν Ἀσκληπιάδην ἑτοίμως , ἐν οἷς ἀποροῦσι , ματαιόπονον ἀποκαλεῖν τὴν φύσιν · οἱ δὲ περὶ τὸν Ἐρασίστρατον ἐπαινοῦσι μὲν αὐτὴν ἑκάστοτε , ὡς οὐδὲν μάτην ἐργασαμένην , ἔργῳ δ’ οὐκ ἐπεξίασιν οὐδ’ ἀποδεικνύουσι καθ’ ἕκαστον ὄργανον ἀληθῆ τὸν ἔπαινον , ἀλλ’ ἑκόντες σιωπῶσι πολλὰ καὶ κατακρύπτουσι , καὶ παρέρχονται τῆς ἐν τοῖς μορίοις κατασκευῆς . Ὑπὲρ ὧν ἀρκείτω μὲν τὰ ἐν τοῖς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν εἰρημένα . Τὸ δὲ νῦν εἶναι , τοσοῦτον μόνον ἕκαστον τῶν ἀναλεγομένων ταυτὶ τὰ γράμματα μεμνῆσθαι βούλομαι , τὸ μηδὲν ἐναργῶς παρέρχεσθαι τῶν μορίων , ἀλλ’ , ὥσπερ ἡμεῖς ποιοῦμεν , οὕτω καὶ αὐτῶν ἐπιχειρεῖν ἐξετάζειν ἁπάντων τό τε τῆς οὐσίας εἶδος , καὶ τὸ τῆς διαπλάσεως , καὶ τὸ τῆς πλοκῆς , ἐπισκοπεῖσθαι δὲ καὶ τὰς ἀποφύσεις , καὶ τὰς ἐμφύσεις , καὶ τὸ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν μέγεθος , ἢ τὴν σμικρότητα , καὶ τὸ πλῆθος ἁπάντων , καὶ τὴν κοινωνίαν , καὶ τὴν θέσιν , εἶτ’ , εἰ μὲν ἐν ἅπασι τοῖς κατὰ μέρος ὁ περὶ τῆς ἐνεργείας λογισμὸς ὁμολογῶν ἑαυτῷ φαίνοιτο , πιστεύειν , εἰ δ’ ἀποροῖτό πῃ κᾂν καθ’ ἓν ὁτιοῦν τὸ σμικρότατον , ὑποπτεύειν ἐν τούτῳ καὶ μὴ πάνυ τι προσέχειν αὐτῷ τὸν νοῦν , οὕτω γὰρ καὶ ἡμεῖς , ὑπὲρ ἁπάντων ἐπισκεψάμενοι χρόνῳ πολλῷ , καὶ κρίναντες τὰ πᾶσιν εἰρημένα περὶ ἑκάστου τῶν ὀργάνων , ὅσα τοῖς ἐναργέσιν εὕρομεν ὁμολογοῦντα , πάντη πιστότερα τῶν διαφερομένων ἐνομίσαμεν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐν πάσῃ τῇ διεξόδῳ παρακελεύομαι ποιεῖν , οὐκ ἐν τῷ παρόντι μόνον . Ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον ἤδη τρέψομαι . Τὰς μὲν ἀρτηρίας , ὅτι καλῶς ἀπεδείκνυντο καὶ αὗται περιέχειν αἷμα , διὰ τῶν ἐμφυομένων τοῖς νεφροῖς μαρτυρεῖται . Εἴπερ γὰρ οὐ τοῦ καθαίρεσθαι τὸ κατ’ αὐτὰς αἷμα , τίνος ἕνεκεν ἑτέρου , φρασάτω μοί τις , οὕτω μὲν μεγάλας αὐτὰς ἐδημιούργησεν ἡ φύσις , ἄχρι δὲ τῆς κοιλίας τῶν νεφρῶν κατασχίζουσα προήγαγεν ὁμοίως ταῖς φλεψί ; καὶ αὐτοὺς δὲ τοὺς νεφροὺς , ὅτι καλῶς ἐλέγοντο καθαίρειν ἅπαντα τὸν τοῦ αἵματος ὀῤῥὸν , ἐκ τοῦ μεγέθους ἑκατέρου τῶν ἀγγείων μαρτυρεῖται . εἰ γὰρ δὴ περίττωμα τῆς τῶν νεφρῶν θρέψεώς ἐστι τὸ οὖρον , ( εἰς τοσοῦτον γὰρ ἀγνοίας ἧκεν ὁ Μακεδὼν Λύκος , ὡς καὶ τοῦτο προσίεσθαι , ) τί δή ποθ’ οὕτω μεγάλας ἀρτηρίας καὶ φλέβας εἰς μικρὰ σώματα τῶν νεφρῶν ὁ μηδὲν ἐργαζόμενος εἰκῆ δημιουργὸς ἐνέφυσεν , οὐκ ἔστιν εἰπεῖν . ἀλλ’ ἤτοι καταγινώσκειν χρὴ τῆς φύσεως ἀτεχνίαν , ὅπερ οὐ βούλεαι , ἢ φανερῶς ἐξελέγχεσθαι μηδὲν ὑγιὲς ὑπὲρ ἐνεργειῶν γινώσκοντα .
Lemmas: λοιπός δέ εἰμί ἔτι ὁ λεπτός καί ὑδατώδης περίσσωμα , ὅς προσαγορεύω οὖρος , ὅπως μέν οὖν διακρίνω οὗτος , ὁ νεφρός ἐργάζομαι πλησίον τίθημι ὁ ἧπαρ · ὅπως δέ ἐκκρίνω καλός , ὑποδοχή μέν πρῶτος , οἷος δεξαμενή τις , ὁ κύστις , ἐπί τέλος δέ αὐτός μῦς δημιουργέω , φύλαξ ὁ ἄκαιρος ὁ περίσσωμα ἐκροή . ἐπεί δέ ὁ μέν κύστις κάτω ἀγαθός εἰμί τίθημι , ἵνα περ καί ὁ ὁ τροφή ἐκκενόω περίσσωμα , ὁ νεφρός δέ , ὡς πρόσθεν λέγω , πλησίον ὁ ἧπαρ , ἀναγκαῖος εἰμί εἰς ὁ κύστις ἐκ αὐτός ἐργάζομαι τις ὁδός . καί δή γίγνομαι ὁ οὐρητήρ ὀνομάζω , πόρος τις ἐπιμήκης , ἰσχυρός , ὁ νεφρός ὁ κύστις συνάπτω . οὕτως μέν καί ὁ οὖρον διακρίνω τε ὁ αἷμα ὑπό ὁ νεφρός , ἐͅντεῦθα εἰς ὁ κύστις διά ὁ οὐρητήρ πέμπω , ᾀκεῖθεν ἐκπέμπω , κατά ὅς ἄν ὁ λογισμός κελεύω καιρός . ἀλλά οὐ ἀρκέω οὗτος γιγνώσκω εἰς ὁ θαυμάζω ὁ τέχνη ὁ φύσις , ἀλλά ὁ θέσις μέν ὁ νεφρός ἄξιος ἀκούω ὁ χρεία , ὅς ἕνεκα ὁ μέν δεξιός ἀνώτερος τε καί πολλάκις ἅπτω αὐτός ὁ ἧπαρ , ὁ δέ ἀριστερός ἐφεξῆς οὗτος . περί δέ ὁ σχῆμα αὐτός , διά τίς σιμός μέν , ἵνα περ ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ εἰς αὐτός καταφύω , γίγνομαι , ὁ δέ ἀντίκειμαι οὗτος ἀκριβής περιφερής · ἀλλά καί περί ὁ οὐσία αὐτός , ὁποῖος τις εἰμί , καί ὁ πλοκή , καί ὁ κοιλία , καί ὁ χιτών , καί διά τίς μέγας μέν ἀρτηρία καί φλέψ εἰς αὐτός ἐμφύω , παντάπασι δέ ἀμυδρός καί δυσθεώρητος νεῦρον · οὕτως δέ καί περί ὁ οὐρητήρ καί ὁ κύστις , οὐ ὁ ὁ οὖρος ὑποδέχομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ χολή , ἀγαθός οἴομαι γιγνώσκω ὁ οὐσία , καί πλοκή , καί μέγεθος , καί σχῆμα , καί ἄλλος δή , ὅσος κατά ἕκαστος ὄργανον ἐξηγέομαι . ὁ τε γάρ τέχνη ὁ φύσις μάλα ἄν τις θαυμάζω , εἰ μηδείς οὗτος ἄσκεπτος παρέρχομαι , καί ὁ ὁ κατά ἕκαστος αὐτός ἐνέργεια ἐπιστήμη βεβαιόω , διά ὁ κατά μέρος ἅπας μαρτυρέω . αὐτίκα γοῦν , ἵνα ἐντεῦθεν ἄρχω ὁ λόγος , δείκνυμι , ὡς ἐξελέγχω περί ὁ ἐνέργεια ὁ μοχθηρός ὑπόληψις ὁ ὁ χρεία ὁ μόριον ζήτησις , οὐ ἄν ἔχω λέγω οὔτε Ἐρασίστρατος , οὔτε ἄλλος τις , ὅς ἄν ἡγέομαι πνεῦμα μόνος ἐν ἀρτηρία περιέχω , ὁ χρεία ὁ μέγεθος ὁ εἰς ὁ νεφρός ἐμφύω ἀρτηρία . εἰ γάρ δή ὁ φλέψ μόνος ἐκκαθαίρω ὁ νεφρός , καί διά οὗτος εἰς αὐτός , καίτοι μικρός εἰμί , μέγας καταφύω , ὁ ἀρτηρία οὐ χρή ὅμοιος εἰμί ὁ φλέψ μέγας , ἀλλά τάχα μέν οὐδέ ὅλος ἐμφύω ὁ νεφρός , εἰ δέ μή , ἀλλά μικρός τε καί δυσθεώρητος παντάπασι , ὥσπερ καί ὁ νεῦρον . ὁ μέν οὖν περί ὁ Ἀσκληπιάδης ἑτοῖμος , ἐν ὅς ἀπορέω , ματαιοπόνος ἀποκαλέω ὁ φύσις · ὁ δέ περί ὁ Ἐρασίστρατος ἐπαινέω μέν αὐτός ἑκάστοτε , ὡς οὐδείς μάτην ἐργάζομαι , ἔργον δέ οὐ ἐπεξέρχομαι οὐδέ ἀποδείκνυμι κατά ἕκαστος ὄργανον ἀληθής ὁ ἔπαινος , ἀλλά ἑκών σιωπάω πολύς καί κατακρύπτω , καί παρέρχομαι ὁ ἐν ὁ μόριον κατασκευή . ὑπέρ ὅς ἀρκέω μέν ὁ ἐν ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα λέγω . ὁ δέ νῦν εἰμί , τοσοῦτος μόνος ἕκαστος ὁ ἀναλέγω οὗτος ὁ γράμμα μιμνῄσκω βούλομαι , ὁ μηδείς ἐναργής παρέρχομαι ὁ μόριον , ἀλλά , ὥσπερ ἐγώ ποιέω , οὕτως καί αὐτός ἐπιχειρέω ἐξετάζω ἅπας ὁ τε ὁ οὐσία εἶδος , καί ὁ ὁ διάπλασις , καί ὁ ὁ πλοκή , ἐπισκοπέω δέ καί ὁ ἀπόφυσις , καί ὁ ἔμφυσις , καί ὁ κατά ἕκαστος αὐτός μέγεθος , ἤ ὁ μικρότης , καί ὁ πλῆθος ἅπας , καί ὁ κοινωνία , καί ὁ θέσις , εἶτα , εἰ μέν ἐν ἅπας ὁ κατά μέρος ὁ περί ὁ ἐνέργεια λογισμός ὁμολογέω ἑαυτοῦ φαίνω , πιστεύω , εἰ δέ ἀπολέγω πη εἰμ̓́ͅν κατά εἷς ὁστισοῦν ὁ μικρός , ὑποπτεύω ἐν οὗτος καί μή πάνυ τις προσέχω αὐτός ὁ νόος , οὕτως γάρ καί ἐγώ , ὑπέρ ἅπας ἐπισκοπέω χρόνος πολύς , καί κρίνω ὁ πᾶς λέγω περί ἕκαστος ὁ ὄργανον , ὅσος ὁ ἐναργής εὑρίσκω ὁμολογέω , πάντῃ πιστός ὁ διαφέρω νομίζω . ἀλλά οὗτος μέν ἐν πᾶς ὁ διέξοδος παρακελεύομαι ποιέω , οὐ ἐν ὁ πάρειμι μόνος . ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι ἤδη τρέπω . ὁ μέν ἀρτηρία , ὅτι καλός ἀποδείκνυμι καί οὗτος περιέχω αἷμα , διά ὁ ἐμφύω ὁ νεφρός μαρτυρέω . εἴπερ γάρ οὐ ὁ καθαίρω ὁ κατά αὐτός αἷμα , τίς ἕνεκα ἕτερος , φράζω ἐγώ τις , οὕτως μέν μέγας αὐτός δημιουργέω ὁ φύσις , ἄχρι δέ ὁ κοιλία ὁ νεφρός κατασχίζω προάγω ὅμοιος ὁ φλέψ ; καί αὐτός δέ ὁ νεφρός , ὅτι καλός λέγω καθαίρω ἅπας ὁ ὁ αἷμα ὀρός , ἐκ ὁ μέγεθος ἑκάτερος ὁ ἀγγεῖον μαρτυρέω . εἰ γάρ δή περίσσωμα ὁ ὁ νεφρός θρέψις εἰμί ὁ οὖρος , ( εἰς τοσοῦτος γάρ ἄγνοια ἥκω ὁ Μακεδών Λύκος , ὡς καί οὗτος προσίημι , ) τίς δή ποτέ οὕτως μέγας ἀρτηρία καί φλέψ εἰς μικρός σῶμα ὁ νεφρός ὁ μηδείς ἐργάζομαι εἰκῇ δημιουργός ἐμφύω , οὐ εἰμί λέγω . ἀλλά ἤτοι καταγιγνώσκω χρή ὁ φύσις ἀτεχνία , ὅς οὐ βούλομαι , ἤ φανερός ἐξελέγχω μηδείς ὑγιής ὑπέρ ἐνέργεια γιγνώσκω .