galenus.de-usu-partium 2.6
κατάλοιπον οὖν ἐστι τὸν ὑποπεφυκότα τῷ δέρματι τῆς χειρὸς ἔσωθεν ἐξηγήσασθαι τένοντα , τὴν μὲν ἔκφυσιν ἐκ τοῦ μέσου μυὸς ἔχοντα τοῦ εὐθέος , ὃς ἐλάττων μέν ἐστι τῶν ἄλλων μυῶν τῶν τεττάρων , ὅτι μηδέ τινα κινεῖ διάρθρωσιν , ἐπιπολῆς δ’ ὑπὸ τῷ δέρματι τέτακται , τὴν μέσην τοῦ κώλου χώραν κατειληφώς . ἀποφύεται μὲν οὖν ὁ τένων αὐτοῦ , πρὶν ἐπὶ τὴν τοῦ καρποῦ διάρθρωσιν ἀφικέσθαι , πλατύνεσθαι δ’ ἄρχεται κατ’ ἐκείνην πρῶτον , ἐντεῦθέν τε φαίνεται καθάπερ τι δεύτερον δέρμα λευκὸν καὶ ἄναιμον ὑποτεταμένος ἅπαντι τῷ δέρματι κατὰ τὴν ἄκραν χεῖρα καὶ τοὺς δακτύλους . τὸ μὲν οὖν ἄλλο δέρμα τὸ περὶ τῷ παντὶ σώματι δέρεσθαι δύναται · διόπερ , οἶμαι , καὶ ὠνομάσθαι φασὶν οὕτως αὐτό · τὸ δ’ ἐν ἄκραις ταῖς χερσὶν ἔνδον , ὑπὲρ ὧν νῦν ὁ λόγος , ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ κάτω τῶν ποδῶν , ἔτι δὲ καὶ τὸ κατὰ μέτωπόν τε καὶ ὀλίγου δεῖν ἅπαν τὸ πρόσωπον , ἄλλα τέ τινα τῶν κατὰ τὸ ζῶον οὐκ ἔστιν ἀποδεῖραι διὰ τὴν τῶν τενόντων καὶ μυῶν εἰς αὐτὰ κατάφυσιν . ὅπως μὲν οὖν εἰς ἕκαστον αὐτῶν καταφύονται καὶ ἧστινος ἕνεκα χρείας , ἐν τοῖς ἰδίοις ὑπὲρ ἑκάστου μορίου λόγοις εἰρήσεται . ἐν δ’ οὖν τῷ καθόλου χρὴ τοῦτο γινώσκειν , ὡς ἤτοι τοῦ μεταδοῦναι χάριν αἰσθήσεως ἀκριβεστέρας ἢ κινήσεως τῆς καθ’ ὁρμὴν , ἢ δυσπερίτρεπτον ἢ σκληρὸν ἢ ἄτριχον ἐργάσασθαι τὸ δέρμα καταφύονταί τινες εἰς αὐτὸ τένοντες . ἔπρεπε δὲ , οἶμαι , ταῖς χερσὶν , ἀντιληπτικοῖς ὑπαρχούσαις ὀργάνοις , καὶ δυσπερίτρεπτον ἔχειν αὐτὸ πρὸς ἄλλα τινὰ , καὶ μάλιστα πρὸς τὴν τῶν μικρῶν σωμάτων ἀκριβῆ θ’ ἅμα καὶ ἀσφαλῆ λαβὴν , καὶ μέντοι καὶ αἰσθητικώτερον παντὸς τοῦ ἄλλου δέρματος . οὐ γὰρ ἕτερον μὲν ἐχρῆν εἶναι τὸ ἀντιληπτικὸν , ἕτερον δὲ τὸ ἁπτικὸν ὄργανον , οὐδ’ ἄλλο μὲν λαμβάνειν ἕκαστον τῶν ἐκτὸς , αἴροντά τε καὶ μεταφέροντα καὶ ὅλως μεταχειριζόμενον , ἄλλο δὲ μετὰ ταῦτα κρίνειν τῶν ληφθέντων θερμότητα καὶ ψυχρότητα καὶ σκληρότητα καὶ ἁπαλότητα καὶ τὰς ἄλλας τὰς ἁπτὰς διαφορὰς , ἀλλ’ εὐθέως ἅμα τῷ λαμβάνειν ἕκαστον ἄμεινόν ἐστι συνδιαγιγνώσκειν , ὁποῖόν τι τὴν φύσιν ἐστίν · οὐ μὴν οὐδ’ ἑτοιμότερον οὐδ’ εὐσχημονέστερον ἑτέρῳ διαγιγνώσκειν ὀργάνῳ τοῦ σώματος , ὅτι μὴ χειρὶ , καὶ χειρὸς αὐτῆς οὐ πᾶσιν , ἀλλὰ τοῖς ἐντὸς μέρεσιν , οἷσπερ καὶ ἀντιληπτικὸν ὄργανον ὑπάρχει . εἴπερ οὖν διὰ τοῦθ’ ἁπτικὸν ἐχρῆν ὑπάρχειν αὐτὴν , ὅτι καὶ ἀντιληπτικὸν , εὔλογον , οἷς ἀντιληπτικόν ἐστι μέρεσι , τοῖς αὐτοῖς τούτοις αὐτὴν καὶ ἁπτικὸν ἀπειργάσθαι . συντελεῖ δὲ οὐ σμικρὸν πρὸς ἀκριβῆ διάγνωσιν ἀπάντων τῶν ἁπτῶν ποιοτήτων καὶ τὸ ἄτριχον τοῦ ταύτῃ δέρματος , ἐκ τῆς ὑποφύσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ δέρματος πλατυνθέντος τένοντος ἀπεργασθέν . ὥσπερ γὰρ , εἰ δασὺ καὶ λάσιον ἰσχυρῶς ὑπῆρχεν , οὐδ’ ὅλως ἂν ἔψαυε τῶν πλησιαζόντων ἑαυτῷ , φθανουσῶν προσεμπίπτειν ἑαυταῖς τῶν τριχῶν , οὕτω νῦν , ἀκριβῶς ψιλὸν γενόμενον , οὐδὲν ἄψαυστον ἐκφεύγειν ἐᾷ μόριον οὐδενὸς τῶν ὁμιλούντων , ἀλλὰ πᾶσιν αὐτοῖς προσπίπτον ὅλου τοῦ πλησιάζοντος αἰσθάνεται σώματος . ὅτι δὲ καὶ τὴν σκληρότητα τοῦ ταύτῃ δέρματος ἡ τοῦ τένοντος ὑπόφυσις ἐργάζεται , πρόδηλον παντὶ , χρήσιμόν τι καὶ τοῦτο εἰς πολλὰ τῶν ἔργων ἡμῖν γενησόμενον . διὰ ταῦτα μὲν δὴ τένοντες εἰς τὰ τῶν χειρῶν ἔνδον ἐνέφυσαν δέρματα .
Lemmas: κατάλοιπος οὖν εἰμί ὁ ὑποφύω ὁ δέρμα ὁ χείρ ἔσωθεν ἐξηγέομαι τένων , ὁ μέν ἔκφυσις ἐκ ὁ μέσος μῦς ἔχω ὁ εὐθύς , ὅς ἐλαχύς μέν εἰμί ὁ ἄλλος μῦς ὁ τέσσαρες , ὅτι μηδέ τις κινέω διάρθρωσις , ἐπιπολή δέ ὑπό ὁ δέρμα τάσσω , ὁ μέσος ὁ κῶλον χώρα καταλαμβάνω . ἀποφύω μέν οὖν ὁ τένων αὐτός , πρίν ἐπί ὁ ὁ καρπός διάρθρωσις ἀφικνέομαι , πλατύνω δέ ἄρχω κατά ἐκεῖνος πρῶτος , ἐντεῦθεν τε φαίνω καθά τις δεύτερος δέρμα λευκός καί ἄναιμος ὑποτείνω ἅπας ὁ δέρμα κατά ὁ ἄκρος χείρ καί ὁ δάκτυλος . ὁ μέν οὖν ἄλλος δέρμα ὁ περί ὁ πᾶς σῶμα δέρω δύναμαι · διόπερ , οἴομαι , καί ὀνομάζω φημί οὕτως αὐτός · ὁ δέ ἐν ἄκρος ὁ χείρ ἔνδον , ὑπέρ ὅς νῦν ὁ λόγος , ὡσαύτως δέ καί ὁ κάτω ὁ πούς , ἔτι δέ καί ὁ κατά μέτωπον τε καί ὀλίγος δέω ἅπας ὁ πρόσωπον , ἄλλος τε τις ὁ κατά ὁ ζῷον οὐ εἰμί ἀποδέρω διά ὁ ὁ τένων καί μῦς εἰς αὐτός κατάφυσις . ὅπως μέν οὖν εἰς ἕκαστος αὐτός καταφύω καί ὅστις ἕνεκα χρεία , ἐν ὁ ἴδιος ὑπέρ ἕκαστος μόριον λόγος λέγω . ἐν δέ οὖν ὁ καθόλου χρή οὗτος γιγνώσκω , ὡς ἤτοι ὁ μεταδίδωμι χάριν αἴσθησις ἀκριβής ἤ κίνησις ὁ κατά ὁρμή , ἤ δυσπερίτρεπτος ἤ σκληρός ἤ ἄτριχος ἐργάζομαι ὁ δέρμα καταφύω τις εἰς αὐτός τένων . πρέπω δέ , οἴομαι , ὁ χείρ , ἀντιληπτικός ὑπάρχω ὄργανον , καί δυσπερίτρεπτος ἔχω αὐτός πρός ἄλλος τις , καί μάλα πρός ὁ ὁ μικρός σῶμα ἀκριβής τε ἅμα καί ἀσφαλής λαβή , καί μέντοι καί αἰσθητικός πᾶς ὁ ἄλλος δέρμα . οὐ γάρ ἕτερος μέν χρή εἰμί ὁ ἀντιληπτικός , ἕτερος δέ ὁ ἁπτικός ὄργανον , οὐδέ ἄλλος μέν λαμβάνω ἕκαστος ὁ ἐκτός , ἀείρω τε καί μεταφέρω καί ὅλος μεταχειρίζω , ἄλλος δέ μετά οὗτος κρίνω ὁ λαμβάνω θερμότης καί ψυχρότης καί σκληρότης καί ἁπαλότης καί ὁ ἄλλος ὁ ἁπτός διαφορά , ἀλλά εὐθύς ἅμα ὁ λαμβάνω ἕκαστος ἀγαθός εἰμί συνδιαγιγνώσκω , ὁποῖος τις ὁ φύσις εἰμί · οὐ μήν οὐδέ ἑτοῖμος οὐδέ εὐσχήμων ἕτερος διαγιγνώσκω ὄργανον ὁ σῶμα , ὅτι μή χείρ , καί χείρ αὐτός οὐ πᾶς , ἀλλά ὁ ἐντός μέρος , ὅς καί ἀντιληπτικός ὄργανον ὑπάρχω . εἴπερ οὖν διά οὗτος ἁπτικός χρή ὑπάρχω αὐτός , ὅτι καί ἀντιληπτικός , εὔλογος , ὅς ἀντιληπτικός εἰμί μέρος , ὁ αὐτός οὗτος αὐτός καί ἁπτικός ἀπεργάζομαι . συντελέω δέ οὐ μικρός πρός ἀκριβής διάγνωσις ἀπαντάω ὁ ἁπτός ποιότης καί ὁ ἄτριχος ὁ ταύτῃ δέρμα , ἐκ ὁ ὑπόφυσις ὁ ὑπό ὁ δέρμα πλατύνω τένων ἀπεργάζομαι . ὥσπερ γάρ , εἰ δασύς καί λάσιος ἰσχυρός ὑπάρχω , οὐδέ ὅλος ἄν ψαύω ὁ πλησιάζω ἑαυτοῦ , φθάνω προσεμπίτνω ἑαυτοῦ ὁ θρίξ , οὕτως νῦν , ἀκριβής ψιλός γίγνομαι , οὐδείς ἄψαυστος ἐκφεύγω ἐάω μόριον οὐδείς ὁ ὁμιλέω , ἀλλά πᾶς αὐτός προσπίπτω ὅλος ὁ πλησιάζω αἰσθάνομαι σῶμα . ὅτι δέ καί ὁ σκληρότης ὁ ταύτῃ δέρμα ὁ ὁ τένων ὑπόφυσις ἐργάζομαι , πρόδηλος πᾶς , χρήσιμος τις καί οὗτος εἰς πολύς ὁ ἔργον ἐγώ γίγνομαι . διά οὗτος μέν δή τένων εἰς ὁ ὁ χείρ ἔνδον ἐμφύω δέρμα .