galenus.de-usu-partium 1.14
Περὶ δὲ τῆς τῶν ἄρθρων καὶ ὀστῶν φύσεως τῆς ἐν τοῖς δακτύλοις αὖθις ἐπάνιμεν , ὅθεν λέγοντες ἔμπροσθεν ἀπελίπομεν . ὅτι μὲν γὰρ ἐδεήθημεν αὐτῶν τῆς εἰς τὰς ἐνεργείας ἕδρας ἕνεκα , καὶ ὅτι πλεόνων ὑπὲρ τοῦ πολυειδοῦς τῶν σχημάτων , ἱκανῶς ἀποδέδεικται . περὶ μὲν οὖν τοῦ πλήθους αὐτῶν , ὅτι τοσοῦτον , καὶ περὶ τοῦ καθ’ ἕκαστον μεγέθους , ὅτι τηλικοῦτον , καὶ περὶ σχήματος καὶ τρόπου διαρθρώσεως , οὐδὲν εἴπομεν . ᾧδ’ οὖν αὖθις λεγέσθω , μήτε πλείω τῶν τριῶν , μήτ’ ἐλάττω χρῆναι γενέσθαι τὰ τῶν δακτύλων ὀστᾶ . πλείω μὲν γὰρ γενόμενα , πρὸς τῷ μηδὲν ὠφελεῖν ἐνέργειαν μηδεμίαν , ἱκανῶς γὰρ ἐδείχθησαν ἅπασαι καὶ διὰ τῶν τριῶν ἐπιτελούμεναι , τάχ’ ἄν που καὶ παρέβλαψε τὴν τελείαν ἔκτασιν , ἧττον ἑδραίαν , ἢ νῦν ἐστι , ἐργασάμενα · τὰ γὰρ [ μὲν ] ἐκ πλειόνων μορίων συγκείμενα ῥᾷον ὀκλάζει τῶν ἐξ ἐλαττόνων . ἐλάττω δ’ εἴπερ ἐγένετο , τὴν ποικιλίαν τῶν κατὰ μέρος σχημάτων οὐκ ἂν ἔσχε τοσαύτην . ἵν’ οὖν καὶ κινῆται πολυειδῶς , καὶ φύγῃ τὴν εὐπάθειαν , ὁ τῶν τριῶν ἀριθμὸς αὐτάρκης . καὶ μεγέθει δ’ ὅτι χρὴ τὸ προτεταγμένον ὑπερέχειν τοῦ μετ’ αὐτὸ , πρόδηλον παντί · τὸ μὲν γὰρ ὀχεῖ , τὸ δ’ ὀχεῖται , μεῖζον δ’ αὖ εἶναι χρὴ τὸ βαστάζον τοῦ βασταζομένου . καὶ μὲν δὴ καὶ ὡς εἰς ἐλάχιστον ἐχρῆν καὶ περιφερὲς τελευτᾷν τὰς κορυφὰς τῶν δακτύλων , ἔμπροσθεν ἐδείκνυτο · γενέσθαι δ’ ἀμήχανον τοῦτο ἑτέρως , μὴ κατὰ βραχὺ μειουμένου τοῦ μεγέθους τῶν ὀστῶν · καὶ διὰ τοῦτ’ ἔλαττον ἀεὶ χρὴ τὸ δεύτερον εἶναι τοῦ προτέρου . περὶ δὲ τοῦ σχήματος αὐτῶν , ὅτι μὲν ἀπὸ πλατυτέρας τῆς ἄνω βάσεως εἰς στενοτέραν τὴν κάτω τελευτᾷ , τὰς αὐτὰς ἕξει ταῖς περὶ τοῦ μεγέθους εἰρημέναις χρείαις . ὅτι δὲ καὶ περιφερῆ , τὴν δυσπάθειαν αἰτιατέον · ἁπάντων γὰρ σχημάτων τὸ τοιοῦτον δυσπαθέστατον , ὡς ἂν μηδεμίαν ἔχον ἐξοχὴν , ὑπὸ τῶν προσπιπτόντων ἔξωθεν ἀποθραυσθῆναι δυναμένην . διατί δ’ ἕκαστον ἀκριβῶς μὲν κυρτὸν ἔξωθεν , ἔνδοθεν δὲ κᾀκ τῶν πλαγίων οὐκέτ’ ἀκριβῶς ; ἢ καὶ τοῦτο τοῦ βελτίονος ἕνεκα ; τοῖς μὲν γὰρ ἐντὸς αὐτῶν μέρεσιν οἱ δάκτυλοι καὶ τρίβουσι , καὶ μαλάσσουσι , καὶ λαμβάνουσι τὰ πάντα · χεῖρον δ’ ἂν ἐγίνετο , κυρτῶν ταύτῃ γενομένων τῶν ὀστῶν . τοῖς δὲ ἐκτὸς οὔτε τούτων οὐδὲν , οὔτ’ ἄλλην τινὰ ἐνέργειαν ἐνεργοῦντες , εἰς μόνην μὲν δυσπάθειαν ἀκριβῶς παρεσκευάσθησαν . ἐν δ’ αὖ τοῖς πλαγίοις τὸ μὲν δυσπαθὲς εἶχον ἀλλήλους φρουροῦντες , ἐδέοντό τε ἐν τῷ συνάγεσθαι μηδεμίαν ἀπολιπεῖν ἐν τῷ μεταξὺ χώραν κενήν · ﻿ οὔκουν ἐχρῆν αὐτοὺς κυρτοὺς ταύτῃ γενέσθαι . πίστις δ’ ἱκανὴ τοῦ λεγομένου τὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου καὶ τοῦ μικροῦ , τοῦ μὲν τὴν ἄνωθεν , τοῦ δὲ τὴν κάτωθεν περιφέρειαν κυρτὰς ἀκριβῶς γενέσθαι · οὔτε γὰρ ἐφρουροῦντο ταύτῃ πρὸς οὐδενὸς , οὔθ’ ὡμίλουν ἑτέρῳ δακτύλῳ . θαῦμα μὲν δὴ καὶ τὸ τῆς φύσεως ἐν τῇ τῶν ὀστῶν κατασκευῇ .
Lemmas: περί δέ ὁ ὁ ἄρθρον καί ὀστέον φύσις ὁ ἐν ὁ δάκτυλος αὖθις ἐπανέρχομαι , ὅθεν λέγω ἔμπροσθεν ἀπολείπω . ὅτι μέν γάρ δέω αὐτός ὁ εἰς ὁ ἐνέργεια ἕδρα ἕνεκα , καί ὅτι πολύς ὑπέρ ὁ πολυειδής ὁ σχῆμα , ἱκανός ἀποδείκνυμι . περί μέν οὖν ὁ πλῆθος αὐτός , ὅτι τοσοῦτος , καί περί ὁ κατά ἕκαστος μέγεθος , ὅτι τηλικοῦτος , καί περί σχῆμα καί τρόπος διάρθρωσις , οὐδείς λέγω . ὧδε οὖν αὖθις λέγω , μήτε πολύς ὁ τρεῖς , μήτε ἐλαχύς χρή γίγνομαι ὁ ὁ δάκτυλος ὀστέον . πολύς μέν γάρ γίγνομαι , πρός ὁ μηδείς ὠφελέω ἐνέργεια μηδείς , ἱκανός γάρ δείκνυμι ἅπας καί διά ὁ τρεῖς ἐπιτελέω , τάχα ἄν που καί παραβλάπτω ὁ τέλειος ἔκτασις , ἥσσων ἑδραῖος , ἤ νῦν εἰμί , ἐργάζομαι · ὁ γάρ [ μέν ] ἐκ πολύς μόριον σύγκειμαι ῥᾴδιος ὀκλάζω ὁ ἐκ ἐλαχύς . ἐλαχύς δέ εἴπερ γίγνομαι , ὁ ποικιλία ὁ κατά μέρος σχῆμα οὐ ἄν ἔχω τοσοῦτος . ἵνα οὖν καί κινέω πολυειδής , καί φεύγω ὁ εὐπάθεια , ὁ ὁ τρεῖς ἀριθμός αὐτάρκης . καί μέγεθος δέ ὅτι χρή ὁ προτάσσω ὑπερέχω ὁ μετά αὐτός , πρόδηλος πᾶς · ὁ μέν γάρ ὀχέω , ὁ δέ ὀχάομαι , μέγας δέ αὖ εἰμί χρή ὁ βαστάζω ὁ βαστάζω . καί μέν δή καί ὡς εἰς ἐλαχύς χρή καί περιφερής τελευτάω ὁ κορυφή ὁ δάκτυλος , ἔμπροσθεν δείκνυμι · γίγνομαι δέ ἀμήχανος οὗτος ἕτερος , μή κατά βραχύς μειόω ὁ μέγεθος ὁ ὀστέον · καί διά οὗτος ἐλαχύς ἀεί χρή ὁ δεύτερος εἰμί ὁ πρότερος . περί δέ ὁ σχῆμα αὐτός , ὅτι μέν ἀπό πλατύς ὁ ἄνω βάσις εἰς στενός ὁ κάτω τελευτάω , ὁ αὐτός ἔχω ὁ περί ὁ μέγεθος λέγω χρεία . ὅτι δέ καί περιφερής , ὁ δυσπάθεια αἰτιατέον · ἅπας γάρ σχῆμα ὁ τοιοῦτος δυσπαθής , ὡς ἄν μηδείς ἔχω ἐξοχή , ὑπό ὁ προσπίπτω ἔξωθεν ἀποθραύω δύναμαι . διατί δέ ἕκαστος ἀκριβής μέν κυρτός ἔξωθεν , ἔνδοθεν δέ ἐͅκ ὁ πλάγιον οὐκέτι ἀκριβής ; ἤ καί οὗτος ὁ ἀγαθός ἕνεκα ; ὁ μέν γάρ ἐντός αὐτός μέρος ὁ δάκτυλος καί τρίβω , καί μαλάσσω , καί λαμβάνω ὁ πᾶς · κακός δέ ἄν γίγνομαι , κυρτός οὗτος γίγνομαι ὁ ὀστέον . ὁ δέ ἐκτός οὔτε οὗτος οὐδείς , οὔτε ἄλλος τις ἐνέργεια ἐνεργέω , εἰς μόνος μέν δυσπάθεια ἀκριβής παρασκευάζω . ἐν δέ αὖ ὁ πλάγιος ὁ μέν δυσπαθής ἔχω ἀλλήλων φρουρέω , δέω τε ἐν ὁ συνάγω μηδείς ἀπολείπω ἐν ὁ μεταξύ χώρα κενός · ﻿ οὔκουν χρή αὐτός κυρτός οὗτος γίγνομαι . πίστις δέ ἱκανός ὁ λέγω ὁ ὁ μέγας δάκτυλος καί ὁ μικρός , ὁ μέν ὁ ἄνωθεν , ὁ δέ ὁ κάτωθεν περιφέρεια κυρτός ἀκριβής γίγνομαι · οὔτε γάρ φρουρέω οὗτος πρός οὐδείς , οὔτε ὁμιλέω ἕτερος δάκτυλος . θαῦμα μέν δή καί ὁ ὁ φύσις ἐν ὁ ὁ ὀστέον κατασκευή .