galenus.de-usu-partium 5.15
Ἐμοὶ μὲν οὖν ἱκανὰ καὶ ταῦτα τὴν τέχνην τῆς φύσεως ἐνδείξασθαι · σοὶ δ’ εἴπερ οὐκ ἀρκεῖ , τάχα ἄν σε πείσαιμι διὰ τῶνδε . τὸ δεδειγμένον τῆς ἐνεργείας τῶν μυῶν ἐν ἅπασι τοῖς μέρεσι τῆς γαστρὸς ἰσόῤῥοπον ἐκ τοῦ θλίβειν αὐτὰ πανταχόθεν ὁμοίως ἀναγκάζει τε καὶ βιάζεται πρὸς τοὺς εἴκοντας ὑποχωρεῖν τόπους τὰ περιεχόμενα . δυοῖν δ’ ὄντοιν πόροιν , ἄνω μὲν τοῦ κατὰ τὸν στόμαχον , ἐν δὲ τοῖς κάτω τοῦ κατὰ τὸ ἀπευθυσμένον ἔντερον , ᾧ κατὰ τὸ πέρας ἐπικεῖσθαι τὴν ἕδραν ἐλέγομεν , ἄμεινον ἦν δήπου , διὰ τοῦ κάτω πόρου τὸ περίττωμα πᾶν ἐκκενοῦσθαι . τοῦτο δ’ οὐδέπω τῶν ὀκτὼ μυῶν ἡ κατασκευὴ παρέχειν ἐστὶν ἱκανὴ , μηδὲν μᾶλλον εἰς τὴν ἕδραν ἢ τὸν στόμαχον ἐκθλίβειν δυναμένη . τὸ γὰρ ἐξ ἅπαντος μέρους ἰσόῤῥοπον τῆς θλίψεως εἰς ἑκατέρους πόρους ὁμοίως ἔμελλε προωθεῖν ἅπαντα τὰ τοῖς θλιβομένοις ὀργάνοις περιεχόμενα , μηδενὸς ἔξωθεν ἐπιτεχνηθέντος τῇ φύσει σοφίσματος , ὃ προτρέψει μὲν ἐπὶ τὴν κάτω φορὰν , ἀποτρέψει δὲ τῆς ἄνω . τί δὴ τοῦτ’ ἔστι τὸ σόφισμα , καὶ διὰ τίνος ὀργάνου γίγνεται , προσέχοντος ἀκροατοῦ δεῖται τὸν νοῦν . ἔστι τις μῦς μέγας στρογγύλος , ὃν ὀνομάζουσιν μὲν ἐν δίκῃ διάφραγμα , διαφράττοντα τῶν τῆς τροφῆς ἀγγείων τὰ τοῦ πνεύματος ὄργανα · τῶν μὲν γὰρ ὑπέρκειται πάντων , τοῖς δ’ ὑποβέβληται . χρεία δ’ αὐτοῦ τῇ φύσει πρὸ τοῦ διαφράττειν , ἑτέρα μὲν μείζων , ὡς ἀναπνοῆς ὀργάνου , δευτέρα δ’ ἡ νῦν εἰρησομένη . ἀπὸ τῶν κατὰ τὰ στέρνα περάτων τῶν κάτω τὴν ἀρχὴν τῆς ἄνωθεν ἐκφύσεως ἔχον , ἵνα περ καὶ αἱ τῶν εὐθέων μυῶν τῶν κατὰ τὸ ἐπιγάστριον ἀνήρτηνται κεφαλαὶ , κᾄπειτ’ ἐντεῦθεν ἐφ’ ἑκάτερα παρὰ τὰ τῶν νόθων πλευρῶν πέρατα κατερχόμενον , ὀπίσω τε ἅμα καὶ κάτω λοξὸν ἱκανῶς γίνεται . καὶ τοῦτό ἐστι τὸ σόφισμα τῶν ἱκανῶς θλιβόντων ἐκ παντὸς μέρους ὁμοίως μυῶν , οὐκ εἰς τὸν στόμαχον , ἀλλ’ εἰς τὴν ἕδραν ἐξωθεῖσθαι πάντα . νόησον γάρ μοι δύο χεῖρας ἐπιβεβλημένας ἀλλήλαις κατὰ τοὺς καρποὺς , διϊσταμένας δ’ ἀεὶ , καὶ μᾶλλον ἄχρι τῶν κατὰ τοὺς δακτύλους περάτων . ἔστω δ’ αὐτῶν ἐπὶ τῆς ὑποκειμένης ἤτοι σπόγγος , ἢ σταῖς τι , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐπικείμενον , οἷον τῆς ὑπερκειμένης προσιούσης τε καὶ περιστελλομένης ἐκθλίβεσθαι ῥᾳδίως . κᾀμοὶ ταύταις ταῖς χερσὶν ἀνάλογον ἔχειν , τῇ μὲν ὑποκειμένῃ τὸ διάφραγμα , τῇ δ’ ὑπερκειμένῃ τοὺς κατὰ τὸ ἐπιγάστριον ἅπαντας ἐπινόησον μῦς , τῷ μὲν ὑψηλῷ καὶ μέσῳ δακτύλῳ τοὺς εὐθεῖς , τοῖς δ’ ἐφ’ ἑκάτερα τοὺς ἄλλους . ἔπειθ’ , ὡς ἐκεῖνοι περιλαμβάνοντες ἐκθλίβουσι τὸ σταῖς , οὕτω τοὺς μῦς νόει θλίβοντας τὴν γαστέρα . τί δὴ οὖν ἐντεῦθεν εἰκὸς συμβαίνειν ; ἆρ’ οὐκ ὠθεῖσθαι τἀντὸς κάτω , οἷον ὑπὸ δυοῖν πιεζόμενα χειρῶν , ἁπτομένων μὲν ἀλλήλων κατὰ τοὺς καρποὺς , διεστηκυιῶν δ’ ἐπὶ πλεῖστον κάτω ; εἴπερ οὖν κἀν ταῖς χερσὶ συνιούσαις τε καὶ θλιβούσαις τὰ μεταξὺ πρὸς τὰ διεστῶτα αὐτῶν μέρη πάντ’ ἐκθλίβεται , δῆλον ὡς κᾀνταῦθα πάντ’ ὠθήσεται κάτω . ταύτῃ γὰρ ἐπὶ πλεῖστον διεστήκασιν οἱ κατὰ τὸ ἐπιγάστριον μύες τῶν φρενῶν , ( ἔστι γὰρ τοῦτ’ ὄνομα τοῦ διαφράγματος , ) ἄνω δ’ ἐπιβεβήκασί τε καὶ ψαύουσιν , ἐν μὲν τοῖς κατὰ τὰ στέρνα μέρεσιν οἱ μακροὶ , τούτων δ’ ἑκατέρωθεν οἱ λοιποὶ πάντες . ἆρ’ οὖν ταῦτα μόνα θαυμαστῶς τῇ φύσει παρεσκεύασται πρὸς τὴν τῶν περιττωμάτων ἔκκρισιν , ἠμέληται δέ που καὶ παρῶπταί τι κᾂν εἰ σμικρόν ; ἀλλὰ τοῦτό γε καὶ πάνυ θαυμάζειν αὐτὴν δίκαιον , ὅτι πρὸς τὸ κατορθοῦν οὕτω μεγάλα καὶ τῶν ἐξ ἀνάγκης ἀκολουθησόντων βλαβερῶν οὐκ ἀμελεῖ τῆς ἐπανορθώσεως . ὥσπερ γὰρ οὐκ ἤρκεσεν αὐτῇ τοὺς κατὰ τὸ ἐπιγάστριον ὀκτὼ μῦς ἀκριβῶς ἅπαντα τὰ ὑποκείμενα θλίβειν τε καὶ πιλεῖν ἔσω δυναμένους ἀπεργάσασθαι μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς φρένας αὐτοῖς ὑπέτεινε λοξὰς ὑπὲρ τοῦ μηδὲν ἐπανέρχεσθαί ποτε εἰς τὸν στόμαχον , οὕτω καὶ αὐταῖς ταῖς φρεσὶ βοηθοὺς κατεσκεύασε τοὺς κατὰ τὰ μεσοπλεύρια καλουμένους μῦς . εἷς γὰρ δὴ διάφραγμα τοῦτο μῦς ὂν ὑπὸ τῶν ὀκτὼ τῶν κατὰ τὸ ἐπιγάστριον , μεγάλων τε καὶ πολλῶν ὑπαρχόντων , ἔμελλε δή που κινηθήσεσθαί ποτε πάνυ ῥᾳδίως , εἴς τε δὴ τὴν τοῦ θώρακος εὐρυχωρίαν ἀνατραπήσεσθαι κᾀν τούτῳ τῆς θλίψεως ἐκλύσειν τὴν ἰσχύν . ἵν’ οὖν μὴ γίγνοιτο τοῦτο , τοὺς κατὰ τὰς πλευρὰς τοῦ θώρακος ἅπαντας μῦς οἵους τείνεσθαί τε καὶ προστέλλειν ἔσω τὸν θώρακα παρεσκεύασεν , ὥστε , τῆς ἄνω πάσης κοιλότητος ἐκ παντὸς μέρους ἐσφιγμένης , ἀποροῦν τὸ διάφραγμα τῆς ὑποδεξομένης αὐτὸ χώρας ἑδραῖον φυλάττεσθαι . καὶ μὴν αὖ πάλιν , εἰ πάντας ἐντείνοιτο τὸ ζῶον μῦς , τούς τε κατὰ τὸν θώρακα καὶ τὸ ἐπιγάστριον , ἀνεῳγμένον δὲ φυλάττοι τὸν λάρυγγα , δῆλον ὡς ἐκφύσησις γίνοιτο ἂν ἐν τῷδε , καὶ οὕτως πάλιν ἀπολείποιτο τὸ τῆς ἀποπατήσεως ἔργον . ἵνα οὖν ἀπνευστὶ τηνικαῦτ’ ἔχοι τὸ ζῶον , οὐκ ὀλίγους μῦς περιέστησε τῷ λάρυγγι , τοὺς μὲν κλείειν αὐτὸν , τοὺς δ’ ἀνοιγνύναι πεφυκότας . ἀλλὰ τούτους μὲν ἐν τῇ τῶν κατὰ τὸν τράχηλον ἐξηγήσει μορίων ἐροῦμεν , οἷοί τ’ εἰσὶ καὶ ὅπως ἑκάτερον ὧν εἴπομεν ἐνεργοῦσιν · ὡσαύτως δὲ καὶ περὶ τῶν κατὰ τὰς πλευρὰς ἐν τῇ τοῦ θώρακος ἐξηγήσει λελέξεται . πρὸς δὲ τὰ παρόντα καὶ τοῦτ’ ἀπόχρη γινώσκεσθαι μόνον , ὡς οὐδὲν οὐδαμοῦ τῇ φύσει κατ’ οὐδένα τρόπον ἠμέληται , προγινωσκούσῃ καὶ προορωμένῃ τὰ κατ’ ἀνάγκην ἀκολουθήσοντα τοῖς ἕνεκά του γινομένοις , καὶ φθανούσῃ πάντων ἐπανορθώματα παρασκευάζεσθαι . καὶ μέν γε καὶ ταύτης τῆς παρασκευῆς ἡ εὐπορία θαυμαστῆς ἐστιν ἐπίδειγμα σοφίας . ὥσπερ γὰρ τὰς φρένας ἑτέρου τινὸς ἕνεκα γεγενημένας ἐκ τῆς κατὰ τὴν θέσιν λοξότητος εἰς τὴν τῶν περιττωμάτων ἔκκρισιν ὠφελίμως ἀπειργάσατο , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἑτέρων χάριν ἔργων μεγάλων τούς τε κατὰ τὸν λάρυγγα καὶ τὸν θώρακα μῦς ἐργασαμένη συνεχρήσατο αὐτοῖς καὶ πρὸς τοῦτο . καὶ γὰρ οὖν καὶ αὐτοὺς τοὺς κατὰ τὸ ἐπιγάστριον ἅμα μὲν πρόβλημά τι καὶ σκέπασμα τῶν ὑποβεβλημένων , ἅμα δ’ ἐκκρίσεως περιττωμάτων ὄργανα δημιουργήσασα , συγχρῆται καὶ τούτοις πρός τε τὴν τῆς μεγάλης ἐκφυσήσεως καὶ φωνῆς γένεσιν , ἤδη δὲ καὶ πρὸς τὴν τῶν ἐμβρύων ἀποκύησιν , καὶ πρὸς τὴν ὑπὸ Πραξαγόρου συνήθως ὀνομαζομένην κατάληψιν πνεύματος . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὅπως γίνεται , κατὰ τὸν οἰκεῖον ἕκαστα μηνυθήσεται καιρόν .
Lemmas: ἐγώ μέν οὖν ἱκανός καί οὗτος ὁ τέχνη ὁ φύσις ἐνδείκνυμι · σύ δέ εἴπερ οὐ ἀρκέω , τάχα ἄν σύ πείθω διά ὅδε . ὁ δείκνυμι ὁ ἐνέργεια ὁ μῦς ἐν ἅπας ὁ μέρος ὁ γαστήρ ἰσόρροπος ἐκ ὁ θλίβω αὐτός πανταχόθεν ὅμοιος ἀναγκάζω τε καί βιάζω πρός ὁ εἴκω ὑποχωρέω τόπος ὁ περιέχω . δύο δέ εἰμί πόρος , ἄνω μέν ὁ κατά ὁ στόμαχος , ἐν δέ ὁ κάτω ὁ κατά ὁ ἀπευθύνω ἔντερον , ὅς κατά ὁ πέρας ἐπίκειμαι ὁ ἕδρα λέγω , ἀγαθός εἰμί δήπου , διά ὁ κάτω πόρος ὁ περίσσωμα πᾶς ἐκκενόω . οὗτος δέ οὐδέπω ὁ ὀκτώ μῦς ὁ κατασκευή παρέχω εἰμί ἱκανός , μηδείς μάλα εἰς ὁ ἕδρα ἤ ὁ στόμαχος ἐκθλίβω δύναμαι . ὁ γάρ ἐκ ἅπας μέρος ἰσόρροπος ὁ θλῖψις εἰς ἑκάτερος πόρος ὅμοιος μέλλω προωθέω ἅπας ὁ ὁ θλίβω ὄργανον περιέχω , μηδείς ἔξωθεν ἐπιτεχνάομαι ὁ φύσις σόφισμα , ὅς προσρέπω μέν ἐπί ὁ κάτω φορά , ἀποτρέπω δέ ὁ ἄνω . τίς δή οὗτος εἰμί ὁ σόφισμα , καί διά τίς ὄργανον γίγνομαι , προσέχω ἀκροατής δέω ὁ νόος . εἰμί τις μῦς μέγας στρογγύλος , ὅς ὀνομάζω μέν ἐν δίκη διάφραγμα , διαφράσσω ὁ ὁ τροφή ἀγγεῖον ὁ ὁ πνεῦμα ὄργανον · ὁ μέν γάρ ὑπέρκειμαι πᾶς , ὁ δέ ὑποβάλλω . χρεία δέ αὐτός ὁ φύσις πρό ὁ διαφράσσω , ἕτερος μέν μέγας , ὡς ἀναπνοή ὄργανον , δεύτερος δέ ὁ νῦν λέγω . ἀπό ὁ κατά ὁ στέρνον πέρας ὁ κάτω ὁ ἀρχή ὁ ἄνωθεν ἔκφυσις ἔχω , ἵνα περ καί ὁ ὁ εὐθύς μῦς ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος ἀναρτάω κεφαλή , ἔͅπειτα ἐντεῦθεν ἐπί ἑκάτερος παρά ὁ ὁ νόθος πλευρά πέρας κατέρχομαι , ὀπίσω τε ἅμα καί κάτω λοξός ἱκανός γίγνομαι . καί οὗτος εἰμί ὁ σόφισμα ὁ ἱκανός θλίβω ἐκ πᾶς μέρος ὅμοιος μῦς , οὐ εἰς ὁ στόμαχος , ἀλλά εἰς ὁ ἕδρα ἐξωθέω πᾶς . νοέω γάρ ἐγώ δύο χείρ ἐπιβάλλω ἀλλήλων κατά ὁ καρπός , διίστημι δέ ἀεί , καί μάλα ἄχρι ὁ κατά ὁ δάκτυλος πέρας . εἰμί δέ αὐτός ἐπί ὁ ὑπόκειμαι ἤτοι σπόγγος , ἤ σταῖς τις , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἐπίκειμαι , οἷος ὁ ὑπέρκειμαι προσέρχομαι τε καί περιστέλλω ἐκθλίβω ῥᾴδιος . ἐͅγώ οὗτος ὁ χείρ ἀνάλογος ἔχω , ὁ μέν ὑπόκειμαι ὁ διάφραγμα , ὁ δέ ὑπέρκειμαι ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος ἅπας ἐπινοέω μῦς , ὁ μέν ὑψηλός καί μέσος δάκτυλος ὁ εὐθύς , ὁ δέ ἐπί ἑκάτερος ὁ ἄλλος . ἔπειτα , ὡς ἐκεῖνος περιλαμβάνω ἐκθλίβω ὁ σταῖς , οὕτως ὁ μῦς νοέω θλίβω ὁ γαστήρ . τίς δή οὖν ἐντεῦθεν ἔοικα συμβαίνω ; ἆρα οὐ ὠθέω ἐντός κάτω , οἷος ὑπό δύο πιέζω χείρ , ἅπτω μέν ἀλλήλων κατά ὁ καρπός , διίστημι δέ ἐπί πολύς κάτω ; εἴπερ οὖν ἐν ὁ χείρ συνέρχομαι τε καί θλίβω ὁ μεταξύ πρός ὁ διΐστημι αὐτός μέρος πᾶς ἐκθλίβω , δῆλος ὡς ᾀνταῦθη πᾶς ὠθέω κάτω . ταύτῃ γάρ ἐπί πολύς διίστημι ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος μῦς ὁ φρήν , ( εἰμί γάρ οὗτος ὄνομα ὁ διάφραγμα , ) ἄνω δέ ἐπιβαίνω τε καί ψαύω , ἐν μέν ὁ κατά ὁ στέρνον μέρος ὁ μακρός , οὗτος δέ ἑκατέρωθεν ὁ λοιπός πᾶς . ἆρα οὖν οὗτος μόνος θαυμαστός ὁ φύσις παρασκευάζω πρός ὁ ὁ περίσσωμα ἔκκρισις , ἀμελέω δέ που καί παροράω τις ᾄν εἰ μικρός ; ἀλλά οὗτος γε καί πάνυ θαυμάζω αὐτός δίκαιος , ὅτι πρός ὁ κατορθόω οὕτως μέγας καί ὁ ἐκ ἀνάγκη ἀκολουθέω βλαβερός οὐ ἀμελέω ὁ ἐπανόρθωσις . ὥσπερ γάρ οὐ ἀρκέω αὐτός ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος ὀκτώ μῦς ἀκριβής ἅπας ὁ ὑπόκειμαι θλίβω τε καί πιλέω ἔσω δύναμαι ἀπεργάζομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ φρήν αὐτός ὑποτείνω λοξός ὑπέρ ὁ μηδείς ἐπανέρχομαι ποτέ εἰς ὁ στόμαχος , οὕτως καί αὐτός ὁ φρήν βοηθός κατασκευάζω ὁ κατά ὁ μεσοπλεύριος καλέω μῦς . εἷς γάρ δή διάφραγμα οὗτος μῦς εἰμί ὑπό ὁ ὀκτώ ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος , μέγας τε καί πολύς ὑπάρχω , μέλλω δή που κινέω ποτέ πάνυ ῥᾴδιος , εἰς τε δή ὁ ὁ θώραξ εὐρυχωρία ἀνατρέπω εἰͅν οὗτος ὁ θλῖψις ἐκλύω ὁ ἰσχύς . ἵνα οὖν μή γίγνομαι οὗτος , ὁ κατά ὁ πλευρά ὁ θώραξ ἅπας μῦς οἷος τείνω τε καί προστέλλω ἔσω ὁ θώραξ παρασκευάζω , ὥστε , ὁ ἄνω πᾶς κοιλότης ἐκ πᾶς μέρος σφίγγω , ἀπορέω ὁ διάφραγμα ὁ ὑποδείκνυμι αὐτός χώρα ἑδραῖος φυλάσσω . καί μήν αὖ πάλιν , εἰ πᾶς ἐντείνω ὁ ζῷον μῦς , ὁ τε κατά ὁ θώραξ καί ὁ ἐπιγάστριος , ἀνοίγνυμι δέ φυλάσσω ὁ λάρυγξ , δῆλος ὡς ἐκφύσησις γίγνομαι ἄν ἐν ὅδε , καί οὕτως πάλιν ἀπολείπω ὁ ὁ ἀποπάτησις ἔργον . ἵνα οὖν ἀπνευστί τηνικαῦτα ἔχω ὁ ζῷον , οὐ ὀλίγος μῦς περιίστημι ὁ λάρυγξ , ὁ μέν κλείω αὐτός , ὁ δέ ἀνοίγνυμι φύω . ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ ὁ κατά ὁ τράχηλος ἐξήγησις μόριον λέγω , οἷος τε εἰμί καί ὅπως ἑκάτερος ὅς λέγω ἐνεργέω · ὡσαύτως δέ καί περί ὁ κατά ὁ πλευρά ἐν ὁ ὁ θώραξ ἐξήγησις λέγω . πρός δέ ὁ πάρειμι καί οὗτος ἀποχράω γιγνώσκω μόνος , ὡς οὐδείς οὐδαμοῦ ὁ φύσις κατά οὐδείς τρόπος ἀμελέω , προγιγνώσκω καί προοράω ὁ κατά ἀνάγκη ἀκολουθέω ὁ ἕνεκα τις γίγνομαι , καί φθάνω πᾶς ἐπανόρθωμα παρασκευάζω . καί μέν γε καί οὗτος ὁ παρασκευή ὁ εὐπορία θαυμαστός εἰμί ἐπίδειγμα σοφία . ὥσπερ γάρ ὁ φρήν ἕτερος τις ἕνεκα γίγνομαι ἐκ ὁ κατά ὁ θέσις λοξότης εἰς ὁ ὁ περίσσωμα ἔκκρισις ὠφέλιμος ἀπεργάζομαι , κατά ὁ αὐτός λόγος ἕτερος χάριν ἔργον μέγας ὁ τε κατά ὁ λάρυγξ καί ὁ θώραξ μῦς ἐργάζομαι συγχράω αὐτός καί πρός οὗτος . καί γάρ οὖν καί αὐτός ὁ κατά ὁ ἐπιγάστριος ἅμα μέν πρόβλημα τις καί σκέπασμα ὁ ὑποβάλλω , ἅμα δέ ἔκκρισις περίσσωμα ὄργανον δημιουργέω , συγχράομαι καί οὗτος πρός τε ὁ ὁ μέγας ἐκφύσησις καί φωνή γένεσις , ἤδη δέ καί πρός ὁ ὁ ἔμβρυον ἀποκύησις , καί πρός ὁ ὑπό Πραξαγόρας συνήθης ὀνομάζω κατάληψις πνεῦμα . ἀλλά οὗτος μέν ὅπως γίγνομαι , κατά ὁ οἰκεῖος ἕκαστος μηνύω καιρός .