galenus.de-usu-partium 13.9
Ἆρ’ οὖν ταῦτα μὲν οὕτως ἐπιμελῶς ἡ φύσις ἅπαντα περί τε τὸν νωτιαῖον μυελὸν καὶ πᾶσαν κατεσκευάσατο τὴν ῥάχιν , φλέβας δὲ καὶ ἀρτηρίας αὐτοῖς ἢ οὐκ ἐπήγαγεν , ἢ οὐχ ὅθεν ἐχρῆν , ἢ οὐχ ὁπόσας ἦν ἄμεινον , ἢ μείζους , ἢ ἐλάττους ὧν προσῆκεν ; ἢ κᾀνταῦθα δίκαιον αὐτὴν θαυμάζειν , ἑκάστῳ μέρει τῆς ῥάχεως ἀπὸ τῶν ἐπικειμένων ἀγγείων ἀποβλαστήματα παρασχοῦσαν ἓν καθ’ ἕκαστον σπόνδυλον ζεῦγος εἰς τοσοῦτον ἧκον μεγέθους , ὥστ’ εἰς ἅπαντα τὰ περὶ αὐτὸν σώματα κατασχιζόμενον ἀκριβῶς ἀρκεῖν ; ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ ζεῦγος νεύρων ἓν καθ’ ἕκαστον σπόνδυλον ἐξεφύετο , δῆλον ὡς ἴσος ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἐξ ἀνάγκης ἔμελλεν ἔσεσθαι τῷ τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν . ἅπερ οὖν ἐπὶ τῶν νεύρων εἴρηται τὴν χώραν τῆς ἐκφύσεως αὐτῶν ἐξηγουμένοις ἡμῖν , ταῦτα κᾀπὶ τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν ἡγεῖσθαι χρὴ λελέχθαι , καὶ θαυμάζειν αὐτὴν πάλιν κᾀνταῦθα τὴν ἀσφαλεστάτην χώραν τῆς ἐκφύσεως αὐτοῖς τε τοῖς ἀγγείοις καὶ προσέτι τοῖς σπονδύλοις ἑλομένην . ἑνὶ γάρ τοι τρήματι τῶν πρόσθεν εἰρημένων κατὰ τὴν τῶν νεύρων διήγησιν εἰς τὴν τῶν τριῶν ὀργάνων ἐχρήσατο δίοδον , ἔσωθεν μὲν ἔξω τὸ νεῦρον , ἔξωθεν δ’ ἔσω τήν τ’ ἀρτηρίαν καὶ τὴν φλέβα παραγαγοῦσα . πάλιν οὖν ἀναμνησθεὶς κᾀνταῦθα τῶν ἐν ἑτέροις ἀποδεδειγμένων , ὡς ἕκαστον τῶν τοῦ ζώου μορίων ἕλκει τὴν τροφὴν ἐκ τῶν πλησίον ἀγγείων εἰς ἑαυτὸ , καὶ ὡς οὐχ οἷόν τε διὰ μακροτέρου τὴν ὁλκὴν αὐτῷ ποιεῖσθαι , καὶ ὡς διὰ τοῦτο συνεχὴς ἡ σχίσις γίνεται τῶν ἀγγείων , ἐπίσκεψαι τὰ καθ’ ἕκαστον τῶν μεγάλων σπονδύλων λεπτὰ τρήματα τὰ πρόσω , δι’ ὧν ἐμφύεται εἰς αὐτοὺς ἀγγεῖα τὰ τρέφοντα . τοῖς γὰρ μικροῖς οὐδὲν τούτων εὑρήσεις ὑπάρχον , ἐπισταμένης τῆς φύσεως , ὡς ἡ τῆς ὁλκῆς δύναμις ἐκ τῶν παρακειμένων ἀγγείων τοῖς ὀστοῖς ἐπὶ μὲν τῶν μικροτέρων σπονδύλων ἀκραιφνὴς ἔτι δύναται διαμένειν , ἐπὶ δὲ τῶν μεγάλων τῷ μήκει τοῦ διαστήματος ἐκλύεται . ταῦτ’ ἄρα τοῖς μὲν μικροῖς σπονδύλοις ἱκανὰ τὰ προειρημένα δύο τρήματα , δι’ ὧν ἔσω μὲν ἀρτηρίαι καὶ φλέβες , τὰ νεῦρα δ’ εἰς τοὐκτὸς ἐφέρετο · τοῖς μεγάλοις δ’ οὐ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ τοῖς θρέψουσιν ἀγγείοις ὑπηρετήσοντα δεόντως ἡ φύσις ἐτεχνήσατο . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , λόγον εἰς ἅπαντα μὲν τὰ μεγάλα τῶν ὀστῶν , οἷον βραχίονα , καὶ μηρὸν , καὶ πῆχυν , καὶ κνήμην , ἀγγεῖα ἄττα καταφύεται λεπτὰ , τῶν μικρῶν τούτων δ’ οὐδὲν ἐδέησεν . ὥσπερ οὖν ἀπὸ τῶν πᾳρακειμένων ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν οὐ πόῤῥωθεν οὐδὲ διὰ μακροῦ τοῖς τ’ ἄλλοις ἅπασι τοῦ ζώου μέλεσι καὶ τοῖς κατὰ ῥάχιν οὐχ ἥκιστα τῶν λεπτῶν ἀγγείων ἀποβλαστήματα παράγεται ; κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὰ νεῦρα τοῖς ἐπικειμένοις ἑκάστῳ σπονδύλῳ μορίοις ἐκ τοῦ κατ’ ἐκεῖνον τὸν σπόνδυλον νωτιαίου διανέμεται ﻿ πανταχοῦ , τὸ διὰ μακροῦ παράγειν ἀγγεῖα λεπτὰ φυλαττομένης τῆς φύσεως , ἔνθα μηδὲν ἄλλο μεῖζόν ἐστι τὸ ἀναγκαζόμενον . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐπὶ πλέον ἐν τῷ περὶ τῶν ἀγγείων ἁπάντων λόγῳ κοινῷ λελέξεται . πολλάκις γὰρ οὖν οἶδα καὶ πρόσθεν ἀναβαλόμενος αὐτὸν , ἐν ἐκείνῳ δέ μοι τῷ λόγῳ καὶ περὶ τῶν ἐν τραχήλῳ σπονδύλων εἰρήσεται , διὰ τὸ μόνοις αὐτοῖς ὑπάρχειν τρήματα κατὰ τὰς ἐγκαρσίας ἀποφύσεις . ὅτι μὲν γὰρ ἀγγεῖά τινα δι’ αὐτῶν διέρχεται , κᾂν εἰ μὴ γινώσκωσι πολλοὶ τῶν ἀνατομικῶν , οὐ χαλεπὸν ἐξευρεῖν ἑκάστῳ βουληθέντι , μάλιστα εἰ καὶ ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσιν ἐντύχοι . τίς δ’ ἡ χρεία τῆς τοιαύτης ὁδοῦ , κατὰ τὸ περὶ τῶν ἀγγείων εἰρήσεται γράμμα τὸ ἑκκαιδέκατον . νυνὶ δ’ ἓν μόνον ἔτι προσθεὶς , ἐπὶ τὸν περὶ τῶν ὠμοπλατῶν μεταβήσομαι λόγον . ἔστι δὲ τὸ ἓν τοῦτο , τὴν χρείαν εἰπεῖν , δι’ ἣν ἐκ τῶν προειρημένων χωρίων ἐγέννησεν ἡ φύσις τὰ τοῦ διαφράγματος νεῦρα . ὅτι μὲν γὰρ εἰς τὸ μέσον αὐτὰ τῶν φρενῶν ἐμφύεσθαι βέλτιόν ἐστι , καὶ ὅτι διὰ τοῦτο , κατάντη φέρεται , δέδεικται πρόσθεν . διὰ τί δὲ πρῶτον μὲν οὐκ ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἐγκεφάλου τὴν ἔκφυσιν αὐτῶν ἐποιήσατο , μετεώρων τε καὶ οὕτω φέρεσθαι δυναμένων ; ἐπείπερ δ’ ἐκ τοῦ τραχήλου βέλτιον ἦν , διὰ τί , τὰς πρώτας ἐάσασα τρεῖς συζυγίας , ἐκ μὲν τῆς τετάρτης ἀραχνοειδῆ τινα μοῖραν αὐτοῖς ἔνειμεν , ἐκ δὲ τῆς πέμπτης ἀξιόλογον , εἶτ’ ἐκ τῆς ἕκτης ἐλάττω μὲν ταύτης , μείζω δὲ τῆς πρώτης ; ἐνῆν γὰρ δήπου κᾀκ τῶν τριῶν τῶν πρώτων αὐτὰ γεννῆσαι , κᾀκ τῶν τριῶν αὖθις τῶν ὑστέρων τῶν κατὰ τὸν τράχηλον , εἴπερ ὅλως ἐκ πολλῶν ἀρχῶν ἀθροίζειν αὐτὰ βέλτιον ἐνόμιζεν , ἵν’ , εἰ καί ποτε μία τις ἢ δύο πάθοιεν , τὴν γοῦν λοιπὴν ὑπηρετοῦσαν ἔχῃ τὸ διάφραγμα . ὅτι μὲν οὖν ἐκ τοῦ κατὰ τράχηλον νωτιαίου φυόμενα ῥωμαλεώτερά τε γίνεται καὶ διὰ τοῦτο πρὸς τὰς πρακτικὰς ἐνεργείας ἐπιτηδειότερα , πρόδηλον δήπου . πλησίον δὲ τοῦ θώρακος ἐφυλάξατο ποιήσασθαι τὴν ἀρχὴν αὐτῶν , ὅπως μὴ καμπῆς τινος δεηθείη γωνιώδους ἐπὶ τοὺς διαφράττοντας ὑμένας τὸν θώρακα φερόμενα , καθ’ ὃν ἐχρῆν αὐτὰ στηριζόμενα κατέρχεσθαι . μεμαθήκαμεν γὰρ , ὡς οὐκ ἐκ τῶν πρόσω μερῶν τῆς ῥάχεως , ἀλλ’ ἐκ τῶν πλαγίων ἡ ἔκφυσις αὐτῶν γίνεται . πρὸς οὖν τὴν μέσην χώραν ( ἐν ταύτῃ γὰρ οἱ διαφράττοντες αὐτὴν ὑμένες ) ἰόντα , κατὰ βραχὺ μὲν ἐγκεκλιμένην ἔχει τὴν φορὰν , ἐξ ὧν εἴρηται μερῶν τοῦ νωτιαίου γενόμενα , μετὰ καμπῆς δ’ ἂν ἐποίησε ταύτην , ἐκ τῶν κατωτέρω χωρίων φύντα . διὰ τοῦτ’ οὖν τοῖς μακροτραχηλοτέροις ζώοις ἢ κατὰ πίθηκον οὐδὲν ὅλως ἐκ τῆς τετάρτης συζυγίας τῶν ἀπὸ τοῦ νωτιαίου νεύρων ἐπὶ τὸ διάφραγμα φέρεται , καὶ τῶν γε σφόδρα μακρὸν ἐχόντων τὸν τράχηλον οὐδ’ ἐκ τῆς πέμπτης . ἀεὶ γὰρ ἡ φύσις φαίνεται φυλαττομένη τὰς διὰ μακροῦ φορὰς οὐκ ἐν νεύροις μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀρτηρίαις καὶ φλεψὶ καὶ συνδέσμοις . ὅπερ οὖν ἐν πιθήκοις ὕψος ἡ τετάρτη συζυγία τῶν ἐκ τραχήλου νεύρων ἔχει , τοῦθ’ ἡ ἕκτη μὲν ἐπὶ τῶν ἱκανῶς μακρὸν ἐχόντων τὸν τράχηλον , ἡ πέμπτη δ’ ἐπὶ τῶν μετρίως .
Lemmas: ἆρα οὖν οὗτος μέν οὕτως ἐπιμελής ὁ φύσις ἅπας περί τε ὁ νωτιαῖος μυελός καί πᾶς κατασκευάζω ὁ ῥάχις , φλέψ δέ καί ἀρτηρία αὐτός ἤ οὐ ἐπάγω , ἤ οὐ ὅθεν χρή , ἤ οὐ ὁπόσος εἰμί ἀγαθός , ἤ μέγας , ἤ ἐλαχύς ὅς προσήκω ; ἤ ᾀνταῦθη δίκαιος αὐτός θαυμάζω , ἕκαστος μέρος ὁ ῥάχις ἀπό ὁ ἐπίκειμαι ἀγγεῖον ἀποβλάστημα παρέχω εἷς κατά ἕκαστος σφόνδυλος ζεῦγος εἰς τοσοῦτος ἥκω μέγεθος , ὥστε εἰς ἅπας ὁ περί αὐτός σῶμα κατασχίζω ἀκριβής ἀρκέω ; ἀλλά ἐπεί καί ζεῦγος νεῦρον εἷς κατά ἕκαστος σφόνδυλος ἐκφύω , δῆλος ὡς ἴσος ὁ ἀριθμός αὐτός ἐκ ἀνάγκη μέλλω εἰμί ὁ ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ . ὅς οὖν ἐπί ὁ νεῦρον λέγω ὁ χώρα ὁ ἔκφυσις αὐτός ἐξηγέομαι ἐγώ , οὗτος εἰͅπί ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ ἡγέομαι χρή λέγω , καί θαυμάζω αὐτός πάλιν ᾀνταῦθη ὁ ἀσφαλής χώρα ὁ ἔκφυσις αὐτός τε ὁ ἀγγεῖον καί προσέτι ὁ σφόνδυλος αἱρέω . εἷς γάρ τοι τρῆμα ὁ πρόσθεν λέγω κατά ὁ ὁ νεῦρον διήγησις εἰς ὁ ὁ τρεῖς ὄργανον χράω δίοδος , ἔσωθεν μέν ἔξω ὁ νεῦρον , ἔξωθεν δέ ἔσω ὁ τε ἀρτηρία καί ὁ φλέψ παράγω . πάλιν οὖν ἀναμιμνῄσκω ᾀνταῦθη ὁ ἐν ἕτερος ἀποδείκνυμι , ὡς ἕκαστος ὁ ὁ ζῷον μόριον ἕλκω ὁ τροφή ἐκ ὁ πλησίον ἀγγεῖον εἰς ἑαυτοῦ , καί ὡς οὐ οἷος τε διά μακρός ὁ ὁλκή αὐτός ποιέω , καί ὡς διά οὗτος συνεχής ὁ σχίσις γίγνομαι ὁ ἀγγεῖον , ἐπισκοπέω ὁ κατά ἕκαστος ὁ μέγας σφόνδυλος λεπτός τρῆμα ὁ πρόσω , διά ὅς ἐμφύω εἰς αὐτός ἀγγεῖον ὁ τρέφω . ὁ γάρ μικρός οὐδείς οὗτος εὑρίσκω ὑπάρχω , ἐπίσταμαι ὁ φύσις , ὡς ὁ ὁ ὁλκή δύναμις ἐκ ὁ παράκειμαι ἀγγεῖον ὁ ὀστέον ἐπί μέν ὁ μικρός σφόνδυλος ἀκραιφνής ἔτι δύναμαι διαμένω , ἐπί δέ ὁ μέγας ὁ μῆκος ὁ διάστημα ἐκλύω . οὗτος ἄρα ὁ μέν μικρός σφόνδυλος ἱκανός ὁ προλέγω δύο τρῆμα , διά ὅς ἔσω μέν ἀρτηρία καί φλέψ , ὁ νεῦρον δέ εἰς ἑκτός φέρω · ὁ μέγας δέ οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ ὁ τρέφω ἀγγεῖον ὑπηρετέω δεόντως ὁ φύσις τεχνάομαι . κατά δέ ὁ αὐτός , οἴομαι , λόγος εἰς ἅπας μέν ὁ μέγας ὁ ὀστέον , οἷος βραχίων , καί μηρός , καί πῆχυς , καί κνήμη , ἀγγεῖον τις καταφύω λεπτός , ὁ μικρός οὗτος δέ οὐδείς δέω . ὥσπερ οὖν ἀπό ὁ παΐρακειμαι ἀρτηρία καί φλέψ οὐ πρόσωθεν οὐδέ διά μακρός ὁ τε ἄλλος ἅπας ὁ ζῷον μέλος καί ὁ κατά ῥάχις οὐ ἦκα ὁ λεπτός ἀγγεῖον ἀποβλάστημα παράγω ; κατά ὁ αὐτός λόγος καί ὁ νεῦρον ὁ ἐπίκειμαι ἕκαστος σφόνδυλος μόριον ἐκ ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ σφόνδυλος νωτιαῖος διανέμω ﻿ πανταχοῦ , ὁ διά μακρός παράγω ἀγγεῖον λεπτός φυλάσσω ὁ φύσις , ἔνθα μηδείς ἄλλος μέγας εἰμί ὁ ἀναγκάζω . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐπί πολύς ἐν ὁ περί ὁ ἀγγεῖον ἅπας λόγος κοινός λέγω . πολλάκις γάρ οὖν οἶδα καί πρόσθεν ἀναβάλλω αὐτός , ἐν ἐκεῖνος δέ ἐγώ ὁ λόγος καί περί ὁ ἐν τράχηλος σφόνδυλος λέγω , διά ὁ μόνος αὐτός ὑπάρχω τρῆμα κατά ὁ ἐγκάρσιος ἀπόφυσις . ὅτι μέν γάρ ἀγγεῖον τις διά αὐτός διέρχομαι , ἔͅν εἰ μή γιγνώσκω πολύς ὁ ἀνατομικός , οὐ χαλεπός ἐξευρίσκω ἕκαστος βούλομαι , μάλα εἰ καί ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις ἐντυγχάνω . τίς δέ ὁ χρεία ὁ τοιοῦτος ὁδός , κατά ὁ περί ὁ ἀγγεῖον λέγω γράμμα ὁ ἑκκαιδέκατος . νυνί δέ εἷς μόνος ἔτι προστίθημι , ἐπί ὁ περί ὁ ὠμοπλάτη μεταβαίνω λόγος . εἰμί δέ ὁ εἷς οὗτος , ὁ χρεία λέγω , διά ὅς ἐκ ὁ προλέγω χωρίον γεννάω ὁ φύσις ὁ ὁ διάφραγμα νεῦρον . ὅτι μέν γάρ εἰς ὁ μέσος αὐτός ὁ φρήν ἐμφύω ἀγαθός εἰμί , καί ὅτι διά οὗτος , κατάντης φέρω , δείκνυμι πρόσθεν . διά τίς δέ πρῶτος μέν οὐ ἐκ αὐτός ὁ ἐγκέφαλος ὁ ἔκφυσις αὐτός ποιέω , μετέωρος τε καί οὕτως φέρω δύναμαι ; ἐπεί δέ ἐκ ὁ τράχηλος ἀγαθός εἰμί , διά τίς , ὁ πρῶτος ἐάω τρεῖς συζυγία , ἐκ μέν ὁ τέταρτος ἀραχνοειδής τις μοῖρα αὐτός ἔνειμι , ἐκ δέ ὁ πέμπτος ἀξιόλογος , εἶτα ἐκ ὁ ἕκτος ἐλαχύς μέν οὗτος , μέγας δέ ὁ πρῶτος ; ἔνειμι γάρ δήπου ἐͅκ ὁ τρεῖς ὁ πρῶτος αὐτός γεννάω , ἐͅκ ὁ τρεῖς αὖθις ὁ ὕστερος ὁ κατά ὁ τράχηλος , εἴπερ ὅλος ἐκ πολύς ἀρχή ἀθροίζω αὐτός ἀγαθός νομίζω , ἵνα , εἰ καί ποτέ εἷς τις ἤ δύο πάσχω , ὁ γοῦν λοιπός ὑπηρετέω ἔχω ὁ διάφραγμα . ὅτι μέν οὖν ἐκ ὁ κατά τράχηλος νωτιαῖος φύω ῥωμαλέος τε γίγνομαι καί διά οὗτος πρός ὁ πρακτικός ἐνέργεια ἐπιτήδειος , πρόδηλος δήπου . πλησίον δέ ὁ θώραξ φυλάσσω ποιέω ὁ ἀρχή αὐτός , ὅπως μή καμπή τις δέω γωνιώδης ἐπί ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ φέρω , κατά ὅς χρή αὐτός στηρίζω κατέρχομαι . μανθάνω γάρ , ὡς οὐ ἐκ ὁ πρόσω μέρος ὁ ῥάχις , ἀλλά ἐκ ὁ πλάγιον ὁ ἔκφυσις αὐτός γίγνομαι . πρός οὖν ὁ μέσος χώρα ( ἐν οὗτος γάρ ὁ διαφράσσω αὐτός ὑμήν ) ἔρχομαι , κατά βραχύς μέν ἐγκλίνω ἔχω ὁ φορά , ἐκ ὅς λέγω μέρος ὁ νωτιαῖος γίγνομαι , μετά καμπή δέ ἄν ποιέω οὗτος , ἐκ ὁ κάτω χωρίον φύω . διά οὗτος οὖν ὁ μακροτράχηλος ζῷον ἤ κατά πίθηκος οὐδείς ὅλος ἐκ ὁ τέταρτος συζυγία ὁ ἀπό ὁ νωτιαῖος νεῦρον ἐπί ὁ διάφραγμα φέρω , καί ὁ γε σφόδρα μακρός ἔχω ὁ τράχηλος οὐδέ ἐκ ὁ πέμπτος . ἀεί γάρ ὁ φύσις φαίνω φυλάσσω ὁ διά μακρός φορά οὐ ἐν νεῦρον μόνος , ἀλλά καί ἀρτηρία καί φλέψ καί σύνδεσμος . ὅς οὖν ἐν πίθηκος ὕψος ὁ τέταρτος συζυγία ὁ ἐκ τράχηλος νεῦρον ἔχω , οὗτος ὁ ἕκτος μέν ἐπί ὁ ἱκανός μακρός ἔχω ὁ τράχηλος , ὁ πέμπτος δέ ἐπί ὁ μέτριος .