galenus.de-usu-partium 9.18
Συνθέσεις δ’ ὀστῶν οὐχ αὗται μόναι , ἀλλὰ καὶ ἄλλαι τινές εἰσιν , ἃς οὔθ’ Ἱπποκράτης , οὐτ’ ἄλλος τις τῶν ἀκριβῶς ἐπεσκεμμένων φύσιν σώματος ὀνομάζειν ἠξίωσαν ῥαφάς . ἀλλ’ αἱ μὲν παράλληλοι τῆ μέση κατὰ τὸ μῆκος τῆς κεφαλῆς φερόμεναι , καθ’ ἑκάτερον τῶν ὤτων τεταγμέναι , καλῶν μοι δοκοῦσι λεπιδοειδῆ προσκολλήματα κεκλῆσθαι , ἑκατέρου μὲν τῶν συνταττομένων ὀστῶν κατὰ βραχύ πως ἀπολεπτυνθέντος εἰς στενήν τινα καὶ ἀβαθῆ λεπίδα , κᾄπειτα τοῦ μὲν ἄνωθεν κατιόντος ἔνδοθεν ὑποβεβλημένου , τοῦ κάτωθεν δ’ ἀνιόντος ἔξωθεν ἐπικειμένου , τὴν μέντοι κατὰ τὰς ῥαφὰς ἀντέμβασιν εἰς ἄλληλα μηκέτ’ ἐχόντων τῶν ἐνταῦθα ὀστῶν . αἱ δέ γε κατὰ τὸν κρόταφον συντάξεις τῶν ὀστῶν ἔτι μέν εἰσι καὶ αὐταὶ ῥαφαὶ , μέρος δ’ αὐτὰς , ἐμοὶ δοκεῖν , νομίζων Ἱπποκράτης εἶναι τῆς στεφανιαίας οὐκ ἐμνημόνευσεν ἰδίᾳ λοιπαὶ δὴ κατὰ τὴν ἄνω γένυν συνθέσεις , εἰ μὴ τελέως ἐοίκασι ταῖς κατὰ τὴν κεφαλὴν , ἀλλά τοι καὶ αὐταὶ ῥαφαί τινές εἰσι , καὶ οὕτως ἔθος ἐστὶ τοῖς ἀνατομικοῖς ὀνομάζειν αὐτάς . περὶ μὲν δὴ τούτων ἐν τοῖς κατὰ τὴν ἄνω γένυν εἰρήσεται · περὶ δὲ τῶν λεπιδοειδῶν ἐν τῷδε τῷ λόγῳ διέξιμεν . ἐπεὶ τοίνυν ἀραιὸν μὲν ἐχρῆν γενέσθαι καὶ σηραγγῶδες , ὅσον ἄνωθέν τε κᾀκ τῶν πλαγίων τῇ παχείᾳ μήνιγγι περιβέβληται τοῦ κρανίου μέρος , σκληρὸν δὲ καὶ πυκνὸν οὕτως εἶναι τὸ λοιπὸν ἅπαν , καὶ μάλιστα τὰ καλούμενα κροτάφων ὀστᾶ , διὰ τοῦτο τὰ λεπιδοειδῆ ταῦτα πέρατα τοῖς ὀστοῖς ἐγένετο , τοῦ μὲν ἄνωθεν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς κατιόντος ἔνδοθεν ταθέντος , ἵν’ ὁμιλῇ μέχρι πολλοῦ τῇ παχείᾳ μήνιγγι , δι’ ἣν ἐρῶ χρείαν αὐτίκα δὴ μάλα , τοῦ δ’ ἄλλου , τοῦ κάτωθεν ἀνιόντος , τοῦ σκληροῦ , καθάπερ τινὸς αὐτῷ προβλήματος γεγενημένου . πάντες γὰρ οἱ δεσμοὶ τῆς παχείας μήνιγγος οἱ πρὸς τὸ κρανίον εἰς τὰς ἔσω σήραγγας αὐτοῦ περαίνουσιν , ὥστ’ , εἴπερ ὅλον ὁμοίως ἦν τῷ κάτωθεν ὀστῷ σκληρὸν καὶ πυκνὸν , οὐκ ἂν οἷοί τ’ ἦσαν ἐμφύεσθαι , καθάπερ οὐδ’ , εἰς τὸ κάτω μέρος . ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν οὐκ ἦν χρεία τῶν τοιούτων δεσμῶν , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐλέγομεν . ὅπου δὲ χρεία , κατά τε τὰ ἄνω καὶ τὰ πλάγια , δεόντως ἐνταῦθα χαῦνόν τε καὶ σηραγγῶδες ἐγένετο , καὶ μέν γε καὶ ἑνωθῆναι τὸ τοιοῦτον ὀστοῦν τῷ σκληρῷ τε καὶ πυκνῷ παντάπασιν ἀδύνατον ἦν . εἰρήσεται δ’ ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς ἑξῆς περὶ τῆς τοιαύτης τῶν ὀστῶν συντάξεως . αὕτη μὲν καὶ ἡ τῶν λεπιδοειδῶν ὀστῶν αἰτία τῆς γενέσεως . αἱ δ’ ἄλλαι ῥαφαὶ , καθ’ ἃς ἡ κεφαλὴ συνάπτει πρὸς τὴν ἄνω γένυν , καὶ ὅσαι ταύτης εἰσὶν ἴδιαι τῆς γένυος , ἐν τῷ μετὰ ταῦτα εἰρήσεται λόγῳ . νυνὶ δ’ ἐνταῦθά που καταπαύσω τὸν παρόντα λόγον , αὔταρκες ἤδη μέτρον ἔχοντα .
Lemmas: σύνθεσις δέ ὀστέον οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἄλλος τις εἰμί , ὅς οὔτε Ἱπποκράτης , οὐτίς ἄλλος τις ὁ ἀκριβής ἐπισκοπέω φύσις σῶμα ὀνομάζω ἀξιόω ῥαφή . ἀλλά ὁ μέν παράλληλος ὁ μέσος κατά ὁ μῆκος ὁ κεφαλή φέρω , κατά ἑκάτερος ὁ οὖς τάσσω , καλός ἐγώ δοκέω λεπιδοειδής προσκόλλημα καλέω , ἑκάτερος μέν ὁ συντάσσω ὀστέον κατά βραχύς πως ἀπολεπτύνω εἰς στενός τις καί ἀβαθής λεπίς , ᾄπειτη ὁ μέν ἄνωθεν κατέρχομαι ἔνδοθεν ὑποβάλλω , ὁ κάτωθεν δέ ἀνέρχομαι ἔξωθεν ἐπίκειμαι , ὁ μέντοι κατά ὁ ῥαφή ἀντέμβασις εἰς ἀλλήλων μηκέτι ἔχω ὁ ἐνταῦθα ὀστέον . ὁ δέ γε κατά ὁ κρόταφος σύνταξις ὁ ὀστέον ἔτι μέν εἰμί καί αὐτός ῥαφή , μέρος δέ αὐτός , ἐγώ δοκέω , νομίζω Ἱπποκράτης εἰμί ὁ στεφανιαῖος οὐ μνημονεύω ἴδιος λοιπός δή κατά ὁ ἄνω γένυς σύνθεσις , εἰ μή τέλειος ἔοικα ὁ κατά ὁ κεφαλή , ἀλλά τοι καί αὐτός ῥαφή τις εἰμί , καί οὕτως ἔθος εἰμί ὁ ἀνατομικός ὀνομάζω αὐτός . περί μέν δή οὗτος ἐν ὁ κατά ὁ ἄνω γένυς λέγω · περί δέ ὁ λεπιδοειδής ἐν ὅδε ὁ λόγος διεξέρχομαι . ἐπεί τοίνυν ἀραιός μέν χρή γίγνομαι καί σηραγγώδης , ὅσος ἄνωθεν τε ἐͅκ ὁ πλάγιον ὁ παχύς μῆνιγξ περιβάλλω ὁ κρανίον μέρος , σκληρός δέ καί πυκνός οὕτως εἰμί ὁ λοιπός ἅπας , καί μάλα ὁ καλέω κρόταφος ὀστέον , διά οὗτος ὁ λεπιδοειδής οὗτος πέρας ὁ ὀστέον γίγνομαι , ὁ μέν ἄνωθεν ἀπό ὁ κεφαλή κατέρχομαι ἔνδοθεν τείνω , ἵνα ὁμιλέω μέχρι πολύς ὁ παχύς μῆνιγξ , διά ὅς λέγω χρεία αὐτίκα δή μάλα , ὁ δέ ἄλλος , ὁ κάτωθεν ἀνέρχομαι , ὁ σκληρός , καθά τις αὐτός πρόβλημα γίγνομαι . πᾶς γάρ ὁ δεσμός ὁ παχύς μῆνιγξ ὁ πρός ὁ κρανίον εἰς ὁ ἔσω σῆραγξ αὐτοῦ περαίνω , ὥστε , εἴπερ ὅλος ὅμοιος εἰμί ὁ κάτωθεν ὀστέον σκληρός καί πυκνός , οὐ ἄν οἷος τε εἰμί ἐμφύω , καθά οὐδέ , εἰς ὁ κάτω μέρος . ἀλλά ἐκεῖ μέν οὐ εἰμί χρεία ὁ τοιοῦτος δεσμός , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω . ὅπου δέ χρεία , κατά τε ὁ ἄνω καί ὁ πλάγιος , δεόντως ἐνταῦθα χαῦνος τε καί σηραγγώδης γίγνομαι , καί μέν γε καί ἑνόω ὁ τοιοῦτος ὀστέον ὁ σκληρός τε καί πυκνός παντάπασι ἀδύνατος εἰμί . λέγω δέ ἐπί πολύς ἐν ὁ ἑξῆς περί ὁ τοιοῦτος ὁ ὀστέον σύνταξις . οὗτος μέν καί ὁ ὁ λεπιδοειδής ὀστέον αἰτία ὁ γένεσις . ὁ δέ ἄλλος ῥαφή , κατά ὅς ὁ κεφαλή συνάπτω πρός ὁ ἄνω γένυς , καί ὅσος οὗτος εἰμί ἴδιος ὁ γένυς , ἐν ὁ μετά οὗτος λέγω λόγος . νυνί δέ ἐνταῦθα που καταπαύω ὁ πάρειμι λόγος , αὐτάρκης ἤδη μέτρον ἔχω .