galenus.de-usu-partium 12.11
Ὅτι μὲν οὖν , ἓν ὀστοῦν εἴπερ ἐγένετο τὸ τῆς ὅλης ῥάχεως , ἀκίνητον ἂν ἦν κατὰ ταῦτα τὰ μέρη τὸ ζῶον , ὥσπερ ὀβελίσκῳ τινὶ διαπεπαρμένον ἢ σατύρῳ προσηλωμένον , οὐδὲν δεῖ μακροτέρου λόγου . τοῦτο μὲν γὰρ οὐδ’ ἡμᾶς , οἶμαι , καταστάντας ἐν τῇ χώρᾳ τοῦ Προμηθέως ἔλαθεν . ἀλλ’ ὃ μήτ’ ἂν ἐγὼ , μήτε σὺ , μήτ’ ἄλλος τις ἄνθρωπος ἔτι συνεῖδεν , οὐ μὴν αὐτόν γε τὸν Προμηθέα παρῆλθε , τοῦτ’ ἤδη σοι φράσω , τὸ μὴ δύο τινὰς , ἢ τρεῖς , ἢ τέτταρας , ἢ ὅλως ὀλίγους ἐργάσασθαι τῆς ῥάχεως τοὺς σπονδύλους , ἀλλ’ οὕτω πολλούς γε ἅμα καὶ πολυειδῶς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις , ὡς ἔχει νῦν . ἐγὼ γὰρ ἐπιδείξω τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν ἅπαντα τὸ ἄριστον ἔχοντα μέτρον , ἁπάσας ﻿ τε τὰς ἀποφύσεις , καὶ τὰς συνθέσεις τῶν ἄρθρων , καὶ τὰς συμφύσεις , καὶ τοὺς συνδέσμους , καὶ τὰ τρήματα θαυμαστῶς ἅπαντα πρός τε τὴν ἐνέργειαν ἅμα καὶ τὴν δυσπάθειαν παρεσκευασμένα , καὶ εἴπερ τι μεταθείης αὐτῶν κᾂν μικρὸν , ἢ ὅλως ἀπολωλὸς ἐπινοήσαις , ἢ προσκείμενον ἔξωθεν , ἤτοι πηρουμένην τινὰ τῶν ἐνεργειῶν εὐθέως , ἢ ἀσθενὲς ἀποδεικνύμενον τὸ μόριον . ἀρκτέον δή μοι τῆς ἐξηγήσεως ἀπὸ τοῦ κυριωτάτου τῶν κατὰ τὴν ῥάχιν ἁπάντων μορίων , ὅπερ ὀνομάζουσι νωτιαῖον μυελόν . οὔτε γὰρ , ὡς οὐκ ἐχρῆν γενέσθαι τοῦτον , ἔχοι τις ἂν εἰπεῖν , οὔθ’ ὡς ἑτέραν θέσιν ἦν ἄμεινον αὐτὸν ἔχειν τῆς κατὰ ῥάχιν , οὔθ’ ὡς ταύτην μὲν , ἀλλὰ τῆς νῦν οὔσης ἀσφαλεστέραν . εἰ μὲν γὰρ μηδ’ ὅλως ἐγένετο , δυοῖν θάτερον ἕποιτο ἂν , ἢ ἀκίνητα τὰ κάτω τῆς κεφαλῆς ἅπαντα μόρια τούτῳ τελέως ὑπῆρχεν , ἢ ἐξ ἐγκεφάλου πάντως ἐχρῆν εἰς ἕκαστον αὐτῶν ἰδίᾳ κατάγεσθαι νεῦρον . ἀλλ’ εἴτ’ ἀκίνητά γε τελέως ἐγένετο , τοῦτ’ ἂν ἐκεῖνο τὸ μικρῷ πρόσθεν εἰρημένον , οὐ ζῶον ἔτι τὸ ζῶον , ἀλλ’ οἷον λίθινον ἢ πήλινον ἦν τὸ δημιούργημα · τὸ δ’ ἐξ ἐγκεφάλου κατάγειν εἰς ἕκαστον τῶν μορίων νεῦρον μικρὸν ἐσχάτως ἦν ἂν ἀμελοῦντος δημιουργοῦ τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν . μὴ γὰρ ὅτι νεῦρον λεπτὸν , ἀποῤῥαγῆναί τε καὶ θλασθῆναι δυνάμενον , ἐκ πολλοῦ κατάγειν οὐκ ἦν ἀσφαλὲς , ἀλλ’ οὐδ’ ἄλλο τι τῶν ἰσχυρῶν ὀργάνων οὐδὲν , οὔτ’ οὖν σύνδεσμον , οὔτ’ ἀρτηρίαν , οὔτε φλέβα . καὶ γὰρ οὖν καὶ ταῦτα τὸν αὐτὸν τρόπον τῷ νωτιαίῳ τῆς ἰδίας ἀρχῆς ἕκαστον ἐκφυόμενον μέγα καθάπερ τι πρέμνον ἔκτισε τῷ προϊέναι καὶ πλησίον ἑκάστου γίνεσθαι τῶν μελῶν ἀποβλαστήματα ποιεῖται , χορηγοῦντα τοῖς μορίοις ἅπασιν , ὃ παρὰ τῆς ἀρχῆς ἐπιφέρεται . ὥστ’ ἄμεινον ἦν καὶ τὸν νωτιαῖον , οἷον ποταμόν τινα ἐκ πηγῆς ἐκρέοντα τοῦ ἐγκεφάλου , καθ’ ἕκαστον τῶν χωρίων , ἃ παρερχόμενος τυγχάνει , νεῦρον ἀεὶ ἐπιπέμπειν , οἷον ὀχετὸν αἰσθήσεώς τε ἅμα καὶ κινήσεως · ὅπερ οὖν καὶ φαίνεται γινόμενον . ἀεὶ γὰρ ἑκάστῳ τῶν πλησιαζόντων μορίων ἐκ τοῦ παρακειμένου μέρους τῷ νωτιαίῳ τὸ νεῦρον ἀποφυόμενον ἐμβάλλει . περὶ μὲν οὖν τούτου καὶ πρόσθεν εἴρηται , καὶ οὐκ οἶδ’ , εἴ τις οὕτως ἀναίσθητός ἐστιν , ὃς οὐκ ἀσφαλέστερον ἡγεῖται μακρῷ διὰ τοῦ νωτιαίου μέσου τοῖς κάτω πᾶσιν ἐπιπέμπεσθαι τὴν ἐκ τῆς λογιστικῆς ἀρχῆς κίνησιν , οὐκ ἄντικρυς εἰς ἕκαστον ἐξ ἐγκεφάλου διά τινος νεύρου λεπτοῦ . τὸ δ’ ἑξῆς αὐτὸ σκοπεῖσθαι καιρός . ἐπειδὴ γὰρ οἷον δεύτερός τις ἐγκέφαλος ἅπασι τοῖς κάτω τῆς κεφαλῆς ὁ νωτιαῖος ἐγεγόνει μυελὸς , καὶ τοῦτον ἐχρῆν ὁμοίως ἐγκεφάλῳ σκληρῷ καὶ δυσπαθεῖ φρουρεῖσθαι περιβόλῳ , καὶ τινα τοῦτον γενέσθαι τὸν περίβολον , καί που κείμενον , ἆρ’ οὐκ ἄμεινον τὴν οἷον τρόπιν ὑποβεβλημένην τοῦ ζώου τῷ σώματι , πάντως δήπου ὀστεΐνην ὑπάρχουσαν , ἐγγλύψαι τε καὶ κοίλην ἐργάσασθαι ταύτην , ὥσθ’ ὁδὸν ἅμα καὶ φρουρὰν ἀσφαλῆ γενέσθαι τῷ νωτιαίῳ ; καί σοι τέτταρες ἤδη χρεῖαι τῆς ῥάχεως αἵδε · πρώτη μὲν οἷον ἕδρας τινὸς καὶ θεμελίου τῶν ἀναγκαίων εἰς τὴν ζωὴν ὀργάνων , δευτέρα δὲ οἷον ὁδοῦ τινος τῷ νωτιαίῳ , καὶ τρίτη φρουρᾶς ἀσφαλοῦς , καὶ τετάρτη κινήσεως ὀργάνου τῆς κατὰ τὰ νῶτα τοῖς ζώοις γινομένης , πέμπτη δ’ ἐξ ἐπιμέτρου τούτοις προσέρχεται καὶ ἡ τῶν ἔξωθεν ἐπικειμένων αὐτῇ σπλάγχνων φυλακή . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐξ ἀνάγκης ἀκολουθήσειν ἔμελλεν · οἱ σκοποὶ δὲ , πρὸς οὓς ἀποβλέπουσα τὴν κατασκευὴν αὐτῆς ὅλην ἡ φύσις ἐποιήσατο , τέτταρες ὑπάρχουσιν οἱ προειρημένοι , καὶ δὴ καὶ καθ’ ἑκάστην ἴδιον αὐτῇ τι δέδοται . διότι μὲν γὰρ οἷον τρόπις ἐστὶ καὶ ἕδρα τοῦ παντὸς ζώου , διὰ τοῦτο ἐξ ὀστῶν ἐγένετο , καὶ τούτων σκληρῶν · διότι δ’ ὁδὸς τοῦ νωτιαίου , διὰ τοῦτ’ ἔνδοθεν κοίλη · διὸ δὲ καὶ οἷον τεῖχος αὐτῇ , διὰ τοῦτ’ ὠχύρωται προβλήμασιν ἐν κύκλῳ πολλοῖς , ἃ μικρὸν ὕστερον ἐρῶ · διότι δὲ κινήσεως ὄργανον ( ἐπὶ τοῦτο γὰρ ἐπείγομαι πρότερον ἀφικέσθαι τῷ λόγῳ ) , διὰ τοῦτ’ ἐκ πλειόνων ὀστῶν κατ’ ἄρθρα συμβαλλόντων ἐγένετο .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν , εἷς ὀστέον εἴπερ γίγνομαι ὁ ὁ ὅλος ῥάχις , ἀκίνητος ἄν εἰμί κατά οὗτος ὁ μέρος ὁ ζῷον , ὥσπερ ὀβελίσκος τις διαπείρω ἤ Σάτυρος προσηλόω , οὐδείς δέω μακρός λόγος . οὗτος μέν γάρ οὐδέ ἐγώ , οἴομαι , καθίστημι ἐν ὁ χώρα ὁ Προμηθεύς λανθάνω . ἀλλά ὅς μήτε ἄν ἐγώ , μήτε σύ , μήτε ἄλλος τις ἄνθρωπος ἔτι συνοράω , οὐ μήν αὐτός γε ὁ Προμηθεύς παρέρχομαι , οὗτος ἤδη σύ φράζω , ὁ μή δύο τις , ἤ τρεῖς , ἤ τέσσαρες , ἤ ὅλος ὀλίγος ἐργάζομαι ὁ ῥάχις ὁ σφόνδυλος , ἀλλά οὕτως πολύς γε ἅμα καί πολυειδής ὁμιλέω ἀλλήλων , ὡς ἔχω νῦν . ἐγώ γάρ ἐπιδείκνυμι ὁ ἀριθμός αὐτός ἅπας ὁ ἀγαθός ἔχω μέτρον , ἅπας ﻿ τε ὁ ἀπόφυσις , καί ὁ σύνθεσις ὁ ἄρθρον , καί ὁ σύμφυσις , καί ὁ σύνδεσμος , καί ὁ τρῆμα θαυμαστός ἅπας πρός τε ὁ ἐνέργεια ἅμα καί ὁ δυσπάθεια παρασκευάζω , καί εἴπερ τις μετατίθημι αὐτός ἔͅν μικρός , ἤ ὅλος ἀπόλλυμι ἐπινοέω , ἤ πρόσκειμαι ἔξωθεν , ἤτοι πηρόω τις ὁ ἐνέργεια εὐθύς , ἤ ἀσθενής ἀποδείκνυμι ὁ μόριον . ἄρχω δή ἐγώ ὁ ἐξήγησις ἀπό ὁ κύριος ὁ κατά ὁ ῥάχις ἅπας μόριον , ὅς ὀνομάζω νωτιαῖος μυελός . οὔτε γάρ , ὡς οὐ χρή γίγνομαι οὗτος , ἔχω τις ἄν λέγω , οὔτε ὡς ἕτερος θέσις εἰμί ἀγαθός αὐτός ἔχω ὁ κατά ῥάχις , οὔτε ὡς οὗτος μέν , ἀλλά ὁ νῦν εἰμί ἀσφαλής . εἰ μέν γάρ μηδέ ὅλος γίγνομαι , δύο ἕτερος ἕπομαι ἄν , ἤ ἀκίνητος ὁ κάτω ὁ κεφαλή ἅπας μόριον οὗτος τέλειος ὑπάρχω , ἤ ἐκ ἐγκέφαλος πάντως χρή εἰς ἕκαστος αὐτός ἴδιος κατάγω νεῦρον . ἀλλά εἴτε ἀκίνητος γε τέλειος γίγνομαι , οὗτος ἄν ἐκεῖνος ὁ μικρός πρόσθεν λέγω , οὐ ζῷον ἔτι ὁ ζῷον , ἀλλά οἷος λίθινος ἤ πήλινος εἰμί ὁ δημιούργημα · ὁ δέ ἐκ ἐγκέφαλος κατάγω εἰς ἕκαστος ὁ μόριον νεῦρον μικρός ἔσχατος εἰμί ἄν ἀμελέω δημιουργός ὁ ἀσφάλεια αὐτός . μή γάρ ὅτι νεῦρον λεπτός , ἀπαράσσω τε καί θλάω δύναμαι , ἐκ πολύς κατάγω οὐ εἰμί ἀσφαλής , ἀλλά οὐδέ ἄλλος τις ὁ ἰσχυρός ὄργανον οὐδείς , οὔτε οὖν σύνδεσμος , οὔτε ἀρτηρία , οὔτε φλέψ . καί γάρ οὖν καί οὗτος ὁ αὐτός τρόπος ὁ νωτιαῖος ὁ ἴδιος ἀρχή ἕκαστος ἐκφύω μέγας καθά τις πρέμνον κτίζω ὁ προέρχομαι καί πλησίον ἕκαστος γίγνομαι ὁ μέλος ἀποβλάστημα ποιέω , χορηγέω ὁ μόριον ἅπας , ὅς παρά ὁ ἀρχή ἐπιφέρω . ὥστε ἀγαθός εἰμί καί ὁ νωτιαῖος , οἷος ποταμός τις ἐκ πηγή ἐκρέω ὁ ἐγκέφαλος , κατά ἕκαστος ὁ χωρίον , ὅς παρέρχομαι τυγχάνω , νεῦρον ἀεί ἐπιπέμπω , οἷος ὀχετός αἴσθησις τε ἅμα καί κίνησις · ὅς οὖν καί φαίνω γίγνομαι . ἀεί γάρ ἕκαστος ὁ πλησιάζω μόριον ἐκ ὁ παράκειμαι μέρος ὁ νωτιαῖος ὁ νεῦρον ἀποφύω ἐμβάλλω . περί μέν οὖν οὗτος καί πρόσθεν λέγω , καί οὐ οἶδα , εἰ τις οὕτως ἀναίσθητος εἰμί , ὅς οὐ ἀσφαλής ἡγέομαι μακρός διά ὁ νωτιαῖος μέσος ὁ κάτω πᾶς ἐπιπέμπω ὁ ἐκ ὁ λογιστικός ἀρχή κίνησις , οὐ ἄντικρυς εἰς ἕκαστος ἐκ ἐγκέφαλος διά τις νεῦρον λεπτός . ὁ δέ ἑξῆς αὐτός σκοπέω καιρός . ἐπειδή γάρ οἷος δεύτερος τις ἐγκέφαλος ἅπας ὁ κάτω ὁ κεφαλή ὁ νωτιαῖος γίγνομαι μυελός , καί οὗτος χρή ὅμοιος ἐγκέφαλος σκληρός καί δυσπαθής φρουρέω περίβολος , καί τις οὗτος γίγνομαι ὁ περίβολος , καί που κεῖμαι , ἆρα οὐ ἀγαθός ὁ οἷος τρόπις ὑποβάλλω ὁ ζῷον ὁ σῶμα , πάντως δήπου ὀστεΐνη ὑπάρχω , ἐγγλύφω τε καί κοῖλος ἐργάζομαι οὗτος , ὥστε ὁδός ἅμα καί φρουρά ἀσφαλής γίγνομαι ὁ νωτιαῖος ; καί σύ τέσσαρες ἤδη χρεία ὁ ῥάχις ὅδε · πρῶτος μέν οἷος ἕδρα τις καί θεμέλιος ὁ ἀναγκαῖος εἰς ὁ ζωή ὄργανον , δεύτερος δέ οἷος ὁδός τις ὁ νωτιαῖος , καί τρίτος φρουρά ἀσφαλής , καί τέταρτος κίνησις ὄργανον ὁ κατά ὁ νῶτον ὁ ζῷον γίγνομαι , πέμπτος δέ ἐκ ἐπίμετρον οὗτος προσέρχομαι καί ὁ ὁ ἔξωθεν ἐπίκειμαι αὐτός σπλάγχνον φυλακή . ἀλλά οὗτος μέν ἐκ ἀνάγκη ἀκολουθέω μέλλω · ὁ σκοπός δέ , πρός ὅς ἀποβλέπω ὁ κατασκευή αὐτός ὅλος ὁ φύσις ποιέω , τέσσαρες ὑπάρχω ὁ προλέγω , καί δή καί κατά ἕκαστος ἴδιος αὐτός τις δίδωμι . διότι μέν γάρ οἷος τρόπις εἰμί καί ἕδρα ὁ πᾶς ζῷον , διά οὗτος ἐκ ὀστέον γίγνομαι , καί οὗτος σκληρός · διότι δέ ὁδός ὁ νωτιαῖος , διά οὗτος ἔνδοθεν κοῖλος · διό δέ καί οἷος τεῖχος αὐτός , διά οὗτος ὀχυρόω πρόβλημα ἐν κύκλος πολύς , ὅς μικρός ὕστερον λέγω · διότι δέ κίνησις ὄργανον ( ἐπί οὗτος γάρ ἐπείγω πρότερος ἀφικνέομαι ὁ λόγος ) , διά οὗτος ἐκ πολύς ὀστέον κατά ἄρθρον συμβάλλω γίγνομαι .