galenus.de-usu-partium 1.18
Ἐπεὶ δὲ οὐδεμία σὰρξ ἐξ ἑαυτῆς αἴσθησιν ἐκέκτητο , καὶ ἦν ἄτοπον ἀντιληπτικὸν ὄργανον ἀναισθήτῳ σκεπάσαι μορίῳ , τῶν εἰς ὅλας τὰς χεῖρας ἄνωθεν ἰόντων νεύρων οὐ σμικρὰν μοῖραν εἰς τὰς σάρκας αὐτὰς κατέφυσεν . ἀλλ’ ἐπεὶ τοῦτο ἐγένετο , μύες εὐθὺς αἱ σάρκες ἦσαν , εἴ γε δὴ νεύρων εἰς σάρκας διασπειρομένων ἡ γένεσις τοῖς μυσί . καὶ δὴ κέχρηται μυσὶ τούτοις εἰς δέον ἡ φύσις , ἀποφύσασα γὰρ ἀπ’ αὐτῶν τένοντας τοῖς πλαγίοις μέρεσιν ἑκάστου τῶν δακτύλων ἐνέφυσε , τῆς μὲν δεξιᾶς χειρὸς τοῖς ἐν ἀριστερᾷ , τῆς δ’ ἀριστερᾶς χειρὸς τοῖς ἐπὶ δεξιᾷ . τοὺς λοιποὺς δὲ τῶν εἰς τὸ πλάγιον μέρος ἑκάστου τῶν δακτύλων καταφυομένων ἀπὸ τῶν κατὰ τὸν πῆχυν ἐγέννησε μυῶν , οὐκ ἀλόγως οὐδὲ τούτους , ὡς δείξει προϊὼν ὁ λόγος , ἂν πρότερον , ὅθεν λέγοντες ἀπελίπομεν , ἐπανέλθωμεν αὖθις . ἐπειδὴ γὰρ κάμπτειν τοὺς τέτταρας ἅμα δακτύλους , οὐχ ὅταν μέγαν ὄγκον σώματος περιλαμβάνωμεν , ἀλλ’ ὅταν ὑγρὸν ἢ μικρὸν , τηνικαῦτα μάλιστα δεόμεθα , χρησιμώτατον ἦν οὕτως αὐτοὺς ἀκριβῶς ἀλλήλοις ὁμιλοῦντας κάμπτειν , ὡς μηδεμίαν ἀπολείπεσθαι μεταξὺ χώραν κενήν . καὶ τοίνυν καὶ φαίνεται γινόμενον οὕτως . ἀλλ’ οὐκ ἂν ἐγίνετο , μήτ’ αὐτῶν τῶν δακτύλων τὰς ἐν τοῖς πλαγίοις σάρκας ἐχόντων , μήτε τῶν κινούντων αὐτοὺς τενόντων ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς πεφυκότων . ἡ γὰρ δὴ ἀρχὴ αὕτη , πλησίον τῆς κατὰ τὸν καρπὸν καμπῆς τεταγμένη , μέση πως μάλιστα τοῦ ταύτῃ τεταγμένου χωρίου , καὶ πάντας ἅμα καὶ κατὰ μέρος ἕκαστον ἐπισπωμένη , νεύειν αὐτῶν τὰς κορυφὰς εἰς ἑαυτὴν ἀναγκάζει . καὶ διὰ τοῦτο , ἐπειδὰν τὸ πρῶτόν τε καὶ τὸ δεύτερον ἄρθρον μόνον καμφθῇ , τὸ τρίτον δ’ ἐκτεταμένον ᾖ , τὰ πέρατα τῶν δακτύλων ἀλλήλοις συνεζευγμένα μένει , καίτοι πολλῷ λεπτότερα τῶν ἄλλων ὄντα , καὶ διεστηκέναι κατά γε τοῦτο ὀφείλοντα , ἀλλὰ τῷ πρὸς μίαν ἅπαντα νεύειν ἀρχὴν τὴν κεφαλὴν τῶν τενόντων ἀκριβῶς συζεύγνυνται . ἄρχονται μὲν γὰρ ἀπὸ ταύτης ἅπαντες , φέρονται δ’ ἐπὶ τοὺς δακτύλους κατ’ εὐθείας γραμμὰς , ἴσας πρὸς τῇ κεφαλῇ γωνίας ἐξεργαζόμενοι . πᾶσα τοίνυν ἀνάγκη τὸν δάκτυλον , ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἑλκόμενον διὰ τοῦ τένοντος , ἐπιβαίνειν μὲν αὐτῷ τῷ τένοντι , νεύειν δ’ ὥσπερ πρὸς τὴν κεφαλήν · καὶ διὰ τοῦτο , οὐδ’ εἰ βιασάμενός τις προέλοιτο , κάμψαι διεστῶτας ἀπ’ ἀλλήλων τοὺς δακτύλους δυνήσεται . τὸ γὰρ μηδαμῆ χρήσιμον ἡμῖν ἐσόμενον , τοῦτ’ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἡ φύσις ἀδύνατον γενέσθαι παρεσκεύασε . ἀλλ’ ἐπεὶ πάλιν , ὅταν μέγαν ὄγκον σώματος ἢ ἀμφοτέραις ὁμοῦ ταῖς χερσὶν ἢ μόνῃ τῇ ἑτέρᾳ περιλαμβάνωμεν , ἐκτείνειν τε τοὺς δακτύλους ἀναγκαῖον τηνικαῦτα , διϊστάναι τε ἀπ’ ἀλλήλων ἐπὶ πλεῖστον , οὐδὲ τοῦτο ὠλιγώρηται τῇ φύσει . τὰς μὲν γὰρ εἰς τὰ πλάγια κινήσεις αὐτῶν ἐργασαμένη , διὰ τούτων , εἰς ὅσον ἂν προελώμεθα , δυνατοὺς διΐστασθαι παρέσχεν . ἔμελλον μὲν γὰρ , κᾂν εἰ μὴ τούτων ἔτυχον , πάντες διεστῶτες ἐκταθήσεσθαι , τῶν ἐκτεινόντων αὐτοὺς τενόντων γεγονότων ὁμοίων τοῖς κάμπτουσιν , ἀπό τε κορυφῆς μιᾶς ἀρχομένων καὶ κατ’ ἴσας γωνίας ἀπ’ αὐτῆς ἐσχισμένων . ἅπασι γὰρ τοῖς οὕτω μὲν ἀρχομένοις , κατ’ εὐθειῶν δὲ γραμμῶν φερομένοις , ἀναγκαῖον , εἰς ὅσον ἂν ἀποχωρήσωσι τῆς ἀρχῆς , ἀεὶ καὶ μᾶλλον πλέον ἀπ’ ἀλλήλων διΐστασθαι . καὶ δὴ καὶ φαίνεται τοῦτο οὕτω γινόμενον ἐν τοῖς δακτύλοις · εἰ γὰρ καὶ μηδενὶ χρῷ ταῖς εἰς τὰ πλάγια κινήσεσιν , ἀλλὰ μᾶλλον ἐκτείνοις ἢ κάμπτοις αὐτοὺς , ἐκτείνοντι μέν σοι διαστήσονται , κάμπτοντι δ’ ἐς ταὐτὸν ἀλλήλοις ἀφίξονται . οὐ τοίνυν ἁπλῶς τοῦ διΐστασθαι χάριν , ἀλλὰ τοῦ μέχρι πλείστου διΐστασθαι , τὰς εἰς τὸ πλάγιον αὐτῶν κινήσεις ἐδημιούργησεν ἡ φύσις . ἐπεὶ δὲ ἅπαξ τοῦτο ἔσχον , ἕτερον οὐκ ἄχρησον προσεκτήσαντο . καὶ γὰρ ἐκτεταμένους αὐτοὺς ζευγνύναι δυνάμεθα , τοῦ μὲν δεξιοῦ τῶν δακτύλων τὸν ἐν τοῖς πλαγίοις ἀριστερὸν , τοῦ δ’ ἀριστεροῦ τὸν δεξιὸν τείνοντες τένοντα . πάλιν δ’ ἐπὶ πλεῖστον ἀλλήλων διϊσταμένων , αὐτοῦ μὲν τοῦ δεξιοῦ τὸν δεξιὸν , τοῦ δ’ ἀριστεροῦ τὸν ἀριστερὸν τείνομεν . εἰ δὲ μηδετέρῳ τῶν πλαγίων τενόντων ἐνεργοῖμεν , ἀλλὰ τοῖς ἔξωθεν μόνοις , καὶ μέσην τῶν εἰρημένων κατάστασιν ἕξουσι οἱ δάκτυλοι , καὶ φαίνονται τοῖς ἰσχνὰς ἔχουσι τὰς χεῖρας ἅπαντες ἐν ταῖς τοιαύταις καταστάσεσιν , ἀπὸ τῆς ἰδίας ἀρχῆς μέχρι τῆς τελευτῆς τῶν δακτύλων κατ’ εὐθεῖαν γραμμὴν τεταμένοι . ὡσαύτως δὲ τοῖς ἐκτὸς οἱ ἐντὸς τένοντες κατ’ εὐθείας γραμμὰς ἐν ἁπάσαις τείνονται ταῖς κινήσεσιν , ἐν αἷς ἀργοῦσιν οἱ πλάγιοι · τούτων δ’ ἐνεργησάντων , οὐκέτ’ εὐθεῖς , ἀλλ’ ἤδη λοξοὶ κατά τι γίνονται . σκόπει τοίνυν κᾀνταῦθα τὴν θαυμαστὴν σοφίαν τοῦ δημιουργοῦ . βέλτιον μὲν γὰρ ὂν , ἐν μὲν τᾷ κάμπτειν τοὺς δακτύλους ἀργεῖν τὰς εἰς τὰ πλάγια κινήσεις , μηδὲν μελλούσας ὀνήσειν , ἐκτεινόντων δὲ ἐνεργεῖν , πολλαχῇ χρηστὰς ἐσομένας , τὴν κατασκευὴν τῶν τὰς κινήσεις ταύτας βραβευόντων τενόντων ἑτοίμην μὲν εἰς τὴν τοῦ βελτίονος ὑπηρεσίαν , ἀδύνατον δὲ εἰς τὴν τοῦ χείρονος ἀπειργάσατο . πρῶτον μὲν γὰρ τῶν εἰς τὰ πλάγια καθηκόντων ﻿ τενόντων ἐπειδὴ τοὺς μὲν ἀπὸ τῶν ἐντὸς μυῶν τῶν κατὰ τὴν χεῖρα τῶν μικρῶν ἐξέφυσε , τοὺς δ’ ἀπὸ τῶν ἐκτὸς τῶν κατὰ τὸν πῆχυν ὄντων μεγάλων , ἀναγκαῖον αὐτῶν τοὺς μὲν ἐλάττους τε καὶ ἀσθενεστέρους ἅμα , τοὺς δ’ αὖ μείζους τε καὶ ἰσχυροτέρους γενέσθαι . καθ’ ὃ δὲ βέλτιον ἦν ἑκατέρῳ συναφθῆναι τῶν δακτύλων ἑκάστῳ , κατὰ τοῦτ’ αὐτοὺς συνῆψεν , ἐν μὲν τῇ δεξιᾷ χειρὶ τοὺς μὲν ἀῤῥωστοτέρους ἐξ ἀριστερῶν , τοὺς δ’ εὐρωστοτέρους ἐκ δεξιῶν , ἐν δὲ τῇ σκαιᾷ τοὺς ἀσθενεστέρους ἐκ δεξιῶν , τοὺς δ’ ἰσχυροτέρους ἐξ ἀριστερῶν . ἔπειτα δ’ οὐδ’ ἀκριβῶς εἰς τὸ μέσον τῶν πλαγίων ἑκατέρους ἤγαγεν , ἀλλὰ τοὺς μὲν ἔξωθεν ὑψηλοτέρους ἐποίησε , πλησιαίτερον μὲν θεῖσα τῶν ἐκτεινόντων , ποῤῥωτέρω δ’ ἀπάγουσα τῶν καμπτόντων . ἔμελλεν οὖν διὰ ταῦτα πρῶτον μὲν πλεονεκτήσειν τῶν εἰς τὰ πλάγια κινήσεων ἡ ἐκτὸς , ἔπειτα δ’ ἀργήσειν , καμπτόντων . ἀλλὰ τὸ μὲν ἀργεῖν ἐς ὅ τι χρηστὸν ἦν , εἴρηται , τὸ πλεονεκτεῖν δ’ ἐς ὅ τι , νῦν εἰρήσεται .
Lemmas: ἐπεί δέ οὐδείς σάρξ ἐκ ἑαυτοῦ αἴσθησις κτάομαι , καί εἰμί ἄτοπος ἀντιληπτικός ὄργανον ἀναίσθητος σκεπάζω μόριον , ὁ εἰς ὅλος ὁ χείρ ἄνωθεν ἔρχομαι νεῦρον οὐ μικρός μοῖρα εἰς ὁ σάρξ αὐτός καταφύομαι . ἀλλά ἐπεί οὗτος γίγνομαι , μῦς εὐθύς ὁ σάρξ εἰμί , εἰ γε δή νεῦρον εἰς σάρξ διασπείρω ὁ γένεσις ὁ μῦς . καί δή χράω μῦς οὗτος εἰς δέον ὁ φύσις , ἀποφύω γάρ ἀπό αὐτός τένων ὁ πλάγιος μέρος ἕκαστος ὁ δάκτυλος ἐμφύω , ὁ μέν δεξιός χείρ ὁ ἐν ἀριστερός , ὁ δέ ἀριστερός χείρ ὁ ἐπί δεξιός . ὁ λοιπός δέ ὁ εἰς ὁ πλάγιος μέρος ἕκαστος ὁ δάκτυλος καταφύω ἀπό ὁ κατά ὁ πῆχυς γεννάω μῦς , οὐ ἄλογος οὐδέ οὗτος , ὡς δείκνυμι προέρχομαι ὁ λόγος , ἐάν πρότερος , ὅθεν λέγω ἀπολείπω , ἐπανέρχομαι αὖθις . ἐπειδή γάρ κάμπτω ὁ τέσσαρες ἅμα δάκτυλος , οὐ ὅταν μέγας ὄγκος σῶμα περιλαμβάνω , ἀλλά ὅταν ὑγρός ἤ μικρός , τηνικαῦτα μάλα δέω , χρήσιμος εἰμί οὕτως αὐτός ἀκριβής ἀλλήλων ὁμιλέω κάμπτω , ὡς μηδείς ἀπολείπω μεταξύ χώρα κενός . καί τοίνυν καί φαίνω γίγνομαι οὕτως . ἀλλά οὐ ἄν γίγνομαι , μήτε αὐτός ὁ δάκτυλος ὁ ἐν ὁ πλάγιος σάρξ ἔχω , μήτε ὁ κινέω αὐτός τένων ἀπό εἷς ἀρχή φύζω . ὁ γάρ δή ἀρχή οὗτος , πλησίον ὁ κατά ὁ καρπός καμπή τάσσω , μέσος πως μάλα ὁ ταύτῃ τάσσω χωρίον , καί πᾶς ἅμα καί κατά μέρος ἕκαστος ἐπισπάω , νεύω αὐτός ὁ κορυφή εἰς ἑαυτοῦ ἀναγκάζω . καί διά οὗτος , ἐπειδάν ὁ πρῶτος τε καί ὁ δεύτερος ἄρθρον μόνος κάμπτω , ὁ τρίτος δέ ἐκτείνω εἰμί , ὁ πέρας ὁ δάκτυλος ἀλλήλων συζεύγνυμι μένω , καίτοι πολύς λεπτός ὁ ἄλλος εἰμί , καί διίστημι κατά γε οὗτος ὀφείλω , ἀλλά ὁ πρός εἷς ἅπας νεύω ἀρχή ὁ κεφαλή ὁ τένων ἀκριβής συζεύγνυμι . ἄρχω μέν γάρ ἀπό οὗτος ἅπας , φέρω δέ ἐπί ὁ δάκτυλος κατά εὐθύς γραμμή , ἴσος πρός ὁ κεφαλή γωνία ἐξεργάζομαι . πᾶς τοίνυν ἀνάγκη ὁ δάκτυλος , ἐπί ὁ κεφαλή ἕλκω διά ὁ τένων , ἐπιβαίνω μέν αὐτός ὁ τένων , νεύω δέ ὥσπερ πρός ὁ κεφαλή · καί διά οὗτος , οὐδέ εἰ βιάζω τις προαιρέω , κάμπτω διίστημι ἀπό ἀλλήλων ὁ δάκτυλος δύναμαι . ὁ γάρ μηδαμῆ χρήσιμος ἐγώ εἰμί , οὗτος εὐθύς ἐκ ἀρχή ὁ φύσις ἀδύνατος γίγνομαι παρασκευάζω . ἀλλά ἐπεί πάλιν , ὅταν μέγας ὄγκος σῶμα ἤ ἀμφότερος ὁμοῦ ὁ χείρ ἤ μόνος ὁ ἕτερος περιλαμβάνω , ἐκτείνω τε ὁ δάκτυλος ἀναγκαῖος τηνικαῦτα , διίστημι τε ἀπό ἀλλήλων ἐπί πολύς , οὐδέ οὗτος ὀλιγωρέω ὁ φύσις . ὁ μέν γάρ εἰς ὁ πλάγιος κίνησις αὐτός ἐργάζομαι , διά οὗτος , εἰς ὅσος ἄν προαιρέω , δυνατός διίστημι παρέχω . μέλλω μέν γάρ , ᾄν εἰ μή οὗτος τυγχάνω , πᾶς διΐστημι ἐκτείνω , ὁ ἐκτείνω αὐτός τένων γίγνομαι ὅμοιος ὁ κάμπτω , ἀπό τε κορυφή εἷς ἄρχω καί κατά ἴσος γωνία ἀπό αὐτός σχίζω . ἅπας γάρ ὁ οὕτως μέν ἄρχω , κατά εὐθύς δέ γραμμή φέρω , ἀναγκαῖος , εἰς ὅσος ἄν ἀποχωρέω ὁ ἀρχή , ἀεί καί μάλα πολύς ἀπό ἀλλήλων διίστημι . καί δή καί φαίνω οὗτος οὕτως γίγνομαι ἐν ὁ δάκτυλος · εἰ γάρ καί μηδείς χράω ὁ εἰς ὁ πλάγιον κίνησις , ἀλλά μάλα ἐκτείνω ἤ κάμπτω αὐτός , ἐκτείνω μέν σύ διίστημι , κάμπτω δέ εἰς αὐτός ἀλλήλων ἀφικνέομαι . οὐ τοίνυν ἁπλῶς ὁ διίστημι χάριν , ἀλλά ὁ μέχρι πολύς διίστημι , ὁ εἰς ὁ πλάγιος αὐτός κίνησις δημιουργέω ὁ φύσις . ἐπεί δέ ἅπαξ οὗτος ἔχω , ἕτερος οὐ ἄχρησος προσκτάομαι . καί γάρ ἐκτείνω αὐτός ζεύγνυμι δύναμαι , ὁ μέν δεξιός ὁ δάκτυλος ὁ ἐν ὁ πλάγιος ἀριστερός , ὁ δέ ἀριστερός ὁ δεξιός τείνω τένων . πάλιν δέ ἐπί πολύς ἀλλήλων διίστημι , αὐτός μέν ὁ δεξιός ὁ δεξιός , ὁ δέ ἀριστερός ὁ ἀριστερός τείνω . εἰ δέ μηδέτερος ὁ πλάγιος τένων ἐνεργέω , ἀλλά ὁ ἔξωθεν μόνος , καί μέσος ὁ λέγω κατάστασις ἔχω ὁ δάκτυλος , καί φαίνω ὁ ἰσχνός ἔχω ὁ χείρ ἅπας ἐν ὁ τοιοῦτος κατάστασις , ἀπό ὁ ἴδιος ἀρχή μέχρι ὁ τελευτή ὁ δάκτυλος κατά εὐθύς γραμμή τείνω . ὡσαύτως δέ ὁ ἐκτός ὁ ἐντός τένων κατά εὐθύς γραμμή ἐν ἅπας τείνω ὁ κίνησις , ἐν ὅς ἀργέω ὁ πλάγιος · οὗτος δέ ἐνεργέω , οὐκέτι εὐθύς , ἀλλά ἤδη λοξός κατά τις γίγνομαι . σκοπέω τοίνυν ᾀνταῦθη ὁ θαυμαστός σοφία ὁ δημιουργός . ἀγαθός μέν γάρ εἰμί , ἐν μέν ὁ κάμπτω ὁ δάκτυλος ἀργέω ὁ εἰς ὁ πλάγιος κίνησις , μηδείς μέλλω ὀνίνημι , ἐκτείνω δέ ἐνεργέω , πολλαχῆ χρηστός εἰμί , ὁ κατασκευή ὁ ὁ κίνησις οὗτος βραβεύω τένων ἑτοῖμος μέν εἰς ὁ ὁ ἀγαθός ὑπηρεσία , ἀδύνατος δέ εἰς ὁ ὁ κακός ἀπεργάζομαι . πρῶτος μέν γάρ ὁ εἰς ὁ πλάγιος καθήκω ﻿ τένων ἐπειδή ὁ μέν ἀπό ὁ ἐντός μῦς ὁ κατά ὁ χείρ ὁ μικρός ἐκφύω , ὁ δέ ἀπό ὁ ἐκτός ὁ κατά ὁ πῆχυς εἰμί μέγας , ἀναγκαῖος αὐτός ὁ μέν ἐλαχύς τε καί ἀσθενής ἅμα , ὁ δέ αὖ μέγας τε καί ἰσχυρός γίγνομαι . κατά ὅς δέ ἀγαθός εἰμί ἑκάτερος συνάπτω ὁ δάκτυλος ἕκαστος , κατά οὗτος αὐτός συνάπτω , ἐν μέν ὁ δεξιός χείρ ὁ μέν ἄρρωστος ἐκ ἀριστερός , ὁ δέ εὔρωστος ἐκ δεξιός , ἐν δέ ὁ σκαιός ὁ ἀσθενής ἐκ δεξιός , ὁ δέ ἰσχυρός ἐκ ἀριστερός . ἔπειτα δέ οὐδέ ἀκριβής εἰς ὁ μέσος ὁ πλάγιον ἑκάτερος ἄγω , ἀλλά ὁ μέν ἔξωθεν ὑψηλός ποιέω , πλησίος μέν τίθημι ὁ ἐκτείνω , πρόσω δέ ἀπάγω ὁ κάμπτω . μέλλω οὖν διά οὗτος πρῶτος μέν πλεονεκτέω ὁ εἰς ὁ πλάγιον κίνησις ὁ ἐκτός , ἔπειτα δέ ἀργέω , κάμπτω . ἀλλά ὁ μέν ἀργέω εἰς ὅς τις χρηστός εἰμί , λέγω , ὁ πλεονεκτέω δέ εἰς ὅς τις , νῦν λέγω .