galenus.de-usu-partium 6.5
Ἔμπαλιν δ’ αὐτῇ φερόμενον ἄνωθεν κάτω τὸν οἰσοφάγον , ὡς ἂν ὁδὸν ὑπάρχοντα τῆς ἐκ τοῦ στόματος εἰς τὴν γαστέρα καταφερομένης τροφῆς , ἐν ᾧ μάλιστα καταθέσθαι τοῦ θώρακος ἐπιτηδειότατον ἦν , ἐν τούτῳ κατέθετο . καί μοι καὶ νῦν ἤδη προσέχειν ἀξιῶ τὸν νοῦν ἐπαγγελλομένῳ δείξειν οὐκ αὐτῷ μόνῳ τῷ στομάχῳ τὴν διὰ τοῦ θώρακος ὁδὸν ἄριστα παρεσκευασμένην , ἀλλὰ καὶ τοῖς τοῦ πνεύμονος ὀργάνοις ἀλυπότατον . τόν τε γὰρ πνεύμονα , καὶ τὴν καρδίαν , καὶ ὅλον τὸν θώρακα , σὺν ταῖς ἀρτηρίαις ἁπάσαις ταῖς κατ’ αὐτὸν , ἐχρῆν δή που διαστελλόμενά τε καὶ συστελλόμενα μηδὲν ἐμποδίζεσθαι πρὸς μηδετέραν τῶν κινήσεων ὑπὸ μηδενὸς , αὐτόν τε τὸν στόμαχον μὴ διὰ μέσης εὐρυχωρίας τοῦ θώρακος διεκπίπτειν οἷον κρεμάμενον , ἀλλ’ ἐπ’ ἀσφαλοῦς τινος ἕδρας ἀναπαύεσθαι . ταῦτ’ οὖν ἀμφότερα , τά τε τοῖς τοῦ πνεύματος ὀργάνοις ἀλυπότατα καὶ τὰ τῷ στομάχῳ λυσιτελέστατα , διὰ τῆς ἐπικαίρου θέσεως αὐτοῦ θαυμαστῶς ἡ φύσις ἐξεπορίσατο . κατὰ γὰρ τῶν τῆς ῥάχεως σπονδύλων ἐποχούμενος , καὶ συνδεδεμένος τούτοις , καὶ τούτῳ τῷ τρόπῳ διερχόμενος ὅλον τὸν θώρακα , σὺν τῷ τῆς θέσεως ἑδραίῳ τε καὶ πανταχόθεν ἀσφαλεῖ καὶ τὸ μηδὲν ἐνοχλεῖν μήτε τῇ καρδίᾳ μήτε τῷ πνεύμονι μήτ’ ἄλλῳ τινὶ τῶν κατὰ τὸν θώρακα μορίων ἐπεκτήσατο . καὶ γάρ τοι καὶ τὸ σκολιὸν αὐτῆς τῆς θέσεως ἔτι μᾶλλόν σε διδάξει , πρὸς δύο ταῦτα ἀποβλέπουσαν τὴν φύσιν , ὡς μήτ’ ἐνοχλοίη τι τοῖς τοῦ πνεύματος ὀργάνοις , μήτ’ αὐτός τι βλάπτοιτο , τὴν ὁδὸν ταύτην αὐτῷ τεμέσθαι . κατὰ μὲν γὰρ τῆς μέσης χώρας τῶν πρώτων τοῦ νώτου τεττάρων σπονδύλων ἀκριβῶς ἐκτέταται μηδαμόσε παρατρεπόμενος , ὡς ἂν πρὸς τῷ μηδὲν μέλλειν στενοχωρεῖν τῶν κατὰ τὸν θώρακα καὶ τὴν ἕδραν ἀσφαλῆ διὰ τῆς τοιαύτης θέσεως ἕξων μάλιστα καὶ πρὸς μηδενὸς τῶν ἔξωθεν ἑτοίμως ἀδικηθησόμενος . ὄπισθεν μὲν γὰρ αὐτοῦ προκειμένων ἅμα τοῖς σπονδύλοις τῶν κατὰ τὴν ῥάχιν ἀποφύσεων , ἃς ἀκάνθας ὀνομάζουσιν , ἔμπροσθεν δὲ τοῦ στέρνου καὶ παντὸς τοῦ κατὰ τὸν θώρακα κύτους , εὔδηλον ὡς οὐδὲν τῶν ἔξωθεν ἐμπεσόν ποτ’ αὐτῷ καὶ τρῶσαι καὶ θλάσαι δυνήσεται , τοσούτοις τε καὶ οὕτως ἰσχυροῖς προβλήμασι πανταχόθεν ὀχυρωθέντι . κατὰ δὲ τὸν πέμπτον σπόνδυλον ἐκτρέπεται μὲν τῆς κατ’ εὐθὺ κάτω φορᾶς εἰς τὰ δεξιὰ μέρη μεθιστάμενον , ἑτέρῳ δὲ ὀργάνῳ κυριωτέρῳ παραχωρεῖ τῆς βελτίονος ἕδρας , τῇ μεγίστῃ πασῶν ἀρτηρίᾳ . ταύτην γὰρ ἐκ μὲν τῆς ἀριστερᾶς κοιλίας τῆς καρδίας ἐκφυομένην , εἰς ἅπαν δὲ τὸ σῶμα τοῦ ζώου διανεμομένην , δίκαιον ἦν δήπου , πρῶτα μὲν δίχα σχισθῆναι τμήμασιν ἀνίσοις , καὶ μεῖζον αὐτῶν γενέσθαι πολλῷ τὸ κάτω φερόμενον , ὅτι καὶ τοῦ ζώου παντὸς τὰ κάτω τῆς καρδίας μόρια πολλῷ πλείω τε καὶ μείζω τῶν ἄνω , κατά τε τῆς ἀρίστης χώρας ἐπιβῆναι τῶν σπονδύλων , ἥτις ἦν ἡ μέση .
Lemmas: ἔμπαλιν δέ αὐτός φέρω ἄνωθεν κάτω ὁ οἰσοφάγος , ὡς ἄν ὁδός ὑπάρχω ὁ ἐκ ὁ στόμα εἰς ὁ γαστήρ καταφέρω τροφή , ἐν ὅς μάλα κατατίθημι ὁ θώραξ ἐπιτήδειος εἰμί , ἐν οὗτος κατατίθημι . καί ἐγώ καί νῦν ἤδη προσέχω ἀξιόω ὁ νόος ἐπαγγέλλω δείκνυμι οὐ αὐτός μόνος ὁ στόμαχος ὁ διά ὁ θώραξ ὁδός ἀγαθός παρασκευάζω , ἀλλά καί ὁ ὁ πνεύμων ὄργανον ἄλυπος . ὁ τε γάρ πνεύμων , καί ὁ καρδία , καί ὅλος ὁ θώραξ , σύν ὁ ἀρτηρία ἅπας ὁ κατά αὐτός , χρή δή που διαστέλλω τε καί συστέλλω μηδείς ἐμποδίζω πρός μηδέτερος ὁ κίνησις ὑπό μηδείς , αὐτός τε ὁ στόμαχος μή διά μέσος εὐρυχωρία ὁ θώραξ διεκπίτνω οἷος κρεμάννυμι , ἀλλά ἐπί ἀσφαλής τις ἕδρα ἀναπαύω . οὗτος οὖν ἀμφότερος , ὁ τε ὁ ὁ πνεῦμα ὄργανον ἄλυπος καί ὁ ὁ στόμαχος λυσιτελής , διά ὁ ἐπίκαιρος θέσις αὐτός θαυμαστός ὁ φύσις ἐκπορίζω . κατά γάρ ὁ ὁ ῥάχις σφόνδυλος ἐποχέομαι , καί συνδέω οὗτος , καί οὗτος ὁ τρόπος διέρχομαι ὅλος ὁ θώραξ , σύν ὁ ὁ θέσις ἑδραῖος τε καί πανταχόθεν ἀσφαλής καί ὁ μηδείς ἐνοχλέω μήτε ὁ καρδία μήτε ὁ πνεύμων μήτε ἄλλος τις ὁ κατά ὁ θώραξ μόριον ἐπικτάομαι . καί γάρ τοι καί ὁ σκολιός αὐτός ὁ θέσις ἔτι μάλα σύ διδάσκω , πρός δύο οὗτος ἀποβλέπω ὁ φύσις , ὡς μήτε ἐνοχλέω τις ὁ ὁ πνεῦμα ὄργανον , μήτε αὐτός τις βλάπτω , ὁ ὁδός οὗτος αὐτός τέμνω . κατά μέν γάρ ὁ μέσος χώρα ὁ πρῶτος ὁ νῶτον τέσσαρες σφόνδυλος ἀκριβής ἐκτείνω μηδαμόσε παρατρέπω , ὡς ἄν πρός ὁ μηδείς μέλλω στενοχωρέω ὁ κατά ὁ θώραξ καί ὁ ἕδρα ἀσφαλής διά ὁ τοιοῦτος θέσις ἔχω μάλα καί πρός μηδείς ὁ ἔξωθεν ἑτοῖμος ἀδικέω . ὄπισθεν μέν γάρ αὐτός πρόκειμαι ἅμα ὁ σφόνδυλος ὁ κατά ὁ ῥάχις ἀπόφυσις , ὅς ἄκανθα ὀνομάζω , ἔμπροσθεν δέ ὁ στέρνον καί πᾶς ὁ κατά ὁ θώραξ κύτος , εὔδηλος ὡς οὐδείς ὁ ἔξωθεν ἐμπίπτω ποτέ αὐτός καί τιτρώσκω καί θλάω δύναμαι , τοσοῦτος τε καί οὕτως ἰσχυρός πρόβλημα πανταχόθεν ὀχυρόω . κατά δέ ὁ πέμπτος σφόνδυλος ἐκτρέπω μέν ὁ κατά εὐθύς κάτω φορά εἰς ὁ δεξιός μέρος μεθίστημι , ἕτερος δέ ὄργανον κύριος παραχωρέω ὁ ἀγαθός ἕδρα , ὁ μέγας πᾶς ἀρτηρία . οὗτος γάρ ἐκ μέν ὁ ἀριστερός κοιλία ὁ καρδία ἐκφύω , εἰς ἅπας δέ ὁ σῶμα ὁ ζῷον διανέμω , δίκαιος εἰμί δήπου , πρῶτος μέν δίχα σχίζω τμῆμα ἄνισος , καί μέγας αὐτός γίγνομαι πολύς ὁ κάτω φέρω , ὅτι καί ὁ ζῷον πᾶς ὁ κάτω ὁ καρδία μόριον πολύς πολύς τε καί μέγας ὁ ἄνω , κατά τε ὁ ἀγαθός χώρα ἐπιβαίνω ὁ σφόνδυλος , ὅστις εἰμί ὁ μέσος .