galenus.de-usu-partium 8.6
Συμπεπλήρωται μὲν ἤδη τῷ λόγῳ τὸ πᾶν σῶμα τῆς κεφαλῆς . ἑκάστου δ’ ἂν ἐφεξῆς καιρὸς εἴη τῶν μορίων σκοπεῖσθαι τὴν χρείαν , ἀρξαμένους ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐγκεφάλου . οὗτος μὲν οὖν τὴν μὲν οὐσίαν ὁμοιότατός ἐστι τοῖς νεύροις , ὧν ἔμελλεν ἀρχὴ γενήσεσθαι , πλὴν ὅσῳ μαλακώτερος αὐτῶν ὑπάρχει . καὶ γὰρ καὶ τοῦτ’ ἔπρεπε τῷ πάσας μὲν εἰς αὑτὸν τὰς αἰσθήσεις ἐκδεχομένῳ , πάσας δὲ φαντασίας φαντασιουμένῳ καὶ πάσας νοήσεις νοήσοντι . τὸ γὰρ εὐαλλοίωτον ἐν ἅπασι τοῖς τοιούτοις ἔργοις τε καὶ παθήμασιν ἐπιτηδειότατον , εὐαλλοιωτότερόν τε ἀεὶ τὸ μαλακώτερον τοῦ σκληροτέρου . διὰ ταῦτα μὲν δὴ μαλακώτερος τῶν νεύρων ὁ ἐγκέφαλός ἐστι . τῷ δ’ εἶναι χρῆναι διττὴν ἐκείνων τὴν φύσιν , ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηται , διττὸς καὶ αὐτὸς ἐγένετο , μαλακώτερος μὲν ὁ πρόσθιος , σκληρότερος δ’ ὁ λοιπὸς , ὃν ἐγκεφαλίδα καλοῦσιν οἱ ἀνατομικοί . καὶ γὰρ οὖν καὶ διείργεσθον ἐν διπλουμένῃ τῇ σκληρᾷ μήνιγγι , καὶ κατὰ μόνον τὸν ὑπὸ τῇ κορυφῇ τῆς κεφαλῆς κείμενον πόρον καὶ τὰ τοῦτον περιέχοντα σώματα συνάπτεσθον . ἐπειδὴ γὰρ ἐχρῆν μαλακώτερον εἶναι τὸν πρόσθιον , ἀρχὴν ἔσεσθαι μέλλοντα τῶν ἐπὶ τὰς αἰσθήσεις ἰόντων νεύρων τῶν μαλακῶν , σκληρότερον δὲ τόν ὀπίσθιον , ἀρχὴν καὶ τοῦτον ἐσόμενον τῶν εἰς ὅλον τὸ σῶμα διασπαρησομένων νεύρων τῶν σκληρῶν , καὶ οὐκ ἦν ἀσφαλὴς τοῦ μαλακοῦ πρὸς σκληρὸν ὁμιλία , διὰ τοῦθ’ ἑκάτερον ἀφώρισεν ἰδίᾳ , καὶ μέσην αὐτῶν ἔταξε τὴν σκληρὰν μήνιγγα , ἣν καὶ τὸν ὅλον ἐγκέφαλον , ἐκ τῶν νῦν εἰρημένων μορίων συγκείμενον , περιέχειν ἔδει . ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ προσθίου ἐγκεφάλου τὰ μὲν ἁπτόμενα τοῦ σκεπάσματος , ὃ δὴ σκληρὰν καὶ παχεῖαν ὀνομάζουσι μήνιγγα , σκληρότερα καὶ ταῦτα κατὰ λόγον ἐγένετο , τὰ δ’ ὑπὸ τούτων περιεχόμενα τὰ μέσα μαλακώτερα . τὰ μὲν γὰρ ἔξωθεν εἴς τε δυσπάθειαν ἐχρῆν παρεσκευάσθαι καὶ εἰς τὴν τῶν σκληροτέρων νεύρων ἀπόφυσιν , τὰ δ’ ἐν τῷ μέσῳ τὴν μὲν δυσπάθειαν ἐξ αὐτῆς εἶχε τῆς θέσεως , ἀρχὴ δ’ ἐπιτήδειος ἐγένετο τοῖς νεύροις τοῖς μαλακοῖς . ἐκ μὲν γὰρ τῆς παρεγκεφαλίδος οὐδὲν μαλακὸν νεῦρον ὅλως ἐκπέφυκεν , ἐκ δὲ τοῦ προσθίου ἐγκεφάλου τῶν σκληρῶν νεύρων ἀναγκαῖον ἦν ἐκφῦναι τινὰ , καθάπερ , οἶμαι , τὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς κινήσοντα . διότι , καίτοι πλησίον ὄντα ταῦτα τοῖς νεύροις τοῖς μαλακοῖς , οὐκ ἐκ τῶν ἐν βάθει μερῶν , ἐξ ὧνπερ ἐκεῖνα , τὴν ἀρχὴν τῆς ἐκφύσεως , ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐπιπολῆς τῶν σκληρῶν ἐποιήσατο . πάντα μὲν οὖν τὰ νεῦρα σκληρότερα τῆς ἐγκεφάλου συστάσεώς ἐστιν , οὐχ ὡς ἄλλο τι γένος οὐσίας ὄντα πάντη διαφέρον , ἀλλ’ ὡς τῆς μὲν αὐτῆς φύσεως ὑπάρχοντα , ξηρότητι ﻿ δὲ καὶ πυκνότητι διαφέροντα . τὰ δ’ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐρχόμενα τὰ αἰσθητικὰ πυκνότερα πάντως ἐστὶν ἐγκεφάλου , σκληρότερα δ’ οὐ πάντη φαίνεται . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἁπάντων νεύρων οἷον πεπιλημένης μὲν , οὐκ ἐξηραμμένης δὲ τῆς οὐσίας αὐτοῦ δόξει σοι γεγονέναι . ἀτὰρ οὖν καὶ φαίνεται μόνα ταῦτα πόρους αἰσθητοὺς ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντα . διὸ καὶ καλοῦσιν οὕτως αὐτὰ πολλοὶ τῶν ἀνατομικῶν , εἰς μὲν τὰς ῥίζας τῶν ὀφθαλμῶν ἐμφύεσθαι λέγοντες ἀπ’ ἐγκεφάλου δύο τινὰς πόρους , καθ’ ἑκάτερον αὐτῶν ἕνα , ὧν λυθέντων τε καὶ πλατυνθέντων , τὸν ἀμφιβληστροειδῆ γεννᾶσθαι χιτῶνα , εἰς μέντοι τοὺς μῦς αὐτῶν νεῦρά γε φέρεσθαί φασι . τεττάρων οὖν ὄντων κατὰ τὴν κεφαλὴν αἰσθητικῶν ὀργάνων , ὀφθαλμῶν καὶ ὤτων καὶ ῥινὸς καὶ γλώττης , καὶ πάντων ἐξ ἐγκεφάλου τὴν ἀρχὴν τῆς αἰσθήσεως ἐχόντων , καὶ ταύτῃ γε δοκούντων ὁμοίως ὑπάρχειν , ἔστιν αὐτοῖς κατ’ εἶδος ἀνομοιότης ἔν τε ταῖς αἰσθητικαῖς δυνάμεσιν αὐταῖς καὶ τοῖς σώμασι , δι’ ὧν ἀφικνοῦνται . αἱ μὲν γὰρ δυνάμεις , ἡ μὲν ὀδμῶν , ἡ δὲ χυμῶν , ἡ δὲ φωνῶν , ἡ δὲ χρωμάτων ἐστὶ διαγνωστική . τῶν δὲ ὁδῶν ἡ μὲν ἐπὶ τὰς ῥῖνας ἀφ’ ἑκατέρας τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον κοιλιῶν ἀπόφυσίς ἐστι προμήκης , οὐδὲν ἀλλοιοτέρα τῶν ἄλλων κοιλιῶν , ἡ δ’ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἤδη μὲν ἑτεροία πώς ἐστιν , οὐ μὴν ἀκριβῶς γέ πως νεῦρον , ἡ δ’ ἐπὶ τὴν γλῶτταν ἀκριβῶς νεῦρον , ἀλλὰ μαλακὸν , ἡ δ’ ἐπὶ τὰ ὦτα οὐκ ἔθ’ ὁμοίως μαλακὸν , οὐ μὴν ἤδη γέ πως σκληρὸν , ἡ δὲ δὴ πέμπτη φύσις τῶν ὁδῶν τῆς ὑπ’ ἐγκεφάλου δυνάμεως ἰσχυρὸν ἀκριβῶς καὶ σκληρόν ἐστι νεῦρον , ὅθεν εἰς μὲν τὰς κινήσεις καὶ τῶν αἰσθήσεων τὴν παχυμερεστέραν ἁφὴν ἐπιτήδειόν ἐστιν , εἰς ἀκριβεστέραν δέ τινα διάγνωσιν , οἷαι τοῖς ἄλλοις αἰσθητηρίοις ὑπάρχουσιν , ἀδύνατον . ἕκαστον μὲν γὰρ αὐτῶν ἀλλοιωθῆναι χρὴ πάντως , ἵν’ αἴσθησις γένηται · ἀλλοιοῦται δ’ οὐχ ὑπὸ παντὸς αἰσθητοῦ πᾶν , ἀλλὰ τὸ μὲν αὐγοειδὲς καὶ φωτοειδὲς ὑπὸ χρωμάτων , τὸ δ’ ἀερῶδες ὑπὸ φωνῶν , τὸ δ’ ἀτμῶδες ὑπὸ τῶν ὀσφρητῶν , ἑνὶ δὲ λόγῳ τὸ ὅμοιον τῷ ὁμοίῳ γνώριμον . οὔτε δὲ τὸ ἀερῶδες αἰσθητήριον ἀλλοιωθῆναι δύναταί ποτ’ ὑπὸ χρωμάτων , λαμπρὸν γὰρ εἶναι χρὴ καὶ καθαρὸν καὶ αὐγοειδὲς , εἴ τι μέλλει ῥᾳδίως τε καὶ εἰλικρινῶς ἐκδέξασθαι τὴν ἐκ τῶν χρωμάτων ἀλλοίωσιν , ὡς ἐν τοῖς ὀπτικοῖς δέδεικται λόγοις , οὔτ’ αὖ τὸ θολερὸν καὶ ἀτμῶδες , ἀλλ’ οὐδὲ τὸ ὑγρόν τε καὶ ὑδατῶδες , ὥσπερ οὐδὲ τὸ σκληρόν τε καὶ γεῶδες . ὥστε οὐδὲν τῶν αἰσθητηρίων , ὅτι μὴ τὸ τῆς ὄψεως , ὑπὸ χρωμάτων ἀλλοιωθήσεται . μόνη γὰρ αὕτη λαμπρὸν καὶ καθαρὸν καὶ στίλβον αἰσθητήριον ἔχει τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν , ὡς καὶ τοῦτ’ ἐν τοῖς ὀπτικοῖς ἀποδέδεικται λόγοις . ἀλλ’ οὐδὲν ἦν πλέον ἀλλοιωθῆναι , τὸ μὲν τοῦ μὴ γνῶναι αὐτὴν τὴν ἀλλοίωσιν τὸ φαντασιούμενον καὶ μεμνημένον καὶ λογιζόμενον , ὅπερ ἦν τὸ ἡγεμονικόν . ἀπέτεινε γοῦν τινα ἑαυτοῦ μοῖραν ὁ ἐγκέφαλος ἐπὶ τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν ἕνεκα τῆς γνώσεως τῶν κατ’ αὐτὸ παθημάτων . καὶ μόνη κατὰ λόγον ἤδη ἡ ἀποβλάστησις αἰσθητὸν ἔχει τὸν πόρον , ὅτι μόνη πάμπολυ περιέχει πνεῦμα ψυχικόν . εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῆς τοῦδε τοῦ πνεύματος οὐσίας τε καὶ δυνάμεως καὶ γενέσεως ἐν τοῖς περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων , ὅπερ ἐλέχθη μυριάκις ἤδη . περὶ μὲν οὖν ἐνεργειῶν οὐδεμίαν ἀπόδειξιν ἐνταῦθα ποιούμεθα . τῷ δ’ ἀδύνατον εἶναι τὴν χρείαν ἑκάστου τῶν μορίων εὑρεῖν , ἀγνοουμένης ἔτι τῆς ἐνεργείας , ( ἐδείχθη γὰρ καὶ τοῦτ’ εὐθὺς κατ’ ἀρχὰς , ) ἀναγκαῖον γίνεται μνημονεύειν τῶν ἐνεργειῶν . οὐκοῦν ( ἐπὶ γὰρ τὸ προκείμενον ἐπανιτέον ) αὐγοειδεῖ καὶ λαμπροειδεῖ μέλλοντι τῷ κατὰ τὴν ὄψιν αἰσθητηρίῳ γενήσεσθαι τὸ πνεῦμα δεόντως πλεῖστον ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἐπιπέμπεται , καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐγκεφάλου καθαρὰ καὶ εἰλικρινὴς ἀποβλάστησις παραγίνεται , ἥτις ἄχρι μὲν τῆς ἐπὶ τὸν ὀφθαλμὸν ὁδοῦ , μέλλουσά γε διεκπεσεῖσθαι τοῦ κρανίου , δυσπαθείας ἕνεκεν πυκνοτέρα τε ἅμα καὶ σκληροτέρα πιληθεῖσα γεγένηται . ἐπειδὰν δὲ πρῶτον ἐμπέσῃ ταῖς ὑπὸ τὰς ὀφρῦς κοιλότησιν , ἃς δὴ χώρας ὀφθαλμῶν ὀνομάζουσιν , ἐπὶ πλεῖστον ἐκτείνεται πλατυνθεῖσά τε καὶ ἀπολεπτυνθεῖσα , καὶ οὕτω τὴν ἀρχαίαν ἀπολαμβάνει φύσιν , ὥστ’ ἀκριβὴς ὁ ἐγκέφαλος φαίνεται καὶ χροιᾷ καὶ συστάσει καὶ ἄλλοις τοῖς ἅπασιν , ὑπὲρ ὧν ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς ἑξῆς ἐροῦμεν , ὅταν ἰδίᾳ τῶν κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς μορίων τὰς χρείας ἐξηγώμεθα . τὸ δέ γε νῦν μόνον τῶν ὀφθαλμῶν κατασκευῆς ἐμνημονεύσαμεν , ὅσον ἀναγκαῖον ἐγένετο πρὸς τὸν ὑπὲρ ἐγκεφάλου μορίων λόγον . εἰ μὴ γὰρ ἀπὸ τούτου τε κᾀπὶ τούτου ἡ καθ’ ἕκαστον αἰσθητήριον ἀλλοίωσις ἀφίκοιτο , τὸ ζῶον ἂν ἀναίσθητον ἔτι μένοι . μάθοις δ’ ἂν ἐπὶ τῶν ἀποπλήκτων , ἅπαντα μὲν ἀπαθῆ τὰ τῶν αἰσθήσεων ὄργανα κεκτημένων , οὐδὲν δ’ εἰς τὴν τῶν αἰσθητῶν διάγνωσιν ἔκ γε τούτου πλέον ἐχόντων , ἀλλ’ ἐπὶ μὲν τῶν ὀφθαλμῶν , κᾂν ὅτι μάλιστα στεγανοὶ πανταχόθεν ὦσι , ῥᾳδίως ἐπὶ τὴν ἐν αὐτοῖς ἐγκεφάλου μοῖραν ἡ παρὰ τῶν ἔξωθεν αὐτοῖς χρωμάτων ἀλλοίωσις ἀφικνεῖται . λεπτὸς μὲν γὰρ καὶ λευκὸς καὶ καθαρὸς ὁ κερατοειδὴς , ὥστ’ οὔτ’ αὐτὴν , οὔτε τὴν δι’ αὐτῆς ﻿ ὁδοιποροῦσαν ἀλλοίωσιν ἀποστέγειν . μετ’ αὐτὸν δ’ εὐθέως τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρόν . κατὰ δὲ τὴν κόρην συμφυής ἐστιν ἡ ἐν ὀφθαλμοῖς ἐγκεφάλου μοῖρα . καὶ δῆλον ἤδη , διὰ τί μὲν ἀποβλαστάνει εἰς ὀφθαλμοὺς ἐγκεφάλου τις εἰλικρινὴς . οὐσία , διὰ τί δ’ ἐν τῷ διεκπίπτειν ἐπυκνώθη , διὰ τί δὲ αὖθις ἐν ταῖς χώραις τῶν ὀφθαλμῶν ἐλύθη πλατυνθεῖσα , καὶ διὰ τί μόνη πασῶν αἰσθητὸν κέκτηται τὸν πόρον . εἰ δὲ δὴ τὰς ἀκοὰς , ἐχρῆν μέν τινα κᾀνταῦθα πάντως ἀποβλάστησιν · ἐγκεφάλου κατέρχεσθαι , τὸ προσπεσούμενον ἔξωθεν αἰσθητὸν ἐκδεχομένην . ἀλλ’ ἐπεὶ ψόφος καὶ φωνὴ τοῦτ’ ἦν , εἴτ’ οὖν ἀὴρ πεπληγμένος , εἴτε καὶ πλῆξίς τις ἀέρος ὑπάρχουσα , ( διαφέρει γὰρ οὐδὲν , ) εἰ μόνον τοῦθ’ ἓν ὁμολογοῖτο , τὴν ἐκ τῆς πληγῆς κίνησιν οἷον κῦμα προϊοῦσαν ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ἀνιέναι δεῖν . οὐκέτ’ οὖν οἷόν τε , καθάπερ ἐν ὀφθαλμοῖς , οὕτω κᾀνταῦθά τι προσθεῖναι τῶν νεύρων σκέπασμα . αὐτὸ γὰρ ἂν δήπου τοῦτο κώλυμα μέγιστον ἐγίνετο τοῦ μὴ προσπίπτειν αὐτοῖς τὸν κινούμενον ἀέρα , καὶ μάλιστ’ εἰ μικρά τις ἡ κίνησις ἦν , ὡς ἐν ταῖς μικραῖς ὑπάρχει φωναῖς . οὐ μὴν οὐδὲ γυμνὰ τελέως ἐνεχώρει καταλειφθῆναι τὰ νεῦρα πρὸς ἕτοιμον βλάβην ἐκκείμενα πᾶσι τοῖς ἔξωθεν ἐμπίπτουσιν . ἀλλ’ οὐδ’ , ὅπερ ἔτι λοιπὸν ἦν καὶ τρίτον , ἀραιὸν καὶ λεπτὸν οὕτως , ὥστ’ εἶναι βάσιμόν τε καὶ πόριμον ἀέρι δημιουργῆσαι τὸ σκέπασμα . καὶ γὰρ ἂν καὶ διὰ τοῦτο ῥᾳδίως οὐ τὰ νεῦρα μόνον ἐβλάπτετο πολυειδῶς , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ ἐγκέφαλος ἐψύχετο . γνοῦσα τοίνυν ἡ φύσις τὴν μὲν σὺν ἰσχυρῷ προβλήματι κατασκευὴν δυσπαθῆ μὲν , ἀλλὰ καὶ κωφὸν ἀποδείξουσαν τὸ αἰσθητήριον , τὴν δὲ ἄνευ σκεπάσματος ἐσχάτως εὐπαθῆ , τὴν τρίτην δ’ , εἴπερ ἄρα μόνην τινὰ εἰς ἀσφάλειαν ἔτι προσκτήσαιτο , μετρίαν ἐπικουρίαν ἀποχρώντως ἕξειν , ὀστοῦν πυκνὸν καὶ σκληρὸν προσθεῖσα , διατίτρησιν αὐτὸ λοξαῖς ἕλιξι δίκην λαβυρίνθου , προμηθουμένη τοῦ μὲν ψυχροῦ πνεύματος τὴν ἀκραιφνῆ βίαν , ἣν ἐκ τῆς κατ’ εὐθὺ φορᾶς ἔσχεν , ἐκλῦσαι κατὰ βραχὺ τῷ ποικίλῳ τῆς κλάσεως , τῶν δ’ ἄλλων σωμάτων τῶν σμικρῶν ἀνεῖρξαι διὰ μακροῦ τὴν προσβολήν . τὰ μὲν γὰρ μείζω τοῦ πόρου μὴ ὅτι βλάπτειν , ἀλλ’ οὐδὲ ψαύειν ἔμελλεν , τὰ δ’ ἐλάττω , τὰ μὲν ὠκέως τε καὶ σφοδρῶς καὶ κατ’ εὐθὺ φερόμενα ταῖς ἕλιξι πρότερον εἰκὸς ἦν ἐμπεσεῖσθαι , τὰ δ’ ἠρέμα φερόμενα καὶ οἷον κυλινδούμενα δι’ αὐτῶν ἀβιάστως τε καὶ πρᾴως ἅψεσθαι τοῦ σκεπάσματος . οὐ μόνον δ’ ἐκ τούτων ὅσον οἷόν τ’ ἦν μάλιστα τὴν δυσπάθειαν ἐξεπορίσατο τοῖς ἀκουστικοῖς νεύροις , ἀλλὰ καὶ τῆς οἰκείας αὐτῶν κατασκευῆς οὐκ ἠμέλησε , σκληρότερον ἑκάτερον , εἰς ὅσον ἐνεδέχετο , δημιουργήσασα . τελέως μὲν γὰρ εἴπερ ἐγένετο σκληρὸν , ἧττον μὲν ἂν ἦν δυσπαθὲς , ἀλλ’ ἱκανῶς δυσαίσθητον · εἰ δ’ αὖ μαλακὸν , οἷα τὰ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς , εὐαίσθητόν τ’ ἦν καὶ ἅμα καὶ τελέως εὐπαθές . ἀλλ’ οὐδὲν οὕτως ἡ φύσις ὡς εὐπάθειαν φεύγει , συναπολλυμένην ταύτῃ καὶ τὴν ἐνέργειαν εἰδυῖα · καὶ εἴρηται πολλάκις ἤδη περί γε τούτου . διὰ ταῦτα μὲν δὴ σκληρότερον , ἢ ὡς ἐν τῇ ἐνεργείᾳ πρέπει , τὸ ἀκουστικὸν νεῦρον ἐγένετο . διὰ δ’ αὖ τὴν ἐναντίαν αἰτίαν τὸ ἐπὶ τῆς γλώττης μαλακώτερον · εἶχε γὰρ ἐνταῦθα πρὸς ἀσφάλειαν ἡ φύσις περιθεῖναι τὸ στόμα . καίτοι τέταρτόν γε τῇ τάξει τοῦτο τὸ αἰσθητήριον ἐλέγομεν , οὐ μόνον αὐγῆς ποιοτήτων , ἢ ἀέρος κινήσεως , ἀλλ’ οὐδὲ ἀτμοῦ διαγνωστικὸν ὑπάρχον . ἀλλὰ τοῦτο μὲν οἷον ἐχρῆν δοθῆναι τὸ νεῦρον , ἐδόθη διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς θέσεως . τὸ δ’ ἀκουστικὸν εἰς δυσπάθειαν μᾶλλον ἢ εὐαισθησίαν παρεσκευάσθη δι’ ἃς εἶπον αἰτίας . λοιπὸν δ’ ἔτι τὸ τῶν ὀσμῶν αἰσθητήριον ἔνδον ἐγένετο τοῦ κρανίου , μόνον ἁπάντων ἐν αὐταῖς τοῦ ἐγκεφάλου ταῖς προσθίοις κοιλίαις , ἀτμῶδές τε πνεῦμα περιεχούσαις . ἔδει μὲν γὰρ καὶ τὸ ταύτης τῆς αἰσθήσεως ἴδιον αἰσθητὸν ἀλλοιῶσαι τὴν ἐγκεφάλου μοῖραν . ἐχρῆν δ’ αὐτῆς καὶ στέγασμά τι περιβεβλῆσθαι τοιοῦτον , οἷον καὶ φρουρεῖν ἱκανὸν εἶναι , καὶ μὴ κωλύειν τὴν δίοδον τῶν αἰσθητῶν . ἀλλ’ εἴπερ ἔμελλε μὴ κωλύειν , ἀραιότερον ἐχρῆν αὐτὸ γενέσθαι τοσούτῳ τοῦ τῆς ἀκοῆς , ὅσῳ καὶ τὸ αἰσθητὸν αὐτῆς τοῦ ἐκείνης αἰσθητοῦ παχυμερέστερον ἦν . σχεδὸν γὰρ , ὅσον λείπεται πρὸς λεπτομέρειαν ὁ ἀὴρ αὐγῆς , τοσοῦτον καὶ ἀτμὸς ἀέρος . ἔνεστι δὲ κᾀξ αὐτῶν τῶν φαινομένων ἐναργῶς ἡμῖν ὁσημέραι συνιδεῖν , εἰς ὅσον ἥκειν εὐρύτητος ἀναγκαῖόν ἐστι τοὺς πόρους τοῦ κατὰ ταῦτα τὰ μέρη σκεπάσματος . ἀντιφραχθέντος γάρ τινος ἐνίοτε πρὸ τῶν ῥινῶν , ὥς που καὶ Πλάτων φησὶν , ὀσμὴ μὲν οὐδεμία ξυνδιηθεῖται , τὸ δὲ πνεῦμα τῶν ὀσμῶν ἐρημωθὲν αὐτὸ μόνον ἕπεται . ἀλλὰ μὴν πρόδηλόν γε , ὡς τὸ τοιοῦτον φαινόμενον ἐνδείκνυται , παχυμερέστερον εἶναι τὸν ἀτμὸν τῆς εὐρύτητος τῶν ἐν τοῖς περιφραττομένοις πόρων , ἀραιότερόν τε χρῆναι τούτων γενέσθαι τὸ σκέπασμα τοῦ τῶν ὀσμῶν αἰσθητηρίου . καὶ μὲν δὴ καὶ φαίνεται τὸ τοιοῦτον ὑπάρχον , εἴ τις ἐπὶ τεθνεῶτος ζώου λαβὼν αὐτὸ πάντη διατείνειεν , πρὸς αὐγὴν τρέψας καθαράν . τέως μὲν γὰρ ἂν ῥυσσὸν ᾖ καὶ χαλαρὸν , ἐμπιπτόντων ἀλλήλοις τῶν περὶ τοὺς πόρους σωμάτων , ἀφανεῖς αἱ διατρήσεις γίνονται · διαστάντων δ’ αὖθις ἐν τῷ τείνεσθαι ῥᾳδίως ἀνακαλύπτονται , πλὴν εἰ διαψύξειεν ἄμετρον , ﻿ ἢ πλείω χρόνον ἤδη κατεσκληκότων ἢ κατεξηραμμένων ἀποπειρῷτο τῶν σωμάτων . ἀλλ’ εἰ καὶ πρὸ βραχέος εἴη τεθνεὸς τὸ ζῶον , ἄμεινον ὕδατι θερμῷ καταβρέχοντα τὴν βάσανον τοῦ λεγομένου ποιεῖσθαι . μεγάλη δὲ πίστις τῆς ἀραιότητος τοῦ κατ’ αὐτὰ τὰ μόρια σκεπάσματος καὶ ἡ πολλάκις γινομένη τῶν ἄνωθεν περιττωμάτων ἀθρόα κένωσις , ἃ δὴ βλέννας μὲν οἱ παλαιοὶ καὶ κόρυζαν ὀνομάζουσι , μύξας δὲ οἱ νεώτεροι . τοῦτο γάρ τοι καὶ αὐτὸ σύνηθες ἐν τοῖς μάλιστα τῇ φύσει τὸ σόφισμα , μηδαμόθεν παραλιπεῖν ὀργάνου μηδεμίαν ἐνέργειαν ἢ χρείαν , ὅταν οἷόν τ’ ᾖ πολλὰς ὑφ’ ἑνὸς ἀποτελέσαι καλῶς . καὶ γὰρ οὖν κᾀνταῦθα τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ὑπερκειμένων κοιλιῶν καὶ δεχομένων ἐξ ἀνάγκης πολλάκις ἐκ τῶν περιεχομένων αὐτὰς σωμάτων συῤῥέοντα περιττώματα , συνεχῶς ἂν ἀποπληξίαις ἡλίσκετο τὸ ζῶον , εἰ μή τινα κᾀνταῦθα ἡ φύσις ἐτέμετο πρὸς ἔκρουν ἐπιτηδείαν ὁδόν . ἀλλὰ μὴν οὐδ’ ἐπινοῆσαι δυνατὸν ἑτέραν ἀμείνω τῆς εὐρείας τε ἅμα καὶ κατάντους . ἔσωθεν μὲν οὖν ἔξω διὰ τῶν κατὰ τὰς ῥῖνας πόρων τὰ περιττώματα φέρεται , ἔξωθεν δ’ ἔσω τὰ τῆς ὀσφρητικῆς δυνάμεως αἰσθητὰ , καὶ δυσὶ ταύταις χρείαις ἓν ὄργανον ὑπηρετεῖ , τῇ μὲν εἰς αὐτὸ τὸ ζῇν ἀναγκαίᾳ , τῇ δ’ εἰς τὸ βέλτιον ζῇν . εἰσὶ μὲν καὶ ἄλλοι δύο τινὲς ὀχετοὶ κατάντεις , ἐξερευγόμενοι δι’ ὑπερῴας εἰς τὸ στόμα τὰ τοῦ παντὸς ἐγκεφάλου περιττώματα · καὶ ὅταν γε τελέως εὐπραγῇ καὶ καλῶς περιγίνηται τῆς τροφῆς , ἀρκοῦσιν οὗτοι μόνοι . ὥσθ’ ἡ πρώτη χρεία τῶν εἰς τὰς ῥῖνας ἐγκεφάλου συντρήσεων , ἧς ἕνεκα μάλιστα γεγόνασιν , οὐχ ἡ τῶν περιττωμάτων ἐστὶν ἔκκρισις , ἀλλ’ αὕτη μὲν ἐξ ἐπιμέτρου κακοπραγοῦντος ἐγκεφάλου βοήθημα , πρότερον δ’ αὐτῶν ἡ τῶν ὀσμῶν διάγνωσις , καὶ ταύτης ἔτι πρεσβυτέρα καὶ πρὸς αὐτό γε τὸ ζῇν ἀναγκαία ἡ εἰς ἐγκέφαλον εἰσπνοή . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτο , ὥσπερ οὐδ’ ἄλλο τι , μάτην εἴρηται πρὸς Ἱπποκράτους . διά γε οὖν ταῦτα πάντα καὶ διὰ τὰ μέλλοντα ῥηθήσεσθαι μόνη τῶν αἰσθήσεων ἡ ὀσφρητικὴ κατ’ αὐτὸν τὸν ἐγκέφαλον ἐγένετο . ἐπειδὴ γὰρ ἐχρῆν εἶναι τὸ σκέπασμα αὐτῆς πολύτρητόν τε ἅμα καὶ ἀραιότρητον , ἑτοίμως μὲν παραπέμψον εἰς ἐγκέφαλον ἀέρα μὲν ἀναπνοῆς ἕνεκα , ἀτμὸν δὲ διαγνώσεως ὀσμῶν , κενῶσον δ’ ἄρ’ ἀθρόως , εἴ ποτ’ ἄρα δεήσειε , πλῆθος περιττωμάτων , ἐξ ἀνάγκης δ’ ἠκολούθει τῇ τοιαύτῃ κατασκευῇ μεγάλη μὲν αὐτοῦ τοῦ σκεπάσματος εὐπάθεια , μεγάλη δὲ καὶ ἡ τοῦ κυριωτάτου σπλάγχνου ἐγκεφάλου βλάβη , προστίθησιν αὐτῷ ἡ φύσις ὀστοῦν ποικίλως κατατετρημένον , ὥσπερ σπογγιὰν , ὑπὲρ τοῦ μηδ’ ἄλλο τι προσπίπτειν ἔξωθεν σκληρὸν σῶμα , μήτ’ ἀκραιφνῆ τὴν ψύξιν , εἰσπνεόντων ἡμῶν , εὐθὺ τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἰέναι κοιλιῶν . οὐ γὰρ δὴ διὰ παντός γε ἐμέλλομεν εἰσπνεύσειν ἀέρα μετρίως ἔχοντα ψυχρότητος , ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ πάνυ σφόδρα ψυχρόν . οὕτως οὖν , εἰ κατ’ εὐθὺ φερόμενος ἐνέπιπτεν εἰς τὸν ἐγκέφαλον , ἔψυξέ τ’ ἂν αὐτὸν ἀμέτρως καὶ κίνδυνον ὑπὲρ ἁπάσης ἐπῆγε τῆς ζωῆς .
Lemmas: συμπληρόω μέν ἤδη ὁ λόγος ὁ πᾶς σῶμα ὁ κεφαλή . ἕκαστος δέ ἄν ἐφεξῆς καιρός εἰμί ὁ μόριον σκοπέω ὁ χρεία , ἄρχω ἀπό αὐτός ὁ ἐγκέφαλος . οὗτος μέν οὖν ὁ μέν οὐσία ὅμοιος εἰμί ὁ νεῦρον , ὅς μέλλω ἀρχή γίγνομαι , πλήν ὅσος μαλακός αὐτός ὑπάρχω . καί γάρ καί οὗτος πρέπω ὁ πᾶς μέν εἰς ἑαυτοῦ ὁ αἴσθησις ἐκδέχομαι , πᾶς δέ φαντασία φαντασιόω καί πᾶς νόησις νοέω . ὁ γάρ εὐαλλοίωτος ἐν ἅπας ὁ τοιοῦτος ἔργον τε καί πάθημα ἐπιτήδειος , εὐαλλοίωτος τε ἀεί ὁ μαλακός ὁ σκληρός . διά οὗτος μέν δή μαλακός ὁ νεῦρον ὁ ἐγκέφαλος εἰμί . ὁ δέ εἰμί χρή δισσός ἐκεῖνος ὁ φύσις , ὡς καί πρόσθεν λέγω , δισσός καί αὐτός γίγνομαι , μαλακός μέν ὁ πρόσθιος , σκληρός δέ ὁ λοιπός , ὅς ἐγκεφαλίς καλέω ὁ ἀνατομικός . καί γάρ οὖν καί διείργω ἐν διπλόω ὁ σκληρός μῆνιγξ , καί κατά μόνος ὁ ὑπό ὁ κορυφή ὁ κεφαλή κεῖμαι πόρος καί ὁ οὗτος περιέχω σῶμα συνάπτω . ἐπειδή γάρ χρή μαλακός εἰμί ὁ πρόσθιος , ἀρχή εἰμί μέλλω ὁ ἐπί ὁ αἴσθησις ἔρχομαι νεῦρον ὁ μαλακός , σκληρός δέ ὁ ὀπίσθιος , ἀρχή καί οὗτος εἰμί ὁ εἰς ὅλος ὁ σῶμα διασπείρω νεῦρον ὁ σκληρός , καί οὐ εἰμί ἀσφαλής ὁ μαλακός πρός σκληρός ὁμιλία , διά οὗτος ἑκάτερος ἀφορίζω ἴδιος , καί μέσος αὐτός τάσσω ὁ σκληρός μήνιγξ , ὅς καί ὁ ὅλος ἐγκέφαλος , ἐκ ὁ νῦν λέγω μόριον σύγκειμαι , περιέχω δέω . ἀλλά καί αὐτός ὁ πρόσθιος ἐγκέφαλος ὁ μέν ἅπτω ὁ σκέπασμα , ὅς δή σκληρός καί παχύς ὀνομάζω μήνιγξ , σκληρός καί οὗτος κατά λόγος γίγνομαι , ὁ δέ ὑπό οὗτος περιέχω ὁ μέσος μαλακός . ὁ μέν γάρ ἔξωθεν εἰς τε δυσπάθεια χρή παρασκευάζω καί εἰς ὁ ὁ σκληρός νεῦρον ἀπόφυσις , ὁ δέ ἐν ὁ μέσος ὁ μέν δυσπάθεια ἐκ αὐτός ἔχω ὁ θέσις , ἀρχή δέ ἐπιτήδειος γίγνομαι ὁ νεῦρον ὁ μαλακός . ἐκ μέν γάρ ὁ παρεγκεφαλίς οὐδείς μαλακός νεῦρον ὅλος ἐκφύω , ἐκ δέ ὁ πρόσθιος ἐγκέφαλος ὁ σκληρός νεῦρον ἀναγκαῖος εἰμί ἐκφύω τις , καθά , οἴομαι , ὁ ὁ ὀφθαλμός κινέω . διότι , καίτοι πλησίον εἰμί οὗτος ὁ νεῦρον ὁ μαλακός , οὐ ἐκ ὁ ἐν βάθος μέρος , ἐκ ὅς ἐκεῖνος , ὁ ἀρχή ὁ ἔκφυσις , ἀλλά ἐκ ὁ ἐπιπολή ὁ σκληρός ποιέω . πᾶς μέν οὖν ὁ νεῦρον σκληρός ὁ ἐγκέφαλος σύστασις εἰμί , οὐ ὡς ἄλλος τις γένος οὐσία εἰμί πάντῃ διαφέρω , ἀλλά ὡς ὁ μέν αὐτός φύσις ὑπάρχω , ξηρότης ﻿ δέ καί πυκνότης διαφέρω . ὁ δέ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ἔρχομαι ὁ αἰσθητικός πυκνός πάντως εἰμί ἐγκέφαλος , σκληρός δέ οὐ πάντῃ φαίνω . ἀλλά οὗτος μέν ἅπας νεῦρον οἷος πιλέω μέν , οὐ ξηραίνω δέ ὁ οὐσία αὐτός δοκέω σύ γίγνομαι . ἀτάρ οὖν καί φαίνω μόνος οὗτος πόρος αἰσθητός ἐν ἑαυτοῦ ἔχω . διό καί καλέω οὕτως αὐτός πολύς ὁ ἀνατομικός , εἰς μέν ὁ ῥίζα ὁ ὀφθαλμός ἐμφύω λέγω ἀπό ἐγκέφαλος δύο τις πόρος , κατά ἑκάτερος αὐτός εἷς , ὅς λύω τε καί πλατύνω , ὁ ἀμφιβληστροειδής γεννάω χιτών , εἰς μέντοι ὁ μῦς αὐτός νεῦρον γε φέρω φημί . τέσσαρες οὖν εἰμί κατά ὁ κεφαλή αἰσθητικός ὄργανον , ὀφθαλμός καί οὖς καί ῥίς καί γλῶσσα , καί πᾶς ἐκ ἐγκέφαλος ὁ ἀρχή ὁ αἴσθησις ἔχω , καί οὗτος γε δοκέω ὅμοιος ὑπάρχω , εἰμί αὐτός κατά εἶδος ἀνομοιότης ἐν τε ὁ αἰσθητικός δύναμις αὐτός καί ὁ σῶμα , διά ὅς ἀφικνέομαι . ὁ μέν γάρ δύναμις , ὁ μέν ὀσμή , ὁ δέ χυμός , ὁ δέ φωνή , ὁ δέ χρῶμα εἰμί διαγνωστικός . ὁ δέ ὁδός ὁ μέν ἐπί ὁ ῥίς ἀπό ἑκάτερος ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος κοιλία ἀπόφυσις εἰμί προμήκης , οὐδείς ἀλλοῖος ὁ ἄλλος κοιλία , ὁ δέ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ἤδη μέν ἑτεροῖος πως εἰμί , οὐ μήν ἀκριβής γε πως νεῦρον , ὁ δέ ἐπί ὁ γλῶσσα ἀκριβής νεῦρον , ἀλλά μαλακός , ὁ δέ ἐπί ὁ οὖς οὐ ἔτι ὅμοιος μαλακός , οὐ μήν ἤδη γε πως σκληρός , ὁ δέ δή πέμπτος φύσις ὁ ὁδός ὁ ὑπό ἐγκέφαλος δύναμις ἰσχυρός ἀκριβής καί σκληρός εἰμί νεῦρον , ὅθεν εἰς μέν ὁ κίνησις καί ὁ αἴσθησις ὁ παχυμερής ἁφή ἐπιτήδειος εἰμί , εἰς ἀκριβής δέ τις διάγνωσις , οἷος ὁ ἄλλος αἰσθητήριον ὑπάρχω , ἀδύνατος . ἕκαστος μέν γάρ αὐτός ἀλλοιόω χρή πάντως , ἵνα αἴσθησις γίγνομαι · ἀλλοιόω δέ οὐ ὑπό πᾶς αἰσθητός πᾶς , ἀλλά ὁ μέν αὐγοειδής καί φωτοειδής ὑπό χρῶμα , ὁ δέ ἀερώδης ὑπό φωνή , ὁ δέ ἀτμώδης ὑπό ὁ ὀσφρητός , εἷς δέ λόγος ὁ ὅμοιος ὁ ὅμοιος γνώριμος . οὔτε δέ ὁ ἀερώδης αἰσθητήριον ἀλλοιόω δύναμαι ποτέ ὑπό χρῶμα , λαμπρός γάρ εἰμί χρή καί καθαρός καί αὐγοειδής , εἰ τις μέλλω ῥᾴδιος τε καί εἰλικρινής ἐκδέχομαι ὁ ἐκ ὁ χρῶμα ἀλλοίωσις , ὡς ἐν ὁ ὀπτικός δείκνυμι λόγος , οὔτε αὖ ὁ θολερός καί ἀτμώδης , ἀλλά οὐδέ ὁ ὑγρός τε καί ὑδατώδης , ὥσπερ οὐδέ ὁ σκληρός τε καί γεώδης . ὥστε οὐδείς ὁ αἰσθητήριον , ὅτι μή ὁ ὁ ὄψις , ὑπό χρῶμα ἀλλοιόω . μόνος γάρ οὗτος λαμπρός καί καθαρός καί στίλβω αἰσθητήριον ἔχω ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός , ὡς καί οὗτος ἐν ὁ ὀπτικός ἀποδείκνυμι λόγος . ἀλλά οὐδείς εἰμί πολύς ἀλλοιόω , ὁ μέν ὁ μή γιγνώσκω αὐτός ὁ ἀλλοίωσις ὁ φαντασιόω καί μιμνῄσκω καί λογίζομαι , ὅς εἰμί ὁ ἡγεμονικός . ἀποτείνω γοῦν τις ἑαυτοῦ μοῖρα ὁ ἐγκέφαλος ἐπί ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός ἕνεκα ὁ γνῶσις ὁ κατά αὐτός πάθημα . καί μόνος κατά λόγος ἤδη ὁ ἀποβλάστησις αἰσθητός ἔχω ὁ πόρος , ὅτι μόνος πάμπολυς περιέχω πνεῦμα ψυχικός . λέγω δέ καί περί ὁ ὅδε ὁ πνεῦμα οὐσία τε καί δύναμις καί γένεσις ἐν ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα , ὅς λέγω μυριάκις ἤδη . περί μέν οὖν ἐνέργεια οὐδείς ἀπόδειξις ἐνταῦθα ποιέω . ὁ δέ ἀδύνατος εἰμί ὁ χρεία ἕκαστος ὁ μόριον εὑρίσκω , ἀγνοέω ἔτι ὁ ἐνέργεια , ( δείκνυμι γάρ καί οὗτος εὐθύς κατά ἀρχή , ) ἀναγκαῖος γίγνομαι μνημονεύω ὁ ἐνέργεια . οὐκοῦν ( ἐπί γάρ ὁ πρόκειμαι ἐπανιτέον ) αὐγοειδής καί λαμπροειδής μέλλω ὁ κατά ὁ ὄψις αἰσθητήριον γίγνομαι ὁ πνεῦμα δεόντως πολύς ἀπό ὁ ἀρχή ἐπιπέμπω , καί αὐτός ὁ ἐγκέφαλος καθαρός καί εἰλικρινής ἀποβλάστησις παραγίγνομαι , ὅστις ἄχρι μέν ὁ ἐπί ὁ ὀφθαλμός ὁδός , μέλλω γε διεκπίτνω ὁ κρανίον , δυσπάθεια ἕνεκα πυκνός τε ἅμα καί σκληρός πιλέω γίγνομαι . ἐπειδάν δέ πρῶτος ἐμπίπτω ὁ ὑπό ὁ ὀφρύς κοιλότης , ὅς δή χώρα ὀφθαλμός ὀνομάζω , ἐπί πολύς ἐκτείνω πλατύνω τε καί ἀπολεπτύνω , καί οὕτως ὁ ἀρχαῖος ἀπολαμβάνω φύσις , ὥστε ἀκριβής ὁ ἐγκέφαλος φαίνω καί χροιά καί σύστασις καί ἄλλος ὁ ἅπας , ὑπέρ ὅς ἐπί πολύς ἐν ὁ ἑξῆς λέγω , ὅταν ἴδιος ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός μόριον ὁ χρεία ἐξηγέομαι . ὁ δέ γε νῦν μόνος ὁ ὀφθαλμός κατασκευή μνημονεύω , ὅσος ἀναγκαῖος γίγνομαι πρός ὁ ὑπέρ ἐγκέφαλος μόριον λόγος . εἰ μή γάρ ἀπό οὗτος τε εἰͅπί οὗτος ὁ κατά ἕκαστος αἰσθητήριον ἀλλοίωσις ἀφικνέομαι , ὁ ζῷον ἄν ἀναίσθητος ἔτι μένω . μανθάνω δέ ἄν ἐπί ὁ ἀπόπληκτος , ἅπας μέν ἀπαθής ὁ ὁ αἴσθησις ὄργανον κτάομαι , οὐδείς δέ εἰς ὁ ὁ αἰσθητός διάγνωσις ἐκ γε οὗτος πολύς ἔχω , ἀλλά ἐπί μέν ὁ ὀφθαλμός , ἔͅν ὅτι μάλα στεγανός πανταχόθεν εἰμί , ῥᾴδιος ἐπί ὁ ἐν αὐτός ἐγκέφαλος μοῖρα ὁ παρά ὁ ἔξωθεν αὐτός χρῶμα ἀλλοίωσις ἀφικνέομαι . λεπτός μέν γάρ καί λευκός καί καθαρός ὁ κερατοειδής , ὥστε οὔτε αὐτός , οὔτε ὁ διά αὐτός ﻿ ὁδοιπορέω ἀλλοίωσις ἀποστέγω . μετά αὐτός δέ εὐθύς ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός . κατά δέ ὁ κόρη συμφυής εἰμί ὁ ἐν ὀφθαλμός ἐγκέφαλος μοῖρα . καί δῆλος ἤδη , διά τίς μέν ἀποβλαστάνω εἰς ὀφθαλμός ἐγκέφαλος τις εἰλικρινής . οὐσία , διά τίς δέ ἐν ὁ διεκπίτνω πυκνόω , διά τίς δέ αὖθις ἐν ὁ χώρα ὁ ὀφθαλμός λύω πλατύνω , καί διά τίς μόνος πᾶς αἰσθητός κτάομαι ὁ πόρος . εἰ δέ δή ὁ ἀκοή , χρή μέν τις ᾀνταῦθη πάντως ἀποβλαστάω · ἐγκέφαλος κατέρχομαι , ὁ προσπίπτω ἔξωθεν αἰσθητός ἐκδέχομαι . ἀλλά ἐπεί ψόφος καί φωνή οὗτος εἰμί , εἴτε οὖν ἀήρ πλήσσω , εἴτε καί πλῆξις τις ἀήρ ὑπάρχω , ( διαφέρω γάρ οὐδείς , ) εἰ μόνος οὗτος εἷς ὁμολογέω , ὁ ἐκ ὁ πληγή κίνησις οἷος κῦμα προιόω ἐπί ὁ ἐγκέφαλος ἀνίημι δέω . οὐκέτι οὖν οἷος τε , καθά ἐν ὀφθαλμός , οὕτως ᾀνταῦθη τις προστίθημι ὁ νεῦρον σκέπασμα . αὐτός γάρ ἄν δήπου οὗτος κώλυμα μέγας γίγνομαι ὁ μή προσπίπτω αὐτός ὁ κινέω ἀήρ , καί μάλα εἰ μικρός τις ὁ κίνησις εἰμί , ὡς ἐν ὁ μικρός ὑπάρχω φωνή . οὐ μήν οὐδέ γυμνός τέλειος ἐγχωρέω καταλείπω ὁ νεῦρον πρός ἑτοῖμος βλάβη ἔκκειμαι πᾶς ὁ ἔξωθεν ἐμπίπτω . ἀλλά οὐδέ , ὅς ἔτι λοιπός εἰμί καί τρίτος , ἀραιός καί λεπτός οὕτως , ὥστε εἰμί βάσιμος τε καί πόριμος ἀήρ δημιουργέω ὁ σκέπασμα . καί γάρ ἄν καί διά οὗτος ῥᾴδιος οὐ ὁ νεῦρον μόνος βλάπτω πολυειδής , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐγκέφαλος ψύχω . γιγνώσκω τοίνυν ὁ φύσις ὁ μέν σύν ἰσχυρός πρόβλημα κατασκευή δυσπαθής μέν , ἀλλά καί κωφός ἀποδείκνυμι ὁ αἰσθητήριον , ὁ δέ ἄνευ σκέπασμα ἔσχατος εὐπαθής , ὁ τρίτος δέ , εἴπερ ἄρα μόνος τις εἰς ἀσφάλεια ἔτι προσκτάομαι , μέτριος ἐπικουρία ἀποχρώντως ἔχω , ὀστέον πυκνός καί σκληρός προστίθημι , διατίτρησις αὐτός λοξός ἕλιξ δίκη λαβύρινθος , προμηθέομαι ὁ μέν ψυχρός πνεῦμα ὁ ἀκραιφνής βία , ὅς ἐκ ὁ κατά εὐθύς φορά ἔχω , ἐκλύω κατά βραχύς ὁ ποικίλος ὁ κλάσις , ὁ δέ ἄλλος σῶμα ὁ μικρός ἀνείργω διά μακρός ὁ προσβολή . ὁ μέν γάρ μέγας ὁ πόρος μή ὅτι βλάπτω , ἀλλά οὐδέ ψαύω μέλλω , ὁ δέ ἐλαχύς , ὁ μέν ὠκύς τε καί σφοδρός καί κατά εὐθύς φέρω ὁ ἕλιξ πρότερος ἔοικα εἰμί ἐμπίπτω , ὁ δέ ἠρέμα φέρω καί οἷος κυλινδέω διά αὐτός ἀβίαστος τε καί πρᾶος ἅπτω ὁ σκέπασμα . οὐ μόνος δέ ἐκ οὗτος ὅσος οἷος τε εἰμί μάλα ὁ δυσπάθεια ἐκπορίζω ὁ ἀκουστικός νεῦρον , ἀλλά καί ὁ οἰκεῖος αὐτός κατασκευή οὐ ἀμελέω , σκληρός ἑκάτερος , εἰς ὅσος ἐνδέχομαι , δημιουργέω . τέλειος μέν γάρ εἴπερ γίγνομαι σκληρός , ἥσσων μέν ἄν εἰμί δυσπαθής , ἀλλά ἱκανός δυσαίσθητος · εἰ δέ αὖ μαλακός , οἷος ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός , εὐαίσθητος τε εἰμί καί ἅμα καί τέλειος εὐπαθής . ἀλλά οὐδείς οὕτως ὁ φύσις ὡς εὐπάθεια φεύγω , συναπόλλυμι οὗτος καί ὁ ἐνέργεια οἶδα · καί λέγω πολλάκις ἤδη περί γε οὗτος . διά οὗτος μέν δή σκληρός , ἤ ὡς ἐν ὁ ἐνέργεια πρέπω , ὁ ἀκουστικός νεῦρον γίγνομαι . διά δέ αὖ ὁ ἐναντίος αἰτία ὁ ἐπί ὁ γλῶσσα μαλακός · ἔχω γάρ ἐνταῦθα πρός ἀσφάλεια ὁ φύσις περιτίθημι ὁ στόμα . καίτοι τέταρτος γε ὁ τάξις οὗτος ὁ αἰσθητήριον λέγω , οὐ μόνος αὐγή ποιότης , ἤ ἀήρ κίνησις , ἀλλά οὐδέ ἀτμός διαγνωστικός ὑπάρχω . ἀλλά οὗτος μέν οἷος χρή δίδωμι ὁ νεῦρον , δίδωμι διά ὁ ἀσφάλεια ὁ θέσις . ὁ δέ ἀκουστικός εἰς δυσπάθεια μάλα ἤ εὐαισθησία παρασκευάζω διά ὅς λέγω αἰτία . λοιπός δέ ἔτι ὁ ὁ ὀσμή αἰσθητήριον ἔνδον γίγνομαι ὁ κρανίον , μόνος ἅπας ἐν αὐτός ὁ ἐγκέφαλος ὁ πρόσθιος κοιλία , ἀτμώδης τε πνεῦμα περιέχω . δέω μέν γάρ καί ὁ οὗτος ὁ αἴσθησις ἴδιος αἰσθητός ἀλλοιόω ὁ ἐγκέφαλος μοῖρα . χρή δέ αὐτός καί στέγασμα τις περιβάλλω τοιοῦτος , οἷος καί φρουρέω ἱκανός εἰμί , καί μή κωλύω ὁ δίοδος ὁ αἰσθητός . ἀλλά εἴπερ μέλλω μή κωλύω , ἀραῖος χρή αὐτός γίγνομαι τοσοῦτος ὁ ὁ ἀκοή , ὅσος καί ὁ αἰσθητός αὐτός ὁ ἐκεῖνος αἰσθητός παχυμερής εἰμί . σχεδόν γάρ , ὅσος λείπω πρός λεπτομέρεια ὁ ἀήρ αὐγή , τοσοῦτος καί ἀτμός ἀήρ . ἔνειμι δέ ἐͅκ αὐτός ὁ φαίνω ἐναργής ἐγώ ὁσημέραι συνοράω , εἰς ὅσος ἥκω εὐρύτης ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πόρος ὁ κατά οὗτος ὁ μέρος σκέπασμα . ἀντιφράζω γάρ τις ἐνίοτε πρό ὁ ῥίς , ὡς που καί Πλάτων φημί , ὀσμή μέν οὐδείς συνδιηθέω , ὁ δέ πνεῦμα ὁ ὀσμή ἐρημόω αὐτός μόνος ἕπομαι . ἀλλά μήν πρόδηλος γε , ὡς ὁ τοιοῦτος φαίνω ἐνδείκνυμι , παχυμερής εἰμί ὁ ἀτμός ὁ εὐρύτης ὁ ἐν ὁ περιφράσσω πόρος , ἀραῖος τε χρή οὗτος γίγνομαι ὁ σκέπασμα ὁ ὁ ὀσμή αἰσθητήριον . καί μέν δή καί φαίνω ὁ τοιοῦτος ὑπάρχω , εἰ τις ἐπί θνῄσκω ζῷον λαμβάνω αὐτός πάντῃ διατείνω , πρός αὐγή τρέπω καθαρός . τέως μέν γάρ ἄν ῥυσσός εἰμί καί χαλαρός , ἐμπίπτω ἀλλήλων ὁ περί ὁ πόρος σῶμα , ἀφανής ὁ διάτρησις γίγνομαι · διαστάζω δέ αὖθις ἐν ὁ τείνω ῥᾴδιος ἀνακαλύπτω , πλήν εἰ διαψύχω ἄμετρος , ﻿ ἤ πολύς χρόνος ἤδη κατασκλῆναι ἤ καταξηραίνω ἀποπειράομαι ὁ σῶμα . ἀλλά εἰ καί πρό βραχύς εἰμί θνῄσκω ὁ ζῷον , ἀγαθός ὕδωρ θερμός καταβρέχω ὁ βάσανος ὁ λέγω ποιέω . μέγας δέ πίστις ὁ ἀραιότης ὁ κατά αὐτός ὁ μόριον σκέπασμα καί ὁ πολλάκις γίγνομαι ὁ ἄνωθεν περίσσωμα ἀθρόος κένωσις , ὅς δή βλέννα μέν ὁ παλαιός καί κόρυζα ὀνομάζω , μύξα δέ ὁ νέος . οὗτος γάρ τοι καί αὐτός συνήθης ἐν ὁ μάλα ὁ φύσις ὁ σόφισμα , μηδαμόθεν παραλείπω ὄργανον μηδείς ἐνέργεια ἤ χρεία , ὅταν οἷος τε εἰμί πολύς ὑπό εἷς ἀποτελέω καλός . καί γάρ οὖν ᾀνταῦθη ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος ὑπέρκειμαι κοιλία καί δέχομαι ἐκ ἀνάγκη πολλάκις ἐκ ὁ περιέχω αὐτός σῶμα συρρέω περίσσωμα , συνεχής ἄν ἀποπληξία ἁλίσκομαι ὁ ζῷον , εἰ μή τις ᾀνταῦθη ὁ φύσις τέμνω πρός ἔκροος ἐπιτήδειος ὁδός . ἀλλά μήν οὐδέ ἐπινοέω δυνατός ἕτερος ἀγαθός ὁ εὐρύς τε ἅμα καί κατάντης . ἔσωθεν μέν οὖν ἔξω διά ὁ κατά ὁ ῥίς πόρος ὁ περίσσωμα φέρω , ἔξωθεν δέ ἔσω ὁ ὁ ὀσφρητικός δύναμις αἰσθητός , καί δύο οὗτος χρεία εἷς ὄργανον ὑπηρετέω , ὁ μέν εἰς αὐτός ὁ ζάω ἀναγκαῖος , ὁ δέ εἰς ὁ ἀγαθός ζάω . εἰμί μέν καί ἄλλος δύο τις ὀχετός κατάντης , ἐξερεύγομαι διά ὑπερῴα εἰς ὁ στόμα ὁ ὁ πᾶς ἐγκέφαλος περίσσωμα · καί ὅταν γε τέλειος εὐπραγέω καί καλός περιγίγνομαι ὁ τροφή , ἀρκέω οὗτος μόνος . ὥστε ὁ πρῶτος χρεία ὁ εἰς ὁ ῥίς ἐγκέφαλος σύντρησις , ὅς ἕνεκα μάλα γίγνομαι , οὐ ὁ ὁ περίσσωμα εἰμί ἔκκρισις , ἀλλά οὗτος μέν ἐκ ἐπίμετρον κακοπραγέω ἐγκέφαλος βοήθημα , πρότερος δέ αὐτός ὁ ὁ ὀσμή διάγνωσις , καί οὗτος ἔτι πρέσβυς καί πρός αὐτός γε ὁ ζάω ἀναγκαῖος ὁ εἰς ἐγκέφαλος εἰσπνοή . οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος , ὥσπερ οὐδέ ἄλλος τις , μάτην λέγω πρός Ἱπποκράτης . διά γε οὖν οὗτος πᾶς καί διά ὁ μέλλω λέγω μόνος ὁ αἴσθησις ὁ ὀσφρητικός κατά αὐτός ὁ ἐγκέφαλος γίγνομαι . ἐπειδή γάρ χρή εἰμί ὁ σκέπασμα αὐτός πολύτρητος τε ἅμα καί ἀραιότρητος , ἑτοῖμος μέν παραπέμπω εἰς ἐγκέφαλος ἀήρ μέν ἀναπνοή ἕνεκα , ἀτμός δέ διάγνωσις ὀσμή , κενόω δέ ἄρα ἀθρόος , εἰ ποτέ ἄρα δέω , πλῆθος περίσσωμα , ἐκ ἀνάγκη δέ ἀκολουθέω ὁ τοιοῦτος κατασκευή μέγας μέν αὐτός ὁ σκέπασμα εὐπάθεια , μέγας δέ καί ὁ ὁ κύριος σπλάγχνον ἐγκέφαλος βλάβη , προστίθημι αὐτός ὁ φύσις ὀστέον ποικίλος κατατετραίνω , ὥσπερ σπογγιά , ὑπέρ ὁ μηδέ ἄλλος τις προσπίπτω ἔξωθεν σκληρός σῶμα , μήτε ἀκραιφνής ὁ ψῦξις , εἰσπνέω ἐγώ , εὐθύς ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος ἔρχομαι κοιλία . οὐ γάρ δή διά πᾶς γε μέλλω εἰσπνέω ἀήρ μέτριος ἔχω ψυχρότης , ἀλλά εἰμί ὅτε καί πάνυ σφόδρα ψυχρός . οὕτως οὖν , εἰ κατά εὐθύς φέρω ἐμπίπτω εἰς ὁ ἐγκέφαλος , ψύχω τε ἄν αὐτός ἄμετρος καί κίνδυνος ὑπέρ ἅπας ἐπάγω ὁ ζωή .