galenus.de-usu-partium 8.8
Ὥσπερ οὖν καὶ ἡ μήνιγξ ἡ λεπτὴ ἅμα μὲν στηρίζει τὸν ἐγκέφαλον , ἅμα δὲ σκέπει , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι σύνδεσμος γίνεται τῶν κατ’ αὐτὸν ἀγγείων ἁπάντων . ἔοικε μὲν γὰρ ἐμβρύου χορίῳ καὶ μεσαραίῳ ζώου . καὶ γὰρ ἐκείνων ἑκάτερον ἐκ πολλῶν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν ἐγγὺς ἀλλήλων κειμένων , ὑμένι λεπτῷ τὰ μεταξὺ διαστήματα συνυφασμένῳ ἐγένετο . καὶ ἡ μήνιγξ ὡσαύτως ἁπάσας συνδεῖ τὰς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἀρτηρίας τε καὶ φλέβας , ὅπως μὴ παραλλάττοιέν τε καὶ περιπλέκοιντο , καὶ τῆς θέσεως ἐξίσταιντο κατὰ τὰς κινήσεις , ἀστήρικτον ἔχουσαι τὴν βάσιν , ὡς ἂν ἐφ’ οὕτως ὑγροῦ καὶ μαλακοῦ καὶ ὀλίγου δεῖν ῥυτοῦ σώματος ὀχουμένας . διὰ τοῦτο γὰρ οὐδὲ περιέχει μόνον τὸν ἐγκέφαλον , ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ βάθους αὐτοῦ διαδύεται , καὶ πάντη διεξέρχεται , καὶ ὅλον αὐτὸν διαπλέκει , πανταχόσε τοῖς ἀγγείοις παρεκτεινομένη μέχρι τῆς ἔνδον εὐρύτητος τῶν κοιλιῶν . ἀλλ’ ἐνταῦθα μὲν οὐκ οἶδ’ ὅπως οὐκ ἀποθέμενοι τὸν ὕπνον οἱ πολλοὶ τῶν ἀνατομικῶν χοριοειδῆ πλέγματά τε καὶ συστρέμματα καλοῦσι τὸ μόριον τῆς λεπτῆς μήνιγγος , ὅσον ὑπέζωκε τὰς κοιλίας ἔνδοθεν , ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων μερῶν οὐκ ἐθέλουσιν οὔτε εἰκάζειν οὔτε ὀνομάζειν ὡσαύτως . ἀλλ’ ἡμεῖς γε καὶ τὴν φύσιν αὐτοῦ καὶ τὴν χρείαν τὴν αὐτὴν χορίῳ τε καὶ μεσεντερίῳ γνωρίζομέν τε καὶ ἀποφαινόμεθα , καὶ συνδεῖν φαμὲν ἐν ἐκείνοις καὶ ἀρτηρίας καὶ φλέβας , ἐνταυθοῖ δὲ καὶ ταύτας μὲν , ἀλλὰ καὶ τὸν ἐγκέφαλον αὐτόν . ἱκανὴ δὲ πίστις τοῦ συνέχεσθαί τε καὶ σφίγγεσθαι πρὸς τῆς λεπτῆς μήνιγγος τὸν ἐγκέφαλον ἡ νῦν μέλλουσα λεχθήσεσθαι . λαβὼν γὰρ οὗ βούλει ζώου ( κάλλιον δὲ ἦν τῶν μειζόνων τούτων ) γεγυμνωμένον μὲν πανταχόθεν ἤδη καὶ τὸν ἐγκέφαλον , ἐπικείμενον δ’ ἔτι καὶ συνεχόμενον τοῖς κατὰ τὴν βάσιν , ἀποδέρειν αὐτοῦ πειρῶ τὴν λεπτὴν μήνιγγα , θεώμενος εὐθέως , ὡς καθ’ ἕκαστον τῶν γυμνουμένων μορίων ἀποχεῖταί τε καὶ πλατύνεται πρὸς τοὐκτὸς , ἡνίκα δὲ ἤδη γυμνὸς ᾖ , πανταχόθεν ἀντὶ στρογγύλου τε καὶ περιφεροῦς πλατὺς γίνεται , καταπιπτόντων τε αὐτῷ καὶ περιῤῥεόντων τῶν ὑψηλῶν μερῶν εἰς τὰ πλάγια , καίτοι ταῦτα σοῦ δρῶντος ἐπὶ τεθνεῶτος δηλονότι τοῦ ζώου , πολὺ μὲν ἤδη πνεῦμα , πάμπολυς δ’ ἀτμὸς ἐκκεκένωται , πᾶσα δ’ ἡ σύμφυτος θερμασία αὐτὸν ἀπολέλοιπεν , ὅσον θ’ αἵματος ἢ φλέγματος ἤ τινος ἄλλης ὑγρότητος ἐν αὐτῷ περιείχετο , πέπηγεν ἅπαντα ὑπὸ τῆς ψύξεως , ὥστ’ ἐξ ἁπάντων τούτων σκληρὸς καὶ ψυχρὸς γέγονεν . ἀλλ’ ὅμως καὶ νῦν ἔτι σαφῶς ἐνδείκνυται σφίγγεσθαί τε καὶ συνέχεσθαι δεόμενον ὑπὸ τῆς χοριοειδοῦς μήνιγγος . πῶς οὖν οὐχὶ πολὺ μᾶλλον περιόντος τοῦ ζώου τῆς αὐτῆς ἐδεῖτο ; καὶ γὰρ οὖν καὶ σκέπασμα σύμφυτον ἔχων αὐτὴν πολὺ μᾶλλον , ὅθ’ ὑγρὸς ἦν ἔτι καὶ μαλακὸς , ἐδεῖτο , ἢ ὡς νῦν ἐπὶ τεθνεῶτος ἤδη τοῦ ζώου φαίνεται διακείμενος .
Lemmas: ὥσπερ οὖν καί ὁ μῆνιγξ ὁ λεπτός ἅμα μέν στηρίζω ὁ ἐγκέφαλος , ἅμα δέ σκέπω , καί πρός οὗτος ἔτι σύνδεσμος γίγνομαι ὁ κατά αὐτός ἀγγεῖον ἅπας . ἔοικα μέν γάρ ἔμβρυον χόριον καί μεσάραιον ζῷον . καί γάρ ἐκεῖνος ἑκάτερος ἐκ πολύς ἀρτηρία καί φλέψ ἐγγύς ἀλλήλων κεῖμαι , ὑμήν λεπτός ὁ μεταξύ διάστημα συνυφαίνω γίγνομαι . καί ὁ μῆνιγξ ὡσαύτως ἅπας συνδέω ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος ἀρτηρία τε καί φλέψ , ὅπως μή παραλλάσσω τε καί περιπλέκω , καί ὁ θέσις ἐξίστημι κατά ὁ κίνησις , ἀστήρικτος ἔχω ὁ βάσις , ὡς ἄν ἐπί οὕτως ὑγρός καί μαλακός καί ὀλίγος δέω ῥυτός σῶμα ὀχέω . διά οὗτος γάρ οὐδέ περιέχω μόνος ὁ ἐγκέφαλος , ἀλλά καί διά ὁ βάθος αὐτός διαδύνω , καί πάντῃ διεξέρχομαι , καί ὅλος αὐτός διαπλέκω , πανταχοῦ ὁ ἀγγεῖον παρεκτείνω μέχρι ὁ ἔνδον εὐρύτης ὁ κοιλία . ἀλλά ἐνταῦθα μέν οὐ οἶδα ὅπως οὐ ἀποτίθημι ὁ ὕπνος ὁ πολύς ὁ ἀνατομικός χοριοειδής πλέγμα τε καί σύστρεμμα καλέω ὁ μόριον ὁ λεπτός μῆνιγξ , ὅσος ὑποζώννυμι ὁ κοιλία ἔνδοθεν , ἐπί δέ ὁ ἄλλος μέρος οὐ ἐθέλω οὔτε εἰκάζω οὔτε ὀνομάζω ὡσαύτως . ἀλλά ἐγώ γε καί ὁ φύσις αὐτός καί ὁ χρεία ὁ αὐτός χόριον τε καί μεσεντέριον γνωρίζω τε καί ἀποφαίνω , καί συνδέω φημί ἐν ἐκεῖνος καί ἀρτηρία καί φλέψ , ἐνταυθοῖ δέ καί οὗτος μέν , ἀλλά καί ὁ ἐγκέφαλος αὐτός . ἱκανός δέ πίστις ὁ συνέχω τε καί σφίγγω πρός ὁ λεπτός μῆνιγξ ὁ ἐγκέφαλος ὁ νῦν μέλλω λέγω . λαμβάνω γάρ ὅς βούλομαι ζῷον ( καλός δέ εἰμί ὁ μέγας οὗτος ) γυμνόω μέν πανταχόθεν ἤδη καί ὁ ἐγκέφαλος , ἐπίκειμαι δέ ἔτι καί συνέχω ὁ κατά ὁ βάσις , ἀποδέρω αὐτός πειράω ὁ λεπτός μήνιγξ , θεάομαι εὐθύς , ὡς κατά ἕκαστος ὁ γυμνόω μόριον ἀποχέω τε καί πλατύνω πρός ἑκτός , ἡνίκα δέ ἤδη γυμνός εἰμί , πανταχόθεν ἀντί στρογγύλος τε καί περιφερής πλατύς γίγνομαι , καταπίπτω τε αὐτός καί περιρρέω ὁ ὑψηλός μέρος εἰς ὁ πλάγιος , καίτοι οὗτος σύ δράω ἐπί θνῄσκω δηλονότι ὁ ζῷον , πολύς μέν ἤδη πνεῦμα , πάμπολυς δέ ἀτμός ἐκκενόω , πᾶς δέ ὁ σύμφυτος θερμασία αὐτός ἀπολείπω , ὅσος τε αἷμα ἤ φλέγμα ἤ τις ἄλλος ὑγρότης ἐν αὐτός περιέχω , πήγνυμι ἅπας ὑπό ὁ ψῦξις , ὥστε ἐκ ἅπας οὗτος σκληρός καί ψυχρός γίγνομαι . ἀλλά ὅμως καί νῦν ἔτι σαφής ἐνδείκνυμι σφίγγω τε καί συνέχω δέω ὑπό ὁ χοριοειδής μῆνιγξ . πῶς οὖν οὐ πολύς μάλα περίειμι ὁ ζῷον ὁ αὐτός δέω ; καί γάρ οὖν καί σκέπασμα σύμφυτος ἔχω αὐτός πολύς μάλα , ὅτε ὑγρός εἰμί ἔτι καί μαλακός , δέω , ἤ ὡς νῦν ἐπί θνῄσκω ἤδη ὁ ζῷον φαίνω διάκειμαι .