galenus.de-usu-partium 9.3
Πάλιν οὖν ὁ λόγος ἐπὶ τὸ λοιπὸν γένος τῶν ἐκκαθαιρόντων τὸν ἐγκέφαλον πόρων ἐπανελθὼν ἐξηγείσθω τὴν ἐν τούτοις τέχνην τῆς φύσεως . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν δύο τῶν εἰς τὰς ῥῖνας ἡκόντων ἐν τῷ πρὸ τούτου δεδήλωται γράμματι . τῶν δ’ ἄλλων δυοῖν τῶν εἰς τὴν ὑπερῴαν καθηκόντων ὁ μὲν ἐκ τοῦ πυθμένος τῆς μέσης κατὰ τὸν ἐγκέφαλον κοιλίας ὁρμηθεὶς εἰς τὸ κάταντες φέρεται , ὁ δ’ ὑπόλοιπος ἄρχεται μὲν ἀπὸ τοῦ συνάπτοντος πόρου τὸν ἐγκέφαλον τῇ παρεγκεφαλίδι , φέρεται δ’ ἐπὶ τὸν ἕτερον εἰς τὸ κάτω λοξός . ἡνίκα δὲ πρῶτον εἰς ταὐτὸν ἀλλήλοις ἀφίκωνται , δέχεταί τις ἀμφοτέρους χώρα κοινὴ , κοίλη καὶ κατάντης . κύκλος μὲν ἀκριβής ἐστιν αὐτῆς τὸ ἄνω χεῖλος · ἐντεῦθεν δ’ ἀεὶ καὶ μᾶλλον στενουμένη καταφύεται εἰς ὑποκείμενον ἀδένα , πεπλατυσμένῃ σφαίρᾳ παραπλήσιον , αἰσθητὴν ἔχοντα καὶ αὐτὸν κοιλίαν . ἐκδέχεται δὲ τοῦτον ἠθμῷ τινι προσεοικὸς ὀστοῦν , εἰς τὴν ὑπερῴαν περαῖνον . αὕτη μὲν ἡ τῶν παχέων περιττωμάτων ὁδός . ἡ χρεία δ’ ἑκάστου τῶν κατ’ αὐτὴν ὀργάνων δήλη μὲν ἤδη , κᾂν ἐγὼ μὴ λέγω , ἀλλ’ ὣς μηδὲν ἐπιδεὲς ἔστω τοῦ λόγου . ἡ μὲν οὖν ὑποδεχομένη τοὺς πόρους κοιλότης , ἣν οἱ μὲν ἀπὸ τοῦ σχήματος πύελον , οἱ δὲ ἀπὸ τῆς χρείας χοάνην ὀνομάζουσιν , ἐκ μὲν τῶν ἄνω μερῶν οἷον δεξαμενῆς τινος ἐπέχει χρείαν , ἐκ δὲ τῶν κάτω , καθάπερ αὐτὸ τὸ ὄνομα ἐνδείκνυται , χοάνην μιμεῖται · διατέτρηται γὰρ εἰς τὸ κάταντες μέχρι τῆς κατὰ τὸν ἀδένα κοιλίας . ἐπεὶ δ’ ἄνωθεν μὲν ἐχρῆν αὐτὴν αὐτῷ τῷ ἐγκεφάλῳ συνῆφθαι , κάτωθεν δ’ εἰς τὸν ἀδένα καταφύεσθαι , δεόντως ὑμενώδης ἐγένετο . περιέχοντος δὲ καὶ αὐτὸν τὸν ἐγκέφαλον ὑμένος λεπτοῦ , τῆς χοριοειδοῦς μήνιγγος , οὐκ ἦν εὔλογον ἄλλον τινὰ σύνδεσμον αὐτῇ ζητεῖν πρὸς τὸν ἐγκέφαλον . δεόντως οὖν μοῖρά τις ἀπὸ τῆς μήνιγγος ταύτης ἀποταθεῖσα τὸ σῶμα τῆς πυέλου συνεστήσατο . περὶ δὲ τῆς κατὰ τὸν ἐκδεχόμενον αὐτὴν ἀδένα χρείας , ὅτι μὲν διηθεῖ τὰ περιττώματα , πρόδηλον καὶ οὐδὲν τοῦτο μέγα τοῖς ἀνατομικοῖς ἔγνωσται . διὰ τί δ’ οὐκ εὐθὺς ἐκ τῆς χοάνης ἐκπίπτει τοῖς κατὰ τὴν ὑπερῴαν τρήμασιν , ἄξιον ὂν ζητεῖσθαι παραλείπουσιν , ὥσπερ οὖν καὶ περὶ τῶν κατὰ τὰς ῥῖνας ἠθμοειδῶν ὀστῶν . οὐ γὰρ οὖν οὐδ’ ἐκεῖνα τίνος ἕνεκα γέγονεν , εἴρηται πρὸς αὐτῶν , ἀλλ’ αὐτὸ δὴ τοῦτο μόνον , ὡς ἠθεῖ τὰ περιττώματα , λέγοντες ἱκανὸν εἶναι νομίζουσιν · ὅτι δ’ ἄμεινον ἦν αὐτοῖς ἠθεῖσθαι , καὶ οὐκ εὐθὺς ἐκπίπτειν , παντελῶς παραλελοίπασιν . ἀλλ’ ἡμεῖς αὐτό γε τοῦτο προσθέντες ἐδείξαμεν , ὡς οὐκ ἠθμοειδῆ βέλτιον , ἀλλὰ σπογγοειδῆ καλεῖν αὐτὰ , καὶ ὡς Ἱπποκράτης οὕτως εἴκαζε . κατὰ μὲν οὖν τὰς ῥῖνας ἑτοιμοτέρας οὔσης τῆς βλάβης , μεγάλα τε γέγονε τὰ προβλήματα ταῦτα καὶ ὄστινα καὶ μέχρι πλείστου παρήκοντα · κατὰ δὲ τὴν ὑπερῴαν , ὡς ἂν εἰς στόμα περαινόντων τῶν τρημάτων καὶ προσέτι καλυφθησομένων ἔνδοθεν ὑμένι παχεῖ , μεγάλων οὐκ ἔδει τῶν στεγασμάτων , ἀλλ’ ἤρκει τὰ τρία ταῦτα , ὅ τ’ ἀδὴν καὶ τὸ ὀστοῦν καὶ ὁ ὑμήν . ὅτι δ’ ἐκτὸς ἤδη τῆς παχείας μήνιγγός ἐστιν ὁ ἀδὴν οὗτος , οἶμαι δῆλον εἷναι , κᾂν ἐγὼ μὴ λέγω , καὶ ὡς τοσοῦτόν γε τὸ διάστημά ἐστι τοῦ κατὰ τὴν ὑπερῴαν ὀστοῦ πρὸς τὴν μήνιγγα , ὅσον περ καὶ τὸ τοῦ ἀδένος βάθος . καίτοι γ’ οὖν εὔλογον ἂν εἴη λέγειν ἤδη , τίνα ποθ’ ἡ φύσις ἐν ταύτῃ τῇ χώρᾳ κατέθετο σώματα . ὅτι μὲν γὰρ πασῶν ἐστιν ἀσφαλεστάτη τῶν καθ’ ὅλον τοῦ ζώου σῶμα , πρόδηλον , ἄνωθεν μὲν ὑπερκειμένου τοῦ τ’ ἐγκεφάλου παντὸς καὶ τοῦ κρανίου , κάτωθεν δὲ τοῦ τε κατὰ τὴν ὑπερῴαν ὀστοῦ καὶ τοῦ στόματος , ὥστε φθάσειεν ἂν ἀποθανεῖν πολλάκις τὸ ζῶον , εἰ οἷόν τε , πρὶν ἀφικέσθαί τινα βλάβην ἀπὸ τῶν ἔξωθεν προσπιπτόντων εἰς ταῦτα τὰ μέρη .
Lemmas: πάλιν οὖν ὁ λόγος ἐπί ὁ λοιπός γένος ὁ ἐκκαθαίρω ὁ ἐγκέφαλος πόρος ἐπανέρχομαι ἐξηγέομαι ὁ ἐν οὗτος τέχνη ὁ φύσις . ἀλλά περί μέν ὁ δύο ὁ εἰς ὁ ῥίς ἥκω ἐν ὁ πρό οὗτος δηλόω γράμμα . ὁ δέ ἄλλος δύο ὁ εἰς ὁ ὑπερῴα καθήκω ὁ μέν ἐκ ὁ πυθμήν ὁ μέσος κατά ὁ ἐγκέφαλος κοιλία ὁρμάω εἰς ὁ κατάντης φέρω , ὁ δέ ὑπόλοιπος ἄρχω μέν ἀπό ὁ συνάπτω πόρος ὁ ἐγκέφαλος ὁ παρεγκεφαλίς , φέρω δέ ἐπί ὁ ἕτερος εἰς ὁ κάτω λοξός . ἡνίκα δέ πρῶτος εἰς αὐτός ἀλλήλων ἀφικνέομαι , δέχομαι τις ἀμφότερος χώρα κοινός , κοῖλος καί κατάντης . κύκλος μέν ἀκριβής εἰμί αὐτός ὁ ἄνω χεῖλος · ἐντεῦθεν δέ ἀεί καί μάλα στενόω καταφύω εἰς ὑπόκειμαι ἀδήν , πλατύνω σφαῖρα παραπλήσιος , αἰσθητός ἔχω καί αὐτός κοιλία . ἐκδέχομαι δέ οὗτος ἠθμός τις προσέοικα ὀστέον , εἰς ὁ ὑπερῴα περαίνω . οὗτος μέν ὁ ὁ παχύς περίσσωμα ὁδός . ὁ χρεία δέ ἕκαστος ὁ κατά αὐτός ὄργανον δῆλος μέν ἤδη , ἔͅν ἐγώ μή λέγω , ἀλλά ὡς μηδείς ἐπιδεής εἰμί ὁ λόγος . ὁ μέν οὖν ὑποδέχομαι ὁ πόρος κοιλότης , ὅς ὁ μέν ἀπό ὁ σχῆμα πυέλος , ὁ δέ ἀπό ὁ χρεία χώνη ὀνομάζω , ἐκ μέν ὁ ἄνω μέρος οἷος δεξαμενή τις ἐπέχω χρεία , ἐκ δέ ὁ κάτω , καθά αὐτός ὁ ὄνομα ἐνδείκνυμι , χώνη μιμέομαι · διατετραίνω γάρ εἰς ὁ κατάντης μέχρι ὁ κατά ὁ ἀδήν κοιλία . ἐπεί δέ ἄνωθεν μέν χρή αὐτός αὐτός ὁ ἐγκέφαλος συνάπτω , κάτωθεν δέ εἰς ὁ ἀδήν καταφύω , δεόντως ὑμενώδης γίγνομαι . περιέχω δέ καί αὐτός ὁ ἐγκέφαλος ὑμήν λεπτός , ὁ χοριοειδής μῆνιγξ , οὐ εἰμί εὔλογος ἄλλος τις σύνδεσμος αὐτός ζητέω πρός ὁ ἐγκέφαλος . δεόντως οὖν μοῖρα τις ἀπό ὁ μῆνιγξ οὗτος ἀποτείνω ὁ σῶμα ὁ πυέλος συνίστημι . περί δέ ὁ κατά ὁ ἐκδέχομαι αὐτός ἀδήν χρεία , ὅτι μέν διηθέω ὁ περίσσωμα , πρόδηλος καί οὐδείς οὗτος μέγας ὁ ἀνατομικός γιγνώσκω . διά τίς δέ οὐ εὐθύς ἐκ ὁ χοάνη ἐκπίπτω ὁ κατά ὁ ὑπερῴα τρῆμα , ἄξιος εἰμί ζητέω παραλείπω , ὥσπερ οὖν καί περί ὁ κατά ὁ ῥίς ἠθμοειδής ὀστέον . οὐ γάρ οὖν οὐδέ ἐκεῖνος τίς ἕνεκα γίγνομαι , λέγω πρός αὐτός , ἀλλά αὐτός δή οὗτος μόνος , ὡς ἠθέω ὁ περίσσωμα , λέγω ἱκανός εἰμί νομίζω · ὅτι δέ ἀγαθός εἰμί αὐτός ἠθέω , καί οὐ εὐθύς ἐκπίπτω , παντελής παραλείπω . ἀλλά ἐγώ αὐτός γε οὗτος προστίθημι δείκνυμι , ὡς οὐ ἠθμοειδής ἀγαθός , ἀλλά σπογγοειδής καλέω αὐτός , καί ὡς Ἱπποκράτης οὕτως εἰκάζω . κατά μέν οὖν ὁ ῥίς ἑτοῖμος εἰμί ὁ βλάβη , μέγας τε γίγνομαι ὁ πρόβλημα οὗτος καί ὄστινος καί μέχρι πολύς παρήκω · κατά δέ ὁ ὑπερῴα , ὡς ἄν εἰς στόμα περαίνω ὁ τρῆμα καί προσέτι καλύπτω ἔνδοθεν ὑμήν παχύς , μέγας οὐ δέω ὁ στέγασμα , ἀλλά ἀρκέω ὁ τρεῖς οὗτος , ὁ τε ἀδήν καί ὁ ὀστέον καί ὁ ὑμήν . ὅτι δέ ἐκτός ἤδη ὁ παχύς μῆνιγξ εἰμί ὁ ἀδήν οὗτος , οἴομαι δῆλος ἵημι , ἔͅν ἐγώ μή λέγω , καί ὡς τοσοῦτος γε ὁ διάστημα εἰμί ὁ κατά ὁ ὑπερῴα ὀστέον πρός ὁ μήνιγξ , ὅσος περ καί ὁ ὁ ἀδήν βάθος . καίτοι γε οὖν εὔλογος ἄν εἰμί λέγω ἤδη , τίς ποτέ ὁ φύσις ἐν οὗτος ὁ χώρα κατατίθημι σῶμα . ὅτι μέν γάρ πᾶς εἰμί ἀσφαλής ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον σῶμα , πρόδηλος , ἄνωθεν μέν ὑπέρκειμαι ὁ τε ἐγκέφαλος πᾶς καί ὁ κρανίον , κάτωθεν δέ ὁ τε κατά ὁ ὑπερῴα ὀστέον καί ὁ στόμα , ὥστε φθάνω ἄν ἀποθνῄσκω πολλάκις ὁ ζῷον , εἰ οἷος τε , πρίν ἀφικνέομαι τις βλάβη ἀπό ὁ ἔξωθεν προσπίπτω εἰς οὗτος ὁ μέρος .