galenus.de-usu-partium 1.11
Διατί δ’ εἰς τοσοῦτον σκληροὶ γεγόνασι , περαιτέρω δ’ οὐκέτι , καὶ διατί περιφερεῖς ἐκ παντὸς μέρους , οὔπω μὲν εἴρηται , καιρὸς δ’ αὐτὸ νῦν ἤδη λέγεσθαι . εἰ μὲν οὖν ἐπὶ πλέον , ἢ νῦν εἰσιν , ἐγεγόνεισαν σκληροὶ δίκην ὀστῶν , ἦσαν μὲν ἂν οὕτω γε καὶ πρὸς τὰς ἀντιλήψεις ἀφυέστεροι , μηδ’ ἐπὶ βραχὺ περιπτύσσεσθαι δυνάμενοι , μάλιστα δ’ ἂν ἀπεθραύοντο ῥᾳδίως , ὥσπερ καὶ τἄλλα τὰ κραῦρα σύμπαντα . τῆς οὖν ἀσφαλείας αὐτῶν ἡ φύσις προνοουμένη συμμέτρως ἀπειργάσατο σκληροὺς , ὡς μήτε τὴν χρείαν , ἧς ἕνεκα ἐγεγόνεισαν , εἰς μηδὲν παραβλάπτεσθαι , μήτε αὐτούς τι πάσχειν ἑτοίμως . ὅτι δ’ οὕτω προνοουμένη μαλακωτέρους ὀστῶν εἰς τοσοῦτον ἐποίησεν , εἰς ὅσον εἴκοντας μετρίως τοῖς ἔξωθεν ἐμπίπτουσι σφοδρῶς ἐκκλίνειν αὐτῶν τὴν βίαν , ἡ τῶν ὁμοίων ἁπάντων ἐνδεικνύσθω σοι κατασκευή . πάντα γὰρ , ὅσα προπετῆ τε καὶ γυμνὰ μόρια τῶν ζώων ἐστὶν , ἐκ τοιαύτης οὐσίας ἐδημιούργησεν , οἵας μήτε θλᾶσθαι ῥᾳδίως διὰ μαλακότητα , μήτε θραύεσθαι διὰ ξηρότητα . τοιοῦτον μόριον ὁπλὴ , τοιοῦτον χηλὴ , τοιοῦτον πλῆκτρον , τοιοῦτον κέρας · οἷς , ὡς μὲν ὅπλοις ἀμυντηρίοις , σκληροτέροις εἶναι συνέφερεν , ἢ νῦν εἰσιν , ὥστε καὶ θλᾷν καὶ τέμνειν μᾶλλον δύνασθαι , πρὸς δὲ τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἀσφάλειαν οὐκ ἦν ἄμεινον εἰς τοσοῦτον γενέσθαι σκληροῖς , ὡς θραύεσθαι ῥᾳδίως . οὕτως οὖν καὶ μάχαιραν ἀρίστην εἶναί φαμεν , οὐ τὴν ἐκ κραύρου σιδήρου γεγενημένην , οἷος ὁ παρὰ τοῖς Ἰνδοῖς ἐστι μάλιστα , καίτοι τάχιστά γε τέμνουσαν , ἀλλὰ τὴν εἰς τοσοῦτον ἥκουσαν σκληρότητος , ὡς μήτ’ αὐτὴν θραύεσθαι ῥᾳδίως , καὶ τέμνειν ἑτοίμως . ὅσα μὲν οὖν οὕτως ἰσχυρὰ τοῦ σώματος μόρια ὅπλοις ἀμυντηρίοις ἀνάλογον ἔκκειταί τε καὶ προβέβληται , σκληρότερα μέν ἐστι τῶν σκεπαστηρίων , ἀλλ’ οὐχ ὥστε θραύεσθαι . τὰ δὲ μηδ’ ὅπλα γεγονότα τὴν ἀρχὴν , ἀλλ’ ἁπλῶς μόρια τοῦ σώματος ἐκκεῖσθαι δεόμενα , καθάπερ ὦτα καὶ ῥῖνες , ὠλέκρανά τε καὶ γόνατα , μαλακωτέραν ἔτι τὴν οὐσίαν ἔσχεν , ὡς μᾶλλον ὑπείκοντα μᾶλλον ἐκκλίνειν τὰ προσπίπτοντα . τοιοῦτόν τι καὶ ὄνυξ ἐπ’ ἀνθρώπων ἐστὶ , καὶ διὰ τοῦτο πολὺ μαλακώτερος καὶ ﻿ λεπτότερος ἐγένετο τῶν ἐν λύκοις τε καὶ λέουσι καὶ παρδάλεσιν ὀνύχων . ὀνύχων . ἡμέρου γάρ ἐστι καὶ πολιτικοῦ ζώου μόριον , εἰς ἀκρίβειαν λαβῆς παρεσκευασμένον , οὐκ ἀμυντήριον ὅπλον ἀγρίου θηρός . διατί δὲ περιφερεῖς εἰσι πανταχόθεν ; ἢ καὶ τοῦτ’ ἀσφαλείας ἕνεκα ; οὐ μόνον γὰρ τῶν σχημάτων πρὸς δυσπάθειαν ἀκριβῶς παρεσκεύασται τὸ κυκλοτερὲς , ὡς ἂν μηδεμίαν ἐκκειμένην ἔχον γωνίαν ἀποθραυσθῆναι δυναμένην , ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ κνώντων ἡμῶν ὁτιοῦν ἐν αὐτοῖς καὶ ἄλλως ὁτιοῦν ἐνεργούντων ἔμελλεν ἐκτρίβεσθαι τὰ πέρατα , ταῦτα μόνα τὰ μόρια τοῖς ζώοις ἡ φύσις αὐξάνεσθαι δυνάμενα κατεσκεύασεν , κᾂν ἤδη πεπαυμένον ᾖ τὸ σύμπαν σῶμα τῆς αὐξήσεως . αὐξάνεται δ’ οὐκ εἰς μῆκος καὶ βάθος καὶ πλάτος ὁμοίως τοῖς ἄλλοις μέρεσιν , ἀλλὰ ταῖς θριξὶ παραπλησίως εἰς μῆκος μόνον , ὑποφυομένων ἀεὶ ἑτέρων νεωτέρων ὀνύχων καὶ προωθούντων τοὺς παλαιοὺς , οὐδὲ τοῦτο ἀργῶς τῆς φύσεως ἐργασαμένης , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ τοῖς ἀποτριβομένοις ἑκάστοτε κατὰ τὸ πέρας αὐτῶν εἶναί τι τὸ ἀντικαθιστάμενον . οὕτω μὲν . οὖν εἰς ἄκρον ἥκει προμηθείας τῆς φύσεως τὰ κατὰ τοὺς ὄνυχας .
Lemmas: διατί δέ εἰς τοσοῦτος σκληρός γίγνομαι , πέρα δέ οὐκέτι , καί διατί περιφερής ἐκ πᾶς μέρος , οὔπω μέν λέγω , καιρός δέ αὐτός νῦν ἤδη λέγω . εἰ μέν οὖν ἐπί πολύς , ἤ νῦν εἰμί , γίγνομαι σκληρός δίκη ὀστέον , εἰμί μέν ἄν οὕτως γε καί πρός ὁ ἀντίληψις ἀφυής , μηδέ ἐπί βραχύς περιπτύσσω δύναμαι , μάλα δέ ἄν ἀποθραύω ῥᾴδιος , ὥσπερ καί ἄλλος ὁ κραῦρος σύμπας . ὁ οὖν ἀσφάλεια αὐτός ὁ φύσις προνοέω σύμμετρος ἀπεργάζομαι σκληρός , ὡς μήτε ὁ χρεία , ὅς ἕνεκα γίγνομαι , εἰς μηδείς παραβλάπτω , μήτε αὐτός τις πάσχω ἑτοῖμος . ὅτι δέ οὕτως προνοέω μαλακός ὀστέον εἰς τοσοῦτος ποιέω , εἰς ὅσος εἴκω μέτριος ὁ ἔξωθεν ἐμπίπτω σφοδρός ἐκκλίνω αὐτός ὁ βία , ὁ ὁ ὅμοιος ἅπας ἐνδείκνυμι σύ κατασκευή . πᾶς γάρ , ὅσος προπετής τε καί γυμνός μόριον ὁ ζῷον εἰμί , ἐκ τοιοῦτος οὐσία δημιουργέω , οἷος μήτε θλάω ῥᾴδιος διά μαλακότης , μήτε θραύω διά ξηρότης . τοιοῦτος μόριον ὁπλή , τοιοῦτος χηλή , τοιοῦτος πλῆκτρον , τοιοῦτος κέρας · ὅς , ὡς μέν ὅπλον ἀμυντήριος , σκληρός εἰμί συμφέρω , ἤ νῦν εἰμί , ὥστε καί θλάω καί τέμνω μάλα δύναμαι , πρός δέ ὁ ἴδιος αὐτός ἀσφάλεια οὐ εἰμί ἀγαθός εἰς τοσοῦτος γίγνομαι σκληρός , ὡς θραύω ῥᾴδιος . οὕτως οὖν καί μάχαιρα ἀγαθός εἰμί φημί , οὐ ὁ ἐκ κραῦρος σίδηρος γίγνομαι , οἷος ὁ παρά ὁ Ἰνδός εἰμί μάλα , καίτοι ταχύς γε τέμνω , ἀλλά ὁ εἰς τοσοῦτος ἥκω σκληρότης , ὡς μήτε αὐτός θραύω ῥᾴδιος , καί τέμνω ἑτοῖμος . ὅσος μέν οὖν οὕτως ἰσχυρός ὁ σῶμα μόριον ὅπλον ἀμυντήριος ἀνάλογος ἔκκειμαι τε καί προβάλλω , σκληρός μέν εἰμί ὁ σκεπαστήριος , ἀλλά οὐ ὥστε θραύω . ὁ δέ μηδέ ὅπλον γίγνομαι ὁ ἀρχή , ἀλλά ἁπλῶς μόριον ὁ σῶμα ἔκκειμαι δέω , καθά οὖς καί ῥίς , ὠλέκρανον τε καί γόνυ , μαλακός ἔτι ὁ οὐσία ἔχω , ὡς μάλα ὑπείκω μάλα ἐκκλίνω ὁ προσπίπτω . τοιοῦτος τις καί ὄνυξ ἐπί ἄνθρωπος εἰμί , καί διά οὗτος πολύς μαλακός καί ﻿ λεπτός γίγνομαι ὁ ἐν λύκος τε καί λέων καί πάρδαλις ὄνυξ . ὄνυξ . ἥμερος γάρ εἰμί καί πολιτικός ζῷον μόριον , εἰς ἀκρίβεια λαβή παρασκευάζω , οὐ ἀμυντήριος ὅπλον ἄγριος θήρ . διατί δέ περιφερής εἰμί πανταχόθεν ; ἤ καί οὗτος ἀσφάλεια ἕνεκα ; οὐ μόνος γάρ ὁ σχῆμα πρός δυσπάθεια ἀκριβής παρασκευάζω ὁ κυκλοτερής , ὡς ἄν μηδείς ἔκκειμαι ἔχω γωνία ἀποθραύω δύναμαι , ἀλλά ἐπεί καί κνάω ἐγώ ὁστισοῦν ἐν αὐτός καί ἄλλος ὁστισοῦν ἐνεργέω μέλλω ἐκτρίβω ὁ πέρας , οὗτος μόνος ὁ μόριον ὁ ζῷον ὁ φύσις αὐξάνω δύναμαι κατασκευάζω , ἔͅν ἤδη παύω εἰμί ὁ σύμπας σῶμα ὁ αὔξησις . αὐξάνω δέ οὐ εἰς μῆκος καί βάθος καί πλάτος ὅμοιος ὁ ἄλλος μέρος , ἀλλά ὁ θρίξ παραπλήσιος εἰς μῆκος μόνος , ὑποφύω ἀεί ἕτερος νέος ὄνυξ καί προωθέω ὁ παλαιός , οὐδέ οὗτος ἀργός ὁ φύσις ἐργάζομαι , ἀλλά ὑπέρ ὁ ὁ ἀποτρίβω ἑκάστοτε κατά ὁ πέρας αὐτός εἰμί τις ὁ ἀντικαθίστημι . οὕτως μέν . οὖν εἰς ἄκρος ἥκω προμήθεια ὁ φύσις ὁ κατά ὁ ὄνυξ .