galenus.de-tremore-palpitatione-convulsione-et-rigore-liber 8
Ἐπεὶ δὲ καὶ περὶ ῥίγους αὐτάρκως εἴρηται , λείποιτ’ ἂν ἔτι καὶ περὶ σπασμοῦ διελθεῖν . ἔσται δὲ οὔτε μακρὸς οὔτε ἀσαφὴς ὁ λόγος , εἴ τις ὧν ἄχρι δεῦρο διῆλθον εἴη μεμνημένος . ἄρξομαι δὲ καὶ νῦν ἀπὸ τῆς ἀναμνήσεως ὧν ἐν τοῖς περὶ μυῶν κινήσεως ἔδειξα . πασῶν ﻿ γὰρ τῶν καθ’ ὁρμὴν κινήσεων ἐπιτελουμένων διὰ τῶν μυῶν , ὅταν ἐπὶ τὰς ἑαυτῶν κεφαλὰς ἀνελκόμενοι συνεπισπάσωνται τῶν μορίων ἕκαστον εἰς ὃ καταπεφύκασιν , ἐπειδὰν γένηταί τι πάθος εἰς τάσιν αὐτοὺς ἄγον , ἀκολουθεῖ τούτῳ κίνησις , ὁμοία μὲν τῇ κατὰ φύσιν , ἀβούλητος δὲ , καὶ καλεῖται τὸ πάθος σπασμός . τὸ μὲν γὰρ τείνεσθαί τε καὶ σπᾶσθαι πρὸς τὴν ἰδίαν ἀρχὴν τὸν μῦν , ὥσπέρ γε καὶ τὸ συνεπισπᾶσθαι πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνο τοῦ σώματος τὸ μόριον εἰς ὃ τὴν ἔμφυσιν ἔχει , κοινὸν τοῖς θ’ ὑγιαίνουσίν ἐστι καὶ τοῖς σπωμένοις · τὸ δὲ ἀκούσιον ὑπάρχειν , τοῖς παρὰ φύσιν ἔχουσιν , οὐχ ὑπάρχον τοῖς ὑγιαίνουσιν . ἐὰν οὖν εὕρωμεν ὑπὸ πόσων αἰτίων τείνεται τὰ νευρώδη σώματα , πέρας ἂν ἤδη καὶ οὗτος ὁ λόγος ἡμῖν λάβοι . καὶ μὴν οὐδέν ἐστι τῶν ἔξω τοῦ σώματος εὑρεῖν χορδῶν νευρωδέστερον , ἃς ὁρῶμεν ὁσημέραι κατά τε τὰς λύρας καὶ κιθάρας ὑπὸ τῶν τεχνιτῶν ἐντεινομένας μὲν , ἐπειδὰν χρῆσθαι μέλλωσι τοῖς ὀργάνοις , ἀνιεμένας δὲ , ὅταν παυσάμενοι κατατίθενται . ῥήγνυνται δὲ ἐν ταῖς τοῦ περιέχοντος ἀμετροτέραις κράσεσι , κατὰ μὲν τὰς ὑγρὰς καὶ νοτίους διαβρεχόμεναι , κατὰ δὲ τὰς ξηράς τε καὶ βορείους ἰσχυρῶς ξηραινόμεναι . διὰ τοῦτο οὖν ἀνιᾶσιν αὐτὰς κατατιθέμενοι , καὶ μάλισθ’ ὅταν ᾖ τι περιέχον , ὁποῖον εἴρηται · ῥήγνυνται γὰρ ἑκατέρως τεινόμεναι . νόει δή μοι καὶ τὰ νεῦρα καὶ τοὺς τένοντας ἐν τοῖς τῶν ζώων σώμασιν ἤτοι διατεινομένους ὑπὸ περιττῆς ὑγρότητος , ἢ ξηραινομένους ὑπὸ τῶν ξηραινόντων αἰτίων , εἰς τοσαύτην ἄγεσθαι τάσιν , ἐν ᾗ τοῖς ὑγιαίνουσιν ἡ καθ’ ὁρμὴν ἐγίνετο κίνησις · ἐννόει δὲ καὶ ὡς ἐνδέχεταί τι τῶν ἐν τῷ σώματι μορίων ἢ διὰ φλεγμονὴν ἢ δι’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἰσχυρῶς παθὸν , ἑαυτῷ συνεπισπᾶσθαι τὰ συνεχῆ νεῦρα . νοήσας γὰρ ταύτας πάσας τὰς διαθέσεις , εὑρήσεις ἐφ’ αἷς γίνεται σπασμός . αἱ γὰρ φλεγμοναὶ τῶν νευρωδῶν μορίων , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν νεύρων ἢ καὶ πλησίον αὐτῆς γεννῶνται , τείνουσιν ἐπισπώμεναι τὰ συνεχῆ νεῦρα , καθάπερ ἐκτὸς οἱ τεχνῖται τὰς χορδάς · εἰ δὲ ὑπὸ πλήθους χυμῶν διαφραχθέντα τὰ νευρώδη σώματα τείνοιτο , παραπλήσιον ἐν τῷδε τὸ πάθημα γίνεται ταῖς διὰ τὴν ὑγρότητα τοῦ περιέχοντος ἐντεινομέναις σφοδρότερον χορδαῖς . ἔμπαλιν δὲ ἐπὶ τοῖς κακοήθεσι καύσοις καὶ ταῖς ἰσχυραῖς φρενίτισι φαίνεται γινόμενον · ὡς γὰρ οἱ πλησιάζοντες ἱμάντες πυρὶ ξηραινόμενοι συσπῶνται καὶ τείνονται , τὸν αὐτὸν τρόπον οἱ σπασμοὶ γίνονται δι’ ὑπερβάλλουσαν ξηρότητα νοσημάτων , ἰσχυρῶς ξηραίνουσαν τὸ νευρῶδες γένος . ἐπὶ μὲν οὖν τοῖς καύσοις διὰ μόνην τὴν ξηρότητα τοῦτο συμβαίνει · ταῖς δὲ φρενίτισι καὶ διὰ τὴν φλεγμονὴν τῆς ἀρχῆς τῶν νεύρων ἕπεται τὸ σύμπτωμα . γινώσκεις δὲ ἤδη , ὡς πᾶσιν ὡμολόγηται τοῦ πάθους τούτου τὸ μὲν ἐμπροσθότονος εἶναί τε καὶ καλεῖσθαι , τὸ δὲ ὀπισθότονος , τὸ δὲ τέτανος · ὅταν μὲν εἰς τὸ πρόσω τείνηται τὰ μόρια τοῦ σώματος , ἐμπροσθότονος · ὅταν δὲ εἰς τοὐπίσω , ὀπισθότονος · τέτανος δὲ ἰσοσθενὴς ἐφ’ ἑκάτερα . τοὺς μὲν ἐπὶ ξηρότητι σπασμοὺς οὐκ ἂν ἰάσαιο , φθάνουσι γὰρ οἱ οὕτω παθόντες ἀπόλλυσθαι , μηδὲ ἐπινοῆσαι πρὸς αὐτοὺς ἴαμα συγχωροῦντες · ὅσοι δὲ διὰ πλῆθος ἢ φλεγμονὴν γίνονται σπασμοὶ , τούτους ἰάσῃ , τὸ μὲν πλῆθος κενῶν , τὴν φλεγμονὴν δὲ τοῖς ἰδίοις αὐτῆς βοηθήμασιν ἐκθεραπεύων , ἃ μεμάθηκας ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν .
Lemmas: ἐπεί δέ καί περί ῥῖγος αὔταρκος λέγω , λείπω ἄν ἔτι καί περί σπασμός διέρχομαι . εἰμί δέ οὔτε μακρός οὔτε ἀσαφής ὁ λόγος , εἰ τις ὅς ἄχρι δεῦρο διέρχομαι εἰμί μιμνῄσκω . ἄρχω δέ καί νῦν ἀπό ὁ ἀνάμνησις ὅς ἐν ὁ περί μῦς κίνησις δείκνυμι . πᾶς ﻿ γάρ ὁ κατά ὁρμή κίνησις ἐπιτελέω διά ὁ μῦς , ὅταν ἐπί ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή ἀνέλκω συνεπισπάω ὁ μόριον ἕκαστος εἰς ὅς καταφύζω , ἐπειδάν γίγνομαι τις πάθος εἰς τάσις αὐτός ἄγω , ἀκολουθέω οὗτος κίνησις , ὅμοιος μέν ὁ κατά φύσις , ἀβούλητος δέ , καί καλέω ὁ πάθος σπασμός . ὁ μέν γάρ τείνω τε καί σπάω πρός ὁ ἴδιος ἀρχή ὁ μῦς , ὥσπερ γε καί ὁ συνεπισπάω πρός αὐτός ἐκεῖνος ὁ σῶμα ὁ μόριον εἰς ὅς ὁ ἔμφυσις ἔχω , κοινός ὁ τε ὑγιαίνω εἰμί καί ὁ σπάω · ὁ δέ ἀκούσιος ὑπάρχω , ὁ παρά φύσις ἔχω , οὐ ὑπάρχω ὁ ὑγιαίνω . ἐάν οὖν εὑρίσκω ὑπό πόσος αἴτιος τείνω ὁ νευρώδης σῶμα , πέρας ἄν ἤδη καί οὗτος ὁ λόγος ἐγώ λαμβάνω . καί μήν οὐδείς εἰμί ὁ ἔξω ὁ σῶμα εὑρίσκω χορδή νευρώδης , ὅς ὁράω ὁσημέραι κατά τε ὁ λύρα καί κιθάρα ὑπό ὁ τεχνίτης ἐντείνω μέν , ἐπειδάν χράω μέλλω ὁ ὄργανον , ἀνίημι δέ , ὅταν παύω κατατίθημι . ῥήγνυμι δέ ἐν ὁ ὁ περιέχω ἄμετρος κρᾶσις , κατά μέν ὁ ὑγρός καί νότιος διαβρέχω , κατά δέ ὁ ξηρός τε καί βόρειος ἰσχυρός ξηραίνω . διά οὗτος οὖν ἀνίημι αὐτός κατατίθημι , καί μάλα ὅταν εἰμί τις περιέχω , ὁποῖος λέγω · ῥήγνυμι γάρ ἑκάτερος τείνω . νοέω δή ἐγώ καί ὁ νεῦρον καί ὁ τένων ἐν ὁ ὁ ζῷον σῶμα ἤτοι διατείνω ὑπό περισσός ὑγρότης , ἤ ξηραίνω ὑπό ὁ ξηραίνω αἴτιος , εἰς τοσοῦτος ἄγω τάσις , ἐν ὅς ὁ ὑγιαίνω ὁ κατά ὁρμή γίγνομαι κίνησις · ἐννοέω δέ καί ὡς ἐνδέχομαι τις ὁ ἐν ὁ σῶμα μόριον ἤ διά φλεγμονή ἤ διά ἄλλος τις αἰτία ἰσχυρός πάσχω , ἑαυτοῦ συνεπισπάω ὁ συνεχής νεῦρον . νοέω γάρ οὗτος πᾶς ὁ διάθεσις , εὑρίσκω ἐπί ὅς γίγνομαι σπασμός . ὁ γάρ φλεγμονή ὁ νευρώδης μόριον , καί μάλα ὅταν ἐπί ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον ἤ καί πλησίον αὐτός γεννάω , τείνω ἐπισπάω ὁ συνεχής νεῦρον , καθά ἐκτός ὁ τεχνίτης ὁ χορδή · εἰ δέ ὑπό πλῆθος χυμός διαφράσσω ὁ νευρώδης σῶμα τείνω , παραπλήσιος ἐν ὅδε ὁ πάθημα γίγνομαι ὁ διά ὁ ὑγρότης ὁ περιέχω ἐντείνω σφοδρός χορδή . ἔμπαλιν δέ ἐπί ὁ κακοήθης καῦσος καί ὁ ἰσχυρός φρένιτις φαίνω γίγνομαι · ὡς γάρ ὁ πλησιάζω ἱμάς πῦρ ξηραίνω συσπάω καί τείνω , ὁ αὐτός τρόπος ὁ σπασμός γίγνομαι διά ὑπερβάλλω ξηρότης νόσημα , ἰσχυρός ξηραίνω ὁ νευρώδης γένος . ἐπί μέν οὖν ὁ καῦσος διά μόνος ὁ ξηρότης οὗτος συμβαίνω · ὁ δέ φρένιτις καί διά ὁ φλεγμονή ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον ἕπομαι ὁ σύμπτωμα . γιγνώσκω δέ ἤδη , ὡς πᾶς ὁμολογέω ὁ πάθος οὗτος ὁ μέν ἐμπροσθότονος εἰμί τε καί καλέω , ὁ δέ ὀπισθότονος , ὁ δέ τέτανος · ὅταν μέν εἰς ὁ πρόσω τείνω ὁ μόριον ὁ σῶμα , ἐμπροσθότονος · ὅταν δέ εἰς ὀπίσω , ὀπισθότονος · τέτανος δέ ἰσοσθενής ἐπί ἑκάτερος . ὁ μέν ἐπί ξηρότης σπασμός οὐ ἄν ἰάομαι , φθάνω γάρ ὁ οὕτως πάσχω ἀπόλλυμι , μηδέ ἐπινοέω πρός αὐτός ἴαμα συγχωρέω · ὅσος δέ διά πλῆθος ἤ φλεγμονή γίγνομαι σπασμός , οὗτος ἰάομαι , ὁ μέν πλῆθος κενόω , ὁ φλεγμονή δέ ὁ ἴδιος αὐτός βοήθημα ἐκθεραπεύω , ὅς μανθάνω ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα .