galenus.de-totius-morbi-temporibus-liber 2
Ἡ τοίνυν ἀρχὴ τῆς νόσου , καθ’ ὅσον εἰσβάλλει ποτὲ καταπιπτούσης τῆς ὑγιεινῆς καταστάσεως , ἐν ἁπάσαις αὐταῖς ἐστιν ἄνευ χρόνου παρατάσεως ἐπινοουμένη · σὺν τούτῳ μέντοι γε οὐ συγχωρεῖται παντὸς νοσήματος ὑπάρχειν οἷον γένεσιν , ὥσπερ ἐν τοῖς ζώοις ἐπινοοῦμεν . οὐ γὰρ ἐκ μορίων δή τινων ὥσπερ τὸ ζῶον ἐκ κεφαλῆς , καὶ θώρακος , καὶ κώλων , οὕτω καὶ τὰ νοσήματα σύγκειται . ἐκπίπτοντα γὰρ τοῦ κατὰ φύσιν , ἐν ἀκαρεῖ μέν τινι χρόνῳ τὴν γένεσιν ἔχει , τοὐντεῦθεν δὲ ἀναβαίνει μέχρι τῆς ἀκμῆς . ἔστω γὰρ εἰ τύχοι κατὰ δυσκρασίαν τὸ νόσημα , καθ’ ἣν ἡμῖν ἐπιδέδεικται καὶ ὁ πυρετὸς συνιστάμενος . ἀναγκαῖον οὖν ἐπειδὰν πρῶτον ἡ παρὰ φύσιν αὕτη γένηται θερμασία , πυρέττειν τε τὸν ἄνθρωπον , ἐπιτείνεσθαί τε μέχρι τῆς ἀκμῆς τὴν θερμασίαν . οὗ γὰρ οὐκ ἔστι μέρη , πῶς ἂν εἴη γένεσις ἐν χρόνῳ τοῦδε ; ταῦτ’ εἴρηταί μοι καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθέως , ἀπήντησά τε πρὸς αὐτὰ , τῶν μετὰ περιψύξεως εἰσβαλλόντων πυρετῶν ἀναμνήσας . ἀλλ’ ἐν μὲν ταῖς περιόδοις αὐτάρκης ἡ ἀπάντησις · εἷς γὰρ τῶν ἐν μέρει καιρῶν καὶ τῇ τάξει πρῶτος ὁ τῆς περιψύξεως τῆς συμπάσης νόσου · γελοιότατον δ’ ἂν εἴη τὸν τοῦ πρώτου παροξυσμοῦ πρῶτον καιρὸν ἀρχὴν ἡγεῖσθαι τοῦ νοσήματος ὅλου . τὸ γάρ τοι χρήσιμον ὁ καιρὸς οὗτος , ὃν ὀνομάζουσιν ἀρχὴν νοσήματος , εἰς τὰ βοηθήματα κέκτηται , καὶ πρὸς τοῦτον ἀποβλέπων εἶπεν · ἀρχομένων τῶν νούσων , ἤν τι δοκέῃ κινέειν , κίνει , ἀκμαζουσῶν δὲ , ἡσυχίαν ἔχειν βέλτιόν ἐστιν . ὡσαύτως δὲ κᾀκεῖνο λέλεκται αὐτῷ · περὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰ τέλεα πάντα ἀσθενέστερα . καὶ μέντοι καὶ τὸ περὶ φαρμακείας εἰρημένον , ὡς πέπονα χρὴ φαρμακεύειν καὶ κινέειν , μὴ ὠμὰ , μηδὲ ἐν ἀρχῇσιν , ἢν μὴ ὀργᾷ . καὶ πρὸς τούτοις γε ἔτι τὸ , ἐν τοῖσιν ὀξέσι πάθεσιν ὀλιγάκις καὶ ἐν ἀρχῇσι τῇσι φαρμακείῃσι χρέεσθαι · πολλά τε πρὸς τούτοις ἕτερα , τὰ μὲν Ἱπποκράτει , τὰ δὲ τοῖς ἄλλοις ἰατροῖς ἅπασι τοῖς παλαιοῖς εἰρημένα , τὴν ἀρχὴν ἡμᾶς οὐκ ἐπιτρέπει νοεῖν τοῦ πρώτου παροξυσμοῦ τὴν εἰσβολὴν , ἀλλ’ ἐπὶ μακροτέρου , ὡς καὶ φλεβοτομῆσαι δύνασθαι , καὶ κλυστηρίῳ χρήσασθαι , ποτὲ δὲ εἰ κατεπείγει , καὶ καθῆραι , πρὸς τῷ καὶ γελοῖον εἶναι τῶν ἐντὸς τῆς ἑβδόμης ἡμέρας λυομένων νοσημάτων καὶ τῶν εἰς ἐνιαυτὸν παραμενόντων , ὥσπερ καὶ ὁ τεταρταῖος ἔστιν ὅτε , τὴν ἴσην ἀρχὴν τίθεσθαι . πολλὰ μὲν οὖν εἴρηταί μοι περὶ τῆσδε τῆς ἀρχῆς καὶ κατὰ τὸ περὶ κρίσεων πρῶτον , ἐπιδεικνύντι τὸν πρῶτον τοῦτον καιρὸν ὡς ἄν τις γνωρίσειεν . ἦν δ’ αὐτοῦ κεφάλαιον ἡ ἀπεψία τῆς νόσου . βέλτιον δὲ κᾀνταῦθα πρὸς ἐκείνοις εἰπεῖν , ὅσα τῇ παρούσῃ διεξόδῳ χρήσιμα .
Lemmas: ὁ τοίνυν ἀρχή ὁ νόσος , κατά ὅσος εἰσβάλλω ποτέ καταπίπτω ὁ ὑγιεινός κατάστασις , ἐν ἅπας αὐτός εἰμί ἄνευ χρόνος παράτασις ἐπινοέω · σύν οὗτος μέντοι γε οὐ συγχωρέω πᾶς νόσημα ὑπάρχω οἷος γένεσις , ὥσπερ ἐν ὁ ζῷον ἐπινοέω . οὐ γάρ ἐκ μόριον δή τις ὥσπερ ὁ ζῷον ἐκ κεφαλή , καί θώραξ , καί κῶλον , οὕτως καί ὁ νόσημα σύγκειμαι . ἐκπίπτω γάρ ὁ κατά φύσις , ἐν ἀκαρής μέν τις χρόνος ὁ γένεσις ἔχω , ἐντεῦθεν δέ ἀναβαίνω μέχρι ὁ ἀκμή . εἰμί γάρ εἰ τυγχάνω κατά δυσκρασία ὁ νόσημα , κατά ὅς ἐγώ ἐπιδείκνυμι καί ὁ πυρετός συνίστημι . ἀναγκαῖος οὖν ἐπειδάν πρῶτος ὁ παρά φύσις οὗτος γίγνομαι θερμασία , πυρέσσω τε ὁ ἄνθρωπος , ἐπιτείνω τε μέχρι ὁ ἀκμή ὁ θερμασία . ὅς γάρ οὐ εἰμί μέρος , πῶς ἄν εἰμί γένεσις ἐν χρόνος ὅδε ; οὗτος λέγω ἐγώ καί κατά ἀρχή εὐθύς , ἀπαντάω τε πρός αὐτός , ὁ μετά περίψυξις εἰσβάλλω πυρετός ἀναμιμνῄσκω . ἀλλά ἐν μέν ὁ περίοδος αὐτάρκης ὁ ἀπάντησις · εἷς γάρ ὁ ἐν μέρος καιρός καί ὁ τάξις πρῶτος ὁ ὁ περίψυξις ὁ σύμπας νόσος · γέλοιος δέ ἄν εἰμί ὁ ὁ πρῶτος παροξυσμός πρῶτος καιρός ἀρχή ἡγέομαι ὁ νόσημα ὅλος . ὁ γάρ τοι χρήσιμος ὁ καιρός οὗτος , ὅς ὀνομάζω ἀρχή νόσημα , εἰς ὁ βοήθημα κτάομαι , καί πρός οὗτος ἀποβλέπω λέγω · ἄρχω ὁ νόσος , ἐάν τις δοκέω κινέω , κινέω , ἀκμάζω δέ , ἡσυχία ἔχω ἀγαθός εἰμί . ὡσαύτως δέ ἐͅκεῖνο λέγω αὐτός · περί ὁ ἀρχή καί ὁ τέλειος πᾶς ἀσθενής . καί μέντοι καί ὁ περί φαρμακεία λέγω , ὡς πέπων χρή φαρμακεύω καί κινέω , μή ὠμός , μηδέ ἐν ἀρχή , ἐάν μή ὀργάω . καί πρός οὗτος γε ἔτι ὁ , ἐν ὁ ὀξύς πάθος ὀλιγάκις καί ἐν ἀρχή ὁ φαρμακεία χράω · πολύς τε πρός οὗτος ἕτερος , ὁ μέν Ἱπποκράτης , ὁ δέ ὁ ἄλλος ἰατρός ἅπας ὁ παλαιός λέγω , ὁ ἀρχή ἐγώ οὐ ἐπιτρέπω νοέω ὁ πρῶτος παροξυσμός ὁ εἰσβολή , ἀλλά ἐπί μακρός , ὡς καί φλεβοτομέω δύναμαι , καί κλυστήριον χράω , ποτέ δέ εἰ κατεπείγω , καί καθαίρω , πρός ὁ καί γέλοιος εἰμί ὁ ἐντός ὁ ἕβδομος ἡμέρα λύω νόσημα καί ὁ εἰς ἐνιαυτός παραμένω , ὥσπερ καί ὁ τεταρταῖος εἰμί ὅτε , ὁ ἴσος ἀρχή τίθημι . πολύς μέν οὖν λέγω ἐγώ περί ὅδε ὁ ἀρχή καί κατά ὁ περί κρίσις πρῶτος , ἐπιδείκνυμι ὁ πρῶτος οὗτος καιρός ὡς ἄν τις γνωρίζω . εἰμί δέ αὐτός κεφάλαιος ὁ ἀπεψία ὁ νόσος . ἀγαθός δέ ᾀνταῦθη πρός ἐκεῖνος λέγω , ὅσος ὁ πάρειμι διέξοδος χρήσιμος .