galenus.de-theriaca-ad-pisonem 14
[ Θηριακῆς σκευασία , ἀποθήκη , ἡλικία , κρίσις , δόσις . ] Καὶ λοιπὸν τῶν ἄλλων ὅσα καὶ κόπτεσθαι καὶ σήθεσθαι χρὴ , κοσκινέειν κοσκίνῳ , ὡς ἔνι μάλιστα λεπτοτρήτῳ γενομένῳ . πάνυ γὰρ τὸ λεῖον πρὸς τὴν ὠφέλειαν εἶναί μοι δοκεῖ χρήσιμον , διὰ τὸ μᾶλλον εὐπρόσθετον εἶναι τοῖς σώμασιν . ὅσα δὲ διαβρέχειν τε καὶ λειοῦν χρὴ , καὶ ταῦτα λείου καὶ τῷ οἴνῳ βρέχε . ἔστω δὲ ὁ οἶνος κάλλιστος , οἷος ὁ Φαλερῖνος γλυκὺς , ὁ μὴ Φαυστιανὸς , ἀλλ᾿ ὁ δριμύς τε καὶ πᾶσι καλούμενος ἄκτος . εἶθ᾿ οὕτως πάντα λειώσας πρόσβαλε τὸ αὔταρκες μέλι · ἔστω δὲ τὸ αὔταρκες , ὥσπερ αἱ γραφαὶ ἔχουσι , λίτραι δέκα ἀφηψημέναι μετρίως , ὥστε ἐν τῇ ἑψήσει πᾶν αὐτοῦ τὸ κηρῶδες καὶ πνευματῶδες χωρισθῆναι . ἔστω δὲ καὶ τὸ μέλι τὸ καλούμενον Ὑμήττιον . τὸν γὰρ θύμον τὸν ἐν τούτῳ τῷ ὄρει τῷ καλουμένῳ Ὑμηττῷ γινόμενον νέμονται αἱ μέλισσαι , καὶ οὕτω κάλλιστον ποιοῦσι τὸ μέλι . πειρῶ δὲ καὶ τὴν ῥητίνην καὶ χαλβάνην προαποτήξας ἰδίᾳ , οὕτω πρὸς τὴν θυείαν ἐπιβάλλειν τῷ φαρμάκῳ , καὶ λοιπὸν ἑνώσας τὰ πάντα καὶ λειώσας ἐπιμελῶς , πάλιν παραπτόμενος τοῦ ὀποβαλσάμου συμμέτρως , οὕτως ἀποτίθεσο τὴν ἀντίδοτον εἰς ὑάλινα ἢ ἀργυρᾶ σκεύη , μὴ πάνυ πληρῶν αὐτὰ , ἀλλὰ καταλιπών τινα τόπον εἰς διαπνοὴν τῷ φαρμάκῳ , καὶ συνεχῶς γε ἀποπωμάτιζε αὐτὰ , ἵνα μᾶλλον διαπνέηται , καὶ ταχυτέρα σοι αὐτῆς ἡ χρῆσις γενήσεται . χρόνου γὰρ εἰς πέψιν οὐκ ὀλίγου χρείαν ἔχεν , ἵνα πρὸς τὴν χρῆσιν ἡ ἀντίδοτος πεφθῇ καλῶς . πέσσεται δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον τῷ μὲν ιβ΄ . ἐτῶν χρόνῳ . οἱ δὲ ἀκμαιοτέρᾳ τε αὐτῇ καὶ ἰσχυροτέρᾳ χρῆσθαι θέλοντες , καὶ ἐτῶν που πέντε καὶ ἑπτὰ τὸν χρόνον ἐχούσῃ , οὕτως ἐχρήσαντο , καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν θηριοδήκτων τε καὶ λυσσοδήκτων καὶ τῶν φαρμάκων τῶν δηλητηρίων . ἰσχυρὰν γὰρ οὗτοι τὴν ἀπὸ τῶν τοιούτων βλάβην ἔχοντες , δυνατωτέρας καὶ τῆς ἀπὸ τοῦ φαρμάκου βοηθείας χρείαν ἔχουσιν . ἔστι δὲ δυνατὸν τὸ φάρμακον ἕως ἐτῶν τριάκοντα . ὡς ἐπί γε τῶν ἄλλων παθῶν , ὅπου μὴ τηλικαύτη ἐστὶν ἡ τοῦ βλάπτειν αἰτία , αὐτάρκης εἶναι δοκεῖ καὶ ἐτῶν ἑξήκοντα χρόνος εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ φαρμάκου . πάνυ γὰρ τὸ πέρας τοῦ τοσούτου διαστήματος ἐξίτηλόν τε καὶ ἄτονον πρὸς τὸ βοηθῆσαι ποιεῖ τὸ φάρμακον . πολλοὶ γοῦν τινές αὐτῆς τὴν δύναμιν κρῖναι θέλοντες πρῶτον διδόντες τὶ τῶν καθαρτικῶν φαρμάκων , εἶτα ἐπιδιδόντες τὶ τῆς ἀντιδότου πιεῖν , οὕτως αὐτῆς ποιοῦνται τὴν κρίσιν . εἰ μὲν γὰρ εὔτονος καὶ ἀκμαία εἴη οὐδ᾿ ὅλως ἀφίησι τὴν κάθαρσιν γενέσθαι , ἐκνικῶσα τῷ ἑαυτῆς δυνατῷ τοῦ καθαρτικοῦ φαρμάκου τὴν ἰσχύν . εἰ δὲ οὕτως καθαρθείη , ὡς μηδὲ τὴν ἀντίδοτον ﻿ λαβὼν , κατάδηλος γίγνεται ὅτι ἄτονός τε καὶ ἐξίτηλός ἐστιν ἡ ἰσχὺς , ὡς μηδὲ κρατῆσαι τῆς τοῦ φαρμάκου δυνάμεως . ἔστι δὲ αὐτῆς τὸ μέτρον τῆς πόσεως οὐκ ἐπὶ πάντων τὸ αὐτὸ , ὥσπερ οὐδὲ τὸ ὑγρὸν , ᾧ διαλύοντες αὐτὴν δίδομεν . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν προειρημένων Ποντικοῦ καρύου τὸ μέγεθος ἀνιέντες μετ᾿ οἴνου κυάθων τριῶν οὕτως αὐτὴν διδόναι πίνειν τοῖς λαμβάνουσιν εἰώθαμεν . ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων παθῶν καὶ τῷ μέτρῳ καὶ τῷ ὑγρῷ διαφόρως χρώμεθα . πρὸς γὰρ τὴν τῶν παθῶν διαφορὰν ἁρμοζόμενοι καὶ τὴν ποσότητα τοῦ φαρμάκου μετροῦμεν καὶ τὸ κατάλληλον ὑγρὸν τῆς μίξεως κρίνομεν . οὐ γὰρ μόνον πρὸς τὰ τῶν θηρίων δήγματα καὶ τὰ δηλητήρια φάρμακα βοηθεῖν ἡ ἀντίδοτος πέφυκεν , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ μέγιστα τῶν ἄλλων παθῶν ἀλεξητήριον φάρμακον ἐκ τῆς ἐν πείρᾳ χρήσεως ὑφ᾿ ὑμῶν οὖσα εὑρέθη .
Lemmas: [ θηριακός σκευασία , ἀποθήκη , ἡλικία , κρίσις , δόσις . ] καί λοιπός ὁ ἄλλος ὅσος καί κόπτω καί σήθω χρή , κοσκινέω κόσκινον , ὡς ἔνειμι μάλα λεπτότρητος γίγνομαι . πάνυ γάρ ὁ λεῖος πρός ὁ ὠφέλεια εἰμί ἐγώ δοκέω χρήσιμος , διά ὁ μάλα εὐπρόσθετος εἰμί ὁ σῶμα . ὅσος δέ διαβρέχω τε καί λειόω χρή , καί οὗτος λειόω καί ὁ οἶνος βρέχω . εἰμί δέ ὁ οἶνος καλός , οἷος ὁ Φαλερῖνος γλυκύς , ὁ μή Φαυστιανός , ἀλλά ὁ δριμύς τε καί πᾶς καλέω ἄκτος . εἶτα οὕτως πᾶς λειόω προσβάλλω ὁ αὐτάρκης μέλι · εἰμί δέ ὁ αὐτάρκης , ὥσπερ ὁ γραφή ἔχω , λίτρα δέκα ἀφεψάω μέτριος , ὥστε ἐν ὁ ἕψησις πᾶς αὐτός ὁ κηρώδης καί πνευματώδης χωρίζω . εἰμί δέ καί ὁ μέλι ὁ καλέω Ὑμήττιος . ὁ γάρ θύμος ὁ ἐν οὗτος ὁ ὄρος ὁ καλέω Ὑμηττός γίγνομαι νέμω ὁ μέλισσα , καί οὕτως καλός ποιέω ὁ μέλι . πειράω δέ καί ὁ ῥητίνη καί χαλβάνη προαποτήκω ἴδιος , οὕτως πρός ὁ θυεία ἐπιβάλλω ὁ φάρμακον , καί λοιπός ἑνόω ὁ πᾶς καί λειόω ἐπιμελής , πάλιν παράπτω ὁ ὀποβάλσαμον σύμμετρος , οὕτως ἀποτίθημι ὁ ἀντίδοτος εἰς ὑάλινος ἤ ἀργύρεος σκεῦος , μή πάνυ πληρόω αὐτός , ἀλλά καταλείπω τις τόπος εἰς διαπνοή ὁ φάρμακον , καί συνεχής γε ἀποπωματίζω αὐτός , ἵνα μάλα διαπνέω , καί ταχύς σύ αὐτός ὁ χρῆσις γίγνομαι . χρόνος γάρ εἰς πέψις οὐ ὀλίγος χρεία ἔχω , ἵνα πρός ὁ χρῆσις ὁ ἀντίδοτος πέσσω καλός . πέσσω δέ ὡς ἐπί ὁ πολύς ὁ μέν ιβʹ . ἔτος χρόνος . ὁ δέ ἀκμαῖος τε αὐτός καί ἰσχυρός χράω ἐθέλω , καί ἔτος που πέντε καί ἑπτά ὁ χρόνος ἔχω , οὕτως χράω , καί μάλα ἐπί ὁ θηριόδηκτος τε καί λυσσόδηκτος καί ὁ φάρμακον ὁ δηλητήριος . ἰσχυρός γάρ οὗτος ὁ ἀπό ὁ τοιοῦτος βλάβη ἔχω , δυνατός καί ὁ ἀπό ὁ φάρμακον βοήθεια χρεία ἔχω . εἰμί δέ δυνατός ὁ φάρμακον ἕως ἔτος τριάκοντα . ὡς ἐπί γε ὁ ἄλλος πάθος , ὅπου μή τηλίκαυτος εἰμί ὁ ὁ βλάπτω αἰτία , αὐτάρκης εἰμί δοκέω καί ἔτος ἑξήκοντα χρόνος εἰς ὁ χρῆσις ὁ φάρμακον . πάνυ γάρ ὁ πέρας ὁ τοσοῦτος διάστημα ἐξίτηλος τε καί ἄτονος πρός ὁ βοηθέω ποιέω ὁ φάρμακον . πολύς γοῦν τις αὐτός ὁ δύναμις κρίνω ἐθέλω πρῶτος δίδωμι τίς ὁ καθαρτικός φάρμακον , εἶτα ἐπιδίδωμι τίς ὁ ἀντίδοτος πίνω , οὕτως αὐτός ποιέω ὁ κρίσις . εἰ μέν γάρ εὔτονος καί ἀκμαῖος εἰμί οὐδέ ὅλος ἀφίημι ὁ κάθαρσις γίγνομαι , ἐκνικάω ὁ ἑαυτοῦ δυνατός ὁ καθαρτικός φάρμακον ὁ ἰσχύς . εἰ δέ οὕτως καθαίρω , ὡς μηδέ ὁ ἀντίδοτος ﻿ λαμβάνω , κατάδηλος γίγνομαι ὅτι ἄτονος τε καί ἐξίτηλος εἰμί ὁ ἰσχύς , ὡς μηδέ κρατέω ὁ ὁ φάρμακον δύναμις . εἰμί δέ αὐτός ὁ μέτρον ὁ πόσις οὐ ἐπί πᾶς ὁ αὐτός , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὑγρός , ὅς διαλύω αὐτός δίδωμι . ἐπί μέν γάρ ὁ προλέγω Ποντικός κάρυον ὁ μέγεθος ἀνίημι μετά οἶνος κύαθος τρεῖς οὕτως αὐτός δίδωμι πίνω ὁ λαμβάνω εἴωθα . ἐπί δέ ὁ ἄλλος πάθος καί ὁ μέτρον καί ὁ ὑγρός διάφορος χράω . πρός γάρ ὁ ὁ πάθος διαφορά ἁρμόζω καί ὁ ποσότης ὁ φάρμακον μετρέω καί ὁ κατάλληλος ὑγρός ὁ μίξις κρίνω . οὐ γάρ μόνος πρός ὁ ὁ θηρίον δῆγμα καί ὁ δηλητήριος φάρμακον βοηθέω ὁ ἀντίδοτος φύω , ἀλλά καί πρός ὁ μέγας ὁ ἄλλος πάθος ἀλεξητήριος φάρμακον ἐκ ὁ ἐν πεῖρα χρῆσις ὑπό σύ εἰμί εὑρίσκω .