galenus.de-theriaca-ad-pisonem 19
[ Περὶ ἁλῶν θηριακῶν κατασκευῆς . ] Γίνεται δ᾿ αὐτῶν ἡ σκευασία τοῦτον τὸν τρόπον . πειράσομαι γάρ σοι πάλιν καὶ τούτους σκευάζειν τῇ ὑπογραφῇ τοῦ λύγου χρώμενος . λαβόντα γὰρ χρὴ ἐχίδνας ταῖς προειρημέναις ὁμοίας καὶ τῷ αὐτῷ χρόνῳ τεθηραμένας , ἔστωσαν δὲ τὸν ἀριθμὸν δ΄ . καὶ μὴ πλεῖον δύο ἡμερῶν μετὰ τὴν θήραν ἐχούσας , ἀλλ᾿ εἰ δυνατὸν , αὐτῆς τῆς ἡμέρας ἧς εἰσιν εἰλημέναι . εἶτα τῶν ἁλῶν καλὸν μέν εἰ τῶν ἀμμιωνιακῶν , εἰ δὲ μή γε , τῶν κοινῶν καὶ τῇ χρόᾳ λευκῶν καὶ ἐξῃθριασμένων ἠρέμα μόδιον Ἰταλικὸν , εἶτα καὶ σὺν αὐτοῖς κόψας ἁδρομερῶς γεντιανῆς Κρητικῆς λίτραν α΄ ( S " ) . ἀριστολοχίας στρογγύλης λίτραν α΄ ( S " ) . κενταυρίου λεπτοῦ κόμης λίτρας β΄ . καρδαμώμου Ἀρμενιακοῦ , πρασίου , ἀνὰ γο . στ΄ . σκορδίου ὀρεινοῦ , σελίνου , χαμαίδρυος Κρητικῆς λίτραν α΄ . πηγάνου ἡμέρου σπέρματος λίτραν α΄ . μέλιτι Ἀττικῷ ἑνώσας αὐτὰ , καὶ ἥμισυ λίτραν μέρος αὐτῶν εἰς χύτραν ἐξ ὀστράκου γενομένην καινὴν βαλὼν , εἶτα δ΄ . ἐχίδνας ζώσας προεπιβαλὼν , σὺν αὐταῖς καὶ σκίλλας ἁπαλὰς καὶ πάνυ νεαρὰς ε΄ . εἰς λεπτὰ κατατεμὼν , οὕτως ἐπίβαλε τὸ λοιπὸν ἥμισυ τῶν ἄλλων μέρος , καὶ πωματίσας καὶ πηλώσας ἐπιμελῶς τρῆσον τέσσαρσί που τρήμασιν αὐτῆς τὸ σῶμα ἵνα δι᾿ αὐτῶν ὁ ἀτμὸς διασημήνῃ σοι τὸ μέτρον τῆς ὀπτήσεως . τὸ μὲν γὰρ πρῶτον φανήσεται καπνὸς ἐξιὼν , πολὺς , ζοφώδης καὶ τεθολωμένος πάνυ , σημαίνων ὅτι τὸ πῦρ ἤδη ἅπτεται τῶν θηρίων , ὅτε σε καὶ προσέχειν ἀκριβῶς παραινῶ , μήποτε ἀναπνεύσῃς τούτου καπνοῦ , κεκακωμένου τοῦ ἀέρος ὑπὸ τῆς ἀναθυμιάσεως τῶν ἐχιδνῶν . εἶθ᾿ ὅταν παύσηται ὁ ἀτμὸς , ἀναβαλλομένην δέ τινα φλόγα λεπτὴν διὰ τῶν τρημάτων βλέπῃς , τότε νόμιζε ὡς ἄριστα αὐτὰ ἡψῆσθαι καὶ οὕτω βάσταζε ἀπὸ τοῦ πυρὸς τὴν χύτραν , ψύξας ὅλην ἡμέραν τε καὶ νύκτα , εἶτα ἀνοίξας καὶ ἀνελόμενος τοὺς ἄνθρακας , ἐπιμελῶς κόπτε καὶ σῆθε μετὰ τούτων τῶν μιγμάτων , πηγάνου ἀγρίου σπέρματος γο . θ΄ . ὑσσώπου Κρητικοῦ γο . θ΄ . μαράθρου σπέρματος ἀγρίου γο . στ΄ . νάρδου Κελτικῆς , στάχυος Σκυθικοῦ , ἀνὰ γο . στ΄ . πετροσελίνου Μακεδονικοῦ γο . δ΄ . ἀμώμου βότρυος γο . γ΄ . ὀριγάνου Ἡρακλεωτικοῦ κορύμβων γο . θ΄ . ὁρμίνου σπέρματος πεφρυγμένου γο . γ΄ . θύμου κορύμβων Ἀττικοῦ γο . θ΄ . μαλαβάθρου φύλλων Ἰνδικοῦ γο . δ΄ . ἀρκευθίδων Λακωνικῶν σαρκὸς λίτρας β΄ . κορίου σπέρματος ἡμέρου γο . στ΄ . πεπέρεως λευκοῦ λίτρας β΄ . πεπέρεως μέλανος λίτρας β΄ . σιλφίου ῥίζης γο . ι΄ . ζιγγιβέρεως ἀτρήτου λίτρας β΄ . σατυρίου σπέρματος , ἢ ῥίζης οὐγγίας στ΄ . γλήχωνος ὀρεινοῦ γο . στ΄ . σεσέλεως Μασσαλεωτικοῦ πυῤῥοειδοῦς γο . στ΄ . τορδύλου ὀρεινοῦ σπέρματος γο . στ΄ . ἡδυόσμου γο . στ΄ . κασσίας τῆς καλλίστης γο . β΄ . κινναμώμου γο . α΄ . πυρῶ δ᾿ αὐτὰ κόψας , καὶ σήσας , πάλιν ἐπικόπτειν καὶ διακοσκινεύειν πολλάκις , ἴνα ἀκριβῶς λεῖα γένωνται , καὶ οὕτως ἐν ὑελίνοις σκεύεσιν ἀποτιθέμενος χρῆσθαι μὴ εὐθέως , ἀλλὰ μεθ᾿ ἡμέρας που δέκα . ἐσκεύασα δ᾿ αὐτοὺς ἐγὼ , μὴ καύσας τὰ θηρία , ἀλλὰ τοὺς ἐξ αὐτῶν ἀρτίσκους΄ , ὥσπερ ἐπὶ τῆς θηριακῆς ὑπέδειξα σκευάζεσθαι , ἀναμίξας τοῖς μετὰ τῶν θηρίων καιομένοις καὶ αὐτοὺς , ἵνα ἥν περ ἔχῃ πικρότητα ἐν αὐτοῖς , ἐν τῇ καύσει ταύτην ἀποβάλῃ , τοσοῦτον μέτρον τῶν ἀρτίσκων προσβάλλων , ὅσον περ ἐτεκμηράμην ἔχειν τὸν ἀριθμὸν τῶν τεσσάρων ἐχιδνῶν , καὶ ἀπέβησαν ὡς ἀληθῶς ἄριστοι , οὔτε τὸ ἐκ τῆς καύσεως σποδῶδες ἐν τῇ γεύσει ἔχοντες οὔτε μέλανες ὄντες τὴν χροιὰν , ἀλλὰ καὶ τὴν ποιότητα ἐν τῇ χρήσει ἥδιστοι γενόμενοι , καὶ τὴν δύναμιν πρὸς ἅπερ εἷπον αὐτοὺς ἰδίως ποιεῖν , ἐνεργεστέραν ἔχοντες . οὗτός ἐστιν ὁ περὶ τῆς θηριακῆς καὶ τῶν θηριακῶν ἁλῶν λόγος , φιλοπόνως , ὡς οἶμαι , ἐξετασθεὶς ὑπ᾿ ἐμοῦ μάλιστα , ἐπεὶ καὶ σὺ περὶ πάντας τοὺς λόγους φιλοτίμως ἔχεις . μέμνημαι γάρ σε , ὁπότε τοῖς λόγοις ἐνδόξως ἔτι δημοσιεύων ἐσχόλαζες , ἢ τι λέγων πρόβλημα , κρῖναι τοὺς λέγοντας διαλιπεῖν ποτε , πολλὰς ἀφορμὰς εὑρίσκειν σε φιλοτιμούντων εἰς τόδε . διαλεγομένων . ἔλεγες γὰρ ὅτι καὶ οἱ θεοὶ μὴ χρῶντες οὐ λαλοῦσιν . ἐνίοτε δὲ καὶ τὰ χρηστήρια σιωπᾷ , ποτὲ καὶ ἡ θάλασσα τοῖς χειμῶσι τὸ πλεῖσθαι οὐκ ἔχει . τὰ δὲ ῥεῖθρα τῶν ποταμῶν παύεται ῥέοντα καὶ μετὰ χρόνον ἐπιῤῥεῖν πάλιν ἄρχεται καὶ ἡ γῆ τοὺς καρποὺς οὐκ ἀναφύει πάντοτε . μιμησάμενος οὖν σε κᾀγὼ οὐδὲν τῶν περὶ τῆς θηριακῆς ζητουμένων παρέλιπον , ἅμα καὶ σοι προτρεψάμενος ἡδέως χρῆσθαι τῷ φαρμάκῳ , ἐπεὶ καὶ πολυετῆ τῆς ζωῆς τὸν χρόνον ἡ χρῆσις αὐτοῦ παρέχεσθαι τετήρηται , ὄν πέρ εἰκότως ἐγὼ τῶν παρὰ θεῶν γενέσθαι σοι εὔχομαι .
Lemmas: [ περί ἅλς θηριακός κατασκευή . ] γίγνομαι δέ αὐτός ὁ σκευασία οὗτος ὁ τρόπος . πειράω γάρ σύ πάλιν καί οὗτος σκευάζω ὁ ὑπογραφεύς ὁ λύγος χράω . λαμβάνω γάρ χρή ἔχιδνα ὁ προλέγω ὅμοιος καί ὁ αὐτός χρόνος θηράω , εἰμί δέ ὁ ἀριθμός δʹ . καί μή πολύς δύο ἡμέρα μετά ὁ θήρα ἔχω , ἀλλά εἰ δυνατός , αὐτός ὁ ἡμέρα ὅς εἰμί εἴλω . εἶτα ὁ ἅλς καλός μέν εἰ ὁ ἀμμιωνιακός , εἰ δέ μή γε , ὁ κοινός καί ὁ χροιά λευκός καί ἐξαιθριάζω ἠρέμα μόδιος Ἰταλικός , εἶτα καί σύν αὐτός κόπτω ἁδρομερής γεντιανή Κρητικός λίτρα αʹ ( S " ) . ἀριστολόχεια στρογγύλος λίτρα αʹ ( S " ) . κενταύριον λεπτός κόμη λίτρα βʹ . καρδάμωμον Ἀρμενιακός , πράσιον , ἀνά γ . στʹ . σκόρδιον ὀρεινός , σέλινον , χαμαίδρυς Κρητικός λίτρα αʹ . πήγανον ἥμερος σπέρμα λίτρα αʹ . μέλι Ἀττικός ἑνόω αὐτός , καί ἥμισυς λίτρα μέρος αὐτός εἰς χύτρα ἐκ ὄστρακον γίγνομαι καινός βάλλω , εἶτα δέ . ἔχιδνα ζάω προεπιβάλλω , σύν αὐτός καί σκίλλα ἁπαλός καί πάνυ νεαρός πέντε . εἰς λεπτός κατατέμνω , οὕτως ἐπιβάλλω ὁ λοιπός ἥμισυς ὁ ἄλλος μέρος , καί πωματίζω καί πηλόω ἐπιμελής τετραίνω τέσσαρες που τρῆμα αὐτός ὁ σῶμα ἵνα διά αὐτός ὁ ἀτμός διασημαίνω σύ ὁ μέτρον ὁ ὄπτησις . ὁ μέν γάρ πρῶτος φαίνω καπνός ἐξέρχομαι , πολύς , ζοφώδης καί θολόω πάνυ , σημαίνω ὅτι ὁ πῦρ ἤδη ἅπτω ὁ θηρίον , ὅτε σύ καί προσέχω ἀκριβής παραινέω , μήποτε ἀναπνέω οὗτος καπνός , κακόω ὁ ἀήρ ὑπό ὁ ἀναθυμίασις ὁ ἔχιδνα . εἶτα ὅταν παύω ὁ ἀτμός , ἀναβάλλω δέ τις φλόξ λεπτός διά ὁ τρῆμα βλέπω , τότε νομίζω ὡς ἀγαθός αὐτός ἑψέω καί οὕτως βαστάζω ἀπό ὁ πῦρ ὁ χύτρα , ψύχω ὅλος ἡμέρα τε καί νύξ , εἶτα ἀνοίγνυμι καί ἀναιρέω ὁ ἄνθραξ , ἐπιμελής κόπτω καί σήθω μετά οὗτος ὁ μίγμα , πήγανον ἄγριος σπέρμα γο̅ . θʹ . ὕσσωπος Κρητικός γ . θʹ . μάραθρον σπέρμα ἄγριος γ . στʹ . νάρδος Κελτικός , στάχυς Σκυθικός , ἀνά γ . στʹ . πετροσέλινον Μακεδονικός γο̅ . δʹ . ἄμωμος βότρυς γ . γʹ . ὀρίγανον Ἡρακλεωτικός κόρυμβος γ . θʹ . ὅρμινον σπέρμα φρύγω γο̅ . γʹ . θύμον κόρυμβος Ἀττικός γ . θʹ . μαλάβαθρον φύλλον Ἰνδικός γο̅ . δʹ . ἀρκευθίς Λακωνικός σάρξ λίτρα βʹ . κόριον σπέρμα ἥμερος γο̅ . στʹ . πέπερι λευκός λίτρα βʹ . πέπερι μέλας λίτρα βʹ . σίλφιον ῥίζα γ . ιʹ . ζιγγίβερις ἄτρητος λίτρα βʹ . σατύριον σπέρμα , ἤ ῥίζα οὐγγία στʹ . βλήχων ὀρεινός γ . στʹ . σέσελις Μασσαλεωτικός πυρροειδής γο̅ . στʹ . τόρδυλον ὀρεινός σπέρμα γ . στʹ . ἡδύοσμος γ . στʹ . κασσία ὁ καλός γ . βʹ . κιννάμωμον γ . αʹ . πυρόω δέ αὐτός κόπτω , καί σέω , πάλιν ἐπικόπτω καί διακοσκινεύω πολλάκις , ἵνα ἀκριβής λεῖος γίγνομαι , καί οὕτως ἐν ὑάλινος σκεῦος ἀποτίθημι χράω μή εὐθύς , ἀλλά μετά ἡμέρα που δέκα . σκευάζω δέ αὐτός ἐγώ , μή καίω ὁ θηρίον , ἀλλά ὁ ἐκ αὐτός ἀρτίσκος , ὥσπερ ἐπί ὁ θηριακός ὑποδείκνυμι σκευάζω , ἀναμίσγω ὁ μετά ὁ θηρίον καίω καί αὐτός , ἵνα ὅς περ ἔχω πικρότης ἐν αὐτός , ἐν ὁ καῦσις οὗτος ἀποβάλλω , τοσοῦτος μέτρον ὁ ἀρτίσκος προσβάλλω , ὅσος περ τεκμαίρομαι ἔχω ὁ ἀριθμός ὁ τέσσαρες ἔχιδνα , καί ἀποβαίνω ὡς ἀληθής ἀγαθός , οὔτε ὁ ἐκ ὁ καῦσις σποδώδης ἐν ὁ γεῦσις ἔχω οὔτε μέλας εἰμί ὁ χροιά , ἀλλά καί ὁ ποιότης ἐν ὁ χρῆσις ἡδύς γίγνομαι , καί ὁ δύναμις πρός ὅς λέγω αὐτός ἴδιος ποιέω , ἐνεργός ἔχω . οὗτος εἰμί ὁ περί ὁ θηριακός καί ὁ θηριακός ἅλς λόγος , φιλόπονος , ὡς οἴομαι , ἐξετάζω ὑπό ἐγώ μάλα , ἐπεί καί σύ περί πᾶς ὁ λόγος φιλότιμος ἔχω . μιμνῄσκω γάρ σύ , ὁπότε ὁ λόγος ἔνδοξος ἔτι δημοσιεύω σχολάζω , ἤ τις λέγω πρόβλημα , κρίνω ὁ λέγω διαλείπω ποτέ , πολύς ἀφορμή εὑρίσκω σύ φιλοτιμέω εἰς ὅδε . διαλέγω . λέγω γάρ ὅτι καί ὁ θεός μή χράω οὐ λαλέω . ἐνίοτε δέ καί ὁ χρηστήριον σιωπάω , ποτέ καί ὁ θάλασσα ὁ χειμών ὁ πλέω οὐ ἔχω . ὁ δέ ῥεῖθρον ὁ ποταμός παύω ῥέω καί μετά χρόνος ἐπιρρέω πάλιν ἄρχω καί ὁ γῆ ὁ καρπός οὐ ἀναφύω πάντοτε . μιμέομαι οὖν σύ ἐͅγώ οὐδείς ὁ περί ὁ θηριακός ζητέω παραλείπω , ἅμα καί σύ προσρέπω ἡδύς χράω ὁ φάρμακον , ἐπεί καί πολυετής ὁ ζωή ὁ χρόνος ὁ χρῆσις αὐτός παρέχω τηρέω , εἰμί περ ἔοικα ἐγώ ὁ παρά θεός γίγνομαι σύ εὔχομαι .