galenus.de-theriaca-ad-pisonem 13
[ Πῶς κατασκευαστέοι οἵ τε ἡδύχροοι , σκιλλητικοὶ καὶ θηριακοὶ ἀρτίσκοι . ] Πρὸ δὲ τῆς κατασκευῆς αὐτῆς ἐχρῆν σε καὶ τὴν ἐμβαλλομένου εἰς αὐτὴν ἡδυχρόου μάγματος γραφὴν εἰδέναι . ἔστιν οὖν ἡ ἀρίστη σκευασία ἡ παρὰ Μάγνῳ , ἧς ἡ γραφὴ αὕτη . ♃ Ἀσπαλάθου ῥίζης φλοιοῦ , καλάμου ἀρωματικοῦ , σχοίνου ἄνθους , φοῦ , κόστου , ἀσάρου , ξυλοβαλσάμου , ἀσίας , ἀνὰ δραχ . στ΄ . κινναμώμου , δραχ . κδ΄ . ἀμώμου δραχ . κδ΄ . ἀμαράκου δραχ . κ΄ . νάρδου Ἰνδικῆς δραχ . ιστ΄ . μαλαβάθρου φύλλων δραχ . στ΄ . σμύρνης δραχ . κδ΄ . μαστίχης δραχ . στ΄ . κρόκου δραχ . ιθ΄ . οἴνῳ Φαλερίνῳ ἀναλάμβανε , ὀποβαλσάμου παραπτόμενος ἐν τῷ ἀναλαμβάνειν , καὶ ψῦχε τοὺς τροχίσκους ἐν σκιᾷ . ὁμοίως δὲ καὶ τοὺς σκιλλητικοὺς ἀρτίσκους σκεύαζε οὕτως . λαβόντα χρὴ σκίλλαν νεαρὰν καὶ μὴ πάνυ μεγάλην περιπλάττειν , μὴ ὥς τινες πηλῷ , ῥυ - παρὸν γὰρ εἶναί μοι δοκεῖ , ἀλλὰ ζύμῃ , ὀπτᾶται γὰρ ῥᾳδίως τῇ ἁπαλωτάτῃ , ἵνα ἐν τῇ ὀπτήσει καὶ αὐτοῦ τι μεταλαμβάνῃ . εἶτα ὅταν ὀπτήσῃ καλῶς ἐν τῷ καλουμένῳ ἴπνῳ , ἢ ἐν τοῖς κλιβάνοις , ἢ κακάβοις ἐν οἷς οἱ ἄρτοι ὀπτῶνται , ἵνα ὁμαλὴ ἡ ὄπτησις γένηται , λαβόντα χρὴ τὰ ἔνδον αὐτῆς μέρη τὰ ἁπαλώτατα λειοῦν ἐπιμελῶς , μίσγοντα καὶ ὀροβίνου ἀλεύρου καλλίστου καὶ νεαρωτάτου τὸ ἴσον , ὡς ὁ Δαμοκράτης βούλεται . ὁ γὰρ Μάγνος τὸ ἥμισυ πέμπων ὀλίγον μοι μιγνύναι δοκεῖ , καὶ ὁ Ἀνδρόμαχος δὲ δύο πέμπων μέρη πολύ μοι πέμπειν δοκεῖ . τὸ δ᾿ ἴσον ἐστὶ τὸ πρὸς ἀνάπλασιν σύμμετρον , καὶ οὕτως συλλειώσαντα αὐτῷ τοσοῦτον , ἀναπλάττειν τροχίσκους συμμέτρους χρὴ , καὶ ἐν σκιᾷ ἀποτιθεμένους εἰς τὴν χρῆσιν φυλάττειν , εἶτα μετὰ ταῦτα χρὴ λαμβάνειν αὐτὰς τὰς ἐχίδνας πρὸς τὸ πλῆθος τῆς ὅλης σκευασίας αὐτάρκεις , μὴ ἐν παντὶ καιρῷ τεθηραμένας , ἀλλὰ μάλιστα περὶ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔαρος , ὅταν τῆς μὲν φωλείας παύονται , προέρχονται δὲ λοιπὸν ἔξω εἰς τοὺς ὑπαίθρους τόπους , καὶ οὐκέθ᾿ οὕτως ἔχουσι πονηρὸν τὸν ἰόν . ἔνδον γὰρ φωλεύοντα , καὶ κατὰ μηδὲν διαφορούμενα πονηροτέραν συνάγει καὶ τὴν ἐν αὐτοῖς φθοροποιὸν δύναμιν , ὅτε καὶ τὸ καλούμενον γῆρας συλλέγειν εἴωθε πᾶς ὄφις , ὅπερ ἐστὶν ἐπίπαγός τις παχύτατος , συναγόμενος ἐν τῷ τῆς φωλείας χρόνῳ , καὶ τῷ χρόνῳ τῆς φωλείας μᾶλλον ἤπερ τῆς ἡλικίας τοῦ ζώου γῆρας τυγχάνον . διόπερ χρὴ μὴ εὐθέως αὐτὰ λαμβάνειν , ἀλλὰ ἐᾷν τινα χρόνον ἀπολαῦσαί τε τοῦ ἀέρος καὶ τραφῆναι τὴν συνήθη νομήν . νέμεται δὲ ταῦτα τὰ θηρία καὶ βοτάνης μέν τινας καὶ ζῶα καὶ τὰ συνήθως αὐτὰ τρέφειν δυνάμενα , ὥσπερ τὰς βουπρήστεις καὶ κανθαρίδας καὶ τὰς καλουμένας πιτυοκάμπας . αὗται γὰρ αὐτῶν εἰσιν αἱ κατάλληλοι τροφαί . ἔστω δὲ καὶ ﻿ ὑπόξανθα τὰ ζῶα καὶ εὐκίνητα σφόδρα , καὶ μάλιστα ἐπανατείνοντα τὸν τράχηλον , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑπερύθρους ἔχοντα , καὶ ἀναιδεῖς καὶ θηριῶδες βλέποντα , καὶ τὰς κεφαλὰς πλατυτέρας καὶ τὸ πᾶν σῶμα , καὶ τὴν γαστέρα προκολπότερον , καὶ τὸν πόρον πρὸς ἄκρᾳ μᾶλλον τῇ οὐρᾷ ἔχοντα , καὶ τὴν οὐρὰν μὴ περιειλημένην , ἀλλὰ μᾶλλον συστρέφοντα , καὶ ἠρεμαῖον τὸν περίπατον ποιούμενα . τούτῳ γὰρ τοῦ ἄῤῥενος ἡ ἔχιδνα διήνεγκε καὶ τῷ πλέονας τῶν δύο κυνοδόντων ἔχειν , ὥσπερ δὴ καὶ Νίκανδρος διὰ τῶν ἐπῶν τούτων λέγει Τοῦ μὲν ὑπὲρ κυνόδοντε δύο χροῒ τεκμαίρονται , ἰὸν ἐρευγόμενοι , πλέονες δέ τοι αἰὲν ἐχίδνης . καὶ δὴ λαβόντα αὐτὰ τῷ καιρῷ τούτῳ πρῶτον μὲν αὐτῶν χρὴ ἀποκόπτειν τὰς κεφαλάς τε καὶ τὰς οὐρὰς , τοσοῦτον ἀποκόπτοντας , ὡς εἶναι τὸ μέτρον τῆς ἀποκοπῆς τεσσάρων δακτύλων . ἐπιβλέπειν δὲ καὶ ἐν τῷ ἀποκόπτειν τὰ μέρη ταῦτα ἀκριβῶς παραινῶ , εἰ μετὰ τὴν ἀποκοπὴν ἄναιμά τε εὐθέως καὶ ἀκίνητα καὶ πάντῃ νεκρὰ τὰ ζῶα εἶναι φαίνοιτο εἰ γὰρ τοιαῦτα εὑρίσκοιτο τὰ θηρία , ἄχρηστα αὐτὰ πρὸς τὴν τοῦ φαρμάκου μίξιν εἶναι νόμιζε . εἰ δὲ βλέποις ἐν αὐτοῖς ἀποκοπέντων τῶν μερῶν ὑπολειπομένην κίνησίν τινα καὶ τὸ ἔναιμον ἐπί τινα χρόνον ἀποσώζειν δυνάμενα , ταῦτα ὡς ἄριστα ὄντα , μιγνύναι τῇ σκευασίᾳ τῆς ἀντιδότου , οὐ γὰρ ἐξίτηλον , ἀλλὰ ἰσχυρὰν πρὸς τὸ σώζειν ἔχοντα δύναμιν φαίνεται . εἶτα μετὰ τοῦτο ἀποδέρειν αὐτῶν ὅλον ἀκριβῶς τὸ δέρμα , ἐξαίρειν δὲ καὶ τὸ στέαρ ὡς ἄχρηστον καὶ τὰ ἐντόσθια ἅπαντα , ἔστι γὰρ τῶν περιττωμάτων δοχεῖα . καὶ μετὰ τοῦτο ἐμβάλλειν αὐτὰ λοιπὸν εἴς τι κεραμοῦν ἀγγεῖον , ὡς κάλλιστα κατασκευασθὲν , ἢ εἰς λέβητα γεγανωμένον καλῶς , καὶ τοῖς ἄνθραξιν ἀνακεκαυμένοις ἐπικείμενον , ἵνα ἀκνίστως ἡ ἕψησις αὐτῶν γένηται . ἑψήσθωσαν δὲ ἐν ὕδατι πηγαίῳ καὶ προσεμβαλέσθωσαν ἅλες νεαροὶ , καὶ ἀνήθου μὴ ξηροῦ κλῶνες σύμμετροι . εἶθ᾿ ὅταν ἑψηθῶσιν αἱ σάρκες καλῶς , τὸ μέτρον δὲ τῆς ἑψήσεως ἔστω σοι , ὅταν αἱ ἄκανθαι χωρισθῶσι τῆς σαρκὸς τῶν θηρίων , τότε ἀνελόμενος τὸν λέβητα ἀπὸ τοῦ πυρὸς ἀκριβῶς χώριζε τὰς σάρκας τῶν ἀκανθῶν , καὶ λειώσας αὐτὰς , ἄρτου ὡς μάλιστα τοῦ καθαρωτάτου καὶ ἀπὸ σεμιδάλεως τῆς καθαρωτάτης γενομένου μίσγε τὸ σύμμετρον πρὸς τὴν ἀνάπλασιν , ὥσπερ καὶ ὁ Ἀνδρόμαχος βούλεται . ὁ γὰρ Μάγνος , καὶ ὁ Δαμοκράτης καὶ μέτρον τὶ ὡρισμένον αὐτοῖς μίγνυσθαι θέλουσιν · ἴσον γὰρ τοῦ ἄρτου πρὸς ἴσον τῶν σαρκῶν ἀποστήσαντες , οὕτως αὐτὰς συλλειοῦσι τῷ ἄρτῳ · εἶτα παραχέας τὸ αὔταρκες τοῦ ζωμοῦ , οὕτως ἀνάπλασσε συμμέτρους τροχίσκους , παραπτόμενος ἐν τῇ ἀναπλάσει , ὀποβαλσάμου ὀλίγου , καὶ ἐν σκιᾷ ἀποτιθέμενος εἰς τὴν τοῦ ὅλου φαρμάκου σκευασίαν φύλαττε .
Lemmas: [ πῶς κατασκευαστέος ὁ τε ἡδύχροος , σκιλλητικός καί θηριακός ἀρτίσκος . ] πρό δέ ὁ κατασκευή αὐτός χρή σύ καί ὁ ἐμβάλλω εἰς αὐτός ἡδύχροος μάγμα γραφή οἶδα . εἰμί οὖν ὁ ἀγαθός σκευασία ὁ παρά Μάγνος , ὅς ὁ γραφή οὗτος . ♃ Ἀσπάλαθος ῥίζα φλοιός , κάλαμος ἀρωματικός , σχοῖνος ἄνθος , φώς , κόστος , ἄσαρον , ξυλοβάλσαμον , ἄσιος , ἀνά δραχ . στʹ . κιννάμωμον , δραχ . κδʹ . ἄμωμος δραχ . κδʹ . ἀμάρακον δραχ . ἄν . νάρδος Ἰνδικός δραχ . ιστʹ . μαλάβαθρον φύλλον δραχ . στʹ . σμύρνα δραχ . κδʹ . μαστίχη δραχ . στʹ . κρόκος δραχ . ιθʹ . οἶνος Φαλερῖνος ἀναλαμβάνω , ὀποβάλσαμον παράπτω ἐν ὁ ἀναλαμβάνω , καί ψύχω ὁ τρόχισκος ἐν σκιά . ὅμοιος δέ καί ὁ σκιλλητικός ἀρτίσκος σκευάζω οὕτως . λαμβάνω χρή σκίλλα νεαρός καί μή πάνυ μέγας περιπλάσσω , μή ὡς τις πηλός , ῥν - πάρειμι γάρ εἰμί ἐγώ δοκέω , ἀλλά ζύμη , ὀπτάω γάρ ῥᾴδιος ὁ ἁπαλός , ἵνα ἐν ὁ ὄπτησις καί αὐτός τις μεταλαμβάνω . εἶτα ὅταν ὀπτάω καλός ἐν ὁ καλέω ἴπνον , ἤ ἐν ὁ κρίβανος , ἤ κάκαβος ἐν ὅς ὁ ἄρτος ὀπτάω , ἵνα ὁμαλός ὁ ὄπτησις γίγνομαι , λαμβάνω χρή ὁ ἔνδον αὐτός μέρος ὁ ἁπαλός λειόω ἐπιμελής , μείγνυμι καί ὀρόβινος ἄλευρον καλός καί νεαρός ὁ ἴσος , ὡς ὁ Δαμοκράτης βούλομαι . ὁ γάρ Μάγνος ὁ ἥμισυς πέμπω ὀλίγος ἐγώ μείγνυμι δοκέω , καί ὁ Ἀνδρόμαχος δέ δύο πέμπω μέρος πολύς ἐγώ πέμπω δοκέω . ὁ δέ ἴσος εἰμί ὁ πρός ἀνάπλασις σύμμετρος , καί οὕτως συλλειόω αὐτός τοσοῦτος , ἀναπλάσσω τρόχισκος σύμμετρος χρή , καί ἐν σκιά ἀποτίθημι εἰς ὁ χρῆσις φυλάσσω , εἶτα μετά οὗτος χρή λαμβάνω αὐτός ὁ ἔχιδνα πρός ὁ πλῆθος ὁ ὅλος σκευασία αὐτάρκης , μή ἐν πᾶς καιρός θηράω , ἀλλά μάλα περί ὁ ἀρχή ὁ ἔαρ , ὅταν ὁ μέν φωλεία παύω , προέρχομαι δέ λοιπός ἔξω εἰς ὁ ὑπαίθριος τόπος , καί οὐκέτι οὕτως ἔχω πονηρός ὁ ἰός . ἔνδον γάρ φωλεύω , καί κατά μηδείς διαφορέω πονηρός συνάγω καί ὁ ἐν αὐτός φθοροποιός δύναμις , ὅτε καί ὁ καλέω γῆρας συλλέγω εἴωθα πᾶς ὄφις , ὅς εἰμί ἐπίπαγος τις παχύς , συνάγω ἐν ὁ ὁ φωλεία χρόνος , καί ὁ χρόνος ὁ φωλεία μάλα ἤ ὁ ἡλικία ὁ ζῷον γῆρας τυγχάνω . διόπερ χρή μή εὐθύς αὐτός λαμβάνω , ἀλλά ἐάω τις χρόνος ἀπολαύω τε ὁ ἀήρ καί τρέφω ὁ συνήθης νομή . νέμω δέ οὗτος ὁ θηρίον καί βοτάνη μέν τις καί ζῷον καί ὁ συνήθης αὐτός τρέφω δύναμαι , ὥσπερ ὁ βουπρῆστις καί κανθαρίς καί ὁ καλέω πιτυοκάμπη . οὗτος γάρ αὐτός εἰμί ὁ κατάλληλος τροφή . εἰμί δέ καί ﻿ ὑπόξανθος ὁ ζῷον καί εὐκίνητος σφόδρα , καί μάλα ἐπανατείνω ὁ τράχηλος , καί ὁ ὀφθαλμός ὑπέρυθρος ἔχω , καί ἀναιδής καί θηριώδης βλέπω , καί ὁ κεφαλή πλατύς καί ὁ πᾶς σῶμα , καί ὁ γαστήρ πρόκολπος , καί ὁ πόρος πρός ἄκρος μάλα ὁ οὐρά ἔχω , καί ὁ οὐρά μή περιείλω , ἀλλά μάλα συστρέφω , καί ἠρεμαῖος ὁ περίπατος ποιέω . οὗτος γάρ ὁ ἄρσην ὁ ἔχιδνα διαφέρω καί ὁ πολύς ὁ δύο κυνόδους ἔχω , ὥσπερ δή καί Νίκανδρος διά ὁ ἔπος οὗτος λέγω Τού μέν ὑπέρ κυνόδους δύο χρώς τεκμαίρομαι , ἰός ἐρεύγομαι , πολύς δέ σύ ἀεί ἔχιδνα . καί δή λαμβάνω αὐτός ὁ καιρός οὗτος πρῶτος μέν αὐτός χρή ἀποκόπτω ὁ κεφαλή τε καί ὁ οὐρά , τοσοῦτος ἀποκόπτω , ὡς εἰμί ὁ μέτρον ὁ ἀποκοπή τέσσαρες δάκτυλος . ἐπιβλέπω δέ καί ἐν ὁ ἀποκόπτω ὁ μέρος οὗτος ἀκριβής παραινέω , εἰ μετά ὁ ἀποκοπή ἄναιμος τε εὐθύς καί ἀκίνητος καί πάντῃ νεκρός ὁ ζῷον εἰμί φαίνω εἰ γάρ τοιοῦτος εὑρίσκω ὁ θηρίον , ἄχρηστος αὐτός πρός ὁ ὁ φάρμακον μίξις εἰμί νομίζω . εἰ δέ βλέπω ἐν αὐτός ἀποκόπτω ὁ μέρος ὑπολείπω κίνησις τις καί ὁ ἔναιμος ἐπί τις χρόνος ἀποσῴζω δύναμαι , οὗτος ὡς ἀγαθός εἰμί , μείγνυμι ὁ σκευασία ὁ ἀντίδοτος , οὐ γάρ ἐξίτηλος , ἀλλά ἰσχυρός πρός ὁ σῴζω ἔχω δύναμις φαίνω . εἶτα μετά οὗτος ἀποδέρω αὐτός ὅλος ἀκριβής ὁ δέρμα , ἐξαίρω δέ καί ὁ στέαρ ὡς ἄχρηστος καί ὁ ἐντόσθιος ἅπας , εἰμί γάρ ὁ περίσσωμα δοχεῖον . καί μετά οὗτος ἐμβάλλω αὐτός λοιπός εἰς τις κεραμόω ἀγγεῖον , ὡς καλός κατασκευάζω , ἤ εἰς λέβης γανόω καλός , καί ὁ ἄνθραξ ἀνακαίω ἐπίκειμαι , ἵνα ἄκνιστος ὁ ἕψησις αὐτός γίγνομαι . ἕψω δέ ἐν ὕδωρ πηγαῖος καί προσεμβάλλω ἅλς νεαρός , καί ἄνηθον μή ξηρός κλών σύμμετρος . εἶτα ὅταν ἑψέω ὁ σάρξ καλός , ὁ μέτρον δέ ὁ ἕψησις εἰμί σύ , ὅταν ὁ ἄκανθα χωρίζω ὁ σάρξ ὁ θηρίον , τότε ἀναιρέω ὁ λέβης ἀπό ὁ πῦρ ἀκριβής χωρίζω ὁ σάρξ ὁ ἄκανθα , καί λειόω αὐτός , ἄρτος ὡς μάλα ὁ καθαρός καί ἀπό σεμίδαλις ὁ καθαρός γίγνομαι μείγνυμι ὁ σύμμετρος πρός ὁ ἀνάπλασις , ὥσπερ καί ὁ Ἀνδρόμαχος βούλομαι . ὁ γάρ Μάγνος , καί ὁ Δαμοκράτης καί μέτρον τίς ὁρίζω αὐτός μείγνυμι ἐθέλω · ἴσος γάρ ὁ ἄρτος πρός ἴσος ὁ σάρξ ἀφίστημι , οὕτως αὐτός συλλειόω ὁ ἄρτος · εἶτα παραχέω ὁ αὐτάρκης ὁ ζωμός , οὕτως ἀναπλάσσω σύμμετρος τρόχισκος , παράπτω ἐν ὁ ἀνάπλασις , ὀποβάλσαμον ὀλίγος , καί ἐν σκιά ἀποτίθημι εἰς ὁ ὁ ὅλος φάρμακον σκευασία φυλάσσω .