galenus.de-temperamentis-libri-iii 1.4
Τὸ δέ γε νῦν ἔχον πειράσομαι πρῶτον ἐνδείξασθαι τοῖς λέγουσι ταῦτα , πῇ ποτε σοφίζονται σφᾶς αὐτούς , εἶτ’ ἐφεξῆς ἀποδεῖξαι τὸν ἅπαντα λόγον εἰς ἓν ἀθροίσας κεφάλαιον . ὅτι μὲν δὴ τὸ ἔαρ οἴονται θερμὸν εἶναι καὶ ὑγρὸν ἅμα καὶ εὔκρατον , ἐνταῦθα σοφίζονται προφανῶς . οὔτε γὰρ ὑγρὸν ὡς ὁ χειμὼν οὔτε θερμὸν ὡς τὸ θέρος , ὥστ’ οὐδέτερον ἀμέτρως . ἀμετρίας δ’ ἦν ἕκαστον τῶν τοιούτων ὀνομάτων καὶ κατ’ αὐτοὺς ἐκείνους δηλωτικόν . ἐσφάλησαν δὲ διχῶς , πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ βούλεσθαι πάντως ἐν ταῖς ὥραις εὑρεῖν τὴν τετάρτην συζυγίαν τῶν κράσεων , ἔπειτα δ’ ἐκ τοῦ θερμότερον ἢ κατὰ τὸν χειμῶνα καὶ ὑγρότερον ἢ κατὰ τὸ θέρος ὑπολαμβάνειν ὑπάρχειν τὸ ἔαρ . ἀλλ’ οὔτ’ ἀναγκαῖον ἐν ταῖς ὥραις ὑποτίθεσθαι τὴν τετάρτην συζυγίαν τῶν κράσεων , εἰ μὴ καὶ φαίνοιτο , καὶ τὸ παραβάλλειν αὐτὸ ταῖς ἑκατέρωθεν ὥραις οὐδὲν μᾶλλον ὑγρὸν καὶ θερμὸν ἢ ξηρὸν ἀποδείξει καὶ ψυχρόν . εἰ μὲν γὰρ ἀμετρίας ἐστὶν ὀνόματα τὸ θερμὸν καὶ τὸ ὑγρόν , οὐκ ἀληθεύεται κατ’ αὐτούς · σύμμετρον γὰρ ἐν ἅπασι τὸ ἔαρ . εἰ δ’ ὅτι θέρους μέν ἐστιν ὑγρότερον , χειμῶνος δὲ θερμότερον , ὑγρόν ἐστι καὶ θερμόν , οὐδὲν ἧττον αὐτὸ ψυχρὸν καὶ ξηρὸν νομίζεσθαι προσήκει , διότι θέρους μέν ἐστι ψυχρότερον , χειμῶνος δὲ ξηρότερον . ἢ τίς ἀποκλήρωσις , ἓν μὲν τῶν ἐκ τῆς ἀντιθέσεως ἀπὸ τοῦ χειμῶνος , ἓν δ’ ἀπὸ τοῦ θέρους λαμβάνειν ; ἐν ἑκατέροις γὰρ ἀμφοτέρων διαφέρον οὐκ ἐξ ἡμίσεος ὀφείλει τὴν παραβολὴν ἀλλ’ ὁλόκληρον ἴσχειν . καὶ μὴν εἴπερ οὕτω γίγνοιτο , τἀναντία φήσομεν ὑπάρχειν αὐτό . ﻿ θερμὸν μὲν γὰρ ἔσται καὶ ξηρόν , εἰ τῷ χειμῶνι , ψυχρὸν δ’ αὖ καὶ ὑγρόν , εἰ τῷ θέρει παραβάλλοιτο . κατ’ οὐδετέραν οὖν τῶν παραβολῶν ὁλοκλήρως γιγνομένην ὑγρὸν ἔσται καὶ θερμόν . εἰ δ’ ἔξεστιν ἐκείνοις ἐξ ἑκατέρας αὐτῶν ἥμισυ λαβοῦσιν ὑγρὸν ἀποφαίνειν αὐτὸ καὶ θερμόν , ἐξέσται δήπου καὶ ἡμῖν ἐπὶ θάτερον ἥμισυ μετελθοῦσι ξηρὸν καὶ ψυχρὸν ἀποφῆναι , ξηρὸν μὲν ὡς πρὸς τὸν χειμῶνα , ψυχρὸν δ’ ὡς πρὸς τὸ θέρος . ἅπαντ’ οὖν οὕτως ἔσται τὸ ἔαρ , ὑγρὸν καὶ ξηρὸν καὶ ψυχρὸν καὶ θερμόν . Ἀλλ’ οὐδὲ κατ’ αὐτοὺς ἐκείνους οἷόν τ’ ἐστὶν ἐν ἑνὶ καὶ ταὐτῷ πράγματι τὰς τέτταρας ἐπικρατῆσαι ποιότητας . οὔκουν οὔτε θέρει παραβάλλειν οὔτε χειμῶνι τὸ ἔαρ , ἀλλ’ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ σκοπεῖσθαι δίκαιον . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τὸν χειμῶνα διὰ τοῦτο λέγομεν ὑγρὸν εἶναι καὶ ψυχρόν , ὅτι τῶν ἄλλων ὡρῶν ἐστιν ὑγρότατός τε καὶ ψυχρότατος , ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἄλλως αὐτῷ συμβέβηκεν · ὅτι δὲ πλεονεκτεῖ κατ’ αὐτὸν ἡ μὲν ὑγρότης τῆς ξηρότητος , ἡ δὲ ψυχρότης τῆς θερμότητος , διὰ τοῦθ’ ὑγρὸς καὶ ψυχρὸς εἶναι λέγεται . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ τὸ θέρος , ὅτι κἀν τούτῳ τὸ μὲν ὑγρὸν ἀπολείπεται τοῦ ξηροῦ , τὸ δὲ ψυχρὸν τοῦ θερμοῦ , διὰ τοῦτο θερμὸν εἶναι λέγεται καὶ ξηρόν . καὶ γὰρ καὶ δίκαιον ἐκ τῆς οἰκείας φύσεως ἑκάστην τῶν ὡρῶν ἐξεταζομένην , ἀλλὰ μὴ πρὸς ἄλλην τινὰ παραβαλλομένην ἢ θερμὴν ἢ ψυχρὰν ἢ ξηρὰν ἢ ὑγρὰν ὀνομάζεσθαι . καὶ δὴ καὶ σκοπουμένῳ σοι κατὰ τάδε φανεῖται τὸ ἔαρ ἀκριβῶς μέσον ἁπασῶν τῶν ὑπερβολῶν . οὔτε γὰρ ὡς ἐν χειμῶνι πλεονεκτεῖ τὸ ψυχρὸν ἐν αὐτῷ τοῦ θερμοῦ οὔθ’ ὡς ἐν θέρει πλεονεκτεῖται . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ ξηρότητός τε καὶ ὑγρότητος ἰσομοιρία τίς ἐστιν ἐν αὐτῷ μήθ’ ὡς ἐν θέρει κρατοῦντος τοῦ ξηροῦ μήθ’ ὡς ἐν χειμῶνι τοῦ ὑγροῦ καὶ διὰ τοῦτ’ ὀρθῶς εἴρηται πρὸς Ἱπποκράτους · " ἦρ δὲ ὑγιεινότατον καὶ ἥκιστα θανατῶδες " . Ἀλλὰ καὶ τὸ φθινόπωρον ἧττον μὲν ἢ τὸ θέρος θερμόν , ἧττον δ’ ἢ ὁ χειμὼν ψυχρόν . ὥστε ταύτῃ μὲν οὔτε θερμὸν ἁπλῶς οὔτε ψυχρόν , ἀμφότερα γάρ ἐστι , καὶ οὐδέτερον ἄκρως . ἕτερον δέ τι πρόσεστιν αὐτῷ κακόν , ὅπερ ἐπεσημήνατο καὶ Ἱπποκράτης ἐν Ἀφορισμοῖς εἰπών · " ὁκόταν τῆς αὐτῆς ἡμέρης ὁτὲ μὲν θάλπος , ὁτὲ δὲ ψῦχος ποιέῃ , φθινοπωρινὰ τὰ νοσήματα προσδέχεσθαι χρή " . καὶ τοῦτό γ’ ἐστὶ τὸ μάλιστα νοσῶδες ἐργαζόμενον τὸ φθινόπωρον , ἡ ἀνωμαλία τῆς κράσεως . οὐκ ὀρθῶς οὖν εἴρηται ψυχρὸν καὶ ξηρόν , οὐ γάρ ἐστι ψυχρόν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ θεωρούμενον , ὥσπερ ὁ χειμών , ἀλλὰ τῷ θέρει παραβαλλόμενον ἐκείνου ψυχρότερον . οὐ μὴν οὐδ’ ὁμαλῶς εὔκρατον , ὡς τὸ ἔαρ , ἀλλ’ ἐν τούτῳ δὴ καὶ μάλιστα διενήνοχεν ἐκείνης τῆς ὥρας , ὅτι τὴν εὐκρασίαν τε καὶ τὴν ὁμαλότητα διὰ παντὸς ἴσην οὐ κέκτηται . πολὺ γὰρ θερμότερόν ἐστι κατὰ τὴν μεσημβρίαν ἢ κατὰ τὴν ἕω τε καὶ τὴν ἑσπέραν . ὑγρότητος δὲ καὶ ξηρότητος οὐκ ἀκριβῶς μέν ἐστι μέσον , ὡς τὸ ἔαρ , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ ξηρότερον ῥέπει . λείπεται δὲ κἀν τούτῳ τοῦ θέρους , οὐ μὴν τοσοῦτόν γ’ ὅσον θερμότητι . δῆλον οὖν , ὡς οὐδὲ τὸ φθινόπωρον ἁπλῶς οὕτω ῥητέον , ὡς ἐκεῖνοι λέγουσι , ψυχρόν τ’ εἶναι καὶ ξηρόν . ἄκρως μὲν γὰρ οὐδέτερόν ἐστιν , ἐπικρατεῖ δ’ ἐν αὐτῷ τὸ ξηρὸν τοῦ ὑγροῦ καὶ δικαίως ἂν λεχθείη ταύτῃ μὲν ξηρόν , ἐν δὲ τῇ κατὰ θερμότητα καὶ ψυχρότητα διαφορᾷ μικτὸν ἐξ ἀμφοῖν καὶ ἀνώμαλον . Ὥστ’ εἴπερ τὰς τέτταρας συζυγίας τῶν κράσεων εἰς τὰς τέτταρας ὥρας διανεῖμαι σπουδάζουσιν , ἴστωσαν οὐ μόνον ἦρι κακῶς προσάψαντες ὑγρότητα καὶ θερμότητα κράσεως , ἀλλὰ καὶ φθινοπώρῳ ψυχρότητα καὶ ξηρότητα . καίτοι γ’ , εἰ καὶ τοῦτο συνεχωρεῖτο ξηρὸν εἶναι καὶ ψυχρόν , οὐκ ἦν ἀναγκαῖον εὐθέως ὑγρὸν εἶναι καὶ θερμὸν τὸ ἔαρ . οὐ γὰρ εἰ τέτταρες αἱ πᾶσαι συζυγίαι κράσεών εἰσιν ἀμέτρων , ἤδη καὶ πάσας ἀναγκαῖον εἰς τὰς τέτταρας ὥρας νενεμῆσθαι . ἀλλ’ εἴπερ ἄρα τάξις τίς ἐστιν ἐν τῷ κόσμῳ καὶ κατὰ τὸ βέλτιον , οὐ τὸ χεῖρον ἅπαντα κεκόσμηται , πιθανώτερον ἦν , εὐκράτους μὲν τὰς πλείους ὥρας γίγνεσθαι , μίαν δ’ ἐξ αὐτῶν , εἴπερ ἄρα , τὴν δύσκρατον · οἱ δὲ τοὐναντίον ἐπιδεῖξαι σπεύδουσιν , ὡς οὐδεμία τῶν ὡρῶν ἐστιν εὔκρατος , ἀλλ’ ἐξ ἀνάγκης ἐν αὐταῖς ἐπικρατεῖ νῦν μὲν τὸ ψυχρόν , αὖθις δὲ τὸ θερμόν , καὶ νῦν μέν , εἰ τύχοι , τὸ ξηρόν , αὖθις δὲ τὸ ὑγρόν . ἐγὼ δὲ τοσοῦτον ἀποδέω ἢ θερμὸν καὶ ὑγρὸν ἀποφαίνειν τὸ ἔαρ , ἢ ὅ τί περ ἂν εὔκρατον ᾖ , θερμὸν καὶ ὑγρὸν εἶναι συγχωρεῖν , ὥστε πᾶν τοὐναντίον ἀποφαίνομαι χειρίστην εἶναι κατάστασιν κράσεως τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος τὴν θερμὴν καὶ ὑγράν , ἣν ἐν μὲν ταῖς ὥραις οὐκ ἂν εὕροις ὅλως , ἐν δὲ ταῖς νοσώδεσι καὶ λοιμώδεσι καταστάσεσιν ἐνίοτε συμπίπτει , καθάπερ που καὶ Ἱπποκράτης ἐμνημόνευσε λέγων · " ὗεν ἐν καύμασιν ὕδατι λάβρῳ δι’ ὅλου " . τοῦτο γὰρ ἴδιόν ἐστιν ὑγρᾶς καὶ θερμῆς καταστάσεως ὕειν συνεχῶς ἐν καύμασιν . εἰ δ’ ἤτοι μόνον εἴη καῦμα , καθάπερ ἐπὶ τοῦ κατὰ φύσιν ἔχοντος θέρους , ἢ ὕοι μὲν ἀλλ’ ἐν κρύει , καθάπερ ἐν χειμῶνι , θερμὴν καὶ ὑγρὰν οὐχ οἷόν τε τὴν τοιαύτην εἶναι κατάστασιν . ἆρ’ οὖν ἄνοσον ἐκεῖνο τὸ θέρος , ἐν ᾧ , φησίν , ὗεν ἐν καύμασιν ὕδατι λάβρῳ δι’ ὅλου ; καὶ μὴν ἄνθρακας ἐν τούτῳ γενέσθαι διηγεῖται , σαπέντων δηλονότι τῶν ἐν τῷ σώματι περιττωμάτων καί τινας ἰχῶρας θερμοὺς καὶ ὑγροὺς ἀμέτρως γεννησάντων . εἴσῃ δ’ ἐξ αὐτῆς τῆς ῥήσεως , εἰ πᾶσαν αὐτήν σοι παραγράψαιμι , τόνδε τὸν τρόπον ἔχουσαν · " ἄνθρακες ἐν Κρανῶνι θερινοί . ὗεν ἐν καύμασιν ὕδατι λάβρῳ δι’ ὅλου . ἐγίνοντο δὲ μᾶλλον νότῳ καὶ ὑπεγίνοντο μὲν ὑπὸ τὸ δέρμα ἰχῶρες . ἐγκαταλαμβανόμενοι δ’ ἐθερμαίνοντο καὶ κνησμὸν ἐνεποίεον · εἶτα φλύκταιναι ὥσπερ πυρίκαυστοι ἐπανίσταντο καὶ ὑπὸ τὸ δέρμα καίεσθαι ἐδόκεον " . Ἀλλ’ ἐνταῦθα μὲν ὡς ἂν μιᾶς ὥρας μετακοσμηθείσης ἧττον τὸ κακόν . εἰ δὲ δύο ἢ τρεῖς ὑπαλλαχθεῖεν ἢ καὶ σύμπαν τὸ ἔτος ὑγρὸν καὶ θερμὸν γένοιτο , μέγιστον ἀνάγκη συμπεσεῖν οὕτω λοιμόν , οἷον ἐν τῷ τρίτῳ τῶν Ἐπιδημιῶν διηγεῖται . παραγράψω δὲ πρῶτα μὲν ἃ περὶ τῆς τῶν ὡρῶν ἀκοσμίας εἶπεν , ἐφεξῆς δὲ καὶ τὰ περὶ τῆς ἐπιγενομένης φθορᾶς τῶν ἀνθρώπων . ἐν ἅπασι δ’ αὐτοῖς προσέχειν σε τὸν νοῦν ἀκριβῶς ἀξιῶ καὶ σκοπεῖσθαι πρῶτον μέν , ὁποῖόν τι πρᾶγμα θερμὴ καὶ ὑγρὰ κρᾶσίς ἐστιν , ὡς οὐδὲν ἦρι παρόμοιον , εὐκράτῳ χρήματι · δεύτερον δ’ ὡς ἀναγκαῖον ἐν αὐτῇ σήπεσθαι πάντα . ἄρχεται μὲν οὖν ὁ Ἱπποκράτης τῆς διηγήσεως ὧδε · " ἔτος νότιον , ἔπομβρον , ἄπνοια διὰ τέλεος " . εἶτα τούτοις ἐπιφέρει τὰ κατὰ μέρος ἁπάσης τῆς καταστάσεως , ὄμβρους πολλοὺς ἐν θερμῇ καὶ νοτίᾳ καταστάσει γενέσθαι γράφων , εἶτ’ αὖθις ἐπὶ τέλει τὸν σύμπαντα λόγον εἰς ἓν κεφάλαιον ἀγαγὼν οὕτω φησί · " γενομένου δὲ τοῦ ἔτεος ὅλου νοτίου καὶ ὑγροῦ καὶ μαλακοῦ " τάδε καὶ τάδε συνέπεσεν , ἃ σύμπαντα μὲν γράφειν ἐν τῷδε τῷ λόγῳ μακρόν . ἔνεστι δὲ τῷ βουλομένῳ λαβόντι τὸ τρίτον τῶν Ἐπιδημιῶν ἀναγιγνώσκειν τὰ κατὰ μέρος εἰς ἓν ἅπαντα κεφάλαιον ἀναγόμενα , σηπεδόνα μεγίστην , ἧς καὶ αὐτῆς ὀνομαστὶ πολλάκις ὁ Ἱπποκράτης ἐπιμέμνηται , ποτὲ μὲν ὡδίπως λέγων · " ἦν δὲ καὶ τὸ ῥεῦμα τὸ συνιστάμενον οὐ πύῳ ἴκελον , ἀλλὰ σηπεδών τις ἄλλη καὶ ῥεῦμα πολὺ καὶ ποικίλον " · ποτὲ δὲ πάλιν ὡδί · " καὶ ἐν αἰδοίοισιν ἄνθρακες οἱ κατὰ θέρος καὶ ἄλλα , ἃ σῆψις καλέεται " , καὶ ὡς ἐκ τῆς σήψεως ταύτης πολλοῖς μὲν βραχίων καὶ πῆχυς ὅλος ἀπερρύη , πολλοῖς δὲ μηρὸς ἢ τὰ περὶ κνήμην ἀπεψιλοῦτο καὶ ποὺς ὅλος . ἀλλὰ καὶ σαρκῶν καὶ ὀστῶν καὶ νεύρων ἐκπτώσεις ἐγίγνοντο μεγάλαι . καὶ ὅλως οὐδὲν ἔστιν εὑρεῖν ὧν ἔγραψε παθημάτων , ὃ μὴ σηπεδόνος ἔκγονον ὑπάρχει , δεόντως . οὔτε γὰρ ὑπὸ ξηροῦ τι σήπεσθαι πέφυκεν οὔθ’ ὑπὸ ψυχροῦ . μάθοις δ’ ἄν , εἰ θεάσαιο τά τε κρέα καὶ τἆλλα σύμπαντα τὰ πρὸς τῶν ἀνθρώπων ταριχευόμενα , τὰ μὲν ἁλσί , τὰ δ’ ἅλμῃ , τὰ δ’ ὄξει , τὰ δ’ ἄλλῳ τινὶ τῶν ξηραινόντων σκευαζόμενα καλῶς . μάθοις δ’ ἂν καὶ ὡς ἐν τῷ βορρᾷ , ξηρῷ καὶ ψυχρῷ ﻿ τὴν φύσιν ὑπάρχοντι , ἄσηπτα μέχρι πλείστου διαμένει πάντα · σήπεται δ’ ἑτοίμως ἐν νοτίαις καταστάσεσιν . ἔστι γὰρ οὖν καὶ οὗτος ὁ ἄνεμος ὑγρὸς καὶ θερμός . Ὥστε πᾶν τοὐναντίον ἡμεῖς ἀποφαινόμεθα τοῖς ὑγρὸν καὶ θερμὸν ὑπολαμβάνουσιν εἶναι τὸ ἔαρ . οὔτε γὰρ τοιοῦτόν ἐστιν οὔθ’ ὑγιεινὸν ἂν ἦν , εἴπερ ἦν τοιοῦτον . οἱ δὲ καὶ τοιοῦτον εἶναί φασιν αὐτὸ καὶ διὰ τοῦθ’ ὑπάρχειν ὑγιεινόν , ἐν ἀμφοτέροις ἁμαρτάνοντες , ὅσα τε ταῖς αἰσθήσεσιν ἔνεστι διαγνῶναι καὶ ὅσα τῷ λόγῳ διασκέψασθαι . ταῖς μὲν γὰρ αἰσθήσεσιν ἔνεστιν ἐναργῶς μαθεῖν εὔκρατον ἀκριβῶς αὐτό , τῷ λόγῳ δ’ ἐξευρεῖν , ὡς διὰ τοῦτ’ ἐστὶν ὑγιεινόν , διότι μηδὲν ἐπικρατεῖ τῶν τεττάρων . εἰ δέ γ’ ἤτοι τὸ θερμὸν ἐπεκράτει πολλῷ τοῦ ψυχροῦ ἢ τὸ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ , σηπεδόνων τ’ ἂν ἦν εὔφορον οὕτω καὶ πασῶν τῶν ὡρῶν νοσωδέστατον . ἀλλ’ ἡ τῆς τῶν τεττάρων κράσεως ἰσομοιρία τῆς τ’ εὐκρασίας αὐτοῦ καὶ τῆς ὑγιείας αἰτία . πόθεν οὖν ἐπῆλθέ τισιν ἰατροῖς τε καὶ φιλοσόφοις ὑγρὸν καὶ θερμὸν ἀποφήνασθαι τὸ ἔαρ ; ἐκ τοῦ βουληθῆναι δηλονότι τὰς τέτταρας συζυγίας τῶν κράσεων εἰς τὰς τέτταρας ὥρας διανεῖμαι . τοῦτο δ’ αὐτὸ πάλιν ἐκ τοῦ παραλιπεῖν τὴν πρώτην ἁπασῶν , τὴν εὔκρατον , ἐγένετο . καὶ γὰρ οὖν καὶ διαιτημάτων καὶ φαρμάκων ἁπάντων τε τῶν ὄντων εἰς τὰς τέτταρας ταύτας συζυγίας ἀνάγουσι τὰς διαφοράς .
Lemmas: ὁ δέ γε νῦν ἔχω πειράω πρῶτος ἐνδείκνυμι ὁ λέγω οὗτος , πῇ ποτέ σοφίζω σφεῖς αὐτός , εἶτα ἐφεξῆς ἀποδείκνυμι ὁ ἅπας λόγος εἰς εἷς ἀθροίζω κεφάλαιος . ὅτι μέν δή ὁ ἔαρ οἴομαι θερμός εἰμί καί ὑγρός ἅμα καί εὔκρατος , ἐνταῦθα σοφίζω προφανής . οὔτε γάρ ὑγρός ὡς ὁ χειμών οὔτε θερμός ὡς ὁ θέρος , ὥστε οὐδέτερος ἄμετρος . ἀμετρία δέ εἰμί ἕκαστος ὁ τοιοῦτος ὄνομα καί κατά αὐτός ἐκεῖνος δηλωτικός . σφάλλω δέ διχῶς , πρῶτος μέν ἐκ ὁ βούλομαι πάντως ἐν ὁ ὥρα εὑρίσκω ὁ τέταρτος συζυγία ὁ κρᾶσις , ἔπειτα δέ ἐκ ὁ θερμός ἤ κατά ὁ χειμών καί ὑγρός ἤ κατά ὁ θέρος ὑπολαμβάνω ὑπάρχω ὁ ἔαρ . ἀλλά οὔτε ἀναγκαῖος ἐν ὁ ὥρα ὑποτίθημι ὁ τέταρτος συζυγία ὁ κρᾶσις , εἰ μή καί φαίνω , καί ὁ παραβάλλω αὐτός ὁ ἑκατέρωθεν ὥρα οὐδείς μάλα ὑγρός καί θερμός ἤ ξηρός ἀποδείκνυμι καί ψυχρός . εἰ μέν γάρ ἀμετρία εἰμί ὄνομα ὁ θερμός καί ὁ ὑγρός , οὐ ἀληθεύω κατά αὐτός · σύμμετρος γάρ ἐν ἅπας ὁ ἔαρ . εἰ δέ ὅτι θέρος μέν εἰμί ὑγρός , χειμών δέ θερμός , ὑγρός εἰμί καί θερμός , οὐδείς ἀίσσω αὐτός ψυχρός καί ξηρός νομίζω προσήκω , διότι θέρος μέν εἰμί ψυχρός , χειμών δέ ξηρός . ἤ τίς ἀποκλήρωσις , εἷς μέν ὁ ἐκ ὁ ἀντίθεσις ἀπό ὁ χειμών , εἷς δέ ἀπό ὁ θέρος λαμβάνω ; ἐν ἑκάτερος γάρ ἀμφότερος διαφέρω οὐ ἐκ μισός ὀφείλω ὁ παραβολή ἀλλά ὁλόκληρος ἴσχω . καί μήν εἴπερ οὕτως γίγνομαι , ἐναντίος φημί ὑπάρχω αὐτός . ﻿ θερμός μέν γάρ εἰμί καί ξηρός , εἰ ὁ χειμών , ψυχρός δέ αὖ καί ὑγρός , εἰ ὁ θέρος παραβάλλω . κατά οὐδέτερος οὖν ὁ παραβολή ὁλόκληρος γίγνομαι ὑγρός εἰμί καί θερμός . εἰ δέ ἔξεστι ἐκεῖνος ἐκ ἑκάτερος αὐτός ἥμισυς λαμβάνω ὑγρός ἀποφαίνω αὐτός καί θερμός , ἔξεστι δήπου καί ἐγώ ἐπί ἕτερος ἥμισυς μετέρχομαι ξηρός καί ψυχρός ἀποφαίνω , ξηρός μέν ὡς πρός ὁ χειμών , ψυχρός δέ ὡς πρός ὁ θέρος . ἅπας οὖν οὕτως εἰμί ὁ ἔαρ , ὑγρός καί ξηρός καί ψυχρός καί θερμός . ἀλλά οὐδέ κατά αὐτός ἐκεῖνος οἷος τε εἰμί ἐν εἷς καί αὐτός πρᾶγμα ὁ τέσσαρες ἐπικρατέω ποιότης . οὔκουν οὔτε θέρος παραβάλλω οὔτε χειμών ὁ ἔαρ , ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ σκοπέω δίκαιος . οὐδέ γάρ οὐδέ ὁ χειμών διά οὗτος λέγω ὑγρός εἰμί καί ψυχρός , ὅτι ὁ ἄλλος ὥρα εἰμί ὑγρός τε καί ψυχρός , ἀλλά οὗτος μέν ἄλλος αὐτός συμβαίνω · ὅτι δέ πλεονεκτέω κατά αὐτός ὁ μέν ὑγρότης ὁ ξηρότης , ὁ δέ ψυχρότης ὁ θερμότης , διά οὗτος ὑγρός καί ψυχρός εἰμί λέγω . κατά αὐτός δέ καί ὁ θέρος , ὅτι ἐν οὗτος ὁ μέν ὑγρός ἀπολείπω τοῠ ξηρός , ὁ δέ ψυχρός ὁ θερμός , διά οὗτος θερμός εἰμί λέγω καί ξηρός . καί γάρ καί δίκαιος ἐκ ὁ οἰκεῖος φύσις ἕκαστος ὁ ὥρα ἐξετάζω , ἀλλά μή πρός ἄλλος τις παραβάλλω ἤ θερμός ἤ ψυχρός ἤ ξηρός ἤ ὑγρός ὀνομάζω . καί δή καί σκοπέω σύ κατά ὅδε φαίνω ὁ ἔαρ ἀκριβής μέσος ἅπας ὁ ὑπερβολή . οὔτε γάρ ὡς ἐν χειμών πλεονεκτέω ὁ ψυχρός ἐν αὐτός ὁ θερμός οὔτε ὡς ἐν θέρος πλεονεκτέω . κατά αὐτός δέ καί ξηρότης τε καί ὑγρότης ἰσομοιρία τις εἰμί ἐν αὐτός μήτε ὡς ἐν θέρος κρατέω ὁ ξηρός μήτε ὡς ἐν χειμών ὁ ὑγρός καί διά οὗτος ὀρθός λέγω πρός Ἱπποκράτης · " ἔαρ δέ ὑγιεινός καί ἦκα θανατώδης " . ἀλλά καί ὁ φθινόπωρον ἥσσων μέν ἤ ὁ θέρος θερμός , ἥσσων δέ ἤ ὁ χειμών ψυχρός . ὥστε ταύτῃ μέν οὔτε θερμός ἁπλῶς οὔτε ψυχρός , ἀμφότερος γάρ εἰμί , καί οὐδέτερος ἄκρος . ἕτερος δέ τις πρόσειμι αὐτός κακός , ὅς ἐπισημαίνω καί Ἱπποκράτης ἐν ἀφορισμός λέγω · " ὁπόταν ὁ αὐτός ἡμέρα ὅτε μέν θάλπος , ὅτε δέ ψύχος ποιέω , φθινοπωρινός ὁ νόσημα προσδέχομαι χρή " . καί οὗτος γε εἰμί ὁ μάλα νοσώδης ἐργάζομαι ὁ φθινόπωρον , ὁ ἀνωμαλία ὁ κρᾶσις . οὐ ὀρθός οὖν λέγω ψυχρός καί ξηρός , οὐ γάρ εἰμί ψυχρός αὐτός κατά ἑαυτοῦ θεωρέω , ὥσπερ ὁ χειμών , ἀλλά ὁ θέρος παραβάλλω ἐκεῖνος ψυχρός . οὐ μήν οὐδέ ὁμαλής εὔκρατος , ὡς ὁ ἔαρ , ἀλλά ἐν οὗτος δή καί μάλιστα διαφέρω ἐκεῖνος ὁ ὥρα , ὅτι ὁ εὐκρασία τε καί ὁ ὁμαλότης διά πᾶς ἴσος οὐ κτάομαι . πολύς γάρ θερμός εἰμί κατά ὁ μεσημβρία ἤ κατά ὁ ἠώς τε καί ὁ ἑσπέρα . ὑγρότης δέ καί ξηρότης οὐ ἀκριβής μέν εἰμί μέσος , ὡς ὁ ἔαρ , ἀλλά ἐπί ὁ ξηρός ῥέπω . λείπω δέ ἐν οὗτος ὁ θέρος , οὐ μήν τοσοῦτος γε ὅσος θερμότης . δῆλος οὖν , ὡς οὐδέ ὁ φθινόπωρον ἁπλῶς οὕτως λέγω , ὡς ἐκεῖνος λέγω , ψυχρός τε εἰμί καί ξηρός . ἄκρος μέν γάρ οὐδέτερος εἰμί , ἐπικρατέω δέ ἐν αὐτός ὁ ξηρός ὁ ὑγρός καί δίκαιος ἄν λέγω ταύτῃ μέν ξηρός , ἐν δέ ὁ κατά θερμότης καί ψυχρότης διαφορά μικτός ἐκ ἄμφω καί ἀνώμαλος . ὥστε εἴπερ ὁ τέσσαρες συζυγία ὁ κρᾶσις εἰς ὁ τέσσαρες ὥρα διανέμω σπουδάζω , οἶδα οὐ μόνος ἔαρ κακός προσάπτω ὑγρότης καί θερμότης κρᾶσις , ἀλλά καί φθινόπωρον ψυχρότης καί ξηρότης . καίτοι γε , εἰ καί οὗτος συγχωρέω ξηρός εἰμί καί ψυχρός , οὐ εἰμί ἀναγκαῖος εὐθύς ὑγρός εἰμί καί θερμός ὁ ἔαρ . οὐ γάρ εἰ τέσσαρες ὁ πᾶς συζυγία κρᾶσις εἰμί ἄμετρος , ἤδη καί πᾶς ἀναγκαῖος εἰς ὁ τέσσαρες ὥρα νέμω . ἀλλά εἴπερ ἄρα τάξις τις εἰμί ἐν ὁ κόσμος καί κατά ὁ ἀγαθός , οὐ ὁ κακός ἅπας κοσμέω , πιθανός εἰμί , εὔκρατος μέν ὁ πολύς ὥρα γίγνομαι , εἷς δέ ἐκ αὐτός , εἴπερ ἄρα , ὁ δύσκρατος · ὁ δέ ἐναντίος ἐπιδείκνυμι σπεύδω , ὡς οὐδείς ὁ ὥρα εἰμί εὔκρατος , ἀλλά ἐκ ἀνάγκη ἐν αὐτός ἐπικρατέω νῦν μέν ὁ ψυχρός , αὖθις δέ ὁ θερμός , καί νῦν μέν , εἰ τυγχάνω , ὁ ξηρός , αὖθις δέ ὁ ὑγρός . ἐγώ δέ τοσοῦτος ἀποδέω ἤ θερμός καί ὑγρός ἀποφαίνω ὁ ἔαρ , ἤ ὅς τις περ ἄν εὔκρατος εἰμί , θερμός καί ὑγρός εἰμί συγχωρέω , ὥστε πᾶς ἐναντίος ἀποφαίνω κακός εἰμί κατάστασις κρᾶσις ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ ὁ θερμός καί ὑγρός , ὅς ἐν μέν ὁ ὥρα οὐ ἄν εὑρίσκω ὅλος , ἐν δέ ὁ νοσώδης καί λοιμώδης κατάστασις ἐνίοτε συμπίπτω , καθά που καί Ἱπποκράτης μνημονεύω λέγω · " ὕω ἐν καῦμα ὕδωρ λάβρος διά ὅλος " . οὗτος γάρ ἴδιος εἰμί ὑγρός καί θερμός κατάστασις ὕω συνεχής ἐν καῦμα . εἰ δέ ἤτοι μόνος εἰμί καῦμα , καθά ἐπί ὁ κατά φύσις ἔχω θέρος , ἤ ὕω μέν ἀλλά ἐν κρύος , καθά ἐν χειμών , θερμός καί ὑγρός οὐ οἷος τε ὁ τοιοῦτος εἰμί κατάστασις . ἆρα οὖν ἄνοσος ἐκεῖνος ὁ θέρος , ἐν ὅς , φημί , ὕω ἐν καῦμα ὕδωρ λάβρος διά ὅλος ; καί μήν ἄνθραξ ἐν οὗτος γίγνομαι διηγέομαι , σήπω δηλονότι ὁ ἐν ὁ σῶμα περίσσωμα καί τις ἰχώρ θερμός καί ὑγρός ἄμετρος γεννάω . οἶδα δέ ἐκ αὐτός ὁ ῥῆσις , εἰ πᾶς αὐτός σύ παραγράφω , ὅδε ὁ τρόπος ἔχω · " ἄνθραξ ἐν Κρανών θερινός . ὕω ἐν καῦμα ὕδωρ λάβρος διά ὅλος . γίγνομαι δέ μάλα Νότος καί ὑπογίγνομαι μέν ὑπό ὁ δέρμα ἰχώρ . ἐγκαταλαμβάνω δέ θερμαίνω καί κνησμός ἐμποιέω · εἶτα φλύκταινα ὥσπερ πυρίκαυστος ἐπανίστημι καί ὑπό ὁ δέρμα καίω δοκέω " . ἀλλά ἐνταῦθα μέν ὡς ἄν εἷς ὥρα μετακοσμέω ἥσσων ὁ κακός . εἰ δέ δύο ἤ τρεῖς ὑπαλλάσσω ἤ καί σύμπας ὁ ἔτος ὑγρός καί θερμός γίγνομαι , μέγας ἀνάγκη συμπίπτω οὕτως λοιμός , οἷος ἐν ὁ τρίτος ὁ ἐπιδημία διηγέομαι . παραγράφω δέ πρῶτος μέν ὅς περί ὁ ὁ ὥρα ἀκοσμία λέγω , ἐφεξῆς δέ καί ὁ περί ὁ ἐπιγίγνομαι φθορά ὁ ἄνθρωπος . ἐν ἅπας δέ αὐτός προσέχω σύ ὁ νόος ἀκριβής ἀξιόω καί σκοπέω πρῶτος μέν , ὁποῖος τις πρᾶγμα θερμός καί ὑγρός κρᾶσις εἰμί , ὡς οὐδείς ἔαρ παρόμοιος , εὔκρατος χρῆμα · δεύτερος δέ ὡς ἀναγκαῖος ἐν αὐτός σήπω πᾶς . ἄρχω μέν οὖν ὁ Ἱπποκράτης ὁ διήγησις ὧδε · " ἔτος νότιος , ἔπομβρος , ἄπνοια διά τέλος " . εἶτα οὗτος ἐπιφέρω ὁ κατά μέρος ἅπας ὁ κατάστασις , ὄμβρος πολύς ἐν θερμός καί νότιος κατάστασις γίγνομαι γράφω , εἶτα αὖθις ἐπί τέλος ὁ σύμπας λόγος εἰς εἷς κεφάλαιος ἄγω οὕτως φημί · " γίγνομαι δέ ὁ ἔτος ὅλος νότιος καί ὑγρός καί μαλακός " ὅδε καί ὅδε συμπίπτω , ὅς σύμπας μέν γράφω ἐν ὅδε ὁ λόγος μακρός . ἔνειμι δέ ὁ βούλομαι λαμβάνω ὁ τρίτος ὁ ἐπιδημία ἀναγιγνώσκω ὁ κατά μέρος εἰς εἷς ἅπας κεφάλαιος ἀνάγω , σηπεδών μέγας , ὅς καί αὐτός ὀνομαστί πολλάκις ὁ Ἱπποκράτης ἐπιμιμνῄσκομαι , ποτέ μέν ὡδίπως λέγω · " εἰμί δέ καί ὁ ῥεῦμα ὁ συνίστημι οὐ πύον ἴκελος , ἀλλά σηπεδών τις ἄλλος καί ῥεῦμα πολύς καί ποικίλος " · ποτέ δέ πάλιν ὡδί · " καί ἐν αἰδοῖον ἄνθραξ ὁ κατά θέρος καί ἄλλος , ὅς σῆψις καλέω " , καί ὡς ἐκ ὁ σῆψις οὗτος πολύς μέν βραχίων καί πῆχυς ὅλος ἀπορρέω , πολύς δέ μηρός ἤ ὁ περί κνήμη ἀποψιλόω καί πούς ὅλος . ἀλλά καί σάρξ καί ὀστέον καί νεῦρον ἔκπτωσις γίγνομαι μέγας . καί ὅλος οὐδείς εἰμί εὑρίσκω ὅς γράφω πάθημα , ὅς μή σηπεδών ἔκγονος ὑπάρχω , δεόντως . οὔτε γάρ ὑπό ξηρός τις σήπω φύω οὔτε ὑπό ψυχρός . μανθάνω δέ ἄν , εἰ θεάομαι ὁ τε κρέας καί ἄλλος σύμπας ὁ πρός ὁ ἄνθρωπος ταριχεύω , ὁ μέν ἅλς , ὁ δέ ἅλμη , ὁ δέ ὄξος , ὁ δέ ἄλλος τις ὁ ξηραίνω σκευάζω καλός . μανθάνω δέ ἄν καί ὡς ἐν ὁ Βορέας , ξηρός καί ψυχρός ﻿ ὁ φύσις ὑπάρχω , ἄσηπτος μέχρι πλεῖστος διαμένω πᾶς · σήπω δέ ἑτοῖμος ἐν νότιος κατάστασις . εἰμί γάρ οὖν καί οὗτος ὁ ἄνεμος ὑγρός καί θερμός . ὥστε πᾶς ἐναντίος ἐγώ ἀποφαίνω ὁ ὑγρός καί θερμός ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ ἔαρ . οὔτε γάρ τοιοῦτος εἰμί οὔτε ὑγιεινός ἄν εἰμί , εἴπερ εἰμί τοιοῦτος . ὁ δέ καί τοιοῦτος εἰμί φημί αὐτός καί διά οὗτος ὑπάρχω ὑγιεινός , ἐν ἀμφότερος ἁμαρτάνω , ὅσος τε ὁ αἴσθησις ἔνειμι διαγιγνώσκω καί ὅσος ὁ λόγος διασκοπέω . ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἔνειμι ἐναργής μανθάνω εὔκρατος ἀκριβής αὐτός , ὁ λόγος δέ ἐξευρίσκω , ὡς διά οὗτος εἰμί ὑγιεινός , διότι μηδείς ἐπικρατέω ὁ τέσσαρες . εἰ δέ γε ἤτοι ὁ θερμός ἐπικρατέω πολύς ὁ ψυχρός ἤ ὁ ὑγρός ὁ ξηρός , σηπεδών τε ἄν εἰμί εὔφορος οὕτως καί πᾶς ὁ ὥρα νοσώδης . ἀλλά ὁ ὁ ὁ τέσσαρες κρᾶσις ἰσομοιρία ὁ τε εὐκρασία αὐτός καί ὁ ὑγίεια αἰτία . πόθεν οὖν ἐπέρχομαι τις ἰατρός τε καί φιλόσοφος ὑγρός καί θερμός ἀποφαίνω ὁ ἔαρ ; ἐκ ὁ βούλομαι δηλονότι ὁ τέσσαρες συζυγία ὁ κρᾶσις εἰς ὁ τέσσαρες ὥρα διανέμω . οὗτος δέ αὐτός πάλιν ἐκ ὁ παραλείπω ὁ πρῶτος ἅπας , ὁ εὔκρατος , γίγνομαι . καί γάρ οὖν καί διαίτημα καί φάρμακον ἅπας τε ὁ εἰμί εἰς ὁ τέσσαρες οὗτος συζυγία ἀνάγω ὁ διαφορά .