galenus.de-temperamentis-libri-iii 2.5
Δασεῖα μὲν ἡ θερμὴ καὶ ξηρὰ κρᾶσίς ἐστιν , ἀλλ’ αὕτη μὲν ἐσχάτως · μετρίως δ’ ἡ θερμὴ μέν , σύμμετρος δὲ κατὰ τὴν ἑτέραν ἀντίθεσιν , ὥσπερ γε καὶ ἡ ξηρὰ μέν , εὔκρατος δέ κατὰ τὸ θερμόν τε καὶ ψυχρόν · ἔστι γὰρ καὶ ἥδε μετρίως δασεῖα . ψιλαὶ δὲ τριχῶν αἱ ψυχραὶ πᾶσαι κράσεις , εἴτ’ οὖν ἀμέτρως ἔχοιεν ὑγρότητος εἴτε μετρίως . ἀλλ’ ἐσχάτως μὲν ἄτριχος ἡ ψυχρὰ καὶ ὑγρὰ κρᾶσις [ ἐστίν ] , ἔλαττον δὲ ταύτης ἡ ψυχρά θ’ ἅμα καὶ κατὰ τὴν ἑτέραν ἀντίθεσιν εὔκρατος , ἔτι δ’ ἔλαττον ἡ ψυχρὰ θ’ ἅμα καὶ ξηρά . καίτοι δόξει τις , ὡς ἐν γῇ ξηρᾷ ταῖς πόαις ἀδύνατόν ἐστι καὶ φῦναι καὶ τραφῆναι καὶ αὐξηθῆναι , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον κἀν τῷ δέρματι ταῖς θριξίν . ἔχει δ’ οὐχ οὕτως · γῆ μὲν γὰρ ὡς γῆ ξηρὰ λέγεται , δέρμα δ’ ὡς δέρμα · καὶ τοίνυν τὸ μὲν ἐν γῇ ξηρὸν ἄνικμον ἐσχάτως ἐστί , τὸ δ’ ἐν ἀνθρώπου σώματι καὶ τῶν ὁμοίων ἀνθρώπῳ ζῴων οὔτ’ ἄνικμον ἐπιτήδειόν τε καὶ μάλιστα πάντων εἰς γένεσιν τριχῶν . ἐκ μὲν γὰρ τῶν ὀστρακοδέρμων τε καὶ μαλακοστράκων , οἷον ὀστρέων καὶ καράβων καὶ καρκίνων , ὅσα τε φολιδωτὰ τῶν ζῴων ἐστίν , ὥσπερ οἱ ὄφεις , ἢ λεπιδωτά , καθάπερ οἱ ἰχθύες , οὐκ ἂν δύναιτο φύεσθαι θρίξ . ὄντως γάρ ἐστι τὰ τούτων δέρματα τελέως ξηρὰ δίκην ὀστράκου τινὸς ἢ πέτρας . ἐκ μέντοι τῶν μαλακοδέρμων , οἷόνπερ καὶ ὁ ἄνθρωπός ἐστιν , ὅσῳπερ ἂν ξηρότερόν τε καὶ θερμότερον ᾖ τὸ δέρμα , τοσούτῳ μᾶλλον ἐγχωρεῖ φύεσθαι τρίχας . ἵνα γάρ , ὡς ἐκεῖνοι προκαλοῦνται , τῷ τῆς γῆς ἑπώμεθα παραδείγματι , τὰς πόας οὔτ’ ἐν ξηρᾷ πάνυ καὶ αὐχμώδει φύεσθαι δυνατὸν οὔτ’ ἐν ὑγρᾷ καὶ τελματώδει , ἀλλ’ ἐπειδὰν μὲν ἄρχηται δαπανᾶσθαι τὸ περιττὸν τῆς ὑγρότητος , ἐκφύονται τῆς γῆς · αὐξάνονται δ’ ἐπὶ πλέον , ὅταν καὶ ἥδε ξηραίνηται , μετρίως μὲν ἐν τῷ ἦρι , τάχιστα δὲ καὶ μέχρι πλείστου κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ θέρους , ἀποξηραίνονται δὲ τελέως αὐανθείσης τῆς γῆς ἐν μέσῳ τῷ θέρει . καί σοι πάρεστιν , εἰ βούλει , καὶ νῦν , ὥσπερ που κἀν τῷ πρὸ τούτου λόγῳ δέδεικται , τὸ μὲν ἔαρ , ὅτι τῶν ὡρῶν εὐκρατότατόν ἐστιν , εἰκάζειν εὐκράτου δέρματος φύσει καὶ μάλιστά γε τὰ μέσα τῆς ὥρας τῆσδε . τηνικαῦτα γὰρ οὖν καὶ ἡ γῆ μέση πως ὑγρότητός τε καὶ ξηρότητός ἐστιν . ὅσα δὲ τῷ θέρει συνάπτει τῆς ἠρινῆς ὥρας , ταῦτ’ ἤδη ξηροτέραν ἔχει τοῦ συμμέτρου τὴν γῆν , ἔτι δὲ μᾶλλον ἀρχομένου θέρους . Ὃ τοίνυν λέγω δέρμα θερμὸν καὶ ξηρόν , εἰκάζοις ἂν μάλιστα τῇ τῆς γῆς διαθέσει τῇ γιγνομένῃ τελευτῶντος ἦρος ἢ ἀρχομένου θέρους . μεσοῦντος γὰρ θέρους ἄκρως ξηρὰ ﻿ γίγνεται τοῖς τῶν ὀστρακοδέρμων ὁμοίως , οὐ μὴν ἀνθρώπων γ’ συῶν ἢ ὄνων ἢ ἵππων ἢ ἄλλου του τῶν τριχωτῶν ζῴων . ὥστ’ , εἴπερ τῇ γῇ βούλονται παραβάλλειν τὸ δέρμα , καὶ κατὰ τοῦτο τὸν λόγον ὁμολογοῦντα τοῖς πρὸς ἡμῶν ἔμπροσθεν εἰρημένοις εὑρήσουσιν . αὐτοὶ δὲ σφᾶς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς ὁμωνυμίας σοφισθέντες παραλογίζονται . ἐν γὰρ τῷ θερμῷ καὶ ξηρῷ δέρματι πολλὰς καὶ μεγάλας ἐλέγομεν φύεσθαι τρίχας , ὡς ὑπὲρ ἀνθρώπου δηλονότι ἢ ζῴου τριχωτοῦ τὸν λόγον , οὐχ ὑπὲρ ὀστρέων τε καὶ καρκίνων ποιούμενοι . διαπνεῖται μὲν γὰρ ἀεί τι καθ’ ἕκαστον δέρμα [ ὑπὸ ] τοῦ θερμοῦ συναπάγοντος ἑαυτῷ τῆς ἔνδοθεν ὑγρότητος οὐκ ὀλίγον . ἀλλ’ ἐν οἷς μὲν ὑγρόν ἐστι τὸ δέρμα καὶ ἀκριβῶς μαλακόν , οἷος ὁ νεωστὶ πηγνύμενος τυρός , οὐχ ὑπομένουσιν αἱ τῶν διεκπεσόντων ὁδοί , τῶν τέως διεστηκότων αὐτοῦ μορίων αὖθις ἀλλήλοις ἑνουμένων · ἐν οἷς δ’ ἤδη σκληρὸν ὑπάρχει πεπηγότι παραπλήσιον τυρῷ , κατατιτρᾶται μὲν ὑπὸ τῆς ῥύμης τῶν ἐξιόντων , ἑνωθῆναι δ’ ὑπὸ ξηρότητος οὐ δυνάμενον ὑπομένοντας ἴσχει τοὺς πόρους ἀεὶ καὶ μᾶλλον συριγγουμένους ταῖς συνεχέσι πληγαῖς τῶν διαρρεόντων . ἐὰν μὲν οὖν τὸ διαρρέον ἢ ἀτμὸς ἢ ὑγρὸν εἰλικρινὲς ᾖ , τῷ μὲν ἀτμῷ ταχεῖά τ’ ἐστὶ καὶ ἀκώλυτος ἡ φορά · τὸ δ’ ὑγρὸν ἴσχεται πολλάκις ἐν τοῖς μικροτέροις πόροις καί τι καὶ παλινδρομεῖν αὖθις πρὸς τὸ βάθος ἀναγκάζεται . εἰ δ’ οἷον αἰθαλώδης τε καὶ παχεῖα καὶ γεώδης ἡ ἀναθυμίασις εἴη , κίνδυνος αὐτῇ πολλάκις ἐν ταῖς στεναῖς τῶν διεξόδων σφηνωθείσῃ μήτ’ εἴσω ῥᾳδίως ὑπονοστεῖν ἔτι μήτε κενοῦσθαι δύνασθαι . ταύτην οὖν ἑτέρα τοιαύτη πάλιν ἐκ τοῦ βάθους ἀναφερομένη πλήττει τε καὶ ὠθεῖ πρόσω καὶ ταύτην αὖθις ἑτέρα κἀκείνην ἄλλη καὶ πολλὰς αἰθαλώδεις οὕτω μοι νόει σφηνουμένας ἐπ’ ἀλλήλαις ἀναθυμιάσεις ἐν τῷ χρόνῳ περιπλέκεσθαί τε καὶ συνάπτεσθαι καί τι ποιεῖν ἓν σῶμα τοιοῦτον , οἷον ἐκτὸς ἡ λιγνύς ἐστι , πλὴν ὅσῳ πεπύκνωται , τοσούτῳ καὶ ἀκριβῶς ἔσφιγκται τῇ τῆς διεξόδου στενότητι πιληθέν . ἐπειδὰν δὲ τὸν πόρον ἀποφράξῃ πάντα τὸ τοιοῦτον σῶμα , τοὐντεῦθεν ἤδη βιαίως πληττόμενον ὑπὸ τῶν ὁμοίων ἑαυτῷ περιττωμάτων οὐκ ἐχόντων διέξοδον ὠθεῖται πρόσω σύμπαν ἐν τῷδε , ὥστε καὶ προκύπτειν ἀναγκάζεται τοῦ δέρματος ἱμαντῶδες ἤδη γεγονός . ἔοικε δ’ αὐτοῦ τὸ μὲν ἐν τῷ πόρῳ σφηνωθὲν οἷον ῥίζῃ τινὶ πόας ἢ φυτοῦ , τὸ δ’ ἐξέχον ἤδη τοῦ δέρματος οἷόνπερ αὐτὸ τὸ φυτόν . Ἡ θρὶξ δ’ ἐστὶ μέλαινα μέν , ὅταν ὑπὸ ῥώμης τοῦ θερμοῦ συγκαυθείσης τῆς ἀναθυμιάσεως ἀκριβὴς λιγνὺς γένηται τὸ περίττωμα , ξανθὴ δ’ , ὅταν ἧττον κατοπτηθῇ . ξανθῆς γὰρ χολῆς τηνικαῦτ’ ἐστὶν ἰλυῶδες περίττωμα τὸ σφηνωθέν , οὐ μελαίνης . ἡ δὲ λευκὴ θρὶξ ἔκγονος φλέγματος , ἡ πυρρὰ δ’ , ὥσπερ τῇ χρόᾳ μεταξὺ ξανθῆς ἐστι καὶ λευκῆς , οὕτω καὶ τῇ γενέσει μεταξὺ φλεγματώδους τε καὶ χολώδους ἰλύος . οὖλαι δὲ τρίχες ἢ διὰ τὴν ξηρότητα τῆς κράσεως ἢ διὰ τὸν πόρον , ἐν ᾧ κατερρίζωνται , γίγνονται , διὰ μὲν τὴν ξηρότητα παραπλησίως ἱμᾶσι τοῖς ἐπὶ πλέον ὑπὸ πυρὸς ξηρανθεῖσι . καίτοι τί δεῖ τῶν ἱμάντων μνημονεύειν αὐτὰς τὰς τρίχας ὁρῶντας , εἰ πλησιάσειαν πυρί , παραχρῆμα διαστρεφομένας ; οὕτω μὲν οὖν Αἰθίοπες ἅπαντες οὖλοι . τῇ δὲ τῶν πόρων ἐν οἷς ἐρρίζωνται φύσει κατὰ τάδε . πολλάκις μὲν ἡ ἀναθυμίασις εὐθυπορεῖν ὑπ’ ἀρρωστίας ἀδυνατοῦσα , καθ’ ὃν ἂν αὐτὴ τρόπον ἑλίττηται , καὶ τὸν πόρον οὕτως ἐτύπωσεν . ἐνίοτε δ’ ἡ μὲν ἀναθυμίασις εὔρωστός ἐστιν , ὑπὸ δὲ τῆς τοῦ δέρματος φύσεως σκληροτέρας τοῦ προσήκοντος οὔσης εἰργομένη φέρεσθαι καθ’ εὐθὺ πρὸς τὸ πλάγιον ἐπιστρέφεται , καθάπερ γε κἀκτὸς ἰδεῖν ἔστιν οὐ μόνον ἀτμὸν ἢ καπνὸν ἀλλὰ καὶ τὰς φλόγας αὐτάς , ὅταν ἀποκλεισθῶσι τῆς ἄνω φορᾶς , λοξὰς ἐφ’ ἑκάτερα μέρη σχιζομένας . οὕτως οὖν καὶ ἡ ἐκ τοῦ σώματος ἀναθυμίασις , ὅταν εἰρχθῇ κατά τι καὶ κωλυθῇ φέρεσθαι πρόσω , λοξὴν ὑπὸ τὸ δέρμα διέξοδον ὁδοποιεῖται , μέχρι περ ἂν ἀθροισθεῖσα χρόνῳ πλείονι βιάσηταί τε καὶ ἀναπνεύσῃ πρὸς τοὐκτός . ἐνίοτε δ’ ἅμ’ ἀμφοῖν συνδραμόντων , ἀρρώστου τε τῆς πρώτης ἀναθυμιάσεως , ἣ τὸν πόρον ἐδημιούργησε , καὶ ξηροῦ τοῦ δέρματος , ἡ λοξότης γίγνεται ταῖς ῥίζαις τῶν τριχῶν . οἷαι δ’ ἂν ἐν τῇ ῥιζώσει διαπλάττωνται , τοιαύτας εἰκὸς ὑπάρχειν αὐτὰς ἕως παντός . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ ἄλλο τι τῶν σκληρῶν καὶ ξηρῶν σωμάτων εὐθῦναι δυνατὸν ἄνευ τοῦ μαλάξαι πρότερον . αὕτη μὲν οὖν ἡ γένεσις τῶν τριχῶν . Ἐφεξῆς δ’ ἂν εἴη λέγειν τὰς αἰτίας ἁπάντων τῶν συμβεβηκότων ταῖς κράσεσιν ἐν ταῖς τῶν τριχῶν διαφοραῖς καθ’ ἡλικίαν καὶ χώραν καὶ φύσιν σώματος . Αἰγύπτιοι μὲν οὖν καὶ Ἄραβες καὶ Ἰνδοὶ καὶ πᾶν τὸ ξηρὰν καὶ θερμὴν χώραν ἐποικοῦν ἔθνος μελαίνας τε καὶ δυσαυξεῖς καὶ ξηρὰς καὶ οὔλας καὶ κραύρας ἔχουσι τὰς τρίχας . ὅσοι δ’ ἔμπαλιν τούτοις ὑγρὰν καὶ ψυχρὰν χώραν ἐποικοῦσιν , Ἰλλύριοί τε καὶ Γερμανοὶ καὶ Δαλμάται καὶ Σαυρομάται καὶ σύμπαν τὸ Σκυθικὸν εὐαυξεῖς μετρίως καὶ λεπτὰς καὶ εὐθείας καὶ πυρράς · ὅσοι δ’ ἐν τῷ μεταξὺ τούτων εὔκρατον νέμονται γῆν , εὐαυξεστάτας τε καὶ ἰσχυροτάτας καὶ μελαίνας μετρίως καὶ παχείας συμμέτρως καὶ οὔτ’ ἀκριβῶς οὔλας οὔτ’ ἀκριβῶς εὐθείας . οὕτω δὲ κἀν ταῖς ἡλικίαις βρέφεσι μέν , οἷαίπερ αἱ τῶν Γερμανῶν , ἀκμάζουσι δὲ [ οἷαι ] τοῖς Αἰθίοψιν , ἐφήβοις δὲ καὶ παισὶ τοῖς εὔκρατον ἐποικοῦσι γῆν ἔθνεσιν ἀνάλογον αἱ τρίχες ἔχουσιν ἰσχύος τε καὶ πάχους καὶ μεγέθους καὶ χρόας . Οὕτω δὲ καὶ κατ’ αὐτὰς τῶν σωμάτων τὰς φύσεις ἀνάλογον ἡλικίαις τε καὶ χώραις αἱ τρίχες διάκεινται . παῖδες μὲν οἱ πάνυ σμικροὶ ψιλοὶ τριχῶν , ὅτι μήπω μήτε πόρος αὐτοῖς ἐστι μηδεὶς κατὰ τὸ δέρμα μήτε λιγνυώδη περιττώματα . προσάγοντες δὲ τῷ ἡβάσκειν ὑποφύουσι σμικρὰς καὶ ἀσθενεῖς , ἀκμάζοντες δ’ ἰσχυροτέρας καὶ πολλὰς καὶ μεγάλας καὶ μελαίνας ἴσχουσιν , ὅτι τε πλῆθος ἤδη πόρων ἐν αὐτοῖς ἐγένετο καὶ ὅτι μεστοὶ τῶν αἰθαλωδῶν εἰσι περιττωμάτων ὑπὸ ξηρότητός τε καὶ θερμότητος · αἱ δ’ ἐν τῇ κεφαλῇ τε καὶ ταῖς ὀφρύσι καὶ κατὰ τὰ βλέφαρα καὶ παισὶν οὖσιν ἡμῖν ὑπάρχουσιν ἤδη . γένεσις γὰρ δὴ ταύταις οὐχ οἵα ταῖς πόαις , ἀλλ’ οἵα τοῖς φυτοῖς κατὰ πρῶτον λόγον ὑπὸ τῆς φύσεως ἀπειργασμέναις , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἑπομέναις ταῖς κράσεσιν , ὡς κἀν τοῖς Περὶ χρείας μορίων δείκνυται . ἀλλά τοι κἀν ταῖσδε τὸ μὲν εἶναι διὰ τὴν τῆς φύσεως τέχνην , τὸ δ’ ἤτοι μελαίναις ἢ πυρραῖς ἤ τιν’ ἄλλην ἐχούσαις διαφορὰν ἐξ ἀνάγκης ἕπεται τῇ κράσει τῆς ἡλικίας . ὑπόπυρροι μὲν γάρ εἰσι τοὐπίπαν , ὅτι καὶ τὸ σφηνούμενον ἐν τοῖς πόροις οὐδέπω μέλαν ἐστίν · ἥ τε γὰρ ὑγρότης πολλὴ καὶ ἡ διέξοδος ῥᾳδία καὶ ἡ σύγκαυσις ἀσθενής · εὐαυξεῖς δὲ καὶ παχεῖαι συμμέτρως τῇ τῶν τρεφόντων αὐτὰς περιττωμάτων ἀφθονίᾳ . τὸ μὲν γὰρ μόριον αὐτὸ τοῦ σώματος , ἐν ᾧ γίγνονται , ξηρόν · ὅλον γὰρ τὸ κρανίον ὀστέϊνόν ἐστι · τὸ δὲ περικείμενον αὐτῷ δέρμα ξηρότερον τοσούτῳ τοῦ κατὰ τὸ λοιπὸν σῶμα δέρματος ἅπαντος , ὅσῳπερ καὶ σκληρότερον . ἀναφέρεται μέντοι πλῆθος οὐκ ὀλίγον ἔκ τε τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον , ἤδη δὲ κἀξ ὅλου τοῦ σώματος αἰθαλωδῶν περιττωμάτων , ὥσθ’ οἷον τοῖς ἀκμάζουσιν ὅλον γίγνεται τὸ σῶμα , τοιοῦτον ἤδη τὸ δέρμα τῆς κεφαλῆς ἐστι τοῖς βρέφεσιν . Εὐλόγως οὖν ἔνιοι φαλακροῦνται τοῦ χρόνου προϊόντος , οἷς ἐξ ἀρχῆς ἦν ξηρότερον τὸ δέρμα . δέδεικται γὰρ ἔμπροσθεν , ὡς τῶν γηρασκόντων ἅπαντα ξηραίνεται τὰ μόρια . γίγνεται δὲ πολλοῖς ὀστρακῶδες τὸ δέρμα πλέον ἢ δεῖ ξηρανθέν . ἐν τοιούτῳ δ’ οὐδὲν φύεσθαι δύναται , καθότι καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ὡμολόγηται . καὶ γὰρ δὴ καὶ τῶν χειρῶν τὰ ἔνδον ὥσπερ γε καὶ τὰ κάτω τῶν ποδῶν ἄτριχα καὶ ψιλὰ ξηρότητί τε καὶ πυκνότητι τοῦ κατ’ αὐτὰ τένοντος , ὃς ὑποτέτακται τῷ δέρματι . ὅσοις δ’ εἰς τέλος ξηρότητος οὐκ ἀφικνεῖται τὸ δέρμα τῆς κεφαλῆς , ἄρρωστοι τούτοις γίγνονται καὶ λευκαὶ πάντως αἱ τρίχες , ἃς ὀνομάζουσιν οἱ ἄνθρωποι πολιάς , ἄρρωστοι μὲν ἐνδείᾳ τῆς οἰκείας τροφῆς , λευκαὶ δέ , διότι καὶ τὸ τρέφον αὐτὰς τοιοῦτον οἷον εὐρώς τις φλέγματος ἐν χρόνῳ διασαπέντος . ὅταν γὰρ ὁ μὲν πόρος ἔτι μένῃ , τὸ περίττωμα δ’ ὀλίγον ᾖ καὶ γλίσχρον , ἀρρώστως δ’ ὑπὸ τῆς θερμασίας ὠθῆται πρόσω , πάσχει τι παραπλήσιον ἐν τῷδε σηπεδόνι καὶ δὴ φαλακροῦνται μὲν μᾶλλον τὸ βρέγμα γηρῶντες οἱ ἄνθρωποι , πολιοῦνται δὲ τοὺς κροτάφους μᾶλλον , ὅτι τὸ μὲν ξηρότατόν ἐστι τῶν μορίων ἁπάντων τῆς κεφαλῆς · ἐπὶ γὰρ ὀστῷ τὸ δέρμα ταύτῃ ψιλῷ · οἱ κρόταφοι δ’ ὑγρότεροι · μύες γὰρ ἐνταῦθ’ εἰσὶν ὑπὸ τῷ δέρματι μεγάλοι , σαρκώδης δὲ πᾶς μῦς , ἡ δὲ σὰρξ ὀστοῦ καὶ δέρματος ὑγροτέρα .
Lemmas: δασύς μέν ὁ θερμός καί ξηρός κρᾶσις εἰμί , ἀλλά οὗτος μέν ἔσχατος · μέτριος δέ ὁ θερμός μέν , σύμμετρος δέ κατά ὁ ἕτερος ἀντίθεσις , ὥσπερ γε καί ὁ ξηρός μέν , εὔκρατος δέ κατά ὁ θερμός τε καί ψυχρός · εἰμί γάρ καί ὅδε μέτριος δασύς . ψιλός δέ θρίξ ὁ ψυχρός πᾶς κρᾶσις , εἴτε οὖν ἄμετρος ἔχω ὑγρότης εἴτε μέτριος . ἀλλά ἔσχατος μέν ἄτριχος ὁ ψυχρός καί ὑγρός κρᾶσις [ εἰμί ] , ἐλαχύς δέ οὗτος ὁ ψυχρός τε ἅμα καί κατά ὁ ἕτερος ἀντίθεσις εὔκρατος , ἔτι δέ ἐλαχύς ὁ ψυχρός τε ἅμα καί ξηρός . καίτοι δοκέω τις , ὡς ἐν γῆ ξηρός ὁ πόα ἀδύνατος εἰμί καί φύω καί τρέφω καί αὐξάνω , κατά ὁ αὐτός λόγος ἐν ὁ δέρμα ὁ θρίξ . ἔχω δέ οὐ οὕτως · γῆ μέν γάρ ὡς γῆ ξηρός λέγω , δέρμα δέ ὡς δέρμα · καί τοίνυν ὁ μέν ἐν γῆ ξηρός ἄνικμος ἔσχατος εἰμί , ὁ δέ ἐν ἄνθρωπος σῶμα καί ὁ ὅμοιος ἄνθρωπος ζῷον οὔτε ἄνικμος ἐπιτήδειος τε καί μάλα πᾶς εἰς γένεσις θρίξ . ἐκ μέν γάρ ὁ ὀστρακόδερμος τε καί μαλακόστρακος , οἷος ὄστρεον καί κάραβος καί καρκίνος , ὅσος τε φολιδωτός ὁ ζῷον εἰμί , ὥσπερ ὁ ὄφις , ἤ λεπιδωτός , καθά ὁ ἰχθῦς , οὐ ἄν δύναμαι φύω θρίξ . ὄντως γάρ εἰμί ὁ οὗτος δέρμα τέλειος ξηρός δίκη ὄστρακον τις ἤ πέτρα . ἐκ μέντοι ὁ μαλακόδερμος , οἷος καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ὅσος ἄν ξηρός τε καί θερμός εἰμί ὁ δέρμα , τοσοῦτος μάλα ἐγχωρέω φύω θρίξ . ἵνα γάρ , ὡς ἐκεῖνος προκαλέω , ὁ ὁ γῆ ἕπομαι παράδειγμα , ὁ πόα οὔτε ἐν ξηρός πάνυ καί αὐχμώδης φύω δυνατός οὔτε ἐν ὑγρός καί τελματώδης , ἀλλά ἐπειδάν μέν ἄρχω δαπανάω ὁ περισσός ὁ ὑγρότης , ἐκφύω ὁ γῆ · αὐξάνω δέ ἐπί πολύς , ὅταν καί ὅδε ξηραίνω , μέτριος μέν ἐν ὁ ἔαρ , ταχύς δέ καί μέχρι πολύς κατά ὁ ἀρχή ὁ θέρος , ἀποξηραίνω δέ τέλειος αὐαίνω ὁ γῆ ἐν μέσος ὁ θέρος . καί σύ πάρειμι , εἰ βούλομαι , καί νῦν , ὥσπερ που ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος δείκνυμι , ὁ μέν ἔαρ , ὅτι ὁ ὥρα εὔκρατος εἰμί , εἰκάζω εὔκρατος δέρμα φύσις καί μάλα γε ὁ μέσος ὁ ὥρα ὅδε . τηνικαῦτα γάρ οὖν καί ὁ γῆ μέσος πως ὑγρότης τε καί ξηρότης εἰμί . ὅσος δέ ὁ θέρος συνάπτω ὁ ἠρινός ὥρα , οὗτος ἤδη ξηρός ἔχω ὁ σύμμετρος ὁ γῆ , ἔτι δέ μάλα ἄρχω θέρος . ὅς τοίνυν λέγω δέρμα θερμός καί ξηρός , εἰκάζω ἄν μάλα ὁ ὁ γῆ διάθεσις ὁ γίγνομαι τελευτάω ἔαρ ἤ ἄρχω θέρος . μεσόω γάρ θέρος ἄκρος ξηρός ﻿ γίγνομαι ὁ ὁ ὀστρακόδερμος ὅμοιος , οὐ μήν ἄνθρωπος γε ὗς ἤ ὄνος ἤ ἵππος ἤ ἄλλος τις ὁ τριχωτός ζῷον . ὥστε , εἴπερ ὁ γῆ βούλομαι παραβάλλω ὁ δέρμα , καί κατά οὗτος ὁ λόγος ὁμολογέω ὁ πρός ἐγώ ἔμπροσθεν λέγω εὑρίσκω . αὐτός δέ σφεῖς αὐτός ὑπό ὁ ὁμωνυμία σοφίζω παραλογίζομαι . ἐν γάρ ὁ θερμός καί ξηρός δέρμα πολύς καί μέγας λέγω φύω θρίξ , ὡς ὑπέρ ἄνθρωπος δηλονότι ἤ ζῷον τριχωτός ὁ λόγος , οὐ ὑπέρ ὄστρεον τε καί καρκίνος ποιέω . διαπνέω μέν γάρ ἀεί τις κατά ἕκαστος δέρμα [ ὑπό ] ὁ θερμός συναπάγω ἑαυτοῦ ὁ ἔνδοθεν ὑγρότης οὐ ὀλίγος . ἀλλά ἐν ὅς μέν ὑγρός εἰμί ὁ δέρμα καί ἀκριβής μαλακός , οἷος ὁ νεωστί πήγνυμι τυρός , οὐ ὑπομένω ὁ ὁ διεκπίτνω ὁδός , ὁ τέως διΐστημι αὐτός μόριον αὖθις ἀλλήλων ἑνόω · ἐν ὅς δέ ἤδη σκληρός ὑπάρχω πήγνυμι παραπλήσιος τυρός , κατατιτράω μέν ὑπό ὁ ῥύμη ὁ ἐξέρχομαι , ἑνόω δέ ὑπό ξηρότης οὐ δύναμαι ὑπομένω ἴσχω ὁ πόρος ἀεί καί μάλα συριγγόω ὁ συνεχής πληγή ὁ διαρρέω . ἐάν μέν οὖν ὁ διαρρέω ἤ ἀτμός ἤ ὑγρός εἰλικρινής εἰμί , ὁ μέν ἀτμός ταχύς τε εἰμί καί ἀκώλυτος ὁ φορά · ὁ δέ ὑγρός ἴσχω πολλάκις ἐν ὁ μικρός πόρος καί τις καί παλινδρομέω αὖθις πρός ὁ βάθος ἀναγκάζω . εἰ δέ οἷος αἰθαλώδης τε καί παχύς καί γεώδης ὁ ἀναθυμίασις εἰμί , κίνδυνος αὐτός πολλάκις ἐν ὁ στενός ὁ διέξοδος σφηνόω μήτε εἴσω ῥᾴδιος ὑπονοστέω ἔτι μήτε κενόω δύναμαι . οὗτος οὖν ἕτερος τοιοῦτος πάλιν ἐκ ὁ βάθος ἀναφέρω πλήσσω τε καί ὠθέω πρόσω καί οὗτος αὖθις ἕτερος κᾁκείνης ἄλλος καί πολύς αἰθαλώδης οὕτως ἐγώ νοέω σφηνόω ἐπί ἀλλήλων ἀναθυμίασις ἐν ὁ χρόνος περιπλέκω τε καί συνάπτω καί τις ποιέω εἷς σῶμα τοιοῦτος , οἷος ἐκτός ὁ λιγνύς εἰμί , πλήν ὅσος πυκνόω , τοσοῦτος καί ἀκριβής φιγκτἰμί ὁ ὁ διέξοδος στενότης πιλέω . ἐπειδάν δέ ὁ πόρος ἀποφράζω πᾶς ὁ τοιοῦτος σῶμα , ἐντεῦθεν ἤδη βίαιος πλήσσω ὑπό ὁ ὅμοιος ἑαυτοῦ περίσσωμα οὐ ἔχω διέξοδος ὠθέω πρόσω σύμπας ἐν ὅδε , ὥστε καί προκύπτω ἀναγκάζω ὁ δέρμα ἱμαντώδης ἤδη γίγνομαι . ἔοικα δέ αὐτός ὁ μέν ἐν ὁ πόρος σφηνόω οἷος ῥίζα τις πόα ἤ φυτόν , ὁ δέ ἐξέχω ἤδη ὁ δέρμα οἷος αὐτός ὁ φυτόν . ὁ θρίξ δέ εἰμί μέλας μέν , ὅταν ὑπό ῥώμη ὁ θερμός συγκαίω ὁ ἀναθυμίασις ἀκριβής λιγνύς γίγνομαι ὁ περίσσωμα , ξανθός δέ , ὅταν ἥσσων κατοπτάω . ξανθός γάρ χολή τηνικαῦτα εἰμί ἰλυώδης περίσσωμα ὁ σφηνόω , οὐ μέλας . ὁ δέ λευκός θρίξ ἔκγονος φλέγμα , ὁ πυρρός δέ , ὥσπερ ὁ χροιά μεταξύ ξανθός εἰμί καί λευκός , οὕτως καί ὁ γένεσις μεταξύ φλεγματώδης τε καί χολώδης ἰλύς . ὅλος δέ θρίξ ἤ διά ὁ ξηρότης ὁ κρᾶσις ἤ διά ὁ πόρος , ἐν ὅς καταρριζόω , γίγνομαι , διά μέν ὁ ξηρότης παραπλήσιος ἱμάς ὁ ἐπί πολύς ὑπό πῦρ ξηραίνω . καίτοι τίς δέω ὁ ἱμάς μνημονεύω αὐτός ὁ θρίξ ὁράω , εἰ πλησιάζω πῦρ , παραχρῆμα διαστρέφω ; οὕτως μέν οὖν Αἰθίοψ ἅπας οὖλος . ὁ δέ ὁ πόρος ἐν ὅς ῥιζόω φύσις κατά ὅδε . πολλάκις μέν ὁ ἀναθυμίασις εὐθυπορέω ὑπό ἀρρωστία ἀδυνατέω , κατά ὅς ἄν οὗτος τρόπος ἑλίσσω , καί ὁ πόρος οὕτως τυπόω . ἐνίοτε δέ ὁ μέν ἀναθυμίασις εὔρωστος εἰμί , ὑπό δέ ὁ ὁ δέρμα φύσις σκληρός ὁ προσήκω εἰμί ἔργω φέρω κατά εὐθύς πρός ὁ πλάγιος ἐπιστρέφω , καθά γε ἐκτός ὁράω εἰμί οὐ μόνος ἀτμός ἤ καπνός ἀλλά καί ὁ φλόξ αὐτός , ὅταν ἀποκλείω ὁ ἄνω φορά , λοξός ἐπί ἑκάτερος μέρος σχίζω . οὕτως οὖν καί ὁ ἐκ ὁ σῶμα ἀναθυμίασις , ὅταν ἔργω κατά τις καί κωλύω φέρω πρόσω , λοξός ὑπό ὁ δέρμα διέξοδος ὁδοποιέω , μέχρι περ ἄν ἀθροίζω χρόνος πολύς βιάζω τε καί ἀναπνέω πρός ἑκτός . ἐνίοτε δέ ἅμα ἄμφω συντρέχω , ἄρρωστος τε ὁ πρῶτος ἀναθυμίασις , ὅς ὁ πόρος δημιουργέω , καί ξηρός ὁ δέρμα , ὁ λοξότης γίγνομαι ὁ ῥίζα ὁ θρίξ . οἷος δέ ἄν ἐν ὁ ῥίζωσις διαπλήσσω , τοιοῦτος ἔοικα ὑπάρχω αὐτός ἕως πᾶς . οὐδέ γάρ οὐδέ ἄλλος τις ὁ σκληρός καί ξηρός σῶμα εὐθύνω δυνατός ἄνευ ὁ μαλάσσω πρότερος . οὗτος μέν οὖν ὁ γένεσις ὁ θρίξ . ἐφεξῆς δέ ἄν εἰμί λέγω ὁ αἰτία ἅπας ὁ συμβαίνω ὁ κρᾶσις ἐν ὁ ὁ θρίξ διαφορά κατά ἡλικία καί χώρα καί φύσις σῶμα . Αἰγύπτιος μέν οὖν καί Ἄραψ καί Ἰνδός καί πᾶς ὁ ξηρός καί θερμός χώρα ἐποικέω ἔθνος μέλας τε καί δυσαυξής καί ξηρός καί οὖλος καί κραῦρος ἔχω ὁ θρίξ . ὅσος δέ ἔμπαλιν οὗτος ὑγρός καί ψυχρός χώρα ἐποικέω , Ἰλλύριος τε καί Γερμανός καί Δαλματή καί Σαυρόματης καί σύμπας ὁ Σκυθικός εὐαυξής μέτριος καί λεπτός καί εὐθύς καί πυρρός · ὅσος δέ ἐν ὁ μεταξύ οὗτος εὔκρατος νέμω γῆ , εὐαυξής τε καί ἰσχυρός καί μέλας μέτριος καί παχύς σύμμετρος καί οὔτε ἀκριβής οὖλος οὔτε ἀκριβής εὐθύς . οὕτως δέ ἐν ὁ ἡλικία βρέφος μέν , οἷος ὁ ὁ Γερμανός , ἀκμάζω δέ [ οἷος ] ὁ Αἰθίοψ , ἔφηβος δέ καί παῖς ὁ εὔκρατος ἐποικέω γῆ ἔθνος ἀνάλογος ὁ θρίξ ἔχω ἰσχύς τε καί πάχος καί μέγεθος καί χροιά . οὕτως δέ καί κατά αὐτός ὁ σῶμα ὁ φύσις ἀνάλογος ἡλικία τε καί χώρα ὁ θρίξ διάκειμαι . παῖς μέν ὁ πάνυ μικρός ψιλός θρίξ , ὅτι μήπω μήτε πόρος αὐτός εἰμί μηδείς κατά ὁ δέρμα μήτε λιγνυώδης περίσσωμα . προσάγω δέ ὁ ἡβάσκω ὑποφύω μικρός καί ἀσθενής , ἀκμάζω δέ ἰσχυρός καί πολύς καί μέγας καί μέλας ἴσχω , ὅτι τε πλῆθος ἤδη πόρος ἐν αὐτός γίγνομαι καί ὅτι μεστός ὁ αἰθαλώδης εἰμί περίσσωμα ὑπό ξηρότης τε καί θερμότης · ὁ δέ ἐν ὁ κεφαλή τε καί ὁ ὀφρύς καί κατά ὁ βλέφαρον καί παῖς εἰμί ἐγώ ὑπάρχω ἤδη . γένεσις γάρ δή οὗτος οὐ οἷος ὁ πόα , ἀλλά οἷος ὁ φυτόν κατά πρῶτος λόγος ὑπό ὁ φύσις ἀπεργάζομαι , οὐ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ κρᾶσις , ὡς ἐν ὁ περί χρεία μόριον δείκνυμι . ἀλλά τοι ἐν ὅδε ὁ μέν εἰμί διά ὁ ὁ φύσις τέχνη , ὁ δέ ἤτοι μέλας ἤ πυρρός ἤ τις ἄλλος ἔχω διαφορά ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ κρᾶσις ὁ ἡλικία . ὑπόπυρρος μέν γάρ εἰμί ἐπίπαν , ὅτι καί ὁ σφηνόω ἐν ὁ πόρος οὐδέπω μέλας εἰμί · ὁ τε γάρ ὑγρότης πολύς καί ὁ διέξοδος ῥᾴδιος καί ὁ σύγκαυσις ἀσθενής · εὐαυξής δέ καί παχύς σύμμετρος ὁ ὁ τρέφω αὐτός περίσσωμα ἀφθονία . ὁ μέν γάρ μόριον αὐτός ὁ σῶμα , ἐν ὅς γίγνομαι , ξηρός · ὅλος γάρ ὁ κρανίον ὀστέϊνος εἰμί · ὁ δέ περίκειμαι αὐτός δέρμα ξηρός τοσοῦτος ὁ κατά ὁ λοιπός σῶμα δέρμα ἅπας , ὅσος καί σκληρός . ἀναφέρω μέντοι πλῆθος οὐ ὀλίγος ἐκ τε ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος , ἤδη δέ ἐκ ὅλος ὁ σῶμα αἰθαλώδης περίσσωμα , ὥστε οἷος ὁ ἀκμάζω ὅλος γίγνομαι ὁ σῶμα , τοιοῦτος ἤδη ὁ δέρμα ὁ κεφαλή εἰμί ὁ βρέφος . εὔλογος οὖν ἔνιοι φαλακρόομαι ὁ χρόνος προέρχομαι , ὅς ἐκ ἀρχή εἰμί ξηρός ὁ δέρμα . δείκνυμι γάρ ἔμπροσθεν , ὡς ὁ γηράσκω ἅπας ξηραίνω ὁ μόριον . γίγνομαι δέ πολύς ὀστρακώδης ὁ δέρμα πολύς ἤ δέω ξηραίνω . ἐν τοιοῦτος δέ οὐδείς φύω δύναμαι , καθότι καί διά ὁ ἔμπροσθεν ὁμολογέω . καί γάρ δή καί ὁ χείρ ὁ ἔνδον ὥσπερ γε καί ὁ κάτω ὁ πούς ἄτριχος καί ψιλός ξηρότης τε καί πυκνότης ὁ κατά αὐτός τένων , ὅς ὑποτάσσω ὁ δέρμα . ὅσος δέ εἰς τέλος ξηρότης οὐ ἀφικνέομαι ὁ δέρμα ὁ κεφαλή , ἄρρωστος οὗτος γίγνομαι καί λευκός πάντως ὁ θρίξ , ὅς ὀνομάζω ὁ ἄνθρωπος πολιά , ἄρρωστος μέν ἔνδεια ὁ οἰκεῖος τροφή , λευκός δέ , διότι καί ὁ τρέφω αὐτός τοιοῦτος οἷος εὐρώς τις φλέγμα ἐν χρόνος διασήπομαι . ὅταν γάρ ὁ μέν πόρος ἔτι μένω , ὁ περίσσωμα δέ ὀλίγος εἰμί καί γλίσχρος , ἄρρωστος δέ ὑπό ὁ θερμασία ὠθέω πρόσω , πάσχω τις παραπλήσιος ἐν ὅδε σηπεδών καί δή φαλακρόομαι μέν μάλα ὁ βρέγμα γηράσκω ὁ ἄνθρωπος , πολιόω δέ ὁ κρόταφος μάλα , ὅτι ὁ μέν ξηρός εἰμί ὁ μόριον ἅπας ὁ κεφαλή · ἐπί γάρ ὀστέον ὁ δέρμα ταύτῃ ψιλός · ὁ κρόταφος δέ ὑγρός · μῦς γάρ ἐνταῦθα εἰμί ὑπό ὁ δέρμα μέγας , σαρκώδης δέ πᾶς μῦς , ὁ δέ σάρξ ὀστέον καί δέρμα ὑγρός .