galenus.de-temperamentis-libri-iii 3.5
Φανερὸν οὖν ἤδη γέγονεν , ὡς ἡ κρίσις τῶν πρὸς ἡμᾶς ὑγρῶν ἢ ξηρῶν ἢ ψυχρῶν ἢ θερμῶν οὐκ ἔξωθέν ποθεν , ἀλλ’ ἐξ ὧν ἡμεῖς αὐτοὶ πάσχομεν ἀκριβῶς ἂν γίγνοιτο καὶ ὡς πρῶτον μὲν καὶ μάλιστα ταῦτ’ εἴη σκεπτέον , ἐφεξῆς δ’ , εἴ τι δεήσειε , καὶ τὰ ἔξωθεν . εἰ μὲν γὰρ ἐναργὴς εἴη καὶ σαφὴς αἰσθήσει τοῦ προσαχθέντος ἡ ἐνέργεια φαρμάκου , ταύτῃ πιστευτέον ἀμελοῦντας τῶν ἄλλων ἁπάντων γνωρισμάτων · εἰ δ’ ἀμυδρὰ καὶ ἀσαφὴς ἢ ἐπίμικτος ἤ τιν’ ὅλως ἀμφισβήτησιν ἔχουσα , τηνικαῦτα καὶ πρὸς τὰ ἐκτὸς ἅπαντα κριτέον αὐτήν , οὔκουν οὐδὲ πρὸς ταῦτα πόρρωθεν , ἀλλ’ ἀπ’ αὐτῆς τοῦ ζητουμένου τῆς οὐσίας , οἷον εἰ τὸ ἔλαιον θερμόν , οὐχ ὅτι γλίσχρον ἢ ὠχρὸν ἢ κοῦφον , ἀλλ’ εἰ ῥᾳδίως ἐκφλογοῦται . τοῦτο γὰρ ἦν αὐτῷ τὸ δυνάμει θερμῷ εἶναι τὸ ταχέως μεταβάλλειν εἰς τὸ ἐνεργείᾳ θερμόν . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον κἀπὶ τῶν ἡμετέρων σωμάτων οὐκ εἰ παχυμερὲς ἢ λεπτομερὲς ἢ ὑγρὸν ἢ κοῦφον ἢ γλίσχρον ἢ ὠχρόν , ἀλλ’ εἰ θερμαίνει προσαγόμενον · οὕτω δ’ οὐδ’ εἰ γλυκὺ καὶ κοιλίαν ὑπάγον ἢ εὔρουν ἐργαζόμενον ἐν ταῖς φλεβοτομίαις , εἰ ἐπισταχθείη , τὸ αἷμα . καὶ γὰρ καὶ ταῦτα περιττὰ παρόν γε σκοπεῖν , εἰ θερμαίνει προσαγόμενον . εἰ μὲν οὖν ἐπισήμως τε καὶ ἰσχυρῶς ἐποίει τοῦτο , καθάπερ τὸ πέπερι , πρόδηλον ἂν ἦν πᾶσι καὶ ἀναμφισβήτητον · ἐπεὶ δ’ οὐκ ἰσχυρῶς , εὐλόγως εἰς ζήτησιν ἀφικνεῖται , πολὺ δὲ μᾶλλον ἐπὶ ῥοδίνου τε καὶ ὄξους ἠπόρηταί τε καὶ ἠμφισβήτηται τοῖς ἰατροῖς , εἴτε δυνάμει θερμὰ πέφυκεν εἴτε ψυχρά . Χρὴ τοίνυν ἐξευρεῖν τινας ἐφ’ ἅπασι τοῖς δυνάμει λεγομένοις ὑπάρχειν ἢ θερμοῖς ἢ ψυχροῖς ἢ ξηροῖς ἢ ὑγροῖς ἀκριβεῖς καὶ σαφεῖς διορισμούς , ὡς ἔμπροσθεν ἐπὶ τῶν ἐνεργείᾳ λεγομένων ἐποιησάμεθα . προσήκει δ’ οἶμαι τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τῶν ἐναργεστάτων ποιήσασθαι · γυμνασάμενος γάρ τις ἐν τούτοις ῥᾷον ἀκολουθήσει τοῖς ἀσαφεστέροις . εὐθὺς οὖν ἐν τῷ προσφέρειν τῷ σώματι τόδε τι τὸ φάρμακον ἢ τὸ σιτίον ἀπηλλάχθω τὸ προσφερόμενον ἁπάσης σφοδρᾶς ἐπικτήτου θερμότητός τε καὶ ψύξεως . ὃν μὲν γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐποιησάμεθα διορισμόν , ἡνίκα τά θ’ ὑγρὰ καὶ τὰ ξηρὰ σώματα διαγιγνώσκειν ἐπεχειροῦμεν , οὗτος ἂν οὐδὲν ἧττον εἴη καὶ νῦν χρήσιμος ἐπὶ τῶν δυνάμει θερμῶν καὶ ψυχρῶν . εἴτε γὰρ δυνάμει ψυχρὸν ὂν τὸ προσφερόμενον ἐκθερμήναις σφοδρῶς εἴτε θερμὸν ὂν καταψύξαις , ἡ πρώτη τοῦ σώματος προσβολὴ τὴν αἴσθησιν ἀπὸ τῆς ἐπικτήτου διαθέσεως , οὐκ ἀπὸ τῆς οἰκείας τοῦ προσαχθέντος ἐργάσεται κράσεως . ἵν’ οὖν ἀκριβής τε καὶ εἰλικρινὴς ἡ ﻿ φύσις ἐξετάζηται τοῦ προσαγομένου , χλιαρὸν ὡς οἷόν τε μάλισθ’ ὑπαρχέτω μηδεμίαν ἐπίσημον ἔξωθεν ἀλλοίωσιν εἰληφὸς ἤτοι θερμότητος ἢ ψύξεως σφοδρᾶς . Ἡ μὲν δὴ πρώτη παρασκευὴ τοῦ προσαγομένου φαρμάκου τοιαύτη γιγνέσθω . προσφερέσθω δὲ μὴ πάσῃ διαθέσει σώματος , ὅταν ἐξετάζῃς αὐτοῦ τὴν δύναμιν , ἀλλ’ ἁπλουστάταις ὡς ἔνι μάλιστα καὶ ἄκραις . εἰ μὲν οὖν ἐσχάτως θερμῇ διαθέσει προσαχθὲν αἴσθησιν ἐργάζοιτο ψύξεως , εἴη ἂν οὕτω γε ψυχρόν · ὡσαύτως δὲ καὶ εἰ τῇ ψυχρᾷ θερμὸν ἐν τῷ παραυτίκα φαίνοιτο , καὶ τοῦτ’ ἂν εἴη θερμόν . εἰ δ’ ἤτοι τῇ θερμῇ θερμὸν ἢ τῇ ψυχρᾷ ψυχρὸν φαίνοιτο , μὴ πάντως ἀποφαίνεσθαι τὸ μὲν θερμὸν εἶναι , τὸ δὲ ψυχρόν . ἐνίοτε γὰρ ἄκρως μέν ἐστιν ἡ διάθεσις θερμή , μετρίως δὲ ψυχρὸν ὂν τὸ φάρμακον οὔτ’ ἠλλοίωσεν αὐτὴν ἔτι τε πρὸς τούτῳ ψῦξαν καὶ πυκνῶσαν ἅπασαν τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν ἀπέκλεισεν εἴσω καὶ διαπνεῖσθαι τὸ θερμὸν ἐκώλυσε κἀκ τούτου μειζόνως ἐξεπύρωσε τὴν διάθεσιν . οὕτω δὲ κἂν εἰ τῇ ψυχρᾷ διαθέσει [ τὸ ] προσφερόμενον μηδεμίαν ἐπιφέροι θερμότητα , σκέπτεσθαι , μή τι μετρίως ὑπάρχον θερμὸν οὐδὲν ἔδρασεν εἰς τὴν ἄκρως θερμοῦ δεομένην διάθεσιν . οὔκουν οὔθ’ οὕτω χρὴ βασανίζεσθαι τῶν προσφερομένων φαρμάκων τὰς δυνάμεις οὔτ’ εἰ κατὰ συμβεβηκὸς ἐργάζοιτό τι καὶ μὴ καθ’ αὐτό . Κρίσις δὲ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ἥ τε διάθεσις καὶ ὁ χρόνος · ἡ μὲν διάθεσις , εἰ ἁπλῆ καὶ μία · τῷ χρόνῳ δ’ ἡ κρίσις διορίζεται κατὰ τάδε . τὸ μὲν ἅμα τῷ προσενεχθῆναι ψύχειν ἢ θερμαίνειν ἐναργῶς φαινόμενον εἴη ἂν δήπου καθ’ ἑαυτό τε καὶ δι’ ἑαυτὸ τοιοῦτον · τὸ δ’ ἐν τῷ χρόνῳ τάχ’ ἂν ἔκ τινος συμβεβηκότος εἰς τοῦτ’ ἄγοιτο , καθάπερ " ἐπὶ τετάνου θέρεος μέσου νέῳ εὐσάρκῳ ὕδατος ψυχροῦ πολλοῦ κατάχυσις θέρμης ἐπανάκλησιν ποιέεται " . ἀλλ’ ὅτι γε μὴ καθ’ ἑαυτὸ θερμαίνει τὸ ψυχρὸν ὕδωρ , δῆλον ἐκ τῆς πρώτης προσβολῆς · αἴσθησιν γὰρ ἐργάζεται ψύξεως καὶ μὲν δὴ καὶ ψύχει τὸ δέρμα , μέχρις ἂν ἐπιχέηται τούτῳ , καὶ τὴν θερμασίαν οὔτ’ ἐπὶ πάντων σωμάτων οὔτ’ ἐν τῷ καταχεῖσθαι παρέχεται , ἀλλ’ ἐπὶ μόνων εὐσάρκων νέων ἐν θέρει μέσῳ μετὰ τὸ παύσασθαι καταχέοντας . ὥσπερ οὖν οἷς προσπίπτει τὸ ψυχρὸν ὕδωρ , ἐκ τοῦ παραχρῆμα ψύχει ταῦτα , κἂν ἔμψυχα κἂν ἄψυχα τὰ σώμαθ’ ὑπάρχῃ κἂν θερμὰ κἂν ψυχρά , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , εἴ τις ἦν χρόνος ἢ φύσις σώματος ἢ διάθεσις , ἐφ’ ἧς αἴσθησιν ἔφερε τὸ ψυχρὸν ὕδωρ εὐθὺς ἅμα τῷ προσπίπτειν θερμότητος , εὐλόγως ἂν ἐζητεῖτο , πότερα θερμαίνειν ἢ ψύχειν πέφυκε καθ’ ἑαυτό . νυνὶ δ’ ἐπειδὴ τὰ μὲν ἔμψυχά τε καὶ ἄψυχα πάντα παραχρῆμα καὶ διὰ παντὸς ὁρᾶται ψυχόμενα , οἷς δ’ ἐστὶν ἔμφυτος θερμασία καὶ οἷον πηγή τις ἐν τοῖς σπλάγχνοις πυρός , [ εἰ ] τούτοις προσενεχθὲν ἐπανάκλησίν τινά ποτε ποιεῖται θερμότητος , εὔλογον οἶμαι κατά τι συμβεβηκός , οὐ καθ’ ἑαυτὸ θερμαίνειν αὐτὸ τὰ τοιαῦτα . καὶ δὴ καὶ φαίνεται , κατὰ τί . πυκνώσει γὰρ τῆς ἐκτὸς ἐπιφανείας καὶ κατακλείσει τοῦ θερμοῦ τὴν ἐπάνοδον ποιεῖται τῆς ἐκ τοῦ βάθους θερμασίας , ἅμα μὲν ἀθροισθείσης τῷ μὴ διαπνεῖσθαι , ἅμα δ’ εἰς τὸ βάθος ἀποχωρούσης διὰ τὴν τοῦ περιέχοντος βίαν ψυχροῦ , ἅμα δὲ καὶ τρεφομένης ὑπὸ τῶν ἐνταῦθα χυμῶν . ὅταν γὰρ ἀθροισθεῖσά τε καὶ τραφεῖσα πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν ὁρμήσῃ σφοδρότερον , ἐπανάκλησις μὲν γίγνεται τῆς θέρμης , ἔνδειξις δὲ τοῦ μὴ καθ’ ἑαυτὸ τὴν θερμασίαν αὐξῆσαι τὸ ψυχρὸν ὕδωρ . καθ’ ἑαυτὸ μὲν γὰρ ἔψυξε τὸ δέρμα · τῇ ψύξει δ’ αὐτοῦ πύκνωσις θ’ ἅμα καὶ εἰς τὸ βάθος ὑπονόστησις ἠκολούθησε τοῦ θερμοῦ , τούτων δ’ αὐτῶν τῇ μὲν πυκνώσει κώλυσις τῆς διαπνοῆς , τῇ δ’ εἰς τὸ βάθος ὑποχωρήσει κατεργασία τῶν ταύτῃ χυμῶν · ὧν ἡ μὲν κώλυσις τῆς διαπνοῆς τὴν ἄθροισιν τῆς θερμασίας , ἡ δὲ τῶν χυμῶν κατεργασία τὴν γένεσιν αὐτῆς ἐποιήσατο . τούτων δ’ ἑκατέρῳ πάλιν ἡ αὔξησις ἕπεται τῆς ἐμφύτου θερμασίας . διὰ μέσων οὖν ἑκατέρων τὸ ψυχρὸν αὔξησίν ποτε τῆς ἐν τῷ ζῴῳ θερμασίας ἐργάζεται , καθ’ ἑαυτὸ δ’ οὐδέποτε . Καὶ μὴν καὶ τὸ θερμὸν ἔστιν ὅτε κατὰ συμβεβηκὸς ψύχει διὰ μέσου τοῦ κενοῦν ὡς τὸ κατάπλασμα τὴν φλεγμονήν . ἐπειδὴ γὰρ ὑπὸ θερμοῦ ῥεύματος γίγνεται φλεγμονή , τὸ μὲν ἴδιον αὐτῆς ἴαμα κένωσίς ἐστι τοῦ περιττοῦ , τὸ δὲ τῇ κενώσει πάντως ἑπόμενον ἡ ψῦξις τοῦ διὰ τὴν φλεγμονὴν τεθερμασμένου μορίου . διττῆς οὖν οὔσης ἐν τοῖς φλεγμαίνουσι σώμασι διαθέσεως , ὅσον μὲν ἐπὶ τῇ πλεονεξίᾳ τοῦ περιττοῦ , κατὰ τὸ ποσὸν ἐξισταμένοις τοῦ κατὰ φύσιν , ὅσον δ’ ἐπὶ τῇ θερμασίᾳ , κατὰ τὸ ποιόν , ἡ τῆς ἑτέρας τῶν διαθέσεων ἴασις ἑπομένην ἔχει καὶ τὴν ἑτέραν . καὶ γίγνεται κατά τι συμβεβηκὸς τὰ κενωτικὰ τῆς θερμῆς ὕλης φάρμακα καὶ τῆς φλογώσεως τῶν μορίων ἐμψυκτικά . ταῦτα τ’ οὖν διορίζεσθαι καὶ πειρᾶσθαι κατὰ τὸ ποσὸν τῆς ἁπλῆς διαθέσεως ἐξευρίσκειν τὸ ποσὸν τῆς τοῦ φαρμάκου δυνάμεως , οἷον εἰ ἄκρως ἡ διάθεσις θερμή , καὶ τὸ φάρμακον ἄκρως εἶναι ψυχρόν , εἰ δ’ ὀλίγον ἀπολείποιτο τῆς ἀκρότητος ἡ διάθεσις , ὀλίγον χρὴ καὶ τὸ φάρμακον ἀπολείπεσθαι , κἂν εἰ πλέον ἀπέχοι τῆς ἄκρας θερμότητος ἡ διάθεσις , ἀνάλογον ἀπέχειν τῆς ἄκρας ψυχρότητος τὸ φάρμακον . εἰ γὰρ ἀπὸ τοῦ τοιούτου στοχασμοῦ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐξετάσεως αὐτῶν ποιοῖο , θᾶττον ἂν ἐξευρίσκοις τὴν οἰκείαν ἑκάστου δύναμιν . ὅλως γὰρ εἰ καθ’ ἓν ὁτιοῦν πάθος ἁπλοῦν θερμὸν ὅ τι δήποτε τῶν φαρμάκων προσαχθὲν εὐθὺς ἅμα τῇ πρώτῃ προσφορᾷ ψύξεως αἴσθησιν ἤνεγκε , ψυχρόν ἐστιν ἐκεῖνο τῇ δυνάμει καὶ πολὺ μᾶλλον , εἰ καὶ μετὰ τὴν πρώτην προσφορὰν ἕως παντὸς μένει τοιοῦτον . εἰ δὲ καὶ σαφῶς ἰῷτο τὴν θερμὴν διάθεσιν , ἐξ ἀνάγκης ψυχρόν ἐστι . προσφέρεσθαι δὲ χρὴ πάντως αὐτὸ χλιαρόν , ἐπειδὰν δοκιμάζηται , καθότι καὶ πρόσθεν εἴρηται . γνωρισθὲν δ’ ὅτι τοιοῦτόν ἐστιν , εἶτα θεραπείας ἕνεκα παραλαμβανόμενον ἄμεινον ψυχρὸν παραλαμβάνειν , πλὴν εἰ τὸ μὲν φάρμακον ἄκρως εἴη ψυχρόν , οὐκ ἄκρως δὲ θερμὸν εἴη τὸ νόσημα . ταυτὶ μὲν οὖν ἐπὶ πλέον ἔν τε τοῖς περὶ φαρμάκων εἰρήσεται κἀν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν . ἐν δὲ τῷ παρόντι τό γε τοσοῦτον χρὴ γιγνώσκειν , ὡς , εἴ τι τῇ θερμῇ καὶ ἁπλῇ διαθέσει προσαχθὲν φάρμακον ἔκ τε τοῦ παραχρῆμα κἀν τῷ μετὰ ταῦτα χρόνῳ παντὶ τήν τε τῆς ψύξεως αἴσθησιν ἤνεγκε τῷ κάμνοντι καὶ τὴν τῆς εὐφορίας τε καὶ ὠφελείας , ἐξ ἀνάγκης τοῦτο ψυχρόν ἐστι , κἂν ἐπ’ ἄλλων ποτὲ φαίνηται θερμόν . εὑρεθήσεται γὰρ ἐπ’ ἐκείνων ἐξεταζόμενον ἀκριβῶς οὐ καθ’ ἑαυτὸ θερμὸν ὂν ἀλλὰ κατά τι συμβεβηκός . ὅταν δὲ καθ’ ἑαυτὸ λέγωμεν ἢ πρώτως ἢ διὰ μηδενὸς [ τῶν ] ἐν τῷ μέσῳ , ταὐτὸν ἐξ ἁπάντων δηλοῦται τῶν ῥημάτων καὶ τὴν γυμνασίαν ἁπάντων τούτων ἅμα τοῖς οἰκείοις παραδείγμασιν ἐν τοῖς περὶ φαρμάκων ὑπομνήμασι ποιησόμεθα .
Lemmas: φανερός οὖν ἤδη γίγνομαι , ὡς ὁ κρίσις ὁ πρός ἐγώ ὑγρός ἤ ξηρός ἤ ψυχρός ἤ θερμός οὐ ἔξωθεν ποθεν , ἀλλά ἐκ ὅς ἐγώ αὐτός πάσχω ἀκριβής ἄν γίγνομαι καί ὡς πρῶτος μέν καί μάλα οὗτος εἰμί σκοπέω , ἐφεξῆς δέ , εἰ τις δέω , καί ὁ ἔξωθεν . εἰ μέν γάρ ἐναργής εἰμί καί σαφής αἴσθησις ὁ προσάγω ὁ ἐνέργεια φάρμακον , οὗτος πιστευτέος ἀμελέω ὁ ἄλλος ἅπας γνώρισμα · εἰ δέ ἀμυδρός καί ἀσαφής ἤ ἐπίμικτος ἤ τις ὅλος ἀμφισβήτησις ἔχω , τηνικαῦτα καί πρός ὁ ἐκτός ἅπας κρίνω αὐτός , οὔκουν οὐδέ πρός οὗτος πρόσωθεν , ἀλλά ἀπό αὐτός ὁ ζητέω ὁ οὐσία , οἷος εἰ ὁ ἔλαιον θερμός , οὐ ὅτι γλίσχρος ἤ ὠχρός ἤ κοῦφος , ἀλλά εἰ ῥᾴδιος ἐκφλογόω . οὗτος γάρ εἰμί αὐτός ὁ δύναμις θερμός εἰμί ὁ ταχύς μεταβάλλω εἰς ὁ ἐνέργεια θερμός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἐπί ὁ ἡμέτερος σῶμα οὐ εἰ παχυμερής ἤ λεπτομερής ἤ ὑγρός ἤ κοῦφος ἤ γλίσχρος ἤ ὠχρός , ἀλλά εἰ θερμαίνω προσάγω · οὕτως δέ οὐδέ εἰ γλυκύς καί κοιλία ὑπάγω ἤ ἐύρρους ἐργάζομαι ἐν ὁ φλεβοτομία , εἰ ἐπιστάζω , ὁ αἷμα . καί γάρ καί οὗτος περισσός πάρειμι γε σκοπέω , εἰ θερμαίνω προσάγω . εἰ μέν οὖν ἐπίσημος τε καί ἰσχυρός ποιέω οὗτος , καθά ὁ πέπερι , πρόδηλος ἄν εἰμί πᾶς καί ἀναμφισβήτητος · ἐπεί δέ οὐ ἰσχυρός , εὔλογος εἰς ζήτησις ἀφικνέομαι , πολύς δέ μάλα ἐπί ῥόδινος τε καί ὄξος ἀπορέω τε καί ἀμφισβητέω ὁ ἰατρός , εἴτε δύναμις θερμός φύω εἴτε ψυχρός . χρή τοίνυν ἐξευρίσκω τις ἐπί ἅπας ὁ δύναμις λέγω ὑπάρχω ἤ θερμός ἤ ψυχρός ἤ ξηρός ἤ ὑγρός ἀκριβής καί σαφής διορισμός , ὡς ἔμπροσθεν ἐπί ὁ ἐνέργεια λέγω ποιέω . προσήκω δέ οἴομαι ὁ ἀρχή ἀπό ὁ ἐναργής ποιέω · γυμνάζω γάρ τις ἐν οὗτος ῥᾴδιος ἀκολουθέω ὁ ἀσαφής . εὐθύς οὖν ἐν ὁ προσφέρω ὁ σῶμα ὅδε τις ὁ φάρμακον ἤ ὁ σιτίον ἀπαλλάσσω ὁ προσφέρω ἅπας σφοδρός ἐπίκτητος θερμότης τε καί ψῦξις . ὅς μέν γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ποιέω διορισμός , ἡνίκα ὁ τε ὑγρός καί ὁ ξηρός σῶμα διαγιγνώσκω ἐπιχειρέω , οὗτος ἄν οὐδείς ἥσσων εἰμί καί νῦν χρήσιμος ἐπί ὁ δύναμις θερμός καί ψυχρός . εἴτε γάρ δύναμις ψυχρός εἰμί ὁ προσφέρω ἐκθερμαίνω σφοδρός εἴτε θερμός εἰμί καταψύχω , ὁ πρῶτος ὁ σῶμα προσβολή ὁ αἴσθησις ἀπό ὁ ἐπίκτητος διάθεσις , οὐ ἀπό ὁ οἰκεῖος ὁ προσάγω ἐργάζομαι κρᾶσις . ἵνα οὖν ἀκριβής τε καί εἰλικρινής ὁ ﻿ φύσις ἐξετάζω ὁ προσάγω , χλιαρός ὡς οἷος τε μάλα ὑπάρχω μηδείς ἐπίσημος ἔξωθεν ἀλλοίωσις λαμβάνω ἤτοι θερμότης ἤ ψῦξις σφοδρός . ὁ μέν δή πρῶτος παρασκευή ὁ προσάγω φάρμακον τοιοῦτος γίγνομαι . προσφέρω δέ μή πᾶς διάθεσις σῶμα , ὅταν ἐξετάζω αὐτός ὁ δύναμις , ἀλλά ἁπλόος ὡς ἔνειμι μάλα καί ἄκρος . εἰ μέν οὖν ἔσχατος θερμός διάθεσις προσάγω αἴσθησις ἐργάζομαι ψῦξις , εἰμί ἄν οὕτως γε ψυχρός · ὡσαύτως δέ καί εἰ ὁ ψυχρός θερμός ἐν ὁ παραυτίκα φαίνω , καί οὗτος ἄν εἰμί θερμός . εἰ δέ ἤτοι ὁ θερμός θερμός ἤ ὁ ψυχρός ψυχρός φαίνω , μή πάντως ἀποφαίνω ὁ μέν θερμός ἔρχομαι , ὁ δέ ψυχρός . ἐνίοτε γάρ ἄκρος μέν εἰμί ὁ διάθεσις θερμός , μέτριος δέ ψυχρός εἰμί ὁ φάρμακον οὔτε ἀλλοιόω αὐτός ἔτι τε πρός οὗτος ψυκέω καί πυκνάζω ἅπας ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια ἀποκλείω εἴσω καί διαπνέω ὁ θερμός κωλύω ἐκ οὗτος μέγας ἐκπυρόω ὁ διάθεσις . οὕτως δέ κἀν εἰ ὁ ψυχρός διάθεσις [ ὁ ] προσφέρω μηδείς ἐπιφέρω θερμότης , σκοπέω , μή τις μέτριος ὑπάρχω θερμός οὐδείς δράω εἰς ὁ ἄκρος θερμός δέω διάθεσις . οὐκοῦν οὔτε οὕτως χρή βασανίζω ὁ προσφέρω φάρμακον ὁ δύναμις οὔτε εἰ κατά συμβαίνω ἐργάζομαι τις καί μή κατά ἑαυτοῦ . κρίσις δέ ὁ κατά συμβαίνω ὁ τε διάθεσις καί ὁ χρόνος · ὁ μέν διάθεσις , εἰ ἁπλόος καί εἷς · ὁ χρόνος δέ ὁ κρίσις διορίζω κατά ὅδε . ὁ μέν ἅμα ὁ προσφέρω ψύχω ἤ θερμαίνω ἐναργής φαίνω εἰμί ἄν δήπου κατά ἑαυτοῦ τε καί διά ἑαυτοῦ τοιοῦτος · ὁ δέ ἐν ὁ χρόνος τάχα ἄν ἐκ τις συμβαίνω εἰς οὗτος ἄγω , καθά " ἐπί τέτανος θέρος μέσος νέος εὔσαρκος ὕδωρ ψυχρός πολύς κατάχυσις θέρμη ἐπανάκλησις ποιέω " . ἀλλά ὅτι γε μή κατά ἑαυτοῦ θερμαίνω ὁ ψυχρός ὕδωρ , δῆλος ἐκ ὁ πρῶτος προσβολή · αἴσθησις γάρ ἐργάζομαι ψῦξις καί μέν δή καί ψύχω ὁ δέρμα , μέχρι ἄν ἐπιχέω οὗτος , καί ὁ θερμασία οὔτε ἐπί πᾶς σῶμα οὔτε ἐν ὁ καταχέω παρέχω , ἀλλά ἐπί μόνος εὔσαρκος νέος ἐν θέρος μέσος μετά ὁ παύω κατηχέω . ὥσπερ οὖν ὅς προσπίπτω ὁ ψυχρός ὕδωρ , ἐκ ὁ παραχρῆμα ψύχω οὗτος , κἀν ἔμψυχος κἀν ἄψυχος ὁ σῶμα ὑπάρχω κἀν θερμός κἀν ψυχρός , κατά ὁ αὐτός τρόπος , εἰ τις εἰμί χρόνος ἤ φύσις σῶμα ἤ διάθεσις , ἐπί ὅς αἴσθησις φέρω ὁ ψυχρός ὕδωρ εὐθύς ἅμα ὁ προσπίπτω θερμότης , εὔλογος ἄν ζητέω , πότερος θερμαίνω ἤ ψύχω φύω κατά ἑαυτοῦ . νυνί δέ ἐπειδή ὁ μέν ἔμψυχος τε καί ἄψυχος πᾶς παραχρῆμα καί διά πᾶς ὁράω ψύχω , ὅς δέ εἰμί ἔμφυτος θερμασία καί οἷος πηγή τις ἐν ὁ σπλάγχνον πῦρ , [ εἰ ] οὗτος προσφέρω ἐπανάκλησις τις ποτέ ποιέω θερμότης , εὔλογος οἴομαι κατά τις συμβαίνω , οὐ κατά ἑαυτοῦ θερμαίνω αὐτός ὁ τοιοῦτος . καί δή καί φαίνω , κατά τίς . πύκνωσις γάρ ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια καί κατάκλεισις ὁ θερμός ὁ ἐπάνοδος ποιέω ὁ ἐκ ὁ βάθος θερμασία , ἅμα μέν ἀθροίζω ὁ μή διαπνέω , ἅμα δέ εἰς ὁ βάθος ἀποχωρέω διά ὁ ὁ περιέχω βία ψυχρός , ἅμα δέ καί τρέφω ὑπό ὁ ἐνταῦθα χυμός . ὅταν γάρ ἀθροίζω τε καί τρέφω πρός ὁ ἐπιφάνεια ὁρμάω σφοδρός , ἐπανάκλησις μέν γίγνομαι ὁ θέρμη , ἔνδειξις δέ ὁ μή κατά ἑαυτοῦ ὁ θερμασία αὐξάνω ὁ ψυχρός ὕδωρ . κατά ἑαυτοῦ μέν γάρ ψύχω ὁ δέρμα · ὁ ψῦξις δέ αὐτός πύκνωσις τε ἅμα καί εἰς ὁ βάθος ὑπονόστησις ἀκολουθέω ὁ θερμός , οὗτος δέ αὐτός ὁ μέν πύκνωσις κώλυσις ὁ διαπνοή , ὁ δέ εἰς ὁ βάθος ὑποχώρησις κατεργασία ὁ οὗτος χυμός · ὅς ὁ μέν κώλυσις ὁ διαπνοή ὁ ἄθροισις ὁ θερμασία , ὁ δέ ὁ χυμός κατεργασία ὁ γένεσις αὐτηες͂ς ποιέω . οὗτος δέ ἑκάτερος πάλιν ὁ αὔξησις ἕπομαι ὁ ἔμφυτος θερμασία . διά μέσος οὖν ἑκάτερος ὁ ψυχρός αὔξησις ποτέ ὁ ἐν ὁ ζῷον θερμασία ἐργάζομαι , κατά ἑαυτοῦ δέ οὐδέποτε . καί μήν καί ὁ θερμός εἰμί ὅτε κατά συμβαίνω ψύχω διά μέσος ὁ κενόω ὡς ὁ κατάπλασμα ὁ φλεγμονή . ἐπειδή γάρ ὑπό θερμός ῥεῦμα γίγνομαι φλεγμονή , ὁ μέν ἴδιος αὐτός ἴαμα κένωσις εἰμί ὁ περισσός , ὁ δέ ὁ κένωσις πάντως ἕπομαι ὁ ψῦξις ὁ διά ὁ φλεγμονή θερμάζω μόριον . δισσός οὖν εἰμί ἐν ὁ φλεγμαίνω σῶμα διάθεσις , ὅσος μέν ἐπί ὁ πλεονεξία ὁ περισσός , κατά ὁ ποσός ἐξίστημι ὁ κατά φύσις , ὅσος δέ ἐπί ὁ θερμασία , κατά ὁ ποιός , ὁ ὁ ἕτερος ὁ διάθεσις ἴασις ἕπομαι ἔχω καί ὁ ἕτερος . καί γίγνομαι κατά τίς συμβαίνω ὁ κενωτικός ὁ θερμός ὕλη φάρμακον καί ὁ φλόγωσις ὁ μόριον ἐμψυκτικός . οὗτος τε οὖν διορίζω καί πειράω κατά ὁ ποσός ὁ ἁπλόος διάθεσις ἐξευρίσκω ὁ ποσός ὁ ὁ φάρμακον δύναμις , οἷον εἰ ἄκρος ὁ διάθεσις θερμός , καί ὁ φάρμακον ἄκρος εἰμί ψυχρός , εἰ δέ ὀλίγος ἀπολείπω ὁ ἀκρότης ὁ διάθεσις , ὀλίγος χράω καί ὁ φάρμακον ἀπολείπω , κἀν εἰ πολύς ἀπέχω ὁ ἄκρος θερμότης ὁ διάθεσις , ἀνάλογος ἀπέχω ὁ ἄκρος ψυχρότης ὁ φάρμακον . εἰ γάρ ἀπό ὁ τοιοῦτος στοχασμός ὁ ἀρχή ὁ ἐξέτασις αὐτός ποιέω , ταχύς ἄν ἐξευρίσκω ὁ οἰκεῖος ἕκαστος δύναμις . ὅλος γάρ εἰ κατά εἷς ὁστισοῦν πάθος ἁπλόος θερμός ὅς τις δήποτε ὁ φάρμακον προσάγω εὐθύς ἅμα ὁ πρῶτος προσφορά ψῦξις αἴσθησις φέρω , ψυχρός εἰμί ἐκεῖνος ὁ δύναμις καί πολύς μάλα , εἰ καί μετά ὁ πρῶτος προσφορά ἕως πᾶς μένω τοιοῦτος . εἰ δέ καί σαφής ἰάομαι ὁ θερμός διάθεσις , ἐκ ἀνάγκη ψυχρός εἰμί . προσφέρω δέ χρή πάντως αὐτός χλιαρός , ἐπειδάν δοκιμάζω , καθότι καί πρόσθεν λέγω . γνωρίζω δέ ὅτι τοιοῦτος εἰμί , εἶτα θεραπεία ἕνεκα παραλαμβάνω ἀγαθός ψυχρός παραλαμβάνω , πλήν εἰ ὁ μέν φάρμακον ἄκρος εἰμί ψυχρός , οὐ ἄκρος δέ θερμός εἰμί ὁ νόσημα . οὗτος μέν οὖν ἐπί πολύς ἐν τε ὁ περί φάρμακον λέγω ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα . ἐν δέ ὁ πάρειμι ὁ γε τοσοῦτος χρή γιγνώσκω , ὡς , εἰ τις ὁ θερμός καί ἁπλόος διάθεσις προσάγω φάρμακον ἐκ τε ὁ παραχρῆμα ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος πᾶς ὁ τε ὁ ψῦξις αἴσθησις φέρω ὁ κάμνω καί ὁ ὁ εὐφορία τε καί ὠφέλεια , ἐκ ἀνάγκη οὗτος ψυχρός εἰμί , κἀν ἐπί ἄλλος ποτέ φαίνω θερμός . εὑρίσκω γάρ ἐπί ἐκεῖνος ἐξετάζω ἀκριβής οὐ κατά ἑαυτοῦ θερμός εἰμί ἀλλά κατά τις συμβαίνω . ὅταν δέ κατά ἑαυτοῦ λέγω ἤ πρῶτος ἤ διά μηδείς [ ὁ ] ἐν ὁ μέσος , αὐτός ἐκ ἅπας δηλόω ὁ ῥῆμα καί ὁ γυμνασία ἅπας οὗτος ἅμα ὁ οἰκεῖος παράδειγμα ἐν ὁ περί φάρμακον ὑπόμνημα ποιέω .