galenus.de-temperamentis-libri-iii 1.2
Ὥρα δ’ ἂν εἴη λέγειν ἤδη καὶ περὶ τῶν κράσεων αὐτῶν . ἡ μὲν δὴ πλείστη δόξα τῶν ἐπιφανεστάτων ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων , ὑγράν τ’ εἶναι καὶ θερμὴν κρᾶσιν , ἑτέραν τῆς ὑγρᾶς τε καὶ ψυχρᾶς , καὶ τρίτην ἐπὶ ταύταις τὴν ξηράν τε καὶ ψυχράν , ἑτέραν τῆς ξηρᾶς θ’ ἅμα καὶ θερμῆς . ἔνιοι δ’ ἐξ αὐτῶν ὑγρὰν μέν τινα καὶ ψυχρὰν ἅμα κρᾶσιν ὑπάρχειν φασὶ καὶ θερμὴν ἅμα καὶ ξηρὰν ἑτέραν , οὐ μὴν οὔτε τὴν θερμὴν ἅμα καὶ ὑγρὰν οὔτε τὴν ψυχρὰν ἅμα καὶ ξηράν . οὐδὲ γὰρ ἐγχωρεῖν οὔθ’ ὑγρότητα πλεονεκτούσῃ θερμότητι συνδραμεῖν οὔτε ξηρότητα ψυχρότητι . δαπανᾶσθαι μὲν γὰρ ὑπὸ τοῦ θερμοῦ κρατοῦντος τὴν ὑγρότητα καὶ οὕτω θερμὸν ἅμα καὶ ξηρὸν γίγνεσθαι τὸ σῶμα , μένειν δ’ ἄπεπτόν τε καὶ ἀκατέργαστον , ἐν οἷς ἂν σώμασιν ἀρρωστῇ τὸ θερμόν , ὥστ’ ἀναγκαῖον εἶναι θερμότητος μὲν ἐπικρατούσης ἕπεσθαι ξηρότητα , ψυχρότητος δὲ πλεονεκτούσης ἀκολουθεῖν ὑγρότητα . οὗτοι μὲν δὴ κατὰ τάδε πεπείκασι σφᾶς αὐτούς , ὡς δύο εἰσὶν αἱ πᾶσαι διαφοραὶ τῶν κράσεων . Ὅσοι δὲ τέτταρας εἶναι νομίζουσι , διχῶς τούτοις ἀντιλέγουσιν , ἔνιοι μὲν εὐθὺς τὸ πρῶτον ἀξίωμα μὴ συγχωροῦντες , ὡς ἐξικμάζεσθαι τὴν ὑγρότητα πρὸς τοῦ θερμοῦ κρατοῦντος ἀναγκαῖόν ἐστιν , ἔνιοι δὲ τοῦτο μὲν συγχωροῦντες , ἀμφισβητοῦντες δ’ ἑτέρως . οἱ μὲν δὴ πρῶτοι τοῦ θερμοῦ μὲν ἔργον εἶναί φασι τὸ θερμαίνειν ὥσπερ τοῦ ψυχροῦ τὸ ψύχειν , τοῦ ξηροῦ δ’ αὖ τὸ ξηραίνειν ὥσπερ τοῦ ὑγροῦ τὸ ὑγραίνειν . καὶ διὰ τοῦθ’ ὅσα μὲν σώματα θερμὰ τὴν φύσιν ἐστὶν ἅμα καὶ ξηρὰ καθάπερ τὸ πῦρ , ᾗ μὲν θερμά , θερμαίνειν , ᾗ δὲ ξηρά , ξηραίνειν . ὅσα δ’ ὑγρὰ καὶ θερμὰ καθάπερ ὕδωρ θερμόν , ὑγραίνειν ταῦτα καὶ θερμαίνειν [ πέφυκεν ἀεὶ ] , ἓν ἑκατέρας κἀνταῦθα ποιότητος ἔργον ἐχούσης ἀχώριστον . οὔκουν συγχωροῦσιν , εἴ τι θερμόν [ ἐστιν ] , εὐθὺς τοῦτο καὶ ξηραίνειν , ἀλλ’ εἰ μὲν ὑγρότης προσείη τῇ θερμότητι , θερμαίνειν ἅμα καὶ ὑγραίνειν ὥσπερ τὰ λουτρὰ τῶν γλυκέων ὑδάτων . εἰ δ’ ὥσπερ θερμὸν οὕτω καὶ ξηρὸν εἴη καθάπερ τὸ πῦρ , οὐ θερμαίνειν μόνον , ἀλλὰ καὶ ξηραίνειν εὐθύς , οὐκ ἐκ τῆς θερμότητος τοῦτο λαβόν , ἀλλ’ ἐκ τῆς συνούσης αὐτῷ ξηρότητος . ὑπομιμνήσκουσι δ’ ἐνταῦθα τῶν ἐν ἡλίῳ θερινῷ διατριψάντων ἐπὶ πλέον , εἶθ’ , ὡς εἰκός , αὐανθέντων ὅλον τε τὸ σῶμα καὶ ξηρὸν καὶ αὐχμηρὸν ἐχόντων καὶ διψώντων οὐκ ἀνεκτῶς . ἴασιν γὰρ αὐτοῖς εἶναί φασιν ἑτοίμην τε καὶ ῥᾴστην , οὐκ εἰ πίοιεν μόνον , ἀλλ’ εἰ καὶ λούσαιντο θερμοῖς ὕδασι γλυκέσιν , ὡς τῆς ὑγρότητος , εἴτε μετὰ ψυχρότητος εἴτε μετὰ θερμότητος εἴη , τὸ ἑαυτῆς ἀεὶ δρᾶν δυναμένης , ὑγραίνειν τὰ πλησιάζοντα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον φασὶ καὶ τὴν ξηρότητα ξηραίνειν ἀεί . τὸν γοῦν βορρᾶν ξηρὸν καὶ ψυχρὸν ἄνεμον ὑπάρχοντα ξηραίνειν ἅπαντα . καὶ τοῦτ’ εἶναι τὸ πρὸς Ὁμήρου λεγόμενον Ὡς δ’ ὅτ’ ὀπωρινὸς Βορέης νεοαρδέ’ ἀλωὴν Αἶψα ξηραίνει . Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὸν τῆς μήκωνος ὀπὸν καὶ ἄλλα μυρία φάρμακα ξηραίνειν ἅμα καὶ ψύχειν . ὥστ’ οὐκ ἀναγκαῖον , οὔτ’ , εἴ τι ψυχρόν , εὐθὺς τοῦτο καὶ ὑγρὸν ὑπάρχειν , οὔτ’ , εἴ τι θερμόν , εὐθὺς καὶ ξηρόν . οὔκουν οὐδὲ τὴν θερμὴν κρᾶσιν ἐξ ἀνάγκης εἶναι καὶ ξηράν , ἀλλὰ δύνασθαί ποτε τὸ μὲν θερμὸν τοῦ ψυχροῦ πλεονεκτεῖν ἐν τῇ κράσει τοῦ ζῴου , τὸ δ’ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ . καὶ γὰρ δὴ καὶ τὴν γένεσιν καὶ τὴν ἀλλοίωσιν καὶ τὴν μεταβολὴν ἐκ τῶν ἐναντίων εἰς τὰ ἐναντία γίγνεσθαι . τίς γοῦν εἰπών , ὅτι τὸ λευκὸν ἠλλοιώθη τε καὶ μετέβαλεν , ἐγένετο γὰρ θερμόν , οὐκ ἂν εἴη καταγέλαστος ; ἐπιζητεῖ γὰρ ὁ λόγος οὐ τὴν κατὰ τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν ἀντίθεσιν , ἀλλὰ τὴν κατὰ τὸ χρῶμα · μεταβάλλει γὰρ τὸ μὲν λευκὸν εἰς τὸ μέλαν , ὥσπερ γε καὶ τὸ μέλαν εἰς τὸ λευκόν , τὸ δὲ θερμὸν εἰς τὸ ψυχρόν , ὥσπερ αὖ καὶ τὸ ψυχρὸν εἰς τὸ θερμόν · οὕτω δὲ καὶ τὸ μὲν ὑγρὸν εἰς τὸ ξηρόν , τὸ δ’ αὖ ξηρὸν εἰς τὸ ὑγρόν . εἰ γὰρ δὴ φάσκοι τις ἠλλοιῶσθαι τὸ σῶμα τῷ τέως ὑγρὸν ὑπάρχον εἶναι τανῦν λευκὸν ἢ τῷ τέως ξηρὸν ὂν τανῦν φαίνεσθαι μέλαν , οὐκ ἂν ὑγιαίνειν δόξειεν . εἰ δέ γε τὸ τέως ὑγρὸν νῦν ξηρὸν φαίη γεγονέναι ἢ τὸ πρότερον ὑπάρχον μέλαν νῦν εἶναι λευκὸν ἢ ἐκ θερμοῦ ψυχρὸν ἢ ἐκ ψυχροῦ θερμὸν γεγονέναι , σωφρονεῖν τ’ ἂν δόξειεν ὁ τοιοῦτος καὶ λέγειν τὰ εἰκότα . τὸ γὰρ μεταβάλλον , ᾗ μεταβάλλει , ταύτῃ μεταχωρεῖν δεῖ πρὸς τοὐναντίον . ἐγένετο γοῦν ἢ γίγνεται μουσικὸς ὅδε , φαμέν , ἐξ οὐ μουσικοῦ δηλονότι , καὶ γραμματικὸς ἐξ οὐ γραμματικοῦ καὶ ῥητορικὸς ἐξ οὐ ῥητορικοῦ · τὸ δ’ ἐκ μουσικοῦ γραμματικὸν ἢ ἐκ γραμματικοῦ μουσικὸν ἢ ἐξ ἄλλου τινὸς τῶν ἑτερογενῶν γίγνεσθαί τι λέγειν ἄτοπον . ἐγχωρεῖ γὰρ τὸν τέως γραμματικὸν νῦν μουσικὸν εἶναι προσκτησάμενον τῇ γραμματικῇ τὴν μουσικήν , οὐκ ἀποβαλόντα τὴν γραμματικήν . καὶ μὴν εἰ προσεκτήσατό τι παραμένοντος τοῦ προτέρου , παντί που δῆλον , ὡς οὐκ ἠλλοιώθη κατὰ τὸ μένον · ὥστ’ οὐκ ἐκ γραμματικοῦ μουσικὸς ἐγένετο · καὶ γὰρ καὶ νῦν ἔτι γραμματικός ἐστιν · ἀλλ’ ἐξ ἀμούσου μουσικός · οὐ γὰρ ἔτ’ ἐγχωρεῖ μένειν αὐτὸν ἄμουσον μουσικὸν ἤδη γεγονότα . πασῶν οὖν τῶν μεταβολῶν ὑπὸ τῶν ἐναντίων τε κἀκ τῶν ἐναντίων εἰς τὰ ἐναντία γιγνομένων δηλονότι καὶ τὸ ὑγρόν , εἰ μεταβάλλοι ποτέ , καθ’ ὅσον ὑγρόν , αὐτό τε ξηρανθήσεται καὶ τὸ ξηραῖνον αὐτὸ ξηρὸν λεχθήσεται . Μὴ τοίνυν λεγέτωσαν , φασίν , ὡς θερμὴν ἅμα καὶ ὑγρὰν κρᾶσιν οὐκ ἐγχωρεῖ γενέσθαι . θερμὴν μὲν γὰρ ἅμα καὶ ψυχρὰν εἶναι τὴν αὐτὴν ἢ ὑγρὰν ἅμα καὶ ξηρὰν οὐκ ἐγχωρεῖ · συνυπάρχειν γὰρ ἀλλήλαις οὐχ οἷόν τε καθ’ ἓν καὶ ταὐτὸν σῶμα τὰς ἐναντίας ποιότητας · ἅμα δ’ ὑγρόν τι καὶ θερμὸν καὶ ψυχρὸν ἅμα καὶ ξηρὸν εἶναι δυνατόν , ὡς ὅ τε λόγος ἀπέδειξε καὶ τὰ μικρῷ πρόσθεν εἰρημένα παραδείγματα . τοιοῦτος μὲν ὁ τῶν προτέρων λόγος . ὁ δὲ τῶν δευτέρων οὐδὲν ἄτοπον εἶναί φησιν , ὑποκειμένου τοῦ θερμοῦ δραστικωτάτου τῶν τεττάρων , ὡς μὴ μόνον εἰς τὸ ψυχρὸν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ὑγρὸν ἐνεργεῖν , εἶναι κρᾶσιν ὑγρὰν καὶ θερμήν , ὅταν εἰς ταὐτὸν ἅμα συνέλθῃ πλῆθος ὑγρότητός τε καὶ θερμότητος εὐθὺς ἐν τῇ πρώτῃ γενέσει τοῦ ζῴου . ὁ δέ γ’ ἐκείνων λόγος οὐχ ὡς οὐκ ἄν ποτε γένοιτο καθ’ ἓν καὶ ταὐτὸν σῶμα τὸ μὲν ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ πλέον , τὸ δὲ θερμὸν τοῦ ψυχροῦ δείκνυσιν , ἀλλ’ ὡς οὐκ ἂν διαμείναι τοιοῦτον ἄχρι παντός · ἀεὶ γὰρ ἐξικμαζόμενον ὑπὸ τοῦ θερμοῦ τὸ ﻿ ὑγρὸν ἐν τῷ χρόνῳ ξηρὸν ἀποδείξει τὸ σῶμα καὶ οὕτως οὐκ ἂν ἔτι θερμὸν καὶ ὑγρόν , ἀλλὰ θερμὸν εἴη καὶ ξηρόν · αὐτὸ δ’ αὖ πάλιν τοῦτο τὸ θερμὸν καὶ τὸ ξηρὸν ἐπὶ προήκοντι τῷ χρόνῳ ψυχρὸν ἔσται καὶ ξηρόν . ἐπειδὰν γὰρ ἐκβοσκήσηται τὴν ἰκμάδα πᾶσαν αὐτοῦ τὸ θερμόν , ἄρχεσθαι τοὐντεῦθεν ἤδη φασὶ καὶ αὐτὸ μαραίνεσθαι μηκέτ’ εὐποροῦν τροφῆς , ὅθεν ἐξήπτετο . θαυμαστὸν οὖν οὐδὲν εἶναι νομίζουσι καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς ἐν τῇ πρώτῃ γενέσει τοῦ ζῴου συνδραμεῖν εἰς ταὐτὸν ἢ τὸ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ πλέον ἢ τὸ θερμὸν τοῦ ψυχροῦ . δυνατὸν δὲ κἀν τῷ χρόνῳ προϊόντι γενέσθαι τὴν τέως ὑγρὰν καὶ θερμὴν κρᾶσιν αὖθις ξηρὰν καὶ θερμήν , ὥσπερ αὖ πάλιν τὴν ξηρὰν καὶ θερμὴν ἀποσβεννυμένου τοῦ θερμοῦ ψυχρὰν καὶ ξηρὰν ἀποτελεσθῆναι . Ὅτι μὲν οὖν ἐγχωρεῖ θερμὴν ἅμα καὶ ὑγρὰν εἶναί τινα καὶ ψυχρὰν καὶ ξηρὰν ἑτέραν τῆσδε κρᾶσιν , ἐκ τούτων ἐπιδεικνύουσιν . ὅτι δὲ πλείους τῶν τεττάρων διαφορὰς κράσεων ἀδύνατον ὑπάρχειν , ἐκ τῶνδε πειρῶνται διδάσκειν . ὑποκειμένων γάρ , φασί , τεττάρων ποιοτήτων εἰς ἀλλήλας τὸ δρᾶν τε καὶ πάσχειν ἐχουσῶν , θερμότητός τε καὶ ψυχρότητος καὶ ξηρότητος καὶ ὑγρότητος , ἀντιθέσεις γίγνεσθαι δύο , τὴν μὲν ἑτέραν , ἐν ᾗ τὸ θερμὸν ἀντίκειται τῷ ψυχρῷ , τὴν δ’ ἑτέραν , ἐν ᾗ τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ , καὶ διὰ τοῦτο τέτταρας ἀποτελεῖσθαι τὰς πάσας συζυγίας . ἓξ μὲν γὰρ γίγνεσθαι τῶν τεττάρων ἀλλήλαις ἐπιπλεκομένων τὰς συζεύξεις , ἀλλὰ τὰς δύο τούτων ἀδυνάτους ὑπάρχειν . οὔτε γὰρ ὑγρὸν ἅμα καὶ ξηρὸν οὔτε θερμὸν ἅμα καὶ ψυχρὸν δύναται γενέσθαι σῶμα . λείπεται δὴ τέτταρας εἶναι συζυγίας κράσεων , ὑγρὰς μὲν δύο , ξηρὰς δὲ δύο θερμότητι καὶ ψυχρότητι διῃρημένας .
Lemmas: ὥρα δέ ἄν εἰμί λέγω ἤδη καί περί ὁ κρᾶσις αὐτός . ὁ μέν δή πολύς δόξα ὁ ἐπιφανής ἰατρός τε καί φιλόσοφος , ὑγρός τε εἰμί καί θερμός κρᾶσις , ἕτερος ὁ ὑγρός τε καί ψυχρός , καί τρίτος ἐπί οὗτος ὁ ξηρός τε καί ψυχρός , ἕτερος ὁ ξηρός τε ἅμα καί θερμός . ἔνιοι δέ ἐκ αὐτός ὑγρός μέν τις καί ψυχρός ἅμα κρᾶσις ὑπάρχω φημί καί θερμός ἅμα καί ξηρός ἕτερος , οὐ μήν οὔτε ὁ θερμός ἅμα καί ὑγρός οὔτε ὁ ψυχρός ἅμα καί ξηρός . οὐδέ γάρ ἐγχωρέω οὔτε ὑγρότης πλεονεκτέω θερμότης συντρέχω οὔτε ξηρότης ψυχρότης . δαπανάω μέν γάρ ὑπό ὁ θερμός κρατέω ὁ ὑγρότης καί οὕτως θερμός ἅμα καί ξηρός γίγνομαι ὁ σῶμα , μένω δέ ἄπεπτος τε καί ἀκατέργαστος , ἐν ὄις ἄν σῶμα ἀρρωστέω ὁ θερμός , ὥστε ἀναγκαῖος εἰμί θερμότης μέν ἐπικρατέω ἕπομαι ξηρότης , ψυχρότης δέ πλεονεκτέω ἀκολουθέω ὑγρότης . οὗτος μέν δή κατά ὅδε πείθω σφεῖς αὐτός , ὡς δύο εἰμί ὁ πᾶς διαφορά ὁ κρᾶσις . ὅσος δέ τέσσαρες εἰμί νομίζω , διχῶς οὗτος ἀντιλέγω , ἔνιοι μέν εὐθύς ὁ πρῶτος ἀξίωμα μή συγχωρέω , ὡς ἐξικμάζω ὁ ὑγρότης πρός ὁ θερμός κρατέω ἀναγκαῖος εἰμί , ἔνιοι δέ οὗτος μέν συγχωρέω , ἀμφισβητέω δέ ἕτερος . ὁ μέν δή πρῶτος ὁ θερμός μέν ἔργον εἰμί φημί ὁ θερμαίνω ὥσπερ ὁ ψυχρός ὁ ψύχω , ὁ ξηρός δέ αὖ ὁ ξηραίνω ὥσπερ ὁ ὑγρός ὁ ὑγραίνω . καί διά οὗτος ὅσος μέν σῶμα θερμός ὁ φύσις εἰμί ἅμα καί ξηρός καθά ὁ πῦρ , ᾗ μέν θερμός , θερμαίνω , ᾗ δέ ξηρός , ξηραίνω . ὅσος δέ ὑγρός καί θερμός καθά ὕδωρ θερμός , ὑγραίνω οὗτος καί θερμαίνω [ φύω ἀεί ] , εἷς ἑκάτερος ἐνταῦθα ποιότης ἔργον ἔχω ἀχώριστος . οὔκουν συγχωρέω , εἰ τις θερμός [ εἰμί ] , εὐθύς οὗτος καί ξηραίνω , ἀλλά εἰ μέν ὑγρότης πρόσειμι ὁ θερμότης , θερμαίνω ἅμα καί ὑγραίνω ὥσπερ ὁ λουτρόν ὁ γλυκύς ὕδωρ . εἰ δέ ὥσπερ θερμός οὕτως καί ξηρός εἰμί καθά ὁ πῦρ , οὐ θερμαίνω μόνος , ἀλλά καί ξηραίνω εὐθύς , οὐ ἐκ ὁ θερμότης οὗτος λαμβάνω , ἀλλά ἐκ ὁ σύνειμι αὐτός ξηρότης . ὑπομιμνῄσκω δέ ἐνταῦθα ὁ ἐν ἥλιος θερινός διατρίβω ἐπί πλείων , εἶτα , ὡς ἔοικα , αὐαίνω ὅλος τε ὁ σῶμα καί ξηρός καί αὐχμηρός ἔχω καί διψάω οὐ ἀνεκτός . ἴασις γάρ αὐτός εἰμί φημί ἑτοῖμος τε καί ῥᾴδιος , οὐ εἰ πίνω μόνος , ἀλλά εἰ καί λούω θερμός ὕδωρ γλυκύς , ὡς ὁ ὑγρότης , εἴτε μετά ψυχρότης εἴτε μετά θερμότης εἰμί , ὁ ἑαυτοῦ ἀεί δράω δύναμαι , ὑγραίνω ὁ πλησιάζω . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος φημί καί ὁ ξηρότης ξηραίνω ἀεί . ὁ γοῦν βορέας ξηρός καί ψυχρός ἄνεμος ὑπάρχω ξηραίνω ἅπας . καί οὗτος εἰμί ὁ πρός Ὅμηρος λέγω Ὡς δέ ὅτε ὀπωρινός βορέας νεοαρδής ἀλωή Αἶψα ξηραίνω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὁ μήκων ὀπός καί ἄλλος μυρίος φάρμακον ξηραίνω ἅμα καί ψύχω . ὥστε οὐ ἀναγκαῖος , οὔτε , εἰ τις ψυχρός , εὐθύς οὗτος καί ὑγρός ὑπάρχω , οὔτε , εἰ τις θερμός , εὐθύς καί ξηρός . οὔκουν οὐδέ ὁ θερμός κρᾶσις ἐκ ἀνάγκη εἰμί καί ξηρός , ἀλλά δύναμαι ποτέ ὁ μέν θερμός ὁ ψυχρός πλεονεκτέω ἐν ὁ κρᾶσις ὁ ζῷον , ὁ δέ ὑγρός ὁ ξηρός . καί γάρ δή καί ὁ γένεσις καί ὁ ἀλλοίωσις καί ὁ μεταβολή ἐκ ὁ ἐναντίος εἰς ὁ ἐναντίος γίγνομαι . τίς γοῦν λέγω , ὅτι ὁ λευκός ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω , γίγνομαι γάρ θερμός , οὐ ἄν εἰμί καταγέλαστος ; ἐπιζητέω γάρ ὁ λόγος οὐ ὁ κατά ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός ἀντίθεσις , ἀλλά ὁ κατά ὁ χρῶμα · μεταβάλλω γάρ ὁ μέν λευκός εἰς ὁ μέλας , ὥσπερ γε καί ὁ μέλας εἰς ὁ λευκός , ὁ δέ θερμός εἰς ὁ ψυχρός , ὥσπερ αὖ καί ὁ ψυχρός εἰς ὁ θερμός · οὕτως δέ καί ὁ μέν ὑγρός εἰς ὁ ξηρός , ὁ δέ αὖ ξηρός εἰς ὁ ὑγρός . εἰ γάρ δή φάσκω τις ἀλλοιόω ὁ σῶμα ὁ τέως ὑγρός ὑπάρχω εἰμί τανῦν λευκός ἤ ὁ τέως ξηρός εἰμί τανῦν φαίνω μέλας , οὐ ἄν ὑγιαίνω δοκέω . εἰ δέ γε ὁ τέως ὑγρός νῦν ξηρός φημί γίγνομαι ἤ ὁ πρότερος ὑπάρχω μέλας νῦν εἰμί λευκός ἤ ἐκ θερμός ψυχρός ἤ ἐκ ψυχρός θερμός γίγνομαι , σωφρονέω τε ἄν δοκέω ὁ τοιοῦτος καί λέγω ὁ ἔοικα . ὁ γάρ μεταβάλλω , ᾗ μεταβάλλω , ταύτῃ μεταχωρέω δέω πρός ἐναντίος . γίγνομαι γοῦν ἤ γίγνομαι μουσικός ὅδε , φημί , ἐκ οὐ μουσικός δηλονότι , καί γραμματικός ἐκ οὐ γραμματικός καί ῥητορικός ἐκ οὐ ῥητορικός · ὁ δέ ἐκ μουσικός γραμματικός ἤ ἐκ γραμματικός μουσικός ἤ ἐκ ἄλλος τις ὁ ἑτερογενής γίγνομαι τις λέγω ἄτοπος . ἐγχωρέω γάρ ὁ τέως γραμματικός νῦν μουσικός ἔρχομαι προσκτάομαι ὁ γραμματικός ὁ μουσικός , οὐ ἀποβάλλω ὁ γραμματικός . καί μήν εἰ προσκτάομαι τις παραμένω ὁ πρότερος , πᾶς που δῆλος , ὡς οὐ ἀλλοιόω κατά ὁ μένω · ὥστε οὐ ἐκ γραμματικός μουσικός γίγνομαι · καί γάρ καί νῦν ἔτι γραμματικός εἰμί · ἀλλά ἐκ ἄμουσος μουσικός · οὐ γάρ ἔτι ἐγχωρέω μένω αὐτός ἄμουσος μουσικός ἤδη γίγνομαι . πᾶς οὖν ὁ μεταβολή ὑπό ὁ ἐναντίος τε ἐκ ὁ ἐναντίος εἰς ὁ ἐναντίος γίγνομαι δηλονότι καί ὁ ὑγρός , εἰ μεταβάλλω ποτέ , κατά ὅσος ὑγρός , αὐτός τε ξηραίνω καί ὁ ξηραίνω αὐτός ξηρός λέγω . μή τοίνυν λέγω , φημί , ὡς θερμός ἅμα καί ὑγρός κρᾶσις οὐ ἐγχωρέω γίγνομαι . θερμός μέν γάρ ἅμα καί ψυχρός εἰμί ὁ αὐτός ἤ ὑγρός ἅμα καί ξηρός οὐ ἐγχωρέω · συνυπάρχω γάρ ἀλλήλων οὐ οἷος τε κατά εἷς καί αὐτός σῶμα ὁ ἐναντίος ποιότης · ἅμα δέ ὑγρός τις καί θερμός καί ψυχρός ἅμα καί ξηρός εἰμί δυνατός , ὡς ὁ τε λόγος ἀποδείκνυμι καί ὁ μικρός πρόσθεν λέγω παράδειγμα . τοιοῦτος μέν ὁ ὁ πρότερος λόγος . ὁ δέ ὁ δεύτερος οὐδείς ἄτοπος εἰμί φημί , ὑπόκειμαι ὁ θερμός δραστικός ὁ τέσσαρες , ὡς μή μόνος εἰς ὁ ψυχρός ἀλλά καί εἰς ὁ ὑγρός ἐνεργέω , εἰμί κρᾶσις ὑγρός καί θερμός , ὅταν εἰς αὐτός ἅμα συνέρχομαι πλῆθος ὑγρότης τε καί θερμότης εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος γένεσις ὁ ζῷον . ὁ δέ γε ἐκεῖνος λόγος οὐ ὡς οὐ ἄν ποτέ γίγνομαι κατά εἷς καί αὐτός σῶμα ὁ μέν ὑγρός ὁ ξηρός πολύς , ὁ δέ θερμός ὁ ψυχρός δείκνυμι , ἀλλά ὡς οὐ ἄν διαμένω τοιοῦτος ἄχρι πᾶς · ἀεί γάρ ἐξικμάζω ὑπό ὁ θερμός ὁ ﻿ ὑγρός ἐν ὁ χρόνος ξηρός ἀποδείκνυμι ὁ σῶμα καί οὕτως οὐ ἄν ἔτι θερμός καί ὑγρός , ἀλλά θερμός εἰμί καί ξηρός · αὐτός δέ αὖ πάλιν οὗτος ὁ θερμός καί ὁ ξηρός ἐπί προήκω ὁ χρόνος ψυχρός εἰμί καί ξηρός . ἐπειδάν γάρ ἐκβόσκω ὁ ἰκμάς πᾶς αὐτός ὁ θερμός , ἄρχω ἐντεῦθεν ἤδη φημί καί αὐτός μαραίνω μηκέτι εὐπορέω τροφή , ὅθεν ἐξάπτω . θαυμαστός οὖν οὐδείς εἰμί νομίζω καί κατά ἀρχή εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος γένεσις ὁ ζῷον συντρέχω εἰς αὐτός ἤ ὁ ὑγρός ὁ ξηρός πολύς ἤ ὁ θερμός ὁ ψυχρός . δυνατός δέ ἐν ὁ χρόνος προέρχομαι γίγνομαι ὁ τέως ὑγρός καί θερμός κρᾶσις αὖθις ξηρός καί θερμός , ὥσπερ αὖ πάλιν ὁ ξηρός καί θερμός ἀποσβέννυμι ὁ θερμός ψυχρός καί ξηρός ἀποτελέω . ὅτι μέν οὖν ἐγχωρέω θερμός ἅμα καί ὑγρός εἰμί τις καί ψυχρός καί ξηρός ἕτερος ὅδε κρᾶσις , ἐκ οὗτος ἐπιδείκνυμι . ὅτι δέ πολύς ὁ τέσσαρες διαφορά κρᾶσις ἀδύνατος ὑπάρχω , ἐκ ὅδε πειράω διδάσκω . ὑπόκειμαι γάρ , φημί , τέσσαρες ποιότης εἰς ἀλλήλων ὁ δράω τε καί πάσχω ἔχω , θερμότης τε καί ψυχρότης καί ξηρότης καί ὑγρότης , ἀντίθεσις γίγνομαι δύο , ὁ μέν ἕτερος , ἐν ὅς ὁ θερμός ἀντίκειμαι ὁ ψυχρός , ὁ δέ ἕτερος , ἐν ὅς ὁ ξηρός ὁ ὑγρός , καί διά οὗτος τέσσαρες ἀποτελέω ὁ πᾶς συζυγία . ἕξ μέν γάρ γίγνομαι ὁ τέσσαρες ἀλλήλων ἐπιπλέκω ὁ σύζευξις , ἀλλά ὁ δύο οὗτος ἀδύνατος ὑπάρχω . οὔτε γάρ ὑγρός ἅμα καί ξηρός οὔτε θερμός ἅμα καί ψυχρός δύναμαι γίγνομαι σῶμα . λείπω δή τέσσαρες εἰμί συζυγία κρᾶσις , ὑγρός μέν δύο , ξηρός δέ δύο θερμότης καί ψυχρότης διαιρέω .