galenus.de-temperamentis-libri-iii 2.2
Ἐπεὶ δὲ καὶ τῆς κατὰ τὰς ἡλικίας αὐτοῦ διαφορᾶς ἐπεμνήσθημεν , οὐδὲν ἂν εἴη χεῖρον ἤδη τι καὶ περὶ τούτων εἰπεῖν . ἐβουλόμην μὲν οὖν πρότερον ἑκάστου τῶν εἰρημένων γνωρισμάτων ἐπελθεῖν τὰς αἰτίας , ἀλλ’ ἐπεὶ πρὸς τὰ παρόντα μᾶλλον ἡ περὶ τῶν ἡλικιῶν ἐπείγει σκέψις εὐπορωτέρους θ’ ἡμᾶς πρὸς τὴν τῶν αἰτιῶν εὕρεσιν ἀπεργάζεται , πρώτην ταύτην ἐνστησόμεθα . Νοήσωμεν οὖν ἄρτι διαπλαττόμενον ἐν ταῖς μήτραις τῶν κυουσῶν τὸ ζῷον , ἵνα γνῶμεν , ὅπως ὑγρότατόν τ’ ἐστὶ καὶ θερμότατον . ἡ μὲν γὰρ πρώτη σύστασις ἐξ αἵματος αὐτῷ καὶ σπέρματος , ὑγρῶν καὶ θερμῶν χρημάτων . ἀεὶ δὲ καὶ μᾶλλον τούτων ξηρῶν γιγνομένων ὑμένες μὲν πρῶτα διαπλάττονται καὶ χιτῶνες καὶ σπλάγχνα καὶ ἀγγεῖα , τελευταῖα δ’ ὀστᾶ καὶ χόνδροι καὶ ὄνυχες πηγνυμένης ἀποτελοῦνται τῆς οὐσίας · πρὶν γὰρ ἤτοι δύνασθαι τείνεσθαι τὴν ὑποβεβλημένην οὐσίαν ἢ πήγνυσθαι , τῶν εἰρημένων οὐδὲν ἐγχωρεῖ γενέσθαι . χιτῶνες μὲν οὖν καὶ ὑμένες ἀρτηρίαι τε καὶ φλέβες καὶ νεῦρα τεινομένης αὐτῆς , ὀστᾶ δὲ καὶ χόνδροι καὶ ὄνυχες καὶ ὁπλαὶ καὶ πλῆκτρα πηγνυμένης ἀποτελοῦνται · τελειωθέντων δ’ οὕτως ἐν τῇ κυούσῃ τίκτεται μὲν ἐφεξῆς , ἔτι δ’ ὑγρὸν ἐσχάτως ἐστὶν ὥσπερ βρύον , οὐκ ἀγγείοις μόνον καὶ σπλάγχνοις καὶ σαρξίν , ἀλλὰ καὶ τοῖς ὀστοῖς αὐτοῖς , ἃ δὴ ξηρότατα τῶν ἐν ἡμῖν ὑπάρχει μορίων . ἀλλ’ ὅμως καὶ ταῦτα καὶ ὅλα σὺν αὐτοῖς τὰ κῶλα διαπλάττουσιν αἱ τροφοὶ τῶν βρεφῶν ὥσπερ κήρινα . τοσαύτη τις ὑγρότης ἐστὶν ἐν ἅπαντι τῷ σώματι τῶν βρεφῶν . Ἀλλὰ καὶ νέον ἱερεῖον εἴτ’ οὖν ἐσθίειν ἐθέλοις εἴτ’ ἀνατεμὼν σκοπεῖσθαι , μυξώδη μὲν καὶ πλαδαρὰν εὑρήσεις τὴν σάρκα , τὸ δ’ ὀστῶδες γένος ἅπαν ἄρτι πηγνυμένῳ τυρῷ ἐμφερές , ὥστε μηδὲ φαγεῖν ἡδέα δι’ ὑπερβάλλουσαν ὑγρότητα τῶν νεογενῶν ζῴων εἶναι τὰ σώματα καὶ μάλιστά γε τοῦτο πέπονθε τὰ ὕεια καὶ τὰ προβάτεια , διότι καὶ μάλιστ’ ἐστὶν ὑγρότατα · τὰ δ’ αἴγεια , διότι ξηρότερα , βελτίω τ’ ἐστὶ καὶ ἡδίω φαγεῖν . ἔμπαλιν δὲ τοῖς νέοις ἱερείοις τὰ γεγηρακότα ξηρὰ μὲν ἱκανῶς καὶ ἄνικμα καὶ ἄχυμα τά τ’ ὀστᾶ σύμπαντα καὶ τοὺς συνδέσμους αὐτῶν ἔχει , νευρώδη δὲ καὶ σκληρὰν τὴν σάρκα καὶ τὰς ἀρτηρίας καὶ τὰς φλέβας καὶ τὰ νεῦρα δίκην ἱμάντων ἀηδῆ τε καὶ ἄχυμα . τὰ δ’ ἐν τῷ μέσῳ τούτων καὶ τῶν ἄρτι γεγενημένων , ὅσα μὲν ἤδη προβέβηκε ταῖς ἡλικίαις , ὅσον ἀπολείπεται τοῦ γήρως , τοσοῦτον καὶ τῆς ἐσχάτης ξηρότητος · ὅσα δὲ νεώτερα καὶ ἔτ’ αὐξανόμενα , τοσοῦτον καὶ ταῦτα τῆς τῶν ἐμβρύων ὑγρότητος ἀποκεχώρηκεν , ὅσον καὶ ταῖς ἡλικίαις προελήλυθεν . ἡ δ’ ἀκμὴ μάλιστα πάντων τῶν ζῴων ἐν τῷ μέσῳ καθέστηκε τῶν ἀκροτήτων οὔτ’ εἰς ἔσχατον ἥκουσα ξηρότητος , ὡς τὸ γῆρας , οὔτ’ ἐν ὑγρότητι καὶ πλάδῳ πολλῷ καθεστῶσα , καθάπερ ἡ τῶν βρεφῶν ἡλικία . Τί δὴ οὖν ἔνιοι τῶν ἐλλογίμων ἰατρῶν ὑγρὸν ἀποφαίνονται τὸ γῆρας ; ἢ δηλονότι τῷ πλήθει τῶν περιττωμάτων ἐξαπατηθέντες ; οἵ τε γὰρ ὀφθαλμοὶ δακρύουσιν αὐτοῖς αἵ τε ῥῖνες ἀναπίμπλανται κορύζης ἔν τε τῷ στόματι σιέλων πλῆθος ἀθροίζεται , ἀλλὰ καὶ βήττουσι καὶ ἀναπτύουσι φλέγμα , δηλοῦντες ἄρα καὶ τὸν πνεύμονα μεστὸν εἶναι τοῦ τοιούτου χυμοῦ · καὶ ἡ γαστὴρ δ’ αὐτοῖς πεπλήρωται φλέγματος ἕκαστόν τε τῶν ἄρθρων ὑπόμυξον . ἀλλ’ οὐδὲν τούτων ἐναντιοῦται τῷ ξηρὰ τῶν γερόντων εἶναι τὰ σώματα . τὰ μὲν γὰρ νεῦρα καὶ τὰς ἀρτηρίας καὶ τὰς φλέβας καὶ τοὺς ὑμένας καὶ τοὺς χιτῶνας ἁπάντων τῶν ὀργάνων ξηρότερα μὲν εὑρήσεις τῶν πρόσθεν πολύ , περιπεπλασμένον δ’ αὐτοῖς ἔνδοθέν τε καὶ ἔξωθεν ἤτοι φλεγματώδη τινὰ χυμὸν ἢ ὑγρότητα μυξώδη . ἀλλὰ τοσούτου δεῖ τὰ τοιαῦτα σύμπαντα γνωρίσματα τὸ γῆρας ὑγρὸν ἀποφαίνειν , ὥστε καὶ μαρτυρεῖν μοι δοκεῖ τῇ ξηρότητι . δι’ αὐτὸ γάρ τοι τοῦτο ξηρότερον ἕκαστον γίγνεται τῶν μορίων , ὅτι μηκέθ’ ὁμοίως τρέφεται νῦν ὑπ’ ἀρρωστίας τοῦ θερμοῦ . πλῆθος μὲν γὰρ ἔξωθεν αὐτὸ περιττωμάτων ὑγρῶν ἐπικλύζει , τὸ βάθος δ’ αὐτὸ τοῦ σώματος ἑκάστου ξηρόν ἐστι μήθ’ ἕλκειν εἴσω τὴν τροφὴν ﻿ δυναμένου μήτ’ ἀπαλαύειν ἱκανῶς . ὑγρὸς οὖν ὁ γέρων ἐστίν , οὐ τοῖς οἰκείοις μορίοις , ἀλλὰ τοῖς περιττώμασι , καὶ ξηρός , οὐ τοῖς περιττώμασιν , ἀλλὰ τοῖς μορίοις αὐτοῖς , ὥστ’ ἄλλῳ μὲν ὑγρός , ἄλλῳ δὲ ξηρός . ἀλλ’ οὐχ ὑπὲρ τῶν περιττωμάτων αὐτοῦ νῦν ὁ λόγος ἀλλὰ τῶν οἰκείων μορίων ἐστίν , ὧν αἱ κατὰ φύσιν ἐνέργειαι συμπληροῦσι τὴν ζωήν . τούτοις οὖν ξηρός ἐστιν ὁ γέρων , οἷς ὁ παῖς ἦν ὑγρός , αὐτοῖς τοῖς στερεοῖς μέρεσι τοῦ σώματος , ὀστοῖς καὶ συνδέσμοις καὶ ὑμέσι καὶ ἀρτηρίαις καὶ φλεψὶ καὶ νεύροις καὶ χιτῶσι καὶ σαρξί , καὶ καλῶς Ἀριστοτέλης εἰκάζει τὸ γῆρας αὐαινομένῳ φυτῷ . καὶ γὰρ οὖν καὶ τὰ φυτά , νέα μὲν ὄντα , μαλακά τ’ ἐστὶ καὶ ὑγρά , γηρῶντα δ’ ἀεὶ καὶ μᾶλλον φαίνεται ξηραινόμενα καὶ τελευτῶντα τελέως ἀποξηραίνεται καὶ τοῦτ’ ἔστιν αὐτοῖς ὁ θάνατος . Ὅτι μὲν δὴ ξηρότατον ὡς ἐν ἡλικίαις τὸ γῆρας , ἐκ τῶν εἰρημένων εὔδηλον · ὅτι δὲ καὶ ψυχρότατόν ἐστιν , ἔτ’ ἐναργέστερον , ὥστ’ οὐδ’ ἠμφισβήτησεν οὐδεὶς ὑπέρ γε τούτου . καὶ γὰρ ἁπτομένοις οἱ γέροντες ψυχροὶ φαίνονται καὶ ῥᾳδίως ἀποψύχονται καὶ μελαίνονται καὶ πελιδνοῦνται καὶ τοῖς ψυχροῖς ἑτοίμως ἁλίσκονται νοσήμασιν , ἀποπληξίαις , παραλύσεσι , νάρκαις , τρόμοις , σπασμοῖς , κορύζαις , βράγχοις . ἀπόλωλε δ’ αὐτῶν ὀλίγου δεῖν ἅπαν τὸ αἷμα καὶ διὰ τοῦτο συναπόλωλεν ἡ τῆς χρόας ἐρυθρότης . ἀλλὰ καὶ πέψις αὐτοῖς καὶ ἀνάδοσις ἐξαιμάτωσίς τε καὶ πρόσθεσις καὶ θρέψις ὄρεξίς τε καὶ κίνησις καὶ αἴσθησις ἀμυδρὰ πάντα καὶ κακῶς διακείμενα . καὶ τί γὰρ ἄλλ’ ἢ ὁδὸς ἐπὶ θάνατόν ἐστι τὸ γῆρας ; ὥστ’ εἴπερ ὁ θάνατος σβέσις ἐστὶ τῆς ἐμφύτου θερμασίας , εἴη ἂν καὶ τὸ γῆρας οἷον μαρασμός τις αὐτῆς . Οὐ μὴν περί γε τῆς τῶν παίδων ἡλικίας καὶ τῆς τῶν ἀκμαζόντων οὔθ’ ὡμολόγηταί τι τοῖς ἰατροῖς οὔτε κρῖναι τὴν διαφωνίαν αὐτῶν εὐπετές . πιθανοὶ γὰρ ἑκατέρων οἱ λόγοι τῶν τε τοὺς παῖδας ἀποφαινόντων θερμοτέρους εἶναι τῶν ἀκμαζόντων καὶ τῶν ἔμπαλιν τούτοις τοὺς ἀκμάζοντας τῶν παίδων . οἱ μὲν γὰρ ὅτι θερμότατος ἁπάντων ἐστὶ τῶν ἐν τῷ ζῴῳ κατὰ φύσιν ὑπαρχόντων ὁ τοῦ αἵματος χυμός , εἶθ’ ὅτι τὰ κυούμενα τὸ μὲν πρῶτον ὀλίγου δεῖν αἷμα μόνον ἐστίν , ὕστερον δὲ · διαπλαττομένων ἤδη τῶν μορίων τὸ μὲν ὀστοῦν γίγνεται , τὸ δ’ ἀρτηρία , τὸ δὲ φλέψ , τὸ δ’ ἄλλο τι , πάντα μὴν ἐρυθρὰ καὶ πλεῖστον αἵματος εἰλικρινεστάτου τε καὶ θερμοτάτου μετέχοντα , συλλογίζονται θερμότατον εἶναι τὸ κυούμενον · εἰ δὲ τοῦτο , καὶ τοὺς παῖδας ὅσῳπερ ἐγγυτέρω τοῖς κυουμένοις , θερμοτέρους εἶναι τῶν ἀκμαζόντων . οἱ δ’ , ὅτι πολὺ μὲν κἀν τοῖς ἀκμάζουσι τὸ αἷμα καὶ πλέον ἢ ἐν τοῖς παισίν , ὥστε διὰ τοῦτο συνεχῶς αἱμορραγεῖν , ἀλλὰ καὶ ὁ τῆς ξανθῆς χολῆς χυμὸς αἵματος πολὺ θερμότερος ὑπάρχων πλεῖστος αὐτοῖς ἐστι , διὰ τοῦτο θερμοτέρους ἀποφαίνουσι τῶν παίδων τοὺς ἀκμάζοντας . Αὖθις δ’ ἀπὸ τῶν ἐνεργειῶν οἱ μὲν ὅτι καὶ αὐξάνονται καὶ πλειόνων ἢ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τοῦ σώματος ὀρέγονταί τε καὶ κρατοῦσιν ἐδεσμάτων , ἰσχυρὰν ἐν τοῖς παισὶν εἶναί φασι τὴν θερμασίαν · οἱ δὲ τὸ μὲν αὐξάνεσθαι διὰ τὴν ὑγρότητα μᾶλλον ἢ τὴν τοῦ θερμοῦ ῥώμην ὑπάρχειν αὐτοῖς φασι , ταῖς μέντοι πέψεσιν οὐχ ὅπως πλεονεκτεῖν ἀλλὰ καὶ πολὺ τῶν ἀκμαζόντων ἀπολείπεσθαι . ἐμέτους τε γὰρ ἀπέπτων αὐτοῖς γίγνεσθαι σιτίων καὶ διαχωρήσεις ὑγρῶν καὶ τραχέων καὶ ἀχυμώτων . εἰ δ’ ὀρέγονται πλειόνων , οὐδὲν εἶναι τοῦτό φασι πρὸς τὴν ῥώμην τοῦ θερμοῦ . πρῶτον μὲν γὰρ οὐδὲ πλεονεξίᾳ θερμότητος ὀρέγεσθαι τὰ ζῷα , τοὐναντίον [ δ’ ] ἅπαν ἀποψυχομένων τῶν ὀρεκτικῶν μορίων · ἔπειτα δὲ διότι μὴ μόνον εἰς θρέψιν ἀλλὰ καὶ εἰς αὔξησιν αὐτοῖς ἡ τροφὴ διοικεῖται , διὰ τοῦτο πλειόνων ἐδεσμάτων προσδεῖσθαι . κατὰ μέντοι τὰς ἄλλας ἁπάσας ἐνεργείας καὶ πάνυ σαφῶς ἀπολείπεσθαι τοὺς παῖδας τῶν ἀκμαζόντων . οὔτε γὰρ βαδίζειν οὔτε θεῖν οὔτε βαστάζειν οὔθ’ ὅλως οὐδὲν τῶν πρακτικῶν ἐνεργειῶν ὁμοίως ἐπιτελεῖν , ἀλλὰ καὶ τὰς αἰσθήσεις καὶ τὰς νοήσεις ἐν τοῖς ἀκμάζουσί φασιν εἰς ἄκρον ἥκειν ἀρετῆς . ὅλως δὲ τὸ μὲν ἀτελὲς ἔτι , τὸ δ’ ἤδη τέλειον εἶναι ζῷον . ἐν δὲ τοῖς τελείοις εὔλογόν φασι τὸ πρακτικώτατόν τε καὶ ἀρχικώτατον τῶν στοιχείων ἐπικρατεῖν . ἀλλὰ καὶ τοὺς ὕπνους πλείστους μὲν ἐν τοῖς παισὶν ἰδεῖν ἔστι γιγνομένους , ἐλαχίστους δ’ ἐν τοῖς ἀκμάζουσι . καίτοι τούτους γε , φασίν , οὐδὲ μανεὶς ἄν τις ἑτέρως ἡγήσαιτο γίγνεσθαι ἢ τοῦ θερμοῦ νικηθέντος πως καὶ βαρυνθέντος ὑπὸ πλήθους ὑγρότητος , ὡς ἔκ τε τῶν οἰνωθέντων ἔστιν ἰδεῖν ἔτι τε τῶν πλείω λουσαμένων . οὕτω δὲ καὶ μήκων ὑπνοποιός ἐστι καὶ μανδραγόρας καὶ θριδακίνη καὶ πάνθ’ ὅσα τὴν κρᾶσιν ὑγρότερα καὶ ψυχρότερα . Τοιαῦται μέν τινες αἱ ἑκατέρωθεν ἀμφισβητήσεις εἰσὶ περὶ τῶν προκειμένων ἡλικιῶν τῆς κράσεως . ἁπάσας γὰρ αὐτὰς ἐπεξέρχεσθαι περιττὸν εἶναί μοι δοκεῖ τοῦ τύπου τῶν ἐπιχειρημάτων ἤδη σαφῶς κἀξ ὧν εἰρήκαμεν ἐγνωσμένου . πόρρωθεν γὰρ ἑκάτεροι καὶ σχεδὸν ἀπὸ τῶν δευτέρων τὰ πρότερα συλλογίζονται καὶ ὥσπερ εἰδότων ἤδη τῶν ἀκροατῶν , ὅπως μὲν αὔξησις , ὅπως δὲ πέψις , ὅπως δὲ θρέψις γίγνεται , ποιοῦνται τὸν λόγον . ὡσαύτως δ’ ὑπὲρ αἰσθήσεως καὶ νοήσεως καὶ πρακτικῶν καὶ φυσικῶν ἐνεργειῶν διέρχονται καὶ γενέσεως ὕπνου μνημονεύουσι καὶ σιτίων φύσεως , ὧν οὐδὲν ἁπλῶς ἐστι καὶ ῥᾳδίως γνωστόν , ἀλλὰ παμπόλλης μὲν τῆς ζητήσεως δεόμενον , ἴσως δ’ οὐδ’ εὑρεθῆναι δυνάμενον , εἰ μὴ πρότερόν τις εἰδείη γνωρίζειν ὑγρὰν καὶ ξηρὰν καὶ ψυχρὰν καὶ θερμὴν κρᾶσιν . ὅ τι γὰρ ἂν ἐκείνων ὡς γιγνώσκοντες ἤδη λέγωσιν , εἰ ἀναγκάσειέ τις αὐτοὺς ἀποδεικνύναι , πάντως δεήσονται τοῦ περὶ κράσεων λόγου τοῦ νῦν ἡμῖν ἐνεστῶτος . ὥστε δι’ ἀλλήλων καὶ ἐξ ἀλλήλων αὐτοῖς γίγνεσθαι τὰς ἀποδείξεις , ἐκ μὲν τῶν νῦν ζητουμένων , ὡς ἤδη γιγνωσκομένων , ἐπειδὰν ὑπὲρ τῶν ἐνεργειῶν διαλέγωνται καὶ τὴν τῶν ἐδεσμάτων τε καὶ φαρμάκων ἐξευρίσκωσι δύναμιν ὕπνων τε πέρι καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων ἐπισκέπτωνται . πάλιν δ’ αὖ τὰ νῦν ἐνεστῶτα δι’ ἐκείνων ὡς ἤδη προεγνωσμένων ἀποδεικνύουσιν . ἐγὼ δ’ οὐκ ἐπαινῶ τὰς τοιαύτας ἀποδείξεις , ἀλλ’ , εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , οὐδ’ ἀποδείξεις εἶναι νομίζω , καθάπερ ἐπὶ πλέον δι’ ἑτέρων ἐδήλωσα , καὶ βέλτιον εἶναί φημι κατὰ πᾶσαν διδασκαλίαν ὁρίσασθαι τὴν τάξιν τῶν νοημάτων . Εἴπερ οὖν ἀρχὴ μὲν ἁπάσης ἐστὶ τῆς περὶ τῶν κράσεων πραγματείας ἡ περὶ τῶν στοιχείων ἐπίσκεψις , εἴτ’ ἀπαθῆ καὶ ἀμετάβλητα τελέως ἐστὶν εἴτ’ ἀλλοιοῦσθαί τε καὶ μεταβάλλεσθαι δυνάμενα , μετὰ δὲ τὴν ἐκείνων ἐπιστήμην ἐφεξῆς ἐστι δεύτερος ὁ νῦν ἡμῖν ἐνεστηκὼς λόγος , οὐ χρὴ λαμβάνειν αὐτῶν τὰς πίστεις ἐκ τῶν μηδέπω γιγνωσκομένων , ἀλλ’ ὥσπερ ὀρθόν τ’ ἐστι καὶ δίκαιον , ἤ τι τῶν ἐναργῶν εἶναι προσήκει τὸ ληφθησόμενον εἰς τὴν ἀπόδειξιν ἤ τι τῶν προαποδεδειγμένων . οὔτ’ οὖν ὕπνου γενέσεως μημονευτέον οὔτε πέψεως οὔτ’ αὐξήσεως οὔτ’ ἄλλου τῶν τοιούτων οὐδενός , ἀλλ’ ἀπὸ μόνης καὶ ψιλῆς τῆς οὐσίας τῶν ὑποκειμένων πραγμάτων ἡ ζήτησις γιγνέσθω , καθάπερ καὶ διὰ τοῦ πρώτου λόγου πεποιήμεθα . Διελόμενοι γάρ , ὡς ἕτερον μέν ἐστι τὸ κατ’ ἐνέργειαν , ἕτερον δὲ τὸ κατὰ δύναμιν , ὑπὲρ τοῦ κατ’ ἐνέργειαν ὄντος ἤδη θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ τὸν λόγον ἔφαμεν χρῆναι ποιήσασθαι πρότερον , ἔπειθ’ οὕτως ἐπὶ τὰ κατὰ δύναμιν ἀφικέσθαι . πρόχειρος δ’ ἐστὶ πᾶσι καὶ γνώριμος ἡ τῶν κατ’ ἐνέργειαν ἤδη θερμῶν καὶ ψυχρῶν καὶ ξηρῶν καὶ ὑγρῶν διάγνωσις · ἁφὴ γὰρ τά γε τοιαῦτα διακρίνειν πέφυκεν ἡ καὶ τὸ πῦρ αὐτὸ θερμὸν εἶναι διδάξασα καὶ τὸν κρύσταλλον ψυχρόν . εἰ δ’ ἄλλοθέν ποθεν ἔχουσιν ἔννοιάν τε καὶ διάγνωσιν θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , λεγέτωσαν ἡμῖν . ἀμήχανον γάρ τινα σοφίαν ἐπαγγέλλονται , μᾶλλον δ’ , εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , ἐμπληξίαν , εἰ πραγμάτων αἰσθητῶν ἕτερόν τι πρεσβύτερον αἰσθήσεως ἔχουσι κριτήριον . καὶ μὴν εἰ μηδὲν ἄλλο τῶν ἐνεργείᾳ θερμῶν ἐγχωρεῖ κριτήριον ὑπάρχειν , ἁπτέσθωσαν ἤδη πολλῶν ἐφεξῆς ἀνδρῶν καί γερόντων καὶ μειρακίων καὶ παίδων καὶ βρεφῶν . οὕτω γὰρ ἐξευρήσουσι τοὺς μᾶλλόν τε καὶ ἧττον θερμούς . εἰ δ’ αἰσθητῶν πραγμάτων ἀποδείξεις λογικὰς ζητοῦσιν , ὥρα τι καὶ περὶ τῆς χιόνος αὐτῆς ἤδη σκοπεῖν , εἴτε λευκήν , ὡς ἅπασιν ἀνθρώποις φαίνεται , νομιστέον αὐτὴν εἴτε καὶ μὴ λευκήν , ὡς Ἀναξαγόρας ἀπεφήνατο . καὶ μὲν δὴ καὶ περὶ πίττης ﻿ ὡσαύτως ἀνασκοπεῖν καὶ κόρακος ἁπάντων τε τῶν ἄλλων . οὐ γὰρ δὴ τὸ μὲν λευκὸν ἀπιστεῖσθαι χρὴ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁρῶντας , ἄνευ δ’ ἀποδείξεως ἐπὶ τῶν μελάνων πιστεύεσθαι . ἅπαντ’ οὖν ἤδη τὰ τῶν αἰσθήσεων ἄπιστα φάμενοι μήτε τὸν κύκνον λευκὸν εἶναι λεγόντων , ἐὰν μὴ πρότερον ἐπισκέψωνται λόγῳ , μήτε τὴν τίτανον ἢ τὴν ἡμέραν ἢ αὐτὸν τὸν ἥλιον . οὕτω δὲ καὶ περὶ τῶν φωνῶν ἀπιστησάτωσαν ἀκοῇ καὶ περὶ τῶν ὀσμῶν ταῖς ῥισὶ καὶ περὶ πάντων τῶν ἁπτῶν ἁφῇ . εἶτα ταῦτ’ οὐ Πυρρώνειος ἀπορία καὶ λῆρος ἀπέραντος ; οὐ μὴν δίκαιόν γ’ ἦν τοὺς τὴν ἀρίστην αἵρεσιν ἑλομένους τῶν ἐν φιλοσοφίᾳ , τὴν τὸ θερμὸν καὶ τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ξηρὸν καὶ τὸ ὑγρὸν ἀρχὰς καὶ στοιχεῖα τιθεμένην , εἰς τοσοῦτον ἀποπλανηθῆναι τῶν ταῦτα θεμένων ἀνδρῶν , ὡς μὴ γιγνώσκειν , ὅτι τε πάσης ἀποδείξεως ἀρχαὶ τὰ πρὸς αἴσθησίν τε καὶ νόησίν εἰσιν ἐναργῆ καὶ ὅστις περὶ τούτων ἀπορεῖ , μάτην ὑπὲρ τῶν ἄλλων ζητεῖ , μηδ’ ὁπόθεν ἄρξηται καταλελοιπὼς ἑαυτῷ . Πόθεν οὖν εἰς μακρὰν οὕτως ἄλην ἐξετράποντο καὶ λόγῳ ζητεῖν ἐπεχείρησαν αἰσθητῶν πραγμάτων διάγνωσιν , ἐγὼ μὲν οὐδ’ ἐπινοῆσαι δύναμαι , καὶ διὰ τοῦθ’ ἁφῇ μὲν κρίνω τὸ κατ’ ἐνέργειαν θερμόν · εἴ τι δ’ οὔπω μέν ἐστι θερμόν , ἐπιτήδειον δὲ γενέσθαι τοιοῦτον , ὅ δὴ καὶ δυνάμει θερμὸν ὀνομάζεται , τοῦτ’ ἐξευρίσκειν λόγῳ πειρῶμαι . τοῖς δ’ οὐκ οἶδ’ ὅπως ἀντέστραπται πάντα καὶ ῥητορεία μακρὰ περὶ τῶν ἐπιχειρημάτων ἤσκηται . τούτους μὲν οὖν ἐάσωμεν , ἀναμνήσαντες δ’ ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ νῦν τό γε τοσοῦτον , ὡς ἀρχὴ δογμάτων μοχθηρῶν ἐστι μία τὸ μηδὲν ὑπὲρ ἀποδείξεως ἐσκέφθαι πρότερον , ἀλλ’ ἅμα τά τε πράγματα ζητεῖν καὶ ὡς εἰδότας , ὅ τί ποτ’ ἐστὶν ἀπόδειξις , ἐπιχειρεῖν ἀποδεικνύειν , ἐπανελθόντες αὖθις ἐπὶ τὸ προκείμενον ἁφῇ κρίνωμεν πρώτως καὶ μάλιστα τὸ κατὰ τὰς ἡλικίας θερμόν . ἔσται δ’ ἡ κρίσις [ ἡμῖν ] ἀρίστη καθ’ ἓν καὶ ταὐτὸν σῶμα βρέφους ἑνός . οὐ γὰρ ἀδύνατον ὁποία τέ τις ἡ θερμασία διετεῖ τὴν ἡλικίαν ὑπάρχοντι προυπῆρχεν αὐτῷ μεμνῆσθαι καὶ ὁποία νῦν ἐστι δυοῖν ἢ τριῶν ἐτῶν , εἰ τύχοι , μεταξὺ γενομένων . εἰ γὰρ ὅλως φαίνοιτο μεταβολή τις ἐπὶ τὸ θερμὸν ἢ ψυχρὸν γεγονέναι τῷ βρέφει , χαλεπὸν οὐδὲν ἔτι συλλογίζεσθαι τὴν ἕως τῆς ἀκμῆς ἐσομένην ὑπεροχήν . εἰ δὲ καὶ πλείω παιδία πολλοῖς ἀκμάζουσιν ἐθέλοις παραβάλλειν , ἰσχνὰ μὲν ἰσχνοῖς , εὔσαρκα δ’ εὐσάρκοις καὶ παχέα παχέσι παράβαλλε · οὕτω δὲ καὶ χρόας ὡσαύτως ἔχοντα καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ὡς οἷόν τε . τὴν γὰρ ἐν ταῖς ἡλικίαις διαφορὰν ἐξευρεῖν ζητῶν ἐπὶ τῶν ὁμοίων ὡς ἔνι μάλιστα φύσεων ἀσφαλέστερον ἂν ἐπισκέπτοιο . τὸ δ’ ἐπὶ τῶν ἐναντίων ἐξετάζειν οὐ σμικρὸν ἔχει τὸν παραλογισμόν , οὐ διὰ τὴν ἡλικίαν ἐνίοτε τῆς τῶν δοκιμαζομένων σωμάτων διαφορᾶς ἀλλὰ διὰ τὴν φυσικὴν ὑπαρχούσης κρᾶσιν . ὡσαύτως δὲ καὶ διαίτῃ πάσῃ καὶ τοῖς καιροῖς , ἐν οἷς ἐξετάζεται , παραπλησίως ἔχοντα προαιρεῖσθαι τὰ σώματα , μὴ γεγυμνασμένον ἠργηκότι παραβάλλοντας ἢ λελουμένον ἀλούτῳ μηδ’ ἄσιτον ἐδηδοκότι καὶ διψῶντα μεμεθυσμένῳ μηδὲ τὸν ἐν ἡλίῳ θαλφθέντα τῷ ῥιγώσαντι διὰ κρύος ἢ τὸν ἀγρυπνήσαντα τῷ κεκοιμημένῳ μηδ’ ὅλως τοῖς ἐξ ἐναντίας φύσεως ἢ διαίτης ἢ περιστάσεως πραγμάτων ἡστινοσοῦν , ἀλλ’ ὡς οἷόν τε πάνθ’ ὡσαύτως ὑπαρχέτω τἆλλα πλὴν τῆς ἡλικίας αὐτῆς . οὕτω δὲ δηλονότι καὶ αὐτὸν τὸν ἕνα παῖδα παραβάλλων ἑαυτῷ τὰς ἔξωθεν ἁπάσας αὐτοῦ περιστάσεις ἀκριβῶς ὁμοίας φυλάξεις , ἵνα μὴ τὸ διά τινα τούτων ἐν θάλψει τε καὶ ψύξει διάφορον εἰς τὴν τῆς ἡλικίας ἀναφέρηται μεταβολήν . μακρὰν ἴσως σοι δόξω λέγειν τὴν ἐξέτασιν ἀλλ’ ἀληθῆ γε παντὸς μᾶλλον ἐξ αὐτῆς τε τοῦ ζητουμένου τῆς οὐσίας λαμβανομένην , ὡς ἐν τοῖς ὑπὲρ ἀποδείξεως ἐλέγετο . σὺ δ’ ἴσως αἱρήσῃ τὴν ἐπίτομον οὐδὲν φροντίζων , εἰ ψευδὴς εἴη . ἴσθι τοίνυν οὐ μόνον ψευδῆ βαδίσων ἀλλὰ καὶ μακράν . οὐ γὰρ ἔτεσι τρισὶν ἢ τέτταρσιν ἐξευρήσεις τὸ ζητούμενον , ἀλλ’ ἐν παντὶ τῷ βίῳ φυλάξεις τὴν ἄγνοιαν . ὅσον γὰρ ἐπὶ ταῖς ἀντιλογίαις τῶν ἀνδρῶν , οὐδὲν ἀποδειχθῆναι δύναται σαφῶς · οὐδὲ γὰρ εὔλογον ὅλως ἐκ τῶν ὑστέρων πιστοῦσθαι τὰ πρότερα . Κρίνωμεν οὖν αἰσθήσει τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν σῶμα τό γε κατ’ ἐνέργειαν ἤδη τοιοῦτον καὶ μηκέτι δυνάμει , παρέντες τήν γε πρώτην τὰ ἄλλα σύμπαντα γνωρίσματα . καὶ δὴ σὲ μὲν ὡς [ εὖ ] κρινοῦντα πρὸς τὴν πεῖραν ἀπολύω , τὴν δ’ ἐμὴν αὐτὸς κρίσιν ἑρμηνεύσω . πολλῶν γὰρ ἐφεξῆς ἁπτόμενος σωμάτων ἐπιμελῶς οὐ παίδων μόνον ἢ βρεφῶν ἀλλὰ καὶ μειρακίων καὶ ἀκμαζόντων εὕρισκον οὐδετέρους ἀληθεύοντας οὔτε τοὺς θερμότερον ἁπλῶς οὔτε τοὺς ψυχρότερον εἰπόντας εἶναι τὸν ἀκμάζοντα τοῦ παιδός . εἰ γὰρ τὰς ἄλλας ἁπάσας τὰς ἔξωθεν ἀφελὼν ἀλλοιώσεις τὰς ἐκ τῆς ἡλικίας μόνης ἐπισκέπτοιο διαφοράς , οὐδέτερός σοι φανεῖται θερμότερος ἁπλῶς . ποιότητι γάρ τοι διαφέρουσιν αὐτῶν αἱ θερμότητες ἐπ’ ἀνίσῳ τῇ διαπνοῇ , δι’ ἣν καὶ σοφιζόμενοί τινες ἢ τοὺς πέλας ἢ σφᾶς αὐτοὺς οἱ μὲν τὴν τοῦ παιδός , οἱ δὲ τὴν τοῦ νεανίσκου θερμασίαν ἰσχυροτέραν εἶναι νομίζουσιν . ἔστι γὰρ ἡ μὲν τῶν παίδων ἀτμωδεστέρα τε καὶ πολλὴ καὶ ἡδεῖα τοῖς ἁπτομένοις , ἡ δὲ τῶν ἀκμαζόντων ὑπόδριμύ τι καὶ οὐχ ἡδὺ κέκτηται . τοῦτ’ οὖν τὸ διάφορον τῆς προσβολῆς ἀναπείθει τοὺς πλείους ἀποφαίνεσθαι θερμότερον εἶναι τὸ τῶν ἀκμαζόντων σῶμα . τὸ δ’ οὐχ οὕτως ἔχει . τῷ γὰρ ἀσκήσαντι τὴν ἁφὴν ἐν διαφόροις ὕλαις διαγνωστικὴν εἶναι θερμότητος ἰσχυροτέρας τε καὶ ἀσθενεστέρας καὶ ἴσης εὖ οἶδ’ ὅτι καὶ ἡ τῶν παίδων ἴση γε φανεῖται κατὰ τὴν ἰσχὺν τῇ τῶν ἀκμαζόντων ἢ πλείων . Ἡ δ’ ἄσκησις ἥδε · χρὴ γὰρ ἀπὸ τῶν ἐναργεστάτων ἄρξασθαι . τῶν βαλανείων ἐνίοτε θερμὸς οὕτως ἐστὶν ὁ ἀήρ , ὡς μηδένα φέρειν αὐτὸν ἀλλὰ καίεσθαι δοκεῖν , ἐνίοτε δ’ οὕτω ψυχρός , ὡς ἱδροῦν μὴ δύνασθαι . καὶ μὴν καὶ ὅτι τρίτη τις ἄλλη παρὰ τάσδε κατάστασίς ἐστιν , ἧς μάλιστα χρῄζομεν , ἡ εὔκρατος , οὐδὲν δέομαι λέγειν . αἱ δ’ αὐταὶ τρεῖς καταστάσεις ἐν τῷ τῆς κολυμβήθρας ὕδατι φαίνονται . καὶ γὰρ θερμὸν οὕτως , ὡς καίεσθαι πρὸς αὐτοῦ , καὶ ψυχρόν , ὡς μηδὲ θερμαίνεσθαι , καὶ εὔκρατον , ὡς συμμέτρως θερμαίνεσθαι , πολλάκις εὑρίσκεται . εἰ τοίνυν ἐροίμην σε , πότερόν ἐστι θερμότερον , ἆρά γε τὸ ὕδωρ τὸ εὔκρατον ἢ ὁ ἀὴρ ὁ εὔκρατος , οὐκ ἂν ἔχοις εἰπεῖν οὐδέτερον . ἀμφοῖν γὰρ ὄντων ὁμοίως ἡδέων τε καὶ συμμέτρων τῷ σώματι τὸ μὲν θερμότερον εἶναι λέγειν αὐτῶν , τὸ δὲ ψυχρότερον οὐδένα νοῦν ἔχειν ἡγοῦμαι . καὶ μὴν εἰ νοήσαις τὸ τῆς δεξαμενῆς ὕδωρ εἰς ἄκρον θερμότητος ἀφικνούμενον , ὡς ζεῖν , ἢ τὸν ἀέρα τελέως ἐκφλογούμενον , ὅτι πρὸς ἀμφοῖν · ὡσαύτως καυθήσῃ , πρόδηλον . εἰ δὲ δὴ καὶ νοήσαις αὖθις ἢ τὸ ὕδωρ οὕτω ψυχρόν , ὡς ἐγγὺς ἤδη πήξεως ἥκειν , ἢ τὸν ἀέρα τελέως ἐψυγμένον , ὡς ἐν τοῖς νιφετοῖς γίγνεται , δῆλον , ὡς καὶ πρὸς τούτων ἑκατέρων ὁμοίως ψυχθήσῃ τε καὶ ῥιγώσεις . οὐκοῦν καὶ θερμότητα καὶ ψῦξιν ἄκραν ὡσαύτως μὲν ἀέρι νοήσεις ἐγγιγνομένην , ὡς δ’ αὔτως ὕδατι , καὶ τῶν ἄκρων ἑκατέρων τὸ μέσον ὁμοίως ἀμφοῖν ἐγγιγνόμενον . ὥστε καὶ τὸ μεταξὺ πάντων τῶν ἄκρων τε καὶ τοῦ μέσου κατά τε τὸ ὕδωρ καὶ τὸν ἀέρα τὰς αὐτὰς ὑπεροχάς τε καὶ διαστάσεις ἕξει , καὶ τοσούτῳ ποτὲ φήσεις εἶναι τοῦ μετρίου θερμότερον θάτερον , ὅσῳ θάτερον . οὕτω δὲ καὶ ψυχρότερον τοῦ μετρίου τοσούτῳ φήσεις εἶναί ποτε τὸ ὕδωρ , ὅσῳ καὶ τὸν ἀέρα , καίτοι τό γε τῆς προσβολῆς ἴδιον οὐ ταὐτὸν ἑκατέροις ἦν . οὐ γὰρ ὡσαύτως ὕδωρ εὔκρατον , ὡς ἀὴρ εὔκρατος προσπίπτει . καὶ τί δεῖ λέγειν ἐπὶ τῶν οὕτως ἀνομοίων ; αὐτοῦ γὰρ τοῦ ἀέρος ὁμοίως ὄντος θερμοῦ διαφέρουσαι γίγνονται προσβολαὶ παρὰ τὸ ποτὲ μὲν οἷον ἀχλυώδη τε καὶ ἀτμώδη , ποτὲ δ’ οἷον λιγνυώδη τε καὶ καπνώδη , ποτὲ δὲ καθαρὸν ἀκριβῶς ὑπάρχειν . ἐν πολλαῖς οὖν καὶ διαφερούσαις οὐσίαις ἰσότης γίγνεται θερμότητος ἐξαπατῶσα τοὺς ἀσκέπτους ὡς ἄνισος , ὅτι γε μὴ κατὰ πᾶν ὁμοία φαίνεται . λελογισμένου μήν ἐστιν ἀνδρὸς τοὺς λογισμοὺς οὓς εἴρηκα καὶ γεγυμνασμένου τὴν αἴσθησιν ἐν πολλῇ τῇ τῶν κατὰ μέρος ἐμπειρίᾳ τὴν ἰσότητα τῆς θερμότητος ἐξευρεῖν ἔν τε τοῖς παισὶ καὶ τοῖς ἀκμάζουσι καὶ μὴ τῷ τὴν μὲν ἐφ’ ὑγρᾶς οὐσίας φαίνεσθαι τὴν δ’ ἐπὶ ξηρᾶς ἐξαπατᾶσθαι . καὶ γὰρ λίθος ὕδατι δύναταί ποτε τὴν ἴσην δέξασθαι θερμασίαν , οὐδὲν διαφέρον , εἰ ξηρὸς μὲν ὁ λίθος ἐστίν , ὑγρὸν δὲ τὸ ὕδωρ . Οὕτως οὖν ἔμοιγε μυριάκις ἐπισκεψαμένῳ καὶ παῖδας καὶ νεανίσκους πολλοὺς καὶ μειράκια καὶ τὸν αὐτὸν παῖδα καὶ βρέφος καὶ μειράκιον γενόμενον , οὐδὲν μᾶλλον ἐφάνη θερμότερος οὔτε παιδὸς ἀκμάζων οὔτ’ ἀκμάζοντος παῖς . ἀλλ’ , ﻿ ὡς εἴρηται , μόνον ἐν μὲν τοῖς παισὶν ἀτμωδεστέρα τε καὶ πολλὴ καὶ ἡδεῖα , ἐν δὲ τοῖς ἀκμάζουσιν ὀλίγη καὶ ξηρὰ καὶ οὐχ ὁμοίως ἡδεῖα τῆς θερμασίας ἡ προσβολή . πολὺ μὲν γὰρ τῆς τῶν παίδων οὐσίας ὑγρᾶς οὔσης ἐκτὸς ἀπορρεῖ , βραχὺ δὲ τῆς τῶν ἀκμαζόντων ξηρᾶς ὑπαρχούσης . οὐδέτερος οὖν αὐτῶν ἁπλῶς φαίνεται θερμότερος , ἀλλ’ ὁ μὲν τῷ πλήθει τῆς διαπνοῆς , ὁ δὲ τῇ δριμύτητι · τὸ γὰρ ἔμφυτον θερμὸν ὁ παῖς ἔχει πλέον , εἴ γ’ ἐξ αἵματός τε καὶ σπέρματος ἡ γένεσις αὐτῷ , καὶ ἥδιον [ , ἐν δὲ τοῖς ἀκμάζουσιν ὀλίγη καὶ ξηρὰ καὶ οὐχ ὁμοίως ἡδεῖα τῆς θερμασίας ἡ προσβολή ] .
Lemmas: ἐπεί δέ καί ὁ κατά ὁ ἡλικία αὐτός διαφορά ἐπιμιμνήσκομαι , οὐδείς ἄν εἰμί κακός ἤδη τις καί περί οὗτος λέγω . βούλομαι μέν οὖν πρότερος ἕκαστος ὁ λέγω γνώρισμα ἐπέρχομαι ὁ αἰτία , ἀλλά ἐπεί πρός ὁ πάρειμι μάλα ὁ περί ὁ ἡλικία ἐπείγω σκέψις εὔπορος τε ἐγώ πρός ὁ ὁ αἰτία εὕρεσις ἀπεργάζομαι , πρῶτος οὗτος ἐνίστημι . νοέω οὖν ἄρτι διαπλήσσω ἐν ὁ μήτρα ὁ κύω ὁ ζῷον , ἵνα γιγνώσκω , ὅπως ὑγρός τε εἰμί καί θερμός . ὁ μέν γάρ πρῶτος σύστασις ἐκ αἷμα αὐτός καί σπέρμα , ὑγρός καί θερμός χρῆμα . ἀεί δέ καί μάλα οὗτος ξηρός γίγνομαι ὑμήν μέν πρῶτος διαπλήσσω καί χιτών καί σπλάγχνον καί ἀγγεῖον , τελευταῖος δέ ὀστέον καί χόνδρος καί ὄνυξ πήγνυμι ἀποτελέω ὁ οὐσία · πρίν γάρ ἤτοι δύναμαι τείνω ὁ ὑποβάλλω οὐσία ἤ πήγνυμι , ὁ λέγω οὐδείς ἐγχωρέω γίγνομαι . χιτών μέν οὖν καί ὑμήν ἀρτηρία τε καί φλέψ καί νεῦρον τείνω αὐτός , ὀστέον δέ καί χόνδρος καί ὄνυξ καί ὁπλή καί πλῆκτρον πήγνυμι ἀποτελέω · τελειόω δέ οὕτως ἐν ὁ κύω τίκτω μέν ἐφεξῆς , ἔτι δέ ὑγρός ἔσχατος εἰμί ὥσπερ βρύον , οὐ ἀγγεῖον μόνος καί σπλάγχνον καί σάρξ , ἀλλά καί ὁ ὀστέον αὐτός , ὅς δή ξηρός ὁ ἐν ἐγώ ὑπάρχω μόριον . ἀλλά ὅμως καί οὗτος καί ὅλος σύν αὐτός ὁ κῶλον διαπλήσσω ὁ τροφός ὁ βρέφος ὥσπερ κήρινος . τοσοῦτος τις ὑγρότης εἰμί ἐν ἅπας ὁ σῶμα ὁ βρέφος . ἀλλά καί νέος ἱερεῖον εἴτε οὖν ἐσθίω ἐθέλω εἴτε ἀνατέμνω σκοπέω , μυξώδης μέν καί πλαδαρός εὑρίσκω ὁ σάρξ , ὁ δέ ὀστώδης γένος ἅπας ἄρτι πήγνυμι τυρός ἐμφερής , ὥστε μηδέ ἐσθίω ἡδύς διά ὑπερβάλλω ὑγρότης ὁ νεογενής ζῷον εἰμί ὁ σῶμα καί μάλα γε οὗτος πάσχω ὁ ὕειος καί ὁ προβάτειον , διότι καί μάλα εἰμί ὑγρός · ὁ δέ αἴγειος , διότι ξηρός , ἀγαθός τε εἰμί καί ἡδύς ἐσθίω . ἔμπαλιν δέ ὁ νέος ἱερεῖον ὁ γηράσκω ξηρός μέν ἱκανός καί ἄνικμος καί ἄχυμος ὁ τε ὀστέον σύμπας καί ὁ σύνδεσμος αὐτός ἔχω , νευρώδης δέ καί σκληρός ὁ σάρξ καί ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ καί ὁ νεῦρον δίκη ἱμάς ἀηδής τε καί ἄχυμος . ὁ δέ ἐν ὁ μέσος οὗτος καί ὁ ἄρτι γίγνομαι , ὅσος μέν ἤδη προβαίνω ὁ ἡλικία , ὅσος ἀπολείπω ὁ γῆρας , τοσοῦτος καί ὁ ἔσχατος ξηρότης · ὅσος δέ νέος καί ἔτι αὐξάνω , τοσοῦτος καί οὗτος ὁ ὁ ἔμβρυον ὑγρότης ἀποχωρέω , ὅσος καί ὁ ἡλικία προέρχομαι . ὁ δέ ἀκμή μάλα πᾶς ὁ ζῷον ἐν ὁ μέσος καθίστημι ὁ ἀκρότης οὔτε εἰς ἔσχατος ἥκω ξηρότης , ὡς ὁ γῆρας , οὔτε ἐν ὑγρότης καί πλάδος πολύς καθίστημι , καθά ὁ ὁ βρέφος ἡλικία . τίς δή οὖν ἔνιοι ὁ ἐλλόγιμος ἰατρός ὑγρός ἀποφαίνω ὁ γῆρας ; ἤ δηλονότι ὁ πλῆθος ὁ περίσσωμα ἐξαπατάω ; ὁ τε γάρ ὀφθαλμός δακρύω αὐτός ὁ τε ῥίς ἀναπίμπλημι κόρυζα ἐν τε ὁ στόμα σίαλον πλῆθος ἀθροίζω , ἀλλά καί βήσσω καί ἀναπτύω φλέγμα , δηλόω ἄρα καί ὁ πνεύμων μεστός εἰμί ὁ τοιοῦτος χυμός · καί ὁ γαστήρ δέ αὐτός πληρόω φλέγμα ἕκαστος τε ὁ ἄρθρον ὑπομύζω . ἀλλά οὐδείς οὗτος ἐναντιόομαι ὁ ξηρός ὁ γέρων εἰμί ὁ σῶμα . ὁ μέν γάρ νεῦρον καί ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ καί ὁ ὑμήν καί ὁ χιτών ἅπας ὁ ὄργανον ξηρός μέν εὑρίσκω ὁ πρόσθεν πολύς , περιπλάσσω δέ αὐτός ἔνδοθεν τε καί ἔξωθεν ἤτοι φλεγματώδης τις χυμός ἤ ὑγρότης μυξώδης . ἀλλά τοσοῦτος δέω ὁ τοιοῦτος σύμπας γνώρισμα ὁ γῆρας ὑγρός ἀποφαίνω , ὥστε καί μαρτυρέω ἐγώ δοκέω ὁ ξηρότης . διά αὐτός γάρ τοι οὗτος ξηρός ἕκαστος γίγνομαι ὁ μόριον , ὅτι μηκέτι ὅμοιος τρέφω νῦν ὑπό ἀρρωστία ὁ θερμός . πλῆθος μέν γάρ ἔξωθεν αὐτός περίσσωμα ὑγρός ἐπικλύζω , ὁ βάθος δέ αὐτός ὁ σῶμα ἕκαστος ξηρός εἰμί μήτε ἕλκω εἴσω ὁ τροφή ﻿ δύναμαι μήτε απαλαυεν ἱκανός . ὑγρός οὖν ὁ γέρων εἰμί , οὐ ὁ οἰκεῖος μόριον , ἀλλά ὁ περίσσωμα , καί ξηρός , οὐ ὁ περίσσωμα , ἀλλά ὁ μόριον αὐτός , ὥστε ἄλλος μέν ὑγρός , ἄλλος δέ ξηρός . ἀλλά οὐ ὑπέρ ὁ περίσσωμα αὐτός νῦν ὁ λόγος ἀλλά ὁ οἰκεῖος μόριον εἰμί , ὅς ὁ κατά φύσις ἐνέργεια συμπληρόω ὁ ζωή . οὗτος οὖν ξηρός εἰμί ὁ γέρων , ὅς ὁ παῖς εἰμί ὑγρός , αὐτός ὁ στερεός μέρος ὁ σῶμα , ὀστέον καί σύνδεσμος καί ὑμήν καί ἀρτηρία καί φλέψ καί νεῦρον καί χιτών καί σάρξ , καί καλός Ἀριστοτέλης εἰκάζω ὁ γῆρας αὐαίνω φυτόν . καί γάρ οὖν καί ὁ φυτόν , νέος μέν εἰμί , μαλακός τε εἰμί καί ὑγρός , γηράσκω δέ ἀεί καί μάλα φαίνω ξηραίνω καί τελευτάω τέλειος ἀποξηραίνω καί οὗτος εἰμί αὐτός ὁ θάνατος . ὅτι μέν δή ξηρός ὡς ἐν ἡλικία ὁ γῆρας , ἐκ ὁ λέγω εὔδηλος · ὅτι δέ καί ψυχρός εἰμί , ἔτι ἐναργής , ὥστε οὐδέ ἀμφισβητέω οὐδείς ὑπέρ γε οὗτος . καί γάρ ἅπτω ὁ γέρων ψυχρός φαίνω καί ῥᾴδιος ἀποψύχω καί μελαίνω καί πελιδνόομαι καί ὁ ψυχρός ἑτοῖμος ἁλίσκομαι νόσημα , ἀποπληξία , παράλυσις , νάρκη , τρόμος , σπασμός , κόρυζα , βράγχος . ἀπόλλυμι δέ αὐτός ὀλίγος δέω ἅπας ὁ αἷμα καί διά οὗτος συναπόλλυμι ὁ ὁ χροιά ἐρυθρότης . ἀλλά καί πέψις αὐτός καί ἀνάδοσις ἐξαιμάτωσις τε καί πρόσθεσις καί θρέψις ὄρεξις τε καί κίνησις καί αἴσθησις ἀμυδρός πᾶς καί κακός διάκειμαι . καί τίς γάρ ἄλλος ἤ ὁδός ἐπί θάνατος εἰμί ὁ γῆρας ; ὥστε εἴπερ ὁ θάνατος σβέσις εἰμί ὁ ἔμφυτος θερμασία , εἰμί ἄν καί ὁ γῆρας οἷος μαρασμός τις αὐτός . οὐ μήν περί γε ὁ ὁ παῖς ἡλικία καί ὁ ὁ ἀκμάζω οὔτε ὁμολογέω τίς ὁ ἰατρός οὔτε κρίνω ὁ διαφωνία αὐτός εὐπετής . πιθανός γάρ ἑκάτερος ὁ λόγος ὁ τε ὁ παῖς ἀποφαίνω θερμός εἰμί ὁ ἀκμάζω καί ὁ ἔμπαλιν οὗτος ὁ ἀκμάζω ὁ παῖς . ὁ μέν γάρ ὅτι θερμός ἅπας εἰμί ὁ ἐν ὁ ζῷον κατά φύσις ὑπάρχω ὁ ὁ αἷμα χυμός , εἶτα ὅτι ὁ κυέω ὁ μέν πρῶτος ὀλίγος δέω αἷμα μόνος εἰμί , ὕστερον δέ · διαπλήσσω ἤδη ὁ μόριον ὁ μέν ὀστέον γίγνομαι , ὁ δέ ἀρτηρία , ὁ δέ φλέψ , ὁ δέ ἄλλος τις , πᾶς μήν ἐρυθρός καί πολύς αἷμα εἰλικρινής τε καί θερμός μετέχω , συλλογίζομαι θερμός εἰμί ὁ κυέω · εἰ δέ οὗτος , καί ὁ παῖς ὅσος ἐγγύς ὁ κυέω , θερμός εἰμί ὁ ἀκμάζω . ὁ δέ , ὅτι πολύς μέν ἐν ὁ ἀκμάζω ὁ αἷμα καί πολύς ἤ ἐν ὁ παῖς , ὥστε διά οὗτος συνεχής αἱμορραγέω , ἀλλά καί ὁ ὁ ξανθός χολή χυμός αἷμα πολύς θερμός ὑπάρχω πολύς αὐτός εἰμί , διά οὗτος θερμός ἀποφαίνω ὁ παῖς ὁ ἀκμάζω . αὖθις δέ ἀπό ὁ ἐνέργεια ὁ μέν ὅτι καί αὐξάνω καί πολύς ἤ κατά ὁ ἀναλογία ὁ σῶμα ὀρέγω τε καί κρατέω ἔδεσμα , ἰσχυρός ἐν ὁ παῖς εἰμί φημί ὁ θερμασία · ὁ δέ ὁ μέν αὐξάνω διά ὁ ὑγρότης μάλα ἤ ὁ ὁ θερμός ῥώμη ὑπάρχω αὐτός φημί , ὁ μέντοι πέψις οὐ ὅπως πλεονεκτέω ἀλλά καί πολύς ὁ ἀκμάζω ἀπολείπω . ἔμετος τε γάρ ἄπεπτος αὐτός γίγνομαι σιτίον καί διαχώρησις ὑγρός καί τραχύς καί ἀχύμωτος . εἰ δέ ὀρέγω πολύς , οὐδείς εἰμί οὗτος φημί πρός ὁ ῥώμη ὁ θερμός . πρῶτος μέν γάρ οὐδέ πλεονεξία θερμότης ὀρέγω ὁ ζῷον , ἐναντίος [ δέ ] ἅπας ἀποψύχω ὁ ὀρεκτικός μόριον · ἔπειτα δέ διότι μή μόνος εἰς θρέψις ἀλλά καί εἰς αὔξησις αὐτός ὁ τροφή διοικέω , διά οὗτος πολύς ἔδεσμα προσδέω . κατά μέντοι Τά ἄλλος ἅπας ἐνέργεια καί πάνυ σαφής ἀπολείπω ὁ παῖς ὁ ἀκμάζω . οὔτε γάρ βαδίζω οὔτε θέω οὔτε βαστάζω οὔτε ὅλος οὐδείς ὁ πρακτικός ἐνέργεια ὅμοιος ἐπιτελέω , ἀλλά καί ὁ αἴσθησις καί ὁ νόησις ἐν ὁ ἀκμάζω φημί εἰς ἄκρον ἥκω ἀρετή . ὅλος δέ ὁ μέν ἀτελής ἔτι , ὁ δέ ἤδη τέλειος εἰμί ζῷον . ἐν δέ ὁ τέλειος εὔλογος φημί ὁ πρακτικός τε καί ἀρχικός ὁ στοιχεῖον ἐπικρατέω . ἀλλά καί ὁ ὕπνος πολύς μέν ἐν ὁ παῖς ὁράω εἰμί γίγνομαι , ἐλαχύς δέ ἐν ὁ ἀκμάζω . καίτοι οὗτος γε , φημί , οὐδέ μαίνομαι ἄν τις ἕτερος ἡγέομαι γίγνομαι ἤ ὁ θερμός νικάω πως καί βαρύνω ὑπό πλῆθος ὑγρότης , ὡς ἐκ τε ὁ οἰνόω εἰμί ὁράω ἔτι τε ὁ πολύς λούω . οὕτως δέ καί μήκων ὑπνοποιός εἰμί καί μανδραγόρας καί θριδακίνη καί πᾶς ὅσος ὁ κρᾶσις ὑγρός καί ψυχρός . τοιοῦτος μέν τις ὁ ἑκατέρωθεν ἀμφισβήτησις εἰμί περί ὁ πρόκειμαι ἡλικία ὁ κρᾶσις . ἅπας γάρ αὐτός ἐπεξέρχομαι περισσός εἰμί ἐγώ δοκέω ὁ τύπος ὁ ἐπιχείρημα ἤδη σαφής ἐκ ὅς λέγω γιγνώσκω . πρόσωθεν γάρ ἑκάτερος καί σχεδόν ἀπό ὁ δεύτερος ὁ πρότερος συλλογίζομαι καί ὥσπερ οἶδα ἤδη ὁ ἀκροατής , ὅπως μέν αὔξησις , ὅπως δέ πέψις , ὅπως δέ θρέψις γίγνομαι , ποιέω ὁ λόγος . ὡσαύτως δέ ὑπέρ αἴσθησις καί νόησις καί πρακτικός καί φυσικός ἐνέργεια διέρχομαι καί γένεσις ὕπνος μνημονεύω καί σιτίον φύσις , ὅς οὐδείς ἁπλῶς εἰμί καί ῥᾴδιος γνωστός , ἀλλά πάμπολυς μέν ὁ ζήτησις δέω , ἴσως δέ οὐδέ εὑρίσκω δύναμαι , εἰ μή πρότερος τις οἶδα γνωρίζω ὑγρός καί ξηρός καί ψυχρός καί θερμός κρᾶσις . ὅς τις γάρ ἄν ἐκεῖνος ὡς γιγνώσκω ἤδη λέγω , εἰ ἀναγκάζω τις αὐτός ἀποδείκνυμι , πάντως δέω ὁ περί κρᾶσις λόγος ὁ νῦν ἐγώ ἐνίστημι . ὥστε διά ἀλλήλων καί ἐκ ἀλλήλων αὐτός γίγνομαι ὁ ἀπόδειξις , ἐκ μέν ὁ νῦν ζητέω , ὡς ἤδη γιγνώσκω , ἐπειδάν ὑπέρ ὁ ἐνέργεια διαλέγω καί ὁ ὁ ἔδεσμα τε καί φάρμακον ἐξευρίσκω δύναμις ὕπνος τε περί καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἐπισκοπέω . πάλιν δέ αὖ ὁ νῦν ἐνίστημι διά ἐκεῖνος ὡς ἤδη προγιγνώσκω ἀποδείκνυμι . ἐγώ δέ οὐ ἐπαινέω ὁ τοιοῦτος ἀπόδειξις , ἀλλά , εἰ χρή ἀληθής λέγω , οὐδέ ἀπόδειξις εἰμί νομίζω , καθά ἐπί πολύς διά ἕτερος δηλόω , καί ἀγαθός εἰμί φημί κατά πᾶς διδασκαλία ὁρίζω ὁ τάξις ὁ νόημα . εἴπερ οὖν ἀρχή μέν ἅπας εἰμί ὁ περί ὁ κρᾶσις πραγματεία ὁ περί ὁ στοιχεῖον ἐπίσκεψις , εἴτε ἀπαθής καί ἀμετάβλητος τέλειος εἰμί εἴτε ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω δύναμαι , μετά δέ ὁ ἐκεῖνος ἐπιστήμη ἐφεξῆς εἰμί δεύτερος ὁ νῦν ἐγώ ἐνίστημι λόγος , οὐ χρή λαμβάνω αὐτός ὁ πίστις ἐκ ὁ μηδέπω γιγνώσκω , ἀλλά ὥσπερ ὀρθός τε εἰμί καί δίκαιος , ἤ τις ὁ ἐναργής εἰμί προσήκω ὁ λαμβάνω εἰς ὁ ἀπόδειξις ἤ τις ὁ προαποδείκνυμι . οὔτε οὖν ὕπνος γένεσις μημονευτις οὔτε πέψις οὔτε αὔξησις οὔτε ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς , ἀλλά ἀπό μόνος καί ψιλός ὁ οὐσία ὁ ὑπόκειμαι πρᾶγμα ὁ ζήτησις γίγνομαι , καθά καί διά ὁ πρῶτος λόγος ποιέω . διαιρέω γάρ , ὡς ἕτερος μέν εἰμί ὁ κατά ἐνέργεια , ἕτερος δέ ὁ κατά δύναμις , ὑπέρ ὁ κατά ἐνέργεια εἰμί ἤδη θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός ὁ λόγος φημί χρή ποιέω πρότερος , ἔπειτα οὕτως ἐπί ὁ κατά δύναμις ἀφικνέομαι . πρόχειρος δέ εἰμί πᾶς καί γνώριμος ὁ ὁ κατά ἐνέργεια ἤδη θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός διάγνωσις · ἁφή γάρ ὁ γε τοιοῦτος διακρίνω φύω ὁ καί ὁ πῦρ αὐτός θερμός εἰμί διδάσκω καί ὁ κρύσταλλος ψυχρός . εἰ δέ ἄλλοθεν ποθεν ἔχω ἔννοια τε καί διάγνωσις θερμός καί ψυχρός , λέγω ἐγώ . ἀμήχανος γάρ τις σοφία ἐπαγγέλλω , μάλα δέ , εἰ χρή ἀληθής λέγω , ἐμπληξία , εἰ πρᾶγμα αἰσθητός ἕτερος τις πρέσβυς αἴσθησις ἔχω κριτήριον . καί μήν εἰ μηδείς ἄλλος ὁ ἐνέργεια θερμός ἐγχωρέω κριτήριον ὑπάρχω , ἅπτω ἤδη πολύς ἐφεξῆς ἀνήρ καί γέρων καί μειράκιον καί παῖς καί βρέφος . οὕτως γάρ ἐξευρίσκω ὁ μάλα τε καί ἥσσων θερμός . εἰ δέ αἰσθητός πρᾶγμα ἀπόδειξις λογικός ζητέω , ὁράω τις καί περί ὁ χιών αὐτός ἤδη σκοπέω , εἴτε λευκός , ὡς ἅπας ἄνθρωπος φαίνω , νομίζω αὐτός εἴτε καί μή λευκός , ὡς Ἀναξαγόρας ἀποφαίνω . καί μέν δή καί περί πίσσα ﻿ ὡσαύτως ἀνασκοπέω καί κόραξ ἅπας τε ὁ ἄλλος . οὐ γάρ δή ὁ μέν λευκός ἀπιστέω χρή ὁ ὀφθαλμός ὁράω , ἄνευ δέ ἀπόδειξις ἐπί ὁ μέλας πιστεύω . ἅπας οὖν ἤδη ὁ ὁ αἴσθησις ἄπιστος φημί μήτε ὁ κύκνος λευκός εἰμί λέγω , ἐάν μή πρότερος ἐπισκοπέω λόγος , μήτε ὁ τίτανος ἤ ὁ ἡμέρα ἤ αὐτός ὁ ἥλιος . οὕτως δέ καί περί ὁ φωνή ἀπιστέω ἀκοή καί περί ὁ ὀσμή ὁ ῥίς καί περί πᾶς ὁ ἁπτός ἁφή . εἶτα οὗτος οὐ Πυρρώνειος ἀπορία καί λῆρος ἀπέραντος ; οὐ μήν δίκαιος γε εἰμί ὁ ὁ ἀγαθός αἵρεσις αἱρέω ὁ ἐν φιλοσοφία , ὁ ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός ἀρχή καί στοιχεῖον τίθημι , εἰς τοσοῦτος ἀποπλανάω ὁ οὗτος τίθημι ἀνήρ , ὡς μή γιγνώσκω , ὅτι τε πᾶς ἀπόδειξις ἀρχή ὁ πρός αἴσθησις τε καί νόησις εἰμί ἐναργής καί ὅστις περί οὗτος ἀπορέω , μάτην ὑπέρ ὁ ἄλλος ζητέω , μηδέ ὁπόθεν ἄρχω καταλείπω ἑαυτοῦ . πόθεν οὖν εἰς μακρός οὕτως ἄλη ἐκτρέπω καί λόγος ζητέω ἐπιχειρέω αἰσθητός πρᾶγμα διάγνωσις , ἐγώ μέν οὐδέ ἐπινοέω δύναμαι , καί διά οὗτος ἁφή μέν κρίνω ὁ κατά ἐνέργεια θερμός · εἰ τις δέ οὔπω μέν εἰμί θερμός , ἐπιτήδειος δέ γίγνομαι τοιοῦτος , ὅς δή καί δύναμις θερμός ὀνομάζω , οὗτος ἐξευρίσκω λόγος πειράω . ὁ δέ οὐ ὅδε ὅπως ἀντιστρέφω πᾶς καί ῥητορεία μακρός περί ὁ ἐπιχείρημα ἀσκέω . οὗτος μέν οὖν ἐάω , ἀναμιμνῄσκω δέ ἐγώ αὐτός καί νῦν ὁ γε τοσοῦτος , ὡς ἀρχή δόγμα μοχθηρός εἰμί εἷς ὁ μηδείς ὑπέρ ἀπόδειξις σκοπέω πρότερος , ἀλλά ἅμα ὁ τε πρᾶγμα ζητέω καί ὡς οἶδα , ὅς τίς ποτέ εἰμί ἀπόδειξις , ἐπιχειρέω ἀποδείκνυμι , ἐπανέρχομαι αὖθις ἐπί ὁ πρόκειμαι ἁφή κρίνω πρῶτος καί μάλα ὁ κατά ὁ ἡλικία θερμός . εἰμί δέ ὁ κρίσις [ ἐγώ ] ἀγαθός κατά εἷς καί αὐτός σῶμα βρέφος εἷς . οὐ γάρ ἀδύνατος ὁποῖος τε τις ὁ θερμασία διετής ὁ ἡλικία ὑπάρχω προϋπάρχω αὐτός μιμνῄσκω καί ὁποῖος νῦν εἰμί δύο ἤ τρεῖς ἔτος , εἰ τυγχάνω , μεταξύ γίγνομαι . εἰ γάρ ὅλος φαίνω μεταβολή τις ἐπί ὁ θερμός ἤ ψυχρός γίγνομαι ὁ βρέφος , χαλεπός οὐδείς ἔτι συλλογίζομαι ὁ ἕως ὁ ἀκμή εἰμί ὑπεροχή . εἰ δέ καί πολύς παιδίον πολύς ἀκμάζω ἐθέλω παραβάλλω , ἰσχνός μέν ἰσχνός , εὔσαρκος δέ εὔσαρκος καί παχύς παχύς παραβάλλω · οὕτως δέ καί χροιά ὡσαύτως ἔχω καί ὁ ἄλλος ἅπας ὡς οἷος τε . ὁ γάρ ἐν ὁ ἡλικία διαφορά ἐξευρίσκω ζητέω ἐπί ὁ ὅμοιος ὡς ἐν μάλα φύσις ἀσφαλής ἄν ἐπισκοπέω . ὁ δέ ἐπί ὁ ἐναντίος ἐξετάζω οὐ μικρός ἔχω ὁ παραλογισμός , οὐ διά ὁ ἡλικία ἐνίοτε ὁ ὁ δοκιμάζω σῶμα διαφορά ἀλλά διά ὁ φυσικός ὑπάρχω κρᾶσις . ὡσαύτως δέ καί δίαιτα πᾶς καί ὁ καιρός , ἐν ὅς ἐξετάζω , παραπλήσιος ἔχω προαιρέω ὁ σῶμα , μή γυμνάζω ἀργέω παραβάλλω ἤ λούω ἄλουτος μηδέ ἄσιτος ἐσθίω καί διψάω μμ́γεθυσμαι μηδέ ὁ ἐν ἥλιος θάλπω ὁ ῥιγόω διά κρύος ἤ ὁ ἀγρυπνέω ὁ κοιμάω μηδέ ὅλος ὁ ἐκ ἐναντίος φύσις ἤ δίαιτα ἤ περίστασις πρᾶγμα ὅστις , ἀλλά ὡς οἷος τε πᾶς ὡσαύτως ὑπάρχω ἄλλος πλήν ὁ ἡλικία αὐτός . οὕτως δέ δηλονότι καί αὐτός ὁ εἷς παῖς παραβάλλω ἑαυτοῦ ὁ ἔξωθεν ἅπας αὐτός περίστασις ἀκριβής ὅμοιος φυλάσσω , ἵνα μή ὁ διά τις οὗτος ἐν θάλψις τε καί ψῦξις διάφορος εἰς ὁ ὁ ἡλικία ἀναφέρω μεταβολή . μακρός ἴσως σύ δοκέω λέγω ὁ ἐξέτασις ἀλλά ἀληθής γε πᾶς μάλα ἐκ αὐτός τε ὁ ζητέω ὁ οὐσία λαμβάνω , ὡς ἐν ὁ ὑπέρ ἀπόδειξις λέγω . σύ δέ ἴσως αἱρέω ὁ ἐπίτομος οὐδείς φροντίζω , εἰ ψευδής εἰμί . οἶδα τοίνυν οὐ μόνος ψευδής βαδίζω ἀλλά καί μακρός . οὐ γάρ ἔτος τρεῖς ἤ τέσσαρες ἐξευρίσκω ὁ ζητέω , ἀλλά ἐν πᾶς ὁ βίος φυλάσσω ὁ ἄγνοια . ὅσος γάρ ἐπί ὁ ἀντιλογία ὁ ἀνήρ , οὐδείς ἀποδείκνυμι δύναμαι σαφής · οὐδέ γάρ εὔλογος ὅλος ἐκ ὁ ὕστερος πιστόω ὁ πρότερος . κρίνω οὖν αἴσθησις ὁ θερμός καί ψυχρός σῶμα ὁ γε κατά ἐνέργεια ἤδη τοιοῦτος καί μηκέτι δύναμις , παρίημι ὁ γε πρῶτος ὁ ἄλλος σύμπας γνώρισμα . καί δή σύ μέν ὡς [ εὖ ] κρίνω πρός ὁ πεῖρα ἀπολύω , ὁ δέ ἐμός αὐτός κρίσις ἑρμηνεύω . πολύς γάρ ἐφεξῆς ἅπτω σῶμα ἐπιμελής οὐ παῖς μόνος ἤ βρέφος ἀλλά καί μειράκιον καί ἀκμάζω εὑρίσκω οὐδέτερος ἀληθεύω οὔτε ὁ θερμός ἁπλῶς οὔτε ὁ ψυχρός λέγω εἰμί ὁ ἀκμάζω ὁ παῖς . εἰ γάρ ὁ ἄλλος ἅπας ὁ ἔξωθεν ἀφαιρέω ἀλλοίωσις ὁ ἐκ ὁ ἡλικία μόνος ἐπισκοπέω διαφορά , οὐδέτερος σύ φαίνω θερμός ἁπλῶς . ποιότης γάρ τοι διαφέρω αὐτός ὁ θερμότης ἐπί ἄνισος ὁ διαπνοή , διά ὅς καί σοφίζω τις ἤ ὁ πέλας ἤ σφεῖς αὐτός ὁ μέν ὁ ὁ παῖς , ὁ δέ ὁ ὁ νεανίσκος θερμασία ἰσχυρός εἰμί νομίζω . εἰμί γάρ ὁ μέν ὁ παῖς ἀτμώδης τε καί πολύς καί ἡδύς ὁ ἅπτω , ὁ δέ ὁ ἀκμάζω ὑπόδριμυς τις καί οὐ ἡδύς κτάομαι . οὗτος οὖν ὁ διάφορος ὁ προσβολή ἀναπείθω ὁ πολύς ἀποφαίνω θερμός εἰμί ὁ ὁ ἀκμάζω σῶμα . ὁ δέ οὐ οὕτως ἔχω . ὁ γάρ ἀσκέω ὁ ἁφή ἐν διάφορος ὕλη διαγνωστικός εἰμί θερμότης ἰσχυρός τε καί ἀσθενής καί ἴσος εὖ οἶδα ὅτι καί ὁ ὁ παῖς ἴσος γε φαίνω κατά ὁ ἰσχύς ὁ ὁ ἀκμάζω ἤ πολύς . ὁ δέ ἄσκησις ὅδε · χρή γάρ ἀπό ὁ ἐναργής ἄρχω . ὁ βαλανεῖον ἐνίοτε θερμός οὕτως εἰμί ὁ ἀήρ , ὡς μηδείς φέρω αὐτός ἀλλά καίω δοκέω , ἐνίοτε δέ οὕτως ψυχρός , ὡς ἱδρόω μή δύναμαι . καί μήν καί ὅτι τρίτος τις ἄλλος παρά ὅδε κατάστασις εἰμί , ὅς μάλα χρῄζω , ὁ εὔκρατος , οὐδείς δέω λέγω . ὁ δέ αὐτός τρεῖς κατάστασις ἐν ὁ ὁ κολυμβήθρα ὕδωρ φαίνω . καί γάρ θερμός οὕτως , ὡς καίω πρός αὐτός , καί ψυχρός , ὡς μηδέ θερμαίνω , καί εὔκρατος , ὡς σύμμετρος θερμαίνω , πολλάκις εὑρίσκω . εἰ τοίνυν λέγω σύ , πότερος εἰμί θερμός , ἆρα γε ὁ ὕδωρ ὁ εὔκρατος ἤ ὁ ἀήρ ὁ εὔκρατος , οὐ ἄν ἔχω λέγω οὐδέτερος . ἄμφω γάρ εἰμί ὅμοιος ἡδύς τε καί σύμμετρος ὁ σῶμα ὁ μέν θερμός ἔρχομαι λέγω αὐτός , ὁ δέ ψυχρός οὐδείς νόος ἔχω ἡγέομαι . καί μήν εἰ νοέω ὁ ὁ δεξαμενή ὕδωρ εἰς ἄκρον θερμότης ἀφικνέομαι , ὡς ζέω , ἤ ὁ ἀήρ τέλειος ἐκφλογόω , ὅτι πρός ἄμφω · ὡσαύτως καίω , πρόδηλος . εἰ δέ δή καί νοέω αὖθις ἤ ὁ ὕδωρ οὕτως ψυχρός , ὡς ἐγγύς ἤδη πῆξις ἥκω , ἤ ὁ ἀήρ τέλειος ψύχω , ὡς ἐν ὁ νιφετός γίγνομαι , δῆλος , ὡς καί πρός οὗτος ἑκάτερος ὅμοιος ψύχω τε καί ῥιγόω . οὐκοῦν καί θερμότης καί ψῦξις ἄκρος ὡσαύτως μέν ἀήρ νοέω ἐγγίγνομαι , ὡς δέ αὔτως ὕδωρ , καί ὁ ἄκρον ἑκάτερος ὁ μέσος ὅμοιος ἄμφω ἐγγίγνομαι . ὥστε καί ὁ μεταξύ πᾶς ὁ ἄκρον τε καί ὁ μέσος κατά τε ὁ ὕδωρ καί ὁ ἀήρ ὁ αὐτός ὑπεροχή τε καί διάστασις ἔχω , καί τοσοῦτος ποτέ φημί εἰμί ὁ μέτριος θερμός ἕτερος , ὅσος ἕτερος . οὕτως δέ καί ψυχρός ὁ μέτριος τοσοῦτος φημί εἰμί ποτέ ὁ ὕδωρ , ὅσος καί ὁ ἀήρ , καίτοι ὁ γε ὁ προσβολή ἴδιος οὐ αὐτός ἑκάτερος εἰμί . οὐ γάρ ὡσαύτως ὕδωρ εὔκρατος , ὡς ἀήρ εὔκρατος προσπίπτω . καί τίς δέω λέγω ἐπί ὁ οὕτως ἀνόμοιος ; αὐτός γάρ ὁ ἀήρ ὅμοιος εἰμί θερμός διαφέρω γίγνομαι προσβολή παρά ὁ ποτέ μέν οἷος ἀχλυώδης τε καί ἀτμώδης , ποτέ δέ οἷος λιγνυώδης τε καί καπνώδης , ποτέ δέ καθαρός ἀκριβής ὑπάρχω . ἐν πολύς οὖν καί διαφέρω οὐσία ἰσότης γίγνομαι θερμότης ἐξαπατάω ὁ ἄσκεπτος ὡς ἄνισος , ὅτι γε μή κατά πᾶς ὅμοιος φαίνω . λογίζομαι μήν εἰμί ἀνήρ ὁ λογισμός ὅς λέγω καί γυμνάζω ὁ αἴσθησις ἐν πολύς ὁ ὁ κατά μέρος ἐμπειρία ὁ ἰσότης ὁ θερμότης ἐξευρίσκω ἐν τε ὁ παῖς καί ὁ ἀκμάζω καί μή ὁ ὁ μέν ἐπί ὑγρός οὐσία φαίνω ὁ δέ ἐπί ξηρός ἐξαπατάω . καί γάρ λίθος ὕδωρ δύναμαι ποτέ ὁ ἴσος δέχομαι θερμασία , οὐδείς διαφέρω , εἰ ξηρός μέν ὁ λίθος εἰμί , ὑγρός δέ ὁ ὕδωρ . οὕτως οὖν ἐγώ μυριάκις ἐπισκοπέω καί παῖς καί νεανίσκος πολύς καί μειράκιον καί ὁ αὐτός παῖς καί βρέφος καί μειράκιον γίγνομαι , οὐδείς μάλα φαίνω θερμός οὔτε παῖς ἀκμάζω οὔτε ἀκμάζω παῖς . ἀλλά , ﻿ ὡς λέγω , μόνος ἐν μέν ὁ παῖς ἀτμώδης τε καί πολύς καί ἡδύς , ἐν δέ ὁ ἀκμάζω ὀλίγος καί ξηρός καί οὐ ὅμοιος ἡδύς ὁ θερμασία ὁ προσβολή . πολύς μέν γάρ ὁ ὁ παῖς οὐσία ὑγρός εἰμί ἐκτός ἀπορρέω , βραχύς δέ ὁ ὁ ἀκμάζω ξηρός ὑπάρχω . οὐδέτερος οὖν αὐτός ἁπλῶς φαίνω θερμός , ἀλλά ὁ μέν ὁ πλῆθος ὁ διαπνοή , ὁ δέ ὁ δριμύτης · ὁ γάρ ἔμφυτος θερμός ὁ παῖς ἔχω πολύς , εἰ γε ἐκ αἷμα τε καί σπέρμα ὁ γένεσις αὐτός , καί ἡδύς [ , ἐν δέ ὁ ἀκμάζω ὀλίγος καί ξηρός καί οὐ ὅμοιος ἡδύς ὁ θερμασία ὁ προσβολή ] .