galenus.de-symptomatum-causis-libri-iii 3.1
Ὅτι δὲ ὅσα κατὰ τὰς φυσικὰς ἐνεργείας τε καὶ δυνάμεις ἀποτελεῖται συμπτώματα τὴν αὐτὴν μὲν ἔχει μέθοδον τῆς εὑρέσεως , ἥνπερ καὶ τὰ ταῖς ψυχικαῖς ἐνεργείαις ἐπιγινόμενα , κάλλιον μὲν ἴσως ἐστὶ κᾀν τοῖς τούτων εἴδεσι γυμνάσασθαι κατὰ μέρος , ὥσπερ κᾀν τοῖς τῶν ψυχικῶν ἐγυμνασάμεθα . τὸ μὲν δὴ κεφάλαιόν ἐστι τῆς εὑρέσεως ἁπάντων τῶν αἰτίων ὅσα λυμαίνεται ταῖς δυνάμεσιν ἡ γνῶσις τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐνήργουν ὑγιαίνουσαι . εἰ μὲν γὰρ τῷ τρίβειν ἡ γαστὴρ ἔπεττε τὰ σιτία , περὶ τὸ τρίβειν ἐμποδισθεῖσα τὰ τῆς πέψεως ἀποτελέσει συμπτώματα · μηδ’ ὅλως μὲν τρίψασα , τὸ μηδ’ ὅλως πέψαι · μοχθηρῶς δὲ τρίψασα , τὸ μοχθηρῶς πέψαι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον , εἰ τῷ σήπειν ἔπεττεν , οὐ πέψει τῷ μὴ σῆψαι . εἰ δ’ , ὡς ἡμεῖς ἀπεδείξαμεν , αὐτὴ μὲν ἡ πέψις ἀλλοίωσίς ἐστι κατὰ ποιότητα , γίγνεται δὲ ὑπὸ τῆς γαστρὸς ὁμοιούσης ἑαυτῇ τὰ σιτία , παντί που δῆλον , ὡς ἡ περὶ τὴν ἀλλοίωσιν ἀποτυχία σύμπτωμα γενήσεται πέψεως . εἰ μὲν δὴ μηδ’ ὅλως ἀλλοιωθείη , καλεῖται μὲν ἀπεψία τὸ σύμπτωμα , καθάπερ ἀκινησία τε καὶ ἀναισθησία περὶ τὰ τῆς ψυχῆς ἔργα , σημαινουσῶν ἀπώλειάν τε καὶ στέρησιν τῆς ἐνεργείας τοῦ πρώτου μορίου τῆς ψυχῆς . εἰ δ’ ἀλλοιωθείη , οὐχ ὡς προσῆκε δὲ , ἀπεψία μὲν καὶ τοῦτο καλεῖται · σημαίνει δ’ οὐ στέρησιν ὡς πρότερον , ἀλλὰ κάκωσιν μόνην . οὔσης δὲ καὶ αὐτῆς τῆς κακώσεως διττῆς , ἢ τῷ βραδύνειν τε καὶ μηδέπω δέχεσθαι τὴν οἰκείαν μεταβολὴν , ἢ τῷ διεφθάρθαι παντάπασιν , ὡς μηδ’ ὅλως δύνασθαι τὸν ἐκ τῆς φύσεως κόσμον δέξασθαι , βραδυπεψίαν μὲν ὀνομάζουσι τὴν προτέραν · ἡ δευτέρα δὲ οὐδὲν ἴδιον ὄνομα κέκτηται . τοσαῦται μὲν οὖν αἱ βλάβαι τῆς πέψεως . αἰτίαι δὲ αὐτῶν , κοινὴ μὲν ἡ τῆς ἀλλοιούσης δυνάμεως ἀποτυχία τοῦ σκοποῦ . διῄρηται δ’ αὕτη κατ’ εἴδη τε καὶ γένη . τὰ μὲν δὴ πρῶτα δύο γένη τῆς ἀποτυχίας εἰσὶ τὸ μὲν ἕτερον ἡ δύναμις αὐτὴ πεπονθυῖα , τὸ δὲ ἕτερον ἔξωθέν τις πλημμέλεια . διαιρεῖται δὲ ἑκάτερον , ἡ μὲν τῆς δυνάμεως βλάβη κατὰ τρόπον διττὸν , ἤτοι διὰ τὴν ἑαυτῆς οὐσίαν ἢ διά τι νόσημα τῶν ὀργανικῶν · ἡ δ’ ἔξωθεν πλημμέλεια τριττὴ μὲν καὶ αὐτή · ἡ μὲν ἐν τοῖς κατὰ τὴν γαστέρα περιττώμασιν · ἡ δὲ ἐν τοῖς σιτίοις · ἡ δὲ ἐν τῷ χρόνῳ τῶν ὕπνων . ἀλλ’ αἱ μὲν κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν τῆς δυνάμεως βλάβαι δυσκρασίαι τινές εἰσι τῶν δραστικῶν ποιοτήτων · αἱ δ’ ἀπὸ τῶν ὀργανικῶν νοσημάτων ἐρυσιπέλασι καὶ οἰδήμασι καὶ φλεγμοναῖς καὶ σκίῤῥοις καὶ ἀποστήμασι καὶ ἄνθραξι , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα , τὰ μὲν ἁπλᾶ , τὰ δὲ σύνθετα νοσήματα περὶ τὴν γαστέρα συνίσταται . διὰ ταῦτα μὲν δὴ πάντα κακῶς ἡ γαστὴρ πέττει , τῆς δυνάμεως αὐτῆς ᾗ πέττει βλαπτομένης , ἐν μὲν ταῖς δυσκρασίαις κατὰ τὴν οἰκείαν ἑαυτῆς οὐσίαν , ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις νοσήμασιν , ὅσα μὲν ἁπλῶς ἐστιν ὀργανικὰ , παραποδιζομένης μόνον , ὅσα δὲ ἐκ δυσκρασιῶν τε καὶ ὀργανικῶν σύνθετα , κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς τρόπους . ἐπὶ ταύταις ταῖς προφάσεσιν ἡ γαστὴρ κακῶς πέττει , κᾂν μηδὲν τῶν ἄλλων πλημμελῆται τῶν ἔξωθεν . τὸ ἔμπαλιν δὲ τῆς γαστρὸς αὐτῆς μηδὲν πεπονθυίας , οὐ πέττει τὸ ζῶον ἤτοι διὰ πλῆθος ἄμετρον ἐδεσμάτων τε καὶ πομάτων ἢ διὰ ποιότητα μοχθηρὰν ἢ δι’ ἀκαιρίαν ἢ δι’ ἀταξίαν ἢ περίττωμα φαῦλον ἢ ὕπνον ὀλίγον . ἀλλ’ ἐπὶ μὲν ταῖς μοχθηραῖς τῶν σιτίων ποιότησι καὶ τοῖς περιττώμασιν , ὅσα κατὰ τὴν γαστέρα συνίσταται , μετὰ διαφθορᾶς ἀπεπτοῦσιν , ἔστι δ’ ὅτε καὶ δι’ ἀταξίαν τε καὶ ἀκαιρίαν . λέγω δὲ ἀταξίαν μὲν , εἰ μῆλα καὶ ῥοιὰς , εἰ οὕτως ἔτυχε , πρῶτα , τελευταῖα δὲ προσφέροιντο λάχανα δι’ ἐλαίου καὶ γάρου · ἀκαιρίαν δ’ , εἰ ἕωθεν , πρὶν ὑπελθεῖν καλῶς τὴν προτέραν τροφὴν , ἢ πρὸ ὀλίγου τῶν γυμνασίων ἀριστήσειεν . αἱ διαφθοραὶ δὲ κνισώδεις μὲν ἐπὶ τοῖς θερμοτέροις τε καὶ χολωδεστέροις ἐδέσμασι συμπίπτουσιν · ὀξώδεις δὲ ἐπὶ τοῖς ψυχροτέροις φύσει καὶ φλεγματωδεστέροις . οὕτω δὲ κᾀπὶ τοῖς περιττώμασιν ὀξώδεις μὲν ὅσα φλεγματικὰ καὶ ψυχρά · κνισώδεις δὲ ὅσα θερμά τε καὶ πικρόχολα . καὶ αὐτὴ δὲ ἡ γαστὴρ ἐπὶ μὲν τοῖς ψυχροτέροις νοσήμασι τὰς ὀξώδεις , ἐπὶ δὲ τοῖς θερμοτέροις τὰς κνισώδεις ἐργάζεται μεταβολάς . βραδυπεψίας δὲ ἐργάζεται τὰ δυσδιάφθαρτα μὲν , ὑπὲρ τὴν δύναμιν δὲ ἢ ὑπὲρ τὸν ὕπνον . ὅταν δὲ χωρὶς τοῦ διαφθαρῆναι στέρησις παντελὴς γένηται πέψεως , ἰστέον ἐν τῷδε νενικῆσθαι τὴν γαστέρα τελέως ἤτοι διὰ πλῆθος ἄμετρον , ὡς πρὸς τὴν ἀσθένειαν τῆς δυνάμεως , ἢ διὰ ψύξιν ἰσχυράν · ἀπεπτεῖ γὰρ ἐν ταῖς τοιαύταις καταστάσεσιν ἡ γαστὴρ , ὡς μηδ’ ἐπιχειρεῖν ὅλως πέψαι . ταῦτ’ οὖν ἔστω σοι παραδείγματα καὶ τῆς ἐν τοῖς ἀγγείοις ἀπεψίας . εἰς γὰρ τοὺς αὐτοὺς αὖ τρόπους ἀνάξεις κᾀκείνας , καὶ πρὸς ἐκείναις γε τὰς κατὰ τὴν τρίτην πέψιν , αἷς ἡ θρέψις ἕπεται τοῦ σύμπαντος ὄγκου , τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν ἐχούσης πρὸς μὲν τὰς φλέβας τῆς ἐκ κοιλίας εἰς αὐτὰς ἀναδιδομένης τροφῆς , πρὸς δὲ τὰς σάρκας τῆς ἐκ τῶν φλεβῶν εἰς ἐκείνας , ﻿ ἥνπερ εἶχε τὰ ἐσθιόμενά τε καὶ πινόμενα πρὸς τὴν γαστέρα . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα ἡμῖν ἐνεδείξατο προγιγνωσκόμενος ὁ τῆς πέψεως τρόπος . ὅτι γὰρ ἡ ἐκ τῶν τεσσάρων στοιχείων τοιάδε τις κρᾶσις , ἡ καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ τῆς γαστρὸς ἐργασαμένη σώματος , αἰτία τῆς ἀλλοιώσεώς ἐστι τῶν σιτίων , ἐπιστάμενοι , καὶ ὅτι πλείστην εἰς τοῦτο δύναμιν εἰσφέρεται τὸ θερμὸν στοιχεῖον , ἐποδηγήθημεν εἰς τὴν εὕρεσιν τῶν ἐν ταῖς ἀπεψίαις αἰτίων . ἔστι δὲ οὐ μόνον ἐν ταῖς ἀπεψίαις , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ σύμπαντα τῶν συμπτωμάτων γένη , τὸ μὲν οἷον ἀπώλεια τῆς ἐνεργείας ἢ στέρησις ἢ ὡς ἄν τις ἑτέρως ὀνομάζειν ἐθέλοι · τὸ δὲ οἷον ἀτελὴς καὶ ἐλλιπὴς ἐνέργεια · τὸ δὲ μοχθηρά τε καὶ πλημμελής . ἐν μὲν οὖν τῇ γαστρὶ , καθάπερ ἀρτίως εἴρηται , στέρησις μὲν τῆς ἐνεργείας ἐστὶν , ὅταν μηδ’ ἐπὶ βραχύτατον ἀλλοιωθῇ τὰ σιτία · πέψις δὲ ἐλλιπὴς ἐν ταῖς βραδυπεψίαις , ὥσπερ γε καὶ ἡ μοχθηρὰ καὶ ἡ πλημμελὴς ἐν ταῖς διαφθοραῖς . κατὰ δὲ τὰς φλέβας ἡ μὲν τῆς ἐνεργείας στέρησις ἐν τοῖς παντάπασιν ὠμοῖς χυμοῖς · ἡ δὲ ἐλλιπὴς ἐνέργεια κατὰ τοὺς ἡμιπέπτους · ἡ δ’ αὖ πλημμελὴς ἐν ταῖς κακοχυμίαις . οὕτω δὲ καὶ καθ’ ὅλην τοῦ ζώου τὴν ἕξιν ἡ μὲν οἷον στέρησις ἐν τοῖς ὠμοῖς κατ’ ἐκεῖνα χυμοῖς · ἡ δ’ οἷον ἐλλιπὴς ἐν τοῖς ἡμιπέπτοις · ἡ δὲ μοχθηρὰ κατὰ τὰς ἐν αὐτοῖς κακοχυμίας . ἐκ τούτων τῶν κακοχυμιῶν ἐρυσιπέλατά τε καὶ καρκῖνοι καὶ γάγγραιναι γίγνονται , φαγέδαιναί τε καὶ ἄνθρακες , καὶ ἕρπητες , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα . κατὰ δὲ τὴν τῆς θρέψεως ἐνέργειαν ἀτροφία μὲν ἡ στέρησις τῆς ἐνεργείας · ἐλλιπὴς δὲ θρέψις ἡ ἰσχνότης · μοχθηρὰ δὲ ἡ ἐν ταῖς λεύκαις τε καὶ κατὰ τὸν ἐλέφαντα προσαγορευόμενον . αἱ δὲ αἰτίαι τῶν λελεγμένων ἁπάντων συμπτωμάτων αἱ αὐταὶ κατὰ τὸ γένος εἰσὶ ταῖς ἔμπροσθεν ἐπὶ τῆς γαστὸς εἰρημέναις , ἔνιαι μὲν αὐτῶν εἰς ἀῤῥωστίαν δυνάμεως , ἔνιαι δὲ εἰς τὴν τῆς τροφῆς πλημμέλειαν , αἱ τρίται δ’ εἰς ἐπιτηδεύματά τε καὶ τὰ προσπίπτοντα τοῖς ζώοις ἔξωθεν ἀναγόμεναι . καὶ κατὰ γε τὸν αὐτὸν ἐκείναις τρόπον αἱ ἀῤῥωστίαι τῆς δυνάμεως , αἱ μὲν οἰκεῖαι ταῖς τῶν ὁμοιομερῶν δυσκρασίαις , αἱ δ’ οὐκ οἰκεῖαι τοῖς ὀργανικοῖς ἕπονται νοσήμασιν . αἱ δὲ πλημμέλειαι τῆς τροφῆς εἰς πλῆθός τε καὶ ποιότητα χυμῶν διαιροῦνται , καθάπερ , οἶμαι , καὶ αἱ τῶν ἐπιτηδευμάτων τε καὶ τῶν ἔξωθεν ὁμιλούντων εἰς ἀταξίαν τε καὶ ἀκαιρίαν τινά . ἐπιτηδεύματα δὲ καλῶ νῦν ἱππασίας , ἁλιείας , ἀφροδίσια , λουτρὰ , περιπάτους , πλοῦς , κυνηγέσια , καὶ ἅπανθ’ ἁπλῶς ἐν οἷς ἐνεργοῦμέν τι τῷ σώματι . χρὴ δ’ οὐκ αὐτῶν δήπου μόνον τῶν συμπτωμάτων διαγνωστικόν τε ἅμα καὶ τῆς γενέσεως εὑρετικὸν εἶναι τὸν ἰατρὸν , ἀλλὰ καὶ τοῦ τρόπου τῆς γενέσεως αὐτῶν ὡς ἐν τῇ διαφορᾷ τέτακται τῶν ποιητικῶν αἰτίων . οὐ γὰρ εἰ μηδ’ ὅλως ἔπεψε μόνον ἡ γαστὴρ ἐπίστασθαι προσῆκεν , ἀλλὰ καὶ διότι , πότερον δι’ ὑπερβάλλουσαν ἀσθένειαν τῆς πεπτικῆς δυνάμεως , ἢ διά τι πλῆθος ἄμετρον , ἢ μοχθηροτάτην τινὰ σιτίων ποιότητα . τὸ μὲν γὰρ ἐπὶ τοῖς σιτίοις σύμπτωμα ῥᾳδίως ἐπανορθοῦται · τὸ δ’ ἐπὶ ταῖς ἐσχάταις καταπτώσεσι τῆς δυνάμεως εἰς λειεντερίαν ἢ τὸν καλούμενον τυμπανίαν ὕδερον ἀφικνεῖται · καὶ κατὰ φλέβας δὲ ὡσαύτως οὐ μόνον ἀποτυχίαν αἱματώσεως ἐπισκοπεῖν χρὴ , ἀλλὰ καὶ διότι γίγνεται · πότερον δι’ ἀῤῥωστίαν τῆς αἱματοποιοῦ δυνάμεως , οὐδὲν γὰρ χεῖρον οὕτως αὐτὴν ὀνομάζειν , ἢ διὰ πλῆθός τι χυμῶν ἀπέπτων τε καὶ ψυχρῶν ἐκ τῆς γαστρὸς ἀναδιδομένων · εὐίατον μὲν γὰρ τοῦτο , θάτερον δ’ εἰς ὕδρωπα τελευτᾷ . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐν τῇ σαρκί . διὰ μὲν γὰρ τοὺς ὠμοὺς χυμοὺς οἱ ἐκ νοσημάτων ἀνέδην ἐμφορούμενοι φυσώδεις τε καὶ ὑδαλέοι τὴν ὅλην ἕξιν ἀποτελοῦνται · διὰ δὲ τὴν ἀῤῥωστίαν τῆς δυνάμεως οἱ ἀνὰ σάρκα προσαγορευόμενοι τῶν ὑδέρων . ἅπασαι μὲν οὖν αἱ μεγάλαι δυσκρασίαι καταβάλλουσι τὴν δύναμιν · ἀλλ’ αἱ μὲν ἐπὶ τῷ ψυχρῷ κρατοῦντι τὰ ψυχρὰ τῶν παθῶν ἐργάζεσθαι πεφύκασιν · αἱ δὲ ἐπὶ τῷ θερμῷ τἀναντία . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ περὶ τῆς ὑπολοίπου γιγνώσκειν ἀντιθέσεως καὶ συζυγίας . ἐν ἁπάσαις δ’ , ὡς εἴρηται , κοινὸν ἡ μεγίστη τοῦ κατὰ φύσιν ἐκτροπή . τὸ γὰρ μηδ’ ὅλως ἐνεργῆσαι περὶ τὰ σύμμετρά τε καὶ συνήθη σιτία μεγίστην ἐνδείκνυται τῆς γαστρὸς τὴν δυσκρασίαν · ἀλλ’ εἰ μὲν δι’ ὑπερβάλλουσαν θερμότητα συμβαίνει τὸ τοιοῦτον , εὐθὺς καὶ διαφθείρεται τὰ σιτία , κοινὴν μέν τινα διαφθορὰν ἐπὶ τὸ κνισῶδες΄ ἰδίαν δὲ ἕκαστον , ὡς ἂν φύσεως ἔχῃ . τὰ μὲν γὰρ οἷον βρώμου τινὸς ἢ βορβόρου διαφθειρόμενα · τὰ δὲ ἰχθύων τινῶν ὠμῶν ἤ ἀῤῥήτου τε καὶ ἀλλοκότου σηπεδόνος ἐξόζει . διαμεῖναι γὰρ ἀσήπτῳ θερμαινομένῳ σφοδρῶς οὐδενὶ τῶν ἐδεσμάτων δυνατόν · εὐθὺς δὲ δήπου καὶ διψῶσιν ἀμέτρως οἱ οὕτω διακείμενοι καὶ πυρέττουσιν ἐνίοτε λεπτοὺς καὶ μικροὺς ἑκτικοὺς πυρετούς · εἰ δὲ διὰ ψύξιν ἄμετρον ἀπόλοιτο παντάπασιν ἡ πέψις τῶν σιτίων , ἄδιψοί τέ εἰσι καὶ ἀπύρετοι , καὶ αὐτῶν τῶν σιτίων ἀκριβεῖς ἀποσώζουσι τὰς ποιότητας , εἴτ’ ἐρυγγάνειν ἐθελήσειαν , εἴτε καὶ ἐμεῖν . εἰ δὲ καὶ βραχεῖά τις ἐνέργεια παρὰ τὴν πέψιν αὐτῶν γένοιτο , καὶ ἡ τῶν σιτίων φύσις ἤτοι τῆς μέσης εἴη κράσεως ἤ τῆς ψυχροτέρας , ὀξυρεγμιώδεις ἀποτελοῦνται . θερμοτέρων δὲ κατὰ κρᾶσιν ὄντων ἢ καὶ φύσει φυσωδεστέρων , ἐμπίπλαται πνεύματος ἀτμώδους ἡ γαστήρ . εἰς μὲν δὴ τὰς τοιαύτας δυσκρασίας ἐγχωρεῖ διὰ ταχέων αὐτὴν ἀφικέσθαι · καθ’ ὑγρότητα δὲ καὶ ξηρότητα δύσκρατος εἰς τοσοῦτον , ὡς ἀπολέσαι τὴν ἐνέργειαν , οὐκ ἄν ποτε γένοιτο γαστὴρ , ἄνευ χρόνου παμπόλλου · καὶ ﻿ χρὴ προηγήσασθαι τῆς μὲν ὑγρότητος ὕδερον · τῆς δὲ ξηρότητος ἤτοι γῆρας ἢ μαρασμόν . ἀλλὰ τὰς μὲν τοιαύτας διελέσθαι διαφορὰς πραγματείας ἑτέρας ἐστίν .
Lemmas: ὅτι δέ ὅσος κατά ὁ φυσικός ἐνέργεια τε καί δύναμις ἀποτελέω σύμπτωμα ὁ αὐτός μέν ἔχω μέθοδος ὁ εὕρεσις , ὅς καί ὁ ὁ ψυχικός ἐνέργεια ἐπιγίγνομαι , καλός μέν ἴσως εἰμί εἰͅν ὁ οὗτος εἶδος γυμνάζω κατά μέρος , ὥσπερ εἰͅν ὁ ὁ ψυχικός γυμνάζω . ὁ μέν δή κεφάλαιος εἰμί ὁ εὕρεσις ἅπας ὁ αἴτιος ὅσος λυμαίνομαι ὁ δύναμις ὁ γνῶσις ὁ τρόπος κατά ὅς ἐνεργέω ὑγιαίνω . εἰ μέν γάρ ὁ τρίβω ὁ γαστήρ πέσσω ὁ σιτίον , περί ὁ τρίβω ἐμποδίζω ὁ ὁ πέψις ἀποτελέω σύμπτωμα · μηδέ ὅλος μέν τρίβω , ὁ μηδέ ὅλος πέσσω · μοχθηρός δέ τρίβω , ὁ μοχθηρός πέσσω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος , εἰ ὁ σήπω πέσσω , οὐ πέσσω ὁ μή σήπω . εἰ δέ , ὡς ἐγώ ἀποδείκνυμι , αὐτός μέν ὁ πέψις ἀλλοίωσις εἰμί κατά ποιότης , γίγνομαι δέ ὑπό ὁ γαστήρ ὁμοιόω ἑαυτοῦ ὁ σιτίον , πᾶς που δῆλος , ὡς ὁ περί ὁ ἀλλοίωσις ἀποτυχία σύμπτωμα γίγνομαι πέψις . εἰ μέν δή μηδέ ὅλος ἀλλοιόω , καλέω μέν ἀπεψία ὁ σύμπτωμα , καθά ἀκινησία τε καί ἀναισθησία περί ὁ ὁ ψυχή ἔργον , σημαίνω ἀπώλεια τε καί στέρησις ὁ ἐνέργεια ὁ πρῶτος μόριον ὁ ψυχή . εἰ δέ ἀλλοιόω , οὐ ὡς προσήκω δέ , ἀπεψία μέν καί οὗτος καλέω · σημαίνω δέ οὐ στέρησις ὡς πρότερος , ἀλλά κάκωσις μόνος . εἰμί δέ καί αὐτός ὁ κάκωσις δισσός , ἤ ὁ βραδύνω τε καί μηδέπω δέχομαι ὁ οἰκεῖος μεταβολή , ἤ ὁ διαφθείρω παντάπασι , ὡς μηδέ ὅλος δύναμαι ὁ ἐκ ὁ φύσις κόσμος δέχομαι , βραδυπεψία μέν ὀνομάζω ὁ πρότερος · ὁ δεύτερος δέ οὐδείς ἴδιος ὄνομα κτάομαι . τοσοῦτος μέν οὖν ὁ βλάβη ὁ πέψις . αἰτία δέ αὐτός , κοινός μέν ὁ ὁ ἀλλοιόω δύναμις ἀποτυχία ὁ σκοπός . διαιρέω δέ οὗτος κατά εἶδος τε καί γένος . ὁ μέν δή πρῶτος δύο γένος ὁ ἀποτυχία εἰμί ὁ μέν ἕτερος ὁ δύναμις αὐτός πάσχω , ὁ δέ ἕτερος ἔξωθεν τις πλημμέλεια . διαιρέω δέ ἑκάτερος , ὁ μέν ὁ δύναμις βλάβη κατά τρόπος δισσός , ἤτοι διά ὁ ἑαυτοῦ οὐσία ἤ διά τις νόσημα ὁ ὀργανικός · ὁ δέ ἔξωθεν πλημμέλεια τρισσός μέν καί αὐτός · ὁ μέν ἐν ὁ κατά ὁ γαστήρ περίσσωμα · ὁ δέ ἐν ὁ σιτίον · ὁ δέ ἐν ὁ χρόνος ὁ ὕπνος . ἀλλά ὁ μέν κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία ὁ δύναμις βλάβη δυσκρασία τις εἰμί ὁ δραστικός ποιότης · ὁ δέ ἀπό ὁ ὀργανικός νόσημα ἐρυσίπελας καί οἴδημα καί φλεγμονή καί σκίρρος καί ἀπόστημα καί ἄνθραξ , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , ὁ μέν ἁπλόος , ὁ δέ σύνθετος νόσημα περί ὁ γαστήρ συνίστημι . διά οὗτος μέν δή πᾶς κακός ὁ γαστήρ πέσσω , ὁ δύναμις αὐτός ὅς πέσσω βλάπτω , ἐν μέν ὁ δυσκρασία κατά ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ οὐσία , ἐν δέ ὁ ἄλλος νόσημα , ὅσος μέν ἁπλῶς εἰμί ὀργανικός , παραποδίζω μόνος , ὅσος δέ ἐκ δυσκρασία τε καί ὀργανικός σύνθετος , κατά ἀμφότερος ὁ τρόπος . ἐπί οὗτος ὁ πρόφασις ὁ γαστήρ κακός πέσσω , ἔͅν μηδείς ὁ ἄλλος πλημμελέω ὁ ἔξωθεν . ὁ ἔμπαλιν δέ ὁ γαστήρ αὐτός μηδείς πάσχω , οὐ πέσσω ὁ ζῷον ἤτοι διά πλῆθος ἄμετρος ἔδεσμα τε καί πόμα ἤ διά ποιότης μοχθηρός ἤ διά ἀκαιρία ἤ διά ἀταξία ἤ περίσσωμα φαῦλος ἤ ὕπνος ὀλίγος . ἀλλά ἐπί μέν ὁ μοχθηρός ὁ σιτίον ποιότης καί ὁ περίσσωμα , ὅσος κατά ὁ γαστήρ συνίστημι , μετά διαφθορά ἀπεπτέω , εἰμί δέ ὅτε καί διά ἀταξία τε καί ἀκαιρία . λέγω δέ ἀταξία μέν , εἰ μῆλον καί ῥόα , εἰ οὕτως τυγχάνω , πρῶτος , τελευταῖος δέ προσφέρω λάχανον διά ἔλαιον καί γάρον · ἀκαιρία δέ , εἰ ἕωθεν , πρίν ὑπέρχομαι καλός ὁ πρότερος τροφή , ἤ πρό ὀλίγος ὁ γυμνάσιον ἀριστάω . ὁ διαφθορά δέ κνισώδης μέν ἐπί ὁ θερμός τε καί χολώδης ἔδεσμα συμπίπτω · ὀξώδης δέ ἐπί ὁ ψυχρός φύσις καί φλεγματώδης . οὕτως δέ εἰͅπί ὁ περίσσωμα ὀξώδης μέν ὅσος φλεγματικός καί ψυχρός · κνισώδης δέ ὅσος θερμός τε καί πικρόχολος . καί αὐτός δέ ὁ γαστήρ ἐπί μέν ὁ ψυχρός νόσημα ὁ ὀξώδης , ἐπί δέ ὁ θερμός ὁ κνισώδης ἐργάζομαι μεταβολή . βραδυπεψία δέ ἐργάζομαι ὁ δυσδιάφθαρτος μέν , ὑπέρ ὁ δύναμις δέ ἤ ὑπέρ ὁ ὕπνος . ὅταν δέ χωρίς ὁ διαφθείρω στέρησις παντελής γίγνομαι πέψις , οἶδα ἐν ὅδε νικάω ὁ γαστήρ τέλειος ἤτοι διά πλῆθος ἄμετρος , ὡς πρός ὁ ἀσθένεια ὁ δύναμις , ἤ διά ψῦξις ἰσχυρός · ἀπεπτέω γάρ ἐν ὁ τοιοῦτος κατάστασις ὁ γαστήρ , ὡς μηδέ ἐπιχειρέω ὅλος πέσσω . οὗτος οὖν εἰμί σύ παράδειγμα καί ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον ἀπεψία . εἰς γάρ ὁ αὐτός αὖ τρόπος ἀνάσσω κᾀκεσίς , καί πρός ἐκεῖνος γε ὁ κατά ὁ τρίτος πέψις , ὅς ὁ θρέψις ἕπομαι ὁ σύμπας ὄγκος , ὁ αὐτός ἀναλογία ἔχω πρός μέν ὁ φλέψ ὁ ἐκ κοιλία εἰς αὐτός ἀναδίδωμι τροφή , πρός δέ ὁ σάρξ ὁ ἐκ ὁ φλέψ εἰς ἐκεῖνος , ﻿ ὅς ἔχω ὁ εἰσθέω τε καί πίνω πρός ὁ γαστήρ . οὗτος οὖν ἅπας ἐγώ ἐνδείκνυμι προγιγνώσκω ὁ ὁ πέψις τρόπος . ὅτι γάρ ὁ ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον τοιόσδε τις κρᾶσις , ὁ καί ὁ ἰδιότης ὁ ὁ γαστήρ ἐργάζομαι σῶμα , αἰτία ὁ ἀλλοίωσις εἰμί ὁ σιτίον , ἐπίσταμαι , καί ὅτι πολύς εἰς οὗτος δύναμις εἰσφέρω ὁ θερμός στοιχεῖον , ἐφοδηγέω εἰς ὁ εὕρεσις ὁ ἐν ὁ ἀπεψία αἴτιος . εἰμί δέ οὐ μόνος ἐν ὁ ἀπεψία , ἀλλά καί κατά ὁ σύμπας ὁ σύμπτωμα γένος , ὁ μέν οἷος ἀπώλεια ὁ ἐνέργεια ἤ στέρησις ἤ ὡς ἄν τις ἕτερος ὀνομάζω ἐθέλω · ὁ δέ οἷος ἀτελής καί ἐλλιπής ἐνέργεια · ὁ δέ μοχθηρός τε καί πλημμελής . ἐν μέν οὖν ὁ γαστήρ , καθά ἄρτιος λέγω , στέρησις μέν ὁ ἐνέργεια εἰμί , ὅταν μηδέ ἐπί βραχύς ἀλλοιόω ὁ σιτίον · πέψις δέ ἐλλιπής ἐν ὁ βραδυπεψία , ὥσπερ γε καί ὁ μοχθηρός καί ὁ πλημμελής ἐν ὁ διαφθορά . κατά δέ ὁ φλέψ ὁ μέν ὁ ἐνέργεια στέρησις ἐν ὁ παντάπασι ὠμός χυμός · ὁ δέ ἐλλιπής ἐνέργεια κατά ὁ ἡμίπεπτος · ὁ δέ αὖ πλημμελής ἐν ὁ κακοχυμία . οὕτως δέ καί κατά ὅλος ὁ ζῷον ὁ ἕξις ὁ μέν οἷος στέρησις ἐν ὁ ὠμός κατά ἐκεῖνος χυμός · ὁ δέ οἷος ἐλλιπής ἐν ὁ ἡμίπεπτος · ὁ δέ μοχθηρός κατά ὁ ἐν αὐτός κακοχυμία . ἐκ οὗτος ὁ κακοχυμία ἐρυσίπελας τε καί καρκῖνος καί γάγγραινα γίγνομαι , φαγέδαινα τε καί ἄνθραξ , καί ἕρπης , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . κατά δέ ὁ ὁ θρέψις ἐνέργεια ἀτροφία μέν ὁ στέρησις ὁ ἐνέργεια · ἐλλιπής δέ θρέψις ὁ ἰσχνότης · μοχθηρός δέ ὁ ἐν ὁ λεύκη τε καί κατά ὁ ἐλέφας προσαγορεύω . ὁ δέ αἰτία ὁ λέγω ἅπας σύμπτωμα ὁ αὐτός κατά ὁ γένος εἰμί ὁ ἔμπροσθεν ἐπί ὁ γήσητ λέγω , ἔνιοι μέν αὐτός εἰς ἀρρωστία δύναμις , ἔνιοι δέ εἰς ὁ ὁ τροφή πλημμέλεια , ὁ τρίτος δέ εἰς ἐπιτήδευμα τε καί ὁ προσπίπτω ὁ ζῷον ἔξωθεν ἀνάγω . καί κατά γε ὁ αὐτός ἐκεῖνος τρόπος ὁ ἀρρωστία ὁ δύναμις , ὁ μέν οἰκεῖος ὁ ὁ ὁμοιομερής δυσκρασία , ὁ δέ οὐ οἰκεῖος ὁ ὀργανικός ἕπομαι νόσημα . ὁ δέ πλημμέλεια ὁ τροφή εἰς πλῆθος τε καί ποιότης χυμός διαιρέω , καθά , οἴομαι , καί ὁ ὁ ἐπιτήδευμα τε καί ὁ ἔξωθεν ὁμιλέω εἰς ἀταξία τε καί ἀκαιρία τις . ἐπιτήδευμα δέ καλέω νῦν ἱππασία , ἁλιεία , ἀφροδίσιος , λουτρόν , περίπατος , πλόος , κυνηγέσιον , καί ἅπας ἁπλῶς ἐν ὅς ἐνεργέω τις ὁ σῶμα . χρή δέ οὐ αὐτός δήπου μόνος ὁ σύμπτωμα διαγνωστικός τε ἅμα καί ὁ γένεσις εὑρετικός εἰμί ὁ ἰατρός , ἀλλά καί ὁ τρόπος ὁ γένεσις αὐτός ὡς ἐν ὁ διαφορά τάσσω ὁ ποιητικός αἴτιος . οὐ γάρ εἰ μηδέ ὅλος πέσσω μόνος ὁ γαστήρ ἐπίσταμαι προσήκω , ἀλλά καί διότι , πότερος διά ὑπερβάλλω ἀσθένεια ὁ πεπτικός δύναμις , ἤ διά τις πλῆθος ἄμετρος , ἤ μοχθηρός τις σιτίον ποιότης . ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ σιτίον σύμπτωμα ῥᾴδιος ἐπανορθόω · ὁ δέ ἐπί ὁ ἔσχατος κατάπτωσις ὁ δύναμις εἰς λειεντερία ἤ ὁ καλέω τυμπανίας ὕδερος ἀφικνέομαι · καί κατά φλέψ δέ ὡσαύτως οὐ μόνος ἀποτυχία αἱμάτωσις ἐπισκοπέω χρή , ἀλλά καί διότι γίγνομαι · πότερος διά ἀρρωστία ὁ αἱματοποιέω δύναμις , οὐδείς γάρ κακός οὕτως αὐτός ὀνομάζω , ἤ διά πλῆθος τις χυμός ἄπεπτος τε καί ψυχρός ἐκ ὁ γαστήρ ἀναδίδωμι · εὐίατος μέν γάρ οὗτος , ἕτερος δέ εἰς ὕδρωψ τελευτάω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἐν ὁ σάρξ . διά μέν γάρ ὁ ὠμός χυμός ὁ ἐκ νόσημα ἀνέδην ἐμφορέω φυσώδης τε καί ὑδαλέος ὁ ὅλος ἕξις ἀποτελέω · διά δέ ὁ ἀρρωστία ὁ δύναμις ὁ ἀνά σάρξ προσαγορεύω ὁ ὕδερος . ἅπας μέν οὖν ὁ μέγας δυσκρασία καταβάλλω ὁ δύναμις · ἀλλά ὁ μέν ἐπί ὁ ψυχρός κρατέω ὁ ψυχρός ὁ πάθος ἐργάζομαι φύω · ὁ δέ ἐπί ὁ θερμός ἐναντίος . κατά αὐτός δέ καί περί ὁ ὑπόλοιπος γιγνώσκω ἀντίθεσις καί συζυγία . ἐν ἅπας δέ , ὡς λέγω , κοινός ὁ μέγας ὁ κατά φύσις ἐκτροπή . ὁ γάρ μηδέ ὅλος ἐνεργέω περί ὁ σύμμετρος τε καί συνήθης σιτίον μέγας ἐνδείκνυμι ὁ γαστήρ ὁ δυσκρασία · ἀλλά εἰ μέν διά ὑπερβάλλω θερμότης συμβαίνω ὁ τοιοῦτος , εὐθύς καί διαφθείρω ὁ σιτίον , κοινός μέν τις διαφθορά ἐπί ὁ κνισώδης ἴδιος δέ ἕκαστος , ὡς ἄν φύσις ἔχω . ὁ μέν γάρ οἷος βρῶμος τις ἤ βόρβορος διαφθείρω · ὁ δέ ἰχθῦς τις ὠμός ἤ ἄρρητος τε καί ἀλλόκοτος σηπεδών ἐξόζω . διαμένω γάρ ἄσηπτος θερμαίνω σφοδρός οὐδείς ὁ ἔδεσμα δυνατός · εὐθύς δέ δήπου καί διψάω ἄμετρος ὁ οὕτως διάκειμαι καί πυρέσσω ἐνίοτε λεπτός καί μικρός ἑκτικός πυρετός · εἰ δέ διά ψῦξις ἄμετρος ἀπόλλυμι παντάπασι ὁ πέψις ὁ σιτίον , ἄδιψος τε εἰμί καί ἀπύρετος , καί αὐτός ὁ σιτίον ἀκριβής ἀποσῴζω ὁ ποιότης , εἴτε ἐρυγγάνω ἐθέλω , εἴτε καί ἐμέω . εἰ δέ καί βραχύς τις ἐνέργεια παρά ὁ πέψις αὐτός γίγνομαι , καί ὁ ὁ σιτίον φύσις ἤτοι ὁ μέσος εἰμί κρᾶσις ἤ ὁ ψυχρός , ὀξυρεγμιώδης ἀποτελέω . θερμός δέ κατά κρᾶσις εἰμί ἤ καί φύσις φυσώδης , ἐμπίμπλημι πνεῦμα ἀτμώδης ὁ γαστήρ . εἰς μέν δή ὁ τοιοῦτος δυσκρασία ἐγχωρέω διά ταχύς αὐτός ἀφικνέομαι · κατά ὑγρότης δέ καί ξηρότης δύσκρατος εἰς τοσοῦτος , ὡς ἀπόλλυμι ὁ ἐνέργεια , οὐ ἄν ποτέ γίγνομαι γαστήρ , ἄνευ χρόνος πάμπολυς · καί ﻿ χρή προηγέομαι ὁ μέν ὑγρότης ὕδερος · ὁ δέ ξηρότης ἤτοι γῆρας ἤ μαρασμός . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος διαιρέω διαφορά πραγματεία ἕτερος εἰμί .