galenus.de-symptomatum-causis-libri-iii 3.11
Ἤρκει μὲν ἴσως ἐνταῦθά που καταπαύειν ἤδη τὴν πραγματείαν · ὡς γὰρ κᾀν τοῖς ἔμπροσθεν εἶπον , οὐχ ὑπὲρ τοῦ πάντα τὰ κατὰ μέρος ἐπελθεῖν , ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ γυμνάσαι τοὺς φιλομαθεῖς ἐπὶ πλειόνων παραδειγμάτων , εἰς πολλὰ συμπτωμάτων εἴδη τε καὶ γένη τὸν λόγον ἤγαγον · χωροῦντος δ’ ἔτι τοῦ κατὰ τὸ γράμμα μεγέθους , εἰρήσεταί τι καὶ περὶ τῶν παραλελειμμένων . εἴτε γὰρ ἐκ ῥινῶν , εἴτ’ ἐξ ὤτων , εἴτ’ ἐξ ὑπερώας , εἴτ’ ἐξ ὀφθαλμῶν , εἴτ’ ἐκ φάρυγγος , εἴτ’ ἐκ μήτρας , εἴτ’ ἐξ ὅτου δὴ τῶν ἄλλων ἁπάντων ἐκκρίνοιτό τι , τό τε ποσὸν ἐν αὐτοῖς σκοπεῖσθαι προσήκει καὶ τὸ ποιὸν , ἔτι τε τὸν τρόπον τῆς ἐκκρίσεως εἰς τὰς εἰρημένας αἰτίας ἀναγαγόντα . πάντα γὰρ εὑρεθήσεται τὰ συμπτώματα διά τε τὰς δυσκρασίας γιγνόμενα τῶν ὁμοιομερῶν καὶ τὰ νοσήματα τῶν ὀργανικῶν , ἔτι τε τῆς ὕλης αὐτῆς τὸ ποιόν τε καὶ ποσόν . οἷον αὐτίκα καὶ κατάῤῥου καὶ κορύζης αἴτιος ὁ ἐγκέφαλος , ἐν μὲν ταῖς ψύξεσιν ὡς ὁμοιομερὴς εἰς δυσκρασίαν ἀγόμενος , ὁμοίως δὲ κᾀν ταῖς ἐκκαύσεσιν · ὡς ὀργανικὸς δὲ , πληρούμενος . ὁποῖον οὖν ἡ διάῤῥοια πάθος ἐν τῇ γαστρὶ κατὰ δυσπεψίαν γίγνεται , τοιοῦτον ἑκάτερον τῶν εἰρημένων ἐν ἐγκεφάλῳ · κατάῤῥουν μὲν ὀνομαζόντων ἡμῶν , ἐπειδὰν εἰς τὸ στόμα καταῤῥέῃ τὸ περίττωμα · κόρυζαν δὲ , ἐπειδὰν εἰς τὰς ῥῖνας · ὁ δὲ βράγχος ἐπὶ κατάῤῥοις γίγνεται , διαβραχείσης τῆς φάρυγγος . εἰ δὲ εἰς τὸν γαργαρεῶνα κατασκήψειε τὸ ῥεῦμα , ἤτοι τὴν καλουμένην ἐν αὐτῷ σταφυλὴν ἐγέννησεν , ἢ ἄλλως εἰς ὄγκον ἔγειρεν αὐτόν · εἰ δὲ εἰς τοὺς ἑκατέρωθεν ἀντικειμένους ἀλλήλοις ἀδένας ἐν τῷ πέρατι τοῦ στόματος , ἀντιάδας · εἰ δὲ εἰς τὰ τούτων ἐχόμενα , παρίσθμια . καταφέρεται δὲ καὶ εἰς τὴν γαστέρα τὸ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ῥεῦμα καὶ εἰς τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν , ἑκατέροις μεγάλως λυμαινόμενον . ἀλλὰ τὰς μὲν ἐκ τῶν τοιούτων ῥευμάτων βλάβας ἄλλοι τε πρὸ ἡμῶν ἐπιμελέστερον ἐξήγηνται καὶ ἡμεῖς ἐροῦμεν ἐπὶ πλέον ὑπὲρ αὐτῶν ἐν τοῖς θεραπευτικοῖς · ὑπὲρ δὲ τῶν πνεύμονός τε καὶ θώρακος ἀναπτυομένων ἤδη φθάνομεν ἐν τοῖς περὶ κρίσεων εἰρηκότες . οὐ μὴν οὐδὲ τὰ περὶ τὴν τῶν καταμηνίων ἐπίσχεσιν , ἢ μοχθηρὰν ἀπόκρισιν ἁπάντων τῶν ἐκ τῆς μήτρας , ἔτι χαλεπὸν ἐξευρεῖν , εἰς τοὺς ὁμοίους ἀναφέροντα σκοπούς . καί τοι γὰρ αὐτῆς τῆς μήτρας τὸ σῶμα πυκνὸν καὶ σκληρὸν ὑπάρχον , αἴτιον ἐπισχέσεως ἔσται , φύσει μὲν τοιοῦτον γεγονὸς , ὡς μηδ’ ὅλως μηδέποτε καθαρθῆναι , πλὴν εἰ φαρμάκοις τε καὶ χρόνῳ πολλῷ τις αὐτὸ μετακοσμήσειεν ἐπὶ τὸ βέλτιον · ἐν χρόνῳ δέ τινι , κατ’ ἐκείνην τὴν διάθεσιν , ἥ τις ἂν ἑκάστοτε τύχῃ τὰς ὑστέρας καταλαβοῦσα . καὶ ἡ τῶν φλεβῶν δὲ στενότης εὐθέως ἐξ ἀρχῆς συγγεννᾶται , μοχθηρῶς διαπλασθέντος ταύτῃ τοῦ θήλεος · ἀνάλογον δ’ αὐτῇ καὶ ἡ ἐκ τῶν περικειμένων ἐν τοῖς ἀγγείοις θλίψις ἐστὶν , ὅταν ἀμέτρως παχυνθῇ τὸ σῶμα . ἡ δὲ δυσκρασία τῆς ὑστέρας καὶ φύσει καὶ κατὰ διαθέσεις τινὰς γίγνεται , καθάπερ ἡ πυκνότης . ἔσται δέ ποτε καὶ διὰ τὴν ὕλην αὐτὴν ἐπίσχεσις τῶν καταμηνίων , ὅταν ἤτοι παχὺ τὸ κενούμενον , ἢ γλίσχρον ﻿ γένηται . καὶ μέν γε καὶ εἰ αὐτὸ μὲν εἴη χρηστὸν , ἔμφραξις δέ τις ἐν τοῖς καθήκουσιν εἰς τὰς μήτρας ἀγγείοις ἐκ τῶν τοιούτων χυμῶν φθάνει γεγενημένη , καὶ οὕτως ἐπισχεθήσεται τὸ καταμήνιον . ἀλλὰ διὰ τὸ σύμπαν σῶμα ποτὲ μὲν οὐδ’ ὅλως καθαρθήσεται τὸ θῆλυ , ποτὲ δ’ ἔλαττον , ἢ πλέον , ἢ μοχθηρόν · οὐδ’ ὅλως μὲν , ἐπί τε γυμνασίοις πλείοσι καὶ διαίτῃ λεπτῇ , καὶ τῇ πρὸς ἄλλα μόρια ῥοπῇ τῶν χυμῶν · διὰ τὰ αὐτὰ δὲ ταῦτα μετριώτερα γενόμενα τοῦ κατὰ φύσιν , ἔλαττον · ἐπιπλέον δὲ , διά τε μακρὰν ἡσυχίαν καὶ δίαιταν ἁδράν . ἀλλὰ καὶ τὰ μοχθηρὰ διὰ τῶν ὑστερῶν ῥεύματα , καλεῖται δὲ τὸ σύμπτωμα ῥοῦς γυναικεῖος , ἐκκαθαιρομένου κατὰ τοῦτο τὸ μόριον ἅπαντος τοῦ σώματος γίγνεται . τοιοῦτον δ’ ἐστὶ τὴν ἰδέαν ἑκάστοτε τὸ κενούμενον , οἷον καὶ τὸ πλεονάζον ἐν τῷ ζώῳ · τὸ μὲν ἐρυθρὸν , ἰχὼρ αἵματος · ἕτερον δὲ λευκὸν , ἀπὸ φλέγματος · ὠχρὸν δὲ ἄλλο , τὸ πικρόχολον , ἄλλο δὲ ὑδατῶδες , καὶ ὀῤῥῶδες ἄλλο . ἔξωθεν δὲ τούτων ἐστὶ κένωσις τῶν ἐκ μήτρας μοχθηρὰ , διά τι πάθος ἐν αὐτῇ γεγονός · ἔξωθεν δὲ καὶ ἡ τοιαύτη τῶν καταμηνίων ἐπίσχεσις , ὅταν μήτε δι’ ἔνδειαν αἵματος , ὡς ἐπί τε γυμνασίοις πλείοσιν εἴρηται καὶ λεπτῇ διαίτῃ , μήτε διὰ πάθος ἐν τῇ μήτρᾳ γεγονὸς , ἀλλ’ ἐνίοτε διὰ τὴν ῥώμην , εἰς ἕτερα μόρια κατασκήψαντος τοῦ αἵματος , αἱ κατὰ τὰς μήτρας ἴσχωνται καθάρσεις . ἀλλ’ ὡς ἀρτίως εἶπον , οὐδὲν οἶμαι χαλεπὸν , ἐπὶ πολλῶν ἤδη γεγυμνασμένον ἕκαστον τῶν ὁμιλούντων τοῖσδε τοῖς ὑπομνήμασι καὶ αὐτὸν ἐξευρίσκειν τὰ τοιαῦτα . καὶ γὰρ ὅτι διὰ τὰ τῆς μήτρας ἴδια νοσήματα , τά τε κατὰ τὰ κέρατα συνιστάμενα καὶ τὰ κατὰ τὸν τράχηλον , ἔτι τε καὶ καθ’ ὅλον τὸ κύτος , ἐνίοτε μὲν ἤτοι πλείονα τῶν πρόσθεν , ἢ ἐλάττονα φέρεται τὰ καταμήνια , ποτὲ δὲ οὐδ’ ὅλως , ἢ μοχθηρὰ , παντί που δῆλον , κατὰ τοῦτό που γένος ἐν τῇ τοῦ λόγου διαιρέσει καὶ τῶν ἀτρήτων εὑρισκομένων . οὕτω δὲ καὶ ὁ καλούμενος πριαπισμὸς οἴδησίς τε καὶ διαφύσησις ἀκούσιός ἐστι τοῦ τῶν ἀῤῥένων αἰδοίου , φυσώδους πνεύματος ἔκγονον σύμπτωμα . καὶ μὴν καὶ αἱ γονόῤῥοιαι , χωρὶς μὲν τοῦ συνεντείνεσθαι τὸ αἰδοῖον , ἀῥῥωστίᾳ τῆς καθεκτικῆς δυνάμεως τῆς ἐν τοῖς σπερματικοῖς ἀγγείοις · ἐντεινομένου δέ πως , οἷον σπασμῷ τινι παραπλήσιον πασχόντων ἐπιτελοῦνται .
Lemmas: ἀρκέω μέν ἴσως ἐνταῦθα που καταπαύω ἤδη ὁ πραγματεία · ὡς γάρ εἰͅν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , οὐ ὑπέρ ὁ πᾶς ὁ κατά μέρος ἐπέρχομαι , ἀλλά ἕνεκα ὁ γυμνάζω ὁ φιλομαθής ἐπί πολύς παράδειγμα , εἰς πολύς σύμπτωμα εἶδος τε καί γένος ὁ λόγος ἄγω · χωρέω δέ ἔτι ὁ κατά ὁ γράμμα μέγεθος , λέγω τις καί περί ὁ παραλείπω . εἴτε γάρ ἐκ ῥίς , εἴτε ἐκ οὖς , εἴτε ἐκ ὑπερώα , εἴτε ἐκ ὀφθαλμός , εἴτε ἐκ φάρυγξ , εἴτε ἐκ μήτρα , εἴτε ἐκ ὅστις δή ὁ ἄλλος ἅπας ἐκκρίνω τις , ὁ τε ποσός ἐν αὐτός σκοπέω προσήκω καί ὁ ποιός , ἔτι τε ὁ τρόπος ὁ ἔκκρισις εἰς ὁ λέγω αἰτία ἀνάγω . πᾶς γάρ εὑρίσκω ὁ σύμπτωμα διά τε ὁ δυσκρασία γίγνομαι ὁ ὁμοιομερής καί ὁ νόσημα ὁ ὀργανικός , ἔτι τε ὁ ὕλη αὐτός ὁ ποιός τε καί ποσός . οἷος αὐτίκα καί κατάρροος καί κόρυζα αἴτιος ὁ ἐγκέφαλος , ἐν μέν ὁ ψῦξις ὡς ὁμοιομερής εἰς δυσκρασία ἄγω , ὅμοιος δέ εἰͅν ὁ ἔκκαυσις · ὡς ὀργανικός δέ , πληρόω . ὁποῖος οὖν ὁ διάρροια πάθος ἐν ὁ γαστήρ κατά δυσπεψία γίγνομαι , τοιοῦτος ἑκάτερος ὁ λέγω ἐν ἐγκέφαλος · κατάρροος μέν ὀνομάζω ἐγώ , ἐπειδάν εἰς ὁ στόμα καταρρέω ὁ περίσσωμα · κόρυζα δέ , ἐπειδάν εἰς ὁ ῥίς · ὁ δέ βράγχος ἐπί κατάρροος γίγνομαι , διαβραχείω ὁ φάρυγξ . εἰ δέ εἰς ὁ γαργαρεών κατασκήπτω ὁ ῥεῦμα , ἤτοι ὁ καλέω ἐν αὐτός σταφυλή γεννάω , ἤ ἄλλος εἰς ὄγκος ἐγείρω αὐτός · εἰ δέ εἰς ὁ ἑκατέρωθεν ἀντίκειμαι ἀλλήλων ἀδήν ἐν ὁ πέρας ὁ στόμα , ἀντιάς · εἰ δέ εἰς ὁ οὗτος ἔχω , παρίσθμιον . καταφέρω δέ καί εἰς ὁ γαστήρ ὁ ἀπό ὁ κεφαλή ῥεῦμα καί εἰς ὁ τραχύς ἀρτηρία , ἑκάτερος μέγας λυμαίνομαι . ἀλλά ὁ μέν ἐκ ὁ τοιοῦτος ῥεῦμα βλάβη ἄλλος τε πρό ἐγώ ἐπιμελής ἐξηγέομαι καί ἐγώ λέγω ἐπί πολύς ὑπέρ αὐτός ἐν ὁ θεραπευτικός · ὑπέρ δέ ὁ πνεύμων τε καί θώραξ ἀναπτύω ἤδη φθάνω ἐν ὁ περί κρίσις λέγω . οὐ μήν οὐδέ ὁ περί ὁ ὁ καταμήνιος ἐπίσχεσις , ἤ μοχθηρός ἀπόκρισις ἅπας ὁ ἐκ ὁ μήτρα , ἔτι χαλεπός ἐξευρίσκω , εἰς ὁ ὅμοιος ἀναφέρω σκοπός . καί τοι γάρ αὐτός ὁ μήτρα ὁ σῶμα πυκνός καί σκληρός ὑπάρχω , αἴτιος ἐπίσχεσις εἰμί , φύσις μέν τοιοῦτος γίγνομαι , ὡς μηδέ ὅλος μηδέποτε καθαίρω , πλήν εἰ φάρμακον τε καί χρόνος πολύς τις αὐτός μετακοσμέω ἐπί ὁ ἀγαθός · ἐν χρόνος δέ τις , κατά ἐκεῖνος ὁ διάθεσις , ὅς τις ἄν ἑκάστοτε τυγχάνω ὁ ὕστερος καταλαμβάνω . καί ὁ ὁ φλέψ δέ στενότης εὐθύς ἐκ ἀρχή συγγεννάω , μοχθηρός διαπλάσσω οὗτος ὁ θῆλυς · ἀνάλογος δέ αὐτός καί ὁ ἐκ ὁ περίκειμαι ἐν ὁ ἀγγεῖον θλῖψις εἰμί , ὅταν ἄμετρος παχύνω ὁ σῶμα . ὁ δέ δυσκρασία ὁ ὑστέρα καί φύσις καί κατά διάθεσις τις γίγνομαι , καθά ὁ πυκνότης . εἰμί δέ ποτέ καί διά ὁ ὕλη αὐτός ἐπίσχεσις ὁ καταμήνιος , ὅταν ἤτοι παχύς ὁ κενόω , ἤ γλίσχρος ﻿ γίγνομαι . καί μέν γε καί εἰ αὐτός μέν εἰμί χρηστός , ἔμφραξις δέ τις ἐν ὁ καθήκω εἰς ὁ μήτρα ἀγγεῖον ἐκ ὁ τοιοῦτος χυμός φθάνω γίγνομαι , καί οὕτως ἐπέχω ὁ καταμήνιος . ἀλλά διά ὁ σύμπας σῶμα ποτέ μέν οὐδέ ὅλος καθαίρω ὁ θῆλυς , ποτέ δέ ἐλαχύς , ἤ πολύς , ἤ μοχθηρός · οὐδέ ὅλος μέν , ἐπί τε γυμνάσιον πολύς καί δίαιτα λεπτός , καί ὁ πρός ἄλλος μόριον ῥοπή ὁ χυμός · διά ὁ αὐτός δέ οὗτος μέτριος γίγνομαι ὁ κατά φύσις , ἐλαχύς · ἐπιπολύ δέ , διά τε μακρός ἡσυχία καί δίαιτα ἁδρός . ἀλλά καί ὁ μοχθηρός διά ὁ ὑστέρα ῥεῦμα , καλέω δέ ὁ σύμπτωμα ῥόος γυναικεῖος , ἐκκαθαίρω κατά οὗτος ὁ μόριον ἅπας ὁ σῶμα γίγνομαι . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ ἰδέα ἑκάστοτε ὁ κενόω , οἷος καί ὁ πλεονάζω ἐν ὁ ζῷον · ὁ μέν ἐρυθρός , ἰχώρ αἷμα · ἕτερος δέ λευκός , ἀπό φλέγμα · ὠχρός δέ ἄλλος , ὁ πικρόχολος , ἄλλος δέ ὑδατώδης , καί ὀρρώδης ἄλλος . ἔξωθεν δέ οὗτος εἰμί κένωσις ὁ ἐκ μήτρα μοχθηρός , διά τις πάθος ἐν αὐτός γίγνομαι · ἔξωθεν δέ καί ὁ τοιοῦτος ὁ καταμήνιος ἐπίσχεσις , ὅταν μήτε διά ἔνδεια αἷμα , ὡς ἐπί τε γυμνάσιον πολύς λέγω καί λεπτός δίαιτα , μήτε διά πάθος ἐν ὁ μήτρα γίγνομαι , ἀλλά ἐνίοτε διά ὁ ῥώμη , εἰς ἕτερος μόριον κατασκήπτω ὁ αἷμα , ὁ κατά ὁ μήτρα ἴσχω κάθαρσις . ἀλλά ὡς ἄρτιος λέγω , οὐδείς οἴομαι χαλεπός , ἐπί πολύς ἤδη γυμνάζω ἕκαστος ὁ ὁμιλέω ὅδε ὁ ὑπόμνημα καί αὐτός ἐξευρίσκω ὁ τοιοῦτος . καί γάρ ὅτι διά ὁ ὁ μήτρα ἴδιος νόσημα , ὁ τε κατά ὁ κέρας συνιστάω καί ὁ κατά ὁ τράχηλος , ἔτι τε καί κατά ὅλος ὁ κύτος , ἐνίοτε μέν ἤτοι πολύς ὁ πρόσθεν , ἤ ἐλαχύς φέρω ὁ καταμήνιος , ποτέ δέ οὐδέ ὅλος , ἤ μοχθηρός , πᾶς που δῆλος , κατά οὗτος που γένος ἐν ὁ ὁ λόγος διαίρεσις καί ὁ ἄτρητος εὑρίσκω . οὕτως δέ καί ὁ καλέω πριαπισμός οἴδησις τε καί διαφύσησις ἀκούσιος εἰμί ὁ ὁ ἄρσην αἰδοῖον , φυσώδης πνεῦμα ἔκγονος σύμπτωμα . καί μήν καί ὁ γονόρροια , χωρίς μέν ὁ συνεντείνω ὁ αἰδοῖον , ἀρρωστία ὁ καθεκτικός δύναμις ὁ ἐν ὁ σπερματικός ἀγγεῖον · ἐντείνω δέ πως , οἷος σπασμός τις παραπλήσιος πάσχω ἐπιτελέω .