galenus.de-symptomatum-causis-libri-iii 1.2
Οἷον ἐν ὀφθαλμῷ τὸ μὲν πρῶτον ὄργανον αἰσθητικόν ἐστιν τὸ κρυσταλλοειδὲς , ἐδείχθη γὰρ τοῦτο μόνον ὑπὸ χρωμάτων ἀλλοιούμενον · ἡ δὲ αἰσθητικὴ δύναμις , ἡ ἐξ ἐγκεφάλου παραγινομένη διὰ τοῦ καθήκοντος εἰς αὐτὸν νεύρου · τὰ δ’ εἰς ὑπηρεσίαν αὐτοῦ γεγονότα σύμπαντά ἐστι τὰ ἄλλα τὰ κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν μόρια . καὶ τοίνυν ἤτοι κακῶς , ἢ οὐδ’ ὅλως ὄψεται τὸ ζῶον , ἑνός γέ τινος ἐκ τῶν εἰρημένων βεβλαμμένου . τὰ μὲν οὖν τοῦ κρυσταλλοειδοῦς νοσήματα κατὰ τὰς ὀκτὼ δυσκρασίας ἐστὶ , τὰ δὲ τῆς δυνάμεως ἢ τῷ τὸ νεῦρον ἢ τῷ τὸν ἐγκέφαλον πεπονθέναι . ὀκτὼ δὲ καὶ τούτων ἑκατέρου τὰ γένη , τά γε ὡς ὁμοιομερέσιν αὐτοῖς γινόμενα νοσήματα , τὰ δὲ ὡς ὀργανικοῖς , ἐμφράξεις τε καὶ θλίψεις , ὅσα τε δι’ ἐπιῤῥοὴν ὑγρῶν ὄγκον ἐργάζεται παρὰ φύσιν . ἡ δὲ τῆς συνεχείας λύσις ἐπὶ πᾶσι τοῖς εἰρημένοις κοινὸν ὁμοιομερῶν τε καὶ ὀργανικῶν μορίων ἐστὶν , οὐκ ἐγκεφάλῳ μόνον , ἢ νεύρῳ συμβῆναι δυνάμενον , ἀλλὰ καὶ τῷ κρυσταλλοειδεῖ . τούτῳ μέν γε καὶ τῷ μετακινηθῆναί τε καὶ μεταστῆναι τῆς οἰκείας ἕδρας ὀργανικὸν συμπίπτει νόσημα , τῆς μεταστάσεως , εἰ μὲν ἤτοι πρὸς τὸν μέγαν ἢ τὸν μικρὸν γίγνοιτο κανθὸν , οὐδὲν ἀξιόλογον βλαπτούσης , εἰ δ’ ἄνω καὶ κάτω , διπλᾶ ποιούσης ἅπαντα φαίνεσθαι τὰ ὁρώμενα . ταυτὶ μὲν οὖν ἐστι τά τε τοῦ πρώτου τῆς ὄψεως ὀργάνου νοσήματα καὶ τῶν τὴν δύναμιν αὐτῷ χορηγούντων . τὰ δὲ τῶν χρείαν τινὰ παρεχομένων , εἰ κατὰ τὸ τρῆμα τοῦ ῥαγοειδοῦς , ἢ καὶ τὸ μεταξὺ τούτου τε καὶ τοῦ κρυσταλλοειδοῦς , ὑγρόν τε καὶ πνεῦμα συσταίη τηλικοῦτον , ὡς ἐμποδίσαι τὸ πρῶτον τῆς ὄψεως ὄργανον πρὸς τὴν τῶν αἰσθητῶν διάγνωσιν . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ πρὸ τῆς κόρης μοῖρα τοῦ κερατοειδοῦς ἐμποδίζει τὴν ὄψιν , ἄν τε κατὰ τὸν ἑαυτῆς λόγον , ἄν τε κατ’ ἄλλόν τινα τρόπον ἐξίστηται τοῦ κατὰ φύσιν . τὸ μὲν οὖν τρῆμα κατὰ τέσσαρας τρόπους ὑπαλλάττεται τῆς αὐτοῦ φύσεως , ἢ αὐξανόμενον , ἢ μειούμενον , ἢ παρασπώμενον , ἢ ῥηγνύμενον . ἀλλ’ ἡ μὲν αὔξησις ἀεὶ βλάπτει τὴν ὄψιν , ἄν τ’ ἐκ γενετῆς ᾖ , ἄν τε ὕστερον συμβαίνῃ . ἡ δὲ μείωσις , ἐκ γενετῆς μὲν , ὁράσεως ὀξυτάτης ἐστίν · αὖθις δὲ εἰ γίγνοιτο , μοχθηρᾶς . τῶν δὲ ἄλλων οὐδέτερον οὔτ’ ἐκ γενετῆς οὔθ’ ὕστερον οὐδὲν ὅ τι καὶ ἄξιον λόγου παραβλάπτει τὴν ὄψιν . ἑωράκαμεν γὰρ ἤδη πολλάκις ἐπὶ προπτώσεσι βραχείαις τοῦ ῥαγοειδοῦς συνουλωθείσαις παρασπωμένην τὴν κόρην , οὐδὲν δὲ εἰς τὸ βλέπειν τὸν ἄνθρωπον ἐμποδιζόμενον , ὅταν γε δὴ τὴν πρὸ αὐτῆς μοῖραν τοῦ κερατοειδοῦς διαυγουμένην ἀμέμπτως ἔχῃ . ταυτὶ μὲν οὖν ἡ πεῖρά γε δείκνυσιν · ἡ δ’ αἰτία , δι’ ἣν μὲν εὐρύτης τοῦ τρήματος ἀεὶ βλαβερὸν εἰς εὐαισθησίαν ὄψεως , ἡ δὲ στενότης οὐκ ἀεὶ , σκέψεως ἀξία . δοκεῖ δέ μοι τὸ ἀπ’ ἐγκεφάλου καταφερόμενον ἐπὶ τὸν ὀφθαλμὸν νεῦρον , ὃ δὴ καὶ πόρον ὀνομάζουσιν οἱ περὶ τὸν Ἡρόφιλον , ὅτι τοῦτο μόνον φανερόν ἐστι τὸ τρῆμα , πνεύματος ὑπάρχειν ὁδὸς αἰσθητικοῦ . καὶ διὰ τοῦτο ἐπειδὰν ἐπιμύσαιμεν τὸν ἕτερον τῶν ὀφθαλμῶν , εὐρύνεσθαι συμβαίνει θατέρου τὴν κόρην , ὡς ἂν εἰς τὸν ἕνα μόνον ἰόντος τοῦ πνεύματος , ὃ πρότερον εἰς ἀμφοτέρους ἐμερίζετο . ταῦτά τοι καὶ ἡ τῶν ὑποκεχυμένων διάγνωσις , εἴτ’ ὄψονται παρακεντηθέντος καὶ κατενεχθέντος τοῦ ὑποχύματος , εἴτε μὴ , διὰ τούτου μάλιστα γίγνεται τοῦ σημείου . οἷς μὲν γὰρ εὐρύνεσθαι συμβαίνει τὴν κόρην , μύσαντος θατέρου τῶν ὀφθαλμῶν , τούτους μὲν ἐλπὶς ὄψεσθαι παρακεντηθέντας · οἷς δὲ οὐκ εὐρύνεσθαι , τούτων οὐδεὶς οὐδὲ πώποτε εἶδεν , οὐδ’ ἂν ἀνωδυνώτατά τε καὶ κάλλιστα χειρουργηθῶσιν . ἐξ ὧν ἁπάντων εὔδηλον , ὡς ἐπιῤῥεῖ τι πνεῦμα τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐξ ἐγκεφάλου ψυχικὸν , εἴς τε τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν αὐτὸ καὶ τὴν προκειμένην ἅπασαν χώραν , ἣν διορίζει τὸ τρῆμα τοῦ ῥαγοειδοῦς . ὅταν οὖν ἡ κόρη γίγνεται μείζων , εἴτε κατὰ τὴν πρώτην διάπλασιν , εἴθ’ ὕστερον , οὐκ ἐκπληροῦται καλῶς ὑπὸ τοῦ πνεύματος ἅπασα · χεῖσθαι τοίνυν ﻿ ἀναγκάζεται καὶ διαλύεσθαι καὶ σκεδάννυσθαι · κατὰ δὲ τοὐναντίον ἐν τῇ μικροτέρᾳ κόρῃ συνάγεται καὶ σφίγγεται καὶ πυκνοῦται τὸ πνεῦμα . δέδεικται δ’ ἐν τοῖς περὶ χρείας μορίων , ὡς τὸ μὲν συνάγεσθαί τε καὶ σφίγγεσθαι πρὸς εὐαισθησίαν αὐτῷ συντελεῖ · τὸ δὲ διαλύεσθαί τε καὶ σκεδάννυσθαι πρὸς δυσαισθησίαν ἀπάγει . τί δή ποτ’ οὖν ἡ σμικρυνθεῖσα κόρη λόγῳ νοσήματος , οὐ φύσει , πολὺ χείρων ἀποτελεῖται τῆς συμμέτρου ; ἢ διότι μοχθηραῖς διαθέσεσιν ἕπεται , δι’ ἃς ἐξ ἀνάγκης χεῖρον ὁρᾷ ὁ παθὼν οὕτως ὀφθαλμὸς , οὐ διὰ τὴν σμικρότητα τῆς κόρης ; τίνες οὖν αἱ διαθέσεις ; ἔτι γὰρ τοῦτο λείπει τῷ λόγῳ . μία μὲν αὐτοῦ τοῦ ῥαγοειδοῦς χιτῶνος μόνου · δευτέρα δὲ ἡ ἐκ τῆς ὑγρότητος ἐκχεομένης τῆς λεπτῆς , ἣ μεταξὺ τέτακται τοῦ τε κρυσταλλοειδοῦς ὑγροῦ καὶ αὐτοῦ τοῦ ῥαγοειδοῦς . ἡ μὲν οὖν τοῦ χιτῶνος αὐτοῦ μόνου διάθεσις ἔκτασίς τίς ἐστι καὶ χάλασις , οἵα κᾀπὶ τῶν ἐκτὸς ὁρᾶται πολλάκις ἐν ἄρθροις , ὑγρότητι περιττῇ διαβραχέντων τῶν συνδέσμων · ἡ δὲ τῶν ὑγρῶν διάθεσις ἔλλειψίς τίς ἐστι , δι’ ἣν κενουμένης τῆς ἔνδον χώρας ὁ ῥαγοειδὴς ἐπ’ αὐτὴν καταπίπτων συστέλλεταί τε καὶ ῥυσσοῦται , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὴν κόρην σμικρύνει . χεῖρον οὖν ὁρᾷν ἢ καὶ μηδόλως ὁρᾷν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις διαθέσεσιν , οὐ διὰ τὴν σμικρότητα τῆς κόρης , ἀλλὰ διὰ τὴν τῆς ὑγρότητος ἔνδειαν συμβαίνει . δέδεικται γὰρ ἐν τοῖς ὀπτικοῖς λόγοις , οὓς ἔν τε τῇ περὶ χρείας μορίων καὶ προσέτι ἐν τῇ περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων ἐποιησάμεθα πραγματείᾳ , τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν ἀεὶ προβλήματός τινος δεόμενον , ἵνα ἀλύπως ὑπομένῃ τὴν ἔξωθεν αὐγήν . ἕν δὲ δή τι τῶν προβλημάτων αὐτοῦ καὶ τόδε τὸ ὑγρόν ἐστι , μετὰ τοῦ καὶ συνωφελεῖν τι τὴν οὐσίαν τοῦ κρυσταλλοειδοῦς . ὅταν οὖν ἐνδεέστερον γένηται τὸ ὑγρὸν τοῦτο , ξηρότερον μὲν δήπου καὶ αὐτὸ γίγνεται τὸ κρυσταλλοειδὲς , ὡς μηκέτι τεγγόμενον ὑγρότητι δαψιλεῖ · καταπίπτων δὲ καὶ ὁ ῥαγοειδὴς χιτὼν ἐπ’ αὐτὸ τὴν μεταξὺ χώραν ἑαυτοῦ τε κᾀκείνου βραχυτέραν ἐργάζεται , καὶ οὕτως ἀναγκαζόμενον τὸ κρυσταλλοειδὲς ὁμιλεῖν δι’ ὀλίγου τῇ κατὰ τὸν ἔξωθεν ἀέρα λαμπρότητι παραπλήσιόν τι πάσχει τὸ πάθος , οἷον καὶ τοῖς τὸν ἥλιον ἀσκαρδαμυκτὶ θεωμένοις συμβαίνει . ἐκείνων δ’ οὖν ἔνιοι μὲν ἐτυφλώθησαν , ἐβλάβησαν δὲ ἅπαντες , ὡς μόγις ἀνακτήσασθαι τὴν ὄψιν . ἐδείχθη γὰρ ἡμῖν , ὡς οὐχ οἷόν τέ ἐστι λαμπροῦ φωτὸς ἀλύπως ἀνέχεσθαι τὸ τῆς ὄψεως ὄργανον , καὶ ὡς διὰ τοῦτο καὶ ὁ ῥαγοειδὴς αὐτοῦ χιτὼν προβέβληται μέλας τε ἅμα καὶ κυανοῦς ὑπάρχων , ἐπειδὴ ταῦτα μάλιστα τὰ χρώματα παραμυθεῖται τὴν ὄψιν ὑπὸ λαμπροῦ κάμνουσαν φωτός . αὕτη μὲν οὖν ἡ αἰτία , δι’ ἣν ἔλαττον γενόμενον τὸ κατὰ τὴν κόρην γινόμενον ὑγρὸν αἴτιόν τε ἅμα τοῦ χεῖρον θεᾶσθαι γίγνεται καὶ σμικρότερον ἀποφαίνει τὸ τοῦ ῥαγοειδοῦς τρῆμα , καὶ διὰ τοῦτο δυσιατότατόν ἐστι τὸ τοιοῦτον νόσημα τῶν ὀφθαλμῶν · ἡ δ’ ἑτέρα διάθεσις , ἡ δι’ ὑγρότητα τοῦ ῥαγοειδοῦς μικροτέραν ἐργαζομένη τὴν κόρην , ἧττον ταύτης ἐστὶ μοχθηρά . χαλεπώτερον γὰρ ἐστι τῶν ὁμοιομερῶν τι τοῦ σώματος μορίων ἐξηρασμένον ὑγραίνειν , ἤπερ ὑγρασμένον ξηραίνειν . ταυτὶ μὲν οὖν ἤδη πως ἅπτεται θεραπευτικῶν λογισμῶν , λέγωμεν δὲ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς προὔκειτο . χαλεπὴ μὲν ἡ παρὰ φύσιν τῆς κόρης σμικρότης , ἀγαθὴ δὲ ἡ σύμφυτος . ἡ δὲ εὐρύτης οὐκ ἀγαθὴ μὲν ἡ σύμφυτος · ἡ δὲ παρὰ φύσιν οὐδ’ αὐτὴ μὲν ἀγαθὴ , μικρότερον δ’ ἐστὶ τῆς στενότητος κακόν . ἡ μὲν γὰρ , ὡς ἂν εἴποι τις , αἰτία συνεκτικὴ τῆς γενέσεως αὐτῆς τάσις ἐστὶ τοῦ ῥαγοειδοῦς χιτῶνος , ὥσπερ αὖ τῆς σμικρότητος ἡ χάλασις . ἐπεὶ δὲ καὶ κατὰ διττὸν τρόπον τείνεται , ὅτε κατὰ τὸν ἑαυτοῦ λόγον πάσχει , ἢ ξηραινόμενος ὡς ὁμοιομερὲς , ἢ ὑγραινόμενος ὡς ὀργανικόν · ἡ μὲν ξηρότης αὐτοῦ δυσίατος , ἡ δὲ ὑγρότης οὐ δυσίατός ἐστι . φλεγμοναὶ γὰρ καὶ σκίῤῥοι καὶ ἀποστήματα , καὶ ὅσα τοιαῦτα νοσήματα , τῶν ὀργανικῶν ἐστι μορίων ἐπὶ περιτταῖς ὑγρότησιν , ὧν ἁπάντων ἀγαθὸς ἰατρὸς ἐν τῷ ῥαγοειδεῖ συνισταμένων οὐ χαλεπῶς ἂν περιγίγνοιτο . προσγίνεται δέ ποτε τάσις τῷ ῥαγοειδεῖ καὶ κατά τι συμβεβηκὸς ἐκ τοῦ πλήθους τῶν ὑποκειμένων ὑγρῶν ὁρμηθεῖσα . πληρωθεὶς γὰρ ὥσπερ ἀσκὸς ἢ κύστις ἐκτείνεται καὶ περιτείνεται πανταχόθεν τοῖς ἀθροισθεῖσιν αὐτοῦ τε μεταξὺ καὶ τοῦ κρυσταλλοειδοῦς ὑγροῦ . ἐπεὶ δὲ οὐ μόνον ὅσα τοῦ τρήματος ἐστι τοῦ κατὰ τὸν ῥαγοειδῆ νοσήματα διῆλθεν ὁ λόγος , ἀλλὰ καί τινων αὐτοῦ τοῦ ῥαγοειδοῦς ἐμνημόνευσε , καὶ προσέτι τῶν τῆς λεπτῆς ὑγρότητος , ἑξῆς ἂν εἴη τὰ λείποντα τῶν ἐν αὐτοῖς εἰπεῖν , ὑφ’ ὧν ἤτοι παραποδίζεται τὸ βλέπειν , ἢ καὶ παντάπασιν ἀπόλοιτο . τῶν μὲν δὴ κατὰ τὸν ῥαγοειδῆ χιτῶνα συνισταμένων , ὅσα γε δὴ λυμαίνεται ταῖς ὄψεσιν , ἓν ἔτι παραλέλειπται νόσημα τὸ κοινὸν ὁμοιομερῶν τε καὶ ὀργανικῶν , ἡ τῆς ἑνώσεως λύσις , ὅπερ ἐν τούτῳ τῷ μέρει τραῦμά τε καὶ ἕλκος ἐστίν . ὅταν οὖν γένηται μέγα τὸ τοιοῦτον , ὡς διαῤῥαγῆναι μὲν ἱκανῶς τὸν ῥαγοειδῆ , προχυθῆναι δὲ τὴν λεπτὴν ὑγρότητα πρὸς τὸ ἐκτὸς τοῦ χιτῶνος , ὡς ψαύειν ἤδη κερατοειδοῦς , ἀνάγκη συμπίπτειν ἄτοπα ἐν τῷδε δύο , καταπίπτειν μὲν ἐπὶ τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν τὸν ῥαγοειδῆ χιτῶνα , τὸ δ’ ἀπ’ ἐγκεφάλου πνεῦμα μηκέτι ὅλον ἐπὶ τὴν κόρην ἀφικνεῖσθαι δυνάμενον διὰ τοῦ τραύματος ἐκρεῖν . ὅτι δὲ οὐ μόνον ἄμφω ταῦτα συνελθόντα βλάβη τῆς ὄψεώς ἐστιν , ἀλλὰ καὶ τὸ ἕτερον αὐτῶν , εὔδηλον ὑπάρχειν ἡγοῦμαι τοῖς γε μὴ παρέργως ἀκηκοόσι τῶν προειρημένων . ἐμοὶ δ’ ἂν εἴη καιρὸς μεταβαίνειν ἤδη ἐπὶ τὴν λεπτὴν ὑγρότητα , περὶ ἧς εἴρηται μέν που καὶ πρόσθεν τό γε τοσοῦτον , ὡς εἴτε πλείων , ﻿ εἴτε ἐλάττων γένοιτο , βλάπτει τὴν ὄψιν · ὅτι δὲ καὶ εἰ παχυτέρα ποτὲ κατὰ τὴν σύστασιν , ἢ ἀλλοιοτέρα κατὰ τὴν χροιὰν ἀποτελεσθείη , καὶ οὕτως ἐργάσεταί τι σύμπτωμα περὶ τὴν τοῦ βλέπειν ἐνέργειαν , ὅπερ οὐκ εἴρηται μὲν ἔμπροσθεν , ἤδη δὲ αὐτὸ λέγεσθαι καιρός . εἰ μὲν δὴ παχύτερον ἑαυτοῦ γίγνοιτο τὸ ὑγρὸν τοῦτο , τήν τε ἀκρίβειαν τῆς ὄψεως ἀφαιρήσεται καὶ τὸ μῆκος κωλύσει , ὡς μήτε τὰ πόῤῥω βλέπειν , μήτε ἀκριβῶς τὰ πλησίον . εἰ δὲ ἱκανῶς ἀποτελεσθείη παχὺ , καθάπερ ἐν τοῖς ὑποχύμασι γίγνεται , διακωλύσει τὸ βλέπειν . εἰ δὲ μὴ πᾶν ἐπισκοτισθείη τὸ τρῆμα πρὸς τοῦ συστάντος αὐτόθι παχυμεροῦς σώματος , ἀλλά τι μέρος ἀπολείποιτο καθαρὸν , ὁρῶσι δι’ ἐκείνου τὰ ἐκτὸς , ἕκαστον μὲν αὐτὸ μόνον οὐδὲν χεῖρον ἢ πρόσθεν , οὐ μὴν οὐδ’ ὑφ’ ἕνα χρόνον ὁμοίως τὰ πολλὰ διὰ τὸ στενώτερον ἑαυτοῦ γεγονέναι τὸν τῆς ὄψεως κῶνον . κατὰ δὲ τὸ κέντρον τῆς κόρης εἰ γένοιτο σύστασις ὑποχύματος μικροῦ , τῶν ἐν κύκλῳ μενόντων καθαρῶν ἅπαντα φαίνεται τοῖς οὕτω πάσχουσιν οἷον θυρίδας ἔχοντα . τὸ γὰρ ἐν μέσῳ τὸ μὴ βλεπόμενον , ἐγκεκολάφθαι δοκεῖ . εἰ δὲ διεσπασμένα τε καὶ μὴ συνεστῶτα πρὸς ἄλληλα τὰ παχυμερῆ σώματα κατὰ τὸ προειρημένον ὑγρὸν ἐμφέροιτο , φαντασίαν ἐργάσεται τοῖς οὕτως ἔχουσιν , ὡς ἐκτὸς ὁρώμενά τινα περιφερόμενα κωνώπια . πολλάκις δὲ καὶ οἷον εἴδωλόν τι προφαίνεσθαι φαντάζονται διὰ τὰς τῶν παχυμερῶν ὑγρῶν συστάσεις . ἡ τοιαύτη δὲ τῶν εἰδώλων γένεσις μετὰ ἐξανάστασιν ὕπνου φαίνεται τὰ πολλὰ , μάλιστα δὲ παισὶ καὶ τοῖς πεπωκόσι πλέον , ἤ πως ἄλλως πεπληρωμένοις τὴν κεφαλήν . εἰ δὲ κατὰ τὴν χροιὰν ἐξαλλαχθείη τὸ μεταξὺ τοῦ τε κρυσταλλοειδοῦς καὶ τοῦ ῥαγοειδοῦς ὑγρὸν , ἐπὶ μὲν τὸ φαιότερον ἀποκλῖναν , ὡς δι’ ὁμίχλης ἢ καπνοῦ ποιήσει τὸν ἄνθρωπον ὁρᾷν · ἐπ’ ἄλλην δέ τινα χροιὰν ἐκτρεπόμενον , ἐκείνης τὸ φάντασμα προστρίψεται τοῖς ὁρατοῖς · εἰ δὲ ἀνωμάλως ἤτοι τῆς συστάσεως , ἢ τῆς χροιᾶς ἐξίσταιτο τῆς κατὰ φύσιν , ὅ τι περ ἂν αὐτοῦ μέρος οὕτω διακείμενον ἐπὶ τὸ τῆς κόρης ἀφίκηται χωρίον · ὅμοιον ἑαυτῷ καὶ τὸ φάντασμα παρέξει τοῖς ὁρατοῖς · καὶ μὲν γὰρ τὴν χροιὰν ἐκείνου καὶ τὴν σύστασιν καὶ τὸ σχῆμα δόξουσιν ὁρᾷν ἐκτός . ἐκ τούτου τοῦ γένους ἐστὶ τῶν συμπτωμάτων τά τε τῶν ὑποχεομένων φαντάσματα καὶ τῶν ἐκ ῥινὸς αἱμοῤῥαγεῖν ἢ ἐμεῖν μελλόντων , ὑφ’ Ἱπποκράτους γεγραμμένα . καὶ μὴν καὶ ὅσοις ἀκριβὴς μὲν ἡ ὄψις ἐστὶν , ὡς μηδὲ τὸ σμικρότατον αὐτὴν λανθάνειν τῶν αἰσθητῶν , ἀναθυμιάσεις δέ τινες ἀπὸ τῆς γαστρὸς ἀναφέρονται , καὶ μάλιστα ὅταν μηδὲ πέψωσι καλῶς , ὅμοια τοῖς ὑποχεομένοις γίγνεται τὰ συμπτώματα . καθαρώτατον μὲν γὰρ τούτοις ἐστὶ φύσει τό τε κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν καὶ τουτὶ δ’ αὐτὸ τὸ ὑδατοειδὲς , ὑπὲρ οὗ νῦν διεξερχόμεθα · τὸ δὲ μέγεθος τῶν συμπτωμάτων ἐν αὐτοῖς ἀεὶ κατὰ τὸ μέγεθος τοῦ πάθους ἐστὶν οὐ μόνον ἐφ’ ὧν ἄρτι πέπαυμαι λέγων , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πάντων τῶν προειρημένων . οἷον αὐτίκα τῶν ὁμοιομερῶν αἱ δυσκρασίαι βραχεῖαι μὲν οὖσαι σμικρὰν τὴν βλάβην τῆς ἐνεργείας ἐργάζονται · μείζονες δὲ γενόμεναι καὶ τὴν βλάβην ἑαυταῖς ἀνάλογον ἐπαυξάνουσιν · ἐπὶ πλεῖστον δ’ ἐξιστάμεναι τοῦ κατὰ φύσιν ἄρδην ἀπολλύουσι τὴν ἐνέργειαν . οὕτω δὲ καὶ ὅσα περὶ ποσότητος εἴρηται καὶ συστάσεως καὶ χροιᾶς τῆς ὑδατώδους ὑγρότητος , ἐπ’ ὀλίγον μὲν ἐξιστάμενα τοῦ κατὰ φύσιν ὀλίγον τι καὶ τὴν ἐνέργειαν ἀδικεῖ · ἐπὶ πλέον δὲ ἀποχωροῦντα πρὸς λόγον τῆς σφετέρας βλάβης καὶ τὴν τῆς ἐνεργείας βλάβην αὐξάνει · ἐπὶ πλεῖστον δὲ ἐκτρεπόμενα τελέως ἀναιρεῖ τὴν ἐνέργειαν . ὡσαύτως δὲ καὶ ὅσα περὶ τὰς ῥήξεις εἴρηται τοῦ ῥαγοειδοῦς καὶ τὸ τῆς κόρης ποσὸν , ἤτοι βραχύ τι παραβλάπτει τὴν ἐνέργειαν , ἢ πλέον , ἢ καὶ παντάπασιν ἀπόλλυσιν . οὕτω δὲ καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ψυχικὸν ἢ ἀκριβῶς ἐστι καθαρὸν , οἷός περ ὁ αἰθὴρ , ἢ ὑγρὸν καὶ θολερὸν ὁμίχλης δίκην · καὶ κατὰ τὸ ποσὸν τῆς οὐσίας ἤτοι πλέον , ἢ ἔλαττον . ἐὰν μὲν οὖν ἅμα πολύ τε καὶ αἰθερῶδες ὑπάρξῃ , καὶ τὰ πλεῖστον ἀπέχοντα θεᾶται καὶ ἀκριβῆ τὴν διάγνωσιν αὐτῶν ποιεῖται · ἐὰν δὲ ὀλίγον μὲν ᾖ , καθαρὸν δὲ , τὰ μὲν ἐγγὺς ἀκριβῶς διαγινώσκει , τὰ πόῤῥωθεν δὲ οὐχ ὁρᾷ · ἐὰν δὲ ὑγρότερόν τε ἅμα καὶ πολὺ τύχῃ , μέχρι μὲν πλείστου , οὐκ ἀκριβῶς δ’ ὁρᾷ · ὥσπερ γε καὶ εἰ ὑγρόν τε ἅμα καὶ ὀλίγον εἴη , οὔτ’ ἀκριβῶς οὔτ’ ἄχρι πλείστου ὁρᾷ . καὶ περὶ μὲν τούτου ἱκανὰ καὶ ταῦτα πρός γε τὰ παρόντα . τοῦ δὲ κερατοειδοῦς ἡ πρὸ τῆς κόρης μοῖρα παχυτέρα καὶ πυκνοτέρα καὶ ὑγροτέρα γεννηθεῖσα βλάπτει τὴν ὄψιν · οὕτω δὲ καὶ εἰ κατὰ τὴν χροιὰν ὑπαλλαχθείη , καὶ εἰ ἕλκος ἀξιόλογον σχοίη , καὶ εἴ τι τῶν ἔξωθεν αὐτοῦ προκειμένων αὐξηθὲν ἐπισκοτήσειεν . ὁ μὲν οὖν παχύτερος καὶ πυκνότερος κερατοειδὴς ἀμβλυωπίας ἐργάζεται , ὁ δὲ ὑγρότερος καὶ πυκνότερος , εἴτε ὁμοιομερῶς , εἴτε ὀργανικῶς , οὐ μόνον ταύτας , ἀλλὰ καὶ δι’ ἀχλύος ἢ ὁμίχλης ἢ ἀτμοῦ τινος ἢ καπνοῦ θεᾶσθαι δοκεῖ . εἰ δὲ μὴ πολλὰ μὲν εἴη τὰ ὑγρὰ , τῇ χρόᾳ δ’ ἐξηλλαγμένα , κατὰ τὴν ἐκείνων φύσιν παρόρασις γίγνεται . διὰ τοῦτο γοῦν οἱ μὲν ἰκτεριῶντες ὠχρὰ πάντα θεᾶσθαι δοκοῦσιν , οἱ δὲ ὑπόσφαγμα πεπονθότες ἐρυθρά . ἕλκος δὲ ἀξιόλογον οὐ μόνον τῷ περιττὴν ἀθροίζειν ὑγρότητα βλάπτει τὴν ὄψιν , ἀλλὰ καὶ τῷ δι’ ὀλίγου τὸ κρυσταλλοειδὲς ἀναγκάζειν ὁμιλεῖν τῷ περιέχοντι φωτί . διασχὸν δὲ εἴσω τὸ κατὰ τὴν κόρην ἕλκος ἀποχεῖ τι καὶ τῆς ὑδατώδους ὑγρότητος ἐκτὸς , ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο κίνδυνος εἰς ἐσχάτην ἀφικέσθαι τυφλότητα τὸν οὕτως παθόντα . διὰ ﻿ τοῦτο δὲ καὶ οἱ τρωθέντες εἰς τὸ πρὸ τῆς κόρης μέρος τοῦ κερατοειδοῦς , ὅταν εἴσω διασχῇ τὸ τραῦμα , τυφλοῦνται τὰ πολλά . παράδοξον μέν τοί τι καὶ οὐκ εἰθισμένως γιγνόμενον ἐπὶ παιδὸς ἐθεασάμεθα νυγέντος γραφείῳ κατὰ τὴν κόρην . ἐκρυέντος γὰρ εὐθέως τοῦ ὑδατώδους ὑγροῦ , καὶ ἡ κόρη μὲν ἐγένετο μικροτέρα , καὶ ὅλος δὲ ὁ κερατοειδὴς ἐφάνη ῥυσσότερος , ἀλλ’ ὕστερον θεραπευόμενος ὀρθῶς ἔβλεψεν , ἀθροισθείσης δηλονότι κατὰ βραχὺ τῆς πρότερον ἐκρυείσης ὑγρότητος . ἀλλὰ ταῦτα μὲν σπάνια , τυφλότητες δὲ ὡς τὰ πολλὰ ταῖς τοιαύταις ἕπονται τρώσεσιν , ὥσπερ καὶ τοῖς προειρημένοις αἰτίοις ἅπασιν ἐπὶ πλεῖστον αὐξηθεῖσιν . εἴτε γὰρ ἱκανῶς πυκνὸς , εἴτε παχὺς ἐσχάτως , εἴτε ὑγρὸς ἀμέτρως ὁ κερατοειδὴς ἀπεργασθείη , παντάπασιν ἐπισκοτεῖ ταῖς ὄψεσιν , ὡς μηδ’ ὅλως ὁρᾷν τὸν οὕτω διακείμενον . καὶ τί θαυμαστὸν , εἰ τῶν εἰρημένων ἕκαστον αὐξανόμενον ἀφαιρεῖται τοῦ ζώου τὴν ὄψιν , ὅπου γε καὶ αὐτὸς ὁ κερατοειδὴς ἐνίοτε μόνος ῥυσσούμενος ὁμοίως ἐνοχλεῖ ; γίγνεται δὲ τὸ πάθημα τοῦτο τοῖς εἰς ἔσχατον γῆρας ἀφικομένοις . ἐπισκεπτέον δὲ ἀκριβῶς ἐν τῷδε τὸ μέγεθος τῆς κόρης . εἰ μὲν γὰρ ἔλαττον γένοιτο , καὶ τὸ ὑδατῶδες ὑγρὸν ἐπὶ μὲν τοιούτων ἐμειώθη · μένοντος δὲ ἴσου , μόνου τοῦ κερατοειδοῦς τὸ πάθημά ἐστιν . ἀλλὰ τῶν μὲν τούτων διορισμῶν οὐδὲν ἡ νῦν ἐνεστῶσα δεῖται πραγματεία . τὰ δὲ τοῦ κερατοειδοῦς χιτῶνος γινόμενα νοσήματα μεγάλα παντελῶς ἐμποδίζει τὰς ὄψεις , καὶ μάλιστα ὅταν ἤτοι φλεγμαίνων , ἢ ἐκπυϊσκόμενος , ἢ σκιῤῥούμενος , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον πάσχων , ὡς ὀργανικὸν μόριον , ὑγρὰ νοσήματα πάσχῃ . τοιαῦτα μὲν δή τινα καὶ τοσαῦτα τὰ τοῦ κερατοειδοῦς ἐστι νοσήματα βλάπτοντα τὴν ὄψιν . ὁ δὲ ἐπιπεφυκὼς ὑμὴν φλεγμαίνων μὲν κατὰ συμβεβηκὸς ἐμποδίζει τὴν ὀπτικὴν ἐνέργειαν · ἐν δὲ ταῖς καλουμέναις χημώσεσι καὶ προσέτι τοῖς πτερυγίοις οὐ κατὰ συμβεβηκὸς , ἀλλ’ ἤδη καὶ πρώτως ἐπισκοτεῖ τῇ κόρῃ . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον αἱ τῶν βλεφάρων μεγάλαι φλεγμοναὶ , καὶ εἴ τινες ἐπ’ αὐτῶν ἔφυσαν ὄγκοι παρὰ φύσιν εἰς τοσοῦτον μεγέθους ἥκοντες , ὡς ἐπισκοτεῖν τῇ κόρῃ . ταυτὶ μὲν οὖν ἅπαντα τοῦ μὴ βλέπειν ἢ τοῦ φαύλως βλέπειν ἐστὶν αἰτία .
Lemmas: οἷον ἐν ὀφθαλμός ὁ μέν πρῶτος ὄργανον αἰσθητικός εἰμί ὁ κρυσταλλοειδής , δείκνυμι γάρ οὗτος μόνος ὑπό χρῶμα ἀλλοιόω · ὁ δέ αἰσθητικός δύναμις , ὁ ἐκ ἐγκέφαλος παραγίγνομαι διά ὁ καθήκω εἰς αὐτός νεῦρον · ὁ δέ εἰς ὑπηρεσία αὐτός γίγνομαι σύμπας εἰμί ὁ ἄλλος ὁ κατά ὁ ὀφθαλμός μόριον . καί τοίνυν ἤτοι κακός , ἤ οὐδέ ὅλος ὁράω ὁ ζῷον , εἷς γε τις ἐκ ὁ λέγω βλάπτω . ὁ μέν οὖν ὁ κρυσταλλοειδής νόσημα κατά ὁ ὀκτώ δυσκρασία εἰμί , ὁ δέ ὁ δύναμις ἤ ὁ ὁ νεῦρον ἤ ὁ ὁ ἐγκέφαλος πάσχω . ὀκτώ δέ καί οὗτος ἑκάτερος ὁ γένος , ὁ γε ὡς ὁμοιομερής αὐτός γίγνομαι νόσημα , ὁ δέ ὡς ὀργανικός , ἔμφραξις τε καί θλῖψις , ὅσος τε διά ἐπιρροή ὑγρός ὄγκος ἐργάζομαι παρά φύσις . ὁ δέ ὁ συνέχεια λύσις ἐπί πᾶς ὁ λέγω κοινός ὁμοιομερής τε καί ὀργανικός μόριον εἰμί , οὐ ἐγκέφαλος μόνος , ἤ νεῦρον συμβαίνω δύναμαι , ἀλλά καί ὁ κρυσταλλοειδής . οὗτος μέν γε καί ὁ μετακινέω τε καί μεθίστημι ὁ οἰκεῖος ἕδρα ὀργανικός συμπίπτω νόσημα , ὁ μετάστασις , εἰ μέν ἤτοι πρός ὁ μέγας ἤ ὁ μικρός γίγνομαι κανθός , οὐδείς ἀξιόλογος βλάπτω , εἰ δέ ἄνω καί κάτω , διπλόος ποιέω ἅπας φαίνω ὁ ὁράω . οὗτος μέν οὖν εἰμί ὁ τε ὁ πρῶτος ὁ ὄψις ὄργανον νόσημα καί ὁ ὁ δύναμις αὐτός χορηγέω . ὁ δέ ὁ χρεία τις παρέχω , εἰ κατά ὁ τρῆμα ὁ ῥαγοειδής , ἤ καί ὁ μεταξύ οὗτος τε καί ὁ κρυσταλλοειδής , ὑγρός τε καί πνεῦμα συνίστημι τηλικοῦτος , ὡς ἐμποδίζω ὁ πρῶτος ὁ ὄψις ὄργανον πρός ὁ ὁ αἰσθητός διάγνωσις . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ πρό ὁ κόρη μοῖρα ὁ κερατοειδής ἐμποδίζω ὁ ὄψις , ἐάν τε κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος , ἐάν τε κατά ἄλλος τις τρόπος ἐξίστημι ὁ κατά φύσις . ὁ μέν οὖν τρῆμα κατά τέσσαρες τρόπος ὑπαλλάσσω ὁ αὐτός φύσις , ἤ αὐξάνω , ἤ μειόω , ἤ παρασπάω , ἤ ῥήγνυμι . ἀλλά ὁ μέν αὔξησις ἀεί βλάπτω ὁ ὄψις , ἐάν τε ἐκ γενετή εἰμί , ἐάν τε ὕστερον συμβαίνω . ὁ δέ μείωσις , ἐκ γενετή μέν , ὅρασις ὀξύς εἰμί · αὖθις δέ εἰ γίγνομαι , μοχθηρός . ὁ δέ ἄλλος οὐδέτερος οὔτε ἐκ γενετή οὔτε ὕστερον οὐδείς ὅς τις καί ἄξιος λόγος παραβλάπτω ὁ ὄψις . ὁράω γάρ ἤδη πολλάκις ἐπί πρόπτωσις βραχύς ὁ ῥαγοειδής συνουλόω παρασπάω ὁ κόρη , οὐδείς δέ εἰς ὁ βλέπω ὁ ἄνθρωπος ἐμποδίζω , ὅταν γε δή ὁ πρό αὐτός μοῖρα ὁ κερατοειδής διαυγέω ἄμεμπτος ἔχω . οὗτος μέν οὖν ὁ πεῖρα γε δείκνυμι · ὁ δέ αἰτία , διά ὅς μέν εὐρύτης ὁ τρῆμα ἀεί βλαβερός εἰς εὐαισθησία ὄψις , ὁ δέ στενότης οὐ ἀεί , σκέψις ἄξιος . δοκέω δέ ἐγώ ὁ ἀπό ἐγκέφαλος καταφέρω ἐπί ὁ ὀφθαλμός νεῦρον , ὅς δή καί πόρος ὀνομάζω ὁ περί ὁ Ἡρόφιλος , ὅτι οὗτος μόνος φανερός εἰμί ὁ τρῆμα , πνεῦμα ὑπάρχω ὁδός αἰσθητικός . καί διά οὗτος ἐπειδάν ἐπιμύω ὁ ἕτερος ὁ ὀφθαλμός , εὐρύνω συμβαίνω ἕτερος ὁ κόρη , ὡς ἄν εἰς ὁ εἷς μόνος ἔρχομαι ὁ πνεῦμα , ὅς πρότερος εἰς ἀμφότερος μερίζω . οὗτος τοι καί ὁ ὁ ὑποχέω διάγνωσις , εἴτε ὁράω παρακεντέω καί κατένειμι ὁ ὑπόχυμα , εἴτε μή , διά οὗτος μάλα γίγνομαι ὁ σημεῖον . ὅς μέν γάρ εὐρύνω συμβαίνω ὁ κόρη , μύω ἕτερος ὁ ὀφθαλμός , οὗτος μέν ἐλπίς ὁράω παρακεντέω · ὅς δέ οὐ εὐρύνω , οὗτος οὐδείς οὐδέ πώποτε ὁράω , οὐδέ ἄν ἀνώδυνος τε καί καλός χειρουργέω . ἐκ ὅς ἅπας εὔδηλος , ὡς ἐπιρρέω τις πνεῦμα ὁ ὀφθαλμός ἐκ ἐγκέφαλος ψυχικός , εἰς τε ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός αὐτός καί ὁ πρόκειμαι ἅπας χώρα , ὅς διορίζω ὁ τρῆμα ὁ ῥαγοειδής . ὅταν οὖν ὁ κόρη γίγνομαι μέγας , εἴτε κατά ὁ πρῶτος διάπλασις , εἴτε ὕστερον , οὐ ἐκπληρόω καλός ὑπό ὁ πνεῦμα ἅπας · χέω τοίνυν ﻿ ἀναγκάζω καί διαλύω καί σκεδάννυμι · κατά δέ ἐναντίος ἐν ὁ μικρός κόρη συνάγω καί σφίγγω καί πυκνόω ὁ πνεῦμα . δείκνυμι δέ ἐν ὁ περί χρεία μόριον , ὡς ὁ μέν συνάγω τε καί σφίγγω πρός εὐαισθησία αὐτός συντελέω · ὁ δέ διαλύω τε καί σκεδάννυμι πρός δυσαισθησία ἀπάγω . τίς δή ποτέ οὖν ὁ σμικρύνω κόρη λόγος νόσημα , οὐ φύσις , πολύς κακός ἀποτελέω ὁ σύμμετρος ; ἤ διότι μοχθηρός διάθεσις ἕπομαι , διά ὅς ἐκ ἀνάγκη κακός ὁράω ὁ πάσχω οὕτως ὀφθαλμός , οὐ διά ὁ μικρότης ὁ κόρη ; τίς οὖν ὁ διάθεσις ; ἔτι γάρ οὗτος λείπω ὁ λόγος . εἷς μέν αὐτός ὁ ῥαγοειδής χιτών μόνος · δεύτερος δέ ὁ ἐκ ὁ ὑγρότης ἐκχέω ὁ λεπτός , ὅς μεταξύ τάσσω ὁ τε κρυσταλλοειδής ὑγρός καί αὐτός ὁ ῥαγοειδής . ὁ μέν οὖν ὁ χιτών αὐτός μόνος διάθεσις ἔκτασις τις εἰμί καί χάλασις , οἷος εἰͅπί ὁ ἐκτός ὁράω πολλάκις ἐν ἄρθρον , ὑγρότης περισσός διαβραχ́ημι ὁ σύνδεσμος · ὁ δέ ὁ ὑγρός διάθεσις ἔλλειψις τις εἰμί , διά ὅς κενόω ὁ ἔνδον χώρα ὁ ῥαγοειδής ἐπί αὐτός καταπίπτω συστέλλω τε καί ῥυσσόω , καί διά οὗτος καί ὁ κόρη σμικρύνω . κακός οὖν ὁράω ἤ καί μηδόλως ὁράω ἐπί ὁ τοιοῦτος διάθεσις , οὐ διά ὁ μικρότης ὁ κόρη , ἀλλά διά ὁ ὁ ὑγρότης ἔνδεια συμβαίνω . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ὀπτικός λόγος , ὅς ἐν τε ὁ περί χρεία μόριον καί προσέτι ἐν ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα ποιέω πραγματεία , ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός ἀεί πρόβλημα τις δέω , ἵνα ἄλυπος ὑπομένω ὁ ἔξωθεν αὐγή . εἷς δέ δή τις ὁ πρόβλημα αὐτός καί ὅδε ὁ ὑγρός εἰμί , μετά ὁ καί συνωφελέω τις ὁ οὐσία ὁ κρυσταλλοειδής . ὅταν οὖν ἐνδεής γίγνομαι ὁ ὑγρός οὗτος , ξηρός μέν δήπου καί αὐτός γίγνομαι ὁ κρυσταλλοειδής , ὡς μηκέτι τέγγω ὑγρότης δαψιλής · καταπίπτω δέ καί ὁ ῥαγοειδής χιτών ἐπί αὐτός ὁ μεταξύ χώρα ἑαυτοῦ τε κᾄκεινος βραχύς ἐργάζομαι , καί οὕτως ἀναγκάζω ὁ κρυσταλλοειδής ὁμιλέω διά ὀλίγος ὁ κατά ὁ ἔξωθεν ἀήρ λαμπρότης παραπλήσιος τις πάσχω ὁ πάθος , οἷος καί ὁ ὁ ἥλιος ἀσκαρδαμυκτί θεάομαι συμβαίνω . ἐκεῖνος δέ οὖν ἔνιοι μέν τυφλόω , βλάπτω δέ ἅπας , ὡς μόγις ἀνακτάομαι ὁ ὄψις . δείκνυμι γάρ ἐγώ , ὡς οὐ οἷος τε εἰμί λαμπρός φώς ἄλυπος ἀνέχω ὁ ὁ ὄψις ὄργανον , καί ὡς διά οὗτος καί ὁ ῥαγοειδής αὐτός χιτών προβάλλω μέλας τε ἅμα καί κυάνεος ὑπάρχω , ἐπειδή οὗτος μάλα ὁ χρῶμα παραμυθέομαι ὁ ὄψις ὑπό λαμπρός κάμνω φώς . οὗτος μέν οὖν ὁ αἰτία , διά ὅς ἐλαχύς γίγνομαι ὁ κατά ὁ κόρη γίγνομαι ὑγρός αἴτιος τε ἅμα ὁ κακός θεάομαι γίγνομαι καί μικρός ἀποφαίνω ὁ ὁ ῥαγοειδής τρῆμα , καί διά οὗτος δυσίατος εἰμί ὁ τοιοῦτος νόσημα ὁ ὀφθαλμός · ὁ δέ ἕτερος διάθεσις , ὁ διά ὑγρότης ὁ ῥαγοειδής μικρός ἐργάζομαι ὁ κόρη , ἥσσων οὗτος εἰμί μοχθηρός . χαλεπός γάρ εἰμί ὁ ὁμοιομερής τις ὁ σῶμα μόριον ξηραίνω ὑγραίνω , ἤ ὑγράζω ξηραίνω . οὗτος μέν οὖν ἤδη πως ἅπτω θεραπευτικός λογισμός , λέγω δέ ὅς ἐκ ἀρχή πρόκειμαι . χαλεπός μέν ὁ παρά φύσις ὁ κόρη μικρότης , ἀγαθός δέ ὁ σύμφυτος . ὁ δέ εὐρύτης οὐ ἀγαθός μέν ὁ σύμφυτος · ὁ δέ παρά φύσις οὐδέ αὐτός μέν ἀγαθός , μικρός δέ εἰμί ὁ στενότης κακός . ὁ μέν γάρ , ὡς ἄν λέγω τις , αἰτία συνεκτικός ὁ γένεσις αὐτός τάσις εἰμί ὁ ῥαγοειδής χιτών , ὥσπερ αὖ ὁ μικρότης ὁ χάλασις . ἐπεί δέ καί κατά δισσός τρόπος τείνω , ὅτε κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος πάσχω , ἤ ξηραίνω ὡς ὁμοιομερής , ἤ ὑγραίνω ὡς ὀργανικός · ὁ μέν ξηρότης αὐτός δυσίατος , ὁ δέ ὑγρότης οὐ δυσίατος εἰμί . φλεγμονή γάρ καί σκίρρος καί ἀπόστημα , καί ὅσος τοιοῦτος νόσημα , ὁ ὀργανικός εἰμί μόριον ἐπί περισσός ὑγρότης , ὅς ἅπας ἀγαθός ἰατρός ἐν ὁ ῥαγοειδής συνίστημι οὐ χαλεπός ἄν περιγίγνομαι . προσγίγνομαι δέ ποτέ τάσις ὁ ῥαγοειδής καί κατά τις συμβαίνω ἐκ ὁ πλῆθος ὁ ὑπόκειμαι ὑγρός ὁρμάω . πληρόω γάρ ὥσπερ ἀσκός ἤ κύστις ἐκτείνω καί περιτείνω πανταχόθεν ὁ ἀθροίζω αὐτός τε μεταξύ καί ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός . ἐπεί δέ οὐ μόνος ὅσος ὁ τρῆμα εἰμί ὁ κατά ὁ ῥαγοειδής νόσημα διέρχομαι ὁ λόγος , ἀλλά καί τις αὐτός ὁ ῥαγοειδής μνημονεύω , καί προσέτι ὁ ὁ λεπτός ὑγρότης , ἑξῆς ἄν εἰμί ὁ λείπω ὁ ἐν αὐτός λέγω , ὑπό ὅς ἤτοι παραποδίζω ὁ βλέπω , ἤ καί παντάπασι ἀπόλλυμι . ὁ μέν δή κατά ὁ ῥαγοειδής χιτών συνίστημι , ὅσος γε δή λυμαίνομαι ὁ ὄψις , εἷς ἔτι παραλείπω νόσημα ὁ κοινός ὁμοιομερής τε καί ὀργανικός , ὁ ὁ ἕνωσις λύσις , ὅς ἐν οὗτος ὁ μέρος τραῦμα τε καί ἕλκος εἰμί . ὅταν οὖν γίγνομαι μέγας ὁ τοιοῦτος , ὡς διαράσσω μέν ἱκανός ὁ ῥαγοειδής , προχέω δέ ὁ λεπτός ὑγρότης πρός ὁ ἐκτός ὁ χιτών , ὡς ψαύω ἤδη κερατοειδής , ἀνάγκη συμπίπτω ἄτοπος ἐν ὅδε δύο , καταπίπτω μέν ἐπί ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός ὁ ῥαγοειδής χιτών , ὁ δέ ἀπό ἐγκέφαλος πνεῦμα μηκέτι ὅλος ἐπί ὁ κόρη ἀφικνέομαι δύναμαι διά ὁ τραῦμα ἐκρέω . ὅτι δέ οὐ μόνος ἄμφω οὗτος συνέρχομαι βλάβη ὁ ὄψις εἰμί , ἀλλά καί ὁ ἕτερος αὐτός , εὔδηλος ὑπάρχω ἡγέομαι ὁ γε μή πάρεργος ἀκούω ὁ προλέγω . ἐγώ δέ ἄν εἰμί καιρός μεταβαίνω ἤδη ἐπί ὁ λεπτός ὑγρότης , περί ὅς λέγω μέν που καί πρόσθεν ὁ γε τοσοῦτος , ὡς εἴτε πολύς , ﻿ εἴτε ἐλαχύς γίγνομαι , βλάπτω ὁ ὄψις · ὅτι δέ καί εἰ παχύς ποτέ κατά ὁ σύστασις , ἤ ἀλλοῖος κατά ὁ χροιά ἀποτελέω , καί οὕτως ἐργάζομαι τις σύμπτωμα περί ὁ ὁ βλέπω ἐνέργεια , ὅς οὐ λέγω μέν ἔμπροσθεν , ἤδη δέ αὐτός λέγω καιρός . εἰ μέν δή παχύς ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ ὑγρός οὗτος , ὁ τε ἀκρίβεια ὁ ὄψις ἀφαιρέω καί ὁ μῆκος κωλύω , ὡς μήτε ὁ πρόσω βλέπω , μήτε ἀκριβής ὁ πλησίον . εἰ δέ ἱκανός ἀποτελέω παχύς , καθά ἐν ὁ ὑπόχυμα γίγνομαι , διακωλύω ὁ βλέπω . εἰ δέ μή πᾶς ἐπισκοτίζω ὁ τρῆμα πρός ὁ συνίστημι αὐτόθι παχυμερής σῶμα , ἀλλά τις μέρος ἀπολείπω καθαρός , ὁράω διά ἐκεῖνος ὁ ἐκτός , ἕκαστος μέν αὐτός μόνος οὐδείς κακός ἤ πρόσθεν , οὐ μήν οὐδέ ὑπό εἷς χρόνος ὅμοιος ὁ πολύς διά ὁ στενός ἑαυτοῦ γίγνομαι ὁ ὁ ὄψις κῶνος . κατά δέ ὁ κέντρον ὁ κόρη εἰ γίγνομαι σύστασις ὑπόχυμα μικρός , ὁ ἐν κύκλος μένω καθαρός ἅπας φαίνω ὁ οὕτως πάσχω οἷος θυρίς ἔχω . ὁ γάρ ἐν μέσος ὁ μή βλέπω , ἐγκολάπτω δοκέω . εἰ δέ διασπάω τε καί μή συνίστημι πρός ἀλλήλων ὁ παχυμερής σῶμα κατά ὁ προλέγω ὑγρός ἐμφέρω , φαντασία ἐργάζομαι ὁ οὕτως ἔχω , ὡς ἐκτός ὁράω τις περιφέρω κωνώπιον . πολλάκις δέ καί οἷος εἴδωλον τις προφαίνω φαντάζω διά ὁ ὁ παχυμερής ὑγρός σύστασις . ὁ τοιοῦτος δέ ὁ εἴδωλον γένεσις μετά ἐξανάστασις ὕπνος φαίνω ὁ πολύς , μάλα δέ παῖς καί ὁ πίνω πολύς , ἤ πως ἄλλος πληρόω ὁ κεφαλή . εἰ δέ κατά ὁ χροιά ἐξαλλάσσω ὁ μεταξύ ὁ τε κρυσταλλοειδής καί ὁ ῥαγοειδής ὑγρός , ἐπί μέν ὁ φαιός ἀποκλίνω , ὡς διά ὁμίχλη ἤ καπνός ποιέω ὁ ἄνθρωπος ὁράω · ἐπί ἄλλος δέ τις χροιά ἐκτρέπω , ἐκεῖνος ὁ φάντασμα προστρίβω ὁ ὁρατός · εἰ δέ ἀνώμαλος ἤτοι ὁ σύστασις , ἤ ὁ χροιά ἐξίστημι ὁ κατά φύσις , ὅς τις περ ἄν αὐτός μέρος οὕτως διάκειμαι ἐπί ὁ ὁ κόρη ἀφικνέομαι χωρίον · ὅμοιος ἑαυτοῦ καί ὁ φάντασμα παρέχω ὁ ὁρατός · καί μέν γάρ ὁ χροιά ἐκεῖνος καί ὁ σύστασις καί ὁ σχῆμα δοκέω ὁράω ἐκτός . ἐκ οὗτος ὁ γένος εἰμί ὁ σύμπτωμα ὁ τε ὁ ὑποχέω φάντασμα καί ὁ ἐκ ῥίς αἱμορραγέω ἤ ἐμέω μέλλω , ὑπό Ἱπποκράτης γράφω . καί μήν καί ὅσος ἀκριβής μέν ὁ ὄψις εἰμί , ὡς μηδέ ὁ μικρός αὐτός λανθάνω ὁ αἰσθητός , ἀναθυμίασις δέ τις ἀπό ὁ γαστήρ ἀναφέρω , καί μάλα ὅταν μηδέ πέσσω καλός , ὅμοιος ὁ ὑποχέω γίγνομαι ὁ σύμπτωμα . καθαρός μέν γάρ οὗτος εἰμί φύσις ὁ τε κρυσταλλοειδής ὑγρός καί οὗτος δέ αὐτός ὁ ὑδατοειδής , ὑπέρ ὅς νῦν διεξέρχομαι · ὁ δέ μέγεθος ὁ σύμπτωμα ἐν αὐτός ἀεί κατά ὁ μέγεθος ὁ πάθος εἰμί οὐ μόνος ἐπί ὅς ἄρτι παύω λέγω , ἀλλά καί ἐπί πᾶς ὁ προλέγω . οἷον αὐτίκα ὁ ὁμοιομερής ὁ δυσκρασία βραχύς μέν εἰμί μικρός ὁ βλάβη ὁ ἐνέργεια ἐργάζομαι · μέγας δέ γίγνομαι καί ὁ βλάβη ἑαυτοῦ ἀνάλογος ἐπαυξάνω · ἐπί πολύς δέ ἐξίστημι ὁ κατά φύσις ἄρδην ἀπολύω ὁ ἐνέργεια . οὕτως δέ καί ὅσος περί ποσότης λέγω καί σύστασις καί χροιά ὁ ὑδατώδης ὑγρότης , ἐπί ὀλίγος μέν ἐξίστημι ὁ κατά φύσις ὀλίγος τις καί ὁ ἐνέργεια ἀδικέω · ἐπί πολύς δέ ἀποχωρέω πρός λόγος ὁ σφέτερος βλάβη καί ὁ ὁ ἐνέργεια βλάβη αὐξάνω · ἐπί πολύς δέ ἐκτρέπω τέλειος ἀναιρέω ὁ ἐνέργεια . ὡσαύτως δέ καί ὅσος περί ὁ ῥῆξις λέγω ὁ ῥαγοειδής καί ὁ ὁ κόρη ποσός , ἤτοι βραχύς τις παραβλάπτω ὁ ἐνέργεια , ἤ πολύς , ἤ καί παντάπασι ἀπόλλυμι . οὕτως δέ καί ὁ πνεῦμα ὁ ψυχικός ἤ ἀκριβής εἰμί καθαρός , οἷος περ ὁ αἰθήρ , ἤ ὑγρός καί θολερός ὁμίχλη δίκη · καί κατά ὁ ποσός ὁ οὐσία ἤτοι πολύς , ἤ ἐλαχύς . ἐάν μέν οὖν ἅμα πολύς τε καί αἰθερώδης ὑπάρχω , καί ὁ πολύς ἀπέχω θεάομαι καί ἀκριβής ὁ διάγνωσις αὐτός ποιέω · ἐάν δέ ὀλίγος μέν εἰμί , καθαρός δέ , ὁ μέν ἐγγύς ἀκριβής διαγιγνώσκω , ὁ πρόσωθεν δέ οὐ ὁράω · ἐάν δέ ὑγρός τε ἅμα καί πολύς τυγχάνω , μέχρι μέν πολύς , οὐ ἀκριβής δέ ὁράω · ὥσπερ γε καί εἰ ὑγρός τε ἅμα καί ὀλίγος εἰμί , οὔτε ἀκριβής οὔτε ἄχρι πολύς ὁράω . καί περί μέν οὗτος ἱκανός καί οὗτος πρός γε ὁ πάρειμι . ὁ δέ κερατοειδής ὁ πρό ὁ κόρη μοῖρα παχύς καί πυκνός καί ὑγρός γεννάω βλάπτω ὁ ὄψις · οὕτως δέ καί εἰ κατά ὁ χροιά ὑπαλλάσσω , καί εἰ ἕλκος ἀξιόλογος ἔχω , καί εἰ τις ὁ ἔξωθεν αὐτός πρόκειμαι αὐξάνω ἐπισκοτέω . ὁ μέν οὖν παχύς καί πυκνός κερατοειδής ἀμβλυωπία ἐργάζομαι , ὁ δέ ὑγρός καί πυκνός , εἴτε ὁμοιομερής , εἴτε ὀργανικός , οὐ μόνος οὗτος , ἀλλά καί διά ἀχλύς ἤ ὁμίχλη ἤ ἀτμός τις ἤ καπνός θεάομαι δοκέω . εἰ δέ μή πολύς μέν εἰμί ὁ ὑγρός , ὁ χροιά δέ ἐξαλλάσσω , κατά ὁ ἐκεῖνος φύσις παρόρασις γίγνομαι . διά οὗτος γοῦν ὁ μέν ἰκτεριάω ὠχρός πᾶς θεάομαι δοκέω , ὁ δέ ὑπόσφαγμα πάσχω ἐρυθρός . ἕλκος δέ ἀξιόλογος οὐ μόνος ὁ περισσός ἀθροίζω ὑγρότης βλάπτω ὁ ὄψις , ἀλλά καί ὁ διά ὀλίγος ὁ κρυσταλλοειδής ἀναγκάζω ὁμιλέω ὁ περιέχω φώς . διέχω δέ εἴσω ὁ κατά ὁ κόρη ἕλκος ἀποχέω τις καί ὁ ὑδατώδης ὑγρότης ἐκτός , ὥστε καί κατά οὗτος κίνδυνος εἰς ἔσχατος ἀφικνέομαι τυφλότης ὁ οὕτως πάσχω . διά ﻿ οὗτος δέ καί ὁ τιτρώσκω εἰς ὁ πρό ὁ κόρη μέρος ὁ κερατοειδής , ὅταν εἴσω διασχάζω ὁ τραῦμα , τυφλόω ὁ πολύς . παράδοξος μέν τοι τις καί οὐ εἰθισμένως γίγνομαι ἐπί παῖς θεάομαι νύσσω γραφεῖον κατά ὁ κόρη . ἐκρέω γάρ εὐθύς ὁ ὑδατώδης ὑγρός , καί ὁ κόρη μέν γίγνομαι μικρός , καί ὅλος δέ ὁ κερατοειδής φαίνω ῥυσσός , ἀλλά ὕστερον θεραπεύω ὀρθός βλέπω , ἀθροίζω δηλονότι κατά βραχύς ὁ πρότερος ἐκρέω ὑγρότης . ἀλλά οὗτος μέν σπάνιος , τυφλότης δέ ὡς ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος ἕπομαι τρῶσις , ὥσπερ καί ὁ προλέγω αἴτιος ἅπας ἐπί πολύς αὐξάνω . εἴτε γάρ ἱκανός πυκνός , εἴτε παχύς ἔσχατος , εἴτε ὑγρός ἄμετρος ὁ κερατοειδής ἀπεργάζομαι , παντάπασι ἐπισκοτέω ὁ ὄψις , ὡς μηδέ ὅλος ὁράω ὁ οὕτως διάκειμαι . καί τίς θαυμαστός , εἰ ὁ λέγω ἕκαστος αὐξάνω ἀφαιρέω ὁ ζῷον ὁ ὄψις , ὅπου γε καί αὐτός ὁ κερατοειδής ἐνίοτε μόνος ῥυσσέω ὅμοιος ἐνοχλέω ; γίγνομαι δέ ὁ πάθημα οὗτος ὁ εἰς ἔσχατος γῆρας ἀφικνέομαι . ἐπισκοπέω δέ ἀκριβής ἐν ὅδε ὁ μέγεθος ὁ κόρη . εἰ μέν γάρ ἐλαχύς γίγνομαι , καί ὁ ὑδατώδης ὑγρός ἐπί μέν τοιοῦτος μειόω · μένω δέ ἴσος , μόνος ὁ κερατοειδής ὁ πάθημα εἰμί . ἀλλά ὁ μέν οὗτος διορισμός οὐδείς ὁ νῦν ἐνίστημι δέω πραγματεία . ὁ δέ ὁ κερατοειδής χιτών γίγνομαι νόσημα μέγας παντελής ἐμποδίζω ὁ ὄψις , καί μάλα ὅταν ἤτοι φλεγμαίνω , ἤ ἐκπυΐσκομαι , ἤ σκιρρέω , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος πάσχω , ὡς ὀργανικός μόριον , ὑγρός νόσημα πάσχω . τοιοῦτος μέν δή τις καί τοσοῦτος ὁ ὁ κερατοειδής εἰμί νόσημα βλάπτω ὁ ὄψις . ὁ δέ ἐπιφύω ὑμήν φλεγμαίνω μέν κατά συμβαίνω ἐμποδίζω ὁ ὀπτικός ἐνέργεια · ἐν δέ ὁ καλέω χήμωσις καί προσέτι ὁ πτερύγιον οὐ κατά συμβαίνω , ἀλλά ἤδη καί πρῶτος ἐπισκοτέω ὁ κόρη . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ ὁ βλέφαρον μέγας φλεγμονή , καί εἰ τις ἐπί αὐτός φύω ὄγκος παρά φύσις εἰς τοσοῦτος μέγεθος ἥκω , ὡς ἐπισκοτέω ὁ κόρη . οὗτος μέν οὖν ἅπας ὁ μή βλέπω ἤ ὁ φαῦλος βλέπω εἰμί αἰτία .