galenus.de-symptomatum-causis-libri-iii 2.6
Ὁπότε οὖν ἐνταῦθα τοῦ λόγου γεγόναμεν , ἐπιθῶμεν ἤδη τὴν κεφαλὴν αὐτῷ , βραχέσι κεφαλαίοις ἅπαντά τε τὰ προειρημένα περιλαβόντες , ὅσα τε λείπεται προσθέντες . αἱ μὲν βῆχες καὶ οἱ πταρμοὶ καὶ αἱ λύγγες καὶ τὰ ῥίγη τῆς ἐκκριτικῆς δυνάμεως ἰσχυραὶ καὶ βίαιοι κινήσεις εἰσίν · οἱ δὲ σκορδινισμοὶ καὶ αἱ χάσμαι τῆς αὐτῆς μὲν , ἀλλὰ μέτριαι · μετριώτεραι δὲ κᾀν ταῖς φρίκαις αἱ κινήσεις εἰσί · καὶ πολὺ δὴ τούτων μετριώτεραι αἱ κατὰ τὰς ἀνωμαλίας κινήσεις , ὥστε σχεδὸν οὐδὲ κινήσεις εἴποι τις τὰς τοιαύτας , ἀλλ’ αἰσθήσεις μόνον ὑπάρχειν , οἷαί περ καὶ αἱ κατὰ τοὺς ἑλκώδεις κόπους αἰσθήσεις εἰσί . καὶ τούτων μᾶλλον ἔτι ἐν τῷ κνηστιᾷν . ﻿ αἴσθησις γὰρ ἐν τούτῳ τῷ συμπτώματι μόνον ἐστὶ περιττωμάτων κνησμωδῶν · οὐδὲ γὰρ ὀνομάσαι δυνατὸν ἄλλως αὐτὰ , πλὴν εἰ νιτρώδη καὶ ἁλμυρά τις ἢ πικρὰ προσαγορεύειν ἐθέλοι , τοιαύτη γὰρ ἡ φύσις αὐτῶν . ἔνεστι δὲ μαθεῖν περὶ αὐτῶν ἀπό τε τῶν ἔξωθεν , οἷον ἀκαλήφης τε καὶ σκίλλης καὶ ἅλμης καὶ θαλάττης , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα καὶ τούτων οὐδὲν ἧττον ἀπ’ αὐτῶν τῶν κατὰ τὸ σῶμα . τοῖς γὰρ ἀλουτοῦσι καὶ ῥυπῶσι καὶ ἀπεπτοῦσι καὶ τροφὰς κακοχύμους ἐσθίουσι κνηστιᾷν συμβαίνει , καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον ἐν ψώραις τε καὶ λέπραις , ὅτι πλείων τε καὶ παχύτερος ὁ χυμὸς ἐν ταῖς τοιαύταις διαθέσεσι . καὶ διὰ τοῦτο κνῶνται μὲν ἐπὶ πλεῖόν τε καὶ μᾶλλον ἁπάντων ἄνευ τῆς τοιαύτης διαθέσεως κνηστιώντων · ὀνίνανται δ’ οὐδὲν οὐδ’ ἂν ἐκδείρωσιν ἑαυτοὺς κνώμενοι σφοδρότατα , διὰ τὸ μένειν ἐν αὐτοῖς ἐμπεπλασμένον τε καὶ , ὡς ἂν εἴποι τις , ἐσφηνωμένον ἐν τῷ δέρματι τὸν λυποῦντα χυμόν . οὔτε γὰρ ὀλίγος οὗτος οὔτε λεπτός ἐστιν , ὡς ἐπὶ τῶν ἀλουτησάντων μόνον ἢ ῥυπώντων , ἀλλὰ καὶ πλεῖστος καὶ παχὺς , ἐνίοτε δὲ καὶ γλίσχρος . ἅπαντα γοῦν τὰ τοιαῦτα συμπτώματα κακοχυμίας ἐστὶν ἔγγονα , διαφέροντα δὲ ποιότητι καὶ ποσότητι τῆς αἰτίας , ἔτι τε πρὸς τούτοις ἡσυχίᾳ τε καὶ κινήσει . ὀλίγη μὲν γὰρ καὶ λεπτὴ καὶ ἁλμυρὰ καὶ ἀκίνητος ἐν τοῖς κνηστιῶσιν · ὀλίγη δὲ καὶ λεπτὴ καὶ δακνώδης καὶ ἀκίνητος ἐπὶ τοῖς ἑλκώδεσι κόποις · πολλὴ δὲ καὶ παχεῖα καὶ ἁλμυρὰ καὶ ἀκίνητος ἐν λέπραις τε καὶ ψώραις · ὀλίγη δὲ καὶ λεπτὴ καὶ δακνώδης καὶ βραχεῖαν ἔχουσα τὴν κίνησιν ἐν ταῖς φρίκαις . εἰ δ’ ἤτοι κινηθείη σφοδρῶς ἢ πλείων ἢ δακνωδεστέρα γένοιτο , ῥῖγος , οὐ φρίκην ἐπιφέρει , μέγιστον μὲν ἡ πλείστη τε καὶ σφοδροτάτη καὶ δακνωδεστάτη καὶ σφοδρότατα κινουμένη , ἐλάχιστον δὲ , εἰ καθ’ ἕν τι τούτων μετρίως αὐξηθὲν ἐκ φρίκης εἰς ῥῖγος μεταπέσοι . πάμπολλαι δὲ ἄλλαι μεταξὺ τοῦ τ’ ἐλαχίστου ῥίγους ἐστὶ καὶ τοῦ μεγίστου , τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἀλλήλων διαφέρουσαι παρά τε τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον κινεῖσθαι τὴν αἰτίαν καὶ παρὰ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον εἶναι δακνώδη , καὶ προσέτι τὴν ἐν τῇ ποσότητι διαφορὰν , ἔτι τε πρὸς τούτοις ἤτοι παρὰ τὸ πάσαις ταῖς εἰρημέναις διαφοραῖς , ἢ παρὰ τό τισιν ἤ τινι τὴν ποιοῦσαν τὸ ῥῖγος αἰτίαν ηὐξῆσθαι . ταυτὶ μὲν οὖν ἅπαντα τὰ συμπτώματα περὶ τὸ δέρμα καὶ τὰς ὑπ’ αὐτὸ σάρκας ἀθροιζομένης τῆς αἰτίας εἴωθε συνίστασθαι . βῆχες δὲ καὶ πταρμοὶ καὶ λύγγες , αἱ μὲν βῆχες ἐν τοῖς κατὰ πνεύμονά τε καὶ φάρυγγα καὶ θώρακα τῶν αἰτίων συνισταμένων · οἱ πταρμοὶ δὲ ἐν τοῖς κατὰ τὰς ῥῖνας · λύγγες δὲ ἐν τοῖς κατὰ γαστέρα καὶ στόμαχον . ἐν ἅπασι δὲ τοῖς εἰρημένοις κοινὸν ἡ τῶν λυπούντων ἐκκριτικὴ δύναμις , ἑαυτὴν ἐπεγείρουσα πρὸς τὰς σφοδροτάτας κινήσεις ὑπὲρ τοῦ διώσασθαι τὰ λυποῦντα , καθάπερ ἔμπροσθεν εἴρηται τά τ’ ἄλλα περὶ τῆς γενέσεως αὐτῶν καὶ ὅτι κατὰ συμβεβηκός ποτε καὶ ὁ πταρμὸς τῶν κατὰ πνεύμονα συνεστώτων ὑγρῶν ἴαμα καθίσταται , μὴ γινόμενος ἐκείνων ἕνεκεν . οὕτω δὲ καὶ κατὰ τὴν γαστέρα καὶ τὸν στόμαχον , ἐφ’ οἷς αἱ λύγγες συνίστανται , κατὰ συμβεβηκὸς ἐκκαθαίρουσιν οἱ πταρμοὶ , καὶ ταύτῃ γίγνονται λυγγῶν ἰάματα . συνεπωθοῦσι γὰρ τὴν κοιλίαν οἱ κατεπιγάστριοι μύες ἐκτεινόμενοί τε καὶ προστέλλοντες , ὡς βιαιοτέραν γίνεσθαι τὴν ἔμπτωσιν αὐτοῖς τοῖς λυποῦσιν αἰτίοις , ἃ διώσασθαι σπεύδει . εἴρηταί μοι σχεδὸν ἅπαντα τὰ τῶν ψυχικῶν ἐνεργειῶν τε καὶ δυνάμεων συμπτώματα σὺν ταῖς ἀπογεννώσαις αἰτίαις αὐτά · κατὰ μέντοι τὸ πρῶτον ὑπόμνημα τῶν ἐν ταῖς φυσικαῖς ἐνεργείαις τε καὶ δυνάμεσι γιγνομένων συμπτωμάτων οὐδενὸς ἐπεμνήσθην , ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ τῷδε κατὰ τὴν κοινωνίαν τοῦ λόγου λέλεκταί τι καὶ περὶ ἐκείνων ἐπ’ ὀλίγον , ἀλλά γε τὸν τέλεόν τε καὶ ἴδιον αὐτοῖς λόγον ἀποδώσομεν ἐν τῷ τρίτῳ τῷ μετὰ τοῦτον .
Lemmas: ὁπότε οὖν ἐνταῦθα ὁ λόγος γίγνομαι , ἐπιτίθημι ἤδη ὁ κεφαλή αὐτός , βραχύς κεφάλαιος ἅπας τε ὁ προλέγω περιλαμβάνω , ὅσος τε λείπω προστίθημι . ὁ μέν βήξ καί ὁ πταρμός καί ὁ λύγξ καί ὁ ῥῖγος ὁ ἐκκριτικός δύναμις ἰσχυρός καί βίαιος κίνησις εἰμί · ὁ δέ σκορδινισμός καί ὁ χάσμη ὁ αὐτός μέν , ἀλλά μέτριος · μέτριος δέ εἰͅν ὁ φρίκη ὁ κίνησις εἰμί · καί πολύς δή οὗτος μέτριος ὁ κατά ὁ ἀνωμαλία κίνησις , ὥστε σχεδόν οὐδέ κίνησις λέγω τις ὁ τοιοῦτος , ἀλλά αἴσθησις μόνος ὑπάρχω , οἷος περ καί ὁ κατά ὁ ἑλκώδης κόπος αἴσθησις εἰμί . καί οὗτος μάλα ἔτι ἐν ὁ κνηστιάω . ﻿ αἴσθησις γάρ ἐν οὗτος ὁ σύμπτωμα μόνος εἰμί περίσσωμα κνησμώδης · οὐδέ γάρ ὀνομάζω δυνατός ἄλλος αὐτός , πλήν εἰ νιτρώδης καί ἁλμυρός τις ἤ πικρός προσαγορεύω ἐθέλω , τοιοῦτος γάρ ὁ φύσις αὐτός . ἔνειμι δέ μανθάνω περί αὐτός ἀπό τε ὁ ἔξωθεν , οἷος ἀκαλήφη τε καί σκίλλα καί ἅλμη καί θάλασσα , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος καί οὗτος οὐδείς ἥσσων ἀπό αὐτός ὁ κατά ὁ σῶμα . ὁ γάρ ἀλουτέω καί ῥυπάω καί ἀπεπτέω καί τροφή κακόρχυμος ἐσθίω κνηστιάω συμβαίνω , καί πολύς δή μάλα ἐν ψώρα τε καί λέπρα , ὅτι πολύς τε καί παχύς ὁ χυμός ἐν ὁ τοιοῦτος διάθεσις . καί διά οὗτος κνάω μέν ἐπί πολύς τε καί μάλα ἅπας ἄνευ ὁ τοιοῦτος διάθεσις κνηστιάω · ὀνίνημι δέ οὐδείς οὐδέ ἐάν ἐκδέρω ἑαυτοῦ κνάω σφοδρός , διά ὁ μένω ἐν αὐτός ἐμπλάσσω τε καί , ὡς ἄν λέγω τις , σφηνόω ἐν ὁ δέρμα ὁ λυπέω χυμός . οὔτε γάρ ὀλίγος οὗτος οὔτε λεπτός εἰμί , ὡς ἐπί ὁ ἀλουτέω μόνος ἤ ῥυπάω , ἀλλά καί πολύς καί παχύς , ἐνίοτε δέ καί γλίσχρος . ἅπας γοῦν ὁ τοιοῦτος σύμπτωμα κακοχυμία εἰμί ἔγγονος , διαφέρω δέ ποιότης καί ποσότης ὁ αἰτία , ἔτι τε πρός οὗτος ἡσυχία τε καί κίνησις . ὀλίγος μέν γάρ καί λεπτός καί ἁλμυρός καί ἀκίνητος ἐν ὁ κνηστιάω · ὀλίγος δέ καί λεπτός καί δακνώδης καί ἀκίνητος ἐπί ὁ ἑλκώδης κόπος · πολύς δέ καί παχύς καί ἁλμυρός καί ἀκίνητος ἐν λέπρα τε καί ψώρα · ὀλίγος δέ καί λεπτός καί δακνώδης καί βραχύς ἔχω ὁ κίνησις ἐν ὁ φρίκη . εἰ δέ ἤτοι κινέω σφοδρός ἤ πολύς ἤ δακνώδης γίγνομαι , ῥῖγος , οὐ φρίκη ἐπιφέρω , μέγας μέν ὁ πολύς τε καί σφοδρός καί δακνώδης καί σφοδρός κινέω , ἐλαχύς δέ , εἰ κατά εἷς τις οὗτος μέτριος αὐξάνω ἐκ φρίκη εἰς ῥῖγος μεταπίπτω . πάμπολυς δέ ἄλλος μεταξύ ὁ τε ἐλαχύς ῥῖγος εἰμί καί ὁ μέγας , ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἀλλήλων διαφέρω παρά τε ὁ μάλα καί ἥσσων κινέω ὁ αἰτία καί παρά ὁ μάλα τε καί ἥσσων εἰμί δακνώδης , καί προσέτι ὁ ἐν ὁ ποσότης διαφορά , ἔτι τε πρός οὗτος ἤτοι παρά ὁ πᾶς ὁ λέγω διαφορά , ἤ παρά ὁ τις ἤ τις ὁ ποιέω ὁ ῥῖγος αἰτία αὐξάνω . οὗτος μέν οὖν ἅπας ὁ σύμπτωμα περί ὁ δέρμα καί ὁ ὑπό αὐτός σάρξ ἀθροίζω ὁ αἰτία εἴωθα συνίστημι . βήξ δέ καί πταρμός καί λύγξ , ὁ μέν βήξ ἐν ὁ κατά πνεύμων τε καί φάρυγξ καί θώραξ ὁ αἴτιος συνίστημι · ὁ πταρμός δέ ἐν ὁ κατά ὁ ῥίς · λύγξ δέ ἐν ὁ κατά γαστήρ καί στόμαχος . ἐν ἅπας δέ ὁ λέγω κοινός ὁ ὁ λυπέω ἐκκριτικός δύναμις , ἑαυτοῦ ἐπεγείρω πρός ὁ σφοδρός κίνησις ὑπέρ ὁ διωθέω ὁ λυπέω , καθά ἔμπροσθεν λέγω ὁ τε ἄλλος περί ὁ γένεσις αὐτός καί ὅτι κατά συμβαίνω ποτέ καί ὁ πταρμός ὁ κατά πνεύμων συνίστημι ὑγρός ἴαμα καθίστημι , μή γίγνομαι ἐκεῖνος ἕνεκα . οὕτως δέ καί κατά ὁ γαστήρ καί ὁ στόμαχος , ἐπί ὅς ὁ λύγξ συνίστημι , κατά συμβαίνω ἐκκαθαίρω ὁ πταρμός , καί οὗτος γίγνομαι λύγξ ἴαμα . συνεπωθέω γάρ ὁ κοιλία ὁ κατεπιγάστριος μῦς ἐκτείνω τε καί προστέλλω , ὡς βίαιος γίγνομαι ὁ ἔμπτωσις αὐτός ὁ λυπέω αἴτιος , ὅς διωθέω σπεύδω . λέγω ἐγώ σχεδόν ἅπας ὁ ὁ ψυχικός ἐνέργεια τε καί δύναμις σύμπτωμα σύν ὁ ἀπογεννάω αἰτία αὐτός · κατά μέντοι ὁ πρῶτος ὑπόμνημα ὁ ἐν ὁ φυσικός ἐνέργεια τε καί δύναμις γίγνομαι σύμπτωμα οὐδείς ἐπιμιμνῄσκομαι , ἐν δέ ὁ δεύτερος ὅδε κατά ὁ κοινωνία ὁ λόγος λέγω τις καί περί ἐκεῖνος ἐπί ὀλίγος , ἀλλά γε ὁ τέλειος τε καί ἴδιος αὐτός λόγος ἀποδίδωμι ἐν ὁ τρίτος ὁ μετά οὗτος .