galenus.de-symptomatum-causis-libri-iii 3.8
Αἱ δὲ τῶν οὔρων ἐπισχέσεις τε καὶ μοχθηραὶ κενώσεις ἀνάλογον ἔχουσι ταῖς κατὰ τὴν γαστέρα τῶν περιττωμάτων ἐπισχέσεσί τε καὶ παρὰ φύσιν ἐκκρίσεσιν . ἴσχονται μὲν γὰρ ἢ ἀδυνατούσης ἐκκρίνειν τῆς κύστεως , ἢ στεγνωθέντος αὐτῆς τοῦ στομάχου . ταυτὶ μὲν οὖν ἄμφω τὰ νοσήματα τῆς κύστεως ἓν κοινὸν ἔχει σύμπτωμα , τὴν ἰσχουρίαν · ἴσχεται γὰρ ἐν αὐτῇ τὰ οὖρα . καλοῦσι δὲ οὐδὲν ἧττον οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ἰσχουρίαν κᾀκεῖνο τὸ σύμπτωμα , καίτοιγε οὐκ ἦν ἰσχουρία , ἐπειδὴ μηδόλως εἰς τὴν κύστιν ἀφικνεῖται τὸ οὖρον , ἀπολλυμένης τῶν νεφρῶν τῆς ἐνεργείας . καὶ συγχωρητέον γε αὐτοῖς ὀνομάζειν οὕτως ἀποροῦσι προσηγορίας οἰκείας · οὐ μὴν ἀγνοεῖσθαι προσήκει γε τὴν διαφορὰν τῶν διαθέσεων . ἑτέρα μὲν γὰρ ἐστι διάθεσις , ὅταν μηδὲν ἐκκρίνηται , πεπληρωμένης τῆς κύστεως · ἑτέρα δὲ , ὅταν ὑπάρχῃ κενὴ , μηδὲν ὅλως ἐν αὐτῇ περιέχουσα . κατὰ γοῦν τὴν τοιαύτην διάθεσιν ἐν ᾗ πλήρης ἡ κύστις ἐστὶν , ἤτοι γε ἐστέγνωται τὸ στόμα αὐτῆς , ἢ τούτου κατὰ φύσιν ἔχοντος ἀῤῥωστεῖ περιστέλλεσθαί τε καὶ ἐξωθεῖν ἔξω τὸ οὖρον . αἱ μὲν οὖν στεγνώσεις τοῦ στομάχου δι’ ἔμφραξίν τε καὶ μύσιν ἀποτελοῦνται . καὶ γίνεται ἡ μὲν ἔμφραξις ὑπὸ θρόμβου τε καὶ πύου παχέος καὶ λίθου καὶ πώρου καὶ διὰ βλάστημά τι κατ’ αὐτὸν ἐπιτραφὲν τὸν πόρον , ὁποῖα κᾀν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἐκτὸς ὁρᾶται γινόμενα κατά τε τὰ ὦτα καὶ ῥῖνας αἰδοῖά τε καὶ ἕδραν . ἡ δὲ μύσις ἤτοι δι’ ὄγκον τινὰ παρὰ φύσιν ἢ διὰ ξηρότητα γίνεται πολλήν . ὁ μὲν οὖν ὄγκος ἐπὶ φλεγμοναῖς ἀποτελεῖται καὶ σκίῤῥοις καὶ τοῖς ἄλλοις οἰδήμασιν , ὅσα τε τὸν τράχηλον ἐξαίροντα τῆς κύστεως εἰς τὸν ἐντὸς πόρον ἀποχεῖ τὸν ὄγκον · ἡ δὲ ξηρότης ἐν τοῖς καυσωδεστάτοις τε καὶ αὐχμωδεστάτοις πυρετοῖς , ἐν οἷς πολλάκις ὁρῶμεν οὐδὲ φθέγξασθαι δυναμένους τοὺς κάμνοντας , ἄνευ τοῦ διαβρέξαι τὸ στόμα . τῆς δὲ κατὰ τὴν κύστιν ἀτονίας οὐδὲν ἔτι δέομαι λέγειν τὰς αἰτίας · εἴρηνται γὰρ ἤδη μοι πολλάκις ἐπὶ πολλῶν μορίων , εἴθ’ ὡς ὁμοιομερέσιν αὐτοῖς , εἴθ’ ὡς ὀργανικοῖς συμπίπτουσιν . περιττότερον δέ τι κατὰ τὴν κύστιν ἔοικε συμπίπτειν ὑπερπληρωθεῖσαν , ὅπερ οὐχ ἡμεῖς μόνοι τεθεάμεθα γινόμενον , ἀλλὰ καὶ παρ’ ἄλλων ἐπυθόμεθα . πληρωθείσης ﻿ γὰρ αὐτῆς αἰδεσθέντων τινῶν ἐξαναστῆναι τοῦ δείπνου καὶ οὐρῆσαι , τὴν ἐνέργειαν ἀπολέσθαι συνέβη , καὶ οὐκ ἔτ’ ἠδυνήθησαν ἐκκρῖναι τὸ οὖρον , κᾂν ἱκανῶς βιαζόμενοι τύχοιεν . ἔοικε δέ τι καὶ κατὰ τὴν γαστέρα συμπίπτειν τοιοῦτον καὶ τὰ ἔντερα , ἀλλὰ τοὺς πολλοὺς λανθάνειν , ἐπὶ μὲν τῶν κατ’ αὐτὴν τὴν κοιλίαν τοῦτο παθόντων , ἀποπνίγεσθαι φθανόντων · ἐπὶ δὲ τῶν ἐν τοῖς ἐντέροις ἅπασιν ἠθροικότων τὸ περίττωμα , διὰ τὰ παρεπόμενα συμπτώματα περιελκομένων ἐπ’ ἄλλα τῶν ἰατρῶν · ἐν μόναις γὰρ καθάρσεσι συνδοθείσαις μὲν εἰς ἔντερα , μεινάσαις δὲ εἰς αὐτὰ , εἴωθε τὸ τοιοῦτον συμπίπτειν . αὗται μὲν οὖν αἱ διαθέσεις τὴν οἷον στέρησιν τῆς ἀποκρίσεως τῶν οὔρων ἐπιφέρουσιν · αἱ δ’ ὁμογενεῖς μὲν αὐταῖς , ἀπολειπόμεναι δὲ μεγέθει , τὰς οἷον ἀμυδράς τε καὶ ναρκώδεις ἐνεργείας ἀποτελοῦσιν . ἐπ’ ἄλλαις δὲ διαθέσεσι τὸ τρίτον γένος τῶν συμπτωμάτων ἐπιγίγνεσθαι πέφυκεν , ἐν ταῖς πλημμελέσι κενώσεσι συνιστάμενον . ἰδέαι δὲ πλείους αὐτῶν · πρώτη μὲν ἡ στραγγουρία καλουμένη , δι’ ἀτονίαν τῆς κύστεως ἢ δριμύτητα τῶν οὔρων ἀποτελουμένη · δευτέρα δὲ τοῖς κατὰ τὴν γαστέρα ῥεύμασιν ἐοικυῖα , περὶ ἧς ἄμεινον ἐπὶ πλέον εἰσάπαξ εἰπεῖν ἐν τῷδε . γίγνεται δή τις οἷον ἀναστοιχείωσις , ἢ σύντηξις , ἢ ἀνάλυσις , ἢ ὡς ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλοι , ποτὲ μὲν ἅπαντος τοῦ σώματος , ἔστιν ὅτε δὲ τῶν ἐν ταῖς φλεψὶ μόνων χυμῶν · καὶ ταύτης τὸ σύντηγμα ποτὲ μὲν εἰς τὴν γαστέρα συῤῥεῖ , ποτὲ δὲ εἰς τὰ οὖρα , ποτὲ δὲ εἰς ἱδρῶτας ἀποτρίβεται . τῶν μὲν οὖν ἐν ταῖς φλεψὶ χυμῶν εἰς ἰχῶρας ὀῤῥώδεις ἀναλυομένων , οἱ νεφροὶ τὸ τοιοῦτον πεφυκότες ἕλκειν περίττωμα , καὶ μάλισθ’ ὅταν ὑγιαίνοντες τύχωσιν , ἐκκαθαίρουσι μὲν τῶν φλεβῶν τὸν ὀῤῥὸν , ἐπιφέρουσι δὲ τῇ κύστει τὸ ῥεῦμα συνεχῶς . ὅταν δὲ καὶ οἱ νεφροὶ τύχωσιν ἕλκειν ἀδύνατοι , ἢ εἰς τὴν γαστέρα καταπέμπουσιν αἱ φλέβες τὸν τοιοῦτον ὀῤῥὸν , ἢ παντὶ τῷ σώματι μεταδιδοῦσαι , τὰς ἐξαιφνιδίους ὑδερώδεις καταστάσεις ἐπιφέρουσιν . ἐὰν δὲ τὸ σύντηγμα παχύτερον ᾖ , καὶ οἷον οὐ πεφύκασιν ἕλκειν οἱ νεφροὶ , συῤῥεῖ πᾶν ἐξ ἀνάγκης εἰς τὴν γαστέρα . τοῦ δὲ σαρκώδους γένους οὕτως συντηκομένου , καὶ ἡ γαστὴρ μὲν ἐνδέχεται τὸ ῥεῦμα , ἐπειδὰν παχύτερον ᾖ , καὶ ἱδρῶτες ἐπιγίνονται πολλοί · ἀναλυθέντος δὲ εἰς ἀτμοὺς , ἱδρῶτες . ταῦτα μὲν περὶ τῆς κατὰ τὰς σάρκας τε καὶ τὸ αἷμα συντήξεως εἴς γε τὸ παρὸν ἱκανά . τὰ δ’ ἄλλα τῶν οὔρων συμπτώματα τὰ μὲν ἤτοι κύστεως ἢ νεφρῶν ἐνδείκνυταί τινα διάθεσιν , ὑπὲρ ὧν ἐν ἀφορισμοῖς ἔγραψεν Ἱπποκράτης · τὰ δὲ , εἰς ὅσον ἀπεψίας ἢ πέψεως ἥκει τὸ αἷμα , διδάσκει . γέγραπται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν τῷ προγνωστικῷ .
Lemmas: ὁ δέ ὁ ὅρος ἐπίσχεσις τε καί μοχθηρός κένωσις ἀνάλογος ἔχω ὁ κατά ὁ γαστήρ ὁ περίσσωμα ἐπίσχεσις τε καί παρά φύσις ἔκκρισις . ἴσχω μέν γάρ ἤ ἀδυνατέω ἐκκρίνω ὁ κύστις , ἤ στεγνόω αὐτός ὁ στόμαχος . οὗτος μέν οὖν ἄμφω ὁ νόσημα ὁ κύστις εἷς κοινός ἔχω σύμπτωμα , ὁ ἰσχουρία · ἴσχω γάρ ἐν αὐτός ὁ οὖρον . καλέω δέ οὐδείς ἥσσων ὁ πολύς ὁ ἰατρός ἰσχουρία κᾀκεῖνος ὁ σύμπτωμα , καίτοι οὐ εἰμί ἰσχουρία , ἐπειδή μηδόλως εἰς ὁ κύστις ἀφικνέομαι ὁ οὖρος , ἀπόλλυμι ὁ νεφρός ὁ ἐνέργεια . καί συγχωρέω γε αὐτός ὀνομάζω οὕτως ἀπορέω προσηγορία οἰκεῖος · οὐ μήν ἀγνοέω προσήκω γε ὁ διαφορά ὁ διάθεσις . ἕτερος μέν γάρ εἰμί διάθεσις , ὅταν μηδείς ἐκκρίνω , πληρόω ὁ κύστις · ἕτερος δέ , ὅταν ὑπάρχω κενός , μηδείς ὅλος ἐν αὐτός περιέχω . κατά γοῦν ὁ τοιοῦτος διάθεσις ἐν ὅς πλήρης ὁ κύστις εἰμί , ἤτοι γε στεγνόω ὁ στόμα αὐτός , ἤ οὗτος κατά φύσις ἔχω ἀρρωστέω περιστέλλω τε καί ἐξωθέω ἔξω ὁ οὖρος . ὁ μέν οὖν στέγνωσις ὁ στόμαχος διά ἔμφραξις τε καί μύσις ἀποτελέω . καί γίγνομαι ὁ μέν ἔμφραξις ὑπό θρόμβος τε καί πύον παχύς καί λίθος καί πῶρος καί διά βλάστημα τις κατά αὐτός ἐπιτρέφω ὁ πόρος , ὁποῖος εἰͅν ὁ ἄλλος ἅπας ἐκτός ὁράω γίγνομαι κατά τε ὁ οὖς καί ῥίς αἰδοῖον τε καί ἕδρα . ὁ δέ μύσις ἤτοι διά ὄγκος τις παρά φύσις ἤ διά ξηρότης γίγνομαι πολύς . ὁ μέν οὖν ὄγκος ἐπί φλεγμονή ἀποτελέω καί σκίρρος καί ὁ ἄλλος οἴδημα , ὅσος τε ὁ τράχηλος ἐξαίρω ὁ κύστις εἰς ὁ ἐντός πόρος ἀποχέω ὁ ὄγκος · ὁ δέ ξηρότης ἐν ὁ καυσώδης τε καί αὐχμώδης πυρετός , ἐν ὅς πολλάκις ὁράω οὐδέ φθέγγομαι δύναμαι ὁ κάμνω , ἄνευ ὁ διαβρέχω ὁ στόμα . ὁ δέ κατά ὁ κύστις ἀτονία οὐδείς ἔτι δέω λέγω ὁ αἰτία · λέγω γάρ ἤδη ἐγώ πολλάκις ἐπί πολύς μόριον , εἴτε ὡς ὁμοιομερής αὐτός , εἴτε ὡς ὀργανικός συμπίπτω . περισσός δέ τις κατά ὁ κύστις ἔοικα συμπίπτω ὑπερπληρόω , ὅς οὐ ἐγώ μόνος θεάομαι γίγνομαι , ἀλλά καί παρά ἄλλος πυνθάνομαι . πληρόω ﻿ γάρ αὐτός αἰδέομαι τις ἐξανίστημι ὁ δεῖπνον καί οὐρέω , ὁ ἐνέργεια ἀπόλλυμι συμβαίνω , καί οὐ ἔτι δύναμαι ἐκκρίνω ὁ οὖρος , ἔͅν ἱκανός βιάζω τυγχάνω . ἔοικα δέ τις καί κατά ὁ γαστήρ συμπίπτω τοιοῦτος καί ὁ ἔντερον , ἀλλά ὁ πολύς λανθάνω , ἐπί μέν ὁ κατά αὐτός ὁ κοιλία οὗτος πάσχω , ἀποπνίγω φθάνω · ἐπί δέ ὁ ἐν ὁ ἔντερον ἅπας ἀθροίζω ὁ περίσσωμα , διά ὁ παρέπομαι σύμπτωμα περιέλκω ἐπί ἄλλος ὁ ἰατρός · ἐν μόνος γάρ κάθαρσις συνδίδωμι μέν εἰς ἔντερον , μένω δέ εἰς αὐτός , εἴωθα ὁ τοιοῦτος συμπίπτω . οὗτος μέν οὖν ὁ διάθεσις ὁ οἷος στέρησις ὁ ἀπόκρισις ὁ ὅρος ἐπιφέρω · ὁ δέ ὁμογενής μέν αὐτός , ἀπολείπω δέ μέγεθος , ὁ οἷος ἀμυδρός τε καί ναρκώδης ἐνέργεια ἀποτελέω . ἐπί ἄλλος δέ διάθεσις ὁ τρίτος γένος ὁ σύμπτωμα ἐπιγίγνομαι φύω , ἐν ὁ πλημμελής κένωσις συνίστημι . ἰδέα δέ πολύς αὐτός · πρῶτος μέν ὁ στραγγουρία καλέω , διά ἀτονία ὁ κύστις ἤ δριμύτης ὁ ὅρος ἀποτελέω · δεύτερος δέ ὁ κατά ὁ γαστήρ ῥεῦμα ἔοικα , περί ὅς ἀγαθός ἐπί πολύς εἰσάπαξ λέγω ἐν ὅδε . γίγνομαι δή τις οἷος ἀναστοιχείωσις , ἤ σύντηξις , ἤ ἀνάλυσις , ἤ ὡς ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω , ποτέ μέν ἅπας ὁ σῶμα , εἰμί ὅτε δέ ὁ ἐν ὁ φλέψ μόνος χυμός · καί οὗτος ὁ σύντηγμα ποτέ μέν εἰς ὁ γαστήρ συρρέω , ποτέ δέ εἰς ὁ οὖρον , ποτέ δέ εἰς ἱδρώς ἀποτρίβω . ὁ μέν οὖν ἐν ὁ φλέψ χυμός εἰς ἰχώρ ὀρρώδης ἀναλύω , ὁ νεφρός ὁ τοιοῦτος φύω ἕλκω περίσσωμα , καί μάλα ὅταν ὑγιαίνω τυγχάνω , ἐκκαθαίρω μέν ὁ φλέψ ὁ ὀρός , ἐπιφέρω δέ ὁ κύστις ὁ ῥεῦμα συνεχής . ὅταν δέ καί ὁ νεφρός τυγχάνω ἕλκω ἀδύνατος , ἤ εἰς ὁ γαστήρ καταπέμπω ὁ φλέψ ὁ τοιοῦτος ὀρός , ἤ πᾶς ὁ σῶμα μεταδίδωμι , ὁ ἐξαιφνίδιος ὑδερώδης κατάστασις ἐπιφέρω . ἐάν δέ ὁ σύντηγμα παχύς εἰμί , καί οἷος οὐ φύω ἕλκω ὁ νεφρός , συρρέω πᾶς ἐκ ἀνάγκη εἰς ὁ γαστήρ . ὁ δέ σαρκώδης γένος οὕτως συντήκω , καί ὁ γαστήρ μέν ἐνδέχομαι ὁ ῥεῦμα , ἐπειδάν παχύς εἰμί , καί ἱδρώς ἐπιγίγνομαι πολύς · ἀναλύω δέ εἰς ἀτμός , ἱδρώς . οὗτος μέν περί ὁ κατά ὁ σάρξ τε καί ὁ αἷμα σύντηξις εἰς γε ὁ πάρειμι ἱκανός . ὁ δέ ἄλλος ὁ ὅρος σύμπτωμα ὁ μέν ἤτοι κύστις ἤ νεφρός ἐνδείκνυμι τις διάθεσις , ὑπέρ ὅς ἐν ἀφορισμός γράφω Ἱπποκράτης · ὁ δέ , εἰς ὅσος ἀπεψία ἤ πέψις ἥκω ὁ αἷμα , διδάσκω . γράφω δέ περί αὐτός ἐν ὁ προγνωστικός .