galenus.de-substantia-facultatum-naturalium-fragmentum-de-propriis 1
Καί τις ἴσως δόξει διαφωνίας ἀξιόλογον εἶναι τῶν λεγόντων , θερμὰ μὲν εἶναι τὰ ζῶα , ψυχρὰ δὲ τὰ φυτὰ , μὴ γινώσκων , ὡς , ὅταν μὲν ἀκριβέστερόν τις ἐπεξέρχηται , πᾶν τὸ ἀκόλουθον ζητουμένῳ ἄχρι τῆς ἐσχάτης ἐπιστήμης , ὅταν δὲ περί τινος ἄλλου πράγματος σκοπούμενος ἐν παρέργῳ , περὶ τούτων τὸ πρὸς τὴν πρόχειρον αἴσθησιν θερμὸν ἢ ψυχρὸν λέγων ἀρκεῖται . Πλάτων γοῦν αὐτὸς ἔμψυχα μὲν ἀεὶ λέγει τὰ ζῶα , τοὺς λίθους δὲ καὶ τὰς πόας καὶ τὰ ξύλα , καὶ καθόλου φάναι τὰ φυτὰ πάντα τῶν ἀψύχων σωμάτων εἶναί φησιν . ἀλλ’ ὅταν ἐν Τιμαίῳ τὴν φυσικὴν θεωρίαν ὀλιγίστοις ἀκροαταῖς , κατακολουθεῖν ἐπιστημονικοῖς λόγοις δυναμένοις , ἀποχωρήσας τῶν τοῖς πολλοῖς δοκούντων , εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἐκτετάσθαι λέγῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ , διαφωνίαν οὐ χρὴ τοῦτο νομίζειν εἶναι , τἀνδρὸς ἑαυτῷ τἀναντία λέγοντος , ὥσπερ οὐδ’ Ἀριστοτέλους ἢ Θεοφράστου , τὰ μὲν τοῖς πολλοῖς γεγραφότων , τὰς δὲ ἀκροάσεις τοῖς ἑταίροις . ὅταν γάρ τι τῶν ἐκφευγόντων ἅπασαν αἴσθησιν δόγμα πολλῶν λόγων δεόμενον εἰς ἀπόδειξιν ἀκαίρως λέγηται , προσκρούει τοῖς ἀκούουσιν . οὔκουν χρὴ περὶ τῶν τοιούτων ἀποφαίνεσθαι πρὶν τοῦ κατὰ βραχὺ διὰ μακρᾶς ἀποδείξεως ἐπὶ τὸ συμπέρασμα τοῦ λόγου παντὸς ἀφικέσθαι , οὐδὲ διὰ τῶν λίθων , καὶ τῶν ὀστράκων , καὶ τῆς ψάμμου , καὶ τῶν κατακαιομένων ἢ σηπομένων νεκρῶν ζώων τὴν τοῦ κόσμου διήκειν ψυχήν . εἰ γὰρ ἀπλῶς οὕτως ἀναφανδὸν ἀκουόντων τῶν πολλῶν ὁ Πλάτων εἶπέ τι τοιοῦτον , κατεγίνωσκον ἂν οἱ παρόντες αὐτοῦ πάντες . ἐγὼ δ’ οὖν , ἀφ’ ὧν μὲν κινούμενος ἐπὶ τὴν δόξαν ταύτην ἀφίκετο , δι’ ἑτέρων ὑπομνημάτων ἐδήλωσα , μὴ συναποφηνάμενος αὐτῷ ἢ διατεινόμενος . οὐδὲ γὰρ αὐτὸς ἐκεῖνος οὕτως ἀποφαίνεται τὰ τῆς φυσικῆς θεωρίας , ἀλλ’ ἄχρι τοῦ πιθανοῦ καὶ εἰκότος αὐτὴν προέρχεσθαί φησιν . ὅτι μέντοι τὰ φυτὰ κινήσεως ἀρχὴν ἐν αὑτοῖς ἔχει καὶ τὴν τῶν οἰκείων τε καὶ ἀλλοτρίων αἴσθησιν , ἀληθὲς εἶναι νομίζω , λέγειν δὲ ἀκαίρως τὰ τοιαῦτα φυλάττομαι μᾶλλον ἢ αὐτὸς ἐκεῖνος , ἀλλ’ ἐὰν ἔρηταί μέ τις , τί πλεονεκτεῖ τῶν φυτῶν τὰ ζῶα , τήν τε αἴσθησιν λέγω καὶ τὴν καθ’ ὁρμὴν κίνησιν καὶ τάς τε δυνάμεις , ἃς εἶπον ἄρτι , τήν τε ἑλκτικὴν , καὶ τὴν ἀποκριτικὴν , καὶ τὴν καθεκτικήν τε καὶ ἀλλοιωτικὴν , οὐ ψυχικὰς , ἀλλὰ φυσικὰς ὀνομάζων , μηδὲν ἐκ τούτου μήτε τὴν ἰατρικὴν τέχνην μήτε τὴν ἠθικὴν φιλοσοφίαν βλαπτομένην ὁρῶν . ὅταν δὲ τῆς ἠθικῆς φιλοσοφίας τὸ φυσικὸν μέρος , ὁποῖόν τι Πλάτων ἡγεῖται , λέγειν ἀναγκαῖόν μοι γένηται , τινὰ μὲν ἄντικρυς ἐπαινῶ , καὶ συναποφαίνομαι τἀνδρί · περί τινων δὲ ἄχρι τοῦ πιθανοῦ προσέρχομαι , καθάπερ ἐπ’ ἐνίων ἀπορῶ παντάπασιν , οὐδεμίαν ἔχων ῥοπὴν ἐπὶ τῶν διαφωνουμένων , ὡς εἴη τὸ ἕτερον αὐτῶν πιθανώτερον . ὥσπερ , ὅτι ψυχὴν ἔχομεν , ἐπίστανται πάντες ἄνθρωποι , θεώμενοι μὲν ἐναργῶς καὶ τὰ διὰ τοῦ σώματος ἐνεργούμενα , βαδιζόντων καὶ τρεχόντων , καὶ παλαιόντων , αἰσθανομένων τε πολυειδῶς , ἐννοοῦντες δὲ καὶ τῶν ἔργων τούτων αἰτίαν τινὰ ὑπάρχειν ἔκ τινος ἀξιώματος πιστοῦ φύσει πᾶσιν ἡμῖν , καθ’ ὃ μηδὲν ἀναιτίως γίνεσθαι νοοῦμεν , ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ γινώσκειν , ἥτις ἐστὶν ἡ αἰτία τῶν ἔργων τούτων , ὄνομα θεμένων ἀπὸ τοῦ δύνασθαι ποιεῖν ἃ ποιεῖ , δύναμιν εἶναι τῶν γινομένων ἑκάστου ποιητικήν . οὕτω γοῦν καὶ τὴν σκαμμωνίαν ἅπαντές φασι δύναμιν ἔχειν καθαρτικὴν , ὥσπερ τὸ μέσπιλον ἐφεκτικὴν γαστρός . οἱ δὲ τὴν φυσικὴν ὀνομαζομένην ἐκπονήσαντες θεωρίαν , ἄλλως ἄλλοι πείσαντες ἑαυτοὺς , οἱ μὲν ἀσωμάτους τινὰς ἀπεφήναντο δυνάμεις ἐνοικεῖν ταῖς αἰσθηταῖς οὐσίαις , οἱ δὲ αὐτὰς ἐνεργεῖν τὰς οὐσίας κατ’ ἰδίαν ἑκάστην φύσιν , ἤτοι γε ἐκ τῆς τῶν τεττάρων στοιχείων κράσεως γενομένην , ἢ ποιᾶς συνθέσεως τῶν πρώτων σωμάτων , ἅ τινες μὲν ἄτομα , τινὲς δὲ ἀμερῆ , τινὲς δὲ ὁμοιομερῆ φασιν εἶναι . καὶ γάρτοι καὶ τὴν ψυχὴν ἡμῶν αὐτὴν οἱ μὲν ἀσώματόν τινα νομίζουσιν οὐσίαν εἶναι , τινὲς δὲ πνεῦμα , καθάπερ ἄλλοι μηδὲ εἶναί τινα ὕπαρξιν αὐτῆς ἰδίαν , ἀλλὰ τὴν ἰδιότητα τῆς τοῦ σώματος οὐσίας , ὧν ποιεῖν πέφυκε , τούτων ἔχειν λέγεσθαι δυνάμεις , οὐκ οὐσῶν τινων ἐκείνων ἰδίαν φύσιν ἐχουσῶν , ἀλλὰ τῆς ἐνεργούσης οὐσίας κατ’ αὐτὴν πρὸς τὰ γινόμενα , δι’ αὐτῆς τε καὶ ὑπ’ αὐτῆς δυνάμεις ἔχειν λεγομένης , ὧν πέφυκε δρᾷν . ἐγὼ τοίνυν ἐν τούτοις μέσην τινὰ τάξιν ἐμαυτὸν ἔταξα . περὶ γὰρ ἄλλων δογμάτων ἀποφαινόμενος ἁπλῶς , τῶν μὲν , ὡς εἰδείην τὴν ἐν αὐτοῖς ἀλήθειαν , τῶν δὲ , ὡς οὐδὲν αὐτῆς εἰδείην , ἐν οἷς ἄρτι διῆλθον , ἄχρι τοῦ πιθανοῦ προσέρχομαι , βέλτιον μὲν εἶναι νομίζων , εἴπερ ἐγνώκειν οὕτω περὶ αὐτῶν , ὡς ἀποφαίνεσθαι , καθάπερ ἐπ’ ἄλλων , οὐ μὴν ἀναπείθων ἐμαυτὸν , ὥσπερ ἕτεροι , βεβαίαν ἔχειν γνῶσιν , ὧν οὐκ ἔσχον ἀπόδειξιν βεβαίαν . εἰπεῖν οὖν ﻿ βούλομαι καὶ περὶ τῶν τοιούτων ἁπάντων , ὅσα τὴν μὲν γνῶσιν οὐκ ἀναγκαίαν ἔχει πρὸς ὑγίειαν σώματος ἢ τὰς τῆς ψυχῆς ἠθικὰς ἀρετὰς , ἐπεκόσμησε δ’ ἂν , εἴπερ ἐγνώσθη βεβαίως , διὰ τῶν γιγνωσκομένων ἀκριβῶς , ἀποτελούμενα κατὰ ἰατρικήν τε καὶ τὴν ἠθικὴν φιλοσοφίαν , ἣν ἐγώ φημι χρησίμην τε ἅμα καὶ δυνατὴν εἶναι πᾶσι τοῖς βουλομένοις ἀσκῆσαι · καὶ γέγραπταί μοι περὶ τούτου δύο βιβλία . νυνὶ δὲ ὅπερ ὑπεσχόμην προσάξω , τὴν ἀρχὴν ἐνθένδε ποιησάμενος . ὅτι μὲν ἐκ τῆς τῶν δ’ στοιχείων κράσεως ἅπαντα τὰ παρ’ ἡμῖν σώματα γίγνεται , βεβαίως γιγνώσκειν φημί · καὶ προσέτι δι’ ὅλων αὐτῶν κεραννυμένων , οὐχ , ὡς Ἐμπεδοκλῆς ἡγεῖτο , κατὰ σμικρὰ μόρια καταθραυομένων . εἴτε δὲ τῶν σωματικῶν οὐσιῶν ὅλων δι’ ἀλλήλων ἰουσῶν , εἴτε τῶν ποιοτήτων μόνων , οὔτ’ ἀναγκαῖον εἶναί φημι γινώσκειν , οὔτε ἀποφαίνομαι . πιθανώτερον δὲ εἶναι νομίζω , κατὰ τὰς ποιότητας γίγνεσθαι τὰς κράσεις . τήν γε μὴν ψυχὴν , εἰ μὲν ἀθάνατος οὖσα ταῖς σωματικαῖς οὐσίαις κεραννυμένη τὰ ζῶα διοικεῖ , γινώσκειν βεβαίως οὐκ ἀπαγγέλλομαι , καθάπερ οὐδὲ εἰ μηδεμία καθ’ ἑαυτήν ἐστιν ἡ οὐσία ψυχῆς . ἐκεῖνο μέντοι φαίνεταί μοι σαφῶς , ὅτι , κᾂν εἰσοικίζηται τοῖς σώμασι , δουλεύει ταῖς φύσεσιν αὐτῶν , αἵπερ εἰσὶν , ὡς ἔφην , ἐκ τῆς τῶν στοιχείων ποιᾶς κράσεως γιγνόμεναι . καὶ κατὰ γε τοῦτο πρὸς τὴν ἰατρικὴν τέχνην οὐδὲν ἡγοῦμαι βλαβήσεσθαι διὰ τὴν ἄγνοιαν τῆς καλουμένης ἐμψυχώσεώς τε καὶ μετεμψυχώσεως . ἐπιτήδειόν τε γὰρ εἶναι τὸ σῶμα χρὴ τὸ δεξόμενον τὴν ψυχὴν , ἀλλοιωθέντος τε αὐτοῦ μεγάλην ἀλλοίωσιν ἐν τῇ κράσει παραχρῆμα τὴν ψυχὴν ἐξιέναι , ψυχομένου μέντοι σφοδρῶς ἐν ταῖς κενώσεσι τοῦ αἵματος , καὶ ἐν ταῖς πόσεσι τῶν ψυχόντων φαρμάκων , ὅταν τε σφοδρῶς ᾖ τὸ περιέχον ψυχρὸν , ἀμέτρως τε θερμαινομένου κατά τε τοὺς πυρετοὺς καὶ τὰς εἰσπνοὰς τῆς φλογὸς , ἢ τῶν ὑπερθερμαινόντων φαρμάκων πόσεις . οὐ μόνον δὲ οὕτως ἀλλοιωθείσης τῆς κράσεως τοῦ σώματος τὴν ψυχὴν ὁρῶμεν αὐτοῦ χωριζομένην , ἀλλὰ κᾀπειδὰν τῆς ἀναπνοῆς στερηθείη πάντως , κᾀνταῦθά τινος γινομένης ἀλλοιώσεως κατὰ τὸ σῶμα . τηρουμένης οὖν τῆς φυσικῆς εὐκρασίας ἐν τῷ σώματι , τὴν ψυχὴν αὐτοῦ χωρισθῆναι δοκῶ μοι γινώσκειν ἀδύνατον εἶναι . καὶ διὰ τοῦτο τὴν οὐσίαν αὐτῆς , ἥτις ἐστὶν , οὐκ ἀναγκαῖον οὔτε εἰς τὰς ἰάσεις τῶν νοσημάτων οὔτε εἰς φυλακὴν τῆς ὑγιείας ἐπίστασθαι , καθάπερ οὐδὲ εἰς τὴν ἠθικὴν φιλοσοφίαν , πρακτικήν τε καὶ πολιτικήν . ὀνομαζέτω γὰρ αὐτὴν ἕκαστος , ὡς ἂν ἐθέλῃ , χωρίζων τῆς θεωρητικῆς . ἐπιπλέον δὲ περὶ τούτων ἐν ἑτέροις ὑπομνήμασι γέγραπταί μοι . τῶν δὲ φυσικῶν δυνάμεων ἔτι δεδειγμένων , ὁπόσαι τε καὶ ὁποῖαί εἰσι , ζήτησίς τις γίνεται κατὰ ἀκολουθίαν , ὅπως φαμὲν αὐτὰς ἕλκειν μὲν τὸ οἰκεῖον , ἀποκρίνειν δὲ τὸ ἀλλότριον . ἀδύνατον γὰρ εἶναι φαίνεται προγνωρίσαι σαφῶς , ὁποῖον μέν τι τὸ οἰκεῖόν ἐστιν , ὁποῖον δέ τι τὸ ἀλλότριον , ἢ τὴν ὁλκὴν τῶν οἰκείων , ἢ τὴν ἀπόκρισιν τῶν ἀλλοτρίων ποιεῖσθαι . τὸ δὲ γνωρίζειν αἰσθητικῆς δυνάμεως ἔργον εἶναι φαίνεται . διὰ τοῦτο οὖν ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ παρακοή τίς ἐστι , καίτοι σαφῶς εἰρηκότος τοῦ Πλάτωνος · Ἕτερόν ἐστι γένος αἰσθήσεως ἐν τοῖς φυτοῖς · οἰομένων τῶν ἀκουόντων εἶναί τινα γνωριστικὴν δύναμιν ἐν αὐτοῖς τῶν οἰκείων τε καὶ ἀλλοτρίων . τούτων γὰρ μόνων ἐστὶν ἡ διάγνωσις αὐτοῖς , ἥ τε καθ’ ἡδονὴν , ἥ τε κατ’ ἀνίαν , ἥ τε κατά τινα παραπλησίαν τούτοις ἢ ἀνάλογα τὰ παθήματα γιγνομένη , τῶν ἄλλων αἰσθητικῶν διαγνώσεων οὐ μετεχούσης τῆς φυτικῆς ψυχῆς . οὔτε γὰρ τῶν ὁρατῶν , οὔτε τῶν ἀκουστικῶν , οὔτε τῶν ὀσφραντῶν , οὔτε τῶν γευστῶν , οὔτε τῶν ἁπτῶν ποιοτήτων ἔχει διάγνωσιν , ἀλλὰ μόνον τῶν τρέφειν ἢ μὴ τρέφειν δυναμένων . τὰ μὲν γὰρ τρέφειν δυνάμενα πρὸς ἑαυτὴν ἕλκουσα , καὶ κατέχουσα , καὶ πέπτουσα , καὶ μεταβάλλουσα πρὸς τὸ οἰκεῖον τῆς τρεφομένης οὐσίας , τὰ δὲ μὴ δυνάμενα τρέφειν οὐ προσίεται . ὥστε μοι Πλάτων ὀρθῶς δοκεῖ λέγειν , αἴσθησιν ἔχειν τὰ φυτὰ , τῶν οἰκείων τε καὶ ἀλλοτρίων δηλονότι , καὶ κατὰ τοῦτο ζῶα προσηκόντως ἂν λεχθῆναι , μετὰ τοῦ μηδὲ τῆς ἐξ αὑτῶν κινήσεως ἐστερῆσθαι . ἀλλὰ μηδὲ τῆς τοιαύτης γνώσεως ἀναγκαίας οὔσης εἰς τὴν ἰατρικὴν φιλοσοφίαν , ἀρκοῦμαι διὰ τὴν ἀκολουθίαν μόνην ἄχρι τοῦ πιθανοῦ προερχόμενος ἐπαινεῖν τὸν Πλάτωνα , καὶ ζῶα καλοῦντα τὰ φυτὰ , καὶ μετέχειν αἰσθήσεως μόνης φάσκοντα , τῆς τῶν οἰκείων τε καὶ ἀλλοτρίων διαγνωστικῆς , ἥτις ἂν ἀκριβὴς σκοπὸς τοῦ γένους τῶν ἡδέων τε καὶ οὐχ ἡδέων οὖσα φανεῖται . δι’ οὐδὲν γὰρ ἄλλο δυνατὸν εἰπεῖν , ἕλκειν αὐτὰ τὸ οἰκεῖον , ἢ ἐξομοιοῦν ἑαυτοῖς , ἢ διὰ τὴν ἀπόλαυσίν τε καὶ τὴν ἐγγινομένην αὐτοῖς ἡδονήν . ἀλλ’ , ὡς ἔφην , ἀρκεῖ πρὸς ἰατρικὴν ἐπίστασθαι τοῦτο μόνον , ὡς ἕλκει μὲν τὸ οἰκεῖον , ᾧπερ καὶ τρέφεται , ἀποκρίνει δὲ τὸ ἀλλότριον . ἔτι δὲ μᾶλλον εἰς φιλοσοφίαν ἠθικὴν ἄχρηστος ἡ τῶν τοιούτων ἀκριβὴς γνῶσις , ὅθεν οὐδὲ ὁ Πλάτων αὐτῆς ἐμνημόνευσεν .
Lemmas: καί τις ἴσως δοκέω διαφωνία ἀξιόλογος εἰμί ὁ λέγω , θερμός μέν εἰμί ὁ ζῷον , ψυχρός δέ ὁ φυτόν , μή γιγνώσκω , ὡς , ὅταν μέν ἀκριβής τις ἐπεξέρχομαι , πᾶς ὁ ἀκόλουθος ζητέω ἄχρι ὁ ἔσχατος ἐπιστήμη , ὅταν δέ περί τις ἄλλος πρᾶγμα σκοπέω ἐν πάρεργος , περί οὗτος ὁ πρός ὁ πρόχειρος αἴσθησις θερμός ἤ ψυχρός λέγω ἀρκέω . Πλάτων γοῦν αὐτός ἔμψυχος μέν ἀεί λέγω ὁ ζῷον , ὁ λίθος δέ καί ὁ πόα καί ὁ ξύλον , καί καθόλου φημί ὁ φυτόν πᾶς ὁ ἄψυχος σῶμα εἰμί φημί . ἀλλά ὅταν ἐν Τίμαιος ὁ φυσικός θεωρία ὀλίγιστος ἀκροατής , κατακολουθέω ἐπιστημονικός λόγος δύναμαι , ἀποχωρέω ὁ ὁ πολύς δοκέω , εἰς ὅλος ὁ κόσμος ἐκτείνω λέγω ὁ ψυχή αὐτός , διαφωνία οὐ χρή οὗτος νομίζω εἰμί , ἀνήρ ἑαυτοῦ ἐναντίος λέγω , ὥσπερ οὐδέ Ἀριστοτέλης ἤ Θεόφραστος , ὁ μέν ὁ πολύς γράφω , ὁ δέ ἀκρόασις ὁ ἑταῖρος . ὅταν γάρ τις ὁ ἐκφεύγω ἅπας αἴσθησις δόγμα πολύς λόγος δέω εἰς ἀπόδειξις ἄκαιρος λέγω , προσκρούω ὁ ἀκούω . οὔκουν χρή περί ὁ τοιοῦτος ἀποφαίνω πρίν ὁ κατά βραχύς διά μακρός ἀπόδειξις ἐπί ὁ συμπέρασμα ὁ λόγος πᾶς ἀφικνέομαι , οὐδέ διά ὁ λίθος , καί ὁ ὄστρακον , καί ὁ ψάμμος , καί ὁ κατακαίω ἤ σήπω νεκρός ζῷον ὁ ὁ κόσμος διήκω ψυχή . εἰ γάρ ἀπλόος οὕτως ἀναφανδόν ἀκούω ὁ πολύς ὁ Πλάτων λέγω τις τοιοῦτος , καταγιγνώσκω ἄν ὁ πάρειμι αὐτός πᾶς . ἐγώ δέ οὖν , ἀπό ὅς μέν κινέω ἐπί ὁ δόξα οὗτος ἀφικνέομαι , διά ἕτερος ὑπόμνημα δηλόω , μή συναποφαίνομαι αὐτός ἤ διατείνω . οὐδέ γάρ αὐτός ἐκεῖνος οὕτως ἀποφαίνω ὁ ὁ φυσικός θεωρία , ἀλλά ἄχρι ὁ πιθανός καί ἔοικα αὐτός προέρχομαι φημί . ὅτι μέντοι ὁ φυτόν κίνησις ἀρχή ἐν ἑαυτοῦ ἔχω καί ὁ ὁ οἰκεῖος τε καί ἀλλότριος αἴσθησις , ἀληθής εἰμί νομίζω , λέγω δέ ἄκαιρος ὁ τοιοῦτος φυλάσσω μάλα ἤ αὐτός ἐκεῖνος , ἀλλά ἐάν ἔρομαι ἐγώ τις , τίς πλεονεκτέω ὁ φυτόν ὁ ζῷον , ὁ τε αἴσθησις λέγω καί ὁ κατά ὁρμή κίνησις καί ὁ τε δύναμις , ὅς λέγω ἄρτι , ὁ τε ἑλκτικός , καί ὁ ἀποκριτικός , καί ὁ καθεκτικός τε καί ἀλλοιωτικός , οὐ ψυχικός , ἀλλά φυσικός ὀνομάζω , μηδείς ἐκ οὗτος μήτε ὁ ἰατρικός τέχνη μήτε ὁ ἠθικός φιλοσοφία βλάπτω ὁράω . ὅταν δέ ὁ ἠθικός φιλοσοφία ὁ φυσικός μέρος , ὁποῖος τις Πλάτων ἡγέομαι , λέγω ἀναγκαῖος ἐγώ γίγνομαι , τις μέν ἄντικρυς ἐπαινέω , καί συναποφαίνομαι ἀνήρ · περί τις δέ ἄχρι ὁ πιθανός προσέρχομαι , καθά ἐπί ἔνιοι ἀπορέω παντάπασι , οὐδείς ἔχω ῥοπή ἐπί ὁ διαφωνέω , ὡς εἰμί ὁ ἕτερος αὐτός πιθανός . ὥσπερ , ὅτι ψυχή ἔχω , ἐπίσταμαι πᾶς ἄνθρωπος , θεάομαι μέν ἐναργής καί ὁ διά ὁ σῶμα ἐνεργέω , βαδίζω καί τρέχω , καί παλαίω , αἰσθάνομαι τε πολυειδής , ἐννοέω δέ καί ὁ ἔργον οὗτος αἰτία τις ὑπάρχω ἐκ τις ἀξίωμα πιστός φύσις πᾶς ἐγώ , κατά ὅς μηδείς ἀναίτιος γίγνομαι νοέω , ἀλλά διά ὁ μή γιγνώσκω , ὅστις εἰμί ὁ αἰτία ὁ ἔργον οὗτος , ὄνομα τίθημι ἀπό ὁ δύναμαι ποιέω ὅς ποιέω , δύναμις εἰμί ὁ γίγνομαι ἕκαστος ποιητικός . οὕτως γοῦν καί ὁ σκαμμωνία ἅπας φημί δύναμις ἔχω καθαρτικός , ὥσπερ ὁ μέσπιλον ἐφεκτικός γαστήρ . ὁ δέ ὁ φυσικός ὀνομάζω ἐκπονέω θεωρία , ἄλλος ἄλλος πείθω ἑαυτοῦ , ὁ μέν ἀσώματος τις ἀποφαίνω δύναμις ἐνοικέω ὁ αἰσθητός οὐσία , ὁ δέ αὐτός ἐνεργέω ὁ οὐσία κατά ἴδιος ἕκαστος φύσις , ἤτοι γε ἐκ ὁ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον κρᾶσις γίγνομαι , ἤ ποιός σύνθεσις ὁ πρῶτος σῶμα , ὅς τις μέν ἄτομος , τις δέ ἀμερής , τις δέ ὁμοιομερής φημί εἰμί . καί γάρ καί ὁ ψυχή ἐγώ αὐτός ὁ μέν ἀσώματος τις νομίζω οὐσία εἰμί , τις δέ πνεῦμα , καθά ἄλλος μηδέ εἰμί τις ὕπαρξις αὐτός ἴδιος , ἀλλά ὁ ἰδιότης ὁ ὁ σῶμα οὐσία , ὅς ποιέω φύω , οὗτος ἔχω λέγω δύναμις , οὐ εἰμί τις ἐκεῖνος ἴδιος φύσις ἔχω , ἀλλά ὁ ἐνεργέω οὐσία κατά αὐτός πρός ὁ γίγνομαι , διά αὐτός τε καί ὑπό αὐτός δύναμις ἔχω λέγω , ὅς φύω δράω . ἐγώ τοίνυν ἐν οὗτος μέσος τις τάξις ἐμαυτοῦ τάσσω . περί γάρ ἄλλος δόγμα ἀποφαίνω ἁπλῶς , ὁ μέν , ὡς οἶδα ὁ ἐν αὐτός ἀλήθεια , ὁ δέ , ὡς οὐδείς αὐτός οἶδα , ἐν ὅς ἄρτι διέρχομαι , ἄχρι ὁ πιθανός προσέρχομαι , ἀγαθός μέν εἰμί νομίζω , εἴπερ γιγνώσκω οὕτως περί αὐτός , ὡς ἀποφαίνω , καθά ἐπί ἄλλος , οὐ μήν ἀναπείθω ἐμαυτοῦ , ὥσπερ ἕτερος , βέβαιος ἔχω γνῶσις , ὅς οὐ ἔχω ἀπόδειξις βέβαιος . λέγω οὖν ﻿ βούλομαι καί περί ὁ τοιοῦτος ἅπας , ὅσος ὁ μέν γνῶσις οὐ ἀναγκαῖος ἔχω πρός ὑγίεια σῶμα ἤ ὁ ὁ ψυχή ἠθικός ἀρετή , ἐπικοσμέω δέ ἄν , εἴπερ γιγνώσκω βέβαιος , διά ὁ γιγνώσκω ἀκριβής , ἀποτελέω κατά ἰατρικός τε καί ὁ ἠθικός φιλοσοφία , ὅς ἐγώ φημί χρήσιμος τε ἅμα καί δυνατός εἰμί πᾶς ὁ βούλομαι ἀσκέω · καί γράφω ἐγώ περί οὗτος δύο βιβλίον . νυνί δέ ὅς ὑπέχω προσάσσω , ὁ ἀρχή ἐνθένδε ποιέω . ὅτι μέν ἐκ ὁ ὁ δέ στοιχεῖον κρᾶσις ἅπας ὁ παρά ἐγώ σῶμα γίγνομαι , βέβαιος γιγνώσκω φημί · καί προσέτι διά ὅλος αὐτός κεράννυμι , οὐ , ὡς Ἐμπεδοκλῆς ἡγέομαι , κατά μικρός μόριον καταθραύω . εἴτε δέ ὁ σωματικός οὐσία ὅλος διά ἀλλήλων ἔρχομαι , εἴτε ὁ ποιότης μόνος , οὔτε ἀναγκαῖος εἰμί φημί γιγνώσκω , οὔτε ἀποφαίνω . πιθανός δέ εἰμί νομίζω , κατά ὁ ποιότης γίγνομαι ὁ κρᾶσις . ὁ γε μήν ψυχή , εἰ μέν ἀθάνατος εἰμί ὁ σωματικός οὐσία κεράννυμι ὁ ζῷον διοικέω , γιγνώσκω βέβαιος οὐ ἀπαγγέλλω , καθά οὐδέ εἰ μηδείς κατά ἑαυτοῦ εἰμί ὁ οὐσία ψυχή . ἐκεῖνος μέντοι φαίνω ἐγώ σαφής , ὅτι , ἔͅν εἰσοικίζω ὁ σῶμα , δουλεύω ὁ φύσις αὐτός , ὅς εἰμί , ὡς φημί , ἐκ ὁ ὁ στοιχεῖον ποιός κρᾶσις γίγνομαι . καί κατά γε οὗτος πρός ὁ ἰατρικός τέχνη οὐδείς ἡγέομαι βλάπτω διά ὁ ἄγνοια ὁ καλέω ἐμψύχωσις τε καί μετεμψύχωσις . ἐπιτήδειος τε γάρ εἰμί ὁ σῶμα χρή ὁ δείκνυμι ὁ ψυχή , ἀλλοιόω τε αὐτός μέγας ἀλλοίωσις ἐν ὁ κρᾶσις παραχρῆμα ὁ ψυχή ἐξέρχομαι , ψύχω μέντοι σφοδρός ἐν ὁ κένωσις ὁ αἷμα , καί ἐν ὁ πόσις ὁ ψύχω φάρμακον , ὅταν τε σφοδρός εἰμί ὁ περιέχω ψυχρός , ἄμετρος τε θερμαίνω κατά τε ὁ πυρετός καί ὁ εἰσπνοή ὁ φλόξ , ἤ ὁ ὑπερθερμαίνω φάρμακον πόσις . οὐ μόνος δέ οὕτως ἀλλοιόω ὁ κρᾶσις ὁ σῶμα ὁ ψυχή ὁράω αὐτός χωρίζω , ἀλλά ἐͅπειδάν ὁ ἀναπνοή στερέω πάντως , ᾀνταῦθη τις γίγνομαι ἀλλοίωσις κατά ὁ σῶμα . τηρέω οὖν ὁ φυσικός εὐκρασία ἐν ὁ σῶμα , ὁ ψυχή αὐτός χωρίζω δοκέω ἐγώ γιγνώσκω ἀδύνατος εἰμί . καί διά οὗτος ὁ οὐσία αὐτός , ὅστις εἰμί , οὐ ἀναγκαῖος οὔτε εἰς ὁ ἴασις ὁ νόσημα οὔτε εἰς φυλακή ὁ ὑγίεια ἐπίσταμαι , καθά οὐδέ εἰς ὁ ἠθικός φιλοσοφία , πρακτικός τε καί πολιτικός . ὀνομάζω γάρ αὐτός ἕκαστος , ὡς ἄν ἐθέλω , χωρίζω ὁ θεωρητικός . ἐπιπολύ δέ περί οὗτος ἐν ἕτερος ὑπόμνημα γράφω ἐγώ . ὁ δέ φυσικός δύναμις ἔτι δείκνυμι , ὁπόσος τε καί ὁποῖος εἰμί , ζήτησις τις γίγνομαι κατά ἀκολουθία , ὅπως φημί αὐτός ἕλκω μέν ὁ οἰκεῖος , ἀποκρίνω δέ ὁ ἀλλότριος . ἀδύνατος γάρ εἰμί φαίνω προγνωρίζω σαφής , ὁποῖος μέν τις ὁ οἰκεῖος εἰμί , ὁποῖος δέ τις ὁ ἀλλότριος , ἤ ὁ ὁλκή ὁ οἰκεῖος , ἤ ὁ ἀπόκρισις ὁ ἀλλότριος ποιέω . ὁ δέ γνωρίζω αἰσθητικός δύναμις ἔργον εἰμί φαίνω . διά οὗτος οὖν ἐν ὁ λόγος οὗτος παρακοή τις εἰμί , καίτοι σαφής λέγω ὁ Πλάτων · ἕτερος εἰμί γένος αἴσθησις ἐν ὁ φυτόν · οἴομαι ὁ ἀκούω εἰμί τις γνωριστικός δύναμις ἐν αὐτός ὁ οἰκεῖος τε καί ἀλλότριος . οὗτος γάρ μόνος εἰμί ὁ διάγνωσις αὐτός , ὁ τε κατά ἡδονή , ὁ τε κατά ἀνία , ὁ τε κατά τις παραπλήσιος οὗτος ἤ ἀνάλογος ὁ πάθημα γίγνομαι , ὁ ἄλλος αἰσθητικός διάγνωσις οὐ μετέχω ὁ φυτικός ψυχή . οὔτε γάρ ὁ ὁρατός , οὔτε ὁ ἀκουστικός , οὔτε ὁ ὀσφραντός , οὔτε ὁ γευστός , οὔτε ὁ ἁπτός ποιότης ἔχω διάγνωσις , ἀλλά μόνος ὁ τρέφω ἤ μή τρέφω δύναμαι . ὁ μέν γάρ τρέφω δύναμαι πρός ἑαυτοῦ ἕλκω , καί κατέχω , καί πέσσω , καί μεταβάλλω πρός ὁ οἰκεῖος ὁ τρέφω οὐσία , ὁ δέ μή δύναμαι τρέφω οὐ προσίημι . ὥστε ἐγώ Πλάτων ὀρθός δοκέω λέγω , αἴσθησις ἔχω ὁ φυτόν , ὁ οἰκεῖος τε καί ἀλλότριος δηλονότι , καί κατά οὗτος ζῷον προσηκόντως ἄν λέγω , μετά ὁ μηδέ ὁ ἐκ ἑαυτοῦ κίνησις στερέω . ἀλλά μηδέ ὁ τοιοῦτος γνῶσις ἀναγκαῖος εἰμί εἰς ὁ ἰατρικός φιλοσοφία , ἀρκέω διά ὁ ἀκολουθία μόνος ἄχρι ὁ πιθανός προέρχομαι ἐπαινέω ὁ Πλάτων , καί ζῷον καλέω ὁ φυτόν , καί μετέχω αἴσθησις μόνος φάσκω , ὁ ὁ οἰκεῖος τε καί ἀλλότριος διαγνωστικός , ὅστις ἄν ἀκριβής σκοπός ὁ γένος ὁ ἡδύς τε καί οὐ ἡδύς εἰμί φαίνω . διά οὐδείς γάρ ἄλλος δυνατός λέγω , ἕλκω αὐτός ὁ οἰκεῖος , ἤ ἐξομοιόω ἑαυτοῦ , ἤ διά ὁ ἀπόλαυσις τε καί ὁ ἐγγίγνομαι αὐτός ἡδονή . ἀλλά , ὡς φημί , ἀρκέω πρός ἰατρικός ἐπίσταμαι οὗτος μόνος , ὡς ἕλκω μέν ὁ οἰκεῖος , ὅς καί τρέφω , ἀποκρίνω δέ ὁ ἀλλότριος . ἔτι δέ μάλα εἰς φιλοσοφία ἠθικός ἄχρηστος ὁ ὁ τοιοῦτος ἀκριβής γνῶσις , ὅθεν οὐδέ ὁ Πλάτων αὐτός μνημονεύω .