galenus.de-sophismatis-seu-captionibus-penes-dictionem 1
[ Παρὰ τρόπους ἓξ τὸν ἀριθμὸν γίνεσθαι τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα , τῇ τοῦ Ἀριστοτέλους ἀξιοπιστίᾳ . ] Ἀριστοτέλης ὁ φιλόσοφος διδάσκων ἡμᾶς ἐν τῷ περὶ σοφιστικῶν ἐλέγχων συγγράμματι παρ᾿ ὅσους τρόπους γίνεται τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα , τρόπους μὲν ἓξ τὸν ἀριθμὸν εἶναί φησι , ἐκτίθεται δὲ . αὐτοὺς οὕτως . παρ᾿ ὁμωνυμίαν , ἀμφιβολίαν , προσῳδίαν , σύνθεσιν , διαίρεσιν , σχῆμα λέξεως . καλεῖ δὲ παρ᾿ ὁμωνυμίαν μὲν ὅταν διὰ τῶν ὀνομάτων ἐν τῷ λόγῳ πλείω σημαίνηται , καθάπερ ἐν τῷ κύνα τεθήρακα · πλείω γὰρ οὗτος ὁ λόγος σημαίνει διὰ τοὔνομα τὸν κύνα . παρ᾿ ἀμφιβολίαν δὲ , ὅταν παρ᾿ αὐτὸν τὸν λόγον ἐν αὐτῷ τὸ διττὸν ᾖ . καθάπερ ἔχει τὸ , γένοιτο καταλαβεῖν τόνδ᾿ ἐμὲ , ἐνταῦθα τῶν μὲν ὀνομάτων οὐδὲν διττὸν , αὐτὸς δὲ ὁ λόγος ἐφ᾿ ἑαυτοῦ σημαίνει τὸ , ἑλεῖν τε καὶ ἀναιρεθῆναι . παρὰ δὲ τὴν προσῳδίαν , ὅταν διττὸν γίγνηται . καθάπερ ἐν τῷ Ορος ἕστηκε . τὸ γὰρ διπλοῦν , παρὰ τὴν διττὴν προσῳδίαν τιθεμένην κατ᾿ ἀρχὰς , ἢ περιαιρουμένην · παρὰ δὲ τὴν σύνθεσιν καὶ διαίρεσιν , ὅταν αὐτὴ ποιῇ τοῦ σημαινομένου τὴν διαφορὰν , ὥσπερ Πεντήκοντ᾿ ἀνδρῶν ἑκατὸν λίπε δῖος Ἀχιλλεύς . ἡ γὰρ διαφορὰ τοῦ ἀνδρῶν , τοῦ ἢ συντιθεμένου , ἢ διαιρουμένου ἀπὸ τῶν ν΄ ἐστί . παρὰ δὲ τὸ σχῆμα τῆς λέξεως , ὁπόταν ἕτερον τῷ ὄντι σημαίνῃ , ἕτερον δὲ διὰ τὸ εἶδος καὶ τὸ σχῆμα . δοκεῖ δὲ οἶον τὸ ἀκούω . ἔστι μὲν τοῦ πάσχειν δόξῃς ἂν τοῦ ποιεῖν , διὰ τὴν προφορὰν , ὅπερ ἐστὶ τὸ σχῆμα παραπλήσιον κρατεῖσθαι τοῖς τοῦ ποιεῖν , τοῦ τρέχω καὶ νοῶ . ἑλκύσει γὰρ ἂν ὁ σοφιστικὸς πρὸς ἑκάτερον . πρὸς μὲν τὸ πάσχειν ὅτι ἐστί . πρὸς δὲ τὸ ποιεῖν ὅτι φαίνεται . τούτους δ᾿ ἐξηριθμημένους τοὺς τρόπους ἐφεξῆς δείκνυσιν , ὅτι μηδείς ἐστιν ὃν παραλέλοιπε , μηδὲ οἷόν τέ ἐστι τῶν παρὰ μὲν τὴν λέξιν τι σοφισμάτων , ἔξω πεσεῖν τῶν εἰρημένων . ὁ δὲ λόγος δι᾿ οὗ ταῦτα δείκνυσίν ἐστιν οὗτος . τούτου δὲ πίστις ἥ τε διὰ τῆς ἐπαγωγῆς καὶ συλλογισμὸς , ἄν τε ληφθῇ τις ἕτερος καὶ ὅτι τοσαυταχῶς ἂν τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι καὶ λόγοις , μὴ ταὐτὸν μέντοι δηλώσαιμεν . τὸ μὲν οὖν τῆς ἐπαγωγῆς γνώριμον . εἰ γὰρ καθ᾿ ἕκαστον εἰπόντι καὶ λαβόντι τῶν παρὰ τὴν λέξιν σοφισμάτων φαίνοιτο μηδὲν πίπτειν ἔξω τῶν εἰρημένων τρόπων , δῆλον ἤδη ταύτῃ γε , ὅτι μηδεὶς παραλέλειπται τρόπος · τὸ δ᾿ ἐφεξῆς παντάπασιν ἀσαφές ἐστι , τί ποτε βούλεται λέγειν ἐν τῷ καὶ συλλογισμὸς , ἄν τε ληφθῇ τις ἕτερος καὶ ὅτι τοσαυταχῶς ἂν τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι καὶ λόγοις οὐ ταὐτὰ δηλώσαιμεν , οὐδέ γε ὅπως ἂν ἕτερόν τινα λάβοιμεν συλλογισμὸν εἴρηται · τὸ δὲ καὶ ὅτι τοσαυταχῶς ἂν τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασι καὶ λόγοις οὐ ταὐτὰ δηλώσαιμεν , συλλογισμοῦ συμπεράσματι μᾶλλον ἔοικεν ἢ συλλογισμῷ . σύνηθες δὲ τὸ τοιοῦτο τάχος τῷ φιλοσόφῳ καὶ καθάπερ ἐπὶ σημείων ἐκφέρειν τὰ πολλὰ καὶ διὰ τὸ , πρὸς τοὺς ἀκηκοότας ἤδη γράφεσθαι . τῶν οὖν ἐξηγησαμένων αὐτὸν οἱ μὲν οὐδ᾿ ἐπεχείρησαν ταῦτ᾿ ἀκριβῶσαι τὸν προσήκοντα τρόπον · οἱ δ᾿ οὐκ ἔτυχον . ἡμεῖς δὲ πειραθῶμεν οὐκ Ἀριστοτέλους ἕνεκεν , οὐδ᾿ ὡς τῷ λόγῳ βοήθειάν τινα πορίζοντες , ἀλλ᾿ ἡμῶν αὐτῶν . φιλοσόφου γὰρ οὐ μόνον τὰς προτάσεις λαβόντα συλλογίσασθαι , καθάπερ τοῖς πλείστοις εἴωθεν , ἀλλὰ καὶ τοῦ συμπεράσματος κειμένου τὰς προτάσεις κατασκευάσαι .
Lemmas: [ παρά τρόπος ἕξ ὁ ἀριθμός γίγνομαι ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα , ὁ ὁ Ἀριστοτέλης ἀξιοπιστία . ] Ἀριστοτέλης ὁ φιλόσοφος διδάσκω ἐγώ ἐν ὁ περί σοφιστικός ἔλεγχος σύγγραμμα παρά ὅσος τρόπος γίγνομαι ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα , τρόπος μέν ἕξ ὁ ἀριθμός εἰμί φημί , ἐκτίθημι δέ . αὐτός οὕτως . παρά ὁμωνυμία , ἀμφιβολία , προσῳδία , σύνθεσις , διαίρεσις , σχῆμα λέξις . καλέω δέ παρά ὁμωνυμία μέν ὅταν διά ὁ ὄνομα ἐν ὁ λόγος πολύς σημαίνω , καθά ἐν ὁ κύων θηράω · πολύς γάρ οὗτος ὁ λόγος σημαίνω διά ὄνομα ὁ κύων . παρά ἀμφιβολία δέ , ὅταν παρά αὐτός ὁ λόγος ἐν αὐτός ὁ δισσός εἰμί . καθά ἔχω ὁ , γίγνομαι καταλαμβάνω ὅδε ἐγώ , ἐνταῦθα ὁ μέν ὄνομα οὐδείς δισσός , αὐτός δέ ὁ λόγος ἐπί ἑαυτοῦ σημαίνω ὁ , αἱρέω τε καί ἀναιρέω . παρά δέ ὁ προσῳδία , ὅταν δισσός γίγνομαι . καθά ἐν ὁ Ορος ἵστημι . ὁ γάρ διπλόος , παρά ὁ δισσός προσῳδία τίθημι κατά ἀρχή , ἤ περιαιρέω · παρά δέ ὁ σύνθεσις καί διαίρεσις , ὅταν αὐτός ποιέω ὁ σημαίνω ὁ διαφορά , ὥσπερ Πεντήκων ἀνήρ ἑκατόν λείπω δῖος Ἀχιλλεύς . ὁ γάρ διαφορά ὁ ἀνήρ , ὁ ἤ συντίθημι , ἤ διαιρέω ἀπό ὁ νʹ εἰμί . παρά δέ ὁ σχῆμα ὁ λέξις , ὁπόταν ἕτερος ὁ εἰμί σημαίνω , ἕτερος δέ διά ὁ εἶδος καί ὁ σχῆμα . δοκέω δέ οἷος ὁ ἀκούω . εἰμί μέν ὁ πάσχω δοκέω ἄν ὁ ποιέω , διά ὁ προφορά , ὅς εἰμί ὁ σχῆμα παραπλήσιος κρατέω ὁ ὁ ποιέω , ὁ τρέχω καί νοέω . ἕλκω γάρ ἄν ὁ σοφιστικός πρός ἑκάτερος . πρός μέν ὁ πάσχω ὅτι εἰμί . πρός δέ ὁ ποιέω ὅτι φαίνω . οὗτος δέ ἐξαριθμέω ὁ τρόπος ἐφεξῆς δείκνυμι , ὅτι μηδείς εἰμί ὅς παραλείπω , μηδέ οἷος τε εἰμί ὁ παρά μέν ὁ λέξις τις σόφισμα , ἔξω πίπτω ὁ λέγω . ὁ δέ λόγος διά ὅς οὗτος δείκνυμι εἰμί οὗτος . οὗτος δέ πίστις ὁ τε διά ὁ ἐπαγωγή καί συλλογισμός , ἐάν τε λαμβάνω τις ἕτερος καί ὅτι τοσαυταχῶς ἄν ὁ αὐτός ὄνομα καί λόγος , μή αὐτός μέντοι δηλόω . ὁ μέν οὖν ὁ ἐπαγωγή γνώριμος . εἰ γάρ κατά ἕκαστος λέγω καί λαμβάνω ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα φαίνω μηδείς πίπτω ἔξω ὁ λέγω τρόπος , δῆλος ἤδη οὗτος γε , ὅτι μηδείς παραλείπω τρόπος · ὁ δέ ἐφεξῆς παντάπασι ἀσαφής εἰμί , τίς ποτέ βούλομαι λέγω ἐν ὁ καί συλλογισμός , ἐάν τε λαμβάνω τις ἕτερος καί ὅτι τοσαυταχῶς ἄν ὁ αὐτός ὄνομα καί λόγος οὐ αὐτός δηλόω , οὐδέ γε ὅπως ἄν ἕτερος τις λαμβάνω συλλογισμός λέγω · ὁ δέ καί ὅτι τοσαυταχῶς ἄν ὁ αὐτός ὄνομα καί λόγος οὐ αὐτός δηλόω , συλλογισμός συμπέρασμα μάλα ἔοικα ἤ συλλογισμός . συνήθης δέ ὁ τοιοῦτος τάχος ὁ φιλόσοφος καί καθά ἐπί σημεῖον ἐκφέρω ὁ πολύς καί διά ὁ , πρός ὁ ἀκούω ἤδη γράφω . ὁ οὖν ἐξηγέομαι αὐτός ὁ μέν οὐδέ ἐπιχειρέω οὗτος ἀκριβόω ὁ προσήκω τρόπος · ὁ δέ οὐ τυγχάνω . ἐγώ δέ πειράω οὐ Ἀριστοτέλης ἕνεκα , οὐδέ ὡς ὁ λόγος βοήθεια τις πορίζω , ἀλλά ἐγώ αὐτός . φιλόσοφος γάρ οὐ μόνος ὁ πρότασις λαμβάνω συλλογίζομαι , καθά ὁ πολύς εἴωθα , ἀλλά καί ὁ συμπέρασμα κεῖμαι ὁ πρότασις κατασκευάζω .