galenus.de-sophismatis-seu-captionibus-penes-dictionem 2
[ Παρὰ τὸ διττὸν πάντα τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα γίνεσθαι . ] Ἐπεὶ δὲ δεῖξαι πρόκειται τοσαυταχῶς γίνεσθαι τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα , ὁσαχῶς Ἀριστοτέλης ἔφη , τὰ παρὰ τὸ διττὸν , δῆλον ὡς δύο δεικτέον ἡμῖν , ἓν μὲν ὅτι πάντα τὰ παρὰ τὴν λέξιν παρὰ τὸ διττόν ἐστιν , ἕτερον δ᾿ ὅτι παρὰ τὸ διττὸν τοσαῦτα . δῆλον δ᾿ ἐκεῖνό γε πᾶσιν , ὅτι πάντα τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα παρὰ κακίαν αὐτῆς ἀνάγκη συμβαίνειν · ταύτης γὰρ ὥσπερ ἀρχῆς ἐχόμενοι ἐξαπατῶσιν οἱ σοφισταὶ τοὺς ἀπειροτέρους ἐν τούτοις καὶ μὴ συνορῶντας τὸ κίβδηλον . εἰ δὴ ὅσα βουλοίμεθα καλῶς λαβεῖν πόσα παρὰ τὴν λέξιν συμβαίνει σοφίσματα , ληπτέον πόσαι πότ᾿ εἰσὶν αἱ κακίαι ἐν αὐτῇ · ὃ ἂν συνοφθείης τῆς ἀρετῆς ληφθείσης , εἴπερ ἐστὶ μία εἴ τε πλείους ἁπασῶν · ἁμαρτία γὰρ τῆς ἀρετῆς ἔοικεν εἶναι καὶ ταύτης ὀρθῶς ληφθείσης εὐθὺς κᾀκείνην γνωρίζεσθαι . ἐπεὶ δὲ , καθάπερ ἐν ἑτέροις ἀποδέδεικται λόγοις , τὸ εὖ τε καὶ ἡ ἀρετὴ , ἐν ἐκείνῳ πρὸς ὃ πέφυκεν , ἢ γέγονεν , ἀνθρώπου μὲν τὸ ζῇν , μαχαίρας δὲ τὸ τέμνειν , ληπτέον ἂν εἴη τὸ πρός τι πέφυκεν ἢ γέγονεν ἡ λέξις . φαίνεται δὲ πρὸς ἓν τὸ σημαίνειν · δῆλον οὖν ὅτι καὶ εὖ καὶ κακῶς ἐν τούτῳ · δῆλον δὲ ὅτι καὶ μόνη τῶν ἀρετῶν αὕτη καθ᾿ αὑτὴν τῆς λέξεως , αἱ δ᾿ ἄλλαι κατὰ συμβεβηκὸς καὶ ἔξωθεν καὶ οὐ τοῦ πράγματος , οἶον εὐαρμοστία καὶ εὐγραμματία . τοῦτο γὰρ εἰ καὶ φαίνεταί τισιν εὖ , ἀλλ᾿ οὐ κατὰ τὸ πρᾶγμα · ἀλλ᾿ ὥσπερ εἰ ξίφος ἐλεφαντόκωπον εἴη , ἢ ὀφθαλμὸς ὑπογεγραμμένος · καὶ γὰρ τούτοις ταῦτα ἔξωθεν , τὰ δὲ καθ᾿ αὑτὰ , ἐν τῷ τέμνειν τε καὶ ὁρᾷν καὶ τὴν ἀρετὴν ἑκάστου τυγχάνειν , εἶθ᾿ ὡς λέγεται καθ᾿ ἣν ἕδραν ἔχειν , πρὸς ὅ πέφυκεν , ἢ γέγονεν · δῆλον ὡς καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀρετῶν ἐντεῦθεν ἄν τις γνοίη ὁπόσος ἐστίν · εἰ μὲν γὰρ πρὸς πολλὰ , πλείους , εἰ δὲ πρὸς ἓν , μία . φαίνεταί γε μὴν ἡ λέξις πρὸς ἓν τὸ σημαίνειν · εἴπερ τὸ καλῶς πρὸς τοῦτο μὴ σημαίνειν ἢ μὴ εὖ σημαίνειν κακία ἔσται · καίτοι ἴσως δεῖται σκέψεως , εἰ θετέον εἶναι λέξιν ἔτι , τὴν μὴ σημαίνουσαν . οὐδὲ γὰρ αὐλητὴς ὁ μὴ πεφυκὼς αὐλεῖν ὅλως · οὐκοῦν οὐδὲ κακὸς αὐλητής · οὐδὲ λέξεως ἄρα κακία τὸ μὴ σημαίνειν · τοῦτο δὲ εὐθὺς καὶ σημεῖον τοῦ μόνην τὴν ὑφ᾿ ἡμῶν δὲ λεγομένην ἀρετὴν εἶναι τῆς λέξεως καθ᾿ αὑτήν · ἐν ᾧ γὰρ ἑκάστου τὸ εἶναι , ἐν τούτῳ καὶ ἡ ἀρετή · ἡ δὲ λέξις ἐν τῷ σημαίνειν · τούτου γέ τοι διαφθαρέντος , οὐδὲ λέξις , οὐκοῦν ἐν τούτῳ καὶ ἡ ἀρετὴ , διὸ καὶ μόνη συναποβάλλεται · αἱ δ᾿ ἄλλαι , διὰ τὸ μὴ κατ᾿ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι , οὐδὲν κωλύονται καὶ περὶ τὴν μὴ σημαίνουσαν ὑπάρχειν , οἶον ἡ εὐαρμοστία καὶ ἡ εὐγραμματία . κρείττω γοῦν διὰ ταῦτα καὶ τῶν βαρβαρικῶν διαλέκτων ἑτέραν ἑτέρας φαμὲν , οἶον τὴν Περσίδα τῆς Αἰθιοπικῆς , καίτοι μὴ σημαίνουσαν ἡμῖν · τὸ δ᾿ αἴτιον , ὅτι φωνὴ μᾶλλόν ἐστιν ἢ λέξις . ἀλλ᾿ εἴ τῳ καὶ δοκεῖ τοῦτο κακία τὸ μὴ σημαίνειν καὶ πλανᾶταί τις διὰ τὴν ὁμοιότητα τοῦ καλεῖσθαι . ἀλλ᾿ ἐκεῖνο δὲ δῆλον , ὡς οὐδ᾿ ἂν διὰ ταύτην κακίαν σόφισμα συμβαίνοι . τίς γὰρ ἂν ὁμολογήσειεν , ἢ συνθείη τίς πρὸς ἄσημον καὶ ἀσαφῆ λέξιν . λείπεται δὴ διὰ τὸ μὴ εὖ σημαίνειν · τοῦτο δὲ , ὅτι διττόν . ἐν τούτῳ γὰρ ὑπάρχει μόνῃ τῇ λέξει , σημαίνειν μέν τι , μὴ εὖ δὲ σημαίνειν . τὸ γὰρ κύων ὄνομα σημαίνει μέν τι , οὔπω δὲ τόδε τι , οὐδὲ ἀφωρισμένον ὅπερ ἦν τὸ εὔληπτον · κᾀκεῖνο δὲ λέγεται καλῶς ὑπὸ Πλάτωνος , ὅτι πάντα ὅσα φθαρτὰ τῇ σφετέρᾳ κακίᾳ , φθείρει δὲ καὶ τούτων τὴν λέξιν . ἄγει γὰρ πρότερόν τινα εἰς ἀσάφειαν , ἀλλ᾿ οὐχὶ ἁπλῶς ὥσπερ τὰ μηδὲν σημαίνοντα · ἡ δ᾿ ἀσάφεια καὶ πρόσθεν ἐλέγετο διαφθορά τις εἶναι παντελὴς τῆς λέξεως · ὥσπερ πᾶν καὶ διὰ τοῦτο , μόνη κακία τὸ διττὸν , χωρὶς εἰ μή τις οἴεται κᾀκεῖνα κακίας , οἶον ἔνδειαν , ἢ μακρολογίαν , ἢ πριττολογίαν · λανθάνειν τοῦτον νομίζω , ἀπατώμενον καὶ μὴ συνιέντα τούτων οὐδὲν ἁπλῶς κακὸν τῆς λέξεως , εἰ μὴ τὴν ἀσάφειαν , ἢ τὸ διττὸν ἐργάζοιτο · εἰ δὲ μόνη κακία λέξεως αὕτη καὶ καλῶς τὰ πρόσθεν εἴρηται . πάντα δὲ τὰ παρὰ τὴν λέξιν σοφίσματα παρὰ τὴν κακίαν ταύτην γίγνεται · πάντα τὰ παρὰ τὴν λέξιν ἔσται παρὰ τὸ διττόν .
Lemmas: [ παρά ὁ δισσός πᾶς ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα γίγνομαι . ] ἐπεί δέ δείκνυμι πρόκειμαι τοσαυταχῶς γίγνομαι ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα , ὁσαχῶς Ἀριστοτέλης φημί , ὁ παρά ὁ δισσός , δῆλος ὡς δύο δείκνυμι ἐγώ , εἷς μέν ὅτι πᾶς ὁ παρά ὁ λέξις παρά ὁ δισσός εἰμί , ἕτερος δέ ὅτι παρά ὁ δισσός τοσοῦτος . δῆλος δέ ἐκεῖνος γε πᾶς , ὅτι πᾶς ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα παρά κακία αὐτός ἀνάγκη συμβαίνω · οὗτος γάρ ὥσπερ ἀρχή ἔχω ἐξαπατάω ὁ σοφιστής ὁ ἄπειρος ἐν οὗτος καί μή συνοράω ὁ κίβδηλος . εἰ δή ὅσος βούλομαι καλός λαμβάνω πόσος παρά ὁ λέξις συμβαίνω σόφισμα , λαμβάνω πόσος πότε εἰμί ὁ κακία ἐν αὐτός · ὅς ἄν συνοράω ὁ ἀρετή λαμβάνω , εἴπερ εἰμί εἷς εἰ τε πολύς ἅπας · ἁμαρτία γάρ ὁ ἀρετή ἔοικα εἰμί καί οὗτος ὀρθός λαμβάνω εὐθύς κᾁκείνης γνωρίζω . ἐπεί δέ , καθά ἐν ἕτερος ἀποδείκνυμι λόγος , ὁ εὖ τε καί ὁ ἀρετή , ἐν ἐκεῖνος πρός ὅς φύω , ἤ γίγνομαι , ἄνθρωπος μέν ὁ ζάω , μάχαιρα δέ ὁ τέμνω , λαμβάνω ἄν εἰμί ὁ πρός τις φύω ἤ γίγνομαι ὁ λέξις . φαίνω δέ πρός εἷς ὁ σημαίνω · δῆλος οὖν ὅτι καί εὖ καί κακός ἐν οὗτος · δῆλος δέ ὅτι καί μόνος ὁ ἀρετή οὗτος κατά ἑαυτοῦ ὁ λέξις , ὁ δέ ἄλλος κατά συμβαίνω καί ἔξωθεν καί οὐ ὁ πρᾶγμα , οἷος εὐαρμοστία καί εὐγραμματία . οὗτος γάρ εἰ καί φαίνω τις εὖ , ἀλλά οὐ κατά ὁ πρᾶγμα · ἀλλά ὥσπερ εἰ ξίφος ἐλεφαντόκωπος εἰμί , ἤ ὀφθαλμός ὑπογράφω · καί γάρ οὗτος οὗτος ἔξωθεν , ὁ δέ κατά ἑαυτοῦ , ἐν ὁ τέμνω τε καί ὁράω καί ὁ ἀρετή ἕκαστος τυγχάνω , εἶτα ὡς λέγω κατά ὅς ἕδρα ἔχω , πρός ὅς φύω , ἤ γίγνομαι · δῆλος ὡς καί ὁ ἀριθμός ὁ ἀρετή ἐντεῦθεν ἄν τις γιγνώσκω ὁπόσος εἰμί · εἰ μέν γάρ πρός πολύς , πολύς , εἰ δέ πρός εἷς , εἷς . φαίνω γε μήν ὁ λέξις πρός εἷς ὁ σημαίνω · εἴπερ ὁ καλός πρός οὗτος μή σημαίνω ἤ μή εὖ σημαίνω κακία εἰμί · καίτοι ἴσως δέω σκέψις , εἰ τίθημι εἰμί λέξις ἔτι , ὁ μή σημαίνω . οὐδέ γάρ αὐλητής ὁ μή φύω αὐλέω ὅλος · οὐκοῦν οὐδέ κακός αὐλητής · οὐδέ λέξις ἄρα κακία ὁ μή σημαίνω · οὗτος δέ εὐθύς καί σημεῖον ὁ μόνος ὁ ὑπό ἐγώ δέ λέγω ἀρετή εἰμί ὁ λέξις κατά ἑαυτοῦ · ἐν ὅς γάρ ἕκαστος ὁ εἰμί , ἐν οὗτος καί ὁ ἀρετή · ὁ δέ λέξις ἐν ὁ σημαίνω · οὗτος γε τοι διαφθείρω , οὐδέ λέξις , οὐκοῦν ἐν οὗτος καί ὁ ἀρετή , διό καί μόνος συναποβάλλω · ὁ δέ ἄλλος , διά ὁ μή κατά αὐτός ὁ πρᾶγμα εἰμί , οὐδείς κωλύω καί περί ὁ μή σημαίνω ὑπάρχω , οἷος ὁ εὐαρμοστία καί ὁ εὐγραμματία . κρατύς γοῦν διά οὗτος καί ὁ βαρβαρικός διάλεκτος ἕτερος ἕτερος φημί , οἷος ὁ Περσίς ὁ Αἰθιοπικός , καίτοι μή σημαίνω ἐγώ · ὁ δέ αἴτιος , ὅτι φωνή μάλα εἰμί ἤ λέξις . ἀλλά εἰ τις καί δοκέω οὗτος κακία ὁ μή σημαίνω καί πλανάω τις διά ὁ ὁμοιότης ὁ καλέω . ἀλλά ἐκεῖνος δέ δῆλος , ὡς οὐδέ ἄν διά οὗτος κακία σόφισμα συμβαίνω . τίς γάρ ἄν ὁμολογέω , ἤ συντίθημι τίς πρός ἄσημος καί ἀσαφής λέξις . λείπω δή διά ὁ μή εὖ σημαίνω · οὗτος δέ , ὅτι δισσός . ἐν οὗτος γάρ ὑπάρχω μόνος ὁ λέξις , σημαίνω μέν τις , μή εὖ δέ σημαίνω . ὁ γάρ κύων ὄνομα σημαίνω μέν τις , οὔπω δέ ὅδε τις , οὐδέ ἀφορίζω ὅς εἰμί ὁ εὔληπτος · ἐͅκεῖνο δέ λέγω καλός ὑπό Πλάτων , ὅτι πᾶς ὅσος φθαρτός ὁ σφέτερος κακία , φθείρω δέ καί οὗτος ὁ λέξις . ἄγω γάρ πρότερος τις εἰς ἀσάφεια , ἀλλά οὐ ἁπλῶς ὥσπερ ὁ μηδείς σημαίνω · ὁ δέ ἀσάφεια καί πρόσθεν λέγω διαφθορά τις εἰμί παντελής ὁ λέξις · ὥσπερ πᾶς καί διά οὗτος , μόνος κακία ὁ δισσός , χωρίς εἰ μή τις οἴομαι κοᾀκίς κακία , οἷος ἔνδεια , ἤ μακρολογία , ἤ πριττολογία · λανθάνω οὗτος νομίζω , ἀπατάω καί μή συνίημι οὗτος οὐδείς ἁπλῶς κακός ὁ λέξις , εἰ μή ὁ ἀσάφεια , ἤ ὁ δισσός ἐργάζομαι · εἰ δέ μόνος κακία λέξις οὗτος καί καλός ὁ πρόσθεν λέγω . πᾶς δέ ὁ παρά ὁ λέξις σόφισμα παρά ὁ κακία οὗτος γίγνομαι · πᾶς ὁ παρά ὁ λέξις εἰμί παρά ὁ δισσός .