galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 6.3.10
[ ι΄ . Περὶ γλυκυσίδης . ] Γλυκυσίδην , ἣν καὶ πεντόροβον ὀνομάζουσι καὶ παιονίαν , ῥίζαν ἀτρέμα στύφουσαν ἔχει μετά τινος γλυκύτητος , ἐπὶ πλέον δὲ μασωμένη καὶ δριμύτητος ὑποπίκρου . ταῦτ’ ἄρα καταμήνιά τε κινεῖ , μέγεθος ἀμυγδάλου σὺν μελικράτῳ πινομένη · κόπτειν δὲ δηλονότι χρὴ καὶ διαττᾷν αὐτὴν καὶ οὕτως ἐπιπάττειν . ἐκκαθαίρει δὲ καὶ ἧπαρ ἐμπεφραγμένον καὶ νεφρούς . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ᾗ δριμεῖά τέ ἐστι καὶ ὑπόπικρος ἐργάζεσθαι πέφυκεν , ᾗ δ’ ἔχει τι καὶ στυπτικὸν , ἵστησι τὰ κατὰ τὴν γαστέρα ῥεύματα . χρὴ δ’ αὐτὴν ἐν οἴνῳ τηνικαῦτα τῶν αὐστηρῶν τινι καθεψήσαντα πίνειν . ὅλως δὲ ξηραντικὴ τὴν δύναμίν ἐστιν ἰσχυρῶς , ὥστ’ οὐκ ἂν ἀπελπίσαιμι καὶ περιαπτομένην αὐτὴν εὐλόγως πεπιστεῦσθαι παιδίων ἐπιληψίας ἰᾶσθαι . καὶ οἶδά γέ ποτε παιδίον ὀκτὼ μησὶ μηδ’ ὅλως ἐπιληφθὲν ἐξ ὅτου τῆς ῥίζης ἐφόρει , ὡς δ’ ἀπεῤῥύη πως ἀπὸ τοῦ τραχήλου τὸ περιάπτον , εὐθὺς ἐπελήφθη , καὶ αὖθίς τε περιαφθέντος ἑτέρου πάλιν ἀμέμπτως εἶχεν . ἔδοξε δέ μοι κάλλιον εἶναι καὶ αὖθις ἀφελεῖν αὐτὸ πείρας ἕνεκα , καὶ οὕτω πράξαντες , ἐπειδὴ πάλιν ἐσπάσθη , μέγα τε καὶ πρόσφατον μέρος τῆς ῥίζης ἐξηρτήσαμεν αὐτοῦ τοῦ τραχήλου , κᾀντεῦθεν ἤδη τοῦ λοιποῦ τελέως ὑγιὴς ἐγένετο ὁ παῖς καὶ οὐκέτ’ ἐπελήφθη . εὔλογον οὖν ἦν ἢ ἀποῤῥέοντά τινα τῆς ῥίζης μόρια , κᾄπειτα διὰ τῆς εἰσπνοῆς ἑλκόμενα , θεραπεύειν οὕτω τοὺς πεπονθότας τόπους ἢ καὶ τοῦ ἀέρος αὐτοῦ τρεπομένου καὶ ἀλλοιουμένου πρὸς τῆς ῥίζης . οὕτω γάρ τοι καὶ ὁ Κυρηναῖος ὀπὸς ὀνίνησι γαργαρεῶνα φλεγμαίνοντα καὶ τὸ πεφρυγμένον μελάνθιον ἐναργῶς ξηραίνει κατάῤῥους καὶ κορύζας , εἴ τις δήσας αὐτὸ θερμὸν εἰς ὀθόνιον ἀραιὸν ἐπισπῷτο συνεχῶς τὴν ἐξ αὐτοῦ θερμότητα διὰ τῆς κατὰ τὰς ῥῖνας εἰσπνοῆς . καὶ μὲν δὴ εἰ λίνα πλείονα , καὶ μάλιστα ἀπὸ θαλασσίας πορφύρας , περιβαλὼν ἐχίδνης τραχήλῳ πνίξειας αὐτοῖς τὴν ἔχιδναν , εἶτα περιάπτοις ἕκαστον τῶν λίνων τῷ τραχήλῳ , θαυμαστῶς ὀνίνησι παρίσθμιά τε καὶ ὅσα περὶ τράχηλον ἐκβλαστάνει . περὶ μὲν οὖν τῶν τοιούτων κᾂν ἰδίᾳ ποτὲ διέλθοιμι . τῆς δὲ παιονίας τὴν κρᾶσιν ἰστέον εἶναι λεπτομερῆ τε καὶ ξηραντικὴν , οὐ μὴν ἐπιφανῶς γε θερμὴν , ἀλλ’ ἤτοι σύμμετρον ἢ βραχεῖ τινι θερμοτέραν .
Lemmas: [ Ι΄ . περι γλυκυσίδη . ] γλυκυσίδη , ὅς καί πεντόροβος ὀνομάζω καί Παίονες , ῥίζα ἀτρέμας στύφω ἔχω μετά τις γλυκύτης , ἐπί πολύς δέ μασάομαι καί δριμύτης ὑπόπικρος . οὗτος ἄρα καταμήνιος τε κινέω , μέγεθος ἀμύγδαλον σύν μελίκρατον πίνω · κόπτω δέ δηλονότι χρή καί διαττάω αὐτός καί οὕτως ἐπιπάσσω . ἐκκαθαίρω δέ καί ἧπαρ ἐμφράσσω καί νεφρός . ἀλλά οὗτος μέν ᾗ δριμύς τε εἰμί καί ὑπόπικρος ἐργάζομαι φύω , ᾗ δέ ἔχω τις καί στυπτικός , ἵστημι ὁ κατά ὁ γαστήρ ῥεῦμα . χρή δέ αὐτός ἐν οἶνος τηνικαῦτα ὁ αὐστηρός τις καθέψω πίνω . ὅλος δέ ξηραντικός ὁ δύναμις εἰμί ἰσχυρός , ὥστε οὐ ἄν ἀπελπίζω καί περιάπτω αὐτός εὔλογος πιστεύω παιδίον ἐπιληψία ἰάομαι . καί οἶδα γε ποτέ παιδίον ὀκτώ μείς μηδέ ὅλος ἐπιλαμβάνω ἐκ ὅστις ὁ ῥίζα φορέω , ὡς δέ ἀπορρέω πως ἀπό ὁ τράχηλος ὁ περιάπτω , εὐθύς ἐπιλαμβάνω , καί αὖθις τε περιάπτω ἕτερος πάλιν ἄμεμπτος ἔχω . δοκέω δέ ἐγώ καλός εἰμί καί αὖθις ἀφαιρέω αὐτός πεῖρα ἕνεκα , καί οὕτως πράσσω , ἐπειδή πάλιν σπάω , μέγας τε καί πρόσφατος μέρος ὁ ῥίζα ἐξαρτάω αὐτός ὁ τράχηλος , ἐͅντεῦθα ἤδη ὁ λοιπός τέλειος ὑγιής γίγνομαι ὁ παῖς καί οὐκέτι ἐπιλαμβάνω . εὔλογος οὖν εἰμί ἤ ἀπορρέω τις ὁ ῥίζα μόριον , ᾄπειτα διά ὁ εἰσπνοή ἕλκω , θεραπεύω οὕτως ὁ πάσχω τόπος ἤ καί ὁ ἀήρ αὐτός τρέπω καί ἀλλοιόω πρός ὁ ῥίζα . οὕτως γάρ τοι καί ὁ Κυρηναῖος ὄψ ὀνίνημι γαργαρεών φλεγμαίνω καί ὁ φρύγω μελάνθιος ἐναργής ξηραίνω κατάρροος καί κόρυζα , εἰ τις δέω αὐτός θερμός εἰς ὀθόνιον ἀραιός ἐπισπάω συνεχής ὁ ἐκ αὐτός θερμότης διά ὁ κατά ὁ ῥίς εἰσπνοή . καί μέν δή εἰ λίνον πολύς , καί μάλα ἀπό θαλάσσιος πορφύρα , περιβάλλω ἔχιδνα τράχηλος πνίγω αὐτός ὁ ἔχιδνα , εἶτα περιιάπτω ἕκαστος ὁ λίνον ὁ τράχηλος , θαυμαστός ὀνίνημι παρίσθμιον τε καί ὅσος περί τράχηλος ἐκβλαστάνω . περί μέν οὖν ὁ τοιοῦτος ᾄν ἴδιος ποτέ διέρχομαι . ὁ δέ Παίονες ὁ κρᾶσις οἶδα εἰμί λεπτομερής τε καί ξηραντικός , οὐ μήν ἐπιφανής γε θερμός , ἀλλά ἤτοι σύμμετρος ἤ βραχύς τις θερμός .