galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 5.2
Ἡ χρεία τῶν φαρμάκων τοῖς ἀνθρώποις γίγνεται πολλάκις μὲν ὡς αὐτὸ τοῦτο μόνον , ἤτοι θερμαινόντων ἢ ψυχόντων ἢ ὑγραινόντων ἢ ξηραινόντων , ἢ κατὰ συζυγίαν τινὰ τούτων ἐνεργούντων , ἐνίοτε δὲ ὡς ἤδη τὸ πέρας τοῦ μετρίου κεχαλασμένον , ἐπιτεινόντων τε καὶ συναγόντων , ἢ τὸ συντεταμένον χαλώντων , ἢ ἀραιούντων τὸ πεπυκνωμένον ἢ πυκνούντων τὸ μανὸν , ἢ μαλαττόντων τὸ σκληρὸν ἢ σκληρυνόντων ἀμέτρους μαλακότητας , ἢ κενούντων τὸ πλῆρες ἢ πληρούντων τὸ κενὸν , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐργαζομένων . ὁ μὲν γὰρ ἐψυγμένος οὐκ ἰατρὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἰδιώτης ὁστισοῦν , ὑπ’ αὐτῆς τοῦ πράγματος τῆς φύσεως ἀγόμενος , ἐξευρεῖν ἐπιθυμεῖ θερμαῖνον φάρμακον , οὕτως ὑπὸ καυσώδους πυρετοῦ διακαιόμενος ἐμψῦχον . οὕτω δὲ καὶ πλαδαρὸν ἕλκος ἔχων ἰδιώτης ὁστισοῦν ξηρᾶναι κελεύει τὸν ἰατρὸν αὐτὸ , καὶ εἰ ξηρὸν εἴη καὶ ἄνικμον , ὑγρᾶναι . καὶ δὴ καὶ ξηρότητος ἅμα θερμότητι καθ’ ὅλον αἰσθανόμενοι τὸ σῶμα , ὥσπερ καὶ οἵ τε ἐγκαυθέντες καὶ κοπωθέντες λούεσθαί τε ποθοῦσι καὶ πίνουσιν ὕδατος ψυχροῦ , καὶ πᾶν ὅ τι περ ἂν ὑγραίνειν τε ἅμα καὶ ψύχειν ἱκανὸν ᾖ , τοῦτο ἐξευρίσκειν μηχανῶνται , καὶ πορίζονταί γε πολλάκις ὑπ’ αὐτῆς τῆς φύσεως ἀγόμενοι πολλοὶ τῶν ἰδιωτῶν τὰ τούτων ἰάματα . φλεγμονῆς μέντοι καὶ σκίῤῥου καὶ οἰδήματος , ἐρυσιπέλατός τε καὶ σηπεδόνος , ἕρπητός τε καὶ γαγγραίνης , οὐκέτ’ οὐδεὶς αὐτῶν ἐπιχειρεῖ ζητεῖν τὴν ἴασιν ἑαυτῷ , ὡς μείζονος ἤδη τῶν τοιούτων ἑκάστου ὑπάρχοντος ἢ κατὰ γνώμην ἰδιώτου καί τινος ἐπιστήμης σεμνοτέρας δεομένου ὀνομάζουσι δὲ τὴν τοιαύτην ἐπιστήμην ἰατρικὴν καὶ τὸν ἐργαζόμενον αὐτὴν ἰατρόν . καὶ μέχρι μὲν τοσούτου καὶ αὐτοὶ προΐασιν ὡς γινώσκειν ὅτι τὸ μὲν κοῖλον ἕλκος δεῖται σαρκώσεος , τὸ δὲ ῥυπαρὸν καθάρσεως , τὸ δ’ ὁμαλὸν ἐπουλώσεως · οὐ μὴν τό γε σαρκοῦν ἢ καθαῖρον ἢ ἐπουλοῦν φάρμακον ἴσασιν . οὕτω δὲ κᾂν εἰ μῦν ἢ τένοντα σκληρὸν ἢ τεταμένον ἢ χαλαρὸν ἔχοιεν , ὅτι τῷ μὲν σκληρῷ χρεία τῶν μαλαττόντων ἐστὶν , τῷ δὲ τεταμένῳ τῶν χαλώντων , τῷ δὲ χαλαρῷ τῶν συντεινόντων , ἀκριβῶς ἴσασιν , οὐ μὴν τό γε μαλάττον ἢ χαλῶν ἢ συντεῖνον ἐπίστανται φάρμακον , ἀλλ’ ἰατροῦ μόνου τὰ τοιαῦτα εὑρίσκειν ἔργον . ἄχρι μὲν γὰρ τῶν θερμαινόντων καὶ ψυχόντων , ὑγραινόντων τε καὶ ξηραινόντων , ἐστὶν εὑρεῖν ἐνίους τῶν ἰδιωτῶν κοινωνοῦντας τῆς τῶν φαρμάκων εὑρέσεως τοῖς ἰατροῖς , ἐν οἷς δ’ εἴρηται νῦν , ἤδη πάντας ἀπείρως ἔχοντας . ἔστι μὲν οὖν , ὡς καὶ πρόσθεν ἐδείκνυτο , καὶ ﻿ αὐτῶν τῶν θερμαινόντων τε καὶ ψυχόντων , ὑγραινόντων τε καὶ ξηραινόντων ἡ εὕρεσις οὐχ ὡσαύτως ἁπάντων ἑτοίμη . νᾶπυ μὲν γὰρ καὶ πύρεθρον ὅτι θερμαίνει , καὶ ἀνδράχνη καὶ στρύχνον ὅτι ἐμψύχει , καὶ τὸ μὲν ὕδωρ καὶ τοὔλαιον ὑγραίνει , τὸ δ’ ὄξος καὶ ἡ θάλαττα ξηραίνει , σχεδὸν ἅπασιν οὐχὶ ἰατροῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἰδιώταις ὁμολογεῖται . τὸ μέντοι ῥόδινον , εἴτε θερμαίνειν εἴτε ψύχειν φατέον , ὡσαύτως δὲ καὶ ὄξος καὶ ἔλαιον , ἕτερά τε πολλὰ τοιαῦτα συχνὴν ἀμφισβήτησιν ἔσχηκεν . ὑπὲρ μὲν δὴ τῶν τοιούτων τῆς δυνάμεως ἐν τοῖς πρὸ τούτου τέσσαρσιν ὑπομνήμασι διῆλθον · ἐν μὲν τῷ πρώτῳ καὶ δευτέρῳ τὰ τῶν σοφιστῶν ἐξελέγχων ἐπιχειρήματα καὶ δεικνὺς τὴν ἀληθῆ μέθοδον , ᾗ χρώμενος ἄν τις εὑρίσκοι τὰς τῶν φαρμάκων δυνάμεις , ἐν δὲ τῷ τρίτῳ τῶν σοφιστῶν ἀποχωρήσας , ἅπαντα διῆλθον ἐξ ἀρχῆς τὰ λογικὰ ζητήματα , δι’ ὧν ἄν τις μάλιστα διελθὼν καὶ ὡς ἄν τις εἴποι τεχνωθεὶς ἱκανὸς ἔσται πάντων τῶν φαρμάκων εὑρίσκειν τὰς δυνάμεις · ἐν δὲ τῷ δ΄ περὶ τῶν τῆς γλώττης ἰδίων αἰσθητῶν ἐποιησάμην τὸν λόγον , ἃ δὴ χυμοὺς ὀνομάζουσιν , ἐπιδεικνύων ὡς ἄν τις ἐντεῦθεν ὁρμώμενος εὑρίσκοι τὰς πρώτας ποιότητάς τε καὶ δυνάμεις . ἡψάμην δ’ εἰς ὅσον ἡ χρεία προὐκαλεῖτο καὶ τῶν ὀσφρητῶν ποιοτήτων ἐπὶ τελευτῇ τοῦ βιβλίου , δεικνύων ὁπόσον τι κᾀντεῦθεν ἐγχωρεῖ λαβεῖν εἰς τὴν τῶν πρώτων δυνάμεων εὕρεσιν , ἐν δὲ δὴ τῷδε τῷ λόγῳ τῷ ἑ γένος ἄλλο μοι πρόκειται δυνάμεων ἐξηγήσασθαι , δευτέρων ὡς ἂν εἴποι τις καὶ τρίτων ἐπὶ ταῖς πρώταις τε καὶ κοιναῖς ἁπάντων . ἐπειδὴ γὰρ ἕκαστον τῶν κατὰ μέρος οὐχ ὡσαύτως ἐξ ἐκείνων κέκραται , τὸ μὲν , οἶμαι , χαλαστικὸν αὐτῶν ἐγένετο , τὸ δὲ συντατικὸν ἢ μαλακτικὸν ἢ σκληρυντικὸν ἢ ἀραιωτικὸν ἢ πυκνωτικόν . ἔτι δὲ ἐκ τῶν ἔργων ἃ πέφυκε δρᾷν ἐλέχθη δυνάμεις ἔχειν ἐν αὐτοῖς ἀραιωτικάς τε καὶ πυκνωτικὰς , μαλακτικάς τε καὶ σκληρυντικὰς , ἐμπλαστικάς τε καὶ ῥυπτικὰς , ἑλκτικάς τε καὶ ἀποκρουστικὰς , ἔτι τε πρὸς τούτοις χαλαστικὰς , συντατικὰς , ἀναστομωτικὰς , συνακτικὰς , παχυντικὰς , λεπτυντικὰς , ἀνωδύνους , ὀδυνηρὰς , πεπτικὰς , ἐκπυητικὰς , διαφορητικὰς , ἱδρωτικὰς , καρωτικὰς , ναρκωτικὰς , ὑπνωτικὰς , ἐκστατικὰς , σηπτικὰς , καυστικὰς , διαβρωτικὰς , ἐσχαρωτικὰς , χυτικὰς , πιλητικὰς , κακοχύμους , ἐπικεραστικὰς , καθαρτικὰς , σταλτικὰς , τραχυνούσας , λειαινούσας , ἐμφρακτικὰς καὶ ἐκφρακτικάς . καὶ ποῤῥωτέρω προϊόντων ἔτι καὶ οἷον κατὰ μέρος ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν ἔργων ὀνομαζόντων , οὐρητικὰς , ἐμετικὰς , ὑπακτικὰς , λαπακτικὰς , ἐῤῥίνους , ἀποφλεγματικὰς , ἐμμήνων ἀγωγοὺς ἢ ἐπισχετικάς . ὡσαύτως δὲ καὶ γάλακτος καὶ σπέρματος ἤτοι γεννητικὰς ἢ σβεστικὰς ἢ προκλητικὰς ἢ ἐπισχετικάς . ἔτι δὲ μᾶλλον ὅταν ἡπατικάς τινας ἢ σπληνικὰς ἢ ὠτικὰς ἢ ὀφθαλμικὰς ἢ ὀδοντικὰς ἢ ἰσχιαδικὰς ἢ νεφριτικὰς ἢ ποδαγρικὰς ἢ ἀρθριτικὰς ἢ πλευριτικὰς ἢ βηχικὰς ἢ λίθων θρυπτικὰς ὀνομάζουσι δυνάμεις , ἐπὶ τὰς κατὰ μέρος ἀφικνοῦνται . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον εἴρηται καὶ σαρκωτική τις ἕλκους εἶναι δύναμις καὶ ἐπουλωτικὴ καὶ κολλητική τε καὶ καθαιρετικὴ καὶ σχεδὸν οὐδ’ ἀριθμεῖσθαι δυνατὸν ἁπάσας τὰς κατὰ μέρος δυνάμεις , ἐὰν ἑκάστου τῶν ἀποτελουμένων ἐπιχειρῶμεν αὐτὰς παρονομάζειν . ἀλλὰ καὶ κάλλιον οἶμαι καὶ μεθοδικώτερον ἀποχωρήσαντα τοῦ μακροῦ λόγου καὶ ἀτάκτου χρησίμοις εἴδεσιν ἀφορίζεσθαι τὰς συνθέτους τῶν φαρμάκων δυνάμεις , οὐ διαπυητικὴν λέγοντας ἢ παρηγορικὴν ἢ ἀνώδυνον ἢ διαφορητικὴν ἢ χαλαστικὴν ἐν τῷ δι’ ἀλεύρου πυρίνου καταπλάσματι δύναμιν ὑπάρχειν , ἀλλὰ συμμέτρως ὑγρὰν καὶ θερμήν . ἐῤῥέθη γὰρ ἐν τοῖς πρόσθεν ἐπὶ τίνος σημαινομένου τὴν τοιαύτην ἐπιφέρομεν λέξιν . οὕτω δὲ καὶ ἴριν οὐκ οὔρων , οὐκ ἐμμήνων κινητικὸν ἢ βηχικὸν εἶναι φάρμακον ἢ πλευριτικοῖς ἢ περιπνευμονικοῖς ἢ ἐμπύοις ἁρμόττειν ἢ ἐπιληψίαις καὶ σπασμοῖς καὶ παλμοῖς καὶ τρόμοις καὶ ῥήγμασι καὶ σπάσμασιν ἀρήγειν , οὐδὲ σαρκοῦν καὶ καθαίρειν ἕλκη καὶ κόλπους καὶ πλευρὰς καὶ ἥπατος καὶ σπληνὸς ἀλγήματα παύειν , οὐδὲ χοιράδας διαφορεῖν ἢ ἐξ ὀστῶν ἄγειν σάρκας . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδ’ ἐπὶ γονοῤῥοίας ἁρμόττειν ἢ εἰς ὑστερῶν πυρίας ὠφελίμως μίγνυσθαι , μαλάττουσάν τε καὶ ἀναστομοῦσαν , οὐ μὴν οὐδ’ ὅτι φακοὺς ἢ ἐφήλεις ἀποκαθαίρει καὶ κεφαλαλγίαν ἰᾶται χρονίαν ἢ διαφθείρειν ἔμβρυα καὶ κατασπᾷν πεφύκειν . ἀλλ’ ἀρκεῖ θερμὴν εἰς τοσόνδε καὶ ξηρὰν εἰς τοσόνδε καὶ λεπτομερῆ μέχρι τοσοῦδε τὴν κρᾶσιν αὐτῆς εἰπόντα τά τε νῦν εἰρημένα πάντα ἐνδεδεῖχθαι καὶ τούτων ἄλλα πλείω . καθ’ ἕτερον δ’ αὖ τρόπον ἀρκεῖ περὶ αὐτῆς εἰπεῖν , ὡς πικρὰ μέν ἐστιν , οὐ μὴν ἐσχάτως , ἀλλ’ ὥστε δοκεῖν ἐπιμεμίχθαι τινὰ γλυκύτητα . ὁ μὲν οὖν πρῶτος τρόπος τῆς διδασκαλίας ἐμπειρικῶν ἴδιός ἐστιν , ὁ δὲ δεύτερος ἀνδρὶ λογικῷ προσήκει μάλιστα , καὶ τοῦτον ἡμῖν πρόκειται νῦν διελθεῖν .
Lemmas: ὁ χρεία ὁ φάρμακον ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι πολλάκις μέν ὡς αὐτός οὗτος μόνος , ἤτοι θερμαίνω ἤ ψύχω ἤ ὑγραίνω ἤ ξηραίνω , ἤ κατά συζυγία τις οὗτος ἐνεργέω , ἐνίοτε δέ ὡς ἤδη ὁ πέρας ὁ μέτριος χαλάω , ἐπιτείνω τε καί συνάγω , ἤ ὁ συντείνω χαλάω , ἤ ἀραιόω ὁ πυκνόω ἤ πυκνόω ὁ μανός , ἤ μαλάσσω ὁ σκληρός ἤ σκληρύνω ἄμετρος μαλακότης , ἤ κενόω ὁ πλήρης ἤ πληρόω ὁ κενός , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἐργάζομαι . ὁ μέν γάρ ψύχω οὐ ἰατρός μόνος , ἀλλά καί ἰδιώτης ὅστις , ὑπό αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις ἄγω , ἐξευρίσκω ἐπιθυμέω θερμαίνω φάρμακον , οὕτως ὑπό καυσώδης πυρετός διακαίω ἐμψύχω . οὕτως δέ καί πλαδαρός ἕλκος ἔχω ἰδιώτης ὅστις ξηραίνω κελεύω ὁ ἰατρός αὐτός , καί εἰ ξηρός εἰμί καί ἄνικμος , ὑγραίνω . καί δή καί ξηρότης ἅμα θερμότης κατά ὅλος αἰσθάνομαι ὁ σῶμα , ὥσπερ καί ὁ τε ἐγκαίω καί κοπιάω λούω τε ποθέω καί πίνω ὕδωρ ψυχρός , καί πᾶς ὅς τις περ ἄν ὑγραίνω τε ἅμα καί ψύχω ἱκανός εἰμί , οὗτος ἐξευρίσκω μηχανάομαι , καί πορίζω γε πολλάκις ὑπό αὐτός ὁ φύσις ἄγω πολύς ὁ ἰδιώτης ὁ οὗτος ἴαμα . φλεγμονή μέντοι καί σκίρρος καί οἴδημα , ἐρυσίπελας τε καί σηπεδών , ἕρπης τε καί γάγγραινα , οὐκέτι οὐδείς αὐτός ἐπιχειρέω ζητέω ὁ ἴασις ἑαυτοῦ , ὡς μέγας ἤδη ὁ τοιοῦτος ἕκαστος ὑπάρχω ἤ κατά γνώμη ἰδιώτης καί τις ἐπιστήμη σεμνός δέω ὀνομάζω δέ ὁ τοιοῦτος ἐπιστήμη ἰατρικός καί ὁ ἐργάζομαι αὐτός ἰατρός . καί μέχρι μέν τοσοῦτος καί αὐτός πρόειμι ὡς γιγνώσκω ὅτι ὁ μέν κοῖλος ἕλκος δέω σάρκωσις , ὁ δέ ῥυπαρός κάθαρσις , ὁ δέ ὁμαλός ἐπούλωσις · οὐ μήν ὁ γε σαρκάω ἤ καθαίρω ἤ ἐπουλόω φάρμακον οἶδα . οὕτως δέ ἔͅν εἰ μῦς ἤ τένων σκληρός ἤ τείνω ἤ χαλαρός ἔχω , ὅτι ὁ μέν σκληρός χρεία ὁ μαλάσσω εἰμί , ὁ δέ τείνω ὁ χαλάω , ὁ δέ χαλαρός ὁ συντείνω , ἀκριβής οἶδα , οὐ μήν ὁ γε μαλάσσω ἤ χαλάω ἤ συντείνω ἐπίσταμαι φάρμακον , ἀλλά ἰατρός μόνος ὁ τοιοῦτος εὑρίσκω ἔργον . ἄχρι μέν γάρ ὁ θερμαίνω καί ψύχω , ὑγραίνω τε καί ξηραίνω , εἰμί εὑρίσκω ἔνιοι ὁ ἰδιώτης κοινωνέω ὁ ὁ φάρμακον εὕρεσις ὁ ἰατρός , ἐν ὅς δέ λέγω νῦν , ἤδη πᾶς ἄπειρος ἔχω . εἰμί μέν οὖν , ὡς καί πρόσθεν δείκνυμι , καί ﻿ αὐτός ὁ θερμαίνω τε καί ψύχω , ὑγραίνω τε καί ξηραίνω ὁ εὕρεσις οὐ ὡσαύτως ἅπας ἑτοῖμος . νᾶπυ μέν γάρ καί πύρεθρον ὅτι θερμαίνω , καί ἀνδράχνη καί στρύχνον ὅτι ἐμψύχω , καί ὁ μέν ὕδωρ καί ἔλαιον ὑγραίνω , ὁ δέ ὄξος καί ὁ θάλασσα ξηραίνω , σχεδόν ἅπας οὐ ἰατρός μόνος , ἀλλά καί ὁ ἰδιώτης ὁμολογέω . ὁ μέντοι ῥόδινος , εἴτε θερμαίνω εἴτε ψύχω φημί , ὡσαύτως δέ καί ὄξος καί ἔλαιον , ἕτερος τε πολύς τοιοῦτος συχνός ἀμφισβήτησις ἔχω . ὑπέρ μέν δή ὁ τοιοῦτος ὁ δύναμις ἐν ὁ πρό οὗτος τέσσαρες ὑπόμνημα διέρχομαι · ἐν μέν ὁ πρῶτος καί δεύτερος ὁ ὁ σοφιστής ἐξελέγχω ἐπιχείρημα καί δείκνυμι ὁ ἀληθής μέθοδος , ὅς χράω ἄν τις εὑρίσκω ὁ ὁ φάρμακον δύναμις , ἐν δέ ὁ τρίτος ὁ σοφιστής ἀποχωρέω , ἅπας διέρχομαι ἐκ ἀρχή ὁ λογικός ζήτημα , διά ὅς ἄν τις μάλα διέρχομαι καί ὡς ἄν τις λέγω τεχνόω ἱκανός εἰμί πᾶς ὁ φάρμακον εὑρίσκω ὁ δύναμις · ἐν δέ ὁ δέ περί ὁ ὁ γλῶσσα ἴδιος αἰσθητός ποιέω ὁ λόγος , ὅς δή χυμός ὀνομάζω , ἐπιδείκνυμι ὡς ἄν τις ἐντεῦθεν ὁρμάω εὑρίσκω ὁ πρῶτος ποιότης τε καί δύναμις . ἅπτω δέ εἰς ὅσος ὁ χρεία προκαλέω καί ὁ ὀσφρητός ποιότης ἐπί τελευτή ὁ βιβλίον , δείκνυμι ὁπόσος τις ἐͅντεῦθα ἐγχωρέω λαμβάνω εἰς ὁ ὁ πρῶτος δύναμις εὕρεσις , ἐν δέ δή ὅδε ὁ λόγος ὁ ἕ γένος ἄλλος ἐγώ πρόκειμαι δύναμις ἐξηγέομαι , δεύτερος ὡς ἄν λέγω τις καί τρίτος ἐπί ὁ πρῶτος τε καί κοινός ἅπας . ἐπειδή γάρ ἕκαστος ὁ κατά μέρος οὐ ὡσαύτως ἐκ ἐκεῖνος κεράννυμι , ὁ μέν , οἴομαι , χαλαστικός αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ συντατικός ἤ μαλακτικός ἤ σκληρυντικός ἤ ἀραιωτικός ἤ πυκνωτικός . ἔτι δέ ἐκ ὁ ἔργον ὅς φύω δράω λέγω δύναμις ἔχω ἐν αὐτός ἀραιωτικός τε καί πυκνωτικός , μαλακτικός τε καί σκληρυντικός , ἐμπλαστικός τε καί ῥυπτικός , ἑλκτικός τε καί ἀποκρουστικός , ἔτι τε πρός οὗτος χαλαστικός , συντατικός , ἀναστομωτικός , συνακτικός , παχυντικός , λεπτυντικός , ἀνώδυνος , ὀδυνηρός , πεπτικός , ἐκπυητικός , διαφορητικός , ἱδρωτικός , καρωτικός , ναρκωτικός , ὑπνωτικός , ἐκστατικός , σηπτικός , καυστικός , διαβρωτικός , ἐσχαρωτικός , χυτικός , πιλητικός , κακόρχυμος , ἐπικεραστικός , καθαρτικός , σταλτικός , τραχύνω , λεαίνω , ἐμφρακτικός καί ἐκφρακτικός . καί πρόσω προέρχομαι ἔτι καί οἷος κατά μέρος ἐπί ἕκαστος ὁ ἔργον ὀνομάζω , οὐρητικός , ἐμετικός , ὑπακτικός , λαπακτικός , ῥινόω , ἀποφλεγματικός , ἔμμηνος ἀγωγός ἤ ἐπισχετικός . ὡσαύτως δέ καί γάλα καί σπέρμα ἤτοι γεννητικός ἤ σβεστικός ἤ προκλητικός ἤ ἐπισχετικός . ἔτι δέ μάλα ὅταν ἡπατικός τις ἤ σπληνικός ἤ ὠτικός ἤ ὀφθαλμικός ἤ ὀδοντικός ἤ ἰσχιαδικός ἤ νεφριτικός ἤ ποδαγρικός ἤ ἀρθριτικός ἤ πλευριτικός ἤ βηχικός ἤ λίθος θρυπτικός ὀνομάζω δύναμις , ἐπί ὁ κατά μέρος ἀφικνέομαι . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος λέγω καί σαρκωτικός τις ἕλκος εἰμί δύναμις καί ἐπουλωτικός καί κολλητικός τε καί καθαιρετικός καί σχεδόν οὐδέ ἀριθμέω δυνατός ἅπας ὁ κατά μέρος δύναμις , ἐάν ἕκαστος ὁ ἀποτελέω ἐπιχειρέω αὐτός παρονομάζω . ἀλλά καί καλός οἴομαι καί μεθοδικός ἀποχωρέω ὁ μακρός λόγος καί ἄτακτος χρήσιμος εἶδος ἀφορίζω ὁ σύνθετος ὁ φάρμακον δύναμις , οὐ διαπυητικός λέγω ἤ παρηγορικός ἤ ἀνώδυνος ἤ διαφορητικός ἤ χαλαστικός ἐν ὁ διά ἄλευρον πύρινος κατάπλασμα δύναμις ὑπάρχω , ἀλλά σύμμετρος ὑγρός καί θερμός . λέγω γάρ ἐν ὁ πρόσθεν ἐπί τίς σημαίνω ὁ τοιοῦτος ἐπιφέρω λέξις . οὕτως δέ καί ἴρις οὐ ὅρος , οὐ ἔμμηνος κινητικός ἤ βηχικός εἰμί φάρμακον ἤ πλευριτικός ἤ περιπνευμονικός ἤ ἔμπυος ἁρμόζω ἤ ἐπιληψία καί σπασμός καί παλμός καί τρόμος καί ῥῆγμα καί σπάσμα ἀρήγω , οὐδέ σαρκόω καί καθαίρω ἕλκος καί κόλπος καί πλευρά καί ἧπαρ καί σπλήν ἄλγημα παύω , οὐδέ χοιράς διαφορέω ἤ ἐκ ὀστέον ἄγω σάρξ . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ ἐπί γονόρροια ἁρμόζω ἤ εἰς ὑστέρα πυρία ὠφέλιμος μείγνυμι , μαλάσσω τε καί ἀναστομόω , οὐ μήν οὐδέ ὅτι φακός ἤ ἔφηλις ἀποκαθαίρω καί κεφαλαλγία ἰάομαι χρόνιος ἤ διαφθείρω ἔμβρυον καί κατασπάω φύω . ἀλλά ἀρκέω θερμός εἰς τοσόσδε καί ξηρός εἰς τοσόσδε καί λεπτομερής μέχρι τοσόσδε ὁ κρᾶσις αὐτός λέγω ὁ τε νῦν λέγω πᾶς ἐνδείκνυμι καί οὗτος ἄλλος πολύς . κατά ἕτερος δέ αὖ τρόπος ἀρκέω περί αὐτός λέγω , ὡς πικρός μέν εἰμί , οὐ μήν ἔσχατος , ἀλλά ὥστε δοκέω ἐπιμείγνυμι τις γλυκύτης . ὁ μέν οὖν πρῶτος τρόπος ὁ διδασκαλία ἐμπειρικός ἴδιος εἰμί , ὁ δέ δεύτερος ἀνήρ λογικός προσήκω μάλα , καί οὗτος ἐγώ πρόκειμαι νῦν διέρχομαι .