galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 7.10.18
[ ιη΄ . Περὶ κενταυρίου μικροῦ . ] Κενταυρίου τοῦ μικροῦ μὲν ἡ ῥίζα παντάπασιν ἄπρακτος , οἱ δὲ κλῶνές γε καὶ μᾶλλον τὰ φύλλα τὰ ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὰ ἄνθη χρησιμώτατα . κρατεῖ δ’ ἐν αὐτοῖς ἡ πικρὰ ποιότης , ὀλίγον τι καὶ στύψεως μετέχουσα , καὶ διὰ τὴν τοιαύτην κρᾶσιν ἰσχυρῶς ﻿ ξηραντικόν ἐστι τὸ φάρμακον , ἄνευ δήξεως . ὅτι δὲ πάντα τὰ τοιαῦτα χρησιμώτερα καὶ πρόσθεν μὲν εἴρηται καὶ νῦν δ’ οὐδὲν ἧττον ἀναμνῆσαι καιρὸς , ἁπάσας αὐτοῦ τὰς κατὰ μέρος ἐνεργείας διελθόντες . τά τε οὖν μεγάλα τραύματα κολλᾶται καταπλαττόμενα , τῆς πόας αὐτῆς ἔτι προσφάτου , καὶ τὰ παλαιὰ δὲ καὶ τὰ δυσκατούλωτα τῶν ἑλκῶν ἐπουλοῦται , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον χρωμένων , καὶ ξηρανθεῖσα δὲ ταῖς κολλητικαῖς τε καὶ ξηραντικαῖς μίγνυται δυνάμεσιν , ὅσαι κόλπους καὶ σύριγγας ἰᾶσθαι πεφύκασι , καὶ τὰς παλαιὰς σκληρότητας μαλάσσειν καὶ τὰ κακοήθη τῶν ἑλκῶν ἰᾶσθαι . μίγνυται δὲ τοῖς τὰς ῥευματικὰς διαθέσεις ἰωμένοις , ἐφ’ ὧν ἄριστα φάρμακά ἐστιν ὅσα ξηραίνοντα σφοδρῶς ἅμα τινὶ στύψει μηδεμίαν ἔχει δῆξιν . τὸ δ’ ἀφέψημα τῆς πόας ἐνιᾶσί τινες ἰσχιαδικοῖς , ὡς ἄγον χολώδη τε καὶ παχέα , καὶ γὰρ καθαίρει τοιαῦτα , καὶ μὲν δὴ καὶ ὅταν ἐνεργήσῃ σφοδρῶς , ὡς αἱματώδη κενοῦν , ὠφελεῖ μᾶλλον . ὁ δὲ χυλὸς αὐτοῦ πλησίας ὑπάρχων δυνάμεως , τουτέστι τῆς ξηραντικῆς τε καὶ ῥυπτικῆς , τά τε ἄλλα τὰ προειρημένα καλῶς ἐργάζεσθαι πέφυκε καὶ μετὰ μέλιτος ὑπαλείφεται τοῖς ὀφθαλμοῖς , ἔμμηνὰ τε προστιθέμενος ἄγει καὶ ἔμβρυα . διδόασι δ’ αὐτοῦ πίνειν ἔνιοι καὶ τοῖς τὰ νεῦρα πεπονθόσιν , ὡς κενοῦντός τε καὶ ξηραίνοντος ἀλύπως τὰ ἐμπεπλασμένα . καὶ γὰρ οὖν καὶ τῶν καθ’ ἧπαρ ἐμφράξεων ἄριστόν ἐστι φάρμακον , ἀγαθὸν δὲ καὶ σπληνὶ σκιῤῥουμένῳ , καὶ ἔξωθεν μὲν ἐπιτιθέμενον , οὐδὲν δὲ ἧττον εἰ καὶ πίνειν τις ἐθέλει .
Lemmas: [ ιη΄ . περι κενταύριον μικρός . ] κενταύριον ὁ μικρός μέν ὁ ῥίζα παντάπασι ἄπρακτος , ὁ δέ κλών γε καί μάλα ὁ φύλλον ὁ ἐπί αὐτός καί ὁ ἄνθος χρήσιμος . κρατέω δέ ἐν αὐτός ὁ πικρός ποιότης , ὀλίγος τις καί στῦψις μετέχω , καί διά ὁ τοιοῦτος κρᾶσις ἰσχυρός ﻿ ξηραντικός εἰμί ὁ φάρμακον , ἄνευ δῆξις . ὅτι δέ πᾶς ὁ τοιοῦτος χρήσιμος καί πρόσθεν μέν λέγω καί νῦν δέ οὐδείς ἥσσων ἀναμιμνῄσκω καιρός , ἅπας αὐτός ὁ κατά μέρος ἐνέργεια διέρχομαι . ὁ τε οὖν μέγας τραῦμα κολλάω καταπλήσσω , ὁ πόα αὐτός ἔτι πρόσφατος , καί ὁ παλαιός δέ καί ὁ δυσκατούλωτος ὁ ἕλκος ἐπουλόω , κατά ὁ αὐτός τρόπος χράω , καί ξηραίνω δέ ὁ κολλητικός τε καί ξηραντικός μείγνυμι δύναμις , ὅσος κόλπος καί σῦριγξ ἰάομαι φύω , καί ὁ παλαιός σκληρότης μαλάσσω καί ὁ κακοήθης ὁ ἕλκος ἰάομαι . μείγνυμι δέ ὁ ὁ ῥευματικός διάθεσις ἰάομαι , ἐπί ὅς ἀγαθός φάρμακον εἰμί ὅσος ξηραίνω σφοδρός ἅμα τις στῦψις μηδείς ἔχω δῆξις . ὁ δέ ἀφέψημα ὁ πόα ἐνίημι τις ἰσχιαδικός , ὡς ἄγω χολώδης τε καί παχύς , καί γάρ καθαίρω τοιοῦτος , καί μέν δή καί ὅταν ἐνεργέω σφοδρός , ὡς αἱματώδης κενόω , ὠφελέω μάλα . ὁ δέ χυλός αὐτός πλησίος ὑπάρχω δύναμις , τουτέστι ὁ ξηραντικός τε καί ῥυπτικός , ὁ τε ἄλλος ὁ προλέγω καλός ἐργάζομαι φύω καί μετά μέλι ὑπαλείφω ὁ ὀφθαλμός , ἔμμηνος τε προστίθημι ἄγω καί ἔμβρυον . δίδωμι δέ αὐτός πίνω ἔνιοι καί ὁ ὁ νεῦρον πάσχω , ὡς κενόω τε καί ξηραίνω ἄλυπος ὁ ἐμπλάσσω . καί γάρ οὖν καί ὁ κατά ἧπαρ ἔμφραξις ἀγαθός εἰμί φάρμακον , ἀγαθός δέ καί σπλήν σκιρρέω , καί ἔξωθεν μέν ἐπιτίθημι , οὐδείς δέ ἥσσων εἰ καί πίνω τις ἐθέλω .