galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 1.22
Καίτοι τινὲς αὐτὸ δὴ τοῦτο μέγιστον γνώρισμα τίθενται τῆς θερμότητος αὐτοῦ . μὴ γὰρ ἄν φασιν μήτε δριμὺ μήτε δακνῶδες εἶναι μήτε διαβρωτικὸν μήτε τραχυντικὸν , εἰ μή γε θερμότητος αὐτῷ μέτεστι δαψιλοῦς . ὡς γὰρ τοῦ ψυχροῦ τὸ συνάγειν τε καὶ πυκνοῦν , οὕτω τοῦ θερμοῦ τὸ τέμνειν τε καὶ διαιρεῖν ὑπάρχον ἴδιον , ὅπερ οὐχ ἥκιστα προσεῖναι τῷ ὄξει . τέμνειν γὰρ αὐτὸ καὶ διαβιβρώσκειν οὐ τὰ τῶν ζώων σώματα μόνον , ἀλλὰ καὶ θρόμβους καὶ πώρους καὶ λίθους καὶ κέραμον καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον καὶ μόλυβδον καὶ σχεδὸν ὥσπερ τῷ πυρὶ καὶ τούτῳ πάντ’ εἶναι βάσιμά τε καὶ πόριμα , μηδεμίας οὐσίας ὑπομενούσης αὐτὸ μηδ’ ἀντιστῆναι , ἢ ἀντισχεῖν τῷ βιαίῳ τῆς διεξόδου δυναμένης . εἶναι γὰρ δὴ καὶ λεπτομερὲς αὐτὸ , παραπλησίως τῷ πυρὶ , καὶ τούτου μαρτύριον οὐ σμικρὸν μὲν οὐδὲ τὴν ἁφὴν ὑπάρχειν , ἀλλὰ γευομένοις τοιοῦτον φαίνεσθαι καὶ διηθεῖσθαι τῶν λεπτοτάτων ὑφασμάτων , ἑτοιμότερον ὕδατος καὶ πάντα διαβιβρώσκειν , ὡς ὀλίγῳ πρόσθεν εἴρηται . καὶ τί γὰρ ἄλλο ἢ πῦρ τῷ λόγῳ τὸ ὄξος ἀποφαίνουσιν ; ὥσπερ ἀμέλει καὶ οἱ τῇ ψύξει φάσκοντες αὐτὸ διαλύειν τοὺς θρόμβους , ἐκ τοῦ θλίβειν τε καὶ πιλεῖν καὶ σφίγγειν , ἅπαντα πανταχόθεν ὥσπερ ἂν εἰ καὶ τοῖς δακτύλοις τις τοῖς ἑαυτοῦ ἔθλασε λαμβάνων . ὑπερεκπίπτουσι δὲ καὶ αὐτοὶ πάλιν εἰς τοσοῦτον , ὡς καὶ τῆς χιόνος ἀποφαίνειν αὐτὸ ψυχρότερον . ἀλλὰ τῆς μὲν ἀμετρίας ἑκατέροις ἐπιτιμῆσαι δίκαιον . οὔτε γὰρ εἰ ψυχρὸν , ἤδη καὶ χιόνος ἀποφαίνειν αὐτὸ ψυχρότερον · οὔτε εἰ θερμὸν , θερμότατον . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ ἂν ἠμφισβητεῖτο περὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ , μὴ παρὰ τὸ μέσον πως τεταγμένου καὶ πολὺ τῶν ἄκρων ἑκατέρων ἀποκεχωρηκότος . οὔτε γὰρ περὶ κωνείου τις ἢ μανδραγόρου τῆς δυνάμεως ἠμφισβήτησεν οὔθ’ ὑπὲρ καρδαμώμου καὶ κάγχρυος , ἀλλὰ τὰ μὲν ἅπασι τοῖς ἰατροῖς ὡμολόγηται ψυχρὰ , τὰ δὲ θερμά . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ὑοσκύαμος μὲν καὶ μηκώνιον ψυχρὰ , πέπερι δὲ καὶ νᾶπυ θερμά . καὶ πρὸς τούτοις ἕτερα μυρία τὰ μὲν δυνάμει θερμὰ , τὰ δὲ ψυχρὰ , πᾶσι τοῖς ἰατροῖς συμπεφώνηται .
Lemmas: καίτοι τις αὐτός δή οὗτος μέγας γνώρισμα τίθημι ὁ θερμότης αὐτός . μή γάρ ἄν φημί μήτε δριμύς μήτε δακνώδης εἰμί μήτε διαβρωτικός μήτε τραχυντικός , εἰ μή γε θερμότης αὐτός μέτειμι δαψιλής . ὡς γάρ ὁ ψυχρός ὁ συνάγω τε καί πυκνόω , οὕτως ὁ θερμός ὁ τέμνω τε καί διαιρέω ὑπάρχω ἴδιος , ὅς οὐ ἦκα πρόσειμι ὁ ὄξος . τέμνω γάρ αὐτός καί διαβιβρώσκω οὐ ὁ ὁ ζῷον σῶμα μόνος , ἀλλά καί θρόμβος καί πῶρος καί λίθος καί κέραμος καί χαλκός καί σίδηρος καί μόλυβδος καί σχεδόν ὥσπερ ὁ πῦρ καί οὗτος πᾶς εἰμί βάσιμος τε καί πόριμος , μηδέμιος οὐσία ὑπομένω αὐτός μηδέ ἀνθίστημι , ἤ ἀντέχω ὁ βίαιος ὁ διέξοδος δύναμαι . εἰμί γάρ δή καί λεπτομερής αὐτός , παραπλήσιος ὁ πῦρ , καί οὗτος μαρτύριον οὐ μικρός μέν οὐδέ ὁ ἁφή ὑπάρχω , ἀλλά γεύω τοιοῦτος φαίνω καί διηθέω ὁ λεπτός ὕφασμα , ἑτοῖμος ὕδωρ καί πᾶς διαβιβρώσκω , ὡς ὀλίγος πρόσθεν λέγω . καί τίς γάρ ἄλλος ἤ πῦρ ὁ λόγος ὁ ὄξος ἀποφαίνω ; ὥσπερ ἀμέλει καί ὁ ὁ ψῦξις φάσκω αὐτός διαλύω ὁ θρόμβος , ἐκ ὁ θλίβω τε καί πιλέω καί σφίγγω , ἅπας πανταχόθεν ὥσπερ ἄν εἰ καί ὁ δάκτυλος τις ὁ ἑαυτοῦ θλάω λαμβάνω . ὑπερεκπίπτω δέ καί αὐτός πάλιν εἰς τοσοῦτος , ὡς καί ὁ χιών ἀποφαίνω αὐτός ψυχρός . ἀλλά ὁ μέν ἀμετρία ἑκάτερος ἐπιτιμάω δίκαιος . οὔτε γάρ εἰ ψυχρός , ἤδη καί χιών ἀποφαίνω αὐτός ψυχρός · οὔτε εἰ θερμός , θερμός . οὐδέ γάρ οὐδέ ἄν ἀμφισβητέω περί ὁ δύναμις αὐτός , μή παρά ὁ μέσος πως τάσσω καί πολύς ὁ ἄκρον ἑκάτερος ἀποχωρέω . οὔτε γάρ περί κώνειον τις ἤ μανδραγόρας ὁ δύναμις ἀμφισβητέω οὔτε ὑπέρ καρδάμωμον καί κάγχρυς , ἀλλά ὁ μέν ἅπας ὁ ἰατρός ὁμολογέω ψυχρός , ὁ δέ θερμός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὑοσκύαμος μέν καί μηκώνιον ψυχρός , πέπερι δέ καί νᾶπυ θερμός . καί πρός οὗτος ἕτερος μυρίος ὁ μέν δύναμις θερμός , ὁ δέ ψυχρός , πᾶς ὁ ἰατρός συμφωνέω .