galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 4.10
Ἐστι δὲ δήπου καὶ τὸ λιπαρὸν αὐτὸ γλυκὺ , καὶ τὸ τρέφον δὲ πᾶν ἐκ τοῦ γένους ἐστὶ τῶν γλυκέων . καὶ τοῦτ’ εὐλόγως αὐτοῖς ὑπάρχει καὶ κατ’ αὐτὴν ὡς οἷόν τέ ἐστι τὴν οὐσίαν τῆς τροφῆς . ἀναπλήρωσις γάρ ἐστι τοῦ κενωθέντος ἡ θρέψις . οἰκεῖον δὲ ἦν τὸ κενωθὲν , ὥστε καὶ τὸ τρέφον οἰκεῖον ὑπάρχειν ἀναγκαῖον . εἰ δ’ οἰκεῖον , εἶναι ἀνάγκης ἡδὺ καὶ φίλιον , εὐθὺς δὲ καὶ συμμέτρως θερμὸν ὡς πρὸς τὸ τρεφόμενον . ἀλλ’ ἐν τούτῳ τε τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον οὐκ ὀλίγον , ὅτι μηδ’ ἀκριβῶς κατὰ φύσιν ἔχοντες ἐπὶ τὰς τροφὰς ἀφικνούμεθα . μόνον μὲν γὰρ χρή κεκενῶσθαι τὸ σῶμα τῶν τῆς τροφῆς δεομένων , εἰ μέλλοιεν εὐγνώμονες ἀκριβεῖς ἔσεσθαι τῆς οἰκείας αὐτῶν ποιότητος . ἂν δὲ πρὸς τούτῳ θερμότεροι τοῦ δέοντος , ἢ ψυχρότεροι γενηθῶσιν , ἢ τὸ σύμπαν σῶμα , ἢ τοὺς περὶ τὴν γλῶτταν ἢ τὴν γαστέρα τόπους , οὐ τῶν θρεψόντων μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἤτοι ψυχόντων , ἢ θερμαινόντων δεήσονται . καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῶν σιτίων ἄλλοτε ἄλλο τοῖς τοιούτοις ἥδιον φαίνεται . διττοῦ γὰρ ὄντος τῷ γένει τοῦ ἡδέος , ἑτέρου μὲν τοῦ τὸ κεκενωμένον ἀναπληροῦντος , ὅπερ ἦν ἡ τροφὴ , ἑτέρου δὲ τοῦ τὸ ἠλλοιωμένον ἐξιωμένου , φάρμακον δ’ ἤδη τοῦτο συμβαίνει τοῖς ἐδέσμασιν , ὅταν μὴ μόνον τοῖς σώμασι κεκενωμένοις , ἀλλὰ καὶ κατὰ ποιότητα μεταβεβλημένοις προσφέρηται , κατὰ διττὸν ἡδύνεσθαι ἤδη τρόπον , ὡς τροφαῖς τε ἅμα καὶ φαρμάκοις . ἀλλ’ ὡς μὲν φάρμακα ψύχοντά τινα καὶ θερμαίνοντα καὶ ξηραίνοντα καὶ ὑγραίνοντα κατὰ λόγον ὀνήσει τε ἅμα καὶ ὠφελήσει , ὡς τροφαὶ δὲ μόνα τὰ σύμφυλα καὶ οἰκεῖα ταῖς ὅλαις τῶν τρεφομένων οὐσίαις . εὐθὺς τούτοις ὑπάρχει δηλονότι συμμέτρως εἶναι θερμοῖς , ὡς πρὸς τὰ τρεφόμενα . καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῶν ἐδεσμάτων καὶ τῶν φαρμάκων οὐχ ἓν εἶδος ἅπασι τοῖς ζώοις ἐστί . κατὰ γὰρ τὴν οἰκείαν ἕκαστον αὐτῶν οὐσίαν τε ἅμα καὶ διάθεσιν ἥδεταί τε καὶ ὠφελεῖται πρὸς ἀμφοῖν · ἀλλ’ εἴπερ οὕτω ταῦτ’ ἔχει , τὸ μὲν ἧττον γλυκὺ τῶν ἐδεσμάτων ἧττον ἔσται καὶ θερμὸν , τὸ δὲ μᾶλλον γλυκὺ τοσούτῳ θερμότερον , ὅσῳπερ καὶ γλυκύτερον . εἰ δ’ εἰς ἀμετρίαν ἐμπέσοι θερμότητος , οὐδὲ γλυκὺ τὸ τοιοῦτο , ἀλλ’ ἤδη φαίνεται πικρὸν , ὥσπερ τό τε μέλι παλαιούμενον καὶ καθεψόμενον , ἕκαστόν τε τῶν ἄλλων γλυκέων .
Lemmas: εἰμί δέ δήπου καί ὁ λιπαρός αὐτός γλυκύς , καί ὁ τρέφω δέ πᾶς ἐκ ὁ γένος εἰμί ὁ γλυκύς . καί οὗτος εὔλογος αὐτός ὑπάρχω καί κατά αὐτός ὡς οἷος τε εἰμί ὁ οὐσία ὁ τροφή . ἀναπλήρωσις γάρ εἰμί ὁ κενόω ὁ θρέψις . οἰκεῖος δέ εἰμί ὁ κενόω , ὥστε καί ὁ τρέφω οἰκεῖος ὑπάρχω ἀναγκαῖος . εἰ δέ οἰκεῖος , εἰμί ἀνάγκη ἡδύς καί φίλιος , εὐθύς δέ καί σύμμετρος θερμός ὡς πρός ὁ τρέφω . ἀλλά ἐν οὗτος τε ὁ μάλα τε καί ἥσσων οὐ ὀλίγος , ὅτι μηδέ ἀκριβής κατά φύσις ἔχω ἐπί ὁ τροφή ἀφικνέομαι . μόνος μέν γάρ χρή κενόω ὁ σῶμα ὁ ὁ τροφή δέω , εἰ μέλλω εὐγνώμων ἀκριβής εἰμί ὁ οἰκεῖος αὐτός ποιότης . ἐάν δέ πρός οὗτος θερμός ὁ δέω , ἤ ψυχρός γίγνομαι , ἤ ὁ σύμπας σῶμα , ἤ ὁ περί ὁ γλῶσσα ἤ ὁ γαστήρ τόπος , οὐ ὁ τρέφω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἤτοι ψύχω , ἤ θερμαίνω δέω . καί διά οὗτος καί ὁ σιτίον ἄλλοτε ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἡδύς φαίνω . δισσός γάρ εἰμί ὁ γένος ὁ ἡδύς , ἕτερος μέν ὁ ὁ κενόω ἀναπληρόω , ὅς εἰμί ὁ τροφή , ἕτερος δέ ὁ ὁ ἀλλοιόω ἐξιάομαι , φάρμακον δέ ἤδη οὗτος συμβαίνω ὁ ἔδεσμα , ὅταν μή μόνος ὁ σῶμα κενόω , ἀλλά καί κατά ποιότης μεταβάλλω προσφέρω , κατά δισσός ἡδύνω ἤδη τρόπος , ὡς τροφή τε ἅμα καί φάρμακον . ἀλλά ὡς μέν φάρμακον ψύχω τις καί θερμαίνω καί ξηραίνω καί ὑγραίνω κατά λόγος ὀνίνημι τε ἅμα καί ὠφελέω , ὡς τροφή δέ μόνος ὁ σύμφυλος καί οἰκεῖος ὁ ὅλος ὁ τρέφω οὐσία . εὐθύς οὗτος ὑπάρχω δηλονότι σύμμετρος εἰμί θερμός , ὡς πρός ὁ τρέφω . καί διά οὗτος καί ὁ ἔδεσμα καί ὁ φάρμακον οὐ εἷς εἶδος ἅπας ὁ ζῷον εἰμί . κατά γάρ ὁ οἰκεῖος ἕκαστος αὐτός οὐσία τε ἅμα καί διάθεσις ἥδομαι τε καί ὠφελέω πρός ἄμφω · ἀλλά εἴπερ οὕτως οὗτος ἔχω , ὁ μέν ἥσσων γλυκύς ὁ ἔδεσμα ἥσσων εἰμί καί θερμός , ὁ δέ μάλα γλυκύς τοσοῦτος θερμός , ὅσος καί γλυκύς . εἰ δέ εἰς ἀμετρία ἐμπίπτω θερμότης , οὐδέ γλυκύς ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἤδη φαίνω πικρός , ὥσπερ ὁ τε μέλι παλαιόω καί καθέπομαι , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος γλυκύς .