galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 11.1.26
[ κστ΄ . Περὶ ὀστρέων . ] Ὀστρέων τὸ ὄστρακον καυθὲν ὁμοίας ἐστὶ δυνάμεως τῷ τῶν κηρύκων ὀστράκῳ , καὶ μᾶλλον ἔτι λεπτομερεστέρας , ἀσφαλέστερον δ’ εἰπεῖν , ἧττον παχυμεροῦς . ἅπαντα γὰρ γεώδη καὶ σκληρὰν τὴν τοῦ σώματος ἔχοντα σύστασίν τε καὶ πῆξιν ἱκανῶς ἐστι παχυμερῆ , διὸ καὶ λειοῦν ἐπιμελῶς αὐτὰ προσήκει . ὅταν οὖν ποτ’ εἴπωμεν ἕτερον ἑτέρου τούτων εἶναι λεπτομερέστερον , οὕτως ἀκούειν χρὴ τῆς λέξεως , ὡς εἰ καὶ τὸν Ὀδυσσέα φαίημεν εἶναι τοῦ Θερσίτου μείζονα , μικρῶν ἀμφοτέρων ὄντων , ἢ τὸν Αἴαντα τοῦ Ἀχιλλέως μικρότερον , ἀμφοῖν καὶ τούτων μεγάλων ὄντων . ἔχει δ’ , ὡς εἴρηται καὶ πρόσθεν , ἅπαντα τὰ τοιαῦτα τῆς συνακτικῆς τι δυνάμεως ἐν ἑαυτοῖς , δι’ ἣν καὶ πιληθείσης αὐτῶν τῆς οὐσίας σκληρὰ καὶ γεώδη γέγονεν , ὃ διὰ τῆς καύσεως ἀποβαλόντα τὴν ἐναντίαν ἐπικτᾶται δύναμιν , ἣν διαφορητικὴν ὀνομάζομεν . εἰ δὲ πλύναις αὐτὰ καὶ καύσαις , τὸ μὲν οἷον ἐμπύρευμα πᾶν ἐναποτίθεται τῷ ὕδατι , καὶ τοῦτό γ’ ἐργάζεται θερμαῖνον λεπτομερῶς , ὡς καὶ σήπειν ἐνίοτε . τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἄδηκτον γίγνεται γεῶδες , ὃ μάλιστά ἐστιν ἐπὶ τῶν ὑγρῶν ἑλκῶν χρήσιμον , εἰς πλήρωσίν τε καὶ συνούλωσιν . τῷ δ’ οὖν ὀστράκῳ τῶν ὀνομαζομένων ἰδίως ὀστρέων κεκαυμένῳ χρῶμαι πρὸς τὰς ἐκ ῥευμάτων χρονίας καὶ δυσσαρκώτους κοιλότητας , ὅσαι συραγγώδεις εἰσὶ καὶ βαθεῖαι , περιτεθεὶς ἔξωθεν αὐτὸ μετὰ παλαιοῦ στέατος ὑείου . καλεῖται δ’ ὑπὸ τῶν πολλῶν ἀξούγγιον τοῦτο . καὶ εἴς γε τὸν κόλπον αὐτὸν ἐμβάλλω τι τῶν τὰ τοιαῦτα σαρκούντων , οἷόν ἐστι καὶ τὸ κεκαυμένον διφρυγὲς , ὃ καλοῦσι σπεκάριον . ὁμοίας δὲ κατὰ γένος ἐστὶ δυνάμεως καὶ τὰ τῶν ἄλλων ὀστρακοδέρμων ὄστρακα καυθέντα , μάλιστα δ’ , ὡς ἔφην , τὸ τῶν ὀστρέων , εἶτα τῶν κηρύκων τε καὶ πορφυρῶν . μίγνυταί τε οὖν ἐμπλαστικαῖς δυνάμεσι διαφορητικαῖς ἡ τοιαύτη τέφρα καὶ μετὰ στέατος ἅπαντος διαφορεῖ . τῷ δ’ εἶναι διαφορητικώτερον τὸ παλαιὸν ἐκείνῳ μᾶλλον μίγνυται . δριμύτερον δὲ τοῦ προσήκοντος γίνεται τὸ φάρμακον , εἰ τῶν δριμέων τι μίξειας αὐτῷ στεάτων , ὑπὲρ ὧν ἔμπροσθεν διωρισάμην . ἀλλὰ καὶ λαμπρύνει τοὺς ὀδόντας ἡ τῶν τοιούτων ἁπάντων τέφρα , οὐ μόνῳ τῷ ῥυπτικῷ τῆς δυνάμεως , ἀλλὰ καὶ τῷ τῆς οὐσίας τραχεῖ , καθάπερ ἡ κίσσηρίς τε καὶ τὸ τῶν κλιβάνων ὄστρακον . ἐν μὲν οὖν τῇ τοιαύτῃ χρήσει πάνυ σφόδρα λειοῦν οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστι τὰ οὕτω καυθέντα , τοῖς δὲ κακοήθεσιν ἕλκεσιν ἐπὶ πάντων ἀκριβῶς προλειώσεις . καὶ τὰ ὑπερσαρκοῦντα δὲ μετρίως καθαιρεῖ καὶ προστέλλει . μετά γε μὴν ἁλῶν πάντα τὰ τοιαῦτα καυθέντα ποιεῖ μὲν καὶ τὸ τῶν ὀδόντων σμῆγμα δραστικώτερον , ὡς τὰ πλαδαρὰ τῶν οὔλων ξηραίνειν , ἀλλὰ καὶ τὰ σηπεδονώδη τῶν ἑλκῶν ὠφελεῖ .
Lemmas: [ κστ΄ . περι ὄστρεον . ] ὄστρεον ὁ ὄστρακον καίω ὅμοιος εἰμί δύναμις ὁ ὁ κῆρυξ ὄστρακον , καί μάλα ἔτι λεπτομερής , ἀσφαλής δέ λέγω , ἥσσων παχυμερής . ἅπας γάρ γεώδης καί σκληρός ὁ ὁ σῶμα ἔχω σύστασις τε καί πῆξις ἱκανός εἰμί παχυμερής , διό καί λειόω ἐπιμελής αὐτός προσήκω . ὅταν οὖν ποτέ λέγω ἕτερος ἕτερος οὗτος εἰμί λεπτομερής , οὕτως ἀκούω χρή ὁ λέξις , ὡς εἰ καί ὁ Ὀδυσσεύς φημί εἰμί ὁ Θερσίτης μέγας , μικρός ἀμφότερος εἰμί , ἤ ὁ Αἴας ὁ Ἀχιλλεύς μικρός , ἄμφω καί οὗτος μέγας εἰμί . ἔχω δέ , ὡς λέγω καί πρόσθεν , ἅπας ὁ τοιοῦτος ὁ συνακτικός τις δύναμις ἐν ἑαυτοῦ , διά ὅς καί πιλέω αὐτός ὁ οὐσία σκληρός καί γεώδης γίγνομαι , ὅς διά ὁ καῦσις ἀποβάλλω ὁ ἐναντίος ἐπικτάομαι δύναμις , ὅς διαφορητικός ὀνομάζω . εἰ δέ πλύνω αὐτός καί καίω , ὁ μέν οἷος ἐμπύρευμα πᾶς ἐναποτίθημι ὁ ὕδωρ , καί οὗτος γε ἐργάζομαι θερμαίνω λεπτομερής , ὡς καί σήπω ἐνίοτε . ὁ δέ ὑπόλοιπος ἄδηκτος γίγνομαι γεώδης , ὅς μάλα εἰμί ἐπί ὁ ὑγρός ἕλκος χρήσιμος , εἰς πλήρωσις τε καί συνούλωσις . ὁ δέ οὖν ὄστρακον ὁ ὀνομάζω ἴδιος ὄστρεον καίω χράω πρός ὁ ἐκ ῥεῦμα χρόνιος καί δυσσάρκωτος κοιλότης , ὅσος συράγγος εἰμί καί βαθύς , περιτίθημι ἔξωθεν αὐτός μετά παλαιός στέαρ ὕειος . καλέω δέ ὑπό ὁ πολύς ἀξούγγιον οὗτος . καί εἰς γε ὁ κόλπος αὐτός ἐμβάλλω τις ὁ ὁ τοιοῦτος σαρκάω , οἷος εἰμί καί ὁ καίω διφρυγής , ὅς καλέω σπεκάριον . ὅμοιος δέ κατά γένος εἰμί δύναμις καί ὁ ὁ ἄλλος ὀστρακόδερμος ὄστρακον καίω , μάλα δέ , ὡς φημί , ὁ ὁ ὄστρεον , εἶτα ὁ κῆρυξ τε καί πορφύρεος . μείγνυμι τε οὖν ἐμπλαστικός δύναμις διαφορητικός ὁ τοιοῦτος τέφρα καί μετά στέαρ ἅπας διαφορέω . ὁ δέ εἰμί διαφορητικός ὁ παλαιός ἐκεῖνος μάλα μείγνυμι . δριμύς δέ ὁ προσήκω γίγνομαι ὁ φάρμακον , εἰ ὁ δριμύς τις μείγνυμι αὐτός στέαρ , ὑπέρ ὅς ἔμπροσθεν διορίζω . ἀλλά καί λαμπρύνω ὁ ὀδούς ὁ ὁ τοιοῦτος ἅπας τέφρα , οὐ μόνος ὁ ῥυπτικός ὁ δύναμις , ἀλλά καί ὁ ὁ οὐσία τραχύς , καθά ὁ κίσσηρις τε καί ὁ ὁ κρίβανος ὄστρακον . ἐν μέν οὖν ὁ τοιοῦτος χρῆσις πάνυ σφόδρα λειόω οὐ ἀναγκαῖος εἰμί ὁ οὕτως καίω , ὁ δέ κακοήθης ἕλκος ἐπί πᾶς ἀκριβής προλειόω . καί ὁ ὑπερσαρκόω δέ μέτριος καθαιρέω καί προστέλλω . μετά γε μήν ἅλς πᾶς ὁ τοιοῦτος καίω ποιέω μέν καί ὁ ὁ ὀδούς σμῆγμα δραστικός , ὡς ὁ πλαδαρός ὁ οὖλον ξηραίνω , ἀλλά καί ὁ σηπεδονώδης ὁ ἕλκος ὠφελέω .