galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 10.2.22
[ κβ΄ . Περὶ αἰγείας κόπρου . ] Ἀνθρωπείας μὲν γὰρ καὶ κυνείας καὶ λυκείας ἐμνημόνευσα κόπρου , τῶν δ’ ἄλλων οὐδέπω , καίτοι πλείους ἔτι τῶν εἰρημένων ὑπολείπονται , τινὲς μὲν καὶ πάνυ συνεχῆ τὴν χρείαν παρέχουσαι , τινὲς δὲ σπανιωτέραν . συνεχέστατα μὲν οὖν χρώμεθα ταῖς τῶν αἰγῶν κόπροις , σπύραθοι δ’ ἰδίως ὀνομάζονται δριμείας καὶ διαφορητικῆς οὖσαι δυνάμεως , ὡς καὶ τοῖς σκιῤῥουμένοις ὄγκοις ἁρμόττειν οὐ σπληνὸς μόνον , ἐφ’ ὧν συνεχέστατα χρῶνται πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ταῖς τοιαύταις κόπροις , ἀλλὰ καὶ ἄλλων μερῶν . ἔγωγ’ οὖν ἐπὶ γόνατος ἔχοντος ὄγκον χρόνιον δύσλυτον ἐχρησάμην αὐτῇ δι’ ὀξυκράτου καταπλάττεσθαι κελεύσας ἄλευρον κρίθινον ἐπιβαλλομένης τῆς κόπρου , καὶ θαυμαστῶς ὁ ἄνθρωπος ὤνητο . τῶν δ’ ἀγροίκων τις ἦν , ἐφ’ ᾧ τοῦτο ἐπράχθη . καὶ οὕτως ἤδη καὶ ἄλλος ἀγροῖκος ἐφ’ ὁμοίων ὄγκων οὐ κατὰ γόνατος μόνον , ἀλλὰ καὶ κατ’ ἄλλων μορίων ὁμοίως χρησάμενος ὠφελήθη . δριμύτερον γάρ ἐστι τὸ φάρμακον ἢ ὥστε γυναῖκας ἀστυκὰς ἢ παιδία θεραπεύειν , ἢ ὅλως τοὺς μαλακοσάρκους . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς κατὰ μέρος χρήσεως ἁπάντων φαρμάκων ἐν τῷ περὶ συνθέσεως αὐτῶν εἰρήσεται . καὶ ἐπὶ τῶν ὑδερικῶν τε καὶ σπληνικῶν τῇ αἰγείᾳ κόπρῳ πολυειδῶς χρώμεθα . καὶ μέντοι καὶ καυθεῖσα λεπτομερεστέρα μὲν , οὐ μὴν δριμυτέρα γε σαφῶς γίνεται . διὸ καὶ πρὸς ἀλωπεκίας ἁρμόττει καὶ πάνθ’ ὅσα τῶν ῥυπτόντων δεῖται φαρμάκων , οἷον λέπρας τε καὶ ψώρας καὶ λειχῆνας , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα . μίγνυται δὲ καὶ τοῖς διαφορητικοῖς καταπλάσμασιν , οἷα τὰ τῶν παρωτίδων ἐστὶ καὶ τῶν βουβώνων κεχρονικότων . ἔστι γὰρ ἡ δύναμις αὐτῆς ἀκαύστου καὶ κικαυμένης ῥυπτική τε καὶ διαφορητικὴ , καὶ οὐ βραχύ γε τὸ διαφορητικὸν ἔχει . πρὸς γοῦν τὰ τῶν ἐχιδνῶν δήγματα καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον ἔτι τὰ τῶν ἄλλων θηρίων ἰατρός τις τῶν ἐν ἀγροῖς τε καὶ κώμαις ἰατρευόντων ἐχρῆτο δι’ ὄξους αὐτῇ καὶ διέσωσε πάνυ πολλούς . ὁ δ’ αὐτὸς οὗτος ἰατρὸς καὶ τοῖς ἰκτερικοῖς ἐδίδου τὰς σπυράθους δι’ οἴνου πίνειν καὶ πρὸς ῥοῦν γυναικεῖον ἐχρῆτο , σὺν λιβανωτῷ προστιθείς . καὶ χρὴ γινώσκειν μὲν ἅπαντα τὰ τοιαῦτα τὸν ἄριστον ἰατρὸν , ἐκλέγεσθαι δὲ τὰ βελτίω , καὶ μάλιστ’ ἐπὶ τῶν ἀστυκῶν τε καὶ ἀξιολόγων ἀνδρῶν , ἐφ’ ὧν οὐκ ἄν ποτ’ ἐχρησάμην ἐγὼ τοιούτῳ φαρμάκῳ παμπόλλων ἀμεινόνων εὐπορῶν . ὅμως δ’ οὖν γίγνεταί ποτε καὶ τῶν τοιούτων ἡ χρεία κατὰ τὰς ὁδοιπορίας καὶ τὰ κυνηγέσια καὶ τὴν ἐν ἀγρῷ διατριβὴν , ὅταν τι μὴ παρῇ τῶν βελτιόνων , ἢ καὶ σκληρόσαρκος ὁ ἀγροῖκος ἄνθρωπος ᾖ , παραπλήσιος ὄνῳ . πολλοὶ γὰρ τῶν τοιούτων κατὰ τοὺς ἀγροὺς εἰσὶν ἄξιοι τοῦ πίνειν σπύραθα . ὅπερ δὲ κᾀν τοῖς ἔμπροσθεν ἐπ’ ﻿ οὔρων τε καὶ χολῶν καὶ σιάλων ἐῤῥέθη , τοῦτο καὶ νῦν μέμνησο , τὴν μὲν καθόλου καὶ κοινὴν δύναμιν ἁπάσαις εἶναι τὴν αὐτὴν , ἐξηλλάχθαι δὲ κατὰ τὰς τῶν ζώων κράσεις . τῶν μὲν γὰρ ξηροτέρων τῇ κράσει ζώων καὶ ἡ κόπρος ἐστὶ ξηραντικωτέρα , καθάπερ γε καὶ τῶν θερμοτέρων θερμαντικωτέρα , ψύχει δ’ οὐδεμία , καθάπερ οὐδ’ ὑγραίνει . πολλὰ δ’ ἂν εἴη καὶ παρὰ τὴν φύσιν τῶν ἐδηδεσμένων αὐτῶν ἡ διαφορὰ , καὶ διὰ τοῦτ’ ἐπ’ ἀνθρώπων μᾶλλον ἢ τῶν ἄλλων ζώων μείζων ἐστὶν , ὅτι ποικιλωτάτης τῆς τροφῆς χρῆται τὸ ζῶον τοῦτο . τί γὰρ ὅμοιον ἔχει σκόροδά τε καὶ κρόμμυα φαγόντες ἢ κολοκύνθην , εἰ οὕτως ἔτυχεν ; αἰγὸς δὲ σπύραθοι βραχὺ μὲν ἄν τι διαφέροιεν ἀλλήλων παρὰ τὰς νομὰς , οὐ μὴν τοσοῦτόν γε ὅσον αἱ τῶν ἀνθρώπων .
Lemmas: [ ΚΒ΄ . περι αἴγειος κόπρος . ] ἀνθρώπειος μέν γάρ καί κύνειος καί λυκεία μνημονεύω κόπρος , ὁ δέ ἄλλος οὐδέπω , καίτοι πολύς ἔτι ὁ λέγω ὑπολείπω , τις μέν καί πάνυ συνεχής ὁ χρεία παρέχω , τις δέ σπάνιος . συνεχής μέν οὖν χράω ὁ ὁ αἴξ κόπρος , σπύραθος δέ ἴδιος ὀνομάζω δριμύς καί διαφορητικός εἰμί δύναμις , ὡς καί ὁ σκιρρέω ὄγκος ἁρμόζω οὐ σπλήν μόνος , ἐπί ὅς συνεχής χράω πολύς ὁ ἰατρός ὁ τοιοῦτος κόπρος , ἀλλά καί ἄλλος μέρος . ἐγώ οὖν ἐπί γόνυ ἔχω ὄγκος χρόνιος δύσλυτος χράω αὐτός διά ὀξύκρατον καταπλήσσω κελεύω ἄλευρον κρίθινος ἐπιβάλλω ὁ κόπρος , καί θαυμαστός ὁ ἄνθρωπος ὠνέομαι . ὁ δέ ἄγροικος τις εἰμί , ἐπί ὅς οὗτος πράσσω . καί οὕτως ἤδη καί ἄλλος ἄγροικος ἐπί ὅμοιος ὄγκος οὐ κατά γόνυ μόνος , ἀλλά καί κατά ἄλλος μόριον ὅμοιος χράω ὠφελέω . δριμύς γάρ εἰμί ὁ φάρμακον ἤ ὥστε γυνή ἀστυκός ἤ παιδίον θεραπεύω , ἤ ὅλος ὁ μαλακόσαρκος . ἀλλά περί μέν ὁ κατά μέρος χρῆσις ἅπας φάρμακον ἐν ὁ περί σύνθεσις αὐτός λέγω . καί ἐπί ὁ ὑδερικός τε καί σπληνικός ὁ αἴγειος κόπρος πολυειδής χράω . καί μέντοι καί καίω λεπτομερής μέν , οὐ μήν δριμύς γε σαφής γίγνομαι . διό καί πρός ἀλωπεκία ἁρμόζω καί πᾶς ὅσος ὁ ῥύπτω δέω φάρμακον , οἷος λέπρα τε καί ψώρα καί λειχήν , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . μείγνυμι δέ καί ὁ διαφορητικός κατάπλασμα , οἷος ὁ ὁ παρωτίς εἰμί καί ὁ βουβών χρονίζω . εἰμί γάρ ὁ δύναμις αὐτός ἄκαυστος καί κιαύννυμι ῥυπτικός τε καί διαφορητικός , καί οὐ βραχύς γε ὁ διαφορητικός ἔχω . πρός γοῦν ὁ ὁ ἔχιδνα δῆγμα καί πολύς δή μάλα ἔτι ὁ ὁ ἄλλος θηρίον ἰατρός τις ὁ ἐν ἀγρός τε καί κώμη ἰατρεύω χράω διά ὄξος αὐτός καί διασῴζω πάνυ πολύς . ὁ δέ αὐτός οὗτος ἰατρός καί ὁ ἰκτερικός δίδωμι ὁ σπύραθος διά οἶνος πίνω καί πρός ῥόος γυναικεῖος χράω , σύν λιβανωτός προστίθημι . καί χρή γιγνώσκω μέν ἅπας ὁ τοιοῦτος ὁ ἀγαθός ἰατρός , ἐκλέγω δέ ὁ ἀγαθός , καί μάλα ἐπί ὁ ἀστυκός τε καί ἀξιόλογος ἀνήρ , ἐπί ὅς οὐ ἄν ποτέ χράω ἐγώ τοιοῦτος φάρμακον πάμπολυς ἀγαθός εὐπορέω . ὅμως δέ οὖν γίγνομαι ποτέ καί ὁ τοιοῦτος ὁ χρεία κατά ὁ ὁδοιπορία καί ὁ κυνηγέσιον καί ὁ ἐν ἀγρός διατριβή , ὅταν τις μή παρέρχομαι ὁ ἀγαθός , ἤ καί σκληρόσαρκος ὁ ἄγροικος ἄνθρωπος εἰμί , παραπλήσιος ὄνος . πολύς γάρ ὁ τοιοῦτος κατά ὁ ἀγρός εἰμί ἄξιος ὁ πίνω σπύραθος . ὅς δέ εἰͅν ὁ ἔμπροσθεν ἐπί ﻿ ὅρος τε καί χολή καί σίαλος λέγω , οὗτος καί νῦν μιμνῄσκω , ὁ μέν καθόλου καί κοινός δύναμις ἅπας εἰμί ὁ αὐτός , ἐξαλλάσσω δέ κατά ὁ ὁ ζῷον κρᾶσις . ὁ μέν γάρ ξηρός ὁ κρᾶσις ζῷον καί ὁ κόπρος εἰμί ξηραντικός , καθά γε καί ὁ θερμός θερμαντικός , ψύχω δέ οὐδείς , καθά οὐδέ ὑγραίνω . πολύς δέ ἄν εἰμί καί παρά ὁ φύσις ὁ ἐσθίω αὐτός ὁ διαφορά , καί διά οὗτος ἐπί ἄνθρωπος μάλα ἤ ὁ ἄλλος ζῷον μέγας εἰμί , ὅτι ποικίλος ὁ τροφή χράω ὁ ζῷον οὗτος . τίς γάρ ὅμοιος ἔχω σκόροδον τε καί κρόμμυον ἐσθίω ἤ κολοκύνθη , εἰ οὕτως τυγχάνω ; αἴξ δέ σπύραθος βραχύς μέν ἄν τις διαφέρω ἀλλήλων παρά ὁ νομή , οὐ μήν τοσοῦτος γε ὅσος ὁ ὁ ἄνθρωπος .