galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 4.7
Τὰ μὲν οὖν ἐμπλαστικὰ φάρμακα τοιαῦτα . περὶ δὲ τῶν στυφόντων τε καὶ ὀξέων αὖθις ἐπάνειμι . τὰ μὲν στύφοντα γεώδη μέν ἐστι καὶ παχυμερῆ ταῖς τῶν ὄγκων συστάσεσι , ψυχρὰ δὲ ταῖς ποιότητι · τὰ δ’ ὀξέα λεπτομερῆ μέν ἐστι τοῖς σώμασιν , ψυχρὰ δ’ ὡσαύτως τοῖς στύφουσι . πίστις δ’ ὑπὲρ ἀμφοῖν διττὴ , κατὰ μὲν τὴν αἴσθησιν ἐξ ἀπαγωγῆς , κατὰ δὲ τὸν λόγον ἐκ τῆς οὐσίας αὐτῶν . εἰρήσεται δὲ προτέρα τῶν πίστεων ἡ σαφεστέρα μὲν τοῖς πολλοῖς , ἀσθενεστέρα δ’ ὡς πρὸς ἀπόδειξιν ἐπιστημονικήν . οἱ ἀπὸ τῶν δένδρων καρποὶ πάντες , ὅσοι γλυκεῖς ἡμῖν φαίνονται πεπανθέντες , ἄρτι γεννώμενοι στρυφνοί τέ εἰσι καὶ ξηροὶ ταῖς συστάσεσι καὶ κατὰ τὴν τοῦ γεννῶντος δένδρου φύσιν ἕκαστος , ὥς που καὶ Θεόφραστος ἔλεγεν , ἐλαῖαι , σταφυλαὶ , μῆλα , ῥοιαὶ , μόρα , φοίνικες , ἄπιοι . προϊόντες δὲ τῷ χρόνῳ γίγνονται μὲν ὑγρότεροι , προσλαμβάνουσι δὲ ὀξύτητα τῇ στρυφνότητι , καὶ ταύτην ἀποτιθέμενοι κατὰ βραχὺ γλυκεῖς αὖθις γίνονται τελειούμενοι . τινὲς δ’ οὐδ’ ἐπὶ τοῖς δένδροις , ἀλλ’ ἀφαιρούμενοι μετὰ χρόνον ἀπολαμβάνουσι τὴν γλυκύτητα . ἄλλοι δέ τινες οὐδὲ διὰ μέσης τῆς ὀξύτητος , ἀλλ’ ἄντικρυς ἀπὸ τῆς στρυφνότητος ἐπὶ τὴν γλυκύτητα παραγίνονται , καθάπερ καὶ ὁ τῆς ἐλαίας . καὶ μὴν ὅτι γε τῷ θερμῷ πέπτονται πάντες δῆλον , ὅτι τε διττόν ἐστι τοῦτο , τὸ μὲν ἴδιον ἔμφυτον ἑκάστου , τὸ δ’ ἔξωθεν μὲν ἀπὸ τοῦ ἡλίου , σύμφυτον δὲ καὶ οἰκεῖον αὐτοῖς , εἴπερ μεμνήμεθα τῶν ὑποκειμένων ἡμῖν ἀεὶ στοιχείων , ἴσμεν δήπου σαφῶς . ἀλλ’ εἴπερ στρυφνότεροι μέν εἰσι κατ’ ἀρχὰς , πεπαινόμενοι δὲ γίνονται γλυκεῖς , ἐκ θερμασίας ἡ γλυκύτης αὐτοῖς ἐκ ψύξεως δὲ ἡ ὀξύτης τε καὶ στρυφνότης ὑπῆρξεν . ἐπεὶ δὲ καὶ κατ’ ἀρχὰς μὲν ἔτι ξυλώδεις , ὥς καὶ Θεόφραστος ἔλεγε , ξηροί τέ εἰσιν ἅμα καὶ στρυφνοὶ , τὸ πλῆθος δ’ αὐτοὺς τῆς ἐπιῤῥεούσης ὑγρότητος ὀξεῖς ἐργάζεται , πρόδηλον ὡς γεωδέστερος μέν ἐστιν ὁ στρυφνὸς χυμὸς , ὑγρότερος δ’ ὁ ὀξὺς , ὥστε καὶ Πλάτων ὁρίζων ὀρθῶς ἔλεγεν · ὅσα τοιαῦτα τοῖς χυλοῖς ἐμφέρεται γεώδη μόρια , κατατηκόμενα ταῦτα καὶ συνάγοντα καὶ ἀποξηραίνοντα τὰ νοτερὰ τῶν τῆς γλώττης αἰσθητικῶν μορίων , τραχύτερα μὲν ὄντα στρυφνὰ , ἧττον δὲ τραχύνοντα αὐστηρὰ φαίνεται . καὶ ἡμεῖς δὲ πρὸς τούτοις , ὅτι καὶ ψυχρός ἐστιν τὴν κρᾶσιν ὁ τοιοῦτος χυμὸς ὀρθῶς ἐροῦμεν . ἂν γὰρ γεώδης ᾖ μόνον , ἐμπλαστικὸς , οὐ στρυφνὸς ἔσται , καί πως ὁ λόγος ἐπὶ τὴν οὐσίαν αὐτὴν ἤδη μεταβὰς τῶν χυμῶν ἐπιστημονικῆς ἀποδείξεως ἅπτεται . εἰ γὰρ τῷ στρυφνῷ χυλῷ συνάγειν καὶ ξηραίνειν καὶ τραχύνειν τὴν γλῶτταν ὑπάρχει σαφῶς , ἐδείχθη δ’ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις ὑπὸ ψυχροῦ μόνου συνάγεσθαι καὶ σφίγγεσθαι καὶ πιλεῖσθαι τὰ σώματα , πρόδηλον ὡς πάντως ψυχρός ἐστιν ὁ στρυφνὸς χυμός · ἐπεὶ δὲ καὶ ἀνωμάλως ﻿ ξηραίνει , τοῦτο γὰρ ἦν τὸ τραχῦνον , εἴη ἂν πάντως καὶ γεώδης . ὁμαλῶς γὰρ ἅπαντα ὁ ὑδατώδης διεξέρχεται . ὑπάρχει γὰρ ἀχώριστον αὐτῷ , κᾂν διασπασθῇ , τὸ πάλιν ἑνοῦσθαι , τῷ δὲ γεώδει σώματι τῷ κατὰ τοὺς χυμοὺς ἐμφερομένῳ καὶ τὸ διασπᾶσθαι μὲν ἤδη πάρεστιν , καὶ τὸ μηκέτι δὲ συνιέναι ῥᾳδίως ὑπάρχει . καὶ μέντοι καὶ τὸ τῆς αἰσθήσεως ἴδιον ἑκατέρου πάθους ἀναμνησθέντι σοι τοῖς αὐτοῖς μαρτυρήσει . ταχεῖα μὲν γὰρ ἡ τῶν ὀξέων χυμῶν διέξοδος ἐν τοῖς αἰσθητικοῖς σώμασι φαίνεται γιγνομένη , βραδεῖα δ’ ἡ τῶν στρυφνῶν . καὶ τὰ μὲν ὀξέα διὰ βάθους ἐνεργεῖν φαίνεται μᾶλλον , ἐπιπολῆς δὲ τὰ στρυφνά . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα παχυμερῆ μὲν εἶναι ἐνδείκνυνται τὰ στρυφνὰ σώματα , λεπτομερῆ δὲ ὑπάρχειν τὰ ὀξέα . ταυτὶ μὲν οὖν ἱκανῶς ἀλλήλοις ὡμολόγηται , τά τ’ ἀπὸ τῆς οὐσίας αὐτῆς τῶν πραγμάτων εἰρημένα καὶ τὰ διὰ τῆς τῶν εὑρημένων κατὰ τὴν αἴσθησιν ἐπαγωγῆς · οὐδὲν δ’ ἂν εἴη χεῖρον ἔτι καὶ ταῦτα προσθεῖναι , μεμνημένους πάλιν κᾀνταῦθα τῆς τῶν ὀνομάτων χρήσεως , ὡς στύφειν μὲν ἄμφω λέγεται , τό τ’ αὐστηρὸν καὶ τὸ στρυφνὸν , ἐν δὲ τῷ μᾶλλον καὶ ἧττον διαφέρει . καὶ μὴν καὶ ὅτι πολλαὶ τοῖς φαρμάκοις ὑπάρχουσι ποιότητες οὐ διάφοροι μόνον , ἀλλὰ καὶ μαχόμεναι πρὸς ἀλλήλας , ἐνίοτε δὲ καὶ παντάπασιν ὑπεναντίαι , δέδεικται μὲν ἔμπροσθεν αὐτάρκως , ἄρξασθαι δ’ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ νῦν ἀναγκαῖον . εἰ μὲν γάρ σοι φαίνοιτο γευομένῳ καὶ στρυφνὸν ἅμα καὶ δάκνον ταὐτὸ , τουτὶ μὲν ἀπολιπεῖν σε κελεύσω τὸ φάρμακον , ἔρχεσθαι δ’ ἐπὶ τὸ στρυφνὸν ἄνευ τοῦ δάκνειν . εἰ δὲ μηδ’ ὀξὺ φαίνοιτο , μηδὲ γλυκὺ , μηδὲ πικρὸν , ἀλλ’ ὡς οἷόν τε μάλιστα μίαν ἔχον ἄμικτον ποιότητα τὴν τῆς στύψεως , οὕτως ἤδη βασανίζειν αὐτὸ τῇ πείρᾳ καθ’ ὃν πολλάκις ἔμπροσθεν ὑπεθέμην σοι τρόπον . ἐὰν γὰρ ἅμα τό τε στύφειν ἔχῃ καὶ τὸ δάκνειν ἤ τινα ἄλλην ἐναργῆ ποιότητα καὶ δύναμιν ἐπιμεμιγμένην τῇ στύψει , περιττὸν καὶ μάταιον εἰς πεῖραν ἄγειν τὸ τοιοῦτον φάρμακον , ἐπειδὰν δοκιμάζῃς ἐνέργειαν στύψεως . ἄδηλον γὰρ εἴτε διὰ τὴν στύψιν , εἴτε διά τινα τῶν ἀναμεμιγμένων αὐτῇ ποιοτήτων , εἴτε καὶ δι’ ἀμφοτέρας ἐνήργησεν ὡδί πως περὶ τὸ πλησιάζον αὐτῷ σῶμα . χαλκῖτις οὖν καὶ μίσυ καὶ χάλκανθος καὶ λεπὶς χαλκοῦ καὶ σῶρυ , στύφοντά τε ἅμα καὶ δάκνοντα , δρᾷ μὲν κατ’ ἀμφοτέρας τὰς ποιότητας εἰς ἕκαστον τῶν ὁμιλούντων σωμάτων , οὐ μὴν διδάξαι γε ἡμᾶς δύναται σαφῶς εἴτε διὰ τὴν στύψιν ἔχει τὸ καίειν , εἴτε διὰ τὴν δριμύτητα . καταλιπεῖν οὖν ἄμεινον αὐτὰ καὶ γεύεσθαι πολλῶν ἐφεξῆς ἄλλων ἐπισκοπούμενον εἰλικρινῆ στύψιν ἰδίᾳ καὶ καθ’ ἑαυτὴν ὡς οἷόν τ’ ἐστὶ μάλιστα , κᾀπειδὰν τοιαύτην εὕρῃς , οὕτως ἤδη κρίνειν τὸ φάρμακον αἷς πολλάκις ἔμπροσθεν ἤκουσας μεθόδοις , οἷον εἴ σοι γευομένῳ φαίνοιτο βαλαύστιον , ἢ κικὶς , ἢ κύτινος , ἢ ὑποκυστὶς , ἢ στρύχνος , ἢ γλαύκιον , ἢ ἀκακία , ἢ ῥοῦ χυλὸς , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἀκριβῶς μὲν εἶναι στρυφνὸν , ἔκδηλον δ’ ἑτέραν ποιότητα μηδεμίαν ἔχον , ἐξετάζειν ἐπὶ τῶν τοιούτων ἤδη καὶ βασανίζειν ἀκριβῶς ἐνέργειαν στύψεως . ἡ δὲ ἐξέτασις , ὡς εἴρηται πολλάκις , ἐπί τε τῶν ἐν ἀρίστῃ κατασκευῇ σωμάτων ἀκριβῶς ὑγιαινόντων , ἐπί τε τῶν ἁπλῶν γινέσθω σοι παθῶν , ἤτοιν θερμῶν , ἢ ψυχρῶν , ἢ ξηρῶν , ἢ ὑγρῶν . εἰ μὲν γὰρ αὐτό τε τὸ ὑγιαῖνον σῶμα φαίνοιτο σαφῶς ἐμψῦχον , ἐπί τε τῶν θερμῶν ἁρμόττει παθῶν , ἐναργῆ δὲ καὶ αὐτῷ τῷ κάμνοντι τὴν ψυχρὰν προσβάλλει ποιότητα , τολμᾷν ἤδη τι περὶ τῆς στύψεως ὡς ψυχούσης ἀποφαίνεσθαι . εἰ δ’ ἔμπαλιν ἔχον εὑρίσκοιτο καὶ τῶν ὑγιαινόντων σωμάτων ὑπ’ αὐτοῦ θερμαινομένων καὶ τῶν θερμῶν νοσημάτων παροξυνομένων καὶ τῶν ψυχρῶν ὠφελουμένων οὐ ψύχειν , ἀλλὰ θερμαίνειν ἡγεῖσθαι χρὴ τὸ τοιοῦτον φάρμακον . οὕτω δὲ καὶ περὶ τῶν δριμέων αὐτῶν καθ’ ἑαυτὰ ποιεῖσθαι τὴν βάσανον , ἐπί τε κρόμμυον ἰόντα καὶ σκόροδον καὶ πέπερι καὶ πύρεθρον καὶ ζιγγίβερι καὶ στρούθιον , ἑλένιόν τε καὶ τίτανον . ὥσπερ γὰρ ὁ μίξας στρύχνου χυλῷ πέπερι δοκιμάζειν οὐδέτερον αὐτῶν ἱκανός ἐστιν , οὕτως οὐδ’ ὁ τὰ πρὸς τῆς φύσεως μεμιγμένα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἀξιῶ σε καὶ τὴν ὀξεῖαν ποιότητα καὶ τὴν πικρὰν καὶ τὴν γλυκεῖαν ἐπισκέπτεσθαι σφοδρὰς καὶ μόνας ὡς οἷόν τ’ ἐστὶν εἰς τὴν δοκιμασίαν ἄγοντα καὶ τῇ πείρᾳ τὰς δυνάμεις αὐτῶν ἐξευρίσκοντα . τὸ δὲ πᾶν ὅ τι περ ἂν ᾖ στρυφνὸν , ἢ αὐστηρὸν , ἢ πικρὸν , ἄγειν εἰς πεῖραν , ὡς ἤτοι στρυφνότητος , ἢ αὐστηρότητος , ἢ πικρότητος ἐν αὐτῷ βάσανον ληψόμενον ἄτοπον δεινῶς . εἰ γὰρ μιᾶς μόνης μετέχει ποιότητος , τὴν αὐτὴν τοῦ φαρμάκου πεῖραν ἕξεις καὶ τῆς ποιότητος · εἰ δὲ πλειόνων , ἐξ ἁπασῶν ἤδη δηλονότι μικτὴν ἐνέργειαν ἐνεργήσει τὸ φάρμακον , ὥσθ’ ἡ τῆς μιᾶς τῆς κρινομένης ἔτ’ ἄδηλος μένει . εἴπερ οὖν ὡς προείρηται χρὴ κρίνειν , οὐκ ὀρθῶς ὑπέλαβον οἵ τε μηδ’ ὅλως ἀποφήνασθαί τι δυνατὸν εἶναι νομίσαντες ὑπὲρ τῆς τῶν χυμῶν δυνάμεως , οἵ θ’ ἑτέρως τὴν κρίσιν ποιησάμενοι . καὶ γὰρ ἀποφήνασθαί τι δυνατὸν ὑπὲρ αὐτῶν ἐστιν καὶ τὴν κρίσιν οὐκ ἄλλως ἢ ὡς εἴρηται νῦν προσήκει ποιεῖσθαι . εἰ μὲν οὖν ὅλως μηδὲν δεῖσθαι τῆς κατὰ τοὺς χυμοὺς ἐπισκέψεως εἰρήκεισαν , ἐπειδὰν τὰς δυνάμεις τῶν φαρμάκων ἐξετάζωμεν , ἐγχωρεῖ γὰρ καὶ χωρὶς τούτων ἐξευρίσκειν τῇ πείρᾳ τὴν δύναμιν αὐτῶν , ἐπῄνοουν ἂν μᾶλλον ἢ ἐμεμφόμην αὐτούς . ἐπεὶ δ’ ὡς ὑπὲρ ἀναγκαίου μὲν , ἀγνώστου δὲ διέρχονται , διχῇ μέμψασθαι τοὺς ἄνδρας δίκαιον , ὅτι τε τὸ μὴ ἀναγκαῖον ὑπέλαβον ὡς ἀναγκαῖον , ὅτι τε προαπέγνωσαν αὐτοῦ τῆς εὑρέσεως . ἡ γάρ τοι κρίσις ἑκάστου τῶν φαρμάκων τῆς ﻿ δυνάμεως ἄνευ τῆς τῶν χυμῶν διαγνώσεως αὐτάρκως εὑρίσκεται τῇ πείρᾳ μόνῃ βασανιζομένῃ καθ’ ὃν εἴρηκα μυριάκις ἤδη τρόπον . κᾀγὼ νῦν , οὐχ ὡς οὐκ ἐνὸν ἄλλως ἐξευρεῖν τὸ ζητούμενον , ἀλλὰ διά τε τὸ πρὸς τὰς ἀρχὰς ἀκόλουθον , ἵν’ ἐπιδείξαιμι πάντα τοῖς τῶν στοιχείων λογισμοῖς ἑπόμενα καὶ μηδὲν μηδαμόθι μαχόμενον , ἐξελέγξαιμί τε τοὺς ἅπαντα τὰ στύφοντα θερμαίνειν εἰπόντας , ἐπὶ τὸν περὶ τῶν χυμῶν ἀφικόμην λόγον . εὑρεθείη δ’ ἄν τις αὐτοῦ καὶ χρεία πρὸς τὴν ἐνεστῶσαν ἡμῖν πραγματείαν . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ὕστερον ἐπιδεῖξαι πειράσομαι · νυνὶ δὲ ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐπάνειμι , παρακελεύομαί τε τῆς ἀληθείας ὀρεγομένοις , αὐτοῖς γευομένοις ἁπάντων τῶν στυφόντων , ὥσπερ ἡμεῖς ἐποιήσαμεν , ὅταν εὕρωσιν ἀκριβῶς κατά τι σῶμα τὴν στύψιν , ἄμικτον ὡς οἷόν τε μάλιστα τῶν ἄλλων ποιοτήτων , τηνικαῦτα διὰ τῆς πείρας ἐξετάζειν εἴτε θερμὸν , εἴτε ψυχρὸν , εἴτε ξηρὸν , εἴτε ὑγρὸν ὑπάρχει τὸ τοιοῦτον σῶμα . τουτὶ μὲν οὖν ἕκαστος , ἄν περ σωφρονῇ , ποιήσει καταμόνας αὐτός . ἐμοὶ δ’ ἀναγκαῖον ἴσως ἀποφαίνεσθαί τι περὶ τῆς ἐμαυτοῦ πείρας ἐν μὲν τῷ νῦν ἐνεστῶτι λόγῳ καθόλου , κατὰ μέρος δὲ διὰ τῶν ἑξῆς ὑπομνημάτων . εἴη δ’ ἂν ὁ μὲν καθόλου λόγος ὑπὲρ ἁπάντων τοιόσδε . Πᾶν στῦφον σῶμα , τό γε τῶν ἄλλων καθαρεῦον , ὥσπερ πρὸς τὴν αἴσθησιν ποιοτήτων , εὗρον ἀεὶ πειρώμενος ψυχρόν . ἤδη δὲ καὶ τῶν ἐπιμίκτων ταῖς ποιότησιν ἔνια , τά τε μετρίως γλυκέα καὶ πικρὰ καὶ δριμέα , σαφῶς εὑρέθη ψύχοντα , κρατούσης γὰρ ἐν αὐτοῖς δηλονότι τῆς τοῦ στύφειν τε καὶ ψύχειν δυνάμεως , ὡς ἀμαυροῦσθαι τὰς ἄλλας . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ τὰ ὀξέα πάντα , τά θ’ ἁπλῶς ὀξέα , καθάπερ ὀξαλίδα καὶ ὀξυλάπαθον , ἔνιά τε τῶν ἐπιμίκτων ἑτέραις ποιότησιν , ἤτοι γλυκείαις ἢ δριμείαις ἢ πικραῖς , οὐδὲν ἧττον εὑρίσκεται ψύχοντα καὶ ῥοιαὶ καὶ μῆλα καὶ κοκύμηλα καὶ σταφυλαὶ καὶ σῦκα καὶ συκάμινα καὶ κεράσια καὶ αὐτὸ τὸ ὄξος . ἀλλὰ τούτῳ μὲν , ὡς εἴρηται πρόσθεν , ἐπιμέμικταί τις δριμύτης , ταῖς δ’ ὀπώραις γλυκύτητές τε καὶ στρυφνότητες , καί τισιν αὐτῶν καὶ πικρότητες ἀμυδραί . καὶ μέντοι καὶ ὅσα στύφει τε ἅμα καὶ ὀξέα ταῖς ποιότησίν ἐστιν , ἅπαντα καὶ ταῦτά μοι εὑρέθη πειρωμένῳ σαφῶς ψύχοντα · τὰ δὲ γλυκέα μόνον ἅπαντα κατὰ τὸ ποσὸν τῆς γλυκύτητος εὐθὺς καὶ τῆς θερμότητος μετέχειν , ὥστ’ οὐδὲν μὲν τῶν λίαν γλυκέων ψυχρόν · εἴη δ’ ἄν τι καὶ μετρίως γλυκὺ ψυχρὸν , ἐπειδὰν τὸ πλεῖστον αὐτοῦ τῆς τοῦ σώματος οὐσίας ὑδατῶδες ᾖ , οὐ μὴν οὕτω γε ψυχρὸν , ὡς τὸ στρυφνὸν ἱκανῶς ἢ τὸ ὀξὺ , ἀλλ’ ὡς καὶ πρόσθεν που λέλεκται περὶ τῶν χλιαρᾶς θερμασίας μετεχόντων . καὶ τὰ πικρά γε πάντα θερμὰ , καθάπερ ἥ τε χολὴ καὶ τὸ νίτρον καὶ οἱ πάνυ παλαιοὶ τῶν οἴνων καὶ τῶν σπερμάτων μυρία . καὶ γὰρ τὸ τοῦ πηγάνου καὶ μάλιστα τὸ τοῦ ἀγρίου καὶ τὸ τοῦ τορδύλου καὶ τὸ τοῦ σπονδύλου καὶ τὸ τοῦ μελανθίου καὶ οἱ θέρμοι καὶ μᾶλλον οἱ ἄγριοι καὶ οἱ ὄροβοι , καὶ τούτων οἱ ἄγριοι μᾶλλον , ὅ τε προσαγορευόμενος πελεκῖνος . εὑρίσκεται δὲ ἐν τοῖς πυροῖς . ἀμυγδαλαῖ τέ τινες , αἳ δὴ καὶ δι’ αὐτὸ τοῦτο προσαγορεύονται πικραὶ , καὶ συκίων ἄττα σπέρματα καὶ τὸ τοῦ μήλου τοῦ Μηδικοῦ , καὶ πρὸς τούτοις ἕτερα μυρία πικρὰ φαίνεται τοῖς γευομένοις .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἐμπλαστικός φάρμακον τοιοῦτος . περί δέ ὁ στύφω τε καί ὀξύς αὖθις ἐπανέρχομαι . ὁ μέν στύφω γεώδης μέν εἰμί καί παχυμερής ὁ ὁ ὄγκος σύστασις , ψυχρός δέ ὁ ποιότης · ὁ δέ ὀξύς λεπτομερής μέν εἰμί ὁ σῶμα , ψυχρός δέ ὡσαύτως ὁ στύφω . πίστις δέ ὑπέρ ἄμφω δισσός , κατά μέν ὁ αἴσθησις ἐκ ἀπαγωγή , κατά δέ ὁ λόγος ἐκ ὁ οὐσία αὐτός . λέγω δέ πρότερος ὁ πίστις ὁ σαφής μέν ὁ πολύς , ἀσθενής δέ ὡς πρός ἀπόδειξις ἐπιστημονικός . ὁ ἀπό ὁ δένδρον καρπός πᾶς , ὅσος γλυκύς ἐγώ φαίνω πεπαίνω , ἄρτι γεννάω στρυφνός τε εἰμί καί ξηρός ὁ σύστασις καί κατά ὁ ὁ γεννάω δένδρον φύσις ἕκαστος , ὡς που καί Θεόφραστος λέγω , ἐλαία , σταφυλή , μῆλον , ῥοιά , μόρον , φοῖνιξ , ἄπιος . προέρχομαι δέ ὁ χρόνος γίγνομαι μέν ὑγρός , προσλαμβάνω δέ ὀξύτης ὁ στρυφνότης , καί οὗτος ἀποτίθημι κατά βραχύς γλυκύς αὖθις γίγνομαι τελειόω . τις δέ οὐδέ ἐπί ὁ δένδρον , ἀλλά ἀφαιρέω μετά χρόνος ἀπολαμβάνω ὁ γλυκύτης . ἄλλος δέ τις οὐδέ διά μέσος ὁ ὀξύτης , ἀλλά ἄντικρυς ἀπό ὁ στρυφνότης ἐπί ὁ γλυκύτης παραγίγνομαι , καθά καί ὁ ὁ ἐλαία . καί μήν ὅτι γε ὁ θερμός πέσσω πᾶς δῆλος , ὅτι τε δισσός εἰμί οὗτος , ὁ μέν ἴδιος ἔμφυτος ἕκαστος , ὁ δέ ἔξωθεν μέν ἀπό ὁ ἥλιος , σύμφυτος δέ καί οἰκεῖος αὐτός , εἴπερ μιμνῄσκω ὁ ὑπόκειμαι ἐγώ ἀεί στοιχεῖον , οἶδα δήπου σαφής . ἀλλά εἴπερ στρυφνός μέν εἰμί κατά ἀρχή , πεπαίνω δέ γίγνομαι γλυκύς , ἐκ θερμασία ὁ γλυκύτης αὐτός ἐκ ψῦξις δέ ὁ ὀξύτης τε καί στρυφνότης ὑπάρχω . ἐπεί δέ καί κατά ἀρχή μέν ἔτι ξυλώδης , ὡς καί Θεόφραστος λέγω , ξηρός τε εἰμί ἅμα καί στρυφνός , ὁ πλῆθος δέ αὐτός ὁ ἐπιρρέω ὑγρότης ὀξύς ἐργάζομαι , πρόδηλος ὡς γεώδης μέν εἰμί ὁ στρυφνός χυμός , ὑγρός δέ ὁ ὀξύς , ὥστε καί Πλάτων ὁρίζω ὀρθός λέγω · ὅσος τοιοῦτος ὁ χυλός ἐμφέρω γεώδης μόριον , κατατήκω οὗτος καί συνάγω καί ἀποξηραίνω ὁ νοτερός ὁ ὁ γλῶσσα αἰσθητικός μόριον , τραχύς μέν εἰμί στρυφνός , ἥσσων δέ τραχύνω αὐστηρός φαίνω . καί ἐγώ δέ πρός οὗτος , ὅτι καί ψυχρός εἰμί ὁ κρᾶσις ὁ τοιοῦτος χυμός ὀρθός λέγω . ἐάν γάρ γεώδης εἰμί μόνος , ἐμπλαστικός , οὐ στρυφνός εἰμί , καί πως ὁ λόγος ἐπί ὁ οὐσία αὐτός ἤδη μεταβαίνω ὁ χυμός ἐπιστημονικός ἀπόδειξις ἅπτω . εἰ γάρ ὁ στρυφνός χυλός συνάγω καί ξηραίνω καί τραχύνω ὁ γλῶσσα ὑπάρχω σαφής , δείκνυμι δέ ἐν ὁ ἔμπροσθεν λόγος ὑπό ψυχρός μόνος συνάγω καί σφίγγω καί πιλέω ὁ σῶμα , πρόδηλος ὡς πάντως ψυχρός εἰμί ὁ στρυφνός χυμός · ἐπεί δέ καί ἀνώμαλος ﻿ ξηραίνω , οὗτος γάρ εἰμί ὁ τραχύνω , εἰμί ἄν πάντως καί γεώδης . ὁμαλής γάρ ἅπας ὁ ὑδατώδης διεξέρχομαι . ὑπάρχω γάρ ἀχώριστος αὐτός , ἔͅν διασπάω , ὁ πάλιν ἑνόω , ὁ δέ γεώδης σῶμα ὁ κατά ὁ χυμός ἐμφέρω καί ὁ διασπάω μέν ἤδη πάρειμι , καί ὁ μηκέτι δέ συνίημι ῥᾴδιος ὑπάρχω . καί μέντοι καί ὁ ὁ αἴσθησις ἴδιος ἑκάτερος πάθος ἀναμιμνῄσκω σύ ὁ αὐτός μαρτυρέω . ταχύς μέν γάρ ὁ ὁ ὀξύς χυμός διέξοδος ἐν ὁ αἰσθητικός σῶμα φαίνω γίγνομαι , βραδύς δέ ὁ ὁ στρυφνός . καί ὁ μέν ὀξύς διά βάθος ἐνεργέω φαίνω μάλα , ἐπιπολή δέ ὁ στρυφνός . οὗτος οὖν ἅπας παχυμερής μέν εἰμί ἐνδείκνυμι ὁ στρυφνός σῶμα , λεπτομερής δέ ὑπάρχω ὁ ὀξύς . οὗτος μέν οὖν ἱκανός ἀλλήλων ὁμολογέω , ὁ τε ἀπό ὁ οὐσία αὐτός ὁ πρᾶγμα λέγω καί ὁ διά ὁ ὁ εὑρίσκω κατά ὁ αἴσθησις ἐπαγωγή · οὐδείς δέ ἄν εἰμί κακός ἔτι καί οὗτος προστίθημι , μιμνῄσκω πάλιν ᾀνταῦθη ὁ ὁ ὄνομα χρῆσις , ὡς στύφω μέν ἄμφω λέγω , ὁ τε αὐστηρός καί ὁ στρυφνός , ἐν δέ ὁ μάλα καί ἥσσων διαφέρω . καί μήν καί ὅτι πολύς ὁ φάρμακον ὑπάρχω ποιότης οὐ διάφορος μόνος , ἀλλά καί μάχομαι πρός ἀλλήλων , ἐνίοτε δέ καί παντάπασι ὑπεναντίος , δείκνυμι μέν ἔμπροσθεν αὔταρκος , ἄρχω δέ ἀπό αὐτός καί νῦν ἀναγκαῖος . εἰ μέν γάρ σύ φαίνω γεύω καί στρυφνός ἅμα καί δάκνω αὐτός , οὗτος μέν ἀπολείπω σύ κελεύω ὁ φάρμακον , ἔρχομαι δέ ἐπί ὁ στρυφνός ἄνευ ὁ δάκνω . εἰ δέ μηδέ ὀξύς φαίνω , μηδέ γλυκύς , μηδέ πικρός , ἀλλά ὡς οἷος τε μάλα εἷς ἔχω ἄμικτος ποιότης ὁ ὁ στῦψις , οὕτως ἤδη βασανίζω αὐτός ὁ πεῖρα κατά ὅς πολλάκις ἔμπροσθεν ὑποτίθημι σύ τρόπος . ἐάν γάρ ἅμα ὁ τε στύφω ἔχω καί ὁ δάκνω ἤ τις ἄλλος ἐναργής ποιότης καί δύναμις ἐπιμείγνυμι ὁ στῦψις , περισσός καί μάταιος εἰς πεῖρα ἄγω ὁ τοιοῦτος φάρμακον , ἐπειδάν δοκιμάζω ἐνέργεια στῦψις . ἄδηλος γάρ εἴτε διά ὁ στῦψις , εἴτε διά τις ὁ ἀναμίσγω αὐτός ποιότης , εἴτε καί διά ἀμφότερος ἐνεργέω ὡδί πως περί ὁ πλησιάζω αὐτός σῶμα . χαλκῖτις οὖν καί μίσυ καί χάλκανθος καί λεπίς χαλκός καί σῶρυ , στύφω τε ἅμα καί δάκνω , δράω μέν κατά ἀμφότερος ὁ ποιότης εἰς ἕκαστος ὁ ὁμιλέω σῶμα , οὐ μήν διδάσκω γε ἐγώ δύναμαι σαφής εἴτε διά ὁ στῦψις ἔχω ὁ καίω , εἴτε διά ὁ δριμύτης . καταλείπω οὖν ἀγαθός αὐτός καί γεύω πολύς ἐφεξῆς ἄλλος ἐπισκοπέω εἰλικρινής στῦψις ἴδιος καί κατά ἑαυτοῦ ὡς οἷος τε εἰμί μάλα , ἐͅπειδάν τοιοῦτος εὑρίσκω , οὕτως ἤδη κρίνω ὁ φάρμακον ὅς πολλάκις ἔμπροσθεν ἀκούω μέθοδος , οἷος εἰ σύ γεύω φαίνω βαλαύστιον , ἤ κικίς , ἤ κύτινος , ἤ ὑποκιστίς , ἤ στρύχνος , ἤ γλαύκιον , ἤ ἀκακία , ἤ ῥόος χυλός , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἀκριβής μέν εἰμί στρυφνός , ἔκδηλος δέ ἕτερος ποιότης μηδείς ἔχω , ἐξετάζω ἐπί ὁ τοιοῦτος ἤδη καί βασανίζω ἀκριβής ἐνέργεια στῦψις . ὁ δέ ἐξέτασις , ὡς λέγω πολλάκις , ἐπί τε ὁ ἐν ἀγαθός κατασκευή σῶμα ἀκριβής ὑγιαίνω , ἐπί τε ὁ ἁπλόος γίγνομαι σύ πάθος , ἤτοιν θερμός , ἤ ψυχρός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός . εἰ μέν γάρ αὐτός τε ὁ ὑγιαίνω σῶμα φαίνω σαφής ἐμψύχω , ἐπί τε ὁ θερμός ἁρμόζω πάθος , ἐναργής δέ καί αὐτός ὁ κάμνω ὁ ψυχρός προσβάλλω ποιότης , τολμάω ἤδη τις περί ὁ στῦψις ὡς ψύχω ἀποφαίνω . εἰ δέ ἔμπαλιν ἔχω εὑρίσκω καί ὁ ὑγιαίνω σῶμα ὑπό αὐτός θερμαίνω καί ὁ θερμός νόσημα παροξύνω καί ὁ ψυχρός ὠφελέω οὐ ψύχω , ἀλλά θερμαίνω ἡγέομαι χρή ὁ τοιοῦτος φάρμακον . οὕτως δέ καί περί ὁ δριμύς αὐτός κατά ἑαυτοῦ ποιέω ὁ βάσανος , ἐπί τε κρόμμυον ἔρχομαι καί σκόροδον καί πέπερι καί πύρεθρον καί ζιγγίβερις καί στρούθιον , ἑλένιον τε καί τίτανος . ὥσπερ γάρ ὁ μείγνυμι στρύχνον χυλός πέπερι δοκιμάζω οὐδέτερος αὐτός ἱκανός εἰμί , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ πρός ὁ φύσις μείγνυμι . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἀξιόω σύ καί ὁ ὀξύς ποιότης καί ὁ πικρός καί ὁ γλυκύς ἐπισκοπέω σφοδρός καί μόνος ὡς οἷος τε εἰμί εἰς ὁ δοκιμασία ἄγω καί ὁ πεῖρα ὁ δύναμις αὐτός ἐξευρίσκω . ὁ δέ πᾶς ὅς τις περ ἄν εἰμί στρυφνός , ἤ αὐστηρός , ἤ πικρός , ἄγω εἰς πεῖρα , ὡς ἤτοι στρυφνότης , ἤ αὐστηρότης , ἤ πικρότης ἐν αὐτός βάσανος λαμβάνω ἄτοπος δεινός . εἰ γάρ εἷς μόνος μετέχω ποιότης , ὁ αὐτός ὁ φάρμακον πεῖρα ἔχω καί ὁ ποιότης · εἰ δέ πολύς , ἐκ ἅπας ἤδη δηλονότι μικτός ἐνέργεια ἐνεργέω ὁ φάρμακον , ὥστε ὁ ὁ εἷς ὁ κρίνω ἔτι ἄδηλος μένω . εἴπερ οὖν ὡς προλέγω χρή κρίνω , οὐ ὀρθός ὑπολαμβάνω ὁ τε μηδέ ὅλος ἀποφαίνω τις δυνατός εἰμί νομίζω ὑπέρ ὁ ὁ χυμός δύναμις , ὁ τε ἕτερος ὁ κρίσις ποιέω . καί γάρ ἀποφαίνω τις δυνατός ὑπέρ αὐτός εἰμί καί ὁ κρίσις οὐ ἄλλος ἤ ὡς λέγω νῦν προσήκω ποιέω . εἰ μέν οὖν ὅλος μηδείς δέω ὁ κατά ὁ χυμός ἐπίσκεψις λέγω , ἐπειδάν ὁ δύναμις ὁ φάρμακον ἐξετάζω , ἐγχωρέω γάρ καί χωρίς οὗτος ἐξευρίσκω ὁ πεῖρα ὁ δύναμις αὐτός , πῃνοέω ἄν μάλα ἤ μέμφομαι αὐτός . ἐπεί δέ ὡς ὑπέρ ἀναγκαῖος μέν , ἄγνωστος δέ διέρχομαι , διχή μέμφομαι ὁ ἀνήρ δίκαιος , ὅτι τε ὁ μή ἀναγκαῖος ὑπολαμβάνω ὡς ἀναγκαῖος , ὅτι τε προαπογνοέω αὐτός ὁ εὕρεσις . ὁ γάρ τοι κρίσις ἕκαστος ὁ φάρμακον ὁ ﻿ δύναμις ἄνευ ὁ ὁ χυμός διάγνωσις αὔταρκος εὑρίσκω ὁ πεῖρα μόνος βασανίζω κατά ὅς λέγω μυριάκις ἤδη τρόπος . ἐͅγώ νῦν , οὐ ὡς οὐ ἔνειμι ἄλλος ἐξευρίσκω ὁ ζητέω , ἀλλά διά τε ὁ πρός ὁ ἀρχή ἀκόλουθος , ἵνα ἐπιδείκνυμι πᾶς ὁ ὁ στοιχεῖον λογισμός ἕπομαι καί μηδείς μηδαμόθι μάχομαι , ἐξελέγχω τε ὁ ἅπας ὁ στύφω θερμαίνω λέγω , ἐπί ὁ περί ὁ χυμός ἀφικνέομαι λόγος . εὑρίσκω δέ ἄν τις αὐτός καί χρεία πρός ὁ ἐνίστημι ἐγώ πραγματεία . ἀλλά οὗτος μέν ὕστερον ἐπιδείκνυμι πειράω · νυνί δέ ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι , παρακελεύομαι τε ὁ ἀλήθεια ὀρέγω , αὐτός γεύω ἅπας ὁ στύφω , ὥσπερ ἐγώ ποιέω , ὅταν εὑρίσκω ἀκριβής κατά τις σῶμα ὁ στῦψις , ἄμικτος ὡς οἷος τε μάλα ὁ ἄλλος ποιότης , τηνικαῦτα διά ὁ πεῖρα ἐξετάζω εἴτε θερμός , εἴτε ψυχρός , εἴτε ξηρός , εἴτε ὑγρός ὑπάρχω ὁ τοιοῦτος σῶμα . οὗτος μέν οὖν ἕκαστος , ἐάν περ σωφρονέω , ποιέω καταμόνας αὐτός . ἐγώ δέ ἀναγκαῖος ἴσως ἀποφαίνω τις περί ὁ ἐμαυτοῦ πεῖρα ἐν μέν ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος καθόλου , κατά μέρος δέ διά ὁ ἑξῆς ὑπόμνημα . εἰμί δέ ἄν ὁ μέν καθόλου λόγος ὑπέρ ἅπας τοιόσδε . πᾶς στύφω σῶμα , ὁ γε ὁ ἄλλος καθαρεύω , ὥσπερ πρός ὁ αἴσθησις ποιότης , εὑρίσκω ἀεί πειράω ψυχρός . ἤδη δέ καί ὁ ἐπίμικτος ὁ ποιότης ἔνιοι , ὁ τε μέτριος γλυκύς καί πικρός καί δριμύς , σαφής εὑρίσκω ψύχω , κρατέω γάρ ἐν αὐτός δηλονότι ὁ ὁ στύφω τε καί ψύχω δύναμις , ὡς ἀμαυρόω ὁ ἄλλος . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος καί ὁ ὀξύς πᾶς , ὁ τε ἁπλῶς ὀξύς , καθά ὀξαλίς καί ὀξυλάπαθος , ἔνιοι τε ὁ ἐπίμικτος ἕτερος ποιότης , ἤτοι γλυκύς ἤ δριμύς ἤ πικρός , οὐδείς ἥσσων εὑρίσκω ψύχω καί ῥοιά καί μῆλον καί κοκύμηλον καί σταφυλή καί σῦκον καί συκάμινον καί κεράσιον καί αὐτός ὁ ὄξος . ἀλλά οὗτος μέν , ὡς λέγω πρόσθεν , ἐπιμείγνυμι τις δριμύτης , ὁ δέ ὀπώρα γλυκύτης τε καί στρυφνότης , καί τις αὐτός καί πικρότης ἀμυδρός . καί μέντοι καί ὅσος στύφω τε ἅμα καί ὀξύς ὁ ποιότης εἰμί , ἅπας καί οὗτος ἐγώ εὑρίσκω πειράω σαφής ψύχω · ὁ δέ γλυκύς μόνος ἅπας κατά ὁ ποσός ὁ γλυκύτης εὐθύς καί ὁ θερμότης μετέχω , ὥστε οὐδείς μέν ὁ λίαν γλυκύς ψυχρός · εἰμί δέ ἄν τις καί μέτριος γλυκύς ψυχρός , ἐπειδάν ὁ πολύς αὐτός ὁ ὁ σῶμα οὐσία ὑδατώδης εἰμί , οὐ μήν οὕτως γε ψυχρός , ὡς ὁ στρυφνός ἱκανός ἤ ὁ ὀξύς , ἀλλά ὡς καί πρόσθεν που λέγω περί ὁ χλιαρός θερμασία μετέχω . καί ὁ πικρός γε πᾶς θερμός , καθά ὁ τε χολή καί ὁ νίτρον καί ὁ πάνυ παλαιός ὁ οἶνος καί ὁ σπέρμα μυρίος . καί γάρ ὁ ὁ πήγανον καί μάλα ὁ ὁ ἄγριος καί ὁ ὁ τόρδυλον καί ὁ ὁ σπονδύλος καί ὁ ὁ μελάνθιος καί ὁ θέρμος καί μάλα ὁ ἄγριος καί ὁ ὄροβος , καί οὗτος ὁ ἄγριος μάλα , ὁ τε προσαγορεύω πελεκῖνος . εὑρίσκω δέ ἐν ὁ πυρός . ἀμύγδαλος τε τις , ὅς δή καί διά αὐτός οὗτος προσαγορεύω πικρός , καί συκίον τις σπέρμα καί ὁ ὁ μῆλον ὁ Μηδικός , καί πρός οὗτος ἕτερος μυρίος πικρός φαίνω ὁ γεύω .