galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 4.8
Ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν πικρῶν ἐπὶ πλέον ἐφεξῆς εἰρήσεται . τὸν δὲ περὶ τῶν στυφόντων καὶ ὀξέων αὖθις ἀναλαβόντες λόγον ἐπιθῶμεν ἤδη τὴν προσήκουσαν αὐτῷ τελευτήν . τὸ τοίνυν αὐστηρὸν , ὅτι μὲν ἐκλελυμένον ἐστὶ στρυφνὸν ἀναμνησθῆναι χρὴ τῆς αἰσθήσεως . ἥτις δὲ ἡ γένεσις αὐτοῦ , νῦν εἰρήσεται . ἐπειδὴ τὸ στρυφνὸν σῶμα γεῶδές τε καὶ ψυχρὸν ἦν , ἐκλυθήσεται κατ’ ἀνάγκην τριχῶς , ἢ θερμαινόμενον , ἢ ὑγραινόμενον , ἢ συναμφότερον ἅμα πάσχον ἂν μὲν οὖν θερμαίνηται μόνον , οὐκ ἔστι μὲν οὔθ’ ὑγρότερον οὔτε μαλακώτερον , ἀλλὰ σκληρὸν μένον ἐπικτήσεται γλυκύτητα , καθάπερ αἱ τῶν δρυῶν βάλανοι καὶ μάλιστα αἱ ὀνομαζόμεναι καστανεῖαι . ἐὰν δ’ ὑγραίνηται μόνον , ἐὰν μὲν παχυμερὴς καὶ ὑδατώδης ἡ ὑγρότης , αὐστηρὸν ἀποτελεσθήσεται . παντὸς γὰρ χυμοῦ δύναμιν ἡ ὑδατώδης ὑγρότης ἀμβλύνει . ἐὰν δὲ λεπτομερής τε καὶ ἀερώδης , ὀξύνει . δέδεικται γὰρ ὡς τὸ λεπτομερὲς ψυχρὸν ὀξεῖαν ἀπεργάζεται ποιότητα . ἂν δὲ ὑγραίνηταί τε ἅμα καὶ θερμαίνηται , μετὰ μὲν ὑδατώδους ὑγρότητος εἰς γλυκύτητα τὴν μετάπτωσιν ἕξει , μετὰ δ’ ἀερώδους εἰς λιπαρότητα . καὶ πρόδηλον ἤδη γέγονεν ὅπως οἱ καρποὶ κατ’ ἀρχὰς ὄντες στρυφνοὶ , προϊόντος τοῦ χρόνου τινὲς μὲν ἀκριβῶς γίνονται γλυκεῖς , τινὲς δὲ ὀξεῖς , τινὲς δ’ αὐστηροὶ , τινὲς δ’ ἀεὶ μένουσι στρυφνοὶ , τινὲς δ’ ἀποτελοῦνται λιπαροί · καὶ δὴ καὶ κατὰ τὰς τῶν εἰρημένων ποιοτήτων ἐπιμιξίας παμπόλλην ἔχουσι τὴν ποικιλίαν . στρυφνὸς μὲν οὖν ἄχρι τέλους ἐστὶν ὁ τῆς πρίνου καὶ κομάρου καὶ φηγοῦ καὶ κρανίας , ὅτι καὶ ψυχρὸς καὶ ξηρὸς οἷός περ ἦν ἐξ ἀρχῆς παραμένει , μόνον μὲν αὐξανόμενος , οὐδεμίαν δὲ μεγάλην ἀλλοίωσιν ἑτέραν ἐπικτώμενος . ἔστι γὰρ καὶ αὐτὰ ταῦτα τὰ δένδρα πυκνότερά τε ἅμα καὶ ξηρότερα καὶ ψυχρότερα . στρυφνὸς δὲ ἅμα καὶ γλυκὺς ὅ τε τῆς μυρσίνης καὶ ὁ τῆς ἀχράδος καὶ ὁ τῆς δρυὸς , καὶ πλέον μὲν γλυκὺς ἢ στρυφνὸς ὁ τῆς καστανείας ὀνομαζόμενος · αὐστηρὸς δὲ μόνον ὁ τῶν ἀμιναίων ἀμπέλων καὶ καρπὸς καὶ οἶνος , ὅσοι τε παραπλήσιοι τοῖσδε . αὐστηρὸς δὲ ἅμα καὶ γλυκὺς ὁ τῆς φοίνικος καρπὸς καὶ τῶν οἴνων ὁ Σουῤῥεντῖνος καὶ ὁ Σαβῖνος καὶ ὁ Ἀλβάτης ὀνομαζόμενος , ὅσοι τε ἄλλοι τοιοῦτοι . γλυκὺς δὲ μόνον ὁ Θήραιός τε ﻿ καὶ ὁ Σκυβελλίτης καὶ τὸ σίραιον , ὅσα τ’ ἄλλα τούτοις ἔοικεν . λιπαρὸς δ’ ἅμα καρπὸς καὶ χυλὸς ἀκριβῶς μὲν ὁ τῆς ἐλαίας ἐστὶν , ἤδη δὲ καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἐξ ὧν ἔλαιον σκευάζεται , οἷον ὅ τε τοῦ κίκεως καὶ ὁ τῆς ῥαφανῖδος , καὶ τὰ σήσαμα δὲ αὐτὰ καὶ τὰ κάρυα καὶ τὰ ἀμύγδαλα . πάντα γὰρ τὰ τοιαῦτα παλαιούμενα τελέως γίνεται λιπαρὰ , τῆς μὲν ὑδατώδους καὶ περιττωματικῆς ὑγρότητος ἐν αὐτοῖς ἀποπνεούσης , τῆς δ’ οἰκείας ὑπὸ τοῦ συμφύτου θερμοῦ κατεργαζομένης τε καὶ ἀκριβῶς ἐκπεττομένης .
Lemmas: ἀλλά περί μέν ὁ πικρός ἐπί πολύς ἐφεξῆς λέγω . ὁ δέ περί ὁ στύφω καί ὀξύς αὖθις ἀναλαμβάνω λόγος ἐπιτίθημι ἤδη ὁ προσήκω αὐτός τελευτή . ὁ τοίνυν αὐστηρός , ὅτι μέν ἐκλύω εἰμί στρυφνός ἀναμιμνῄσκω χρή ὁ αἴσθησις . ὅστις δέ ὁ γένεσις αὐτός , νῦν λέγω . ἐπειδή ὁ στρυφνός σῶμα γεώδης τε καί ψυχρός εἰμί , ἐκλύω κατά ἀνάγκη τριχῶς , ἤ θερμαίνω , ἤ ὑγραίνω , ἤ συναμφότεροι ἅμα πάσχω ἐάν μέν οὖν θερμαίνω μόνος , οὐ εἰμί μέν οὔτε ὑγρός οὔτε μαλακός , ἀλλά σκληρός μένω ἐπικτάομαι γλυκύτης , καθά ὁ ὁ δρῦς βάλανος καί μάλα ὁ ὀνομάζω καστανεῖαι . ἐάν δέ ὑγραίνω μόνος , ἐάν μέν παχυμερής καί ὑδατώδης ὁ ὑγρότης , αὐστηρός ἀποτελέω . πᾶς γάρ χυμός δύναμις ὁ ὑδατώδης ὑγρότης ἀμβλύνω . ἐάν δέ λεπτομερής τε καί ἀερώδης , ὀξύνω . δείκνυμι γάρ ὡς ὁ λεπτομερής ψυχρός ὀξύς ἀπεργάζομαι ποιότης . ἐάν δέ ὑγραίνω τε ἅμα καί θερμαίνω , μετά μέν ὑδατώδης ὑγρότης εἰς γλυκύτης ὁ μετάπτωσις ἔχω , μετά δέ ἀερώδης εἰς λιπαρότης . καί πρόδηλος ἤδη γίγνομαι ὅπως ὁ καρπός κατά ἀρχή εἰμί στρυφνός , προέρχομαι ὁ χρόνος τις μέν ἀκριβής γίγνομαι γλυκύς , τις δέ ὀξύς , τις δέ αὐστηρός , τις δέ ἀεί μένω στρυφνός , τις δέ ἀποτελέω λιπαρός · καί δή καί κατά ὁ ὁ λέγω ποιότης ἐπιμιξία πάμπολυς ἔχω ὁ ποικιλία . στρυφνός μέν οὖν ἄχρι τέλος εἰμί ὁ ὁ πρῖνος καί κόμαρος καί φηγός καί κρανία , ὅτι καί ψυχρός καί ξηρός οἷος περ εἰμί ἐκ ἀρχή παραμένω , μόνος μέν αὐξάνω , οὐδείς δέ μέγας ἀλλοίωσις ἕτερος ἐπικτάομαι . εἰμί γάρ καί αὐτός οὗτος ὁ δένδρον πυκνός τε ἅμα καί ξηρός καί ψυχρός . στρυφνός δέ ἅμα καί γλυκύς ὁ τε ὁ μυρσίνη καί ὁ ὁ ἀχράς καί ὁ ὁ δρῦς , καί πολύς μέν γλυκύς ἤ στρυφνός ὁ ὁ καστανεία ὀνομάζω · αὐστηρός δέ μόνος ὁ ὁ ἀμιναῖος ἄμπελος καί καρπός καί οἶνος , ὅσος τε παραπλήσιος ὅδε . αὐστηρός δέ ἅμα καί γλυκύς ὁ ὁ φοῖνιξ καρπός καί ὁ οἶνος ὁ Σουρρεντῖνος καί ὁ Σαβῖνος καί ὁ Ἀλβάτης ὀνομάζω , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . γλυκύς δέ μόνος ὁ Θηραῖος τε ﻿ καί ὁ Σκυβελλίτης καί ὁ σίραιον , ὅσος τε ἄλλος οὗτος ἔοικα . λιπαρός δέ ἅμα καρπός καί χυλός ἀκριβής μέν ὁ ὁ ἐλαία εἰμί , ἤδη δέ καί ὁ ἄλλος πᾶς ἐκ ὅς ἔλαιον σκευάζω , οἷος ὁ τε ὁ κ́ικις καί ὁ ὁ ῥαφανίς , καί ὁ σήσαμον δέ αὐτός καί ὁ κάρυον καί ὁ ἀμύγδαλον . πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος παλαιόω τέλειος γίγνομαι λιπαρός , ὁ μέν ὑδατώδης καί περισσωματικός ὑγρότης ἐν αὐτός ἀποπνέω , ὁ δέ οἰκεῖος ὑπό ὁ σύμφυτος θερμός κατεργάζομαι τε καί ἀκριβής ἐκπέσσω .