galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 3.5
Καίτοι πάμπολυ τὸ διάφορόν ἐστιν ἢ ὡς πρὸς τὴν ὅλην φύσιν ἀποβλέποντας , ἢ ὡς πρὸς ἀνθρώπους μόνον ὑπὲρ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ , διαιρεῖσθαι . πρὸς μὲν γὰρ τὴν ὅλην φύσιν ἀποβλεπόντων , διχῶς ἕκαστον τούτων λέγεται , τὸ μὲν ἁπλῶς , τὸ δ’ ἐπικρατείᾳ . τῶν μὲν στοιχείων ἕκαστον ἁπλῶς , ἄνθρωπος δὲ καὶ ἵππος καὶ βοῦς κατ’ ἐπικράτησιν . ἐν δὲ τῷ πρός τι γιγνομένης τῆς ἐξετάσεως , ἐκεῖνο χρὴ μόνον ἐπισκέπτεσθαι πρὸς ὃ λέγεται . ζητοῦμεν δ’ ἡμεῖς οὐκ εἰ πλέον ἁπλῶς ἐστιν ἐν θαλάττῃ τὸ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ , τοῦτο μὲν γὰρ ἐναργῶς ὁρῶμεν , ἀλλ’ εἰ πρὸς ἄνθρωπον . οὐδ’ οὖν οὐδὲ πρὸς τοῦτον ἁπλῶς οὑτωσὶ παραβαλλόμενον , ὡς εἰ καὶ λέοντα παραβάλλοις αὐτῷ , καὶ γὰρ καὶ οὕτως ὑγροτέρα ἀνθρώπου θάλαττα . πῶς οὖν ἔτι ζητοῦμεν , εἰ ξηρὰ τὴν δύναμίν ἐστιν ἡ θάλασσα , πῶς δ’ ἄλλως ἢ ἐν ἴσῳ τῷ ξηραντικὴ σώματος ἀνθρωπείου ; εἰς τοῦτ’ οὖν ἀποβλέπειν χρὴ μόνον , ἐάσαντας τἄλλα . ποιοῦσι δ’ ἔμπαλιν οἱ πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν , ἀποβλέπουσι γὰρ εἰς πάντα τἄλλα μᾶλλον ἢ εἰς τοῦτο . πῶς οὖν εἰς ἄνθρωπον ἐπιστραφέντες ἀποχωρήσαντές τε τῶν λοιπῶν , ὅπως ἔχει πρὸς τοῦτον ἐνεργείας ἡ θάλαττα γνωσόμεθα ; ἢ δηλονότι προσφέροντες τῷ σώματι καὶ πεῖραν τοῦ γιγνομένου λαμβάνοντες ἔν τε τῷ λούειν ἐν θαλάττῃ καὶ καταβρέχειν ἢ καταντλεῖν , ἐπιτιθέναι τε πολλάκις μορίοις ἔριά τέ καὶ σπόγγους θαλάττῃ δεύσαντας , ἐπιπλάσμασί τε μιγνύναι καὶ κηρωταῖς , κᾀν τούτοις ἅπασιν διορίσασθαι τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ἀποβαίνοντός ποτε τὸ κατὰ τὴν οἰκείαν αὐτοῦ τοῦ φαρμάκου δύναμιν ἀποτελούμενον ; ἐν τούτῳ γάρ ἐστι τὸ πᾶν κῦρος τῆς εὑρέσεως , οὗ μόνον σχεδὸν οὐδεὶς αὐτῶν ἅπτεται . ἀλλ’ αἱ τῶν φιλοσόφων ἀποφάσεις ἐξαπατῶσιν αὐτοὺς , οὐ δυναμένους αἰσθάνεσθαι τῆς ὁμωνυμίας .
Lemmas: καίτοι πάμπολυς ὁ διάφορος εἰμί ἤ ὡς πρός ὁ ὅλος φύσις ἀποβλέπω , ἤ ὡς πρός ἄνθρωπος μόνος ὑπέρ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός , διαιρέω . πρός μέν γάρ ὁ ὅλος φύσις ἀποβλέπω , διχῶς ἕκαστος οὗτος λέγω , ὁ μέν ἁπλῶς , ὁ δέ ἐπικράτεια . ὁ μέν στοιχεῖον ἕκαστος ἁπλῶς , ἄνθρωπος δέ καί ἵππος καί βοῦς κατά ἐπικράτησις . ἐν δέ ὁ πρός τις γίγνομαι ὁ ἐξέτασις , ἐκεῖνος χρή μόνος ἐπισκοπέω πρός ὅς λέγω . ζητέω δέ ἐγώ οὐ εἰ πολύς ἁπλῶς εἰμί ἐν θάλασσα ὁ ὑγρός ὁ ξηρός , οὗτος μέν γάρ ἐναργής ὁράω , ἀλλά εἰ πρός ἄνθρωπος . οὐδέ οὖν οὐδέ πρός οὗτος ἁπλῶς οὕτως παραβάλλω , ὡς εἰ καί λέων παραβάλλω αὐτός , καί γάρ καί οὕτως ὑγρός ἄνθρωπος θάλασσα . πῶς οὖν ἔτι ζητέω , εἰ ξηρός ὁ δύναμις εἰμί ὁ θάλασσα , πῶς δέ ἄλλος ἤ ἐν ἴσος ὁ ξηραντικός σῶμα ἀνθρώπειος ; εἰς οὗτος οὖν ἀποβλέπω χρή μόνος , ἐάω ἄλλος . ποιέω δέ ἔμπαλιν ὁ πολύς ὁ ἰατρός , ἀποβλέπω γάρ εἰς πᾶς ἄλλος μάλα ἤ εἰς οὗτος . πῶς οὖν εἰς ἄνθρωπος ἐπιστρέφω ἀποχωρέω τε ὁ λοιπός , ὅπως ἔχω πρός οὗτος ἐνέργεια ὁ θάλασσα γιγνώσκω ; ἤ δηλονότι προσφέρω ὁ σῶμα καί πεῖρα ὁ γίγνομαι λαμβάνω ἐν τε ὁ λούω ἐν θάλασσα καί καταβρέχω ἤ καταντλέω , ἐπιτίθημι τε πολλάκις μόριον ἔριον τε καί σπόγγος θάλασσα δεύω , ἐπίπλασμα τε μείγνυμι καί κηρωτή , εἰͅν οὗτος ἅπας διορίζω ὁ κατά συμβαίνω ἀποβαίνω ποτέ ὁ κατά ὁ οἰκεῖος αὐτός ὁ φάρμακον δύναμις ἀποτελέω ; ἐν οὗτος γάρ εἰμί ὁ πᾶς κῦρος ὁ εὕρεσις , ὅς μόνος σχεδόν οὐδείς αὐτός ἅπτω . ἀλλά ὁ ὁ φιλόσοφος ἀπόφασις ἐξαπατάω αὐτός , οὐ δύναμαι αἰσθάνομαι ὁ ὁμωνυμία .