galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 5.13
Ἅπερ δ’ ἐστὶν ἀναγκαῖον ἔτι προσεπισημήνασθαί με τοῖς λεγομένοις εἰρήσεται μόνον , ὡς ἐπειδὰν πλέονα οὔρησιν κινῆσαι βουληθῶμεν , οὐ πάνυ τι τοῖς εἰρημένοις φαρμάκοις χρηστέον ἐστὶν , ἀλλὰ τοῖς δριμυτέροις τε ἅμα καὶ μᾶλλον θερμαίνουσιν . εἴρηται γὰρ ἔμπροσθεν ὡς τὸ δριμὺ πᾶν θερμόν ἐστιν . ἔστι δὲ τοιαῦτα σελίνου σπέρμα καὶ πετροσελίνου καὶ μαράθρου καὶ δαύκου καὶ ἀγριοσελίνου καὶ σμυρνίου , καὶ δὴ καὶ τὸ σέσελι καὶ τὸ ἄμμι καὶ τὸ φοῦ καὶ τὸ μέον , ἄσαρόν τε καὶ ἄκορον , ὑφ’ ὧν οὐ λεπτύνεται μόνον , ἀλλὰ καὶ χεῖται καὶ διακρίνεται τὸ αἷμα παραπλησίως τῷ γάλακτι , τοῦ μὲν ὀῤῥώδους καὶ λεπτοῦ ἀποχωριζομένου καθ’ ἑαυτὸ , τοῦ δ’ αὖ παχυτέρου συνισταμένου τε πρὸς ἑαυτὸ καὶ ἀκριβῶς ἑνουμένου . πρὸς γὰρ δὴ τὸ ῥᾳδίως ἐπισπᾶσθαι τοὺς νεφροὺς ὅσον ὑδατῶδές τ’ ἐστὶ καὶ λεπτὸν καὶ ὀῤῥῶδες ἐν αἵματι ταῦτ’ ἄμφω συντελεῖ , χύσις μὲν αὐτοῦ τοῦ αἵματος ὅλου τὸ πρῶτον , ἐφεξῆς δ’ αὐτῇ διάκρισις , ὧν οὐδὲν ἄνευ θερμότητος ἰσχυρᾶς ἐνδέχεται γενέσθαι . καὶ διὰ τοῦτο ταῖς ἐκ τοῦ θώρακος ἀναπτύσεσιν τοῦ πύου τὰ τοιαῦτα πάντα ἀντιπράττει . φύσις γὰρ αὐτῶν , ὡς εἴρηται νυνὶ , θερμαντική τε καὶ ξηραντικὴ καὶ προσέτι συνακτική τε καὶ διακριτικὴ , συναγομένου μὲν εἰς ταὐτὸ τοῦ παχέος , ἀποκρινομένου δὲ καὶ διακρινομένου κατὰ τὴν τοῦδε σύνοδον ὅσον ἂν ὀῤῥῶδές τε καὶ λεπτὸν ἐμφέρηται τῷ αἵματι . τοῦτο μὲν οὖν οἱ νεφροὶ φθάνουσιν ἐφ’ ἑαυτοὺς ἕλκοντες , τὸ δὲ συνιστάμενόν τε καὶ ἀποξηραινόμενον οὐκέτι εὐπετῶς ἀναπτύεται . καὶ διὰ τοῦτο , καθάπερ ἀρτίως ἐλέχθη , τμητικὸν μὲν εἶναι χρὴ τὸ τοιοῦτον φάρμακον , οὐ μὴν ἐπιφανῶς γε θερμὸν , ἵνα μὴ ξηραίνῃ σφοδρῶς , δίδοσθαί τε σὺν τοῖς ὑγραίνουσι ῥοφήμασί τε καὶ πόμασι τῆς αὐτῆς χρείας ἕνεκα . τὰ μέντοι τοὺς νεφροὺς ἐκκαθαίροντα τμητικὰ μὲν ὁμοίως ἐστὶ , δεῖ δ’ εἰς οὐδὲν ὑγρότητος δαψιλοῦς . ὅσα δὲ τὰς ἐν αὐτοῖς πωρώδεις συστάσεις ἐπιτήδεια τέμνειν ἐστὶν , τμητικὰ μὲν ἱκανῶς ὑπάρχει καὶ ταῦτα , θερμότητος δ’ ἥκιστα μετέχει · συνίστησι γὰρ ἀποξηραίνουσα τὸν πῶρον ἡ θερμότης , οὐ τέμνει καὶ διαιρεῖ . τὰ δ’ ἧττον θερμὰ μετὰ τοῦ τέμνειν δύνασθαι βελτίω , καθάπερ αἵ τε ῥίζαι τῶν βασιλικῶν ὀνομαζομένων ἀσπαράγων , αἵ τε τοῦ βάτου , καὶ τὸ κέστρον καὶ τὸ πόλιον , ὦχρά τε καὶ ὕαλος ἡ ﻿ κεκαυμένη , καὶ τὸ διὰ τῆς σκίλλης ὄξος , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα . Θεσσαλὸς δ’ ὁ σκαιότατος ὥσπερ εἰς τἄλλα τῆς τέχνης ὑβρίζει πλημμελῶς , οὕτω καὶ ταῦτα διασύρειν ἐπιχειρεῖ , μηδὲν εἶναι νομίζων φάρμακον ἰδίως ἡπατικὸν , ἢ νεφριτικὸν , ἢ πλευριτικόν .
Lemmas: ὅς δέ εἰμί ἀναγκαῖος ἔτι προσεπισημαίνω ἐγώ ὁ λέγω λέγω μόνος , ὡς ἐπειδάν πολύς οὔρησις κινέω βούλομαι , οὐ πάνυ τις ὁ λέγω φάρμακον χράω εἰμί , ἀλλά ὁ δριμύς τε ἅμα καί μάλα θερμαίνω . λέγω γάρ ἔμπροσθεν ὡς ὁ δριμύς πᾶς θερμός εἰμί . εἰμί δέ τοιοῦτος σέλινον σπέρμα καί πετροσέλινον καί μάραθρον καί δαῦκος καί ἀγριοσέλινον καί σμύρνιον , καί δή καί ὁ σέσελις καί ὁ ἐγώ καί ὁ φοῦ καί ὁ μέον , ἄσαρος τε καί ἄκορος , ὑπό ὅς οὐ λεπτύνω μόνος , ἀλλά καί χέω καί διακρίνω ὁ αἷμα παραπλήσιος ὁ γάλα , ὁ μέν ὀρρώδης καί λεπτός ἀποχωρίζω κατά ἑαυτοῦ , ὁ δέ αὖ παχύς συνίστημι τε πρός ἑαυτοῦ καί ἀκριβής ἑνόω . πρός γάρ δή ὁ ῥᾴδιος ἐπισπάω ὁ νεφρός ὅσος ὑδατώδης τε εἰμί καί λεπτός καί ὀρρώδης ἐν αἷμα οὗτος ἄμφω συντελέω , χύσις μέν αὐτός ὁ αἷμα ὅλος ὁ πρῶτος , ἐφεξῆς δέ αὐτός διάκρισις , ὅς οὐδείς ἄνευ θερμότης ἰσχυρός ἐνδέχομαι γίγνομαι . καί διά οὗτος ὁ ἐκ ὁ θώραξ ἀνάπτυσις ὁ πύον ὁ τοιοῦτος πᾶς ἀντιπράσσω . φύσις γάρ αὐτός , ὡς λέγω νυνί , θερμαντικός τε καί ξηραντικός καί προσέτι συνακτικός τε καί διακριτικός , συνάγω μέν εἰς αὐτός ὁ παχύς , ἀποκρίνω δέ καί διακρίνω κατά ὁ ὅδε σύνοδος ὅσος ἄν ὀρρώδης τε καί λεπτός ἐμφέρω ὁ αἷμα . οὗτος μέν οὖν ὁ νεφρός φθάνω ἐπί ἑαυτοῦ ἕλκω , ὁ δέ συνίστημι τε καί ἀποξηραίνω οὐκέτι εὐπετής ἀναπτύω . καί διά οὗτος , καθά ἄρτιος λέγω , τμητικός μέν εἰμί χρή ὁ τοιοῦτος φάρμακον , οὐ μήν ἐπιφανής γε θερμός , ἵνα μή ξηραίνω σφοδρός , δίδωμι τε σύν ὁ ὑγραίνω ῥόφημα τε καί πόμα ὁ αὐτός χρεία ἕνεκα . ὁ μέντοι ὁ νεφρός ἐκκαθαίρω τμητικός μέν ὅμοιος εἰμί , δέω δέ εἰς οὐδείς ὑγρότης δαψιλής . ὅσος δέ ὁ ἐν αὐτός πωρώδης σύστασις ἐπιτήδειος τέμνω εἰμί , τμητικός μέν ἱκανός ὑπάρχω καί οὗτος , θερμότης δέ ἦκα μετέχω · συνίστημι γάρ ἀποξηραίνω ὁ πῶρος ὁ θερμότης , οὐ τέμνω καί διαιρέω . ὁ δέ ἥσσων θερμός μετά ὁ τέμνω δύναμαι ἀγαθός , καθά ὁ τε ῥίζα ὁ βασιλικός ὀνομάζω ἀσφάραγος , ὁ τε ὁ βάτος , καί ὁ κέστρον καί ὁ πόλιον , ἄχρως τε καί ὕαλος ὁ ﻿ καίω , καί ὁ διά ὁ σκίλλα ὄξος , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . Θεσσαλός δέ ὁ σκαιός ὥσπερ εἰς ἄλλος ὁ τέχνη ὑβρίζω πλημμελής , οὕτως καί οὗτος διασύρω ἐπιχειρέω , μηδείς εἰμί νομίζω φάρμακον ἴδιος ἡπατικός , ἤ νεφριτικός , ἤ πλευριτικός .