galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 1.19
Ἐπὶ δὲ τὰ λοιπὰ τῶν ὑγρῶν φαρμάκων ἤδη μεταβαίνωμεν , ὧν ἐν τοῖς μάλιστα περὶ ὄξους ἠμφισβήτηται , τῶν μὲν ψυχρὸν εἶναι λεγόντων αὐτὸ , τῶν δὲ θερμὸν , ἐνίων δὲ τινὰ μὲν θερμότητα διδόντων αὐτῷ , τινὰ δ’ ἀφαιρουμένων . ὥσπερ οἱ λέγοντες οἶνον τεθνεῶτα καὶ νεκρὸν εἶναι τὸ ὄξος . οὗτοι γὰρ ἀπολωλεκέναι μὲν αὐτό φασι τὴν οἰκείαν οἴνου θερμότητα , σηπεδονώδη δέ τινα προσειληφέναι . καὶ ἔγωγ’ ἂν ἐπῄνεσα τὴν γνώμην αὐτῶν , κἀξ ἑτοίμου προσηκάμην καὶ συνεκινδύνευσα περὶ τὴν ἀπόφασίν τε καὶ δόξαν , εἴ τινα μηχανὴν ἐξευρεῖν ἠδυνάμην , ὥσπερ ἐν γάλακτι τῶν ἐναντίων μορίων τῆς διακρίσεως , οὕτω κᾀνταῦθα . νυνὶ δ’ ὅτι μὲν τὸ γάλα μὴ σύμπαν ὁμοιομερές ἐστι , μηδὲ ταὐτὸν ἑαυτῷ πάντη , σαφῶς ἐπιδείκνυσιν ἡ σχίσις αὐτοῦ πολλῶν τοῖς ἀνθρώποις ἐξευρημένων τρόπων εἰς τὴν διάκρισιν τῶν τυρωδῶν μορίων ἀπὸ τῶν ὀῤῥωδῶν . οὐ μὴν ἐπί γε τοῦ ὄξους οὔθ’ εὕρηταί τι τοιοῦτον οὔτ’ ἐναργῶς ἀποδεῖξαι δυνατὸν ὡς ὅσον μὲν αὐτοῦ λεπτὸν καὶ ὑγρὸν ἀκριβῶς ἐστιν , τοῦτο μὲν ψύχει , τὸ δὲ κατὰ τὴν τρυγὸς οὐσίαν ἐμφερόμενον αὐτῷ , καθάπερ κᾀν τοῖς οἴνοις θερμαίνει · μόνως γὰρ ἂν οὕτως ἐναργῶς ἐπιδείξειέ τις ἐξ ἐναντίων ταῖς δυνάμεσι συγκείμενον αὐτὸ μορίων , ὥσπερ τὸ γάλα . πᾶσι μὲν οὖν τοῖς ἐκ καρπῶν ἀποθλιβομένων γιγνομένοις ὑγροῖς ἐμφέρεταί τι παχυμερὲς , ὃ δὴ καὶ ὑφιζάνει τῷ χρόνῳ , τρὺξ μὲν ἐπὶ τῶν οἴνων , ἀμόργη δ’ ἐπ’ ἐλαίου καλούμενον . ἀνάλογον δὲ κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ὑπάρχει , κᾂν εἰ μὴ τέτευχεν ἰδίων ὀνομάτων , ἡ οἷον τρὺξ ἐν αὐτοῖς . ἔστι δή τι τοιοῦτον κᾀν τῷ ὄξει καὶ τάχα , τὸ μὲν τῆς θερμότητος μετέχον ἐστὶ τοῦτο τὸ δὲ τῆς ψύξεως , τὸ λεπτόν . ἴσως δὲ καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ λεπτὸν ἐμφέρεταί τι σμικρὸν ἐν πολλῷ παρεσκευασμένον , τῆς ἑτέρας φύσεως ἢ τὸ ὅλον ἐστιν . ὅτι μὲν γὰρ πλείονι μοίρᾳ ψυχρὸν ἢ θερμόν ἐστιν , ἐναργῶς οἶμαι φαίνεσθαι τοῖς ἀληθῶς ἐξετάζουσιν τὴν αὐτοῦ δύναμιν .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ λοιπός ὁ ὑγρός φάρμακον ἤδη μεταβαίνω , ὅς ἐν ὁ μάλα περί ὄξος ἀμφισβητέω , ὁ μέν ψυχρός εἰμί λέγω αὐτός , ὁ δέ θερμός , ἔνιοι δέ τις μέν θερμότης δίδωμι αὐτός , τις δέ ἀφαιρέω . ὥσπερ ὁ λέγω οἶνος θνῄσκω καί νεκρός εἰμί ὁ ὄξος . οὗτος γάρ ἀπόλλυμι μέν αὐτός φημί ὁ οἰκεῖος οἶνος θερμότης , σηπεδονώδης δέ τις προσλαμβάνω . καί ἐγώ ἄν ἐπαινέω ὁ γνώμη αὐτός , ἐκ ἑτοῖμος προσίημι καί συγκινδυνεύω περί ὁ ἀπόφασις τε καί δόξα , εἰ τις μηχανή ἐξευρίσκω δύναμαι , ὥσπερ ἐν γάλα ὁ ἐναντίος μόριον ὁ διάκρισις , οὕτως ᾀνταῦθη . νυνί δέ ὅτι μέν ὁ γάλα μή σύμπας ὁμοιομερής εἰμί , μηδέ αὐτός ἑαυτοῦ πάντῃ , σαφής ἐπιδείκνυμι ὁ σχίσις αὐτός πολύς ὁ ἄνθρωπος ἐξευρίσκω τρόπος εἰς ὁ διάκρισις ὁ τυρώδης μόριον ἀπό ὁ ὀρρώδης . οὐ μήν ἐπί γε ὁ ὄξος οὔτε εὑρίσκω τις τοιοῦτος οὔτε ἐναργής ἀποδείκνυμι δυνατός ὡς ὅσος μέν αὐτός λεπτός καί ὑγρός ἀκριβής εἰμί , οὗτος μέν ψύχω , ὁ δέ κατά ὁ τρύξ οὐσία ἐμφέρω αὐτός , καθά εἰͅν ὁ οἶνος θερμαίνω · μόνος γάρ ἄν οὕτως ἐναργής ἐπιδείκνυμι τις ἐκ ἐναντίος ὁ δύναμις σύγκειμαι αὐτός μόριον , ὥσπερ ὁ γάλα . πᾶς μέν οὖν ὁ ἐκ καρπός ἀποθλίβω γίγνομαι ὑγρός ἐμφέρω τις παχυμερής , ὅς δή καί ὑφιζάνω ὁ χρόνος , τρύξ μέν ἐπί ὁ οἶνος , ἀμόργη δέ ἐπί ἔλαιον καλέω . ἀνάλογος δέ εἰͅπί ὁ ἄλλος ἅπας ὑπάρχω , ἔͅν εἰ μή τυγχάνω ἴδιος ὄνομα , ὁ οἷος τρύξ ἐν αὐτός . εἰμί δή τις τοιοῦτος εἰͅν ὁ ὄξος καί τάχα , ὁ μέν ὁ θερμότης μετέχω εἰμί οὗτος ὁ δέ ὁ ψῦξις , ὁ λεπτός . ἴσως δέ καί κατά αὐτός ὁ λεπτός ἐμφέρω τις μικρός ἐν πολύς παρασκευάζω , ὁ ἕτερος φύσις ἤ ὁ ὅλος εἰμί . ὅτι μέν γάρ πολύς μοῖρα ψυχρός ἤ θερμός εἰμί , ἐναργής οἴομαι φαίνω ὁ ἀληθής ἐξετάζω ὁ αὐτός δύναμις .