galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 2.20
Ἀλλὰ περὶ μὲν Ἀρχιδάμου τε καὶ Διοκλέους ἅλις εἴς γε τὰ παρόντα . βούλομαι γὰρ , ἐπειδή περ ἅπαξ ἐπὶ τὸ δεικνύναι τὴν μοχθηρὰν ὁδὸν τῆς τῶν δυνάμεων εὑρέσεως ἧκον ἐλαίῳ παραδείγματι χρώμενος ἐπεξελθεῖν τάχιστα τὸν λόγον ἅπαντα . λεγόντων οὑν τῶν φιλοσόφων θερμὸν εἶναι τοὔλαιον καὶ τεκμήριον τούτου τιθεμένων οὐ σμικρὸν , ὡς οἴονται , τὸ τάχος τῆς εἰς τὴν φλόγα μεταβολῆς ἀντιλέγοντες ἔνιοι τουτὶ μὲν ὑπάρχειν αὐτῷ φασιν , ὅτι λεπτόν τ’ ἐστὶ καὶ ἀερῶδες . ἐκ δὲ τοῦ πήγνυσθαι ταχέως ἐν τῷ χειμῶνι σαφῶς ἐνδείκνυσθαι τὴν ψύξιν . οὐ μόνον γὰρ οἴνου καὶ ὄξους , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ ὕδατος ἑτοιμότερον ὑπὸ τοῦ ψυχροῦ νικᾶσθαι . πρὸς ταῦτα δὲ ἀντιλέγοντες ἕτεροι , τὸ μὲν ἀερῶδες ὑπάρχειν αὐτὸ συγχωροῦσιν καὶ φαίνεσθαί γε σαφῶς τοῦτό φασιν ἐκ τῆς κουφότητος , οὐ μὴν καὶ ψυχρόν γε εἶναι τὴν δύναμιν ὁμολογοῦσιν . ἀέρα γὰρ ἅπαντα θερμὸν ὑπάρχειν τὴν φύσιν , ὡς δηλοῖ καὶ ἡ γένεσις αὐτοῦ . λεπτυνθὲν οὖν καὶ λυθὲν ὑπὸ θερμότητος ὕδωρ , ἀέρα γίγνεσθαι . καὶ δῆλον ὡς ἐντεῦθεν αὐτοὺς διαδέχεται μέγιστον ζήτημα , τὸ καὶ τοῖς ἐνδοξοτάτοις φιλοσόφοις ἠμφισβητημένον , Ἀριστοτέλους μὲν καὶ τῶν ὑπ’ αὐτοῦ θερμὸν ὑπολαμβανόντων εἶναι τὸν ἀέρα , τῶν δ’ ἀπὸ τῆς στοᾶς ψυχρόν . ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ πήγνυσθαι ταχὺ τὸ ἔλαιον , ὅπερ ἐδόκει τοῖς ψυχρὸν ἀποφαίνουσιν αὐτὸ τὸ μὴ σφοδρῶς πήγνυσθαι , καθάπερ τὸ ὕδωρ , ἀντιπροτείνουσιν οἱ θερμὸν ὑπάρχειν αὐτὸ φάσκοντες . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ πῆξιν εἶναι τὸ γινόμενον ἐπ’ αὐτοῦ φασιν , ἂν ἀκριβῶς ἐξετάζωμεν , ἀλλ’ οἷον σύστασίν τινα καὶ πάχυνσιν , καὶ γίγνεσθαι τοῦτο λέγουσιν , ὅτι παχὺ καὶ γλίσχρον ἐστὶν , οὐχ ὅτι ψυχρὸν , ὥστε κᾀνταῦθα πάλιν ὁ λόγος ἑκατέρωθεν εἰς ἀπορίαν ἀφικνεῖται , τῶν μὲν ἐκ τοῦ θᾶττον ὕδατος ὑπὸ τῆς ψύξεως νικᾶσθαι τοὔλαιον , τῶν δ’ ἐκ τοῦ μᾶλλον ὕδωρ ἐλαίου πήγνυσθαι κατασκευαζόντων τἀναντία · πρὸς τῷ τοίνυν ἐν τούτοις ἀμφισβητεῖν οὐδ’ ὡς ἀερῶδές ἐστιν ὁμολογοῦσιν ἅπαντες . ἡ μὲν γὰρ κουφότης τούτου , φασὶ , σύμβολον , ἡ μέντοι παχύτης οὐ σμικρὸν τεκμήριον τοῦ γεῶδες ὑπάρχειν αὐτό . συνθέντες δ’ ἄμφω τινὲς ἀερῶδές τε ἅμα καὶ γεῶδες εἶναί φασιν . εἰσὶ δ’ οἳ καταγελῶσι τούτων , ὡς τὸ μάλιστα ὑπάρχον ἐλαίῳ , τὴν ὑγρότητα τελέως ἀφαιρουμένων τῷ λόγῳ . πρὸς τοίνυν τούτοις ἐκ τοῦ γλίσχρον ὑπάρχειν αὐτὸ τινὲς μὲν ψυχρὸν ἐπιδεικνύουσιν , τινὲς δὲ θερμὸν , καὶ τινὲς μὲν ξηρὸν , ἔνιοι δ’ ὑγρόν . εἰ μὴ γὰρ συνῆκτο καὶ πεπύκνωτο τὰ μόρια καὶ ἀλλήλων ἀκριβῶς εἴχετο , μὴ ἂν γενέσθαι γλίσχρον , ἔργα δ’ εἶναι ταῦτα σύμπαντα ψυχροῦ . διαχεῖν γὰρ καὶ λύειν καὶ λεπτύνειν καὶ ἀπ’ ἀλλήλων χωρίζειν τὰ μόρια τὴν τοῦ θερμοῦ φύσιν . οἱ δ’ αὖ τοὐναντίον οὐδ’ ἂν γενέσθαι τι γλίσχρον φασὶν ἄνευ θερμότητος κρατούσης , ὡς κᾀν ταῖς ἑψήσεσι δηλοῦσθαι τῶν χυλῶν ἁπάντων , ὅσοι τε βοτανῶν ἐκθλίβονται καὶ ὅσοι καρπῶν . ὑδατώδεις γὰρ ὄντας τὰ πρώτα καὶ λεπτοὺς ταῖς συστάσεσιν καὶ διαῤῥέοντας , ἐπειδὰν ἑψηθῶσιν , παχεῖς καὶ γλίσχρους γίνεσθαι . καὶ μὲν δὴ κᾀκ τῶν κατὰ μέρος παραδειγμάτων ἑκάτεροι τἀναντία πιθανῶς κατασκευάζουσιν , οἱ μὲν ἰξὸν καὶ μέλι καὶ πίτταν ὑγρὰν καὶ ῥητίνην , ἕτερά τε τοιαῦτα τῶν ὁμολογουμένων γλίσχρων τε ἅμα καὶ θερμῶν προτείνοντες . οἱ δὲ κωνείου καὶ ψυλλίου καὶ ἀνδραφάξυος καὶ βλίτου χυλοῦ μνημονεύοντες , ἔτι δὲ πρὸς τούτοις οἷον κολοφῶνά τινα τῷ λόγῳ τὸ φλέγμα προχειριζόμενοι · σαφῶς γὰρ αὐτοῖς τοῦτο καὶ γλίσχρον εἶναι δοκεῖ καὶ ψυχρόν . ἀλλὰ κᾀκ τοῦ τοῖς φλεβοτομουμένοις ἐπισταζόμενον ἔλαιον εὔρουν ἐργάζεσθαι τὸ αἷμα τἀναντία κατασκευάζοντάς ἐστιν ἰδεῖν ἑκατέρους . οἱ μὲν γὰρ ὡς τῇ θερμότητι χέον , οἱ δ’ ὡς τῇ ψυχρότητι τὸν ὄλισθον παρέχον , ὁμοίως κρυστάλλῳ τὴν εὔροιαν ἐργάζεσθαί φασιν αὐτό . κᾄπειτ’ ἐντεῦθεν ἐκτραπόμενοι περὶ τῆς τῶν ὀλισθηρῶν ἁπάντων φύσεως διαλέγονται , μέχρι τῆς ἐσχάτης φιλολογίας ἀνιόντες τῷ λόγῳ . καταγινώσκοντες δὲ τῆς τούτων ἄλης , ὥς φασιν , ἕτεροι τὴν πιμελὴν τῷ λόγῳ προχειρίζονται , πλησιαίτατα μὲν ἐλαίῳ τὴν φύσιν ὑπάρχουσαν , ἐναργῶς δ’ εὑρεθῆναι δυναμένην ὁποία τίς ἐστι τὴν κρᾶσιν , ἐν αὐτοῖς γὰρ ἡμῖν συνισταμένην οὐκ ἂν δύνασθαι λαθεῖν . αὐτίκα γέ τοί φασιν ἐν τοῖς ὑγιεινοῖς καὶ εὐτραφέσι σώμασιν γεννᾶσθαι πιμελὴν πολλὴν , ἃ μηδὲ μανέντα τινὰ φάναι ψυχρά . γίνεσθαι γὰρ τοιαῦτα τῆς φύσεως ἐῤῥωμένης , ἣν δὴ θερμόν τι χρῆμα πάντες ὡμολογήκασιν οἱ φυσικοὶ φιλόσοφοι . τούτοις δ’ ἀντιλέγοντές τινες ἐν ψυχροτέραις κράσεσι γεννᾶσθαι πιμελήν φασιν , ὡς δηλοῦν τάς τε γυναῖκας καὶ τοὺς ἀργῶς διαιτωμένους . ἤδη δὲ καὶ τῶν ἐθνῶν , ἔνθα μὲν τὸ ψυχρὸν κρατεῖ , πιμελώδεις , ἔνθα δὲ τὸ θερμὸν , ἰσχνούς φασι γίνεσθαι τοὺς ἀνθρώπους καὶ προχειρίζονται παράδειγμα τῷ λόγῳ , Κελτοὺς μὲν καὶ Θρᾷκας καὶ ﻿ Βιθυνοὺς καὶ Ποντικοὺς καὶ Γαλάτας , ἅμα μὲν ψυχρᾶς χώρας οἰκήτορας , εὐθὺς δὲ καὶ πιμελώδεις τοὐπίπαν · Ἄραβας δὲ καὶ Λίβυας Αἰγυπτίους τε καὶ Αἰθίοπας , ὅσοι τ’ ἄλλοι θερμὴν ἐποικοῦσι γῆν ἰσχνοὺς καὶ ξηροὺς ἅπαντας . εἰσὶ δ’ οἳ καὶ χωρὶς κατὰ μέρος παραδειγμάτων αὐτῷ τῷ καθόλου λόγῳ πρὸς ἀλλήλους ἀμφισβητοῦσιν , οἱ μὲν μηδ’ ἂν γενέσθαι τὸν λιπαρὸν ἐν ἡμῖν χυμὸν , εἰ μὴ καλῶς ὑπὸ τῆς φύσεως αἱ τροφαὶ κατεργασθεῖεν , οἱ δὲ τοῦτον μὲν ἐν ταῖς τροφαῖς περιέχεσθαι , καταναλίσκεσθαι δ’ ὑπὸ τῆς ἐν ἡμῖν θερμασίας , ὥσπερ τοὔλαιον ὑπὸ τῆς φλογὸς , ἧς ἀῤῥώστου γινομένης ἀθροίζεσθαι κατὰ τὸ σῶμα . τινὲς δὲ αὐτῶν καὶ τὰ ζῶα παρατίθενται τῷ λόγῳ , τὰ μὲν φύσει ψυχρότερα πιμελωδέστερα πάντα ὑπάρχοντα , καθάπερ ἄρκτοι καὶ ὄϊες καὶ σύες , τὰ δ’ αὖ θερμότερα ξηρότερα καὶ ἀπίμελα , καθάπερ λέοντές τε καὶ παρδάλεις καὶ κύνες . ἔτι τοίνυν ἀπὸ τοῦ διαφθείρεσθαι βρεχομένας ἐλαίῳ μελίττας τε καὶ μυίας καὶ σφῆκας καὶ μύρμηκας , οἱ μὲν ψυχρὸν , οἱ δὲ θερμὸν ἐπιδεικνύναι πειρῶνται τοὔλαιον , καὶ τινὲς μὲν ὑγρὸν , τινὲς δὲ ξηρόν . ἄναιμα γὰρ ὄντα τὰ εἰρημένα ζῶα καὶ διὰ τοῦτο ψυχρὰ , τινὲς μὲν ἑτοίμως ὑπὸ ἐλαίου καταψύχεσθαί φασιν καὶ διὰ ταῦτ’ ἀποθνήσκειν · ἔνιοι δ’ ἐκθερμαινόμενα μὴ φέρειν τὴν εἰς τοὐναντίον μεταβολήν . καὶ δὴ καὶ ξηραινόμενα ἀμέτρως ἕτεροι διὰ τὸ φύσει προεξηράνθαι τῷ τῆς ἀμετρίας βλάπτεσθαι λόγῳ . ὑγραινόμενα δ’ ἕτεροι τῇ πρὸς τὴν φύσιν αὐτῶν ἐναντιότητι . τὸ μὲν οὖν ἐπὶ τῶν ἐντόμων ζώων εἰς τοὐναντίον ἀλλήλοις ἐπιχειρεῖν αὐτοὺς , οὐδὲν ἂν ἴσως εἶναι θαυμαστόν · ὅτι δὲ κᾀκ τῶν ἡμῖν αὐτοῖς συμβαινόντων εἰς ἑκάτερον ἐπιχειροῦσιν , ἄξιον ἤδη θαυμάζειν . οἱ μὲν γὰρ μᾶλλον , οἱ δ’ ἧττον ἱδροῦν φάσκοντες , εἴ τις ἀλείψαιτο λουόμενος , οὔθ’ οἱ μᾶλλον εἰπόντες ὁμολογοῦσιν ἀλλήλοις ὑπὲρ τῆς καθόλου δυνάμεως οὔθ’ οἱ ἧττον . ἀλλὰ τῶν μὲν μᾶλλον ἱδροῦν φασκόντων ἡμᾶς ἔνιοι μὲν εἰς θερμότητα τὴν αἰτίαν ἀναφέρουσιν , ἔνιοι δ’ εἰς γλισχρότητα , τὸ μὲν θερμὸν τῇ φύσει προκλητικὸν ἱδρώτων φάσκοντες ὑπάρχειν οἱ πρότεροι , τὸ δὲ γλίσχρον οἱ δεύτεροι , θηρατικόν τε καὶ ἀθροιστικὸν γιγνόμενον τῶν τέως ἀποῤῥεόντων ἐν τάχει καὶ διὰ τοῦτο λανθανόντων τὴν αἴσθησιν , ἐπίδηλον οὕτως ἐργάζεσθαι τὸ πλῆθος τῶν ἱδρώτων . οἱ δ’ ἧττον ἱδροῦν φάσκοντες τοὺς ἀλειψαμένους ἐν λουτροῖς καὶ γυμνασίοις οἱ μὲν ἐμπλαστικὴν , οἱ δὲ ψυκτικὴν αὐτῷ δύναμιν ἀνατιθέασιν . καὶ μὲν δὴ κᾀκ τῶν φαινομένων οἱ μὲν ξηραίνειν , οἱ δ’ ὑγραίνειν αὐτό φασιν · ὑγραίνειν μὲν ὅσοι πλέον ἱδροῦν ὑπολαμβάνουσι τοὺς ἠλειμμένους , ξηραίνειν δὲ καὶ ἕτεροι . καὶ δὴ καὶ ἀπεριψύκτους διαφυλάττειν τοὺς ἀλειψαμένους , οἱ μὲν τῷ πάχει τε καὶ τῇ γλισχρότητι δίκην ἀμφιέσματός τινος ἢ προβλήματος εἶργον τὸ κρύος , οἱ δὲ τῇ φυσικῇ θερμότητι καὶ τὰ πλησιάζοντα συνεκθερμαῖνον . ἔτι τοίνυν ἐκ τοῦ μὴ βλάπτειν μηδ’ ἐξαλείφειν αὐτὸ τὰ διὰ τοῦ μέλανος ἐν τοῖς βιβλίοις γραφόμενα , καίτοι τῶν γε ἄλλων ὑγρῶν ἁπάντων ἐξαλειφόντων , οἱ μὲν ξηράν τε καὶ οἷον ἄνικμον αὐτοῦ τὴν φύσιν εἶναί φασιν , ὁμοίως ψάμμῳ τε καὶ σποδιᾷ , τινὲς δὲ καὶ παχυμερέστερον καὶ ἀκατέργαστον . οὕτω δὲ καὶ τὸ μὴ μίγνυσθαι τοῖς ἄλλοις οἱ μὲν εἰς κουφότητα καὶ λεπτομέρειαν , οἱ δὲ εἰς γλισχρότητα καὶ πάχος ἀναφέρουσιν , ἐπεὶ τοῖς γε ὁμοίως χυλοῖς μίγνυσθαι , καθάπερ καὶ τῷ τῆς μαλάχης ἀφεψήματι . τὰ δ’ αὐτὰ καὶ περὶ τοῦ μὴ καλῶς ἐλαίῳ δεύεσθαι τὴν γῆν , καίτοι τοῖς ἄλλοις ὑγροῖς βρεχομένην , οἷον ὕδατι καὶ οἴνῳ καὶ ὄξει . τινὲς μὲν κᾀνταῦθα τὸ ξηρὸν τῆς οὐσίας , ἔνιοι δὲ τὸ λεπτομερὲς , εἰσὶ δ’ οἳ τὸ παχυμερὲς αἰτιῶνται , διεξέρχεσθαι μὲν τοὺς πόρους τῆς γῆς ἀψαυστὶ φάσκοντες οἱ τὴν λεπτομέρειαν αἰτιώμενοι , τὴν ἀρχὴν δὲ μηδ’ ἐμπίπτειν εἰς αὐτοὺς οἱ τὴν παχυμέρειαν . ἔστι δ’ οὐδετέρους ἐλέγξαι , κατ’ ἀμφοτέρας τὰς αἰτίας δυναμένων τινῶν καὶ μὴ μίγνυσθαι τοῖς πέλας , εἴ γε καὶ τῶν φυσικῶν ἐνίοις ἡ συμμετρία τῶν πόρων αἰτία τῆς μίξεως εἶναι δοκεῖ . κᾀγὼ μὲν νῦν ἐπὶ κεφαλαίων αὐτὰ διέρχομαι , τὰς ἀφορμὰς τῶν ἐπιχειρημάτων ἀναμιμνήσκων μόνας . εἰ δέ τις ἐκτείνειν ἕκαστον ἐθέλοι καὶ κατασκευάζειν ἑκατέρωθεν , οὐ μίαν οὕτω γε βίβλον , ἀλλὰ παμπόλλας ἂν οἶμαι πληρώσειν αὐτόν . πάρεστι δὲ ἤδη σκοπεῖν ὡς οὐ μακρὰ μόνον ἡ τοιαύτη πλάνη τῶν λόγων , ἀνεκτὸν γὰρ ἂν ἦν , ἀλλὰ καὶ μέχρι τῆς ἄκρας ἀνερχομένη φυσιολογίας , ἐνίοτε δὲ καὶ δύσκριτον . εἰ δ’ ἅτι καὶ παντάπασιν ἄχρηστος ἰατροῖς εἰδείη τις , ἔτι καὶ μᾶλλον , οἶμαι , φεύξεται τὴν τοιαύτην ὁδὸν τῶν λόγων . οὔτε γὰρ ἁπλῶς εἰ θερμὸν , ἢ ψυχρὸν , ἢ ξηρὸν , ἢ ὑγρόν ἐστιν ἕκαστον τῶν φαρμάκων ζητοῦμεν οὔτ’ εἰ μυρμήκων , ἢ σφηκῶν , ἢ μελιττῶν , ἤ τινος ἄλλου τῶν ζώων ὑγραντικὸν , ἢ ξηραντικὸν , ἢ θερμαντικὸν , ἢ ψυκτικόν ἐστιν , ἀλλ’ ὅπως ἔχει πρὸς ἀνθρώπινον σῶμα . παρὸν οὖν ἐπ’ ἀνθρώπων ποιεῖσθαι τὴν βάσανον , οὐ καλῶς ἐκτρέπονται πρὸς ἕτερα .
Lemmas: ἀλλά περί μέν Ἀρχίδαμος τε καί Διοκλῆς ἅλις εἰς γε ὁ πάρειμι . βούλομαι γάρ , ἐπειδή περ ἅπαξ ἐπί ὁ δείκνυμι ὁ μοχθηρός ὁδός ὁ ὁ δύναμις εὕρεσις ἥκω ἔλαιον παράδειγμα χράω ἐπεξέρχομαι ταχύς ὁ λόγος ἅπας . λέγω ἐν ὁ φιλόσοφος θερμός εἰμί ἔλαιον καί τεκμήριον οὗτος τίθημι οὐ μικρός , ὡς οἴομαι , ὁ τάχος ὁ εἰς ὁ φλόξ μεταβολή ἀντιλέγω ἔνιοι οὗτος μέν ὑπάρχω αὐτός φημί , ὅτι λεπτός τε εἰμί καί ἀερώδης . ἐκ δέ ὁ πήγνυμι ταχύς ἐν ὁ χειμών σαφής ἐνδείκνυμι ὁ ψῦξις . οὐ μόνος γάρ οἶνος καί ὄξος , ἀλλά καί αὐτός ὁ ὕδωρ ἑτοῖμος ὑπό ὁ ψυχρός νικάω . πρός οὗτος δέ ἀντιλέγω ἕτερος , ὁ μέν ἀερώδης ὑπάρχω αὐτός συγχωρέω καί φαίνω γε σαφής οὗτος φημί ἐκ ὁ κουφότης , οὐ μήν καί ψυχρός γε εἰμί ὁ δύναμις ὁμολογέω . ἀήρ γάρ ἅπας θερμός ὑπάρχω ὁ φύσις , ὡς δηλόω καί ὁ γένεσις αὐτός . λεπτύνω οὖν καί λύω ὑπό θερμότης ὕδωρ , ἀήρ γίγνομαι . καί δῆλος ὡς ἐντεῦθεν αὐτός διαδέχομαι μέγας ζήτημα , ὁ καί ὁ ἔνδοξος φιλόσοφος ἀμφισβητέω , Ἀριστοτέλης μέν καί ὁ ὑπό αὐτός θερμός ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ ἀήρ , ὁ δέ ἀπό ὁ στοά ψυχρός . ἀλλά καί περί ὁ πήγνυμι ταχύς ὁ ἔλαιον , ὅς δοκέω ὁ ψυχρός ἀποφαίνω αὐτός ὁ μή σφοδρός πήγνυμι , καθά ὁ ὕδωρ , ἀντιπροτείνω ὁ θερμός ὑπάρχω αὐτός φάσκω . οὐδέ γάρ οὐδέ πῆξις εἰμί ὁ γίγνομαι ἐπί αὐτός φημί , ἐάν ἀκριβής ἐξετάζω , ἀλλά οἷος σύστασις τις καί πάχυνσις , καί γίγνομαι οὗτος λέγω , ὅτι παχύς καί γλίσχρος εἰμί , οὐ ὅτι ψυχρός , ὥστε ᾀνταῦθη πάλιν ὁ λόγος ἑκατέρωθεν εἰς ἀπορία ἀφικνέομαι , ὁ μέν ἐκ ὁ ταχύς ὕδωρ ὑπό ὁ ψῦξις νικάω ἔλαιον , ὁ δέ ἐκ ὁ μάλα ὕδωρ ἔλαιον πήγνυμι κατασκευάζω ἐναντίος · πρός ὁ τοίνυν ἐν οὗτος ἀμφισβητέω οὐδέ ὡς ἀερώδης εἰμί ὁμολογέω ἅπας . ὁ μέν γάρ κουφότης οὗτος , φημί , σύμβολον , ὁ μέντοι παχύτης οὐ μικρός τεκμήριον ὁ γεώδης ὑπάρχω αὐτός . συντίθημι δέ ἄμφω τις ἀερώδης τε ἅμα καί γεώδης εἰμί φημί . εἰμί δέ ὅς καταγελάω οὗτος , ὡς ὁ μάλα ὑπάρχω ἔλαιον , ὁ ὑγρότης τέλειος ἀφαιρέω ὁ λόγος . πρός τοίνυν οὗτος ἐκ ὁ γλίσχρος ὑπάρχω αὐτός τις μέν ψυχρός ἐπιδείκνυμι , τις δέ θερμός , καί τις μέν ξηρός , ἔνιοι δέ ὑγρός . εἰ μή γάρ σύνειμι καί πυκνόω ὁ μόριον καί ἀλλήλων ἀκριβής ἔχω , μή ἄν γίγνομαι γλίσχρος , ἔργον δέ εἰμί οὗτος σύμπας ψυχρός . διαχέω γάρ καί λύω καί λεπτύνω καί ἀπό ἀλλήλων χωρίζω ὁ μόριον ὁ ὁ θερμός φύσις . ὁ δέ αὖ ἐναντίος οὐδέ ἄν γίγνομαι τις γλίσχρος φημί ἄνευ θερμότης κρατέω , ὡς εἰͅν ὁ ἕψησις δηλόω ὁ χυλός ἅπας , ὅσος τε βοτάνη ἐκθλίβω καί ὅσος καρπός . ὑδατώδης γάρ εἰμί ὁ πρότερος καί λεπτός ὁ σύστασις καί διαρρέω , ἐπειδάν ἑψέω , παχύς καί γλίσχρος γίγνομαι . καί μέν δή ἐͅκ ὁ κατά μέρος παράδειγμα ἑκάτερος ἐναντίος πιθανός κατασκευάζω , ὁ μέν ἰξός καί μέλι καί πίσσα ὑγρός καί ῥητίνη , ἕτερος τε τοιοῦτος ὁ ὁμολογέω γλίσχρος τε ἅμα καί θερμός προτείνω . ὁ δέ κώνειον καί ψυλλίον καί ἀνδράφαξυς καί βλίτον χυλός μνημονεύω , ἔτι δέ πρός οὗτος οἷος κολοφών τις ὁ λόγος ὁ φλέγμα προχειρίζω · σαφής γάρ αὐτός οὗτος καί γλίσχρος εἰμί δοκέω καί ψυχρός . ἀλλά ἐͅκ ὁ ὁ φλεβοτομέω ἐπιστάζω ἔλαιον ἐύρρους ἐργάζομαι ὁ αἷμα ἐναντίος κατασκευάζω εἰμί ὁράω ἑκάτερος . ὁ μέν γάρ ὡς ὁ θερμότης χέω , ὁ δέ ὡς ὁ ψυχρότης ὁ ὄλισθος παρέχω , ὅμοιος κρύσταλλος ὁ εὔροια ἐργάζομαι φημί αὐτός . ἔͅπειτα ἐντεῦθεν ἐκτρέπω περί ὁ ὁ ὀλισθηρός ἅπας φύσις διαλέγω , μέχρι ὁ ἔσχατος φιλολογία ἀνέρχομαι ὁ λόγος . καταγιγνώσκω δέ ὁ οὗτος ἄλη , ὡς φημί , ἕτερος ὁ πιμελή ὁ λόγος προχειρίζω , πλησίος μέν ἔλαιον ὁ φύσις ὑπάρχω , ἐναργής δέ εὑρίσκω δύναμαι ὁποῖος τις εἰμί ὁ κρᾶσις , ἐν αὐτός γάρ ἐγώ συνίστημι οὐ ἄν δύναμαι λανθάνω . αὐτίκα γε τοι φημί ἐν ὁ ὑγιεινός καί εὐτραφής σῶμα γεννάω πιμελή πολύς , ὅς μηδέ μαίνομαι τις φημί ψυχρός . γίγνομαι γάρ τοιοῦτος ὁ φύσις ῥώννυμι , ὅς δή θερμός τις χρῆμα πᾶς ὁμολογέω ὁ φυσικός φιλόσοφος . οὗτος δέ ἀντιλέγω τις ἐν ψυχρός κρᾶσις γεννάω πιμελή φημί , ὡς δηλόω ὁ τε γυνή καί ὁ ἀργός διαιτάω . ἤδη δέ καί ὁ ἔθνος , ἔνθα μέν ὁ ψυχρός κρατέω , πιμελώδης , ἔνθα δέ ὁ θερμός , ἰσχνός φημί γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος καί προχειρίζω παράδειγμα ὁ λόγος , Κελτοί μέν καί Θρᾷξ καί ﻿ Βιθυνός καί Ποντικός καί Γαλάτης , ἅμα μέν ψυχρός χώρα οἰκήτωρ , εὐθύς δέ καί πιμελώδης ἐπίπαν · Ἄραψ δέ καί Λίβυς Αἰγύπτιος τε καί Αἰθίοψ , ὅσος τε ἄλλος θερμός ἐποικέω γῆ ἰσχνός καί ξηρός ἅπας . εἰμί δέ ὅς καί χωρίς κατά μέρος παράδειγμα αὐτός ὁ καθόλου λόγος πρός ἀλλήλων ἀμφισβητέω , ὁ μέν μηδέ ἄν γίγνομαι ὁ λιπαρός ἐν ἐγώ χυμός , εἰ μή καλός ὑπό ὁ φύσις ὁ τροφή κατεργάζομαι , ὁ δέ οὗτος μέν ἐν ὁ τροφή περιέχω , καταναλίσκω δέ ὑπό ὁ ἐν ἐγώ θερμασία , ὥσπερ ἔλαιον ὑπό ὁ φλόξ , ὅς ἄρρωστος γίγνομαι ἀθροίζω κατά ὁ σῶμα . τις δέ αὐτός καί ὁ ζῷον παρατίθημι ὁ λόγος , ὁ μέν φύσις ψυχρός πιμελώδης πᾶς ὑπάρχω , καθά ἄρκτος καί ὄις καί ὗς , ὁ δέ αὖ θερμός ξηρός καί ἀπίμελος , καθά λέων τε καί πάρδαλις καί κύων . ἔτι τοίνυν ἀπό ὁ διαφθείρω βρέχω ἔλαιον μέλισσα τε καί μυῖα καί σφήξ καί μύρμηξ , ὁ μέν ψυχρός , ὁ δέ θερμός ἐπιδείκνυμι πειράω ἔλαιον , καί τις μέν ὑγρός , τις δέ ξηρός . ἄναιμος γάρ εἰμί ὁ λέγω ζῷον καί διά οὗτος ψυχρός , τις μέν ἑτοῖμος ὑπό ἔλαιον καταψύχω φημί καί διά οὗτος ἀποθνῄσκω · ἔνιοι δέ ἐκθερμαίνω μή φέρω ὁ εἰς ἐναντίος μεταβολή . καί δή καί ξηραίνω ἄμετρος ἕτερος διά ὁ φύσις προξηραίνω ὁ ὁ ἀμετρία βλάπτω λόγος . ὑγραίνω δέ ἕτερος ὁ πρός ὁ φύσις αὐτός ἐναντιότης . ὁ μέν οὖν ἐπί ὁ ἔντομος ζῷον εἰς ἐναντίος ἀλλήλων ἐπιχειρέω αὐτός , οὐδείς ἄν ἴσως εἰμί θαυμαστός · ὅτι δέ ᾀ ὁ ἐγώ αὐτός συμβαίνω εἰς ἑκάτερος ἐπιχειρέω , ἄξιος ἤδη θαυμάζω . ὁ μέν γάρ μάλα , ὁ δέ ἥσσων ἱδρόω φάσκω , εἰ τις ἀλείφω λούω , οὔτε ὁ μάλα λέγω ὁμολογέω ἀλλήλων ὑπέρ ὁ καθόλου δύναμις οὔτε ὁ ἥσσων . ἀλλά ὁ μέν μάλα ἱδρόω φάσκω ἐγώ ἔνιοι μέν εἰς θερμότης ὁ αἰτία ἀναφέρω , ἔνιοι δέ εἰς γλισχρότης , ὁ μέν θερμός ὁ φύσις προκλητικός ἱδρώς φάσκω ὑπάρχω ὁ πρότερος , ὁ δέ γλίσχρος ὁ δεύτερος , θηρατικός τε καί ἀθροιστικός γίγνομαι ὁ τέως ἀπορρέω ἐν τάχος καί διά οὗτος λανθάνω ὁ αἴσθησις , ἐπίδηλος οὕτως ἐργάζομαι ὁ πλῆθος ὁ ἱδρώς . ὁ δέ ἥσσων ἱδρόω φάσκω ὁ ἀλείφω ἐν λουτρόν καί γυμνάσιον ὁ μέν ἐμπλαστικός , ὁ δέ ψυκτικός αὐτός δύναμις ἀνατίθημι . καί μέν δή ᾀ ὁ φαίνω ὁ μέν ξηραίνω , ὁ δέ ὑγραίνω αὐτός φημί · ὑγραίνω μέν ὅσος πολύς ἱδρόω ὑπολαμβάνω ὁ ἠίπω , ξηραίνω δέ καί ἕτερος . καί δή καί ἀπερίψυκτος διαφυλάσσω ὁ ἀλείφω , ὁ μέν ὁ πάχος τε καί ὁ γλισχρότης δίκη ἀμφίεσμα τις ἤ πρόβλημα ἔργω ὁ κρύος , ὁ δέ ὁ φυσικός θερμότης καί ὁ πλησιάζω συνεκθερμαίνω . ἔτι τοίνυν ἐκ ὁ μή βλάπτω μηδέ ἐξαλείφω αὐτός ὁ διά ὁ μέλας ἐν ὁ βιβλίον γράφω , καίτοι ὁ γε ἄλλος ὑγρός ἅπας ἐξαλείφω , ὁ μέν ξηρός τε καί οἷος ἄνικμος αὐτός ὁ φύσις εἰμί φημί , ὅμοιος ψάμμος τε καί σποδιά , τις δέ καί παχυμερής καί ἀκατέργαστος . οὕτως δέ καί ὁ μή μείγνυμι ὁ ἄλλος ὁ μέν εἰς κουφότης καί λεπτομέρεια , ὁ δέ εἰς γλισχρότης καί πάχος ἀναφέρω , ἐπεί ὁ γε ὅμοιος χυλός μείγνυμι , καθά καί ὁ ὁ μαλάχη ἀφέψημα . ὁ δέ αὐτός καί περί ὁ μή καλός ἔλαιον δεύω ὁ γῆ , καίτοι ὁ ἄλλος ὑγρός βρέχω , οἷος ὕδωρ καί οἶνος καί ὄξος . τις μέν ᾀνταῦθη ὁ ξηρός ὁ οὐσία , ἔνιοι δέ ὁ λεπτομερής , εἰμί δέ ὅς ὁ παχυμερής αἰτιάομαι , διεξέρχομαι μέν ὁ πόρος ὁ γῆ ἀψαυστί φάσκω ὁ ὁ λεπτομέρεια αἰτιάομαι , ὁ ἀρχή δέ μηδέ ἐμπίπτω εἰς αὐτός ὁ ὁ παχυμέρεια . εἰμί δέ οὐδέτερος ἐλέγχω , κατά ἀμφότερος ὁ αἰτία δύναμαι τις καί μή μείγνυμι ὁ πέλας , εἰ γε καί ὁ φυσικός ἔνιοι ὁ συμμετρία ὁ πόρος αἴτιος ὁ μίξις εἰμί δοκέω . ἐͅγώ μέν νῦν ἐπί κεφάλαιος αὐτός διέρχομαι , ὁ ἀφορμή ὁ ἐπιχείρημα ἀναμιμνῄσκω μόνος . εἰ δέ τις ἐκτείνω ἕκαστος ἐθέλω καί κατασκευάζω ἑκατέρωθεν , οὐ εἷς οὕτως γε βίβλος , ἀλλά πάμπολυς ἄν οἴομαι πληρόω αὐτός . πάρειμι δέ ἤδη σκοπέω ὡς οὐ μακρός μόνος ὁ τοιοῦτος πλάνη ὁ λόγος , ἀνεκτός γάρ ἄν εἰμί , ἀλλά καί μέχρι ὁ ἄκρος ἀνέρχομαι φυσιολογία , ἐνίοτε δέ καί δύσκριτος . εἰ δέ ἔτι καί παντάπασι ἄχρηστος ἰατρός οἶδα τις , ἔτι καί μάλα , οἴομαι , φεύγω ὁ τοιοῦτος ὁδός ὁ λόγος . οὔτε γάρ ἁπλῶς εἰ θερμός , ἤ ψυχρός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός εἰμί ἕκαστος ὁ φάρμακον ζητέω οὔτε εἰ μύρμηξ , ἤ σφήξ , ἤ μέλισσα , ἤ τις ἄλλος ὁ ζῷον ὑγραντικός , ἤ ξηραντικός , ἤ θερμαντικός , ἤ ψυκτικός εἰμί , ἀλλά ὅπως ἔχω πρός ἀνθρώπινος σῶμα . πάρειμι οὖν ἐπί ἄνθρωπος ποιέω ὁ βάσανος , οὐ καλός ἐκτρέπω πρός ἕτερος .