galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 9.2.3
[ γ΄ . Περὶ σχιστοῦ καὶ ἄλλων πολλῶν λίθων . ] Τούτῳ δὲ τῷ λίθῳ παραπλησίαν μὲν , ἀσθενεστέραν δὲ τὴν δύναμιν ὁ σχιστὸς καλούμενος ἔχει , καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ γαλακτίτης . ὁ δὲ μελιτίτης , ὡς ἔφην , ἤδη τι καὶ θερμότητος προσείληφεν . ἕκαστος οὖν αὐτῶν ὁ ἀποχωρῶν κατὰ βραχὺ τῆς τοῦ αἱματίτου δυνάμεως ἐπὶ μὲν τῶν ὀφθαλμῶν ὁμοίως εἰς χρῆσιν ἄγεται , πρᾳότερος δέ ἐστιν · ἀεὶ δὲ τὰ πρᾳότερα φάρμακα τοῖς μὲν ἔτι φλεγμαίνουσι μορίοις ἐστὶ προσηνέστερα , τοῖς δ’ ἀποφλεγμήνασιν μορίοις ἀσθενέστερα πρὸς τὸ τέλος ἐξυγιάσαι . κοινοῦ δὲ τοῦ ξηραίνειν ἅπασι τοῖς λίθοις ὑπάρχοντος , ὅσοι μὲν αὐτῶν ἢ εἰς χυλὸν λυθέντες ἢ ἄλλως λειωθέντες οὐδεμίαν ἐν ἀρχῇ κατὰ τὴν γεῦσιν ἔχουσι ποιότητα , τούτους μὲν ἡγητέον ἀσθενεστάτους τ’ εἶναι καὶ προσηνεστάτους καὶ ἀδηκτοτάτους . ὅσοι δὲ φαίνονταί τινα σαφῆ ποιότητα κατὰ γεῦσιν ἐνδεικνύμενοι , τῆς ποιότητος ἀνάλογον ἔχουσι τὴν ἰσχύν · εἰ μὲν στύφοιεν , εἰς τὸ καταστεῖλαι καὶ σφίγξαι καὶ πιλῆσαι καὶ συναγαγεῖν , εἰ δὲ δάκνοιεν , εἰς τὸ θερμῆναί τε καὶ διαφορῆσαι καὶ τῆξαι , μέσοι δ’ αὐτῶν εἰσὶν οἱ ῥύπτοντες μόνον ἄνευ τοῦ στύφειν ἢ δάκνειν . ὁ μὲν οὖν αἱματίτης καὶ ὁ σχιστὸς , ὅ τε γαλακτίτης καὶ ὁ μελιτίτης εἰς χυλὸν ἀναλύονται , παρατριβόμενοι , καθάπερ εἶπον , ἀκόναις τε καὶ θυίαις , ὄντων καὶ ἄλλων εἰς χυλὸν λυομένων λίθων , ὥσπερ οὗτος ὁ κατ’ Αἴγυπτον γεννώμενος , ᾧ χρῶνται στιλπνοῦντες τὰς ὀθόνας . ἔστι δ’ ἀποιότερος τῶν εἰρημένων , οὔτε στύψιν οὔτε ῥύψιν οὔτε δῆξιν ἐμφαίνων . ὅθεν αὐτὸ δὴ τοῦτο μόνον ὑπάρχει τῷ λίθῳ τούτῳ τὸ ξηραίνειν , καὶ διὰ τοῦτο κηρωτῇ μιγνύντες αὐτὸν εἰς ἐπούλωσιν ἑλκῶν ἐπὶ τῶν μαλακῶν σωμάτων χρῶνται . μίγνυνται δὲ καὶ ταῖς ὀφθαλμικαῖς δυνάμεσιν ὁμοίως τοῖς προειρημένοις . ὅσῳ δ’ ἐστὶ μαλακτικώτερος αὐτῶν διὰ τὸ μηδεμίαν ἔχειν δραστικὴν ποιότητα , τοσούτῳ μετριώτερός τε καὶ ἀναισθητότερος ὑπάρχει . τοῦτον τὸν λίθον ἔνιοι μὲν μόροξον , ἔνιοι δὲ γραφίδα καλοῦσιν .
Lemmas: [ Γ΄ . περι σχιστός καί ἄλλος πολύς λίθος . ] οὗτος δέ ὁ λίθος παραπλήσιος μέν , ἀσθενής δέ ὁ δύναμις ὁ σχιστός καλέω ἔχω , καί μετά αὐτός ὁ γαλακτίτης . ὁ δέ μελιτίτης , ὡς φημί , ἤδη τις καί θερμότης προσλαμβάνω . ἕκαστος οὖν αὐτός ὁ ἀποχωρέω κατά βραχύς ὁ ὁ αἱματίτης δύναμις ἐπί μέν ὁ ὀφθαλμός ὅμοιος εἰς χρῆσις ἄγω , πρᾶος δέ εἰμί · ἀεί δέ ὁ πρᾶος φάρμακον ὁ μέν ἔτι φλεγμαίνω μόριον εἰμί προσηνής , ὁ δέ ἀποφλεγμαίνω μόριον ἀσθενής πρός ὁ τέλος ἐξυγιάζω . κοινός δέ ὁ ξηραίνω ἅπας ὁ λίθος ὑπάρχω , ὅσος μέν αὐτός ἤ εἰς χυλός λύω ἤ ἄλλος λειόω οὐδείς ἐν ἀρχή κατά ὁ γεῦσις ἔχω ποιότης , οὗτος μέν ἡγέομαι ἀσθενής τε εἰμί καί προσηνής καί ἄδηκτος . ὅσος δέ φαίνω τις σαφής ποιότητα κατά γεῦσις ἐνδείκνυμι , ὁ ποιότης ἀνάλογος ἔχω ὁ ἰσχύς · εἰ μέν στύφω , εἰς ὁ καταστέλλω καί σφίγγω καί πιλέω καί συνάγω , εἰ δέ δάκνω , εἰς ὁ θερμαίνω τε καί διαφορέω καί τήκω , μέσος δέ αὐτός εἰμί ὁ ῥύπτω μόνος ἄνευ ὁ στύφω ἤ δάκνω . ὁ μέν οὖν αἱματίτης καί ὁ σχιστός , ὁ τε γαλακτίτης καί ὁ μελιτίτης εἰς χυλός ἀναλύω , παρατρίβω , καθά λέγω , ἀκόνη τε καί θυία , εἰμί καί ἄλλος εἰς χυλός λύω λίθος , ὥσπερ οὗτος ὁ κατά Αἴγυπτος γεννάω , ὅς χράω στιλπνόω ὁ ὀθόνη . εἰμί δέ ἄποιος ὁ λέγω , οὔτε στῦψις οὔτε ῥύψις οὔτε δῆξις ἐμφαίνω . ὅθεν αὐτός δή οὗτος μόνος ὑπάρχω ὁ λίθος οὗτος ὁ ξηραίνω , καί διά οὗτος κηρωτή μείγνυμι αὐτός εἰς ἐπούλωσις ἕλκος ἐπί ὁ μαλακός σῶμα χράω . μείγνυμι δέ καί ὁ ὀφθαλμικός δύναμις ὅμοιος ὁ προλέγω . ὅσος δέ εἰμί μαλακτικός αὐτός διά ὁ μηδείς ἔχω δραστικός ποιότης , τοσοῦτος μέτριος τε καί ἀναίσθητος ὑπάρχω . οὗτος ὁ λίθος ἔνιοι μέν μόροξος , ἔνιοι δέ γραφίς καλέω .