galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 1.33
Ὥσπερ οὖν οὐκ ἀσφαλής ἐστιν ὁ πόῤῥω τῆς αἰσθήσεως τοῦ δοκιμαζομένου φαρμάκου συλλογισμὸς , οὕτως οὐδ’ ἡ τοῦ μιχθέντος ἑτέρῳ χρῆσις . αὐτὸ γὰρ χρὴ καθ’ αὑτὸ μόνον ἐξετάζεσθαι τὸ κρινόμενον ἐπὶ τε τῶν ὑγιαινόντων σωμάτων εὐκράτων τε καὶ δυσκράτων ἐπί τε τῶν νοσούντων . εὐκράτων μὲν οὖν , ὥσπερ καὶ πρόσθεν εἴρηται · δυσκράτων δὲ , ὥσπερ Ἱπποκράτης ἔλεγε , πικροχόλοις μὲν φύσεσιν χρηστότατον ὑπάρχει ὄξος , ἐναντιώτατον δ’ εἶναι μελαγχολικοῖς τὴν κρᾶσιν . ἐπὶ δ’ αὖ τῶν νοσούντων , εἰ ἁπλοῦν ἐξ ἁπλῆς ἐξετάζοιτο διαθέσεως . εἰ δὲ καὶ μίγνυτό ποτε μετ’ ἄλλου , χρὴ τὸ μιγνύμενον αὐτῷ μέσον εἶναι τὴν κρᾶσιν , ὡς ἐφ’ ὕδατός τε καὶ κηρωτῆς ὁ πρόσθεν λόγος ἀπέδειξεν . εὐλόγως γὰρ , οἶμαι , τὸ τῷ μηδετέρῳ τῶν ἄκρων κατὰ τὴν κρᾶσιν , ἀλλ’ ὡς οἷόν τε μέσῳ συμπεπλεγμένον αὐτὸ , τῶν ἀποτελουμένων αἴτιον γίγνεσθαι . τῇ γοῦν ἁπλῇ κηρωτῇ μήτε θερμαινούσῃ μήτε ψυχούσῃ τὸ ψυχρὸν ὕδωρ μιχθὲν ἔψυξεν ὅτι ψυχρὸν ἦν τῇ κράσει . εἰ δέ γε τῶν θερμαινόντων ἔμιξάς τι τῇ τοιαύτῃ κηρωτῇ , θερμαῖνον ἄν σοι τὸ φάρμακον ἐγένετο , καθάπερ πολλάκις εὐφόρβιον , ἢ καστόριον ἐπεμίξαμεν ἐπὶ πολλῶν διαθέσεων . οὕτως οὖν , εἴπερ ὄξος ἀναμίξαις ἀκριβῶς ἁπλῇ κηρωτῇ , ψυχρότερον ἐργάσῃ πολλῷ τῆς κηρωτῆς τὸ φάρμακον , ὡς ἂν ψυχροῦ τοῦ μιχθέντος ὑπάρχοντος . καί σοι τοῦτο πρὸς ἐρυσιπέλατα καὶ φλεγμονὰς ἕρπητάς τε καὶ ἄνθρακας ἀγαθὸν ἔσται φάρμακον · εἰ δέ γε τὸ μικτὸν ὡς ἁπλοῦν ἐξετάζοις , καὶ γὰρ αὖ καὶ τοῦτο ποιοῦσιν , ἁμαρτήσεις τὰ μέγιστα . κολλητικὸν γὰρ ἑλκῶν οὐκ ὄξος χρὴ λέγειν , ἀλλ’ ὀξύκρατον , ἕτερόν τι παρὰ πολὺ τὴν φύσιν ὄξους ὑπάρχον . ὥσπερ γὰρ οὐδὲ σαρκωτικὸν ἑλκῶν ἰὸς , ἀλλ’ ἡ κηρωτὴ προσλαβοῦσα βραχὺ μόριον ἰοῦ , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδ’ ὄξος κολλητικὸν , ἀλλ’ ὕδωρ ὄξους ἐλάχιστον προσλαβὸν , αὐτὸ δὲ καθ’ ἑαυτὸ μόνον καὶ ψιλὸν ὄξος ἱκανῶς παροξύνει τὰ κολλήσεως δεόμενα τῶν ἑλκῶν , ὡς ἂν τῇ λεπτομερείᾳ διαβρωτικόν τε καὶ ὀδυνηρὸν ὑπάρχον . οὔτ’ οὖν τὰ τοιαῦτα δεόντως λέγουσιν οὔθ’ ὅταν ἀγνώστοις ἄγνωστα συνάπτωσιν .
Lemmas: ὥσπερ οὖν οὐ ἀσφαλής εἰμί ὁ πρόσω ὁ αἴσθησις ὁ δοκιμάζω φάρμακον συλλογισμός , οὕτως οὐδέ ὁ ὁ μείγνυμι ἕτερος χρῆσις . αὐτός γάρ χρή κατά ἑαυτοῦ μόνος ἐξετάζω ὁ κρίνω ἐπί τε ὁ ὑγιαίνω σῶμα εὔκρατος τε καί δύσκρατος ἐπί τε ὁ νοσέω . εὔκρατος μέν οὖν , ὥσπερ καί πρόσθεν λέγω · δύσκρατος δέ , ὥσπερ Ἱπποκράτης λέγω , πικρόχολος μέν φύσις χρηστός ὑπάρχω ὄξος , ἐναντίος δέ εἰμί μελαγχολικός ὁ κρᾶσις . ἐπί δέ αὖ ὁ νοσέω , εἰ ἁπλόος ἐκ ἁπλόος ἐξετάζω διάθεσις . εἰ δέ καί μείγνυμι ποτέ μετά ἄλλος , χρή ὁ μείγνυμι αὐτός μέσος εἰμί ὁ κρᾶσις , ὡς ἐπί ὕδωρ τε καί κηρωτή ὁ πρόσθεν λόγος ἀποδείκνυμι . εὔλογος γάρ , οἴομαι , ὁ ὁ μηδέτερος ὁ ἄκρος κατά ὁ κρᾶσις , ἀλλά ὡς οἷος τε μέσος συμπλέκω αὐτός , ὁ ἀποτελέω αἴτιος γίγνομαι . ὁ γοῦν ἁπλόος κηρωτή μήτε θερμαίνω μήτε ψύχω ὁ ψυχρός ὕδωρ μείγνυμι ψύχω ὅτι ψυχρός εἰμί ὁ κρᾶσις . εἰ δέ γε ὁ θερμαίνω μείγνυμι τις ὁ τοιοῦτος κηρωτή , θερμαίνω ἄν σύ ὁ φάρμακον γίγνομαι , καθά πολλάκις εὐφόρβιον , ἤ καστορίδες ἐπιμείγνυμι ἐπί πολύς διάθεσις . οὕτως οὖν , εἴπερ ὄξος ἀναμίσγω ἀκριβής ἁπλόος κηρωτή , ψυχρός ἐργάζομαι πολύς ὁ κηρωτή ὁ φάρμακον , ὡς ἄν ψυχρός ὁ μείγνυμι ὑπάρχω . καί σύ οὗτος πρός ἐρυσίπελας καί φλεγμονή ἕρπης τε καί ἄνθραξ ἀγαθός εἰμί φάρμακον · εἰ δέ γε ὁ μικτός ὡς ἁπλόος ἐξετάζω , καί γάρ αὖ καί οὗτος ποιέω , ἁμαρτέω ὁ μέγας . κολλητικός γάρ ἕλκος οὐ ὄξος χρή λέγω , ἀλλά ὀξύκρατον , ἕτερος τις παρά πολύς ὁ φύσις ὄξος ὑπάρχω . ὥσπερ γάρ οὐδέ σαρκωτικός ἕλκος ἰός , ἀλλά ὁ κηρωτή προσλαμβάνω βραχύς μόριον ἰός , κατά ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ ὄξος κολλητικός , ἀλλά ὕδωρ ὄξος ἐλαχύς προσλαμβάνω , αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ μόνος καί ψιλός ὄξος ἱκανός παροξύνω ὁ κόλλησις δέω ὁ ἕλκος , ὡς ἄν ὁ λεπτομέρεια διαβρωτικός τε καί ὀδυνηρός ὑπάρχω . οὔτε οὖν ὁ τοιοῦτος δεόντως λέγω οὔτε ὅταν ἄγνωστος ἄγνωστος συνάπτω .