galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 7.10.55
[ νε΄ . Περὶ κρίνου . ] Κρίνου τὸ μὲν ἄνθος κράσει μικτόν ἐστιν ἐκ λεπτομεροῦς τέ τινος καὶ γεώδους οὐσίας , ἐξ ἧσπερ ἔχει καὶ τὴν ἐν τῇ γεύσει πικρότητα , καί τινος ὑδατώδους εὐκράτου . ὅθεν καὶ τοὔλαιον τὸ ἐξ αὐτοῦ καὶ τὸ μύρον ἀδήκτου διαφορητικῆς τε καὶ μαλακτικῆς ἐστι δυνάμεως , ἐξ ὧνπερ καὶ ταῖς ἐν μήτραις σκληρότησιν ἐπιτηδειότατόν ἐστιν , καὶ ἡ ῥίζα δὲ καὶ τὰ φύλλα καθ’ ἑαυτὰ λειούμενα ξηραίνει καὶ ῥύπτει καὶ διαφορεῖ μετρίως . οὕτω γοῦν κᾀπὶ τῶν κατακαυμάτων ἁρμόττει . δεῖται γὰρ καὶ ταῦτα ﻿ μετρίως ξηραντικῆς τε ἅμα καὶ ῥυπτικῆς δυνάμεως . τὴν μὲν οὖν ῥίζαν ὀπτήσαντες , εἶθ’ ἅμα ῥοδίνῳ λειώσαντες ἐπιτιθέασι τοῖς κατακαύμασιν ἄχρι συνουλώσεως . ἔστι γὰρ καὶ ἄλλως ἁπάντων ἑλκῶν εἰς ἐπούλωσιν ἀγαθὸν φάρμακον . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ὑστέρας μαλάττει καὶ καταμήνια προκαλεῖται . τὰ δὲ φύλλα προσέψοντες ἐπιτιθέασιν καὶ αὐτὰ μέχρι κατουλώσεως οὐ τοῖς καύμασι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις ἕλκεσιν . καὶ ταριχεύουσι δέ τινες ἐν ὄξει καὶ χρῶνται τραυματικοῖς . πλεῖον δ’ ἐν τῇ ῥίζῃ τῆς ῥυπτικῆς ἐστι δυνάμεως ἤπερ ἐν τοῖς φύλλοις , οὐ μὴν οὐδ’ ἐν ταύτῃ πολὺ , καθὰ προείρηται · τῆς πρώτης γάρ εἰσι τάξεως τῶν ῥυπτικῶν φαρμάκων , ὅθεν ὅταν ἀλφοὺς ἢ ψώραν ἢ λέπραν ἢ ἀχῶρας ἤ τι τοιοῦτον ἀποῤῥῦψαι βουληθῶμεν , ἐπιμίγνυμεν αὐτῇ τῶν ἄλλων τι τῶν ἰσχυροτέρων φαρμάκων , οἷόν πέρ ἐστιν καὶ τὸ μέλι . συμμέτρως δὲ αὐτῇ τοῦτο μιχθὲν καὶ πρὸς τὰς τῶν νεύρων ἁρμόττει διαιρέσεις καὶ πρὸς τὰ ἄλλα σύμπαντα ὅσα δεῖται ξηραίνεσθαι σφοδρῶς ἄνευ δήξεως . ἀπεθέμεθα δέ ποτε καὶ τὸν τῶν φύλλων χυλὸν , ἑψήσαντες σὺν ὄξει καὶ μέλιτι . πενταπλάσιος δ’ ἦν ὁ χυλὸς ἑκατέρου καὶ ἦν εὐδόκιμον τὸ φάρμακον εἰς πάντα τὰ ξηραίνεσθαι σφοδρῶς δεόμενα χωρὶς τοῦ δάκνεσθαι , καθάπερ ὅσα τε τραύματα μεγάλα καὶ μάλιστα κατὰ τὰς κεφαλὰς γίγνεται τῶν μυῶν , ὅσα τε πλαδαρὰ καὶ χρόνια καὶ δυσεπούλωτα τῶν ἑλκῶν ἐστι . ταυτὶ μὲν οὖν ἤδη τῆς περὶ συνθέσεως φαρμάκων πραγματείας ἐστὶ , ἧς ἀπέχεσθαι μὲν ὡς οἷόν τε πειρῶμαι τό γε νῦν εἶναι , πολλάκις δ’ αὐτῆς τῶν πραγμάτων ἡ φύσις ἀναγκάζει προσάπτεσθαι , καὶ ἀποχωρεῖν τε χρὴ ταχέως αὖθις αὐτῶν ἐπανέρχεσθαί τε πρὸς τὰ νῦν ἡμῖν προκείμενα .
Lemmas: [ ὅς . περι κρίνον . ] κρίνον ὁ μέν ἄνθος κρᾶσις μικτός εἰμί ἐκ λεπτομερής τε τις καί γεώδης οὐσία , ἐκ ὅς ἔχω καί ὁ ἐν ὁ γεῦσις πικρότης , καί τις ὑδατώδης εὔκρατος . ὅθεν καί ἔλαιον ὁ ἐκ αὐτός καί ὁ μύρον ἄδηκτος διαφορητικός τε καί μαλακτικός εἰμί δύναμις , ἐκ ὅς καί ὁ ἐν μήτρα σκληρότης ἐπιτήδειος εἰμί , καί ὁ ῥίζα δέ καί ὁ φύλλον κατά ἑαυτοῦ λειόω ξηραίνω καί ῥύπτω καί διαφορέω μέτριος . οὕτως γοῦν εἰͅπί ὁ κατάκαυμα ἁρμόζω . δέω γάρ καί οὗτος ﻿ μέτριος ξηραντικός τε ἅμα καί ῥυπτικός δύναμις . ὁ μέν οὖν ῥίζα ὀπτάω , εἶτα ἅμα ῥόδινος λειόω ἐπιτίθημι ὁ κατάκαυμα ἄχρι συνούλωσις . εἰμί γάρ καί ἄλλος ἅπας ἕλκος εἰς ἐπούλωσις ἀγαθός φάρμακον . οὐ μήν ἀλλά καί ὑστέρα μαλάσσω καί καταμήνιος προκαλέω . ὁ δέ φύλλον προσέψω ἐπιτίθημι καί αὐτός μέχρι κατούλωσις οὐ ὁ καῦμα μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἕλκος . καί ταριχεύω δέ τις ἐν ὄξος καί χράω τραυματικός . πολύς δέ ἐν ὁ ῥίζα ὁ ῥυπτικός εἰμί δύναμις ἤ ἐν ὁ φύλλον , οὐ μήν οὐδέ ἐν οὗτος πολύς , καθά προλέγω · ὁ πρῶτος γάρ εἰμί τάξις ὁ ῥυπτικός φάρμακον , ὅθεν ὅταν ἀλφός ἤ ψώρα ἤ λέπρα ἤ ἄχωρ ἤ τις τοιοῦτος ἀπορρύπτω βούλομαι , ἐπιμείγνυμι αὐτός ὁ ἄλλος τις ὁ ἰσχυρός φάρμακον , οἷος περ εἰμί καί ὁ μέλι . σύμμετρος δέ αὐτός οὗτος μείγνυμι καί πρός ὁ ὁ νεῦρον ἁρμόζω διαίρεσις καί πρός ὁ ἄλλος σύμπας ὅσος δέω ξηραίνω σφοδρός ἄνευ δῆξις . ἀποτίθημι δέ ποτέ καί ὁ ὁ φύλλον χυλός , ἕψω σύν ὄξος καί μέλι . πενταπλάσιος δέ εἰμί ὁ χυλός ἑκάτερος καί εἰμί εὐδόκιμος ὁ φάρμακον εἰς πᾶς ὁ ξηραίνω σφοδρός δέω χωρίς ὁ δάκνω , καθά ὅσος τε τραῦμα μέγας καί μάλα κατά ὁ κεφαλή γίγνομαι ὁ μῦς , ὅσος τε πλαδαρός καί χρόνιος καί δυσεπούλωτος ὁ ἕλκος εἰμί . οὗτος μέν οὖν ἤδη ὁ περί σύνθεσις φάρμακον πραγματεία εἰμί , ὅς ἀπέχω μέν ὡς οἷος τε πειράω ὁ γε νῦν εἰμί , πολλάκις δέ αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις ἀναγκάζω προσάπτω , καί ἀποχωρέω τε χρή ταχύς αὖθις αὐτός ἐπανέρχομαι τε πρός ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι .