galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 2.13
Οὕτως οὖν καὶ τὸ γάλα πολλάκις ἅμα τῷ προσενεχθῆναι τοῖς μὲν ὀξύνεται , τοῖς δὲ κνισοῦται , πρὶν καλῶς πεφθὲν ἐπικεράσαι τὴν διαφθοράν . καὶ χρὴ τούτων πρότερον ἐκκενώσαντας τὸ πολὺ τῆς κακοχυμίας οὕτω προσφέρειν καὶ χόνδρον καὶ πτισάνην καὶ γάλα καὶ τἄλλα ὅσα καλῶς πεφθέντα πρὸς εὐχυμίαν συντελεῖ , μὴ μέντοι μήτε τὰς χείρους μήτε τὰς ἐναντίας ἔχειν δυνάμεις ὅσον ἐπὶ τούτῳ νομίζειν ἅπαντα μήτε παραλιπεῖν ἐν τοῖς λόγοις ἑκόντα τῶν γιγνομένων θάτερα , καθάπερ Ἀρχίδαμος ἐπ’ ἐλαίου τῶν μὲν δακνομένων ὀφθαλμῶν ἐμνημόνευσεν καὶ τῆς κερχνώδους φάρυγγος καὶ τῆς ξυομένης γαστρὸς , ὅτι δὲ πολλάκις καὶ στόμαχον ἰσχυρῶς δακνόμενον ἔλαιον γλυκὺ ποθὲν ἰάσατο παραχρῆμα καὶ τὰς καθ’ ὅλην τὴν γαστέρα δήξεις ἐνεθὲν ἐπράϋνε καὶ τὰς ἀπὸ θαψίας τε καὶ ἀκαλήφης καὶ σκίλλης κατὰ τὸ δέρμα γιγνομένας ἐπαλειφθὲν ἔπαυσεν , οὐκ ἔτ’ ἐμνημόνευσεν . ἐγὼ δ’ οὐκ ἀμφισβητῶ μὲν οὐδ’ αὐτὸς , οὐδ’ ἀπιστῶ τοῖς φάσκουσιν ἐν ἅπασι σχεδὸν τοῖς οὖσι πολλὰς καὶ διαφερούσας περιέχεσθαι δυνάμεις , ἀλλὰ καὶ δείξειν ἐπαγγέλλομαι τοῦτο κατὰ τὸν ἑξῆς λόγον . οὐ μὴν τούτου γε ἕνεκα καὶ τὴν ἐν ἑκάστῳ κρατοῦσαν ἄγνωστον εἶναί φημι . διοριζομένῳ δέ σοι τὸ καθ’ αὑτὸ τοῦ κατὰ συμβεβηκὸς ἐπιγνωσθήσεται σαφῶς ἅπαντα . θέασαι γὰρ ὡδί πως ἑκάτερον ἐπὶ παραδειγμάτων , ὑπόδειγμα θέμενος ἐν τῷ λόγῳ δύο τινὰς ἀνθρώπους δακνομένους μὲν ὁμοίως τὸ τῆς γαστρὸς στόμα , προσφερομένους δὲ χυλὸν πτισάνης ἢ χόνδρον ἢ ἄρτον πλυτὸν , εἶτα τῷ μὲν ἑτέρῳ παυομένην τὴν δῆξιν , αὐξανομένην δὲ θατέρῳ , πότερον οὖν ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ δακνώδης ἐστὶν ὁ χυλὸς τῆς πτισάνης , ἢ ὁ χόνδρος , ἢ ὁ ἄρτος , κατὰ δέ τι συμβεβηκὸς ἐπὶ θατέρου τῶν ἀνθρώπων οὐχ ὅπως ηὔξησεν , ἀλλὰ παρηγόρησεν τὴν δῆξιν ; ἢ παρηγόρησεν μὲν ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ , κατὰ δέ τι συμβεβηκὸς ἐπὶ θατέρου παρώξυνεν ; ἐγὼ μὲν ἐπικεραστικὸν ὑπάρχοντα κατά γε τὴν ἑαυτοῦ φύσιν φημὶ τὸν χυλὸν τῆς πτισάνης , ἢ τὸν χόνδρον , ἢ τὸν ἄρτον , ἢ νὴ Δία τὸ γάλα , παροξύνεσθαι δὲ θατέρῳ τῶν ἀνθρώπων τὴν δῆξιν , τῷ φθάσαι νικηθῆναι πρὸς τῆς διαφθορᾶς . οὕτω δὲ καὶ τοὺς παλαιοὺς ἰατροὺς σχεδὸν ἅπαντας οἶδα γινώσκοντας , ὥσπερ γε καὶ τῶν νεωτέρων τοὺς ἀρίστους , εἴη δ’ ἄν τις ἴσως ἐμὲ λανθάνων . οὐδὲν γὰρ ἀτόλμητόν ἐστιν ἐνίοις τῶν νεωτέρων ἰατρῶν , ὡς ἀποφῆναι τῇ μὲν αὐτοῦ φύσει τὰς διαφθορὰς αὐξάνειν τὸν χόνδρον , ἢ τὸν ἄρτον , ἢ τὴν πτισάνην , ἐπ’ ἐνίων μέντοι κατά τι συμβεβηκὸς πραΰνειν . ἀλλ’ ὁ μὲν ταῦτα λέγων οὐδεμίαν ἀπόδειξιν εἰπεῖν ἔχει τῆς ἀποφάσεως . ἡμεῖς δὲ λέγομεν ὡς εἴπερ ἡ πτισάνη φύσει κακόχυμος ἦν , οὔποτ’ ἂν ἐπράϋνε δήξεις . ἀλλὰ μὴν ὁρᾶται καὶ ἄνωθεν λαμβανομένη καὶ διὰ τῆς ἕδρας ἐνιεμένη πραΰνουσα πολλάκις , ᾧ δῆλον ὅτι κατὰ μὲν τὴν ἑαυτῆς φύσιν εὔχυμός ἐστιν . συνδιαφθειρομένη δ’ ἐνίοτε τοῖς τὰς δήξεις ἐργαζομένοις χυμοῖς αὐξάνει τὸ σύμπτωμα .
Lemmas: οὕτως οὖν καί ὁ γάλα πολλάκις ἅμα ὁ προσφέρω ὁ μέν ὀξύνω , ὁ δέ κνισόω , πρίν καλός πέσσω ἐπικεράννυμι ὁ διαφθορά . καί χρή οὗτος πρότερος ἐκκενόω ὁ πολύς ὁ κακοχυμία οὕτως προσφέρω καί χόνδρος καί πτισάνη καί γάλα καί ἄλλος ὅσος καλός πέσσω πρός εὐχυμία συντελέω , μή μέντοι μήτε ὁ κακός μήτε ὁ ἐναντίος ἔχω δύναμις ὅσος ἐπί οὗτος νομίζω ἅπας μήτε παραλείπω ἐν ὁ λόγος ἑκών ὁ γίγνομαι ἕτερος , καθά Ἀρχίδαμος ἐπί ἔλαιον ὁ μέν δάκνω ὀφθαλμός μνημονεύω καί ὁ κερχνώδης φάρυγξ καί ὁ ξύω γαστήρ , ὅτι δέ πολλάκις καί στόμαχος ἰσχυρός δάκνω ἔλαιον γλυκύς πίνω ἰάομαι παραχρῆμα καί ὁ κατά ὅλος ὁ γαστήρ δῆξις ἐνίημι πραύνω καί ὁ ἀπό θαψία τε καί ἀκαλήφη καί σκίλλα κατά ὁ δέρμα γίγνομαι ἐπαλείφω παύω , οὐ ἔτι μνημονεύω . ἐγώ δέ οὐ ἀμφισβητέω μέν οὐδέ αὐτός , οὐδέ ἀπιστέω ὁ φάσκω ἐν ἅπας σχεδόν ὁ εἰμί πολύς καί διαφέρω περιέχω δύναμις , ἀλλά καί δείκνυμι ἐπαγγέλλω οὗτος κατά ὁ ἑξῆς λόγος . οὐ μήν οὗτος γε ἕνεκα καί ὁ ἐν ἕκαστος κρατέω ἄγνωστος εἰμί φημί . διορίζω δέ σύ ὁ κατά ἑαυτοῦ ὁ κατά συμβαίνω ἐπιγιγνώσκω σαφής ἅπας . θεάομαι γάρ ὡδί πως ἑκάτερος ἐπί παράδειγμα , ὑπόδειγμα τίθημι ἐν ὁ λόγος δύο τις ἄνθρωπος δάκνω μέν ὅμοιος ὁ ὁ γαστήρ στόμα , προσφέρω δέ χυλός πτισάνη ἤ χόνδρος ἤ ἄρτος πλυτός , εἶτα ὁ μέν ἕτερος παύω ὁ δῆξις , αὐξάνω δέ ἕτερος , πότερος οὖν ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ δακνώδης εἰμί ὁ χυλός ὁ πτισάνη , ἤ ὁ χόνδρος , ἤ ὁ ἄρτος , κατά δέ τις συμβαίνω ἐπί ἕτερος ὁ ἄνθρωπος οὐ ὅπως αὐξάνω , ἀλλά παρηγορέω ὁ δῆξις ; ἤ παρηγορέω μέν ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , κατά δέ τις συμβαίνω ἐπί ἕτερος παροξύνω ; ἐγώ μέν ἐπικεραστικός ὑπάρχω κατά γε ὁ ἑαυτοῦ φύσις φημί ὁ χυλός ὁ πτισάνη , ἤ ὁ χόνδρος , ἤ ὁ ἄρτος , ἤ νή Ζεύς ὁ γάλα , παροξύνω δέ ἕτερος ὁ ἄνθρωπος ὁ δῆξις , ὁ φθάνω νικάω πρός ὁ διαφθορά . οὕτως δέ καί ὁ παλαιός ἰατρός σχεδόν ἅπας οἶδα γιγνώσκω , ὥσπερ γε καί ὁ νέος ὁ ἀγαθός , εἰμί δέ ἄν τις ἴσως ἐγώ λανθάνω . οὐδείς γάρ ἀτόλμητος εἰμί ἔνιοι ὁ νέος ἰατρός , ὡς ἀποφαίνω ὁ μέν αὐτός φύσις ὁ διαφθορά αὐξάνω ὁ χόνδρος , ἤ ὁ ἄρτος , ἤ ὁ πτισάνη , ἐπί ἔνιοι μέντοι κατά τις συμβαίνω πραύνω . ἀλλά ὁ μέν οὗτος λέγω οὐδείς ἀπόδειξις λέγω ἔχω ὁ ἀπόφασις . ἐγώ δέ λέγω ὡς εἴπερ ὁ πτισάνη φύσις κακόχυμος εἰμί , οὔποτε ἄν πραύνω δῆξις . ἀλλά μήν ὁράω καί ἄνωθεν λαμβάνω καί διά ὁ ἕδρα ἐνίημι πραύνω πολλάκις , ὅς δῆλος ὅτι κατά μέν ὁ ἑαυτοῦ φύσις εὔχυμος εἰμί . συνδιαφθείρομαι δέ ἐνίοτε ὁ ὁ δῆξις ἐργάζομαι χυμός αὐξάνω ὁ σύμπτωμα .