galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 6.1.1
[ α΄ . Περὶ ἀβροτόνου τε καὶ ἀψινθίου καὶ τῶν ἑκατέρου εἰδῶν . ] Ἀβροτόνου ταύτης τῆς πόας οὔτε τὴν ἰδέαν χρὴ γράφειν ἐπὶ τοσούτοις τε καὶ τοιούτοις ἀνδράσιν οὔτε τὰς κατὰ μέρος ἐνεργείας ὡς ἐκεῖνοι , κᾂν εἰ μὴ διωρισμένως , ἀλλὰ σαφῶς γοῦν ἐδήλωσαν . εἰρήσεται δὲ καὶ ἡμῖν ἐπιπλέον ὑπὲρ αὐτῶν ἐν τῇ περὶ συνθέσεως φαρμάκων πραγματείᾳ καὶ τῇ τῶν εὐπορίστων , ἔστι δ’ ὅτε κᾀν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν , ὅταν ἡ χρεία καλῇ . μόνον δὲ , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς πρόκειται , τὰς καθόλου δυνάμεις ἁπάντων τῶν φαρμάκων ἐπισκέψασθαι , τοῦτο κᾀπὶ τῶν ἄλλων μὲν ἕπεται , καὶ νῦν δὲ ἤδη ποιητέον αὐτὸ καὶ λεκτέον ὡς θερμόν τέ ἐστι καὶ ξηρὸν τὴν δύναμιν τὸ ἀβρότονον , ἐν τρίτῃ που τάξει καὶ ἀποστάσει μετὰ τὰς συμμετρίας τεταγμένον , διαφορητικήν τέ τινα καὶ τμητικὴν ἔχον δύναμιν . τῆς αὐτῆς δ’ ἐστὶ δυνάμεως καὶ ἡ τρίψις αὐτοῦ εἰληφυῖα , ὥσπερ τὸ σαρκωτικόν τε καὶ δακνῶδες . ὅτι δὲ καὶ ὡς πρὸς τὴν εὔκρατον φύσιν ἡ τοιαύτη τάξις ἐξετάζεται πρόσθεν εἴρηται πολλάκις . ἐξεύρομεν δ’ αὐτοῦ τὴν κρᾶσιν οὐχ ἥκιστα μὲν καὶ τῇ γεύσει τεκμηράμενοι , πικρὸν γὰρ ἱκανῶς ἐστιν . ὁ δὲ τοιοῦτος χυμὸς ἐδείκνυτο γεώδης μὲν ὢν τὴν οὐσίαν , ὑπὸ θερμότητος δαψιλοῦς λεπτύνεσθαι , ὥστε καὶ θερμαίνειν καὶ ξηραίνειν οὐκ ἀγεννῶς . οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τῇ διωρισμένῃ πείρᾳ , περὶ ἧς ἔμπροσθεν εἴρηται πολλάκις , ἀκριβῶς βασανίσαντες ἐκ τῆς αὐτῆς εὕρομεν τὸ φάρμακον τοῦτο κράσεως . εἴτε γὰρ κόψας τὴν κόμην ἅμα τοῖς ἄνθεσιν , ἄχρηστον γὰρ αὐτοῦ τὸ λοιπὸν κάρφος , ἐπιπάττοις ἕλκει καθαρῷ , δακνῶδές τε καὶ ἐρεθιστικὸν φαίνεται , εἴτε ἀποβρέξας ἐν ἐλαίῳ καταντλεῖν ἐθελήσαις ἤτοι κεφαλὴν ἢ γαστέρα , θερμαῖνον σφοδρῶς εὑρεθήσεται . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅσοι κατὰ περιόδους ἁλίσκονται ῥίγεσιν , εἰ καὶ τούτους ἀνατρίβοις πρὸ τῆς εἰσβολῆς , ἧττον ῥιγῶσιν , ἀλλ’ οὐδὲ τὴν αἴσθησιν εὐθὺς ἅμα τῷ προσφέρεσθαι λανθάνει θερμαῖνον . ὅτι δὲ ἕλμινθας ἀναιρεῖν εἰκός ἐστι πικρὸν ὑπάρχον αὐτὸ καὶ πρὸ τῆς πείρας εὔδηλον , εἴ τι μεμνήμεθα τῶν ἐν τῷ τετάρτῳ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων εἰρημένων ὑπὲρ τοῦ πικροῦ χυμοῦ τῆς φύσεως . εἰδήσεις δ’ εὐθὺς ὡς καὶ διαφορητικήν τινα καὶ τμητικὴν ἔχει δύναμιν . ἀλλὰ καὶ ὡς μᾶλλον ἀψινθίου τοῦτο ὑπάρχειν ἀναγκαῖον αὐτῷ συλλογίσασθαί σοι παρέσται πρῶτον μὲν ἐκ τῆς γεύσεως . ἐλαχίστης γάρ τινος μετέχει στρυφνότητος τὸ ἀβρότονον , ἀψίνθιον δὲ οὐκ ὀλίγης · ἔπειτα δὲ κᾀκ τοῦ κακοστόμαχον εἶναι τὸ ἀβρότονον , ὥσπερ οὖν καὶ τὸ σέριφον , εὐστόμαχον δὲ τὸ ἀψίνθιον . ἐδείχθη γὰρ καὶ περὶ τούτων πρόσθεν ὡς τὸ μὲν πικρὸν αὐτὸ καθ’ αὑτὸ παντελῶς εἴη κακοστόμαχον , τὸ δὲ αὐστηρὸν ἢ στρυφνὸν ἢ ὅλως στῦφον εὐστόμαχον . ἐπιμιγνυμένων δὲ τῶν ποιοτήτων ἀλλήλαις ἡ σφοδροτέρα ἂν ἐπικρατοίη . ταῦτ’ οὖν ἀρκεῖ σοι γινώσκειν ἐν τῇδε τῇ πραγματείᾳ . δειχθήσεται γὰρ ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν ὡς ἄν τις τοιούτῳ φαρμάκῳ κάλλιστα χρῷτο . καὶ διὰ τοῦτο μηκέτι ἐπιζήτει ἀκούειν μήθ’ ὅτι σὺν ἑφθῷ μήλῳ κυδονίῳ καταπλασθὲν ἢ ἄρτῳ φλεγμονὰς ὀφθαλμῶν ἰᾶται , μήθ’ ὅτι διαφορεῖ φύματα σὺν ὠμηλύσει λεῖον ἑψηθέν . οὐδὲ γὰρ τούτων οὐδέτερον οὔτε τῶν ἄλλων οὐδὲν τῆς νῦν πραγματείας ἴδιόν ἐστιν , ἀλλὰ τοῖς μὲν ἐμπειρικὴν διδασκαλίαν ποιουμένοις ἐν τοῖς εὐπορίστοις γράφεται φαρμάκοις , ὅσοι δὲ λογικῶς ἀσκῆσαι τὴν τέχνην βούλονται , τῆς θεραπευτικῆς ἐστι χρεία τούτοις μεθόδου . τά τε γὰρ ἄλλα καὶ βλαβείη τις ἂν μᾶλλον ἢ ὠφεληθείη πρὸς τῆς τοιαύτης ἱστορίας . Ἱπποκράτει μὲν οὖν ἐν ἀφορισμοῖς γράφοντι , ὀδύνας ὀφθαλμῶν ἀκρατοποσίη ἢ λουτρὸν ἢ πυρίη ἢ φλεβοτομίη ἢ φαρμακείη λύει · μὴ μέντοι προστιθέντι , ποίας μὲν οὖν ὀδύνας ἀκρατοποσία , ποίας δὲ λουτρὸν , καὶ τίνας μὲν πυρία , τίνας δὲ φλεβοτομία , τίνας δὲ φαρμακεία , συγχωρήσειεν ἄν τις , οἶμαι , διὰ τρεῖς αἰτίας . καὶ γὰρ ἀφοριστικὴν ἐποιεῖτο διδασκαλίαν , ἐν ᾗ διὰ τὸ σύντομον οὕτω λέγεσθαι συγκεχώρηκε τὰ πολλὰ , καὶ πάντα τὰ ἰατικὰ τῶν ὀδυνῶν ἔγραψεν , εἰ καὶ μὴ διωρίσατο πρὸς ὁποίαν ὀδύνην ποῖον αὐτῶν ἁρμόττει , ἢ καὶ πολλαχόθι τῶν ἄλλων συγγραμμάτων ἀφορμὰς ἡμῖν ἔδωκε τῶν ἐν τοῖς οὕτω ῥηθεῖσι διορισμῶν . ὅσοι δὲ μήτ’ ἐν ἑτέροις βιβλίοις ἔγραψαν ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἀφορισμῶν μήτε ἐν διεξοδικῇ τε καὶ μακρᾷ πραγματείᾳ , γράφουσιν ἀφοριστικῶς τε καὶ βραχέως , εἴτε τὸ πρὸς τούτοις ἓν ἐκ πολλῶν δηλοῦσιν , εἰς πλείω δὲ βλάπτουσιν ἡμᾶς ἢ ὠφελοῦσι . πολλῶν γὰρ οὐσῶν διαφορῶν ἐν ταῖς ὀφθαλμίαις , καὶ μιᾶς μὲν ἐξ αὐτῶν χρῃζούσης τοῦ προειρημένου καταπλάσματος , τῶν δ’ ἄλλων βλαπτομένων , ὁ χρώμενος ἐπὶ πασῶν ἀδιορίστως πολὺ πλείους βλάψει ἢ ὠφελήσει . κατὰ τοῦτον οὖν τὸν τρόπον οὐ περὶ ἀβροτόνου μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων γραπτέον ἡμῖν ἐστι , τὰς μὲν κατὰ τὸ θερμαίνειν καὶ ψύχειν ἢ ὑγραίνειν ἢ ξηραίνειν δυνάμεις ἐξ ὧν πολλάκις εἴρηκα μεθόδων εὑρίσκουσιν , ὅσα δὲ κατὰ τὴν ἰδιότητα τῆς ὅλης οὐσίας ἀποτελοῦνται τῇ πείρᾳ μόνῃ . δέδεικται καὶ περὶ τῶν τοιούτων ὡς δηλητήριοί τέ εἰσι καὶ δηλητηρίων ἀλεξητήριοι καὶ καθαρτικοί . τούτων γὰρ οὐχ οἷόν τε λογικὴν ποιήσασθαι τὴν εὕρεσιν , ἀλλ’ ἤ μόνον ὑπόνοιάν τινα πιθανὴν ἔστιν εὑρεῖν ἐπί τινων · οὐ γὰρ δὴ ἐπὶ πάντων γε , καθάπερ καὶ αὐτὸ τοῦτο δεδήλωται διὰ τῶν ἔμπροσθεν . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν οὕτως εὑρισκομένων δυνάμεων ἰδίᾳ ποιήσομαι τὸν λόγον ἐν τοῖς ἐφεξῆς , ἐπειδὰν πρότερον ὑπὲρ τῶν κατὰ τὸ θερμαίνειν καὶ ψύχειν , ὑγραίνειν τε καὶ ξηραίνειν , καὶ ὅσα ταύταις ἕπονται διέλθω καθ’ ἕκαστον εἶδος φαρμάκου . τοσόνδε μέντοι προσθεὶς ἔτι περὶ ἀβροτόνου καταπαύσω τὸν λόγον , ὡς ὁ θαυμασιώτατος Πάμφιλος , καίτοι ταύτην πρώτην πόαν γράφων καὶ τάχ’ ἂν εἰ μηδενὸς τῶν ἐφεξῆς , ἀλλὰ ταύτης γοῦν ἐθελήσας αὐτόπτης γενέσθαι , ὅμως ἔσφαλται μέγιστα , νομίζων ὑπὸ Ῥωμαίων σαντόνικον ὀνομάζεσθαι τὴν βοτάνην . διαφέρει γὰρ ἀβρότονον σαντονίκου , καθότι καὶ Διοσκουρίδης ἔγραψεν ἐν τῷ τρίτῳ περὶ ὕλης ἀκριβέστατα , καὶ πάντες ἴσασι τοῦτό γε ἰατροὶ καὶ ῥωποπῶλαι . τοῦ μὲν γὰρ ἀβροτόνου δύο ἐστὶν εἴδη , τὸ μὲν ἄῤῥεν , τὸ δὲ θῆλυ νομιζόμενον , ὡς καὶ τοῦτο διώρισται παρὰ τῷ Διοσκουρίδῃ τε καὶ τῷ Παμφίλῳ καὶ ἄλλοις μυρίοις . ἕτερον δέ ἐστιν αὐτοῦ τὸ ἀψίνθιον , οὗ πάλιν εἴδη χρὴ τίθεσθαι καὶ αὐτὰ τριττὰ , ὧν τὸ μὲν τῷ γένει ὁμωνύμως προσαγορεύονται ἀψίνθιον , ὁποῖον μάλιστά ἐστι τὸ Ποντικὸν , τὸ δὲ σέριφον , τὸ δὲ σαντόνικον . εἰ δ’ ἄλλο μὲν ἀψίνθιον , ἄλλο δὲ σέριφον , ἄλλο δὲ σαντόνικον λέγοι , οὐδὲν εἰς τὰ παρόντα διαφέρει . οὐδὲ γὰρ ὄνομα διαιρήσοντες ἥκομεν , ἀλλ’ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν πραγμάτων σπουδάζομεν . ἐπεὶ τοίνυν καὶ ταῦτα καὶ ταῖς ἰδέαις καὶ ταῖς γεύσεσι καὶ ταῖς δυνάμεσιν ἕτερα σαφῶς ἀλλήλων ἐστὶν , ὀνομαζέτω μὲν , εἰ βούλοιτό τις , ἅπαντα διὰ μιᾶς προσηγορίας , ἐκδιδασκέτω δὲ ἀκριβῶς τὰς δυνάμεις . ἡμεῖς οὖν τὰς μὲν ἰδέας αὐτάρκως ἔφαμεν εἰρῆσθαι Διοσκουρίδῃ τε καὶ ἄλλοις οὐκ ὀλίγοις , ὥστ’ οὐ χρὴ γράφειν αὖθις ὅσα τοῖς πρόσθεν ὀρθῶς εἴρηται . εἴ τι δ’ ἐν ταῖς τούτου δυνάμεσιν ἀδιόριστον ἐκεῖνοι παρέλιπον , οὗ δὴ χάριν ἐπὶ τήνδε τὴν ἔξοδον ἀφικόμην , ἐγὼ προσθεῖναι πειράσομαι . τὸ μὲν ἀψίνθιον ἧττόν ἐστιν τῶν εἰρημένων θερμὸν , ὡς ἂν πλείστης μετέχων τῆς στύψεως . εἰ δὲ καὶ τοῦτο λεπτομερὲς ἧττον ἐκείνων , καὶ λεπτυντικὸν δὴ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἧττον ἐκείνων , οὐ μὴν ἧττόν γε ξηραντικόν . τῶν δ’ ἄλλων τὸ μὲν σαντόνικον ἀπὸ Σαντονείας χώρας , ἐν ᾗ φύεται , τὴν προσηγορίαν ἔχον ἐγγυτάτω τὴν δύναμίν ἐστι τοῦ σερίφου , βραχεῖ τινι λειπόμενον ἐν τῷ λεπτύνειν τε καὶ θερμαίνειν καὶ ξηραίνειν . αὐτὸ δὲ τὸ σέριφον ἧττον μὲν θερμὸν τοῦ ἀβροτόνου , θερμότερον δὲ ἀψινθίου , κακοστόμαχον δὲ ἱκανῶς καὶ ὡς ἂν ἁλμυρίδα τινὰ σὺν πικρότητι ἀποφαῖνον , ἔτι τε τῆς στρυφνότητος ὀλίγον μετέχον . οὕτω δὲ καὶ ἀβρότονον καὶ σαντόνικον ἱκανῶς ἐστι κακοστόμαχον . μόνον γὰρ ἐν αὐτοῖς τὸ ἀψίνθιον καὶ μάλιστα τὸ Ποντικὸν εὐστόμαχόν ἐστιν ὅτι πλείστης μετέχει στύψεως . ἀβρότονον δὲ κεκαυμένον θερμὸν καὶ ξηρόν ἐστι τὴν δύναμιν , ἔτι μᾶλλον κολοκύνθης ξηρᾶς κεκαυμένης καὶ ἀνήθου ῥίζης . ἐκεῖνα γὰρ ἕλκεσιν ὑγροῖς τε ἅμα καὶ χωρὶς φλεγμονῆς τετυλωμένοις ἁρμόττει , καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα τοῖς ἐπὶ πόσθαις αἰδοίου συμπεφωνηκέναι δοκεῖ . τοῦ δὲ ἀβροτόνου ἡ τέφρα δακνώδης ἅπασιν ἕλκεσιν ὑπάρχει . καὶ διὰ τοῦτο καὶ πρὸς ἀλωπεκίας ἁρμόττει σὺν ἐλαίῳ λεπτομερεῖ , κικίνῳ δηλονότι ἢ ῥαφανίνῳ ἢ Σικυωνίῳ ἢ παλαιῷ , καὶ μάλιστα τῷ Σαβίνῳ . καὶ γένεια δὲ βραδέως ἀνιόντα προκαλεῖται μετά τινος τῶν εἰρημένων ἐλαίων ὅτου δὴ , καὶ οὐδὲν δ’ ἧττον ἐκείνων σχινίνῳ δευόμενον . ἀραιωτικὸν γάρ ἐστι πρὸς τῷ λεπτομερὲς εἶναι καὶ δακνῶδες καὶ θερμὸν , ἃς δὴ καὶ μάλιστα χρὴ γινώσκειν τὰς δυνάμεις αὐτοῦ καὶ μηδὲν ἔτι τῶν κατὰ μέρος ἐν τῇδε τῇ πραγματείᾳ δεῖσθαι .
Lemmas: [ Α΄ . περι ἀβρότονον τε καί ἀψίνθιον καί ὁ ἑκάτερος εἶδος . ] Ἀβρότονον οὗτος ὁ πόα οὔτε ὁ ἰδέα χρή γράφω ἐπί τοσοῦτος τε καί τοιοῦτος ἀνήρ οὔτε ὁ κατά μέρος ἐνέργεια ὡς ἐκεῖνος , ᾄν εἰ μή διωρισμένως , ἀλλά σαφής γοῦν δηλόω . λέγω δέ καί ἐγώ ἐπιπολύ ὑπέρ αὐτός ἐν ὁ περί σύνθεσις φάρμακον πραγματεία καί ὁ ὁ εὐπόριστος , εἰμί δέ ὅτε εἰͅν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα , ὅταν ὁ χρεία καλέω . μόνος δέ , ὅς ἐκ ἀρχή πρόκειμαι , ὁ καθόλου δύναμις ἅπας ὁ φάρμακον ἐπισκοπέω , οὗτος εἰͅπί ὁ ἄλλος μέν ἕπομαι , καί νῦν δέ ἤδη ποιέω αὐτός καί λεκτέος ὡς θερμός τε εἰμί καί ξηρός ὁ δύναμις ὁ ἀβρότονον , ἐν τρίτος που τάξις καί ἀπόστασις μετά ὁ συμμετρία τάσσω , διαφορητικός τε τις καί τμητικός ἔχω δύναμις . ὁ αὐτός δέ εἰμί δύναμις καί ὁ τρῖψις αὐτός λαμβάνω , ὥσπερ ὁ σαρκωτικός τε καί δακνώδης . ὅτι δέ καί ὡς πρός ὁ εὔκρατος φύσις ὁ τοιοῦτος τάξις ἐξετάζω πρόσθεν λέγω πολλάκις . ἐξευρίσκω δέ αὐτός ὁ κρᾶσις οὐ ἦκα μέν καί ὁ γεῦσις τεκμαίρομαι , πικρός γάρ ἱκανός εἰμί . ὁ δέ τοιοῦτος χυμός δείκνυμι γεώδης μέν εἰμί ὁ οὐσία , ὑπό θερμότης δαψιλής λεπτύνω , ὥστε καί θερμαίνω καί ξηραίνω οὐ ἀγεννής . οὐ μήν ἀλλά καί ὁ διορίζω πεῖρα , περί ὅς ἔμπροσθεν λέγω πολλάκις , ἀκριβής βασανίζω ἐκ ὁ αὐτός εὑρίσκω ὁ φάρμακον οὗτος κρᾶσις . εἴτε γάρ κόπτω ὁ κόμη ἅμα ὁ ἄνθος , ἄχρηστος γάρ αὐτός ὁ λοιπός κάρφος , ἐπιπάσσω ἕλκος καθαρός , δακνώδης τε καί ἐρεθιστικός φαίνω , εἴτε ἀποβρέχω ἐν ἔλαιον καταντλέω ἐθέλω ἤτοι κεφαλή ἤ γαστήρ , θερμαίνω σφοδρός εὑρίσκω . καί μέν δή καί ὅσος κατά περίοδος ἁλίσκομαι ῥῖγος , εἰ καί οὗτος ἀνατρίβω πρό ὁ εἰσβολή , ἥσσων ῥιγέω , ἀλλά οὐδέ ὁ αἴσθησις εὐθύς ἅμα ὁ προσφέρω λανθάνω θερμαίνω . ὅτι δέ ἕλμινς ἀναιρέω ἔοικα εἰμί πικρός ὑπάρχω αὐτός καί πρό ὁ πεῖρα εὔδηλος , εἰ τις μιμνῄσκω ὁ ἐν ὁ τέταρτος ὅδε ὁ ὑπόμνημα λέγω ὑπέρ ὁ πικρός χυμός ὁ φύσις . ὁράω δέ εὐθύς ὡς καί διαφορητικός τις καί τμητικός ἔχω δύναμις . ἀλλά καί ὡς μάλα ἀψίνθιον οὗτος ὑπάρχω ἀναγκαῖος αὐτός συλλογίζομαι σύ πάρειμι πρῶτος μέν ἐκ ὁ γεῦσις . ἐλαχύς γάρ τις μετέχω στρυφνότης ὁ ἀβρότονον , ἀψίνθιον δέ οὐ ὀλίγος · ἔπειτα δέ ἐͅκ ὁ κακοστόμαχος εἰμί ὁ ἀβρότονον , ὥσπερ οὖν καί ὁ σέριφον , εὐστόμαχος δέ ὁ ἀψίνθιον . δείκνυμι γάρ καί περί οὗτος πρόσθεν ὡς ὁ μέν πικρός αὐτός κατά ἑαυτοῦ παντελής εἰμί κακοστόμαχος , ὁ δέ αὐστηρός ἤ στρυφνός ἤ ὅλος στύφω εὐστόμαχος . ἐπιμείγνυμι δέ ὁ ποιότης ἀλλήλων ὁ σφοδρός ἄν ἐπικρατέω . οὗτος οὖν ἀρκέω σύ γιγνώσκω ἐν ὅδε ὁ πραγματεία . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα ὡς ἄν τις τοιοῦτος φάρμακον καλός χράω . καί διά οὗτος μηκέτι ἐπιζητέω ἀκούω μήτε ὅτι σύν ἑφθός μῆλον κυδόνιος καταπλάσσω ἤ ἄρτος φλεγμονή ὀφθαλμός ἰάομαι , μήτε ὅτι διαφορέω φῦμα σύν ὠμήλυσις λεῖος ἕψω . οὐδέ γάρ οὗτος οὐδέτερος οὔτε ὁ ἄλλος οὐδείς ὁ νῦν πραγματεία ἴδιος εἰμί , ἀλλά ὁ μέν ἐμπειρικός διδασκαλία ποιέω ἐν ὁ εὐπόριστος γράφω φάρμακον , ὅσος δέ λογικός ἀσκέω ὁ τέχνη βούλομαι , ὁ θεραπευτικός εἰμί χρεία οὗτος μέθοδος . ὁ τε γάρ ἄλλος καί βλάπτω τις ἄν μάλα ἤ ὠφελέω πρός ὁ τοιοῦτος ἱστορία . Ἱπποκράτης μέν οὖν ἐν ἀφορισμός γράφω , ὀδύνη ὀφθαλμός ἀκρατοποσία ἤ λουτρόν ἤ πυρία ἤ φλεβοτομία ἤ φαρμακεία λύω · μή μέντοι προστίθημι , ποῖος μέν οὖν ὀδύνη ἀκρατοποσία , ποῖος δέ λουτρόν , καί τίς μέν πυρία , τίς δέ φλεβοτομία , τίς δέ φαρμακεία , συγχωρέω ἄν τις , οἴομαι , διά τρεῖς αἰτία . καί γάρ ἀφοριστικός ποιέω διδασκαλία , ἐν ὅς διά ὁ σύντομος οὕτως λέγω συγχωρέω ὁ πολύς , καί πᾶς ὁ ἰατικός ὁ ὀδύνη γράφω , εἰ καί μή διορίζω πρός ὁποῖος ὀδύνη ποῖος αὐτός ἁρμόζω , ἤ καί πολλαχόθι ὁ ἄλλος σύγγραμμα ἀφορμή ἐγώ δίδωμι ὁ ἐν ὁ οὕτως λέγω διορισμός . ὅσος δέ μήτε ἐν ἕτερος βιβλίον γράφω ὑπέρ ὁ τοιοῦτος ἀφορισμός μήτε ἐν διεξοδικός τε καί μακρός πραγματεία , γράφω ἀφοριστικός τε καί βραχύς , εἴτε ὁ πρός οὗτος εἷς ἐκ πολύς δηλόω , εἰς πολύς δέ βλάπτω ἐγώ ἤ ὠφελέω . πολύς γάρ εἰμί διαφορά ἐν ὁ ὀφθαλμία , καί εἷς μέν ἐκ αὐτός χρῄζω ὁ προλέγω κατάπλασμα , ὁ δέ ἄλλος βλάπτω , ὁ χράω ἐπί πᾶς ἀδιόριστος πολύς πολύς βλάπτω ἤ ὠφελέω . κατά οὗτος οὖν ὁ τρόπος οὐ περί ἀβρότονον μόνος , ἀλλά καί περί ὁ ἄλλος ἅπας γράφω ἐγώ εἰμί , ὁ μέν κατά ὁ θερμαίνω καί ψύχω ἤ ὑγραίνω ἤ ξηραίνω δύναμις ἐκ ὅς πολλάκις λέγω μέθοδος εὑρίσκω , ὅσος δέ κατά ὁ ἰδιότης ὁ ὅλος οὐσία ἀποτελέω ὁ πεῖρα μόνος . δείκνυμι καί περί ὁ τοιοῦτος ὡς δηλητήριος τε εἰμί καί δηλητήριος ἀλεξητήριος καί καθαρτικός . οὗτος γάρ οὐ οἷος τε λογικός ποιέω ὁ εὕρεσις , ἀλλά ἤ μόνος ὑπόνοια τις πιθανός εἰμί εὑρίσκω ἐπί τις · οὐ γάρ δή ἐπί πᾶς γε , καθά καί αὐτός οὗτος δηλόω διά ὁ ἔμπροσθεν . ἀλλά περί μέν ὁ οὕτως εὑρίσκω δύναμις ἴδιος ποιέω ὁ λόγος ἐν ὁ ἐφεξῆς , ἐπειδάν πρότερος ὑπέρ ὁ κατά ὁ θερμαίνω καί ψύχω , ὑγραίνω τε καί ξηραίνω , καί ὅσος οὗτος ἕπομαι διέρχομαι κατά ἕκαστος εἶδος φάρμακον . τοσόσδε μέντοι προστίθημι ἔτι περί ἀβρότονον καταπαύω ὁ λόγος , ὡς ὁ θαυμάσιος Πάμφιλος , καίτοι οὗτος πρῶτος πόα γράφω καί τάχα ἄν εἰ μηδείς ὁ ἐφεξῆς , ἀλλά οὗτος γοῦν ἐθέλω αὐτόπτης γίγνομαι , ὅμως σφάλλω μέγας , νομίζω ὑπό Ῥωμαῖος σαντόνικος ὀνομάζω ὁ βοτάνη . διαφέρω γάρ ἀβρότονον σαντόνικος , καθότι καί Διοσκουρίδης γράφω ἐν ὁ τρίτος περί ὕλη ἀκριβής , καί πᾶς οἶδα οὗτος γε ἰατρός καί ῥωποπώλης . ὁ μέν γάρ ἀβρότονον δύο εἰμί εἶδος , ὁ μέν ἄρσην , ὁ δέ θῆλυς νομίζω , ὡς καί οὗτος διορίζω παρά ὁ Διοσκουρίδης τε καί ὁ Πάμφιλος καί ἄλλος μυρίος . ἕτερος δέ εἰμί αὐτός ὁ ἀψίνθιον , ὅς πάλιν εἶδος χρή τίθημι καί αὐτός τρισσός , ὅς ὁ μέν ὁ γένος ὁμώνυμος προσαγορεύω ἀψίνθιον , ὁποῖος μάλα εἰμί ὁ Ποντικός , ὁ δέ σέριφον , ὁ δέ σαντόνικον . εἰ δέ ἄλλος μέν ἀψίνθιον , ἄλλος δέ σέριφον , ἄλλος δέ σαντόνικον λέγω , οὐδείς εἰς ὁ πάρειμι διαφέρω . οὐδέ γάρ ὄνομα διαιρέω ἥκω , ἀλλά ὑπέρ αὐτός ὁ πρᾶγμα σπουδάζω . ἐπεί τοίνυν καί οὗτος καί ὁ ἰδέα καί ὁ γεῦσις καί ὁ δύναμις ἕτερος σαφής ἀλλήλων εἰμί , ὀνομάζω μέν , εἰ βούλομαι τις , ἅπας διά εἷς προσηγορία , ἐκδιδάσκω δέ ἀκριβής ὁ δύναμις . ἐγώ οὖν ὁ μέν ἰδέα αὔταρκος φημί λέγω Διοσκουρίδης τε καί ἄλλος οὐ ὀλίγος , ὥστε οὐ χρή γράφω αὖθις ὅσος ὁ πρόσθεν ὀρθός λέγω . εἰ τις δέ ἐν ὁ οὗτος δύναμις ἀδιόριστος ἐκεῖνος παραλείπω , ὅς δή χάριν ἐπί ὅδε ὁ ἔξοδος ἀφικνέομαι , ἐγώ προστίθημι πειράω . ὁ μέν ἀψίνθιον ἥσσων εἰμί ὁ λέγω θερμός , ὡς ἄν πολύς μετέχω ὁ στῦψις . εἰ δέ καί οὗτος λεπτομερής ἥσσων ἐκεῖνος , καί λεπτυντικός δή κατά ὁ αὐτός τρόπος ἥσσων ἐκεῖνος , οὐ μήν ἥσσων γε ξηραντικός . ὁ δέ ἄλλος ὁ μέν σαντόνικον ἀπό Σαντονεία χώρα , ἐν ὅς φύω , ὁ προσηγορία ἔχω ἐγγύς ὁ δύναμις εἰμί ὁ σέριφον , βραχύς τις λείπω ἐν ὁ λεπτύνω τε καί θερμαίνω καί ξηραίνω . αὐτός δέ ὁ σέριφον ἥσσων μέν θερμός ὁ ἀβρότονον , θερμός δέ ἀψίνθιον , κακοστόμαχος δέ ἱκανός καί ὡς ἄν ἁλμυρίς τις σύν πικρότης ἀποφαίνω , ἔτι τε ὁ στρυφνότης ὀλίγος μετέχω . οὕτως δέ καί ἀβρότονον καί σαντόνιξ ἱκανός εἰμί κακοστόμαχος . μόνος γάρ ἐν αὐτός ὁ ἀψίνθιον καί μάλα ὁ Ποντικός εὐστόμαχος εἰμί ὅτι πολύς μετέχω στῦψις . ἀβρότονον δέ καίω θερμός καί ξηρός εἰμί ὁ δύναμις , ἔτι μάλα κολοκύνθη ξηρός καίω καί ἄνηθον ῥίζα . ἐκεῖνος γάρ ἕλκος ὑγρός τε ἅμα καί χωρίς φλεγμονή τυλόω ἁρμόζω , καί διά οὗτος μάλα ὁ ἐπί πόσθη αἰδοῖον συμφωνέω δοκέω . ὁ δέ ἀβρότονον ὁ τέφρα δακνώδης ἅπας ἕλκος ὑπάρχω . καί διά οὗτος καί πρός ἀλωπεκία ἁρμόζω σύν ἔλαιον λεπτομερής , κίκινος δηλονότι ἤ ῥαφάνινος ἤ Σικυώνιος ἤ παλαιός , καί μάλα ὁ Σαβῖνος . καί γένειον δέ βραδύς ἀνέρχομαι προκαλέω μετά τις ὁ λέγω ἔλαιον ὅστις δή , καί οὐδείς δέ ἥσσων ἐκεῖνος σχίνινος δεύω . ἀραιωτικός γάρ εἰμί πρός ὁ λεπτομερής εἰμί καί δακνώδης καί θερμός , ὅς δή καί μάλα χρή γιγνώσκω ὁ δύναμις αὐτός καί μηδείς ἔτι ὁ κατά μέρος ἐν ὅδε ὁ πραγματεία δέω .