galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 6.6.2
[ β΄ . Περὶ ζιγγιβέρεως . ] Ζιγγιβέρεως ἡ ῥίζα χρήσιμός ἐστιν , ἥνπερ δὴ κομίζουσιν ὡς ἡμᾶς ἐκ τῆς βαρβάρου . θερμαίνει μὲν οὖν ἰσχυρῶς , ἀλλὰ οὐ κατὰ τὴν πρώτην προσβολὴν ὡς τὸ πέπερι . ταύτῃ τοι καὶ λεπτομερέστερον ἧττον αὐτὸ πεπέρεως ὑποληπτέον ὑπάρχειν . ἐλύετο γὰρ ἂν εἰς λεπτὰ μόρια καὶ διὰ ταχέων ἐνεργείᾳ θερμὸν ἐγίγνετο , καθάπερ ἐκεῖνο . φαίνεται γοῦν ἀκατεργάστου τινὸς ἔτι καὶ παχυμερεστέρας οὐσίας μετέχον καὶ ταύτης οὐ ξηρᾶς καὶ γεώδους , ἀλλ’ ὑγρᾶς καὶ ὑδατώδους μᾶλλον . διὰ τοῦτό γέ τοι καὶ τιτρᾶται ῥᾳδίως , ὅτι μέτεστιν αὐτῆς περιττωματικῆς ὑγρότητος . οὐδὲν γοῦν τοῦτο πάσχει τῶν ἤτοι ξηρῶν ἀκριβῶς ἢ ὑγρῶν μὲν , ἀλλὰ τῶν κατειργασμένην τε καὶ οἰκείαν ἐχόντων ὑγρότητα . ταὐτὸν τούτῳ καὶ τὸ μακροπέπερι πεπονθὸς , καὶ διὰ τοῦτο παραμένει μέχρι πλείονος ἡ ἀπὸ ζιγγιβέρεως καὶ μακροπεπέρεως θερμότης ἤπερ ἡ ἀπὸ λευκοῦ τε καὶ μέλανος . ὡς γὰρ ἡ ἀπὸ τῶν ξηρῶν καλάμων φλὸξ ἀνάπτεται μὲν ἅμα , καὶ πάντῃ σκίδναται τάχιστα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ἀπὸ τῶν ξηρῶν τῇ δυνάμει φαρμάκων . ἡ δ’ ἀπὸ τῶν ὑγροτέρων ἀνάλογον τοῖς χλωροῖς ξύλοις καὶ βραδύτερον ἐξάπτεται καὶ παραμένει μέχρι πλείονος , ὅθεν καὶ ἡ χρεία διάφορος ἑκατέρου τῶν φαρμάκων . ὅταν μὲν γὰρ τὸ πᾶν σῶμα῾ ἐκθερμῆναι βουλώμεθα διὰ ταχέων , ὅσα ταχέως μὲν ἐκθερμαίνει πλησιάζοντα τῷ τοῦ ζώου θερμῷ , ταχέως δὲ πάντῃ φέρεται δοτέον . ἐπειδὰν δέ τι μόριον ἐψυγμένον ἐκθερμῆναι βουληθῶμεν , ἔμπαλιν πρακτέον , ὅσα βραδέως θερμαινόμενα μέχρι πλείστου παραμένει , ταῦτα προσφέρονται . τὸ μὲν οὖν ζιγγίβερι καὶ τὸ μακροπέπερι , κᾂν εἰ διαφέρει ταύτῃ τοῦ μέλανος πεπέρεως , ἀλλ’ ἐπ’ ὀλίγον . κάρδαμον δὲ καὶ νᾶπυ καὶ θαψία καὶ ὁ τῶν ἀγρίων περιστερῶν ἀπόπατος ἐν χρόνῳ τε πλείονι τελέως ἐκπυροῦται καὶ μέχρι πλείστου παραμένει .
Lemmas: [ Β΄ . περι ζιγγίβερις . ] ζιγγίβερις ὁ ῥίζα χρήσιμος εἰμί , ὅς δή κομίζω ὡς ἐγώ ἐκ ὁ βάρβαρος . θερμαίνω μέν οὖν ἰσχυρός , ἀλλά οὐ κατά ὁ πρῶτος προσβολή ὡς ὁ πέπερι . ταύτῃ τοι καί λεπτομερής ἥσσων αὐτός πέπερι ὑπολαμβάνω ὑπάρχω . λύω γάρ ἄν εἰς λεπτός μόριον καί διά ταχύς ἐνέργεια θερμός γίγνομαι , καθά ἐκεῖνος . φαίνω γοῦν ἀκατέργαστος τις ἔτι καί παχυμερής οὐσία μετέχω καί οὗτος οὐ ξηρός καί γεώδης , ἀλλά ὑγρός καί ὑδατώδης μάλα . διά οὗτος γε τοι καί τιτράομαι ῥᾴδιος , ὅτι μέτειμι αὐτός περισσωματικός ὑγρότης . οὐδείς γοῦν οὗτος πάσχω ὁ ἤτοι ξηρός ἀκριβής ἤ ὑγρός μέν , ἀλλά ὁ κατεργάζομαι τε καί οἰκεῖος ἔχω ὑγρότης . αὐτός οὗτος καί ὁ μακροπέπερι πάσχω , καί διά οὗτος παραμένω μέχρι πολύς ὁ ἀπό ζιγγίβερις καί μακροπεπέραος θερμότης ἤ ὁ ἀπό λευκός τε καί μέλας . ὡς γάρ ὁ ἀπό ὁ ξηρός κάλαμος φλόξ ἀνάπτω μέν ἅμα , καί πάντῃ σκίδνημι ταχύς , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἀπό ὁ ξηρός ὁ δύναμις φάρμακον . ὁ δέ ἀπό ὁ ὑγρός ἀνάλογος ὁ χλωρός ξύλον καί βραδύς ἐξάπτω καί παραμένω μέχρι πολύς , ὅθεν καί ὁ χρεία διάφορος ἑκάτερος ὁ φάρμακον . ὅταν μέν γάρ ὁ πᾶς σῶμα ἐκθερμαίνω βούλομαι διά ταχύς , ὅσος ταχύς μέν ἐκθερμαίνω πλησιάζω ὁ ὁ ζῷον θερμός , ταχύς δέ πάντῃ φέρω δίδωμι . ἐπειδάν δέ τις μόριον ψύχω ἐκθερμαίνω βούλομαι , ἔμπαλιν πράσσω , ὅσος βραδύς θερμαίνω μέχρι πολύς παραμένω , οὗτος προσφέρω . ὁ μέν οὖν ζιγγίβερις καί ὁ μακροπέπερι , ἔͅν εἰ διαφέρω οὗτος ὁ μέλας πέπερι , ἀλλά ἐπί ὀλίγος . κάρδαμον δέ καί νᾶπυ καί θαψία καί ὁ ὁ ἄγριος περιστερά ἀπόπατος ἐν χρόνος τε πολύς τέλειος ἐκπυρόω καί μέχρι πολύς παραμένω .