galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 7.prooemium
Προοίμιον . Ἕβδομον τοῦτο περὶ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως ὑπόμνημα γράφοντες ἀναγκαῖον ἡγούμεθα προειπεῖν ὡς μόνοις ἔσοιτο σαφὲς , ὅσοι τοῖς ἔμπροσθεν ὡμίλησαν οὐκ ἐν παρέργῳ , τοὺς δ’ ἄλλους ἡγοῦμαι παρακούσεσθαι μᾶλλον ἢ μαθήσεσθαί τι τῶν ἐν αὐτῷ λεχθησομένων καὶ αὐτούς τε σφαλήσεσθαι καὶ ἡμᾶς ἴσως ἐπηρεάσειν , ὡς οὐκ ὀρθῶς τινα γράφοντας . ὅσοι μὲν οὖν σώφρονές εἰσιν οἶδ’ ὅτι πεισθήσονται , καὶ εἴπερ ὅλως πεφροντίκασι τῆς προκειμένης θεωρίας , ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἀναλέξονται τὴν ὅλην πραγματείαν · ὅσοι δὲ περίεργοι μᾶλλον ἢ φιλομαθεῖς ὑπάρχουσιν , ἀπειθήσουσι τῇ προσρήσει , καὶ οὐδὲν ἴσως θαυμαστὸν , εἴ γε καὶ μυστηρίων βίβλους ἐτόλμησαν ἔνιοι τῶν ἀμυήτων ἀναγινώσκειν . ἀλλ’ οὔτ’ ἐκείνας ἔγραψαν οἱ γράψαντες τοῖς βεβήλοις οὔτ’ ἐγὼ ταῦτα τοῖς μήπω περὶ τὰ πρῶτα γεγυμνασμένοις . εἰρήσονται δ’ ἐν τούτῳ τῷ βιβλίῳ καὶ τῷ μετ’ αὐτὸ τῶν ὑπολοίπων φυτῶν αἱ πρῶται δυνάμεις , τὴν τάξιν τῆς διδασκαλίας κᾀνταῦθα κατὰ τὴν τάξιν τῶν γραμμάτων ποιησαμένων ἡμῶν , ἀφ’ ὧν ἄρχονται . ἐν μὲν οὖν τῷ πρὸ τοῦδε μέχρι τοῦ ι προήλθομεν · ἐνταυθοῖ δὲ τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ κ ποιησόμεθα τοσοῦτον ἔτι προαναμνήσαντες , ὡς εἰς τὰς προαποδεδειγμένας ἀρχὰς ἀνάξομεν ἅπαντα · τῷ γὰρ ἐπὶ τοσόνδε θερμὸν ἢ ψυχρὸν , ἢ ὑγρὸν ἢ ξηρὸν , ἢ λεπτομερὲς ἢ παχυμερὲς ὑπάρχειν ἕκαστον τῶν φαρμάκων αἱ διαφοραὶ τῶν κατὰ μέρος ἐνεργειῶν αὐτῶν γίγνονται , τὸ δ’ ἐπὶ τοσόνδε προήκειν ἐν ἑκάστῳ τῶν προειρημένων ἄῤῥητόν ἐστι πρός γε τὴν ἀκριβεστάτην ἀλήθειαν . ἀλλ’ ἡμεῖς καὶ τοῦτο περιλαβεῖν ἐπειράθημεν ὅροις σαφέσιν , ἱκανοῖς εἰς τὴν χρείαν τῆς τέχνης , ἓν μὲν εἶναι γένος φαρμάκων ἐπιδείξαντες εἰς ὁμοίαν τοῖς σώμασιν ἡμῶν ἀφικνούμενον κρᾶσιν , ἐπειδὰν ὑπὸ τῆς ἐν αὐτοῖς θερμότητος ἀρχήν τινα δέξηται μεταβολῆς τε καὶ ἀλλοιώσεως , ἕτερον δὲ θερμότερον ᾖ καθ’ ἡμᾶς γιγνόμενον , οὗ τέτταρας ἔδοξε ποιήσασθαι τάξεις · πρώτην μὲν τὴν ἀσαφῆ πρὸς αἴσθησιν , ὡς λόγου δεῖσθαι τοῦ φωράσαντος , ἑτέραν δ’ ἐπ’ αὐτῇ δευτέραν , ἤδη πως σαφῆ πρὸς αἴσθησιν , ἄλλην δὲ τρίτην θερμαίνουσαν μὲν ἰσχυρῶς , οὐ μὴν ἤδη γέ πως καίουσαν , ἐφ’ ᾗ τετάρτην τε καὶ ὑστάτην τὴν καυστικήν . οὕτω δὲ καὶ τῶν ψυχόντων πρώτην μὲν τὴν τάξιν τῶν λόγου δεομένων εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ψύχειν , δευτέραν δὲ τῶν αἰσθητῶς ψυχόντων , καὶ τρίτην τῶν ἰσχυρῶς , καὶ τετάρτην τῶν νεκρούντων . ἀνάλογον δὲ ταύταις καὶ περὶ τῶν ὑγραινόντων καὶ ξηραινόντων .
Lemmas: προοίμιον . ἕβδομος οὗτος περί ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις ὑπόμνημα γράφω ἀναγκαῖος ἡγέομαι προλέγω ὡς μόνος εἰμί σαφής , ὅσος ὁ ἔμπροσθεν ὁμιλέω οὐ ἐν πάρεργος , ὁ δέ ἄλλος ἡγέομαι παρακούω μάλα ἤ μανθάνω τις ὁ ἐν αὐτός λέγω καί αὐτός τε σφάλλω καί ἐγώ ἴσως ἐπηρεάζω , ὡς οὐ ὀρθός τις γράφω . ὅσος μέν οὖν σώφρων εἰμί οἶδα ὅτι πείθω , καί εἴπερ ὅλος φροντίζω ὁ πρόκειμαι θεωρία , ἀπό ὁ ἀρχή ἀναλέγω ὁ ὅλος πραγματεία · ὅσος δέ περίεργος μάλα ἤ φιλομαθής ὑπάρχω , ἀπειθέω ὁ πρόσρησις , καί οὐδείς ἴσως θαυμαστός , εἰ γε καί μυστήριον βίβλος τολμάω ἔνιοι ὁ ἀμύητος ἀναγιγνώσκω . ἀλλά οὔτε ἐκεῖνος γράφω ὁ γράφω ὁ βέβηλος οὔτε ἐγώ οὗτος ὁ μήπω περί ὁ πρῶτος γυμνάζω . λέγω δέ ἐν οὗτος ὁ βιβλίον καί ὁ μετά αὐτός ὁ ὑπόλοιπος φυτόν ὁ πρῶτος δύναμις , ὁ τάξις ὁ διδασκαλία ᾀνταῦθη κατά ὁ τάξις ὁ γράμμα ποιέω ἐγώ , ἀπό ὅς ἄρχω . ἐν μέν οὖν ὁ πρό ὅδε μέχρι ὁ ι̅ προέρχομαι · ἐνταυθοῖ δέ ὁ ἀρχή ἀπό ὁ κ ποιέω τοσοῦτος ἔτι προαναμιμνήσκω , ὡς εἰς ὁ προαποδείκνυμι ἀρχή ἀνάσσω ἅπας · ὁ γάρ ἐπί τοσόσδε θερμός ἤ ψυχρός , ἤ ὑγρός ἤ ξηρός , ἤ λεπτομερής ἤ παχυμερής ὑπάρχω ἕκαστος ὁ φάρμακον ὁ διαφορά ὁ κατά μέρος ἐνέργεια αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ ἐπί τοσόσδε προήκω ἐν ἕκαστος ὁ προλέγω ἄρρητος εἰμί πρός γε ὁ ἀκριβής ἀλήθεια . ἀλλά ἐγώ καί οὗτος περιλαμβάνω πειράω ὅρος σαφής , ἱκανός εἰς ὁ χρεία ὁ τέχνη , εἷς μέν εἰμί γένος φάρμακον ἐπιδείκνυμι εἰς ὅμοιος ὁ σῶμα ἐγώ ἀφικνέομαι κρᾶσις , ἐπειδάν ὑπό ὁ ἐν αὐτός θερμότης ἀρχή τις δέχομαι μεταβολή τε καί ἀλλοίωσις , ἕτερος δέ θερμός εἰμί κατά ἐγώ γίγνομαι , ὅς τέσσαρες δοκέω ποιέω τάξις · πρῶτος μέν ὁ ἀσαφής πρός αἴσθησις , ὡς λόγος δέω ὁ φωράω , ἕτερος δέ ἐπί αὐτός δεύτερος , ἤδη πως σαφής πρός αἴσθησις , ἄλλος δέ τρίτος θερμαίνω μέν ἰσχυρός , οὐ μήν ἤδη γε πως καίω , ἐπί ὅς τέταρτος τε καί ὕστερος ὁ καυστικός . οὕτως δέ καί ὁ ψύχω πρῶτος μέν ὁ τάξις ὁ λόγος δέω εἰς ἀπόδειξις ὁ ψύχω , δεύτερος δέ ὁ αἰσθητός ψύχω , καί τρίτος ὁ ἰσχυρός , καί τέταρτος ὁ νεκρόω . ἀνάλογος δέ οὗτος καί περί ὁ ὑγραίνω καί ξηραίνω .