galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 4.1
Ὅπως μὲν οὖν λέγεται ψυχρὸν , ἢ θερμὸν , ἢ ξηρὸν , ἢ ὑγρὸν τῇ δυνάμει φάρμακον , ᾧτινί τε τρόπῳ δεῖ δοκιμάζειν αὐτὸ , διῄρηται πρόσθεν . ἐπειδὴ δὲ καὶ μαλακτικόν τι λέγεται καὶ χαλαστικὸν , ἀραιωτικόν τε καὶ πυκνωτικὸν , ἐμπλαστικόν τε καὶ διαφορητικὸν , ἕτερά τε πάμπολλα παραπλήσια τούτοις , κάλλιον ἂν εἴη καὶ περὶ τῶν τοιούτων διελθεῖν · ἅμα δὲ αὐτοῖς , ἢ καὶ πρὸ αὐτῶν ἔτι , καὶ περὶ τῆς τῶν χυμῶν ἁπάντων οὐσίας τε ἅμα καὶ δυνάμεως , ὑπὲρ ἧς εἴρηται μὲν κᾀν τῷ πρώτῳ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων ἐπὶ τῆς τελευτῆς , ὁπότε καὶ τὴν τοῦ Πλάτωνος ἐκ Τιμαίου παρεθέμην ῥῆσιν · ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν , ἕνεκα τοῦ τῶν αἰσθητῶν ἀναμνῆσαι παθῶν , ὧν ἡ γλῶττα πέφυκε καθ’ ἕκαστον αὐτῶν πάσχειν , ἐνταυθοῖ δὲ περὶ τῆς οὐσίας τε καὶ δυνάμεως ὁ λόγος ἔσται μοι . πάσχει μὲν γὰρ δήπου καὶ τἄλλα τοῦ ζώου μόρια τῇ γλώττῃ παραπλησίως , οὐ μὴν ἀκριβῶς αἰσθάνεται τῶν παθῶν , ἡ δέ γε πρὸς τῷ πάσχειν ἔτι καὶ τὸ τῆς αἰσθήσεως ἀκριβὲς κεκτημένη διαγνωστικὴ τῆς φύσεως ἁπάντων τούτων ἐστίν . οὐ καὶ δὴ τότε θερμὸν , ἢ ψυχρὸν , ἢ ξηρὸν , ἢ ὑγρὸν τὴν μὲν γλῶτταν ἤτοι ψύχειν , ἢ θερμαίνειν , ἢ ξηραίνειν , ἢ ὑγραίνειν , οὐχὶ δέ γε καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστον πέφυκεν , ἀλλ’ ὥσπερ ταύτην , οὕτω καὶ τἄλλα διατίθησί τε καὶ ἀλλοιοῖ κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐν αὐτοῖς γιγνομένης τῆς διαφορᾶς , οὐ κατὰ τὸ πάσχειν , ἢ μὴ πάσχειν . ὅτι μὲν γὰρ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ καὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ σώματος οὐδὲν ἧττον ἁπάντων τῶν ἄλλων τοῦ ζώου μορίων ἡ γλῶττα πέφυκεν εἶναι διαγνωστικὴ πρόδηλον παντὶ , πικρότητας δὲ καὶ γλυκύτητας , ἁλυκότητάς τε καὶ ὀξύτητας , αὐστηρότητάς τε καὶ στρυφνότητας καὶ δριμύτητας , αὕτη μόνη διακρίνειν πεπίστευται , καίτοι τήν γε ὁμοιότητα τῶν παθῶν ἐστιν εὑρεῖν κᾀν τοῖς ἄλλοις ἅπασι μέρεσιν , καὶ μάλιστα ἐν τοῖς ἡλκωμένοις . ἡ γάρ τοι τοῦ δέρματος σκληρότης καὶ πυκνότης ἀποστέγει καὶ ἀπομάχεται καὶ κωλύει διέρχεσθαι πρὸς τὴν σάρκα τὰς τῶν ἔξωθεν αὐτῇ προσπιπτόντων δυνάμεις .
Lemmas: ὅπως μέν οὖν λέγω ψυχρός , ἤ θερμός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός ὁ δύναμις φάρμακον , ὅστις τε τρόπος δέω δοκιμάζω αὐτός , διαιρέω πρόσθεν . ἐπειδή δέ καί μαλακτικός τις λέγω καί χαλαστικός , ἀραιωτικός τε καί πυκνωτικός , ἐμπλαστικός τε καί διαφορητικός , ἕτερος τε πάμπολυς παραπλήσιος οὗτος , καλός ἄν εἰμί καί περί ὁ τοιοῦτος διέρχομαι · ἅμα δέ αὐτός , ἤ καί πρό αὐτός ἔτι , καί περί ὁ ὁ χυμός ἅπας οὐσία τε ἅμα καί δύναμις , ὑπέρ ὅς λέγω μέν εἰͅν ὁ πρῶτος ὅδε ὁ ὑπόμνημα ἐπί ὁ τελευτή , ὁπότε καί ὁ ὁ Πλάτων ἐκ Τιμαῖος παρατίθημι ῥῆσις · ἀλλά ἐκεῖ μέν , ἕνεκα ὁ ὁ αἰσθητός ἀναμιμνῄσκω πάθος , ὅς ὁ γλῶσσα φύω κατά ἕκαστος αὐτός πάσχω , ἐνταυθοῖ δέ περί ὁ οὐσία τε καί δύναμις ὁ λόγος εἰμί ἐγώ . πάσχω μέν γάρ δήπου καί ἄλλος ὁ ζῷον μόριον ὁ γλῶσσα παραπλήσιος , οὐ μήν ἀκριβής αἰσθάνομαι ὁ πάθος , ὁ δέ γε πρός ὁ πάσχω ἔτι καί ὁ ὁ αἴσθησις ἀκριβής κτάομαι διαγνωστικός ὁ φύσις ἅπας οὗτος εἰμί . οὐ καί δή τότε θερμός , ἤ ψυχρός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός ὁ μέν γλῶσσα ἤτοι ψύχω , ἤ θερμαίνω , ἤ ξηραίνω , ἤ ὑγραίνω , οὐ δέ γε καί ὁ ἄλλος ἕκαστος φύω , ἀλλά ὥσπερ οὗτος , οὕτως καί ἄλλος διατίθημι τε καί ἀλλοιόω κατά ὁ μάλα καί ἥσσων ἐν αὐτός γίγνομαι ὁ διαφορά , οὐ κατά ὁ πάσχω , ἤ μή πάσχω . ὅτι μέν γάρ καί ξηρός καί ὑγρός καί θερμός καί ψυχρός σῶμα οὐδείς ἥσσων ἅπας ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον ὁ γλῶσσα φύω εἰμί διαγνωστικός πρόδηλος πᾶς , πικρότης δέ καί γλυκύτης , ἁλυκότης τε καί ὀξύτης , αὐστηρότης τε καί στρυφνότης καί δριμύτης , οὗτος μόνος διακρίνω πιστεύω , καίτοι ὁ γε ὁμοιότης ὁ πάθος εἰμί εὑρίσκω εἰͅν ὁ ἄλλος ἅπας μέρος , καί μάλα ἐν ὁ ἑλκόω . ὁ γάρ τοι ὁ δέρμα σκληρότης καί πυκνότης ἀποστέγω καί ἀπομάχομαι καί κωλύω διέρχομαι πρός ὁ σάρξ ὁ ὁ ἔξωθεν αὐτός προσπίπτω δύναμις .