galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 8.19.7
[ ζ΄ . Περὶ τιθυμάλλων . ] Τιθύμαλλοι πάντες ἐπικρατοῦσαν μὲν ἔχουσι τὴν δριμεῖαν καὶ θερμὴν δύναμιν . ὑπάρχει δ’ αὐτοῖς καὶ πικρότης . ἰσχυρότατος μὲν οὖν αὐτῆς ὁ ὀπὸς , ἐφεξῆς δὲ ὅ τε καρπὸς καὶ τὰ φύλλα . μετέχει δὲ καὶ ἡ ῥίζα τῶν εἰρημένων δυνάμεων , ἀλλ’ οὐκ ἐπίσης . αὐτὴ μὲν οὖν ἑψομένη σὺν ὄξει τὰ τῶν ὀδόντων ἀλγήματα καὶ μάλισθ’ ὅσα βεβρωμένοις αὐτοῖς γίνεται θεραπεύει . οἱ δὲ ὀποὶ σφοδροτέραν ἔχοντες δύναμιν εἰς μὲν τὸ τρῆμα τῶν ὀδόντων ἐντίθενται · τῶν δ’ ἄλλων τοῦ σώματος εἰ ἅψαιντο μορίων εὐθὺς ἐπικαίουσί τε καὶ ἕλκουσι , διόπερ ἔξωθεν αὐτοῖς περιπλάσσεται κηρός . εἰσὶ γὰρ ἐκ τῆς τετάρτης τάξεως τῶν θερμαινόντων , ἣν δὴ τῶν καυστικῶν ἔφαμεν ὑπάρχειν . οὕτως δὲ καὶ τὰς τρίχας ἀφαιρεῖ περιχριόμενος ὁ ὀπός . ἐπεὶ δὲ σφοδρότερός ἐστιν , ἐλαίῳ μίγνυται · καὶ εἰ πολλάκις τοῦτο γένοιτο , τελέως αἱ ῥίζαι τῶν τριχῶν ἀπόλλυνται καυθεῖσαι καὶ ψιλὸν αὐτῶν γίγνεται τὸ σῶμα . κατὰ δὲ τὴν αὐτὴν δύναμιν ἀκροχορδόνας καὶ μυρμηκίας καὶ πτερύγια καὶ θύμους ἀφαιροῦσιν . ἀποῤῥύπτουσι δὲ καὶ λειχῆνας καὶ ψώρας , ὅτι καὶ τῆς ῥυπτικῆς αὐτοῖς μέτεστι δυνάμεως διὰ τὴν πικρότητα καὶ τὰ φαγεδαινικά τε τῶν ἑλκῶν καὶ τὰ ἀνθρακώδη καὶ τὰ γαγγραινώδη , διότι θερμαίνουσί τε σφοδρῶς καὶ ῥύπτουσιν , ὠφελεῖν πεφύκασιν , ἄν τις ἐν καιρῷ καὶ μέτρῳ χρώμενος αὐτοῖς τύχῃ . καὶ γὰρ οὖν καὶ συρίγγων τοὺς τύλους κατὰ τὴν αὐτὴν δύναμιν ἐξαίρουσιν . ἅπαντα δὲ ταῦτα κατὰ γένος μὲν ὁμοίως , ἀσθενέστερον δὲ καὶ τὰ φύλλα καὶ ὁ καρπὸς ἐργάζεσθαι πεφύκασιν . οἷς δὴ καὶ πρὸς τοὺς ἐν τοῖς στασίμοις ὕδασιν ἰχθύας εἰώθασι χρῆσθαι . τάχιστα γὰρ ὑπ’ αὐτῶν σκοτωθέντες τε καὶ ἡμίθνητοι γενόμενοι , πρὸς τὴν ἐπιφάνειαν ἀναφέρονται τοῦ ὕδατος . ἑπτὰ δὲ ὄντων αὐτῶν ἰσχυρότατος μὲν ὅ τε χαρακίας ὀνομαζόμενος , ὃν δὴ καὶ ﻿ ἄῤῥενα προσαγορεύουσιν ἔνιοι καὶ ὁ θῆλυς ὁ μυρσινίτης καλούμενος καὶ ὁ ἐν ταῖς πέτραις ὁ δενδροειδής . ἐφεξῆς δὲ ὅ τε τῇ φλόμῳ προσεοικὼς καὶ ὁ κυπαρισσίας , εἶθ’ οὕτως ὁ παράλιος , εἶτα ὁ ἡλιοσκόπος . κατὰ ἀναλογίαν δὲ τῆς εἰρημένης αὐτῶν δυνάμεως ἡ τέφρα καὶ ἡ ἀπ’ αὐτῆς κονία .
Lemmas: [ Ζ΄ . περι τιθύμαλλος . ] τιθύμαλλος πᾶς ἐπικρατέω μέν ἔχω ὁ δριμύς καί θερμός δύναμις . ὑπάρχω δέ αὐτός καί πικρότης . ἰσχυρός μέν οὖν αὐτός ὁ ὄψ , ἐφεξῆς δέ ὁ τε καρπός καί ὁ φύλλον . μετέχω δέ καί ὁ ῥίζα ὁ λέγω δύναμις , ἀλλά οὐ ἐπίσης . αὐτός μέν οὖν ἕψω σύν ὄξος ὁ ὁ ὀδούς ἄλγημα καί μάλα ὅσος βιβρώσκω αὐτός γίγνομαι θεραπεύω . ὁ δέ ὀπός σφοδρός ἔχω δύναμις εἰς μέν ὁ τρῆμα ὁ ὀδούς ἐντίθημι · ὁ δέ ἄλλος ὁ σῶμα εἰ ἅπτω μόριον εὐθύς ἐπικαίω τε καί ἕλκω , διόπερ ἔξωθεν αὐτός περιπλάσσω κηρός . εἰμί γάρ ἐκ ὁ τέταρτος τάξις ὁ θερμαίνω , ὅς δή ὁ καυστικός φημί ὑπάρχω . οὕτως δέ καί ὁ θρίξ ἀφαιρέω περιχρίω ὁ ὄψ . ἐπεί δέ σφοδρός εἰμί , ἔλαιον μείγνυμι · καί εἰ πολλάκις οὗτος γίγνομαι , τέλειος ὁ ῥίζα ὁ θρίξ ἀπόλλυμι καίω καί ψιλός αὐτός γίγνομαι ὁ σῶμα . κατά δέ ὁ αὐτός δύναμις ἀκροχορδόνη καί μυρμηκία καί πτερύγιον καί θύμος ἀφαιρέω . ἀπορρύπτω δέ καί λειχήν καί ψώρα , ὅτι καί ὁ ῥυπτικός αὐτός μέτειμι δύναμις διά ὁ πικρότης καί ὁ φαγεδαινικός τε ὁ ἕλκος καί ὁ ἀνθρακώδης καί ὁ γαγγραινώδης , διότι θερμαίνω τε σφοδρός καί ῥύπτω , ὠφελέω φύω , ἐάν τις ἐν καιρός καί μέτρον χράω αὐτός τυγχάνω . καί γάρ οὖν καί σῦριγξ ὁ τύλος κατά ὁ αὐτός δύναμις ἐξαίρω . ἅπας δέ οὗτος κατά γένος μέν ὅμοιος , ἀσθενής δέ καί ὁ φύλλον καί ὁ καρπός ἐργάζομαι φύω . ὅς δή καί πρός ὁ ἐν ὁ στάσιμος ὕδωρ ἰχθῦς εἴωθα χράω . ταχύς γάρ ὑπό αὐτός σκοτόω τε καί ἡμίθνητος γίγνομαι , πρός ὁ ἐπιφάνεια ἀναφέρω ὁ ὕδωρ . ἑπτά δέ εἰμί αὐτός ἰσχυρός μέν ὁ τε χαρακίας ὀνομάζω , ὅς δή καί ﻿ ἄρσην προσαγορεύω ἔνιοι καί ὁ θῆλυς ὁ μυρσινίτης καλέω καί ὁ ἐν ὁ πέτρα ὁ δενδροειδής . ἐφεξῆς δέ ὁ τε ὁ φλόμος προσέοικα καί ὁ κυπαρισσίας , εἶτα οὕτως ὁ παράλιος , εἶτα ὁ ἡλιοσκόπος . κατά ἀναλογία δέ ὁ λέγω αὐτός δύναμις ὁ τέφρα καί ὁ ἀπό αὐτός κονία .