galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 1.38
Ἀλλὰ τοὺς μὲν τοιούτους οὐκ ἐγχωρεῖ μεταδιδάξαι · τῶν δ’ ἄλλων ἕνεκα τῶν ὠφεληθῆναι δυναμένων ἀναληπτέον ἐστὶν καὶ διοριστέον ἀκριβῶς τὸν περὶ τῶν ἰδίων τῆς γλώττης αἰσθητῶν λόγον . ὀνομάζεται μὲν οὖν ὑπὸ τῶν περὶ Θεόφραστόν τε καὶ Ἀριστοτέλην καὶ Μνησίθεον τὸν ἰατρὸν ἡ γευστὴ δύναμις χυμὸς , ἀπὸ τοῦ μ στοιχείου τῆς δευτέρας συλλαβῆς ἀρχομένης . ἡ δ’ ἐξ ὑγροῦ καὶ ξηροῦ σύστασις ὑπὸ θερμότητος πεφθέντων χυλὸς , ἀπὸ τοῦ λ τῆς δευτέρας ἀρχομένης συλλαβῆς . παρὰ μέντοι τοῖς παλαιοτέροις αὐτῶν οὐκ Ἀττικοῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ Ἴωσιν ἑκάτερα διὰ τοῦ μ γέγραπται . καὶ γὰρ καὶ παρὰ Πλάτωνι τῷ φιλοσόφῳ καὶ παρ’ Ἱπποκράτει καὶ παρὰ τοῖς παλαιοῖς κωμικοῖς οὕτως εὑρίσκεται . λελέχθω δ’ ἔν γε τῷ παρόντι λόγῳ πρὸς ἡμῶν ἕνεκα σαφοῦς διδασκαλίας ἡ μὲν γευστὴ δύναμις , ἢ ποιότης , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ , διὰ τοῦ μ στοιχείου χυμὸς , ἡ δ’ ἔν τε τοῖς ζώοις καὶ φυτοῖς ὑγρότης πεπαχυσμένη χυλὸς , ἀπὸ τοῦ λ τῆς δευτέρας ἀρχομένης συλλαβῆς . ἰστέον οὖν ὡς οἱ μὲν καθ’ ἕκαστον φυτόν τε καὶ ζῶον , ἤδη δὲ καὶ οἱ κατὰ τὴν γῆν εὑρισκόμενοι χυμοὶ πάμπολλοί τινές εἰσι καὶ οὐκ εὐαρίθμητοι ταῖς ἰδέαις . αἱ δ’ ἐν αὐτοῖς γευσταὶ διαφοραὶ τοῖς μὲν ὀκτὼ τὸν ἀριθμὸν ἔδοξαν εἶναι , τοῖς δὲ ἑπτὰ , τοῖς δὲ καὶ τούτων ἐλάττους . ὁ μὲν οὖν Πλάτων ἐν Τιμαίῳ διὰ τῆς προγεγραμμένης ῥήσεως πρῶτον μὲν δυοῖν μέμνηται χυμῶν ὁμοειδῶν μὲν , ἀλλὰ τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον διαφερόντων . ὀνομάζει δ’ αὐτῶν τὸν μὲν αὐστηρὸν , τὸν δὲ στρυφνόν . εἴη δ’ ἂν ὁ μὲν αὐστηρὸς κατὰ τὸν ὑφ’ ἡμῶν στύφοντα προσαγορευόμενος , ὁ δὲ στρυφνὸς ἐπιτάσει τούτου γιγνόμενος , ὥσπερ οὖν καὶ αὐτὸς ὁ Πλάτων ἐδήλωσεν . τούτους μὲν οὖν ὡς ἓν εἶδος ἀριθμητέον · ἕτερον δὲ τὸ τῶν ἀντικειμένων αὐτοῖς τῶν νιτρωδῶν τε καὶ ἁλυκῶν καὶ πικρῶν . ἔστι δὲ κᾀν τούτοις ὁ μὲν πικρὸς ἐξ ἐπιτάσεως τοῦ νιτρώδους γενόμενος , ὁ δὲ ἁλυκὸς ἤτοι τοῦ νιτρώδους ἀσθενέστερος , ἢ καὶ στύψεώς τι προσλαμβάνων . ἑξῆς δὲ ὑπὸ Πλάτωνος μὲν ὁ δριμὺς εἴρηται καὶ μετ’ αὐτὸν ὁ ὀξὺς καὶ τελευταῖος ὁ γλυκύς . ὑπὸ Θεοφράστου δὲ καὶ ὁ λιπαρὸς πρόσκειται , παραλελειμμένος μὲν ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος ἐν τῷ περὶ τῶν τῆς γλώττης ἰδίων αἰσθητῶν λόγῳ , γεγραμμένος δ’ ἐν τοῖς τῶν φυτῶν χυλοῖς ἔμπροσθεν εὐθὺς , ἐν οἷς διῃρεῖτο τὸν οἰνώδη τοῦ ἐλαιώδους τε καὶ μελιτώδους . ἀλλ’ ἐν ἐκείνῳ μὲν τῷ λόγῳ πρὸς τοῖς τρισὶν οἷς εἴρηκα νῦν τέταρτον ἐτίθει γένος χυμοῦ περιλαμβάνων ἑνὶ προσρήματι καὶ καλῶν ὀπόν . ἐν οἷς δὲ ἐπὶ τὰ τῇ γεύσει αἰσθητὰ μετέβη , τοῦ μὲν γλυκέος εὐθὺς ἐν αὐτοῖς ἐμνημόνευσεν . οὐδὲν γὰρ διαφέρει δήπου γλυκὺ ἢ μελιτῶδες φάναι , καθάπερ οὐδὲ λιπαρὸν ἢ ἐλαιῶδες . παραλέλοιπε δὲ τὸν λιπαρὸν ὡς οὐδὲν προσήκοντα τῇ γεύσει .
Lemmas: ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος οὐ ἐγχωρέω μεταδιδάσκω · ὁ δέ ἄλλος ἕνεκα ὁ ὠφελέω δύναμαι ἀναληπτέον εἰμί καί διοριστέον ἀκριβής ὁ περί ὁ ἴδιος ὁ γλῶσσα αἰσθητός λόγος . ὀνομάζω μέν οὖν ὑπό ὁ περί Θεόφραστος τε καί Ἀριστοτέλης καί Μνησίθεος ὁ ἰατρός ὁ γευστός δύναμις χυμός , ἀπό ὁ μ στοιχεῖον ὁ δεύτερος συλλαβή ἄρχω . ὁ δέ ἐκ ὑγρός καί ξηρός σύστασις ὑπό θερμότης πέσσω χυλός , ἀπό ὁ λ ὁ δεύτερος ἄρχω συλλαβή . παρά μέντοι ὁ παλαιός αὐτός οὐ Ἀττικός μόνος , ἀλλά καί Ἴων ἑκάτερος διά ὁ μ γράφω . καί γάρ καί παρά Πλάτων ὁ φιλόσοφος καί παρά Ἱπποκράτης καί παρά ὁ παλαιός κωμικός οὕτως εὑρίσκω . λέγω δέ ἐν γε ὁ πάρειμι λόγος πρός ἐγώ ἕνεκα σαφής διδασκαλία ὁ μέν γευστός δύναμις , ἤ ποιότης , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω , διά ὁ μ στοιχεῖον χυμός , ὁ δέ ἐν τε ὁ ζῷον καί φυτόν ὑγρότης παχύνω χυλός , ἀπό ὁ λ ὁ δεύτερος ἄρχω συλλαβή . οἶδα οὖν ὡς ὁ μέν κατά ἕκαστος φυτόν τε καί ζῷον , ἤδη δέ καί ὁ κατά ὁ γῆ εὑρίσκω χυμός πάμπολυς τις εἰμί καί οὐ εὐαρίθμητος ὁ ἰδέα . ὁ δέ ἐν αὐτός γευστός διαφορά ὁ μέν ὀκτώ ὁ ἀριθμός δοκέω εἰμί , ὁ δέ ἑπτά , ὁ δέ καί οὗτος ἐλαχύς . ὁ μέν οὖν Πλάτων ἐν Τίμαιος διά ὁ προγράφω ῥῆσις πρῶτος μέν δύο μιμνῄσκω χυμός ὁμοειδής μέν , ἀλλά ὁ μάλα τε καί ἥσσων διαφέρω . ὀνομάζω δέ αὐτός ὁ μέν αὐστηρός , ὁ δέ στρυφνός . εἰμί δέ ἄν ὁ μέν αὐστηρός κατά ὁ ὑπό ἐγώ στύφω προσαγορεύω , ὁ δέ στρυφνός ἐπίτασις οὗτος γίγνομαι , ὥσπερ οὖν καί αὐτός ὁ Πλάτων δηλόω . οὗτος μέν οὖν ὡς εἷς εἶδος ἀριθμητέος · ἕτερος δέ ὁ ὁ ἀντίκειμαι αὐτός ὁ νιτρώδης τε καί ἁλυκός καί πικρός . εἰμί δέ εἰͅν οὗτος ὁ μέν πικρός ἐκ ἐπίτασις ὁ νιτρώδης γίγνομαι , ὁ δέ ἁλυκός ἤτοι ὁ νιτρώδης ἀσθενής , ἤ καί στῦψις τις προσλαμβάνω . ἑξῆς δέ ὑπό Πλάτων μέν ὁ δριμύς λέγω καί μετά αὐτός ὁ ὀξύς καί τελευταῖος ὁ γλυκύς . ὑπό Θεόφραστος δέ καί ὁ λιπαρός πρόσκειμαι , παραλείπω μέν ὑπό ὁ Πλάτων ἐν ὁ περί ὁ ὁ γλῶσσα ἴδιος αἰσθητός λόγος , γράφω δέ ἐν ὁ ὁ φυτόν χυλός ἔμπροσθεν εὐθύς , ἐν ὅς διαιρέω ὁ οἰνώδης ὁ ἐλαιώδης τε καί μελιτώδης . ἀλλά ἐν ἐκεῖνος μέν ὁ λόγος πρός ὁ τρεῖς ὅς λέγω νῦν τέταρτος τίθημι γένος χυμός περιλαμβάνω εἷς πρόσρημα καί καλέω ὀπός . ἐν ὅς δέ ἐπί ὁ ὁ γεῦσις αἰσθητός μεταβαίνω , ὁ μέν γλυκύς εὐθύς ἐν αὐτός μνημονεύω . οὐδείς γάρ διαφέρω δήπου γλυκύς ἤ μελιτώδης φημί , καθά οὐδέ λιπαρός ἤ ἐλαιώδης . παραλείπω δέ ὁ λιπαρός ὡς οὐδείς προσήκω ὁ γεῦσις .