galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 3.17
Τὸ δὲ ῥόδινον , ὡς ἂν ἐλαίου τε καὶ ῥόδου μεταξὺ τὴν φύσιν ὑπάρχον ἐν ταῖς αὐξήσεσι τῶν φλεγμονῶν , ἄριστον εἶναι φάρμακον . αὐτὸ μὲν γὰρ τοὔλαιον ἐν ταῖς ἀκμαῖς τῶν φλεγμονῶν χρηστὸν , ὡς ἥ τε πεῖρα δείκνυσι κᾀν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου γράμμασιν ἐροῦμεν τὴν αἰτίαν . τὸ δὲ ῥόδινον ἐν τῷ μεταξὺ τῶν ἁπλῶν , ἐξ ὧν ἐγένετο κερασθὲν , ἐν τῷ μεταξὺ καιρῷ τὴν ὠφέλειαν ἐπιδείκνυται . κατὰ μὲν γὰρ τὰς ἀρχὰς ἀποκρούεσθαι χρὴ μᾶλλον καὶ στέλλειν τὰς ἐπιῤῥοὰς , κατὰ δὲ τὰς ἀκμὰς ἀδήκτως διαφορεῖν , κατὰ δὲ τὰς ἐπιδόσεις ἀποκρούεσθαί τε ἅμα καὶ διαφορεῖν , ὃ χωρὶς μὲν τῶν προειρημένων λογισμῶν ἀκούσας τις ἴσως ἀπιστήσειεν . νυνὶ δ’ οὐκ οἶδα εἴ τις οὕτως ἐστὶν ἐνεὸς ὡς μήπω πεπεῖσθαι τῷ λόγῳ . καὶ γὰρ τὰς ἐνδείξεις ἐν ταῖς ἀναβάσεσι τῶν φλεγμονῶν ἀναγκαῖον ἐναντίας ὑπάρχειν . ἀθρόως γὰρ ἀπὸ τῶν στυφόντων καὶ συναγόντων τὴν οὐσίαν ἐπὶ τὰ χαλῶντα καὶ χέοντα μεταβαίνειν ἄτοπον , ἔν τε τῷ μεταξὺ τῆς ἀκμῆς τε καὶ ἀρχῆς αὐξανομένων ἔτι τῶν νοσημάτων οὔθ’ ἁπλῶς ἀποκρούεσθαι δίκαιον , ὡς ἐν ἀρχαῖς ; οὔτ’ ἤδη διαφορεῖν , ὡς ἐν ἀκμαῖς , ἀλλ’ ὥσπερ ἡ κατάστασις τοῦ πάθους μέση τῶν ἐναντίων ἐστὶν , οὕτω χρὴ καὶ τὴν ἴασιν μέσην εἶναι , μήτε στύφουσαν , ὡς ἐν ταῖς ἀρχαῖς , μήτε διαφοροῦσαν , ὡς ἐν ταῖς ἀκμαῖς . καὶ δὴ ἅπαν τὸ μέσον ἐκ τῶν ἐναντίων μικτόν ἐστιν , ἤτοι δι’ ὅλων ἀλλήλοις κεραννυμένων αὐτῶν , ἢ κατὰ σμικρὰ μόρια , καὶ τὴν αἴσθησιν ἐκφεύγοντα τῶν παρακειμένων . εἴτ’ οὖν οὕτως εἴτ’ ἐκείνως βούλει κεκρᾶσθαι τὸ ῥόδινον ἐκ τῶν ἐναντίων , ἐμοὶ μὲν οὐδὲν διαφέρει , δείκνυται γὰρ ἑκατέρως τὸ προκείμενον . οἶδα δὲ ὅτι τοῖς περὶ τούτων λογισμοῖς ἅπασιν , οἷς τε ὁ Θεόφραστος ἔγραψε καὶ οἷς ἡμεῖς ἐν ὅλῃ τῇδε τῇ πραγματείᾳ λέγομεν , ἐπὶ πλέον ὁμιλήσας , εὑρήσεις τὸν δεύτερον τρόπον τῆς μίξεως . καὶ μὴν καὶ τὸ δύεσθαι κατὰ τοῦ βάθους καὶ μᾶλλον ὑγραίνειν ἐλαίου τὰ ξηρὰ τῶν σωμάτων ὑπάρχει τῷ ῥοδίνῳ . καί τινας οἶμαι τεθεᾶσθαί σε πολλάκις ἀνατρίβοντας ῥοδίνῳ τὰς πυκνὰς τῶν δερματίνων ἐφεστρίδων . ἔλαιον γὰρ καὶ ὑδρέλαιον οὐ τέγγει καλῶς αὐτὰς ἁδρομερέστερον ὑπάρχον ἢ ὡς εἴσω δύεσθαι δύνασθαι · τῷ δὲ ῥοδίνῳ συμβέβηκεν πρὸς τοῖς ἄλλοις οἷς ἔχει καὶ τὴν στύψιν ὀλίγην οὖσαν οὐ σμικρὰ συντελεῖν εἰς τοῦτο . τὰ μὲν γὰρ σφοδρῶς αὐστηρὰ καὶ στρυφνὰ , πυκνοῦντα τὴν ἔξωθεν ἐπιφάνειαν εὐθὺς ἅμα τῷ προσπίπτειν αὐτῇ κωλύει τὰς ὑγρότητας εἴσω φέρεσθαι . τὰ δ’ ἐπ’ ὀλίγον μὲν στύφοντα , τὸ πλεῖστον δ’ ἐν αὐτοῖς ἔχοντα λεπτομεροῦς τε ἅμα καὶ χλιαρᾶς οὐσίας , οὐχ ὅπως οὐ κωλύεται πρὸς τῆς στύψεως ἐγκαταβαίνειν τῷ βάθει τῶν πλησιαζόντων σωμάτων , ἀλλὰ καὶ συνεργεῖται μᾶλλον ἐπωθούμενα πρὸς αὐτῆς . ὅσα μὲν γὰρ ἁπλῶς ἐστι λεπτομερῆ καὶ θερμὰ , διαφορεῖ ﻿ μᾶλλον ἐκ τῶν σωμάτων οἷς πλησιάζει τὰς ὑγρότητας καὶ οὐ προστίθησιν ἑτέρας . ὅσα δὲ παχυμερῆ τε ἅμα καὶ ψυχρὰ , τὴν ἀρχὴν οὐδ’ εἰσάγειν οὐδεμίαν ὑγρότητα πέφυκεν . ἐν οἶς δ’ ἐστὶν ὑγρότης χλιαρά τε ἅμα καὶ λεπτομερὴς , ταῦτ’ οὐδὲν κωλύει διὰ μὲν τὸ λεπτομερές τε ἅμα καὶ χλιαρὸν τῆς οὐσίας ἑτοίμως κινούμενα διεξέρχεσθαι τοὺς πόρους τῶν κινουμένων σωμάτων . ὅτι δὲ οὐχ ἱκανῶς θερμαίνει δῆλον ἐκ τοῦ τὴν ὑπάρχουσαν αὐτοῖς ὑγρότητα μὴ διαφορεῖν . εἰ δὲ πρὸς τῷ τοιαῦτα τυγχάνειν ὄντα καὶ βραχείας τινὸς μετέχει στύψεως , οἵας ἐπωθεῖν τε καὶ πρὸς τὸ βάθος ὅσον ἔφθασεν εἰσδῦναι τοῖς πόροις λεπτομερὲς , σφίγγειν τέ πως καὶ πυκνοῦν τὴν ἔξωθεν ἐπιφάνειαν , πάντων ταῦτα τῶν ὑγραινόντων ἄριστα δραστήρια . ἡ μὲν γὰρ στύψις ἀποκλείειν φθάνουσα τοὺς πόρους , εἰς ἑαυτήν τε συνάγουσα καὶ πιλοῦσα τὴν πλησιάζουσαν οὐσίαν , ἐμποδὼν ἵσταται τοῖς τέγγειν πεφυκόσιν . ἡ δὲ οὕτως ἀσθενὴς , ὡς ἐν τῷ ῥοδίνῳ νικωμένη μᾶλλον ἢ νικῶσα , φθάσαι μὲν οὐχ οἵα τέ ἐστι τὰ λεπτομερῆ καὶ λεπτὰ τοῦ ῥοδίνου μόρια , δυνόντων δ’ εἰς τὸ βάθος ἐκείνων ἐνεργεῖν ἄρχεται περὶ τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν , πιλοῦσα καὶ συνάγουσα καὶ πυκνοῦσα καθ’ ὅσον οἵα τέ ἐστιν . ἐξ ὧν ἀνάγκη προωθεῖσθαι μὲν εἴσω τὰ φθάσαντα τοῖς πόροις εἰσδῦναι σμικρομερῆ σώματα , κωλύεσθαι δὲ ἔξω παλινδρομεῖν ἀποκλεισθέντων τῶν πόρων .
Lemmas: ὁ δέ ῥόδινος , ὡς ἄν ἔλαιον τε καί ῥόδος μεταξύ ὁ φύσις ὑπάρχω ἐν ὁ αὔξησις ὁ φλεγμονή , ἀγαθός εἰμί φάρμακον . αὐτός μέν γάρ ἔλαιον ἐν ὁ ἀκμή ὁ φλεγμονή χρηστός , ὡς ὁ τε πεῖρα δείκνυμι εἰͅν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος γράμμα λέγω ὁ αἰτία . ὁ δέ ῥόδινος ἐν ὁ μεταξύ ὁ ἁπλόος , ἐκ ὅς γίγνομαι κεράννυμι , ἐν ὁ μεταξύ καιρός ὁ ὠφέλεια ἐπιδείκνυμι . κατά μέν γάρ ὁ ἀρχή ἀποκρούω χρή μάλα καί στέλλω ὁ ἐπιρροή , κατά δέ ὁ ἀκμή ἄδηκτος διαφορέω , κατά δέ ὁ ἐπίδοσις ἀποκρούω τε ἅμα καί διαφορέω , ὅς χωρίς μέν ὁ προλέγω λογισμός ἀκούω τις ἴσως ἀπιστέω . νυνί δέ οὐ οἶδα εἰ τις οὕτως εἰμί ἐνεός ὡς μήπω πείθω ὁ λόγος . καί γάρ ὁ ἔνδειξις ἐν ὁ ἀνάβασις ὁ φλεγμονή ἀναγκαῖος ἐναντίος ὑπάρχω . ἀθρόος γάρ ἀπό ὁ στύφω καί συνάγω ὁ οὐσία ἐπί ὁ χαλάω καί χέω μεταβαίνω ἄτοπος , ἐν τε ὁ μεταξύ ὁ ἀκμή τε καί ἀρχή αὐξάνω ἔτι ὁ νόσημα οὔτε ἁπλῶς ἀποκρούω δίκαιος , ὡς ἐν ἀρχή ; οὔτε ἤδη διαφορέω , ὡς ἐν ἀκμή , ἀλλά ὥσπερ ὁ κατάστασις ὁ πάθος μέσος ὁ ἐναντίος εἰμί , οὕτως χρή καί ὁ ἴασις μέσος εἰμί , μήτε στύφω , ὡς ἐν ὁ ἀρχή , μήτε διαφορέω , ὡς ἐν ὁ ἀκμή . καί δή ἅπας ὁ μέσος ἐκ ὁ ἐναντίος μικτός εἰμί , ἤτοι διά ὅλος ἀλλήλων κεράννυμι αὐτός , ἤ κατά μικρός μόριον , καί ὁ αἴσθησις ἐκφεύγω ὁ παράκειμαι . εἴτε οὖν οὕτως εἴτε ἐκεῖνος βούλομαι κράω ὁ ῥόδινος ἐκ ὁ ἐναντίος , ἐγώ μέν οὐδείς διαφέρω , δείκνυμι γάρ ἑκάτερος ὁ πρόκειμαι . οἶδα δέ ὅτι ὁ περί οὗτος λογισμός ἅπας , ὅς τε ὁ Θεόφραστος γράφω καί ὅς ἐγώ ἐν ὅλος ὅδε ὁ πραγματεία λέγω , ἐπί πολύς ὁμιλέω , εὑρίσκω ὁ δεύτερος τρόπος ὁ μίξις . καί μήν καί ὁ δύω κατά ὁ βάθος καί μάλα ὑγραίνω ἔλαιον ὁ ξηρός ὁ σῶμα ὑπάρχω ὁ ῥόδινος . καί τις οἴομαι θεάομαι σύ πολλάκις ἀνατρίβω ῥόδινος ὁ πυκνός ὁ δερμάτινος ἐφεστρίς . ἔλαιον γάρ καί ὑδρέλαιον οὐ τέγγω καλός αὐτός ἁδρομερής ὑπάρχω ἤ ὡς εἴσω δύω δύναμαι · ὁ δέ ῥόδινος συμβαίνω πρός ὁ ἄλλος ὅς ἔχω καί ὁ στῦψις ὀλίγος εἰμί οὐ μικρός συντελέω εἰς οὗτος . ὁ μέν γάρ σφοδρός αὐστηρός καί στρυφνός , πυκνόω ὁ ἔξωθεν ἐπιφάνεια εὐθύς ἅμα ὁ προσπίπτω αὐτός κωλύω ὁ ὑγρότης εἴσω φέρω . ὁ δέ ἐπί ὀλίγος μέν στύφω , ὁ πολύς δέ ἐν αὐτός ἔχω λεπτομερής τε ἅμα καί χλιαρός οὐσία , οὐ ὅπως οὐ κωλύω πρός ὁ στῦψις ἐγκαταβαίνω ὁ βάθος ὁ πλησιάζω σῶμα , ἀλλά καί συνεργέω μάλα ἐπωθέω πρός αὐτός . ὅσος μέν γάρ ἁπλῶς εἰμί λεπτομερής καί θερμός , διαφορέω ﻿ μάλα ἐκ ὁ σῶμα ὅς πλησιάζω ὁ ὑγρότης καί οὐ προστίθημι ἕτερος . ὅσος δέ παχυμερής τε ἅμα καί ψυχρός , ὁ ἀρχή οὐδέ εἰσάγω οὐδείς ὑγρότης φύω . ἐν ὄις δέ εἰμί ὑγρότης χλιαρός τε ἅμα καί λεπτομερής , οὗτος οὐδείς κωλύω διά μέν ὁ λεπτομερής τε ἅμα καί χλιαρός ὁ οὐσία ἑτοῖμος κινέω διεξέρχομαι ὁ πόρος ὁ κινέω σῶμα . ὅτι δέ οὐ ἱκανός θερμαίνω δῆλος ἐκ ὁ ὁ ὑπάρχω αὐτός ὑγρότης μή διαφορέω . εἰ δέ πρός ὁ τοιοῦτος τυγχάνω εἰμί καί βραχύς τις μετέχω στῦψις , οἷος ἐπωθέω τε καί πρός ὁ βάθος ὅσος φθάνω εἰσδύνω ὁ πόρος λεπτομερής , σφίγγω τε πως καί πυκνόω ὁ ἔξωθεν ἐπιφάνεια , πᾶς οὗτος ὁ ὑγραίνω ἀγαθός δραστήριος . ὁ μέν γάρ στῦψις ἀποκλείω φθάνω ὁ πόρος , εἰς ἑαυτοῦ τε συνάγω καί πιλέω ὁ πλησιάζω οὐσία , ἐμποδών ἵστημι ὁ τέγγω φύω . ὁ δέ οὕτως ἀσθενής , ὡς ἐν ὁ ῥόδινος νικάω μάλα ἤ νικάω , φθάνω μέν οὐ οἷος τε εἰμί ὁ λεπτομερής καί λεπτός ὁ ῥόδινος μόριον , δύω δέ εἰς ὁ βάθος ἐκεῖνος ἐνεργέω ἄρχω περί ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια , πιλέω καί συνάγω καί πυκνόω κατά ὅσος οἷος τε εἰμί . ἐκ ὅς ἀνάγκη προωθέω μέν εἴσω ὁ φθάνω ὁ πόρος εἰσδύνω σμικρομερής σῶμα , κωλύω δέ ἔξω παλινδρομέω ἀποκλείω ὁ πόρος .