galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 11.1.34
[ λδ΄ . Περὶ καρκίνων κεκαυμένων . ] Ἥ γε μὴν τῶν ποταμίων καρκίνων τέφρα ξηραντικὴ μέν ἐστιν ὁμοίως τοῖς προειρημένοις , ἰδιότητι δὲ τῆς ὅλης οὐσίας θαυμαστῶς ἐπὶ τῶν λυσσοδήκτων ἐνεργεῖ , καὶ μόνη μὲν , ἀλλὰ καὶ μετὰ γεντιανῆς τε καὶ λιβανωτοῦ πολὺ μᾶλλον . εἶναι δὲ χρὴ τοῦ μὲν λιβανωτοῦ μοῖραν μίαν , πέντε δὲ τῆς γεντιανῆς καὶ τῶν καρκίνων δέκα . καὶ ἄλλως μὲν οὖν καυθεῖσιν αὐτοῖς ἐχρησάμεθά ποτε σπανίως , ὡς τὸ πολὺ δὲ καθ’ ὃν Αἰσχρίων ὁ ἐμπειρικὸς ἐχρήσατο φαρμάκων ἐμπειρικώτατος γέρων , πολίτης τε καὶ διδάσκαλος ἡμέτερος . ἦν δὲ λοπὰς ἐρυθροῦ χαλκοῦ , καθ’ ἧς ἐπιτιθεὶς ζῶντας τοὺς καρκίνους ἔκαε ἄχρις οὗ τεφρωθῶσιν , ὡς εὐκόλως λειοῦσθαι . οὗτος ὁ Αἰσχρίων εἶχεν ἀεὶ παρεσκευασμένον ἕτοιμον ἐπὶ τῆς οἰκίας τὸ φάρμακον , ὥρᾳ θέρους κάων τοὺς καρκίνους , μετὰ τὴν τοῦ κυνὸς ἐπιτολὴν , ἡνίκα λέοντι ἥλιος ἦν , ἡ σελήνη δὲ ὀκτωκαιδεκαταία . πίνειν τε καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐδίδου τὸ φάρμακον τοῦτο τοῖς λυσσοδήκτοις , ἄχρι τῆς τεσσαρακοστῆς ἐπιπάσσων ὕδατι κοχλιάριον εὐμέγεθες . εἰ δ’ οὐκ ἐξ ἀρχῆς , ἀλλὰ μεθ’ ἡμέρας τινὰς τοῦ δηχθῆναι προὐνοεῖτο τοῦ δεδηγμένου , δύο κοχλιάρια καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐπέπαττεν . ἐχρῆτο δὲ καὶ κατ’ αὐτοῦ τραύματος τῷ διὰ τῆς Βρυτίας πίττης , ὀποπάνακός τε καὶ ὄξους , ἐμπλαστικῷ φαρμάκῳ , μίαν λαμβάνοντι πίττης λίτραν , ἕνα δὲ ὄξους δριμυτάτου ξέστην Ἰταλικὸν , ὀποπάνακος δὲ τρεῖς οὐγγίας . ταῦτα καίτοι τῆς προκειμένης οὐκ ὄντα πραγματείας , ἔγραψα διὰ τὸ θαῤῥεῖν τῷ φαρμάκῳ , μηδενὸς μηδέποτε ἀποθανόντος τῶν ὡς εἴρηται χρησαμένων αὐτῷ . ποιήσομαι δὲ καὶ κατὰ μόνας ἑτέραν . πραγματείαν περὶ τῶν ἰδιότητι τῆς ὅλης οὐσίας ἐνεργούντων , ἐν οἷς ἐστι καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα . συγγινώσκειν οὖν χρὴ τῷ τῆς γραφῆς ἀκαίρῳ καὶ νῦν καὶ κατ’ ἄλλα χωρία τῆσδε τῆς πραγματείας ἐνίοτε γεγονότι , διὰ τὴν ἐκ τῶν λεγομένων ὠφέλειαν μεγίστην οὖσαν , ἣν διασώζεσθαι βούλομαι τοῖς μεθ’ ἡμᾶς ἀνθρώποις , εἰ καὶ μεταξὺ θάνατος γενόμενος ἀποκωλύσει με γράψαι τὰς ἐφεξῆς τῆσδε τῆς πραγματείας . ἁπάντων δὲ τῶν τοιούτων τὰς αἰτίας λέγειν βουλόμενος ὁ διδάσκαλος ἡμῶν Πέλοψ εἰκότως ἔφη τὸν καρκίνον , ἔνυδρον ζῶον ὑπάρχοντα , ὠφελεῖν τοὺς λυσσοδήκτους , οἷς φόβος ἐστὶν ἁλῶναι πάθει ξηροτάτῳ τῇ λύττῃ , διὸ καὶ τὸ ὕδωρ φοβοῦνται . ποταμίους δὲ τοὺς καρκίνους , οὐ θαλαττίους , ἔφασκεν ἁρμόττειν , ἐπειδὴ διὰ τὴν ἐπιμιξίαν τῶν ἁλῶν , ξηραντικωτάτων ὄντων , τὰ θαλάττια ζῶα τὴν πρὸς τὴν λύτταν ἐναντιότητα μὴ διαφυλάξειεν ἀκριβῆ . καί τινος εἰπόντος αὐτῷ , διὰ τί οὖν οὐχὶ καὶ πάντα τὰ ἐν ὕδατι ποτίμῳ ζῶα παραπλησίως τοῖς καρκίνοις ὠφελεῖ ; ὅτι , ἔφη , τὴν ὁμοίαν σκευασίαν τοῖς καρκίνοις οὐ δύναται δέξασθαι . τούτων γὰρ καυθέντων τὴν τέφραν , ξηραντικὴν γινομένην , ἐκδαπανᾷν τε ἅμα καὶ διαφορεῖν τὸν ἰὸν τῶν δακνόντων κυνῶν . ταῦτα μὲν οὖν ὁ Πέλοψ ἔλεγεν , ἐπαγγελλόμενός τε καὶ φιλοτιμούμενος ἐπίστασθαι τὰς αἰτίας αὐτῶν ἁπάντων . ἐγὼ δὲ ἐὰν μὴ πρότερον ἐμαυτὸν πείσω γινώσκειν ἀκριβῶς τι , τοὺς πέλας οὐκ ἐπιχειρῶ πείθειν . οὐκοῦν οὐδὲ τὸν τοῦ Πέλοπος λόγον ὡς ἀληθῆ προσηκάμην , ἀντιλογίας ἔχοντα συχνὰς , ἀλλὰ καὶ τοὺς καρκίνους ἡγοῦμαι κατὰ τὴν ἰδιότητα τῆς ὅλης οὐσίας ὠφελεῖν . διὰ δὲ τὸ μηδένα τεθνάναι τῶν χρησαμένων αὐτοῖς , τοῖς γε μὴν σώμασιν ὅλοις ἐβουλήθην ἤδη δεδηλῶσθαί μοι τοῦτο , κᾂν μὴ τῆς ἐνεστώσης πραγματείας οἰκεῖον ᾖ . τοῦτο γὰρ οὐκ ἦν τὸ προκείμενον .
Lemmas: [ λδ΄ . περι καρκίνος καίω . ] ὁ γε μήν ὁ ποτάμιος καρκίνος τέφρα ξηραντικός μέν εἰμί ὅμοιος ὁ προλέγω , ἰδιότης δέ ὁ ὅλος οὐσία θαυμαστός ἐπί ὁ λυσσόδηκτος ἐνεργέω , καί μόνος μέν , ἀλλά καί μετά γεντιανή τε καί λιβανωτός πολύς μάλα . εἰμί δέ χρή ὁ μέν λιβανωτός μοῖρα εἷς , πέντε δέ ὁ γεντιανή καί ὁ καρκίνος δέκα . καί ἄλλος μέν οὖν καίω αὐτός χράω ποτέ σπάνιος , ὡς ὁ πολύς δέ κατά ὅς Αἰσχρίων ὁ ἐμπειρικός χράω φάρμακον ἐμπειρικός γέρων , πολίτης τε καί διδάσκαλος ἡμέτερος . εἰμί δέ λοπάς ἐρυθρός χαλκός , κατά ὅς ἐπιτίθημι ζάω ὁ καρκίνος καίω ἄχρι ὅς τεφρόω , ὡς εὔκολος λειόω . οὗτος ὁ Αἰσχρίων ἔχω ἀεί παρασκευάζω ἑτοῖμος ἐπί ὁ οἰκία ὁ φάρμακον , ὥρα θέρος καίω ὁ καρκίνος , μετά ὁ ὁ κύων ἐπιτολή , ἡνίκα λέων ἥλιος εἰμί , ὁ σελήνη δέ ὀκτωκαιδεκαταῖος . πίνω τε κατά ἕκαστος ἡμέρα δίδωμι ὁ φάρμακον οὗτος ὁ λυσσόδηκτος , ἄχρι ὁ τεσσαρακοστός ἐπιπάσσω ὕδωρ κοχλιάριον εὐμεγέθης . εἰ δέ οὐ ἐκ ἀρχή , ἀλλά μετά ἡμέρα τις ὁ δάκνω προνοοῦμαι ὁ δάκνω , δύο κοχλιάριον κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐπιπάσσω . χράω δέ καί κατά αὐτός τραῦμα ὁ διά ὁ Βρυτία πίσσα , ὀποπάναξ τε καί ὄξος , ἐμπλαστικός φάρμακον , εἷς λαμβάνω πίσσα λίτρα , εἷς δέ ὄξος δριμύς ξέστης Ἰταλικός , ὀποπάναξ δέ τρεῖς οὐγγία . οὗτος καίτοι ὁ πρόκειμαι οὐ εἰμί πραγματεία , γράφω διά ὁ θαρσέω ὁ φάρμακον , μηδείς μηδέποτε ἀποθνῄσκω ὁ ὡς λέγω χράω αὐτός . ποιέω δέ καί κατά μόνος ἕτερος . πραγματεία περί ὁ ἰδιότης ὁ ὅλος οὐσία ἐνεργέω , ἐν ὅς εἰμί καί ὁ τοιοῦτος πᾶς . συγγιγνώσκω οὖν χρή ὁ ὁ γραφή ἄκαιρος καί νῦν καί κατά ἄλλος χωρίον ὅδε ὁ πραγματεία ἐνίοτε γίγνομαι , διά ὁ ἐκ ὁ λέγω ὠφέλεια μέγας εἰμί , ὅς διασῴζω βούλομαι ὁ μετά ἐγώ ἄνθρωπος , εἰ καί μεταξύ θάνατος γίγνομαι ἀποκωλύω ἐγώ γράφω ὁ ἐφεξῆς ὅδε ὁ πραγματεία . ἅπας δέ ὁ τοιοῦτος ὁ αἰτία λέγω βούλομαι ὁ διδάσκαλος ἐγώ Πέλοψ ἔοικα φημί ὁ καρκίνος , ἔνυδρος ζῷον ὑπάρχω , ὠφελέω ὁ λυσσόδηκτος , ὅς φόβος εἰμί ἁλίσκομαι πάθος ξηρός ὁ λύσσα , διό καί ὁ ὕδωρ φοβέω . ποτάμιος δέ ὁ καρκίνος , οὐ θαλάσσιος , φάσκω ἁρμόζω , ἐπειδή διά ὁ ἐπιμιξία ὁ ἅλς , ξηραντικός εἰμί , ὁ θαλάσσιος ζῷον ὁ πρός ὁ λύσσα ἐναντιότης μή διαφυλάσσω ἀκριβής . καί τις λέγω αὐτός , διά τίς οὖν οὐ καί πᾶς ὁ ἐν ὕδωρ πότιμος ζῷον παραπλήσιος ὁ καρκίνος ὠφελέω ; ὅτι , φημί , ὁ ὅμοιος σκευασία ὁ καρκίνος οὐ δύναμαι δέχομαι . οὗτος γάρ καίω ὁ τέφρα , ξηραντικός γίγνομαι , ἐκδαπανάω τε ἅμα καί διαφορέω ὁ ἰός ὁ δάκνω κύων . οὗτος μέν οὖν ὁ Πέλοψ λέγω , ἐπαγγέλλω τε καί φιλοτιμέομαι ἐπίσταμαι ὁ αἰτία αὐτός ἅπας . ἐγώ δέ ἐάν μή πρότερος ἐμαυτοῦ πείθω γιγνώσκω ἀκριβής τις , ὁ πέλας οὐ ἐπιχειρέω πείθω . οὐκοῦν οὐδέ ὁ ὁ Πέλοψ λόγος ὡς ἀληθής προσίημι , ἀντιλογία ἔχω συχνός , ἀλλά καί ὁ καρκίνος ἡγέομαι κατά ὁ ἰδιότης ὁ ὅλος οὐσία ὠφελέω . διά δέ ὁ μηδείς θνῄσκω ὁ χράω αὐτός , ὁ γε μήν σῶμα ὅλος βούλομαι ἤδη δηλόω ἐγώ οὗτος , ἔͅν μή ὁ ἐνίστημι πραγματεία οἰκεῖος εἰμί . οὗτος γάρ οὐ εἰμί ὁ πρόκειμαι .