galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 9.1.4
[ δ΄ . Περὶ Σαμίας γῆς . ] Ἡ Σαμία δ’ οὐδὲ δεῖται πλυθῆναι . χρώμεθα δ’ αὐτῆς θατέρῳ τῶν εἰδῶν μᾶλλον , ὃ δὴ καὶ Σάμιον ἀστέρα καλοῦσιν , εἰς τὰς τοῦ αἵματος πτύσεις , ﻿ ὁπόθεν ἂν γιγνόμεναι τύχωσιν , ὥσπερ καὶ τῇ Λημνίᾳ σφραγῖδι . κατὰ δὲ τὴν αὐτὴν δύναμιν ὠφελοῦσι καὶ τὰς ἐκ μήτρας αἱμοῤῥαγίας καὶ τὸν ὀνομαζόμενον ῥοῦν γυναικεῖον , καὶ μέντοι καὶ τὰς δυσεντερικὰς ἑλκώσεις πρὸ τοῦ σηπεδονώδη γενέσθαι τὰ ἕλκη , καλεῖν δ’ ἔθος ἐστὶν τοῖς ἰατροῖς τὰς τοιαύτας διαθέσεις νομὰς ἀπὸ τοῦ νέμεσθαι τὴν σηπεδόνα πρὸς τὰ πλησιάσαντα μόρια , συνδιαφθείρουσαν αὐτὰ τῷ πρώτῳ κακωθέντι . τῇ γε μὴν Λημνίᾳ κᾀπὶ τοιούτων ἐχρησάμην ἐνίοτε καὶ σαφῶς ὤνησεν ἐνεθεῖσά τε δι’ ἕδρας καὶ ποθεῖσα , προαποκλυσθέντων τῶν ἑλκῶν , ὡς εἰώθαμεν πράττειν , μελικράτῳ μὲν ἀκρατεστέρῳ προτέρῳ , δευτέρῳ δ’ ἅλμῃ . ἐνέθη μὲν οὖν δι’ ἀρνογλώσσου χυλοῦ , δι’ ὀξυκράτου δ’ ὑδαροῦς ἐπόθη . φαίνεται δ’ οὐκ ὀλίγῳ τινὶ δραστικωτέραν δύναμιν ἔχειν ἡ Λημνία γῆ τῆς Σαμίας , ὅθεν οὐδὲ τὰ φλεγμῆναι φθάσαντα φέρει τὴν δύναμιν αὐτῆς , ἀλλὰ τραχύνεται σαφῶς καὶ μάλισθ’ ὅταν ὁ ἄνθρωπος ᾖ μαλακόσαρκος . ὑπὸ δὲ τῆς Σαμίας οὐ μόνον οὐ παροξύνεταί τι τῶν οὕτως ἐχόντων μορίων , ἀλλὰ καὶ παρηγορεῖται , καὶ μάλιστά γε τὰ θερμότερα καὶ χαυνότερα , καθάπερ οἵ τε τιτθοὶ καὶ οἱ ὄρχεις καὶ οἱ ἀδένες . ἐπιτηδείως δ’ ἂν χρῶ τηνικαῦτα τῇ τοιαύτῃ γῇ , μετὰ τὸ λειῶσαι δι’ ὕδατος , ἐπιμιγνὺς ῥοδίνου καλοῦ τοσοῦτον , ὅσον τὸ μιχθὲν οὐκ ἐάσει ξηρανθῆναι τὸ φάρμακον . ἀγαθὸν δὲ τὸ οὕτως σκευασθέν ἐστι καὶ πρὸς τὰς ἄλλας φλεγμονὰς ὅσαι θερμαὶ καὶ βουβῶνας ἀρχομένους καὶ ποδαγρικὰ ῥεύματα καὶ ὅλως ὅπου ψῦξαι βουλόμεθα μετρίως μετὰ τοῦ παρηγορεῖν , ὥστ’ ἐναργῶς φαίνεσθαι τῆς Σαμίας τὴν δύναμιν μετρίως ψυκτικήν . ἔστι δὲ καὶ ἀερωδεστέρα πως αὐτῆς ἡ οὐσία παραβαλλομένη τῇ Λημνίᾳ , δηλοῖ δ’ ἡ κουφότης . ἐκ τούτων οὖν τῶν γνωρισμάτων καὶ πᾶσαν ἄλλην φαρμακώδη γῆν δοκίμαζε . λέγω δὲ γνωρίσματα τήν τε ἐν τῇ συστάσει κουφότητά τε καὶ βαρύτητα καὶ τὴν ἐν τῇ γεύσει τραχύτητα καὶ λειότητα καὶ προσέτι τὸ κολλῶδές τε καὶ ῥυπτικόν . ἐχέκολλος μὲν γάρ ἐστι καὶ γλίσχρος ὁ Σάμιος ἀστὴρ , ἐχούσης τι καὶ τῆς Λημνίας σφραγῖδος ὀλίγον τοιοῦτον . ῥυπτικήν τε δύναμιν ἔχει καὶ μετρίαν Σελινουσία τε γῆ καὶ Χία , διὸ καί τινες τῶν γυναικῶν ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὐταῖς χρῶνται . δέδεικται δὲ ἐν τῷ τρίτῳ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου τὸ βραχέως ῥυπτικὸν ἅπαν εἰς σάρκωσιν ἑλκῶν ἐπιτήδειον , ἐὰν δὲ ξηραίνῃ , καὶ πρὸς ἐπούλωσιν ἀγαθόν · ἐπιτηδειότατα δ’ ἐξ αὐτῶν ἐστι τοῖς τε ἐπιπολῆς ἕλκεσι καὶ πυρικαύτοις ὅσα πρὸς τῷ ξηραίνειν ἀδήκτως οὔτε θερμαίνει σαφῶς οὔτε ψύχει . ὅθεν ἥ τε Σελινουσία καὶ ἡ Χία γῆ κάλλιστα φάρμακα πρὸς τὰ πυρίκαυτα τῶν ἑλκῶν ἐστι · δεῖται γὰρ ταῦτα μετριώτατα ῥυπτόντων φαρμάκων ἄνευ θάλψεως ἢ ψύξεως ἐπιφανοῦς , ὅπερ ὑπάρχει καὶ τῇ Σελινουσίᾳ καὶ τῇ Χίᾳ καὶ τῇ Σαμίᾳ γῇ . λέλεκται δὲ ὅτι καὶ ταύτης εἶδός ἐστιν ὁ ἀστὴρ ὀνομαζόμενος , ὑπερέχων τῆς ἄλλης γῆς τῷ γλίσχρον τι καὶ κολλῶδες ἔχειν , ὅθεν οὔτε πρὸς τὰ ἄλλα τῶν ἑλκῶν οὔτε πρὸς τὰ πυρίκαυτα ταῖς ἄλλαις ἐνάμιλλός ἐστιν , ὅσαι τε κολλῶδες οὐκ ἔχουσιν . ἐμπλαστικωτέραν γὰρ ἐργάζεται τὴν οὐσίαν τὸ κολλῶδες , ὡς μὴ ῥύπτειν , ὅταν γε δηλονότι μηδεμία δριμύτης ἄλλη προσῇ τῷ γλίσχρῳ τε καὶ κολλώδει σώματι , καθάπερ ἐν τοῖς ἰξοῖς ἐστιν . ἥ γε μὴν Χία καὶ ἡ Σελινουσία γῆ τῆς μὲν Σαμίας λείπονται πρὸς τὰς περὶ τιτθοὺς καὶ ὄρχεις καὶ βουβῶνας ἀρχομένας φλεγμονάς . ὅμως δ’ οὐκ ἀνάρμοστοι τυγχάνουσιν οὖσαι , μηδενὸς ἄλλου τῶν ἄκρως ποιούντων παρόντος . ἡ δὲ Κιμωλία μικτῆς οὖσα δυνάμεως , ἔχει μέν τι καὶ ψυκτικὸν , ἔχει δέ τι καὶ διαφορητικὸν βραχὺ , διό πλυθεῖσα μὲν ἀποτίθεται τοῦτο , χωρὶς δὲ τοῦ πλυθῆναι κατ’ ἀμφοτέρας ἐνεργεῖ τὰς δυνάμεις , καθάπερ καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν συνθέτων φαρμάκων διαφοροῦντά τε καὶ ἀποκρουόμενα . παρὰ δὲ τὴν τῶν μιγνυμένων ὑγρῶν αὐτῇ φύσιν ἐναργῶς ἐπιδείκνυται τῶν δυνάμεων ἑκατέραν . τοῖς μὲν γὰρ ἀποκρουομένοις καὶ ψύχουσι μιχθεῖσα τὸν γενόμενον ἐξ αὐτῆς τε κᾀκείνων πηλὸν ἐργάζεται ψύχοντά τε καὶ ἀποκρουόμενον , τοῖς δὲ διαφορητικοῖς διαφοροῦντα καὶ αὐτόν . οὕτω γοῦν καὶ τοῖς πυρικαύτοις ἁρμόττει , καί τινες τῶν ἰδιωτῶν ἐπιχρίουσιν αὐτὴν , παραχρῆμα φυράσαντες ὄξει . χρὴ δ’ ἐν τῇ τοιαύτῃ χρήσει μὴ λίαν εἶναι δριμὺ τὸ ὄξος . εἰ δὲ τοιοῦτον εἴη , βέλτιον ὕδατος αὐτῷ μιγνύναι . μέμνησό γε μὴν τοῦτο κοινὸν ἐπὶ πάσης γῆς εἶναι τῆς κούφης . ἅπασαι γὰρ ὀνίνασι τὰ πυρίκαυτα παραχρῆμα παραχριόμεναι δι’ ὄξους , ἢ ὀξυκράτου , κωλύουσαι φλυκταινοῦσθαι . προσεπιβλέπειν δ’ ἐν τούτῳ καὶ τὴν φύσιν τοῦ θεραπευομένου σώματος , εἰ μαλακὸν ἢ σκληρὸν , εἰδὼς ἀεὶ καθόλου τοῦτο , τὰ μὲν μαλακὰ σώματα μὴ φέρειν τὴν δύναμιν τῶν ἰσχυρῶν φαρμάκων , τὰ δὲ σκληρὰ φέρειν . οὐ μὴν τῆς γ’ ἐνεστώσης πραγματείας ἴδια ταῦτα . ῥηθήσεται γὰρ ἐπιπλέον ἔν τε τοῖς περὶ συνθέσεως φαρμάκων κᾀν τοῖς περὶ τῶν εὐπορίστων . ἡ δὲ παροῦσα διέξοδος ἀπ’ ἀρχῆς ἐσπούδακε τὰς καθόλου δυνάμεις τῶν φαρμάκων εὑρεῖν , αἷς προσέχων τις τὸν νοῦν εἰς τὴν τῶν κατὰ μέρος χρῆσιν εὐπορίαν ἕξει παμπόλλην ἐπιμαθὼν δηλονότι τὴν μέθοδον τῆς χρήσεως αὐτῶν , ὥστ’ οὐκέτι προσήκει μηκύνειν , ἀλλ’ ὅπερ εἴρηται καὶ πρόσθεν ἀναμνῆσαι καὶ νῦν αὐτὴν μὲν τὴν ἄμικτον γῆν ἄλλῃ τινὶ τῶν ἑτερογενῶν οὐσιῶν ξηραντικῆς ἀδήκτως εἶναι δυνάμεως . ἐπεὶ δ’ ἀδύνατόν ἐστιν ἄμικτον εὑρεῖν ἀκριβῶς τι σῶμα , προσεπισκέπτεσθαι προσήκει τὴν μίξιν τῶν συμβεβηκότων ﻿ αὐτῇ κατά τε τὰς ἐν κουφότητι καὶ βαρύτητι διαφορὰς καὶ τὰς ἐν τῇ γεύσει . στύψεως μὲν γάρ τινος ἔμφασιν ἔχουσα τοσοῦτον προσείληφε ψύξεως , ὅσον καὶ στύψεως . εἰ δὲ δριμύτητος ἐμφαίνοιτό τι , τοσοῦτον ἔχει θερμότητος , ὅσον δριμύτητος . ὡσαύτως δ’ ἐπὶ τῆς κούφης καὶ βαρείας σκοπεῖσθαι . τῆς μὲν κούφης τοιαύτης γινομένης , ὅταν ἀερώδους οὐσίας μετέχῃ δαψιλοῦς ἐν τῇ δι’ ὅλης ἑαυτῆς κράσει , τῆς δὲ βαρείας , ὅσῳ περ ἂν ᾖ μᾶλλον τοιαύτη , τοσούτῳ μᾶλλον εἰλικρινεστέρας γῆς ὑπαρχούσης . ἴδιον δὲ γῆς ἐστι τὸ μὴ χεῖσθαι πυρὶ πλησιάζουσαν , ὅπερ ὅ τε μόλυβδος καὶ καττίτερος , ἄργυρός τε καὶ χρυσὸς ἔχουσιν , ὥσθ’ ὅταν ἀργυρῖτιν ἢ χρυσῖτιν ἢ σιδηρῖτιν ἀκούσῃς γῆν , ὀνομάζουσι γὰρ οὕτως ἔνιοι τὰς ἐκ τῶν μετάλλων λαμβανομένας , μὴ νόμιζε δι’ ὅλου κεκρᾶσθαι τὸν ἄργυρον ἢ τὸν χρυσὸν ἢ τὸν σίδηρον τῇ γῇ · πλησιάζειν δὲ μορίοις μικροῖς τῆς γῆς ἀναμεμιγμένα μόρια μικρὰ , κατὰ μὲν τὴν χρυσῖτιν χρυσοῦ , κατὰ δὲ τὴν ἀργυρῖτι νἀργύρου , κατὰ δὲ τὴν σιδηρῖτιν σιδήρου , καὶ ταῦτ’ ἐν ταῖς καμίνοις ὑπὸ τοῦ πυρὸς χεόμενα συνέρχεσθαι πρὸς ἄλληλα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἡ τὴν ὕαλον ἔχουσα ψάμμιός ἐστιν , ἐν ψάμμῳ γὰρ μάλιστα τῆς τοιαύτης οὐσίας εὑρίσκεται ψήγματα πολλάκις μικρά . καὶ ὅσοι τούτων ἔμπειροι θεασάμενοι τὰς τοιαύτας ψάμμους γνωρίζουσιν ὁπόσον ἐξ αὐτῶν ἀθροῖσαι δύνανται τῆς ὑάλου , καὶ χρυσοῦ δὲ ψήγματα μικρὰ πολλὰ κατά τινας εὑρίσκεται ψάμμους , ἀλλ’ οὐκ ἐξ ἁπάσης ψάμμου τὸν χρυσὸν ἐξαίρουσι καὶ τὴν ὕαλον οἱ περὶ ταῦτ’ ἔχοντες , ἐκλεγόμενοι δηλονότι τὰς μετ’ ὀλίγης δαπάνης ἀθροιζούσας πλεῖστον , ὡς τό γ’ ἐν ταῖς καμίνοις ἀναλώσαντας πολλὰ βραχύ τι σχεῖν τῆς διαθροιζομένης οὐσίας ἀκερδὲς αὐτοῖς εἶναι δοκεῖ . διὰ τοῦτο μὲν οὖν καίτοι γε πολλαῖς ψάμμοις χρυσοῦ καὶ ὑάλου ψηγμάτων περιεχομένων οὐκ ἐπὶ πάσας οἱ περὶ ταῦτα δεινοὶ παραγίνονται . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον οὐδὲ χαλκὸν ἢ ἄργυρον ἢ σίδηρον ἢ κασσίτερον ἢ μόλυβδον ἐκ πάσης γῆς ἐκλέγουσιν . οὐ μὴν οὐδ’ ὅταν χωρίσωσιν ἑκάστην τῶν εἰρημένων ἀπὸ τῆς ἀναμεμιγμένης γῆς , ἡ καταλειπομένη παραπλησία ταῖς ἄλλαις γαῖς ἐστιν , ἃς συνήθως ἔφην ὀνομάζεσθαι πᾶσιν Ἕλλησιν , ἐχούσαις γνώρισμα κοινὸν τὸ τέγγεσθαί τε καὶ διαλύεσθαι ῥᾳδίως εἰς πηλόν . τῆς γὰρ ἐν τοῖς μετάλλοις γῆς ὑπόλειμμα λιθῶδες γίγνεται , ἄτηκτόν τε καὶ ἄτεγκτον . λέγω δὲ τέγγεσθαι μὲν τὸ δι’ ὅλης τῆς οὐσίας ὑγραίνεσθαι , βρέχεσθαι δὲ τὸ κατὰ τὴν ἔξωθεν ἐπιφάνειαν μόνην , οὐ διικνουμένης εἰς τὸ βάθος αὐτῆς τῆς ὑγρότητος . οὕτως οὖν καὶ ἡ μεταλλευομένη Καδμεία γεννᾶται , λιθώδης οὖσα καὶ ἄτεγκτος . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν τοιούτων σωμάτων ἐφεξῆς εἰρήσεται · νυνὶ δ’ ἐπανήξω πάλιν ἐπὶ τὴν φαρμακώδη γῆν , ἥτις , ὅτι μὲν εἰς πηλὸν λύεται ῥᾳδίως ἐν ὕδατι τεγγομένη , διὰ τοῦτ’ ὀνομάζεται γῆ , διότι δὲ χρῄζομεν αὐτῆς ὥσπερ καὶ ἄλλων φαρμάκων , διὰ τοῦτο φαρμακῖτις εἰκότως ἂν λέγοιτο . καίτοι τήν γ’ ἀμπελῖτιν ὀνομαζομένην γῆν ἔνιοι φαρμακῖτιν ὀνομάζουσιν μόνην , ἤτοι γ’ ὡς μόνην τοιαύτην οὖσαν ἢ ὡς ἐνεργεστέραν τὴν φαρμακώδη δύναμιν ἔχουσαν , ὅπερ καὶ ἀληθές ἐστιν . ὀνομάζεται δ’ ἀμπελῖτις οὐχ ὅτι φυτεύειν ἀμπέλους ἐν ταύτῃ βέλτιον , ἀλλ’ ὅτι περιχριομένη ταῖς ἀμπέλοις φθείρει τοὺς γεννωμένους ἐπ’ αὐτῶν σκώληκας , οὓς σκνῖπας ὀνομάζουσιν οἱ παρ’ ἡμῖν ἀμπελουργοί . γεννῶνται δὲ οὗτοι τοῦ ἦρος εἰσβάλλοντος , ἡνίκα βλαστάνουσιν οἱ ἄμπελοι καὶ τό γ’ ἐνοιδισκόμενον αὐτῶν μέρος , ὅθεν ὁ βλαστὸς φύεται , ὃ καλοῦσιν ὀφθαλμόν . τούτους οὖν τοὺς ὀφθαλμοὺς διεσθίοντες οἱ σκνῖπες οὐ μικρὰ βλάπτουσιν τὰς ἀμπέλους , διὸ καὶ τὰς ῥίζας τῶν ὀφθαλμῶν τούτων περιχρίουσιν οἱ περὶ ταῦτα δεινοί . κατὰ τοῦτο μὲν οὖν ἀμπελῖτίς τε καὶ φαρμακῖτις ἡ τοιαύτη γῆ προσαγορεύεται , δηλοῦσα κᾀκ τοῦ φθείρειν τοὺς σκνῖπας ὅσον αὐτῇ μέτεστι δυνάμεως φαρμακώδους . ἀφέστηκεν δὲ πολὺ καὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν τῆς γῆς , οἷς χρώμεθα πρὸς τὰς ἰάσεις , ἐγγὺς ἤδη τῆς λιθώδους ἥκουσα . διὸ καὶ μιγνυμένην αὐτὴν ἐν ταῖς τῶν φαρμάκων γραφαῖς εὑρήσεις , ἔνθα ξηρᾶναί τι καὶ διαφορῆσαι προσήκει . τὸ γὰρ ἄδηκτον καὶ μέτριον καὶ παρηγορικὸν οὐκ ἔχει καθάπερ ἡ Χία τε καὶ Σαμία καὶ Σελινουσία . καὶ περὶ τῆς Κιμωλίας δὲ προείρηται βραχὺ τούτων οὔσης ἰσχυροτέρας , ἀδήκτου δ’ ἔτι καὶ αὐτῆς , καὶ μάλιστα εἰ πλυθείη . καὶ ἡ Κρητικὴ δὲ γῆ παραπλησία πώς ἐστι ταύταις , ἀλλ’ ἱκανῶς ἀσθενὴς ὑπάρχει , πολὺ τὸ ἀερῶδες ἔχουσα , τὸ μέντοι ῥυπτικὸν ἔχει , διὸ καὶ οἱ ἄνθρωποι λαμπρύνουσιν αὐτῇ τὰ ῥυπαρὰ τῶν ἀργυρωμάτων , ὥστ’ ἔχοις ἂν καὶ ταύτην ἐς ὅπερ καὶ τὰς ἄλλας τὰς ἀδήκτως ῥυπτούσας προειρήκαμεν ἐπιτηδείους εἶναι . τούτων δ’ ἁπασῶν ἡ Λημνία δύναμιν ἰσχυροτέραν ἔχει , πρόσεστι γὰρ αὐτῇ τι καὶ στύψεως , ἡ δ’ Ἐρετριὰς ἔτι καὶ ταύτης ἰσχυροτέραν , οὐ μὴν ὥστ’ ἤδη δάκνειν . ἐὰν δὲ καὶ πλυθῇ , πάνυ μετρία γίνεται παραπλησίως ταῖς προειρημέναις . ἐγχωρεῖ δὲ τὴν γῆν ταύτην οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ καὶ δὶς ἢ τρὶς πλυθῆναι , καθάπερ καὶ τὴν Κιμωλίαν . καὶ μέντοι καὶ καίουσιν αὐτὴν ἔνιοι ποιοῦντες δηλονότι λεπτομερεστέραν τε καὶ δριμυτέραν , ὥστ’ εἰς τὴν διαφορητικὴν μεταπίπτειν δύναμιν . εἰ δὲ πλυθείη καυθεῖσα , τὸ μὲν δριμὺ καταλιποῦσα τῷ ὕδατι , τὸ δ’ ἐκ τῆς ὀπτήσεως λεπτομερὲς ἔχουσα , ξηραντικωτέρα γίνεται . διὸ τῆς ἀκαύστου τῷ κοινῷ λόγῳ γῆς ἁπάσης ἐπὶ τῶν ἑλκῶν οὔσης χρησίμης , ἔτι μᾶλλον ἡ μετὰ τὸ καυθῆναι πλυθεῖσα , καὶ πρὸς τὰ δυσσάρκωτά τε καὶ δυσεπούλωτα χρήσιμός ἐστιν . ὄντων δ’ αὐτῆς δυοῖν εἰδῶν ἡ ﻿ τεφρώδης κατὰ τὴν χρόαν ἀμείνων ἐστὶ τῆς πάνυ λευκῆς . ἔστι δὲ καὶ ἄλλη γῆ πνιγῖτις ὀνομαζομένη , κατὰ μὲν τὴν ὅλην δύναμιν ἐοικυῖα τῇ Κιμωλίᾳ , κατὰ δὲ τὴν χρόαν ἀφεστηκυῖα . μέλαινα γάρ ἐστιν ὁμοίως τῇ ἀμπελίτιδι , τὸ δὲ γλίσχρον καὶ κολλῶδες οὐχ ἧττον ἔχει Σαμίας γῆς , ἀλλ’ ἔστιν ὅτε καὶ μᾶλλον . ἐδόθη δ’ ἡμῖν ἐν τῷ μεγάλῳ τούτῳ λοιμῷ , καὶ ἄλλη τις ἐξ Ἀρμενίας τῆς ὁμόρου Καππαδοκίας γῆ ξηραντικωτέρα , τὴν χρόαν ὠχρά · λίθον δ’ αὐτὴν ὠνόμαζεν , οὐ γῆν , ὁ δοὺς , καὶ ἔστιν εὐλειοτάτη , καθάπερ καὶ ἡ τίτανος . ὀνομάζω δ’ οὕτω δηλονότι τὴν κεκαυμένην πέτραν . ἀλλὰ καὶ ὥσπερ ἐκείνης οὐδὲν ἐμφέρεται ψαμμῶδες , οὕτως οὐδὲ τῆς Ἀρμενίας . μετὰ γὰρ τὸ θραυσθῆναι τῷ δοίδυκι κατὰ τὴν θυίαν , οὕτως ἐστὶ λεία καὶ ἄλιθος ὥσπερ ἡ τίτανος καὶ ὁ Σάμιος ἀστὴρ , οὐ μὴν ὁμοίως γε κούφη τῷ ἀστέρι . διὸ καὶ πεπύκνωται μᾶλλον αὐτοῦ καὶ ἧττον ἀερώδης ἐστὶν , καὶ διὰ τοῦτο φαντασίαν ἀποφαίνει τοῖς ἀμελέστερον ὁρῶσι λίθος εἶναι . διαφέρει δ’ οὐδὲν ὡς πρὸς τὰ παρόντα λίθον ἢ γῆν αὐτὴν ὀνομάζειν , εἰδότας ἄκρως ξηραίνουσαν . ἐπί τε γὰρ δυσεντεριῶν καὶ τῶν κατὰ γαστέρα ῥευμάτων , αἵματός τε πτύσεως καὶ κατάῤῥου καὶ προσέτι τῶν κατὰ τὸ στόμα σηπεδονωδῶν ἑλκῶν ἁρμόττει μάλιστα . καὶ μέντοι καὶ τοὺς ἀπὸ κεφαλῆς εἰς θώρακα ῥευματιζομένους ὀνίνησι μεγάλως , ὥστε καὶ τοὺς διὰ τὴν τοιαύτην αἰτίαν συνεχῶς δυσπνοοῦντας ἰσχυρῶς ὠφελεῖ . καὶ μέντοι καὶ ὅσοι φθόῃ κάμνουσιν , καὶ τούτους ὀνίνησιν . ξηραίνει γὰρ αὐτῶν τὸ ἕλκος , ὡς μηδὲ βήττειν ἔτι , πλὴν εἰ κατὰ τὴν δίαιταν ἁμαρτάνοιεν ἀξιολόγως ἢ τὸ περιέχον ἐξαιφνίδιον εἰς δυσκρασίαν μεταπέσοι . καί μοι δοκεῖ , καθάπερ ἐπὶ τῶν συρίγγων ἐθεασάμεθα πολλάκις , οὐ μόνον ἐν ἄλλοις μορίοις , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν ἕδραν ἄνευ τοῦ κολλύριον καθεῖναι τὸν ῥύπον ἢ τὸν τύλον ἐξαιροῦν τῆς σύριγγος , αὐτῷ μόνῳ τῷ ξηραίνοντι φαρμάκῳ προστελλομένας τε καὶ κλειομένας αὐτὰς , οὕτω κᾀπὶ τοῦ κατὰ τὸν πνεύμονα συμβαίνειν ἕλκους . φαίνεται γὰρ καὶ τοῦτο διὰ τῶν ξηραινόντων φαρμάκων ὁμοίως ὀνινάμενον , ὅταν τε μέτριον ᾖ καὶ μὴ μέγα λίαν , ὥστ’ ἔδοξαν ἔνιοι τῶν ἐχόντων αὐτὰ τελείως ἀπηλλάχθαι , καὶ τῶν γ’ εἰς τὴν Λιβύην ἀπὸ Ῥώμης διὰ τοιαύτην αἰτίαν πορευθέντων ἔνιοι τελείως ἐπείσθησαν ὑγιεῖς εἶναι , καὶ μέχρι γέ τινων ἐτῶν ἀμέμπτως διήγαγον , εἶθ’ ὕστερόν ποτε πάλιν ἀφυλακτότερον αὐτοῖς διαιτηθεῖσιν ὑποστροφὴ τοῦ νοσήματος ἐγένετο . τούτους οὖν , ὡς ἔφην , ἡ ἐκ τῆς Ἀρμενίας βῶλος ἐναργῶς ὠφέλησε καίτοι γ’ ἐν Ῥώμῃ διατρίβοντας , ἔτι τε μᾶλλον τοὺς δυσπνοοῦντας συνεχῶς . ἐν δὲ τῷ μεγάλῳ τούτῳ λοιμῷ παραπλησίῳ τὴν ἰδέαν ὄντι τῷ κατὰ Θουκυδίδην γενομένῳ πάντες οἱ πιόντες τούτου τοῦ φαρμάκου διὰ ταχέων ἐθεραπεύθησαν , ὅσους δ’ οὐδὲν ὤνησεν ἀπέθανον πάντες , οὐδ’ ὑπ’ ἄλλου τινὸς ὠφελήθησαν , ᾧ καὶ δῆλον ὅτι μόνους τοὺς ἀνιάτως ἔχοντας οὐκ ὠφέλησε . πίνεται δὲ μετ’ οἴνου λεπτοῦ τὴν σύστασιν , κεραμένου μετρίως μὲν , εἰ ἀπύρετος εἴη παντάπασιν ὁ ἄνθρωπος ἢ βραχὺ πυρεταίνοι , πάνυ δ’ ὑδαροῦς , εἰ πυρέττοι μειζόνως . οὐ μὴν οὐδὲ σφοδροὶ κατὰ τὴν θερμασίαν εἰσὶν οἱ λοιμώδεις πυρετοί . περὶ δὲ τῶν ξηρανθῆναι δεομένων ἑλκῶν τί δεῖ καὶ λέγειν ὁπηλίκην ἔχει δύναμιν ἡ Ἀρμενικὴ βῶλος αὕτη ; καλεῖν δ’ ἔξεστί σοι , καθάπερ ἔφην , καὶ λίθον αὐτὴν , ὡς ὁ δοὺς ὠνόμαζεν , καὶ γῆν , ὡς ἂν ἐγὼ φαίην , ἐπειδὴ καὶ τέγγεται τοῖς ὑγροῖς .
Lemmas: [ Δ΄ . περι Σάμος γῆ . ] ὁ Σάμιος δέ οὐδέ δέω πλύνω . χράω δέ αὐτός ἕτερος ὁ εἶδος μάλα , ὅς δή καί Σάμιος ἀστήρ καλέω , εἰς ὁ ὁ αἷμα πτύσις , ﻿ ὁπόθεν ἄν γίγνομαι τυγχάνω , ὥσπερ καί ὁ Λήμνιος σφραγίς . κατά δέ ὁ αὐτός δύναμις ὠφελέω καί ὁ ἐκ μήτρα αἱμορραγία καί ὁ ὀνομάζω ῥόος γυναικεῖος , καί μέντοι καί ὁ δυσεντερικός ἕλκωσις πρό ὁ σηπεδονώδης γίγνομαι ὁ ἕλκος , καλέω δέ ἔθος εἰμί ὁ ἰατρός ὁ τοιοῦτος διάθεσις νομή ἀπό ὁ νέμω ὁ σηπεδών πρός ὁ πλησιάζω μόριον , συνδιαφθείρομαι αὐτός ὁ πρῶτος κακόω . ὁ γε μήν Λήμνιος εἰͅπί τοιοῦτος χράω ἐνίοτε καί σαφής ὀνίνημι ἐνίημι τε διά ἕδρα καί πίνω , προαποκλύζω ὁ ἕλκος , ὡς εἴωθα πράσσω , μελίκρατον μέν ἀκρατής πρότερος , δεύτερος δέ ἅλμη . ἐνίημι μέν οὖν διά ἀρνόγλωσσον χυλός , διά ὀξύκρατον δέ ὑδαρής πίνω . φαίνω δέ οὐ ὀλίγος τις δραστικός δύναμις ἔχω ὁ Λήμνιος γῆ ὁ Σάμιος , ὅθεν οὐδέ ὁ φλεγμαίνω φθάνω φέρω ὁ δύναμις αὐτός , ἀλλά τραχύνω σαφής καί μάλα ὅταν ὁ ἄνθρωπος εἰμί μαλακόσαρκος . ὑπό δέ ὁ Σάμιος οὐ μόνος οὐ παροξύνω τις ὁ οὕτως ἔχω μόριον , ἀλλά καί παρηγορέω , καί μάλα γε ὁ θερμός καί χαῦνος , καθά ὁ τε τιτθός καί ὁ ὄρχις καί ὁ ἀδήν . ἐπιτήδειος δέ ἄν χράω τηνικαῦτα ὁ τοιοῦτος γῆ , μετά ὁ λειόω διά ὕδωρ , ἐπιμείγνυμι ῥόδινος καλός τοσοῦτος , ὅσος ὁ μείγνυμι οὐ ἐάω ξηραίνω ὁ φάρμακον . ἀγαθός δέ ὁ οὕτως σκευάζω εἰμί καί πρός ὁ ἄλλος φλεγμονή ὅσος θερμός καί βουβών ἄρχω καί ποδαγρικός ῥεῦμα καί ὅλος ὅπου ψύχω βούλομαι μέτριος μετά ὁ παρηγορέω , ὥστε ἐναργής φαίνω ὁ Σάμιος ὁ δύναμις μέτριος ψυκτικός . εἰμί δέ καί ἀερώδης πως αὐτός ὁ οὐσία παραβάλλω ὁ Λήμνιος , δηλόω δέ ὁ κουφότης . ἐκ οὗτος οὖν ὁ γνώρισμα καί πᾶς ἄλλος φαρμακώδης γῆ δοκιμάζω . λέγω δέ γνώρισμα ὁ τε ἐν ὁ σύστασις κουφότης τε καί βαρύτης καί ὁ ἐν ὁ γεῦσις τραχύτης καί λειότης καί προσέτι ὁ κολλώδης τε καί ῥυπτικός . ἐχέκολλος μέν γάρ εἰμί καί γλίσχρος ὁ Σάμιος ἀστήρ , ἔχω τις καί ὁ Λήμνιος σφραγίς ὀλίγος τοιοῦτος . ῥυπτικός τε δύναμις ἔχω καί μέτριος Σελινούσιος τε γῆ καί Χῖος , διό καί τις ὁ γυνή ἐπί ὁ πρόσωπον αὐτός χράω . δείκνυμι δέ ἐν ὁ τρίτος ὁ θεραπευτικός μέθοδος ὁ βραχύς ῥυπτικός ἅπας εἰς σάρκωσις ἕλκος ἐπιτήδειος , ἐάν δέ ξηραίνω , καί πρός ἐπούλωσις ἀγαθός · ἐπιτήδειος δέ ἐκ αὐτός εἰμί ὁ τε ἐπιπολή ἕλκος καί πυρίκαυτος ὅσος πρός ὁ ξηραίνω ἄδηκτος οὔτε θερμαίνω σαφής οὔτε ψύχω . ὅθεν ὁ τε Σελινούσιος καί ὁ Χῖος γῆ καλός φάρμακον πρός ὁ πυρίκαυτος ὁ ἕλκος εἰμί · δέω γάρ οὗτος μέτριος ῥύπτω φάρμακον ἄνευ θάλψις ἤ ψῦξις ἐπιφανής , ὅς ὑπάρχω καί ὁ Σελινουσία καί ὁ Χῖος καί ὁ Σάμιος γῆ . λέγω δέ ὅτι καί οὗτος εἶδος εἰμί ὁ ἀστήρ ὀνομάζω , ὑπερέχω ὁ ἄλλος γῆ ὁ γλίσχρος τις καί κολλώδης ἔχω , ὅθεν οὔτε πρός ὁ ἄλλος ὁ ἕλκος οὔτε πρός ὁ πυρίκαυτος ὁ ἄλλος ἐνάμιλλος εἰμί , ὅσος τε κολλώδης οὐ ἔχω . ἐμπλαστικός γάρ ἐργάζομαι ὁ οὐσία ὁ κολλώδης , ὡς μή ῥύπτω , ὅταν γε δηλονότι μηδείς δριμύτης ἄλλος προσέρχομαι ὁ γλίσχρος τε καί κολλώδης σῶμα , καθά ἐν ὁ ἰξός εἰμί . ὁ γε μήν Χῖος καί ὁ Σελινούσιος γῆ ὁ μέν Σάμιος λείπω πρός ὁ περί τιτθός καί ὄρχις καί βουβών ἄρχω φλεγμονή . ὅμως δέ οὐ ἀνάρμοστος τυγχάνω εἰμί , μηδείς ἄλλος ὁ ἄκρος ποιέω πάρειμι . ὁ δέ Κιμωλία μικτός εἰμί δύναμις , ἔχω μέν τις καί ψυκτικός , ἔχω δέ τις καί διαφορητικός βραχύς , διό πλύνω μέν ἀποτίθημι οὗτος , χωρίς δέ ὁ πλύνω κατά ἀμφότερος ἐνεργέω ὁ δύναμις , καθά καί ἄλλος πολύς ὁ σύνθετος φάρμακον διαφορέω τε καί ἀποκρούω . παρά δέ ὁ ὁ μείγνυμι ὑγρός αὐτός φύσις ἐναργής ἐπιδείκνυμι ὁ δύναμις ἑκάτερος . ὁ μέν γάρ ἀποκρούω καί ψύχω μείγνυμι ὁ γίγνομαι ἐκ αὐτός τε ἐͅκείνω πηλός ἐργάζομαι ψύχω τε καί ἀποκρούω , ὁ δέ διαφορητικός διαφορέω καί αὐτός . οὕτως γοῦν καί ὁ πυρίκαυτος ἁρμόζω , καί τις ὁ ἰδιώτης ἐπιχρίω αὐτός , παραχρῆμα φυράω ὄξος . χρή δέ ἐν ὁ τοιοῦτος χρῆσις μή λίαν εἰμί δριμύς ὁ ὄξος . εἰ δέ τοιοῦτος εἰμί , ἀγαθός ὕδωρ αὐτός μείγνυμι . μιμνῄσκω γε μήν οὗτος κοινός ἐπί πᾶς γῆ εἰμί ὁ κοῦφος . ἅπας γάρ ὀνία ὁ πυρίκαυτος παραχρῆμα παραχράομαι διά ὄξος , ἤ ὀξύκρατον , κωλύω φλυκταινόω . προσεπιβλέπω δέ ἐν οὗτος καί ὁ φύσις ὁ θεραπεύω σῶμα , εἰ μαλακός ἤ σκληρός , οἶδα ἀεί καθόλου οὗτος , ὁ μέν μαλακός σῶμα μή φέρω ὁ δύναμις ὁ ἰσχυρός φάρμακον , ὁ δέ σκληρός φέρω . οὐ μήν ὁ γε ἐνίστημι πραγματεία ἴδιος οὗτος . λέγω γάρ ἐπιπολύ ἐν τε ὁ περί σύνθεσις φάρμακον εἰͅν ὁ περί ὁ εὐπόριστος . ὁ δέ πάρειμι διέξοδος ἀπό ἀρχή σπουδάζω ὁ καθόλου δύναμις ὁ φάρμακον εὑρίσκω , ὅς προσέχω τις ὁ νόος εἰς ὁ ὁ κατά μέρος χρῆσις εὐπορία ἔχω πάμπολυς ἐπιμανθάνω δηλονότι ὁ μέθοδος ὁ χρῆσις αὐτός , ὥστε οὐκέτι προσήκω μηκύνω , ἀλλά ὅς λέγω καί πρόσθεν ἀναμιμνῄσκω καί νῦν αὐτός μέν ὁ ἄμικτος γῆ ἄλλος τις ὁ ἑτερογενής οὐσία ξηραντικός ἄδηκτος εἰμί δύναμις . ἐπεί δέ ἀδύνατος εἰμί ἄμικτος εὑρίσκω ἀκριβής τις σῶμα , προσεπισκέπτομαι προσήκω ὁ μίξις ὁ συμβαίνω ﻿ αὐτός κατά τε ὁ ἐν κουφότης καί βαρύτης διαφορά καί ὁ ἐν ὁ γεῦσις . στῦψις μέν γάρ τις ἔμφασις ἔχω τοσοῦτος προσλαμβάνω ψῦξις , ὅσος καί στῦψις . εἰ δέ δριμύτης ἐμφαίνω τις , τοσοῦτος ἔχω θερμότης , ὅσος δριμύτης . ὡσαύτως δέ ἐπί ὁ κοῦφος καί βαρύς σκοπέω . ὁ μέν κοῦφος τοιοῦτος γίγνομαι , ὅταν ἀερώδης οὐσία μετέχω δαψιλής ἐν ὁ διά ὅλος ἑαυτοῦ κρᾶσις , ὁ δέ βαρύς , ὅσος περ ἄν εἰμί μάλα τοιοῦτος , τοσοῦτος μάλα εἰλικρινής γῆ ὑπάρχω . ἴδιος δέ γῆ εἰμί ὁ μή χέω πῦρ πλησιάζω , ὅς ὁ τε μόλυβδος καί κασσίτερος , ἄργυρος τε καί χρυσός ἔχω , ὥστε ὅταν ἀργυρῖτις ἤ χρυσῖτις ἤ σιδηρῖτις ἀκούω γῆ , ὀνομάζω γάρ οὕτως ἔνιοι ὁ ἐκ ὁ μέταλλον λαμβάνω , μή νομίζω διά ὅλος κράω ὁ ἄργυρος ἤ ὁ χρυσός ἤ ὁ σίδηρος ὁ γῆ · πλησιάζω δέ μόριον μικρός ὁ γῆ ἀναμείγνυμι μόριον μικρός , κατά μέν ὁ χρυσῖτις χρυσός , κατά δέ ὁ ἀργυρῖτις ἀνάργυρος , κατά δέ ὁ σιδηρῖτις σίδηρος , καί οὗτος ἐν ὁ κάμινος ὑπό ὁ πῦρ χάω συνέρχομαι πρός ἀλλήλων . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ ὁ ὕαλος ἔχω ψάμμιος εἰμί , ἐν ψάμμος γάρ μάλα ὁ τοιοῦτος οὐσία εὑρίσκω ψῆγμα πολλάκις μικρός . καί ὅσος οὗτος ἔμπειρος θεάομαι ὁ τοιοῦτος ψάμμος γνωρίζω ὁπόσος ἐκ αὐτός ἀθροίζω δύναμαι ὁ ὕαλος , καί χρυσός δέ ψῆγμα μικρός πολύς κατά τις εὑρίσκω ψάμμος , ἀλλά οὐ ἐκ ἅπας ψάμμος ὁ χρυσός ἐξαίρω καί ὁ ὕαλος ὁ περί οὗτος ἔχω , ἐκλέγω δηλονότι ὁ μετά ὀλίγος δαπάνη ἀθροίζω πολύς , ὡς ὁ γε ἐν ὁ κάμινος ἀναλίσκω πολύς βραχύς τις ἔχω ὁ διαθροίζω οὐσία ἀκερδής αὐτός εἰμί δοκέω . διά οὗτος μέν οὖν καίτοι γε πολύς ψάμμος χρυσός καί ὕαλος ψῆγμα περιέχω οὐ ἐπί πᾶς ὁ περί οὗτος δεινός παραγίγνομαι . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος οὐδέ χαλκός ἤ ἄργυρος ἤ σίδηρος ἤ κασσίτερος ἤ μόλυβδος ἐκ πᾶς γῆ ἐκλέγω . οὐ μήν οὐδέ ὅταν χωρίζω ἕκαστος ὁ λέγω ἀπό ὁ ἀναμίσγω γῆ , ὁ καταλείπω παραπλήσιος ὁ ἄλλος γῆ εἰμί , ὅς συνήθης φημί ὀνομάζω πᾶς Ἕλλην , ἔχω γνώρισμα κοινός ὁ τέγγω τε καί διαλύω ῥᾴδιος εἰς πηλός . ὁ γάρ ἐν ὁ μέταλλον γῆ ὑπόλειμμα λιθώδης γίγνομαι , ἄτηκτος τε καί ἄτεγκτος . λέγω δέ τέγγω μέν ὁ διά ὅλος ὁ οὐσία ὑγραίνω , βρέχω δέ ὁ κατά ὁ ἔξωθεν ἐπιφάνεια μόνος , οὐ διικνέομαι εἰς ὁ βάθος αὐτός ὁ ὑγρότης . οὕτως οὖν καί ὁ μεταλλεύω Καδμεῖος γεννάω , λιθώδης εἰμί καί ἄτεγκτος . ἀλλά περί μέν ὁ τοιοῦτος σῶμα ἐφεξῆς λέγω · νυνί δέ ἐπανήκω πάλιν ἐπί ὁ φαρμακώδης γῆ , ὅστις , ὅτι μέν εἰς πηλός λύω ῥᾴδιος ἐν ὕδωρ τέγγω , διά οὗτος ὀνομάζω γῆ , διότι δέ χρῄζω αὐτός ὥσπερ καί ἄλλος φάρμακον , διά οὗτος φαρμακίτης ἔοικα ἄν λέγω . καίτοι ὁ γε ἀμπελῖτις ὀνομάζω γῆ ἔνιοι φαρμακῖτις ὀνομάζω μόνος , ἤτοι γε ὡς μόνος τοιοῦτος εἰμί ἤ ὡς ἐνεργός ὁ φαρμακώδης δύναμις ἔχω , ὅς καί ἀληθής εἰμί . ὀνομάζω δέ ἀμπελῖτις οὐ ὅτι φυτεύω ἄμπελος ἐν οὗτος ἀγαθός , ἀλλά ὅτι περιχρίω ὁ ἄμπελος φθείρω ὁ γεννάω ἐπί αὐτός σκώληξ , ὅς σκνίψ ὀνομάζω ὁ παρά ἐγώ ἀμπελουργός . γεννάω δέ οὗτος ὁ ἔαρ εἰσβάλλω , ἡνίκα βλαστάνω ὁ ἄμπελος καί ὁ γε ἐνοιδίσκομαι αὐτός μέρος , ὅθεν ὁ βλαστός φύω , ὅς καλέω ὀφθαλμός . οὗτος οὖν ὁ ὀφθαλμός διεσθίω ὁ σκνίψ οὐ μικρός βλάπτω ὁ ἄμπελος , διό καί ὁ ῥίζα ὁ ὀφθαλμός οὗτος περιχρίω ὁ περί οὗτος δεινός . κατά οὗτος μέν οὖν ἀμπελῖτις τε καί φαρμακίτης ὁ τοιοῦτος γῆ προσαγορεύω , δηλόω ᾀ ὁ φθείρω ὁ σκνίψ ὅσος αὐτός μέτειμι δύναμις φαρμακώδης . ἀφίστημι δέ πολύς καί ὁ ἄλλος εἶδος ὁ γῆ , ὅς χράω πρός ὁ ἴασις , ἐγγύς ἤδη ὁ λιθώδης ἥκω . διό καί μείγνυμι αὐτός ἐν ὁ ὁ φάρμακον γραφή εὑρίσκω , ἔνθα ξηραίνω τις καί διαφορέω προσήκω . ὁ γάρ ἄδηκτος καί μέτριος καί παρηγορικός οὐ ἔχω καθά ὁ Χῖος τε καί Σάμιος καί Σελινούσιος . καί περί ὁ Κιμωλία δέ προλέγω βραχύς οὗτος εἰμί ἰσχυρός , ἄδηκτος δέ ἔτι καί αὐτός , καί μάλα εἰ πλύνω . καί ὁ Κρητικός δέ γῆ παραπλήσιος πως εἰμί οὗτος , ἀλλά ἱκανός ἀσθενής ὑπάρχω , πολύς ὁ ἀερώδης ἔχω , ὁ μέντοι ῥυπτικός ἔχω , διό καί ὁ ἄνθρωπος λαμπρύνω αὐτός ὁ ῥυπαρός ὁ ἀργύρωμα , ὥστε ἔχω ἄν καί οὗτος εἰς ὅς καί ὁ ἄλλος ὁ ἄδηκτος ῥύπτω προλέγω ἐπιτήδειος εἰμί . οὗτος δέ ἅπας ὁ Λήμνιος δύναμις ἰσχυρός ἔχω , πρόσειμι γάρ αὐτός τις καί στῦψις , ὁ δέ Ἐρετριάς ἔτι καί οὗτος ἰσχυρός , οὐ μήν ὥστε ἤδη δάκνω . ἐάν δέ καί πλύνω , πάνυ μέτριος γίγνομαι παραπλήσιος ὁ προλέγω . ἐγχωρέω δέ ὁ γῆ οὗτος οὐ ἅπαξ , ἀλλά καί δίς ἤ τρίς πλύνω , καθά καί ὁ Κιμωλία . καί μέντοι καί καίω αὐτός ἔνιοι ποιέω δηλονότι λεπτομερής τε καί δριμύς , ὥστε εἰς ὁ διαφορητικός μεταπίπτω δύναμις . εἰ δέ πλύνω καίω , ὁ μέν δριμύς καταλείπω ὁ ὕδωρ , ὁ δέ ἐκ ὁ ὄπτησις λεπτομερής ἔχω , ξηραντικός γίγνομαι . διό ὁ ἄκαυστος ὁ κοινός λόγος γῆ ἅπας ἐπί ὁ ἕλκος εἰμί χρήσιμος , ἔτι μάλα ὁ μετά ὁ καίω πλύνω , καί πρός ὁ δυσσάρκωτος τε καί δυσεπούλωτος χρήσιμος εἰμί . εἰμί δέ αὐτός δύο εἶδος ὁ ﻿ τεφρώδης κατά ὁ χροιά ἀγαθός εἰμί ὁ πάνυ λευκός . εἰμί δέ καί ἄλλος γῆ πνιγῖτις ὀνομάζω , κατά μέν ὁ ὅλος δύναμις ἔοικα ὁ Κιμωλία , κατά δέ ὁ χροιά ἀφίστημι . μέλας γάρ εἰμί ὅμοιος ὁ ἀμπελῖτις , ὁ δέ γλίσχρος καί κολλώδης οὐ ἥσσων ἔχω Σάμιος γῆ , ἀλλά εἰμί ὅτε καί μάλα . δίδωμι δέ ἐγώ ἐν ὁ μέγας οὗτος λοιμός , καί ἄλλος τις ἐκ Ἀρμενία ὁ ὅμορος Καππαδοκία γῆ ξηραντικός , ὁ χροιά ὠχρός · λίθος δέ αὐτός ὀνομάζω , οὐ γῆ , ὁ δίδωμι , καί εἰμί εὐλειός , καθά καί ὁ τίτανος . ὀνομάζω δέ οὕτως δηλονότι ὁ καίω πέτρα . ἀλλά καί ὥσπερ ἐκεῖνος οὐδείς ἐμφέρω ψαμμώδης , οὕτως οὐδέ ὁ Ἀρμενία . μετά γάρ ὁ θραύω ὁ δοῖδυξ κατά ὁ θυία , οὕτως εἰμί λεία καί ἄλιθος ὥσπερ ὁ τίτανος καί ὁ Σάμιος ἀστήρ , οὐ μήν ὅμοιος γε κοῦφος ὁ ἀστήρ . διό καί πυκνόω μάλα αὐτός καί ἥσσων ἀερώδης εἰμί , καί διά οὗτος φαντασία ἀποφαίνω ὁ ἀμελής ὁράω λίθος εἰμί . διαφέρω δέ οὐδείς ὡς πρός ὁ πάρειμι λίθος ἤ γῆ αὐτός ὀνομάζω , οἶδα ἄκρος ξηραίνω . ἐπί τε γάρ δυσεντερία καί ὁ κατά γαστήρ ῥεῦμα , αἷμα τε πτύσις καί κατάρροος καί προσέτι ὁ κατά ὁ στόμα σηπεδονώδης ἕλκος ἁρμόζω μάλα . καί μέντοι καί ὁ ἀπό κεφαλή εἰς θώραξ ῥευματίζομαι ὀνίνημι μέγας , ὥστε καί ὁ διά ὁ τοιοῦτος αἰτία συνεχής δυσπνοέω ἰσχυρός ὠφελέω . καί μέντοι καί ὅσος φθόη κάμνω , καί οὗτος ὀνίνημι . ξηραίνω γάρ αὐτός ὁ ἕλκος , ὡς μηδέ βήσσω ἔτι , πλήν εἰ κατά ὁ δίαιτα ἁμαρτάνω ἀξιόλογος ἤ ὁ περιέχω ἐξαιφνίδιος εἰς δυσκρασία μεταπίπτω . καί ἐγώ δοκέω , καθά ἐπί ὁ σῦριγξ θεάομαι πολλάκις , οὐ μόνος ἐν ἄλλος μόριον , ἀλλά καί κατά ὁ ἕδρα ἄνευ ὁ κολλύριον καθίημι ὁ ῥύπος ἤ ὁ τύλος ἐξαιρέω ὁ σῦριγξ , αὐτός μόνος ὁ ξηραίνω φάρμακον προστέλλω τε καί κλέω αὐτός , οὕτως εἰͅπί ὁ κατά ὁ πνεύμων συμβαίνω ἕλκος . φαίνω γάρ καί οὗτος διά ὁ ξηραίνω φάρμακον ὅμοιος ὀνίνημι , ὅταν τε μέτριος εἰμί καί μή μέγας λίαν , ὥστε δοκέω ἔνιοι ὁ ἔχω αὐτός τέλειος ἀπαλλάσσω , καί ὁ γε εἰς ὁ Λιβύη ἀπό Ῥώμη διά τοιοῦτος αἰτία πορεύω ἔνιοι τέλειος πείθω ὑγιής εἰμί , καί μέχρι γε τις ἔτος ἄμεμπτος διάγω , εἶτα ὕστερον ποτέ πάλιν ἀφύλακτος αὐτός διαιτέω ὑποστροφή ὁ νόσημα γίγνομαι . οὗτος οὖν , ὡς φημί , ὁ ἐκ ὁ Ἀρμενία βῶλος ἐναργής ὠφελέω καίτοι γε ἐν Ῥώμη διατρίβω , ἔτι τε μάλα ὁ δυσπνοέω συνεχής . ἐν δέ ὁ μέγας οὗτος λοιμός παραπλήσιος ὁ ἰδέα εἰμί ὁ κατά Θουκυδίδης γίγνομαι πᾶς ὁ πίνω οὗτος ὁ φάρμακον διά ταχύς θεραπεύω , ὅσος δέ οὐδείς ὀνίνημι ἀποθνῄσκω πᾶς , οὐδέ ὑπό ἄλλος τις ὠφελέω , ὅς καί δῆλος ὅτι μόνος ὁ ἀνίατος ἔχω οὐ ὠφελέω . πίνω δέ μετά οἶνος λεπτός ὁ σύστασις , κεράω μέτριος μέν , εἰ ἀπύρετος εἰμί παντάπασι ὁ ἄνθρωπος ἤ βραχύς πυρεταίνω , πάνυ δέ ὑδαρής , εἰ πυρέσσω μέγας . οὐ μήν οὐδέ σφοδρός κατά ὁ θερμασία εἰμί ὁ λοιμώδης πυρετός . περί δέ ὁ ξηραίνω δέω ἕλκος τίς δέω καί λέγω ὁπηλίκος ἔχω δύναμις ὁ Ἁρμενικός βῶλος οὗτος ; καλέω δέ ἔξεστι σύ , καθά φημί , καί λίθος αὐτός , ὡς ὁ δίδωμι ὀνομάζω , καί γῆ , ὡς ἄν ἐγώ φημί , ἐπειδή καί τέγγω ὁ ὑγρός .