galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 3.25
Οὐκ ἀγνοῶ δὲ ὅτι τοῖς τοιούτοις λόγοις ἱκανῶς ἀκολουθεῖν οὐκ ἐγχωρεῖ μὴ προγεγυμνασμένους ἐν τοῖς τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν . ἐδείχθησαν γὰρ ἐν ἐκείνοις ὡς ἐν οἰκειότητι ποιοτήτων ὁλκαὶ πλεῖσται γίνονται , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῶν τοῦ ζώου μορίων ἕκαστον εἰς ἑαυτὸν τὴν οἰκείαν ἐπισπᾶται τροφήν . ἕπεται δὲ τῷ δόγματι τούτῳ καὶ τὰ καθαίροντα φάρμακα τοῖς μὲν ἑλκομένοις χυμοῖς ὑπάρχειν οἰκεῖα , δραστικώτερα δέ πως εἶναι τὰ ἕλκοντα , καθάπερ καὶ ἡ Μαγνῆτις λίθος τοῦ σιδήρου . σιδηρίζει μὲν γὰρ καὶ αὐτὴ κᾀν τοῖς τοῦ σιδήρου μετάλλοις εὑρίσκεται καὶ δεινῶς αὐτῷ προσέοικεν τὴν ἰδέαν , ἀλλ’ ἰσχυροτέρα πώς ἐστιν , ὡς ἕλκειν μᾶλλον ἢ ἕλκεσθαι . καὶ μὲν δὴ καὶ τὸν κνίκον οὐκ ἀπελπιστέον εἶναι φλεγματώδη , ὡς ἐν τῇ χρόᾳ δείκνυσιν , ἀλλ’ ὑπὸ θερμότητος ἰσχυρότερος φλέγματος , ὡς ἕλκειν μᾶλλον ἢ ἕλκεσθαι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ὁ Κνίδιος κόκκος , ἀλλ’ ἐάν ποτε νικηθείη ὑπὸ τοῦ σώματος ἡμῶν , συμβαίνει δὲ κνίκῳ μὲν συνεχῶς τοῦτο , τῷ κόκκῳ δ’ οὐ πάνυ τι διὰ τὴν ἰσχὺν , ἀντὶ τοῦ καθαίρειν γίνεται τροφὴ , καθάπερ ὁ ἐλλέβορος ὀρτύγων ἀεί . βούλομαι δὲ , ἐπεὶ κατὰ τούτου τοῦ λόγου γέγονα , καί τινος θεωρήματος ἀναμνῆσαι λογικοῦ , δεδειγμένου κᾀν τοῖς περὶ ἀποδείξεων ὑπομνήμασιν , εἰς τὰ παρόντα χρησίμου . ἔστι δὲ τὸ θεώρημα τοιόνδε . τῶν ἀποδείξεων αἱ μὲν ὡς ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχει τόδε τῷδε περαίνουσιν , αἱ δὲ ὡς ὑπάρχειν ἐνδέχεται . τούτων δὲ αὐτῶν μεταπίπτουσί τινες εἰς τὸ ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχειν , ὅταν ἀναγκαίαις ἀρχαῖς ἕπωνται , καθάπερ καὶ ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ νῦν ἡμῖν ἀποδεδειγμένῳ . ἐν γὰρ τῷ κόκκῳ καὶ τῷ κνίκῳ τὸν φλεγματώδη περιεχόμενον χυμὸν ἐναργῶς μὲν οὐκ ἔστι δεῖξαι , τὸ δυνατὸν δὲ καὶ εἰκὸς καὶ ἐνδεχόμενον ὑπάρχει τῷ λόγῳ . ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ τὰς ὁλκὰς ταῖς τῶν οὐσιῶν ὁμοιότησιν ἐδείξαμεν γίγνεσθαι , δέδεικται γὰρ πολλάκις ὡς ἐν ταῖς καθάρσεσιν ὁλκὴ τῶν οἰκείων τοῖς καθαίρουσι φαρμάκοις ἐστὶν , οὐ πάντων ὁμοῦ τῶν χυμῶν ἀλλοίωσις , ἀναγκαῖον ὁμοιότητά τινα ταῖς οὐσίαις ὑπάρχειν ἀμφοτέραις , τῇ τε τοῦ καθαίροντος καὶ τῇ τοῦ καθαιρομένου . ἐπεὶ τοίνυν τὸ καθαιρόμενόν ἐστι φλέγμα , πάντως δή που καὶ τὸ ἕλκον ἀνάγκη φλεγματῶδες ὑπάρχειν . φλεγματῶδες δ’ εἶπον χρῆναι ὑπάρχειν τὸ ἕλκον , οὐκ ἄντικρυς αὐτὸ φλέγμα . καὶ γὰρ ὁμοιότητα ταῖς οὐσίαις ὑπάρχειν ἔφαμεν , οὐ ταὐτότητα . τοὐναντίον γὰρ ἅπαν , οὔτε σίδηρος σίδηρον οὔτε σὰρξ ἕλκει σάρκα , ἀλλ’ ἡ μὲν σιδηρῖτις λίθος τὸν σίδηρον , ἡ δὲ σὰρξ τὸ αἷμα . διαφέρει γὰρ , οἶμαι , τὸ ταὐτὸ καὶ τὸ ὅμοιον . φλέγμα μὲν γὰρ φλέγματι ταὐτὸν καὶ κνίκος κνίκῳ , φλέγματι δὲ ὅμοιον κνίκος , οὐ μὴν ταὐτόν γε . οὐδὲ γὰρ ὅσα χολώδη τῶν ἐδεσμάτων ἢ φλεγματώδη λέγομεν , ὡς ἤδη χολὴν ἢ φλέγμα περιέχοντα , τοιαῦτα προσαγορεύομεν . ἐδείχθη γὰρ καὶ ἡ τῆσδε τῆς δόξης ἀτοπία κατὰ τε τὰ τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήματα καὶ ἄλλοθι πολλαχόθι .
Lemmas: οὐ ἀγνοέω δέ ὅτι ὁ τοιοῦτος λόγος ἱκανός ἀκολουθέω οὐ ἐγχωρέω μή προγυμνάζω ἐν ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα . δείκνυμι γάρ ἐν ἐκεῖνος ὡς ἐν οἰκειότης ποιότης ὁλκή πολύς γίγνομαι , καί διά οὗτος καί ὁ ὁ ζῷον μόριον ἕκαστος εἰς ἑαυτοῦ ὁ οἰκεῖος ἐπισπάω τροφή . ἕπομαι δέ ὁ δόγμα οὗτος καί ὁ καθαίρω φάρμακον ὁ μέν ἕλκω χυμός ὑπάρχω οἰκεῖος , δραστικός δέ πως εἰμί ὁ ἕλκω , καθά καί ὁ Μαγνῆτις λίθος ὁ σίδηρος . σιδηρίζω μέν γάρ καί αὐτός εἰͅν ὁ ὁ σίδηρος μέταλλον εὑρίσκω καί δεινός αὐτός προσέοικα ὁ ἰδέα , ἀλλά ἰσχυρός πως εἰμί , ὡς ἕλκω μάλα ἤ ἕλκω . καί μέν δή καί ὁ κνίκος οὐ ἀπελπιστέον εἰμί φλεγματώδης , ὡς ἐν ὁ χροιά δείκνυμι , ἀλλά ὑπό θερμότης ἰσχυρός φλέγμα , ὡς ἕλκω μάλα ἤ ἕλκω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ Κνίδιος κόκκος , ἀλλά ἐάν ποτέ νικάω ὑπό ὁ σῶμα ἐγώ , συμβαίνω δέ κνίκος μέν συνεχής οὗτος , ὁ κόκκος δέ οὐ πάνυ τις διά ὁ ἰσχύς , ἀντί ὁ καθαίρω γίγνομαι τροφή , καθά ὁ ἑλλέβορος ὄρτυξ ἀεί . βούλομαι δέ , ἐπεί κατά οὗτος ὁ λόγος γίγνομαι , καί τις θεώρημα ἀναμιμνῄσκω λογικός , δείκνυμι εἰͅν ὁ περί ἀπόδειξις ὑπόμνημα , εἰς ὁ πάρειμι χρήσιμος . εἰμί δέ ὁ θεώρημα τοιόσδε . ὁ ἀπόδειξις ὁ μέν ὡς ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω ὅδε ὅδε περαίνω , ὁ δέ ὡς ὑπάρχω ἐνδέχομαι . οὗτος δέ αὐτός μεταπίπτω τις εἰς ὁ ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω , ὅταν ἀναγκαῖος ἀρχή ἕπομαι , καθά καί ἐν αὐτός οὗτος ὁ νῦν ἐγώ ἀποδείκνυμι . ἐν γάρ ὁ κόκκος καί ὁ κνίκος ὁ φλεγματώδης περιέχω χυμός ἐναργής μέν οὐ εἰμί δείκνυμι , ὁ δυνατός δέ καί ἔοικα καί ἐνδέχομαι ὑπάρχω ὁ λόγος . ἀλλά ἐπειδή καί ὁ ὁλκάς ὁ ὁ οὐσία ὁμοιότης δείκνυμι γίγνομαι , δείκνυμι γάρ πολλάκις ὡς ἐν ὁ κάθαρσις ὁλκή ὁ οἰκεῖος ὁ καθαίρω φάρμακον εἰμί , οὐ πᾶς ὁμοῦ ὁ χυμός ἀλλοίωσις , ἀναγκαῖος ὁμοιότης τις ὁ οὐσία ὑπάρχω ἀμφότερος , ὁ τε ὁ καθαίρω καί ὁ ὁ καθαίρω . ἐπεί τοίνυν ὁ καθαίρω εἰμί φλέγμα , πάντως δή που καί ὁ ἕλκω ἀνάγκη φλεγματώδης ὑπάρχω . φλεγματώδης δέ λέγω χρή ὑπάρχω ὁ ἕλκω , οὐ ἄντικρυς αὐτός φλέγμα . καί γάρ ὁμοιότης ὁ οὐσία ὑπάρχω φημί , οὐ ταὐτότης . ἐναντίος γάρ ἅπας , οὔτε σίδηρος σίδηρος οὔτε σάρξ ἕλκω σάρξ , ἀλλά ὁ μέν σιδηρῖτις λίθος ὁ σίδηρος , ὁ δέ σάρξ ὁ αἷμα . διαφέρω γάρ , οἴομαι , ὁ αὐτός καί ὁ ὅμοιος . φλέγμα μέν γάρ φλέγμα αὐτός καί κνίκος κνίκος , φλέγμα δέ ὅμοιος κνίκος , οὐ μήν αὐτός γε . οὐδέ γάρ ὅσος χολώδης ὁ ἔδεσμα ἤ φλεγματώδης λέγω , ὡς ἤδη χολή ἤ φλέγμα περιέχω , τοιοῦτος προσαγορεύω . δείκνυμι γάρ καί ὁ ὅδε ὁ δόξα ἀτοπία κατά τε ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα καί ἄλλοθι πολλαχόθι .