galenus.de-simplicium-medicamentorum-temperamentis-ac-facultatibus-libri-xi 6.prooemium
Προοίμιον . Περὶ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων ἰδέας καὶ δυνάμεως ἐγχειρήσαντες γράφειν , ἐν μὲν τοῖς πρώτοις δύο βιβλίοις ἐπιδεῖξαι προειλόμεθα τοὺς μοχθηροὺς τρόπους τῶν ἐπιχειρημάτων , οἷς πλεῖστοι τῶν νεωτέρων ἰατρῶν χρώμενοι σφάλλονται μέγιστα . κατὰ δὲ τὸ τρίτον οἷον στοιχείωσίν τινα τῆς συμπάσης ἐποιησάμεθα διδασκαλίας , εἶτα ἑξῆς κατὰ τὸ τέταρτον ὑπὲρ τῆς τῶν χυμῶν φύσεως ἐζητήσαμεν , ἐξευρεῖν σπουδάσαντες ἅπαν ὅσον οἷόν τ’ ἐστὶν ἐξ αὐτῶν εἰς τὴν τῶν δυνάμεων γνῶσιν ὠφεληθῆναι . διελέχθημεν δὲ ἐπὶ τῆς τελευτῆς τοῦ βιβλίου καὶ περὶ τῶν πρὸς τὴν ὄσφρησιν ἐν τοῖς ἁπλοῖς φαρμάκοις ποιοτήτων . ἐν δὲ τῷ πέμπτῳ μεταβάντες ἐπὶ τὸ λοιπὸν γένος τῶν δυνάμεων , ὃ παρονομάζεται ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτῶν ἃ πεφύκασι δρᾷν , ἐπεδείξαμεν κᾀνταῦθα ἑκάστου τὴν φύσιν καὶ οὐσίαν . οἱ μὲν δὴ καθόλου λόγοι πάντες ὑπὲρ τῆς τῶν ἁπλῶν δυνάμεως ἐοίκασιν ἤδη τέλος ἔχειν · ἐπὶ δὲ τοὺς κατὰ μέρος ἢ κατ’ εἶδος , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλοι , μετιέναι καιρός . εἶεν δ’ ἂν οὗτοι καθ’ ἕκαστον φάρμακον ἰδίᾳ περαινόμενοι , καθάπερ καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς ἐποιήσαμεν , ἐν μὲν τῷ πρώτῳ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων ὑπὲρ ὕδατός τε καὶ ὄξους ἐπισκεψάμενοι , κατὰ δὲ τὸ δεύτερον ὑπὲρ ἐλαίου καὶ ῥοδίνου , πλὴν ἐν ἐκείνοις μὲν ἐπὶ παραδειγμάτων ὁ λόγος ἡμῖν ἐγίγνετο πρὸς τοὺς οὐκ ὀρθῶς ὑπὲρ τῆς δυνάμεως αὐτῶν ἀποφηναμένους · ἐνταῦθα δὲ διὰ βραχέων ὑπὲρ ἑκάστου δίειμι μηκέτι φροντίζων , εἴ τις μὴ καλῶς ἀπεφήνατο περί τινος αὐτῶν , ἀλλ’ ὅπερ ἀληθέστατόν μοι φαίνεται γράφων , ἄνευ τῆς πρὸς τοὺς διαμαρτάνοντας ἀντιλογίας . ὅτι δὲ οὐ μόνον ἀσαφὴς ὁ λόγος ἔσται τοῖς ἐπιλανθανομένοις τῶν ἔμπροσθεν , ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς ἀποδείξεως πιστὸν οὐχ ἕξει , δῆλον μὲν οἶμαι κᾂν ἐγὼ μὴ λέγω , κάλλιον δ’ ἐστὶν ἴσως ἀναμνῆσαι κᾀμὲ , πρῶτον μὲν ὡς ἐπὶ τῆς εὐκρατοτάτης φύσεως τὴν πεῖραν χρὴ ποιεῖσθαι τῆς τῶν φαρμάκων δυνάμεως , εἶθ’ ἑξῆς ὡς ἐπὶ τῶν ἁπλῶν νοσημάτων . εἰ δὲ δὴ κᾀκ τῶν πρὸς τὴν γεῦσιν ποιοτήτων ἐθέλοι τις ἐνδεικτικῶς τεκμαίρεσθαι περὶ τῆς δυνάμεως αὐτῆς , ἐδείξαμεν ἐν τῷ τετάρτῳ καὶ τὴν ἐν τούτοις μέθοδον . ἐὰν οὖν τις ἤτοι ῥᾳθύμως ἀναγνοὺς τὰ πρόσθεν ἢ καὶ μηδ’ ὅλως ἀναγνοὺς ἐπὶ τουτὶ τὸ βιβλίον εὐθέως ἀφίκηται , σπεύδων ὅτι τάχιστα ἐπιστήμων γενέσθαι τῆς τῶν φαρμάκων δυνάμεως , οὐχ ἕξει βεβαίαν τὴν γνῶσιν αὐτῶν . ἐπεὶ δὲ τὰ φάρμακα πάντα τὰ μέν ἐστι μόρια ζώων ἢ φυτῶν ἢ καρπῶν ἤ τινες ὀποὶ τούτων ἢ χυλοὶ , τὰ δὲ ἐκ τῶν μετάλλων λαμβάνεται , κάλλιον ἔδοξέ μοι περὶ τῶν φυτῶν πρῶτον διελθεῖν , ὅτι τε πλεῖστον αὐτῶν ἐστι τὸ γένος ἰσχυρότατόν τε καὶ τὴν δύναμιν , εἶθ’ ἑξῆς περὶ τῶν μεταλλευόντων εἰπεῖν , ἔπειθ’ οὕτως ἐπὶ τὰ τῶν ζώων ἀφικέσθαι μόρια . καὶ μέντοι καὶ τὴν τάξιν αὐτῶν τῆς γραφῆς ἔγνων χρῆναι κατὰ στοιχεῖον ποιήσασθαι , πρῶτα μὲν ἐκεῖνα γράψας τῶν φυτῶν ὧν αἱ προσηγορίαι τὴν ἀρχὴν ἔχουσιν ἀπὸ τοῦ ἄλφα στοιχείου , δεύτερα δὲ ὅσα ἀπὸ τοῦ β , καὶ οὕτως ἤδη τρίτα τε καὶ τέταρτα καὶ πέμπτα καὶ τἄλλα ἐφεξῆς ἅπαντα κατὰ τὴν τῶν γραμμάτων τάξιν . οὕτω δὴ καὶ Πάμφιλος ἐποιήσατο τὴν περὶ τῶν βοτανῶν πραγματείαν . ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν εἴς τε μύθους γραῶν τινας ἐξετράπετο καί τινας γοητείας Αἰγυπτίας ληρώδεις ἅμα τισὶν ἐπῳδαῖς , ἃς ἀναιρούμενοι τὰς βοτάνας ἐπιλέγουσι . καὶ δὴ κέχρηται πρὸς περίαπτα καὶ ἄλλας μαγγανείας οὐ περιέργους μόνον , οὐδ’ ἔξω τῆς ἰατρικῆς τέχνης , ἀλλὰ καὶ ψευδεῖς ἁπάσας . ἡμεῖς δὲ οὔτε τούτων οὐδὲν οὔτε τὰς τούτων ἔτι ληρώδεις μεταμορφώσεις ἐροῦμεν . οὐδὲ γὰρ τοῖς μικροῖς παισὶ κομιδῇ χρησίμους ὑπολαμβάνομεν εἶναι τοὺς τοιούτους μύθους , μήτι γε δὴ τοῖς μετιέναι σπεύδουσι τὰ τῆς ἰατρικῆς ἔργα . καί μοι δοκεῖ πρὸς Ἱπποκράτους εὐθέως ἐν ἀρχῇ τῶν ἀφορισμῶν εἰρῆσθαι ὁ βίος βραχὺς , ἡ δὲ τέχνη μακρὰ χάριν τοῦ μὴ καταναλίσκειν τοὺς χρόνους εἰς ἄχρηστα , σπεύδειν δὲ ὡς οἷόν τε τὴν ἐπιτομωτάτην ἰέναι δι’ αὐτῶν τῶν χρησιμωτάτων τῆς τέχνης . καὶ μὲν δὴ καὶ τὰ πολλὰ τῶν βοτανῶν ὀνόματα ταῦτα Αἰγυπτιακὰ καὶ Βαβυλώνια , καὶ ὅσα τινὲς ἰδίως ἢ συμβολικῶς ἐπ’ αὐταῖς ἔθεντο , περιττὸν ἔδοξέ μοι προσγράφειν ἐνταῦθα . κάλλιον γὰρ , εἴ τις ἐθέλοι καὶ ταῦτα πολυπραγμονεῖν , ἰδίᾳ καὶ καθ’ ἑαυτὸν ἀναγινώσκειν τὰς τῶν ἀντιφραζόντων βίβλους . οὕτως γὰρ καί αὐτὰς ἐπιγράφουσιν οἱ συντιθέντες αὐτὰς , καθάπερ καὶ Ξενοκράτης ὁ Ἀφροδισιεὺς ἐποίησεν , ἄνθρωπος τἄλλα περίεργος ἱκανῶς καὶ γοητείας οὐκ ἀπηλλαγμένος . ὁ δέ γε Πάμφιλος ὁ τὰ περὶ τῶν βοτανῶν συνθεὶς εὔδηλός ἐστιν κᾀξ αὐτῶν ὧν γράφει γραμματικὸς ὢν καὶ μήθ’ ἑωρακὼς τὰς βοτάνας ὑπὲρ ὧν διηγεῖται μήτε τῆς δυνάμεως αὐτῶν πεπειραμένος , ἀλλὰ τοῖς πρὸ αὐτοῦ γεγραφόσιν ἅπασιν ἄνευ βασάνου πεπιστευκώς . οὗτος μὲν ἐξέγραψε βιβλία , πλῆθος ὀνομάτων ἐφ’ ἑκάστῃ βοτάνῃ μάτην προστιθεὶς , εἶθ’ ἑξῆς εἴ τις αὐτῶν ἐξ ἀνθρώπου μετεμορφώθη διηγούμενος , εἶτα ἐπῳδὰς καὶ σπονδὰς δή τινας καὶ θυμιάματα ταῖς ἐπὶ τούτων ἐκ τῆς γῆς ἀναιρέσεσι προσγράφων , ἑτέρας τε γοητείας τοιαύτας ληρώδεις . ὁ δὲ Ἀναζαρβεὺς Διοσκουρίδης ἐν πέντε βιβλίοις τὴν χρήσιμον ἅπασιν ὕλην ἔγραψεν οὐ βοτανῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ δένδρων καὶ καρπῶν καὶ χυλῶν καὶ ὀπῶν , ἔτι τε τῶν μεταλλευομένων ἁπάντων καὶ τῶν ἐν τοῖς ζώοις μορίων μνημονεύσας . καί μοι δοκεῖ τελεώτατα πάντων οὗτος τὴν περὶ τῆς ὕλης τῶν φαρμάκων πραγματείαν ποιήσασθαι . πολλὰ μὲν γὰρ καὶ τοῖς ἔμπροσθεν ὑπὲρ αὐτῶν γέγραπται καλῶς , ἀλλ’ ὑπὲρ ἁπάντων οὕτως οὐδενὶ , πλὴν εἰ Τάνιτρόν τις ἐπαινοίη τοῦ Ἀσκληπιάδου . καὶ γὰρ καὶ τούτῳ τἄλλα τε καλῶς εἴρηται , χωρὶς τῶν κατὰ τὰς αἰτίας λογισμῶν . ταῦτά τε οὖν ἀναγινώσκειν χρὴ τὸν ἔμπειρον γενέσθαι ὕλης βουλόμενον , ἔτι τε πρὸς τούτοις τά θ’ Ἡρακλείδου τοῦ Ταραντίνου καὶ Κρατεύα καὶ Μαντίου . γέγραπται δὲ οὐχ ὁμοίως οὕτως ἐκείνοις , οὐδ’ εἰς ἓν ἤθροισται πάντα , καθάπερ τῷ Διοσκουρίδῃ , περὶ ὕλης γε ἐπιγράψαντι τὰς πέντε βίβλους , ἀλλ’ ἰδίᾳ μὲν , εἰ οὕτως ἔτυχε , περὶ σκευασίας τε καὶ δοκιμασίας φαρμάκων ἔγραψαν , ὥσπερ Ἡρακλείδης ὁ Ταραντῖνος , ἰδίως δὲ περὶ καθαρτικῆς ἢ προποτισμῶν ἢ κλυσμῶν , ὥσπερ ὁ Μαντίας ἐποίησεν . ἰδίᾳ δ’ εὐπορίστων βοηθημάτων , ὡς Ἀπολλώνιος , ἢ τῶν κατὰ τόπους , ὡς Μαντίας . ἡ δὲ πλείστη τῶν φαρμάκων χρῆσις ἐν αὐταῖς ταῖς θεραπευτικαῖς πραγματείαις ὑπό τε τῶν παλαιῶν γέγραπται καὶ προσέτι τῶν νεωτέρων ἁπάντων σχεδόν · καὶ γὰρ πρὸς Ἱπποκράτους εἴρηται πολλὰ καὶ πρὸς Εύρυφῶντος καὶ Διεύχους καὶ Διοκλέους καὶ Πλειστονίκου καὶ Πραξαγόρου καὶ Ἡροφίλου , καὶ οὐκ ἔστιν οὐδεὶς ἀνὴρ παλαιὸς ὃς οὐ συνεβάλλετό τι τῇ τέχνῃ μεῖζον ἢ μεῖον εἰς ἐπιστήμην φαρμάκων , ἄνευ γοητείας τε καὶ ἀλαζονείας , ἣν ὕστερον Ἀνδρέας ἐπεδείξατο , ὥσθ’ ὅτῳ σχολὴ χρησίμοις ὁμιλεῖν βιβλίοις περὶ φαρμάκων γεγραμμένοις , ἔχει πολλὰ καὶ τῶν παλαιῶν μὲν , ὡς εἴρηται , καὶ τῶν νεωτέρων δὲ , οὐκ ὀλίγα μέχρι καὶ τῶν περὶ Πάμφιλόν τε καὶ Ἀριχιγένην . καὶ μὲν δὴ καὶ Ῥούφῳ τῷ Ἐφεσίῳ πολλὰ μὲν κᾀν τοῖς θεραπευτικοῖς βιβλίοις γέγραπται φάρμακα , καὶ περὶ βοτανῶν δὲ δι’ ἑξαμέτρων ἐπῶν σύγκειται τέτταρα , καὶ οὐδεὶς φόβος ἐπιλείπειν χρήσιμα βιβλία , κᾂν ἐν ἅπαντι τῷ βίῳ βούληταί τις ἄλλο μηδὲν ἢ περὶ φαρμάκων ἀναγινώσκειν . Ἀνδρέου δὲ καὶ τῶν ὁμοίως ἀλαζόνων ἀφίστασθαι χρὴ , καὶ πολὺ μᾶλλον ἔτι Παμφίλου τοῦ μηδ’ ὄναρ ἑωρακότος ποτὲ τὰς βοτάνας , ὧν τὰς ἰδέας ἐπιχειρεῖ γράφειν . οἱ γὰρ τοιοῦτοι τῶν ἀνθρώπων , ὥσπερ οὖν καὶ ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης εἴκαζεν αὐτοὺς , ὁμοιότατοι τοῖς κήρυξίν εἰσιν , ὅσοι τὰ τῆς ἰδέας γνωρίσματα κηρύττουσιν ἀποδεδρακότος ἀνδραπόδου , αὐτοὶ μηδεπώποτε θεασάμενοι . λαμβάνουσι μὲν γὰρ τὰ γνωρίσματα παρὰ τῶν εἰδότων , λέγουσι δὲ ὡς ἐπῳδὴν αὐτὰ , ἃ μηδὲ εἰ παρεστὼς ὁ κηρυττόμενος τύχῃ , διαγνῶναι δυνάμενοι . ἐγὼ μὲν γὰρ ἐμεμφόμην τοῖς πρώτως γράψασι τὰς ἰδέας τῶν βοτανῶν , ἄμεινον ἡγούμενος αὐτόπτην γενέσθαι παρ’ αὐτῷ τῷ διδάσκοντι τὸν μανθάνοντα καὶ μὴ τοῖς ἐκ τοῦ βιβλίου κυβερνήταις ὁμοιωθῆναι . καὶ γὰρ ἀληθέστερον οὕτω καὶ σαφέστερον ἡ διδασκαλία περαίνοι ἂν ὑπὸ διδασκάλων οὐ βοτανῶν μόνων ἢ θάμνων ἢ δένδρων , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων φαρμάκων . εἰ δὲ ἄρα καὶ δέοιτο τοῦ βιβλίου , τίς οὕτως ἄθλιος ὡς παρελθεῖν τὰ Διοσκουρδίου καὶ Νίγρου καὶ Ἡρακλείδου καὶ Κρατεύα καὶ ἄλλων μυρίων ἐν τῇ τέχνῃ καταγηρασάντων , βιβλία γραμματικὰ γράφοντος ἐπῳδὰς καὶ μεταμορφώσεις καὶ δεκανῶν καὶ δαιμόνων ἱερὰς βοτάνας ἀνάσχοιτ’ ἄν ; ὅτι γὰρ γόητες ἄνθρωποι ἐκπλήττειν τὸν πολὺν ὄχλον ἔργον πεποιημένοι τὰ τοιαῦτα συνέθεσαν ἐξ αὐτῶν ἔνεστί σοι γνῶναι τοῦ Παμφίλου βιβλίων , ὃς πρῶτον μὲν ἐν ταῖς βοτάναις ἔγραψεν ἀβρότονον , ἅπασιν ἡμῖν γνώριμον τυγχάνουσαν , εἶθ’ ἑξῆς ἄγνον ἱκανῶς καὶ τοῦτο γνώριμον θάμνον , εἶτ’ ἄγρωστιν οὐδὲ τοῖς ἰδιώταις ἄγνωστον πόαν , εἶτ’ ἄγχουσαν ἣν οὐδὲ αὐτὴν ἀγνοεῖ τις , ὥσπερ οὖν οὐδὲ τὸ ἀδίαντον ἐφεξῆς αὐτῇ γεγραμμένον . ἐν μὲν δὴ τούτοις οὐδὲν ὧν ἴσμεν περιττότερον γράφει · μετὰ δὲ ταῦτα βοτάνης μέμνηται καλουμένης , ὡς αὐτός φησιν , ἀετοῦ , περὶ ἧς ὁμολογεῖ μηδένα τῶν Ἑλλήνων εἰρηκέναι μηδὲν , ἀλλ’ ἔν τινι τῶν εἰς Ἑρμῆν τὸν Αἰγύπτιον ἀναφερομένων βιβλίων ἐγγεγράφθαι , περιέχοντι τὰς λστ΄ τῶν ὡροσκόπων ἱερὰς βοτάνας , αἵ εὔδηλον ὅτι πᾶσαι λῆρός εἰσι καὶ πλάσματα τοῦ συνθέντος , ὁμοιότατα τοῖς ὀφιονίκοις τοῖς Κόγχλας . οὔτε γὰρ ὅλως ἐγίνετό τις Κόγχλας , ἀλλ’ εἰς γέλωτα σύγκειται τοὔνομα , καθάπερ καὶ τἄλλα πάντα τὰ κατὰ τὸ βιβλίον αὐτοῦ γεγραμμένα . καὶ αἱ λστ΄ αὗται βοτάναι μέχρι τῶν ὀνομάτων προέρχονται , μηδενὸς αὐταῖς ὑποκειμένου πράγματος . ἀλλὰ Πάμφιλος μὲν ὥσπερ ἄλλοι πολλοὶ σχολὴν ἴσως ἦγεν ἀχρήστους μύθους ἐγγράφειν βιβλίοις · ἡμεῖς δὲ καὶ νῦν ἡγούμεθα τὸν χρόνον ἀπολλύναι μνημονεύοντες αὐτῶν ἐπιπλέον . ἀρξώμεθα οὖν ἤδη τῶν χρησίμων .
Lemmas: προοίμιον . περί ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον ἰδέα καί δύναμις ἐγχειρέω γράφω , ἐν μέν ὁ πρῶτος δύο βιβλίον ἐπιδείκνυμι προαιρέω ὁ μοχθηρός τρόπος ὁ ἐπιχείρημα , ὅς πολύς ὁ νέος ἰατρός χράω σφάλλω μέγας . κατά δέ ὁ τρίτος οἷος στοιχείωσις τις ὁ σύμπας ποιέω διδασκαλία , εἶτα ἑξῆς κατά ὁ τέταρτος ὑπέρ ὁ ὁ χυμός φύσις ζητέω , ἐξευρίσκω σπουδάζω ἅπας ὅσος οἷος τε εἰμί ἐκ αὐτός εἰς ὁ ὁ δύναμις γνῶσις ὠφελέω . διαλέγω δέ ἐπί ὁ τελευτή ὁ βιβλίον καί περί ὁ πρός ὁ ὄσφρησις ἐν ὁ ἁπλόος φάρμακον ποιότης . ἐν δέ ὁ πέμπτος μεταβαίνω ἐπί ὁ λοιπός γένος ὁ δύναμις , ὅς παρονομάζω ἀπό ὁ ἔργον αὐτός ὅς φύω δράω , ἐπιδείκνυμι ᾀνταῦθη ἕκαστος ὁ φύσις καί οὐσία . ὁ μέν δή καθόλου λόγος πᾶς ὑπέρ ὁ ὁ ἁπλόος δύναμις ἔοικα ἤδη τέλος ἔχω · ἐπί δέ ὁ κατά μέρος ἤ κατά εἶδος , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω , μεθίημι καιρός . εἰμί δέ ἄν οὗτος κατά ἕκαστος φάρμακον ἴδιος περαίνω , καθά καί κατά ἀρχή εὐθύς ποιέω , ἐν μέν ὁ πρῶτος ὅδε ὁ ὑπόμνημα ὑπέρ ὕδωρ τε καί ὄξος ἐπισκοπέω , κατά δέ ὁ δεύτερος ὑπέρ ἔλαιον καί ῥόδινος , πλήν ἐν ἐκεῖνος μέν ἐπί παράδειγμα ὁ λόγος ἐγώ γίγνομαι πρός ὁ οὐ ὀρθός ὑπέρ ὁ δύναμις αὐτός ἀποφαίνω · ἐνταῦθα δέ διά βραχύς ὑπέρ ἕκαστος διέρχομαι μηκέτι φροντίζω , εἰ τις μή καλός ἀποφαίνω περί τις αὐτός , ἀλλά ὅς ἀληθής ἐγώ φαίνω γράφω , ἄνευ ὁ πρός ὁ διαμαρτάνω ἀντιλογία . ὅτι δέ οὐ μόνος ἀσαφής ὁ λόγος εἰμί ὁ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἔμπροσθεν , ἀλλά καί ὁ ὁ ἀπόδειξις πιστός οὐ ἔχω , δῆλος μέν οἴομαι ᾄν ἐγώ μή λέγω , καλός δέ εἰμί ἴσως ἀναμιμνῄσκω ἐͅγώ , πρῶτος μέν ὡς ἐπί ὁ εὔκρατος φύσις ὁ πεῖρα χρή ποιέω ὁ ὁ φάρμακον δύναμις , εἶτα ἑξῆς ὡς ἐπί ὁ ἁπλόος νόσημα . εἰ δέ δή ἐͅκ ὁ πρός ὁ γεῦσις ποιότης ἐθέλω τις ἐνδεικτικός τεκμαίρομαι περί ὁ δύναμις αὐτός , δείκνυμι ἐν ὁ τέταρτος καί ὁ ἐν οὗτος μέθοδος . ἐάν οὖν τις ἤτοι ῥᾴθυμος ἀναγιγνώσκω ὁ πρόσθεν ἤ καί μηδέ ὅλος ἀναγιγνώσκω ἐπί οὗτος ὁ βιβλίον εὐθύς ἀφικνέομαι , σπεύδω ὅτι ταχύς ἐπιστήμων γίγνομαι ὁ ὁ φάρμακον δύναμις , οὐ ἔχω βέβαιος ὁ γνῶσις αὐτός . ἐπεί δέ ὁ φάρμακον πᾶς ὁ μέν εἰμί μόριον ζῷον ἤ φυτόν ἤ καρπός ἤ τις ὀπός οὗτος ἤ χυλός , ὁ δέ ἐκ ὁ μέταλλον λαμβάνω , καλός δοκέω ἐγώ περί ὁ φυτόν πρῶτος διέρχομαι , ὅτι τε πολύς αὐτός εἰμί ὁ γένος ἰσχυρός τε καί ὁ δύναμις , εἶτα ἑξῆς περί ὁ μεταλλεύω λέγω , ἔπειτα οὕτως ἐπί ὁ ὁ ζῷον ἀφικνέομαι μόριον . καί μέντοι καί ὁ τάξις αὐτός ὁ γραφή γιγνώσκω χρή κατά στοιχεῖον ποιέω , πρῶτος μέν ἐκεῖνος γράφω ὁ φυτόν ὅς ὁ προσηγορία ὁ ἀρχή ἔχω ἀπό ὁ ἄλφα στοιχεῖον , δεύτερος δέ ὅσος ἀπό ὁ β , καί οὕτως ἤδη τρίτος τε καί τέταρτος καί πέμπτος καί ἄλλος ἐφεξῆς ἅπας κατά ὁ ὁ γράμμα τάξις . οὕτως δή καί Πάμφιλος ποιέω ὁ περί ὁ βοτάνη πραγματεία . ἀλλά ἐκεῖνος μέν εἰς τε μῦθος γράα τις ἐκτρέπω καί τις γοητεία Αἰγύπτιος ληρώδης ἅμα τις ἐπῳδή , ὅς ἀναιρέω ὁ βοτάνη ἐπιλέγω . καί δή χράω πρός περίαπτος καί ἄλλος μαγγανεία οὐ περίεργος μόνος , οὐδέ ἔξω ὁ ἰατρικός τέχνη , ἀλλά καί ψευδής ἅπας . ἐγώ δέ οὔτε οὗτος οὐδείς οὔτε ὁ οὗτος ἔτι ληρώδης μεταμόρφωσις λέγω . οὐδέ γάρ ὁ μικρός παῖς κομιδῇ χρήσιμος ὑπολαμβάνω εἰμί ὁ τοιοῦτος μῦθος , μήτι γε δή ὁ μεθίημι σπεύδω ὁ ὁ ἰατρικός ἔργον . καί ἐγώ δοκέω πρός Ἱπποκράτης εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ ἀφορισμός λέγω ὁ βίος βραχύς , ὁ δέ τέχνη μακρός χάριν ὁ μή καταναλίσκω ὁ χρόνος εἰς ἄχρηστος , σπεύδω δέ ὡς οἷος τε ὁ ἐπίτομος ἔρχομαι διά αὐτός ὁ χρήσιμος ὁ τέχνη . καί μέν δή καί ὁ πολύς ὁ βοτάνη ὄνομα οὗτος Αἰγυπτιακός καί Βαβυλώνιος , καί ὅσος τις ἴδιος ἤ συμβολικός ἐπί αὐτός τίθημι , περισσός δοκέω ἐγώ προσγράφω ἐνταῦθα . καλός γάρ , εἰ τις ἐθέλω καί οὗτος πολυπραγμονέω , ἴδιος καί κατά ἑαυτοῦ ἀναγιγνώσκω ὁ ὁ ἀντιφράζω βίβλος . οὕτως γάρ καί αὐτός ἐπιγράφω ὁ συντίθημι αὐτός , καθά καί Ξενοκράτης ὁ Ἀφροδισιεύς ποιέω , ἄνθρωπος ἄλλος περίεργος ἱκανός καί γοητεία οὐ ἀπαλλάσσω . ὁ δέ γε Πάμφιλος ὁ ὁ περί ὁ βοτάνη συντίθημι εὔδηλος εἰμί ἐͅκ αὐτός ὅς γράφω γραμματικός εἰμί καί μήτε ὁράω ὁ βοτάνη ὑπέρ ὅς διηγέομαι μήτε ὁ δύναμις αὐτός πειράω , ἀλλά ὁ πρό αὐτός γράφω ἅπας ἄνευ βάσανος πιστεύω . οὗτος μέν ἐκγράφω βιβλίον , πλῆθος ὄνομα ἐπί ἕκαστος βοτάνη μάτην προστίθημι , εἶτα ἑξῆς εἰ τις αὐτός ἐκ ἄνθρωπος μεταμορφόω διηγέομαι , εἶτα ἐπῳδή καί σπονδή δή τις καί θυμίαμα ὁ ἐπί οὗτος ἐκ ὁ γῆ ἀναίρεσις προσγράφω , ἕτερος τε γοητεία τοιοῦτος ληρώδης . ὁ δέ Ἀναζαρβεύς Διοσκουρίδης ἐν πέντε βιβλίον ὁ χρήσιμος ἅπας ὕλη γράφω οὐ βοτάνη μόνος , ἀλλά καί δένδρον καί καρπός καί χυλός καί ὀπή , ἔτι τε ὁ μεταλλεύω ἅπας καί ὁ ἐν ὁ ζῷον μόριον μνημονεύω . καί ἐγώ δοκέω τέλειος πᾶς οὗτος ὁ περί ὁ ὕλη ὁ φάρμακον πραγματεία ποιέω . πολύς μέν γάρ καί ὁ ἔμπροσθεν ὑπέρ αὐτός γράφω καλός , ἀλλά ὑπέρ ἅπας οὕτως οὐδείς , πλήν εἰ Τάνιτρος τις ἐπαινέω ὁ Ἀσκληπιάδης . καί γάρ καί οὗτος ἄλλος τε καλός λέγω , χωρίς ὁ κατά ὁ αἰτία λογισμός . οὗτος τε οὖν ἀναγιγνώσκω χρή ὁ ἔμπειρος γίγνομαι ὕλη βούλομαι , ἔτι τε πρός οὗτος ὁ τε Ἡρακλείδης ὁ Ταραντῖνος καί Κρατεύας καί Μάντιος . γράφω δέ οὐ ὅμοιος οὕτως ἐκεῖνος , οὐδέ εἰς εἷς ἀθροίζω πᾶς , καθά ὁ Διοσκουρίδης , περί ὕλη γε ἐπιγράφω ὁ πέντε βίβλος , ἀλλά ἴδιος μέν , εἰ οὕτως τυγχάνω , περί σκευασία τε καί δοκιμασία φάρμακον γράφω , ὥσπερ Ἡρακλείδης ὁ Ταραντῖνος , ἴδιος δέ περί καθαρτικός ἤ προποτισμός ἤ κλυσμός , ὥσπερ ὁ Μαντίας ποιέω . ἴδιος δέ εὐπόριστος βοήθημα , ὡς Ἀπολλώνιος , ἤ ὁ κατά τόπος , ὡς Μαντίας . ὁ δέ πολύς ὁ φάρμακον χρῆσις ἐν αὐτός ὁ θεραπευτικός πραγματεία ὑπό τε ὁ παλαιός γράφω καί προσέτι ὁ νέος ἅπας σχεδόν · καί γάρ πρός Ἱπποκράτης λέγω πολύς καί πρός Εύρυφῶν καί Διεύχης καί Διοκλῆς καί Πλειστόνικος καί Πραξαγόρας καί Ἡρόφιλος , καί οὐ εἰμί οὐδείς ἀνήρ παλαιός ὅς οὐ συμβάλλω τις ὁ τέχνη μέγας ἤ μείων εἰς ἐπιστήμη φάρμακον , ἄνευ γοητεία τε καί ἀλαζονεία , ὅς ὕστερον Ἀνδρέας ἐπιδείκνυμι , ὥστε ὅστις σχολή χρήσιμος ὁμιλέω βιβλίον περί φάρμακον γράφω , ἔχω πολύς καί ὁ παλαιός μέν , ὡς λέγω , καί ὁ νέος δέ , οὐ ὀλίγος μέχρι καί ὁ περί Πάμφιλος τε καί Ἀριχιγένης . καί μέν δή καί Ῥοῦφος ὁ Ἐφέσιος πολύς μέν εἰͅν ὁ θεραπευτικός βιβλίον γράφω φάρμακον , καί περί βοτάνη δέ διά ἑξάμετρος ἔπος σύγκειμαι τέσσαρες , καί οὐδείς φόβος ἐπιλείπω χρήσιμος βιβλίον , ἔͅν ἐν ἅπας ὁ βίος βούλομαι τις ἄλλος μηδείς ἤ περί φάρμακον ἀναγιγνώσκω . Ἀνδρέας δέ καί ὁ ὅμοιος ἀλαζών ἀφίστημι χρή , καί πολύς μάλα ἔτι Πάμφιλος ὁ μηδέ ὄναρ ὁράω ποτέ ὁ βοτάνη , ὅς ὁ ἰδέα ἐπιχειρέω γράφω . ὁ γάρ τοιοῦτος ὁ ἄνθρωπος , ὥσπερ οὖν καί ὁ Ταραντῖνος Ἡρακλείδης εἰκάζω αὐτός , ὅμοιος ὁ κῆρυξ εἰμί , ὅσος ὁ ὁ ἰδέα γνώρισμα κηρύσσω ἀποδιδράσκω ἀνδράποδον , αὐτός μηδεπώποτε θεάομαι . λαμβάνω μέν γάρ ὁ γνώρισμα παρά ὁ οἶδα , λέγω δέ ὡς ἐπῳδή αὐτός , ὅς μηδέ εἰ παρίστημι ὁ κηρύσσω τυγχάνω , διαγιγνώσκω δύναμαι . ἐγώ μέν γάρ μέμφομαι ὁ πρῶτος γράφω ὁ ἰδέα ὁ βοτάνη , ἀγαθός ἡγέομαι αὐτόπτης γίγνομαι παρά αὐτός ὁ διδάσκω ὁ μανθάνω καί μή ὁ ἐκ ὁ βιβλίον κυβερνήτης ὁμοιόω . καί γάρ ἀληθής οὕτως καί σαφής ὁ διδασκαλία περαίνω ἄν ὑπό διδάσκαλος οὐ βοτάνη μόνος ἤ θάμνος ἤ δένδρον , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἅπας φάρμακον . εἰ δέ ἄρα καί δέω ὁ βιβλίον , τίς οὕτως ἄθλιος ὡς παρέρχομαι ὁ Διοσκούρδιος καί Νίγρος καί Ἡρακλείδης καί Κρατεύας καί ἄλλος μυρίος ἐν ὁ τέχνη καταγηράσκω , βιβλίον γραμματικός γράφω ἐπῳδή καί μεταμόρφωσις καί δεκανός καί δαίμων ἱερός βοτάνη ἀνέχω ἄν ; ὅτι γάρ γόης ἄνθρωπος ἐκπλήσσω ὁ πολύς ὄχλος ἔργον ποιέω ὁ τοιοῦτος συντίθημι ἐκ αὐτός ἔνειμι σύ γιγνώσκω ὁ Πάμφιλος βιβλίον , ὅς πρῶτος μέν ἐν ὁ βοτάνη γράφω ἀβρότονον , ἅπας ἐγώ γνώριμος τυγχάνω , εἶτα ἑξῆς ἄγνος ἱκανός καί οὗτος γνώριμος θάμνος , εἶτα ἄγρωστις οὐδέ ὁ ἰδιώτης ἄγνωστος πόα , εἶτα ἄγχω ὅς οὐδέ αὐτός ἀγνοέω τις , ὥσπερ οὖν οὐδέ ὁ ἀδίαντος ἐφεξῆς αὐτός γράφω . ἐν μέν δή οὗτος οὐδείς ὅς οἶδα περισσός γράφω · μετά δέ οὗτος βοτάνη μιμνῄσκω καλέω , ὡς αὐτός φημί , ἀετός , περί ὅς ὁμολογέω μηδείς ὁ Ἕλλην λέγω μηδείς , ἀλλά ἐν τις ὁ εἰς Ἑρμῆς ὁ Αἰγύπτιος ἀναφέρω βιβλίον ἐγγράφω , περιέχω ὁ λστʹ ὁ ὡρόσκοπος ἱερός βοτάνη , ὅς εὔδηλος ὅτι πᾶς λῆρος εἰμί καί πλάσμα ὁ συντίθημι , ὅμοιος ὁ ὀφιονῖκοι ὁ Κόγχλη . οὔτε γάρ ὅλος γίγνομαι τις Κόγχλας , ἀλλά εἰς γέλως σύγκειμαι ὄνομα , καθά καί ἄλλος πᾶς ὁ κατά ὁ βιβλίον αὐτός γράφω . καί ὁ λστʹ οὗτος βοτάνη μέχρι ὁ ὄνομα προέρχομαι , μηδείς αὐτός ὑπόκειμαι πρᾶγμα . ἀλλά Πάμφιλος μέν ὥσπερ ἄλλος πολύς σχολή ἴσως ἄγω ἄχρηστος μῦθος ἐγγράφω βιβλίον · ἐγώ δέ καί νῦν ἡγέομαι ὁ χρόνος ἀπόλλυμι μνημονεύω αὐτός ἐπιπολύ . ἄρχω οὖν ἤδη ὁ χρήσιμος .