galenus.de-semine-libri-ii 2.3
Ἀλλ’ ἐπεὶ καὶ περὶ τούτων αὐτάρκως διώρισται , καιρὸς ἂν εἴη διασκέψασθαι τὸ προβαλλόμενον ὡς ἄπορον ὑπό τε τῶν οὐχ ἡγουμένων ὅλως σπερμαίνειν τὸ θῆλυ καὶ τῶν οὐ γόνιμον σπερμαίνειν . εἴπερ γὰρ ἐνεχώρει , φασὶ , τὸ θῆλυ μὴ μόνον ὕλης , ἀλλὰ καὶ δυνάμεως ἀρχὴν εἶναι , περιττὸν τὸ ἄῤῥεν . ἔνιοι δὲ καὶ τῶν ὀρνίθων ἐν τῷδε μνημονεύουσι τῶν τὰ ὑπηνέμια καὶ ζεφύρια καλούμενα τικτόντων ὠὰ χωρὶς τῆς πρὸς τὸ ἄῤῥεν μίξεως . ὁ μὲν οὖν Ἐμπεδοκλῆς διεσπᾶσθαί φησι τὰ τοῦ γεννηθησομένου μόρια , καὶ τὰ μὲν ἐν τῷ τοῦ ἄῤῥενος σπέρματι , τὰ δ’ ἐν τῷ τῆς θηλείας περιέχεσθαι , καὶ αὐτῆς γε τῆς ἀφροδισίου συμπλοκῆς ἐντεῦθεν γίνεσθαι τοῖς ζώοις τὴν ἐπιθυμίαν , ὀρεγομένων ἀλλήλοις ἑνωθῆναι τῶν διεσπασμένων μορίων . οὗτος ὁ λόγος ἐστὶν ἄτοπος , ὑποτιθέμενος μὲν πρῶτον ἑκάστῳ τῶν μορίων ὥσπερ ζώῳ σύμφυτον ὄρεξιν ἑνώσεώς τε καὶ μίξεως εἰς τὴν συμπλήρωσιν ὅλου τοῦ μορίου , εἶτα οὐκ αἰσθάνεται μισγάγκειαν ποιῶν ἑκατέρων τῶν σπερμάτων , οὐχ ὁμοιομερὲς ἀπολεῖπον , οἷόν περ καὶ φαίνεται . ἅπαντα γὰρ ἕξει κατ’ αὐτὸν ἐν ἑαυτῷ τὸ σπέρμα , καὶ ἐκ πάντων συγκείσεται τῶν τοῦ ζώου μορίων , ἀρτηρίας δηλονότι καὶ φλεβὸς , καὶ νεύρου , καὶ ὀστοῦ , καὶ συνδέσμου , καὶ σαρκὸς , ἑκάστου τε τῶν ἄλλων , ἀτάκτως κειμένων παρ’ ἄλληλα , καὶ τοῦ τάξοντος δηλονότι καὶ διακοσμήσοντος δεομένων , ἵν’ ἐξ αὐτοῦ γένηται τὸ ζῶον . τί ποτ’ οὖν ἔσται τοῦτο τὸ τὴν τάξιν αὐτοῖς ἐπιθῆσον ; οὐ γὰρ δὴ ὥς γέ τινές φασιν , ἡ τῶν ὁμοίων φορὰ πρὸς τὰ ὅμοια . κατὰ μὲν γὰρ τοῦτον τὸν λόγον ἓν μὲν ὀστοῦν ἦν ἂν μέγα κατὰ τὸ κυούμενον , ἁπάντων ἀφικνουμένων ἐς ταὐτὸ τῶν ὀστωδῶν μορίων , εἷς δὲ χόνδρος , ἀρτηρία δὲ μία , καὶ νεῦρον ἓν , ἕκαστόν τε τῶν ἄλλων . ἄλλου τινὸς ἄρα τρίτου δεήσει τοῖς διεσπαρμένοις ἐν ἑκατέρῳ τῶν σπερμάτων μέρεσι , τοῦ τάξοντος αὐτὰ καὶ διακοσμήσοντος · ὡς ἤτοι τρίτον σπέρμα ζητητέον ἡμῖν , ᾧ ταύτην ἀναθήσομεν τὴν δύναμιν , ἢ ἐν τοῖς πρώτοις σπέρμασιν εὐθὺς περιέχεσθαι φατέον . ἔτι δὲ ἀτοπώτερον ὁ λόγος ἔχει τοῦ Ἐμπεδοκλέους οὐ συνιέντος , ἥτις ποτὲ ἡ αὔξησις ἔσται τῷ κυήματι . σμικροτάτων γὰρ ἐξ ἀνάγκης οὐσῶν τῶν πρώτων ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν , ἔτι δ’ ὀστῶν καὶ νεύρων , καὶ χόνδρων , καὶ συνδέσμων , ὑμένων τε καὶ σαρκῶν , ὅμοιον δήπου χρὴ τὸ προσπλασσόμενον ﻿ αὐτοῖς ὑπάρχειν , ἵν’ αὐξηθῇ . πόθεν οὖν ἕξομεν τοῦτο ; φαίνεται μὲν γὰρ οὐδὲν ἄλλο τοῖς κυουμένοις ἐπιῤῥέον πλὴν τοῦ καταμηνίου · τοῦτο δὲ αἷμα μόνον ἐστὶν , οὐ δήπου συγκείμενον ἐκ νεύρων καὶ φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν καὶ ὀστῶν , ἁπάντων τε τῶν ἄλλων μορίων . εἰ δ’ ἀλλοιουμένου καὶ μεταβαλλομένου τούτων τῶν μορίων ἕκαστον γίνεσθαι φήσομεν , ἐν τῷ σπέρματι τὸν ταῦτα ἐργασόμενον ὑποθέσθαι χρὴ τεχνίτην , ὃν ἐξ ἀρχῆς ἔχοντες ἀτόπως ὑποτιθέμεθα διεσπασμένα μόρια . πῶς γὰρ δὴ καὶ διέσπασται ; πότερον τοῦ μὲν τῆς κεφαλῆς ὀστοῦ τὸ μέρος ἑκάτερόν ἐστιν ἰδίᾳ περιγεγραμμένον ἐν ἑκατέρῳ τῶν σπερμάτων , πάλιν ἑκάστου τῶν σπονδύλων , εἶτ’ αὖθις ἰδίᾳ βραχιόνων τε καὶ πήχεων , ἑκάστου τε τῶν ἄλλων , ἢ συμπάντων γε ὁμοῦ τῶν ὀστῶν ἀδιάπλαστόν τε καὶ συγκεχυμένην ἔχει τὴν οὐσίαν ἑκάτερον τῶν σπερμάτων , εἶτ’ ἐξ αὐτῆς ἄλλος τις τεχνίτης διαπλάττει μὲν τῶν ὀστῶν ἕκαστον , εἶτ’ ἄλλος συντίθησιν , ὥσπερ ἐκ τοῦ πηλοῦ τοὺς πλίνθους διαπλάττει μὲν ὁ πλινθουργὸς , συντίθησι δ’ ἀλλήλοις ὁ οἰκοδόμος ; ἀλλά τοι τὰ πάντα ἐστὶν ἀδύνατα καθ’ ἕκαστόν τε τῶν ὀργανικῶν μορίων ἐπισκεπτομένῳ τι καὶ μάλιστα τῶν γεννητικῶν . ἤτοι γὰρ ἐν ἑκατέρῳ τῶν σπερμάτων ἑκατέρων ἐστὶ τὰ μόρια τῶν γυναικείων καὶ ἀῤῥενικῶν ὀργάνων , ἢ τῶν γυναικείων ἐν τῷ τῆς θηλείας , τῶν δ’ ἀῤῥενικῶν ἐν τῷ τοῦ ἄῤῥενος . ὁποτέρως δ’ ἂν ἔχῃ , μιχθέντων αὐτῶν ἄμφω διαπλασθήσεται κατὰ τὸ κυούμενον , ὡς γίνεσθαι πάντα ἡμῶν τὰ ἔγγονα τοιαῦτα τὴν ἰδέαν , οἵους οἱ πλάσται πλάττουσι τοὺς καλουμένους ἑρμαφροδίτους , ἀμφότερα ἔχοντας τέλεα τὰ γεννητικὰ μόρια , καὶ τὰ τῶν ἀῤῥένων καὶ τὰ τῶν θηλειῶν . εἰ δ’ ἀπόλλυται θάτερα , καὶ σκέλος ἀπόλλυσθαι , καὶ χεῖρα , καὶ ἄλλο τι μέρος ἀναγκαῖον ἔσται . πολυειδῶς οὖν ἄτοπος ἡ Ἐμπεδοκλέους δόξα , καὶ μένειν ἔτι φαίνεται τὸ ἐξ ἀρχῆς πρόβλημα ἄπορον , διὰ τί , εἴπερ ὑπάρχει καὶ τῷ θήλει ζώῳ σπέρμα , τὸ ἄῤῥεν ἐγένετο · διὰ τί οὐ γεννᾷ τὸ θῆλυ μόνον αὐτὸ καθ’ ἑαυτό .
Lemmas: ἀλλά ἐπεί καί περί οὗτος αὔταρκος διορίζω , καιρός ἄν εἰμί διασκοπέω ὁ προβάλλω ὡς ἄπορος ὑπό τε ὁ οὐ ἡγέομαι ὅλος σπερμαίνω ὁ θῆλυς καί ὁ οὐ γόνιμος σπερμαίνω . εἴπερ γάρ ἐγχωρέω , φημί , ὁ θῆλυς μή μόνος ὕλη , ἀλλά καί δύναμις ἀρχή εἰμί , περισσός ὁ ἄρσην . ἔνιοι δέ καί ὁ ὄρνις ἐν ὅδε μνημονεύω ὁ ὁ ὑπηνέμιος καί ζεφύριος καλέω τίκτω ᾠόν χωρίς ὁ πρός ὁ ἄρσην μίξις . ὁ μέν οὖν Ἐμπεδοκλῆς διασπάδω φημί ὁ ὁ γεννάω μόριον , καί ὁ μέν ἐν ὁ ὁ ἄρσην σπέρμα , ὁ δέ ἐν ὁ ὁ θῆλυς περιέχω , καί αὐτός γε ὁ ἀφροδίσιος συμπλοκή ἐντεῦθεν γίγνομαι ὁ ζῷον ὁ ἐπιθυμία , ὀρέγω ἀλλήλων ἑνόω ὁ διασπάω μόριον . οὗτος ὁ λόγος εἰμί ἄτοπος , ὑποτίθημι μέν πρῶτος ἕκαστος ὁ μόριον ὥσπερ ζῷον σύμφυτος ὄρεξις ἕνωσις τε καί μίξις εἰς ὁ συμπλήρωσις ὅλος ὁ μόριον , εἶτα οὐ αἰσθάνομαι μισγάγκεια ποιέω ἑκάτερος ὁ σπέρμα , οὐ ὁμοιομερής ἀπολείπω , οἷος περ καί φαίνω . ἅπας γάρ ἔχω κατά αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὁ σπέρμα , καί ἐκ πᾶς σύγκειμαι ὁ ὁ ζῷον μόριον , ἀρτηρία δηλονότι καί φλέψ , καί νεῦρον , καί ὀστέον , καί σύνδεσμος , καί σάρξ , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος , ἄτακτος κεῖμαι παρά ἀλλήλων , καί ὁ τάσσω δηλονότι καί διακοσμέω δέω , ἵνα ἐκ αὐτός γίγνομαι ὁ ζῷον . τίς ποτέ οὖν εἰμί οὗτος ὁ ὁ τάξις αὐτός ἐπιτίθημι ; οὐ γάρ δή ὡς γε τις φημί , ὁ ὁ ὅμοιος φορά πρός ὁ ὅμοιος . κατά μέν γάρ οὗτος ὁ λόγος εἷς μέν ὀστέον εἰμί ἄν μέγας κατά ὁ κυέω , ἅπας ἀφικνέομαι εἰς αὐτός ὁ ὀστώδης μόριον , εἷς δέ χόνδρος , ἀρτηρία δέ εἷς , καί νεῦρον εἷς , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος . ἄλλος τις ἄρα τρίτος δέω ὁ διασπείρω ἐν ἑκάτερος ὁ σπέρμα μέρος , ὁ τάσσω αὐτός καί διακοσμέω · ὡς ἤτοι τρίτος σπέρμα ζητέω ἐγώ , ὅς οὗτος ἀνατίθημι ὁ δύναμις , ἤ ἐν ὁ πρῶτος σπέρμα εὐθύς περιέχω φημί . ἔτι δέ ἄτοπος ὁ λόγος ἔχω ὁ Ἐμπεδοκλῆς οὐ συνίημι , ὅστις ποτέ ὁ αὔξησις εἰμί ὁ κύημα . μικρός γάρ ἐκ ἀνάγκη εἰμί ὁ πρῶτος ἀρτηρία καί φλέψ , ἔτι δέ ὀστέον καί νεῦρον , καί χόνδρος , καί σύνδεσμος , ὑμήν τε καί σάρξ , ὅμοιος δήπου χρή ὁ προσπλάσσω ﻿ αὐτός ὑπάρχω , ἵνα αὐξάνω . πόθεν οὖν ἔχω οὗτος ; φαίνω μέν γάρ οὐδείς ἄλλος ὁ κυέω ἐπιρρέω πλήν ὁ καταμήνιος · οὗτος δέ αἷμα μόνος εἰμί , οὐ δήπου σύγκειμαι ἐκ νεῦρον καί φλέψ καί ἀρτηρία καί ὀστέον , ἅπας τε ὁ ἄλλος μόριον . εἰ δέ ἀλλοιόω καί μεταβάλλω οὗτος ὁ μόριον ἕκαστος γίγνομαι φημί , ἐν ὁ σπέρμα ὁ οὗτος ἐργάζομαι ὑποτίθημι χρή τεχνίτης , ὅς ἐκ ἀρχή ἔχω ἄτοπος ὑποτίθημι διασπάω μόριον . πῶς γάρ δή καί διασπάω ; πότερος ὁ μέν ὁ κεφαλή ὀστέον ὁ μέρος ἑκάτερος εἰμί ἴδιος περιγράφω ἐν ἑκάτερος ὁ σπέρμα , πάλιν ἕκαστος ὁ σφόνδυλος , εἶτα αὖθις ἴδιος βραχίων τε καί πῆχυς , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος , ἤ σύμπας γε ὁμοῦ ὁ ὀστέον ἀδιάπλαστος τε καί συγχέω ἔχω ὁ οὐσία ἑκάτερος ὁ σπέρμα , εἶτα ἐκ αὐτός ἄλλος τις τεχνίτης διαπλήσσω μέν ὁ ὀστέον ἕκαστος , εἶτα ἄλλος συντίθημι , ὥσπερ ἐκ ὁ πηλός ὁ πλίνθος διαπλήσσω μέν ὁ πλινθουργός , συντίθημι δέ ἀλλήλων ὁ οἰκοδόμος ; ἀλλά τοι ὁ πᾶς εἰμί ἀδύνατος κατά ἕκαστος τε ὁ ὀργανικός μόριον ἐπισκοπέω τις καί μάλα ὁ γεννητικός . ἤτοι γάρ ἐν ἑκάτερος ὁ σπέρμα ἑκάτερος εἰμί ὁ μόριον ὁ γυναικεῖος καί ἀρρενικός ὄργανον , ἤ ὁ γυναικεῖος ἐν ὁ ὁ θῆλυς , ὁ δέ ἀρρενικός ἐν ὁ ὁ ἄρσην . ὁπότερος δέ ἄν ἔχω , μείγνυμι αὐτός ἄμφω διαπλάσσω κατά ὁ κυέω , ὡς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ὁ ἔγγονος τοιοῦτος ὁ ἰδέα , οἷος ὁ πλάστης πλήσσω ὁ καλέω ἑρμαφρόδιτος , ἀμφότερος ἔχω τέλειος ὁ γεννητικός μόριον , καί ὁ ὁ ἄρσην καί ὁ ὁ θῆλυς . εἰ δέ ἀπόλλυμι ἕτερος , καί σκέλος ἀπόλλυμι , καί χείρ , καί ἄλλος τις μέρος ἀναγκαῖος εἰμί . πολυειδής οὖν ἄτοπος ὁ Ἐμπεδοκλῆς δόξα , καί μένω ἔτι φαίνω ὁ ἐκ ἀρχή πρόβλημα ἄπορος , διά τίς , εἴπερ ὑπάρχω καί ὁ θῆλυς ζῷον σπέρμα , ὁ ἄρσην γίγνομαι · διά τίς οὐ γεννάω ὁ θῆλυς μόνος αὐτός κατά ἑαυτοῦ .