galenus.de-semine-libri-ii 1.12
Ὅπως οὖν αὕτη γεννᾶται , ῥᾷστον μὲν ἦν ἡμῖν διὰ βραχέων ἀποφῄνασθαι , βούλομαι δ’ ἀπόδειξιν προσθεῖναι τῷ λόγῳ , καὶ μάλιστα ὅτι τῆς ἐνεστώσης πραγματείας οἰκειότατόν ἐστιν . ὥσπερ οὖν , ὁπότε περὶ χρείας τε καὶ δυνάμεως σπέρματος ὁ λόγος ἦν , ἀπὸ τῶν ἐναργῶς φαινομένων ἀρξάμενοι καὶ λέγοντες , ἐν ταῖς μήτραις μένειν τὸ σπέρμα , ἡνίκα κυήσειν μέλλοι τὸ ζῶον , ἐντεῦθεν συνελογισάμεθα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , οἶμαι , καὶ νῦν ἀπὸ τῶν φαινομένων ἐν ταῖς ἀνατομαῖς ἄρξασθαι προσήκει . φαίνεται τοίνυν ἀρτηρία καὶ φλὲψ ἐφ’ ἑκάτερον ἰοῦσαι τῶν ὄρχεων , οὐκ εὐθεῖαν ὁδὸν , ὥσπερ ἐπὶ τὰ ἄλλα σύμπαντα , πολυειδῶς δὲ πρότερον ἑλισσόμεναι δίκην ἑλίκων ἢ κισσῶν . ὅθεν , οἶμαι , καὶ αὐτοῖς τοῖς ἀνατομικοῖς ἀνδράσιν ἐπῆλθε , κισσοειδῆ μὲν ἐνίοις , ἑλικοειδῆ δ’ ἄλλοις ὀνομάσαι τὴν φύσιν αὐτῶν . ἐν δὲ δὴ ταῖς πολλαῖς ἕλιξι ταύταις , ἃς ποιοῦνται πρὶν ἐπὶ τοὺς ὄρχεις ἐξικέσθαι , κατὰ βραχὺ λευκαινόμενον ἔνεστί σοι θεάσασθαι τὸ αἷμα . καὶ τέλος , ἐπειδὰν ἤδη τοῦ ὄρχεως ἅπτηται τὸ ἀγγεῖον , ἡ τοῦ σπέρματος οὐσία σαφῶς ἐν αὐτῷ φαίνεται . εἰ μὲν δὴ κᾀκ τῆς τῶν ὄρχεων φύσεως ἀλλοίωσίν τινα προσλαμβάνει , καὶ ἄλλως ἀμήχανον αὐτῷ συντελεσθῆναι , παρείσθω τό γε νῦν εἶναι σκοπεῖν . ἑπώμεθα δ’ , εἰ βούλει , τήν γε πρώτην Ἀριστοτέλει , καὶ ὅτι μηδὲν ἡμῖν συνεργοῦσιν εἰς σπέρματος γένεσιν οἱ ὄρχεις , ὥστε οὐ τὸ πλεῖστον , ἀλλὰ τὸ σύμπαν ἥ τε ἀρτηρία καὶ ἡ φλὲψ ἐργάζονται τῆς θορώδους ὑγρότητος . φύσις ἄρ’ ἔστιν αὐταῖς γεννητικὴ σπέρματος . ἀλλ’ ἐξ αἵματος ἐγέννησαν αὐτὸ , πολυχρονίως ἐν αὐταῖς διατρίψαντος · αὕτη γὰρ καὶ ἡ χρεία τῆς ἕλικος . ἀλλοιοῦσαι δὲ δήπου τὸ αἷμα μετέβαλον εἰς σπέρμα . τὸ δ’ ἀλλοιοῦν ἅπαν εἰς τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἄγει τὸ ἀλλοιούμενον · ὅπερ δὴ καὶ φαίνεται . λευκὸν γὰρ καὶ παχὺ καὶ γλίσχρον ἐστὶ τὸ ﻿ σπέρμα , τρέφειν ἐπιτήδειον ἀρτηρίας καὶ φλεβὸς σῶμα . φαίνεται δὲ καὶ Ἀριστοτέλης ἐν τούτοις ἡμῖν ὁμολογῶν , ἐπειδὰν φάσκῃ · Τοὐναντίον ἄρ’ οἷς οἱ ἀρχαῖοι ἔλεγον , λεκτέον · οἱ μὲν γὰρ τὸ ἀπὸ παντὸς ἀπιὸν , ἡμεῖς δὲ τὸ πρὸς ἅπαν ἰέναι πεφυκὸς σπέρμα ἐροῦμεν . τῆς δ’ αὐτῆς ἔχεται γνώμης κᾀν τῷ φάναι · Χρησίμου ἄρα περιττώματος μέρος τί ἐστι τὸ σπέρμα . χρησιμώτατον δὲ τὸ ἔσχατον , καὶ ἐξ οὗ δὴ γίνεται ἕκαστον τῶν μορίων . ὅθεν , οἶμαι , ἂν θαυμάσειέ τις ἔτι καὶ μᾶλλον αὐτοῦ κατὰ τὸ πρῶτον βιβλίον περὶ ζώων γενέσεως , ἐν μὲν τῇ προγεγραμμένῃ ῥήσει , καθ’ ἣν ἀντιλέγει τοῖς ἀρχαίοις ἑαυτοῦ , περὶ τῆς τοῦ σπέρματος οὐσίας ἀποδεικνύναι πειρωμένου , τῶν μορίων ἕκαστον ἐξ αὐτοῦ γίνεσθαι , κατωτέρω δ’ , ὑπ’ αὐτοῦ μὲν οὐκ ἐξ αὐτοῦ δέ · τὸ γὰρ , ἐξ οὗ γίνεται , τὸ καταμήνιον εἶναι .
Lemmas: ὅπως οὖν οὗτος γεννάω , ῥᾴδιος μέν εἰμί ἐγώ διά βραχύς ἀποφῄνομαι , βούλομαι δέ ἀπόδειξις προστίθημι ὁ λόγος , καί μάλα ὅτι ὁ ἐνίστημι πραγματεία οἰκεῖος εἰμί . ὥσπερ οὖν , ὁπότε περί χρεία τε καί δύναμις σπέρμα ὁ λόγος εἰμί , ἀπό ὁ ἐναργής φαίνω ἄρχω καί λέγω , ἐν ὁ μήτρα μένω ὁ σπέρμα , ἡνίκα κυέω μέλλω ὁ ζῷον , ἐντεῦθεν συλλογίζομαι , κατά ὁ αὐτός τρόπος , οἴομαι , καί νῦν ἀπό ὁ φαίνω ἐν ὁ ἀνατομή ἄρχω προσήκω . φαίνω τοίνυν ἀρτηρία καί φλέψ ἐπί ἑκάτερος ἔρχομαι ὁ ὄρχις , οὐ εὐθύς ὁδός , ὥσπερ ἐπί ὁ ἄλλος σύμπας , πολυειδής δέ πρότερος ἑλίσσω δίκη ἑλίκων ἤ κισσός . ὅθεν , οἴομαι , καί αὐτός ὁ ἀνατομικός ἀνήρ ἐπέρχομαι , κισσοειδής μέν ἔνιοι , ἑλικοειδής δέ ἄλλος ὀνομάζω ὁ φύσις αὐτός . ἐν δέ δή ὁ πολύς ἕλιξ οὗτος , ὅς ποιέω πρίν ἐπί ὁ ὄρχις ἐξικνέομαι , κατά βραχύς λευκαίνω ἔνειμι σύ θεάομαι ὁ αἷμα . καί τέλος , ἐπειδάν ἤδη ὁ ὄρχις ἅπτω ὁ ἀγγεῖον , ὁ ὁ σπέρμα οὐσία σαφής ἐν αὐτός φαίνω . εἰ μέν δή ἐͅκ ὁ ὁ ὄρχις φύσις ἀλλοίωσις τις προσλαμβάνω , καί ἄλλος ἀμήχανος αὐτός συντελέω , παρίημι ὁ γε νῦν εἰμί σκοπέω . ἕπομαι δέ , εἰ βούλομαι , ὁ γε πρῶτος Ἀριστοτέλης , καί ὅτι μηδείς ἐγώ συνεργέω εἰς σπέρμα γένεσις ὁ ὄρχις , ὥστε οὐ ὁ πολύς , ἀλλά ὁ σύμπας ὁ τε ἀρτηρία καί ὁ φλέψ ἐργάζομαι ὁ θορώδης ὑγρότης . φύσις ἄρα εἰμί αὐτός γεννητικός σπέρμα . ἀλλά ἐκ αἷμα γεννάω αὐτός , πολυχρόνιος ἐν αὐτός διατρίβω · οὗτος γάρ καί ὁ χρεία ὁ ἕλιξ . ἀλλοιόω δέ δήπου ὁ αἷμα μεταβάλλω εἰς σπέρμα . ὁ δέ ἀλλοιόω ἅπας εἰς ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἄγω ὁ ἀλλοιόω · ὅς δή καί φαίνω . λευκός γάρ καί παχύς καί γλίσχρος εἰμί ὁ ﻿ σπέρμα , τρέφω ἐπιτήδειος ἀρτηρία καί φλέψ σῶμα . φαίνω δέ καί Ἀριστοτέλης ἐν οὗτος ἐγώ ὁμολογέω , ἐπειδάν φάσκω · ἐναντίος ἄρα ὅς ὁ ἀρχαῖος λέγω , λεκτέος · ὁ μέν γάρ ὁ ἀπό πᾶς ἀπέρχομαι , ἐγώ δέ ὁ πρός ἅπας ἔρχομαι φύω σπέρμα λέγω . ὁ δέ αὐτός ἔχω γνώμη εἰͅν ὁ φημί · χρήσιμος ἄρα περίσσωμα μέρος τις εἰμί ὁ σπέρμα . χρήσιμος δέ ὁ ἔσχατος , καί ἐκ ὅς δή γίγνομαι ἕκαστος ὁ μόριον . ὅθεν , οἴομαι , ἄν θαυμάζω τις ἔτι καί μάλα αὐτός κατά ὁ πρῶτος βιβλίον περί ζῷον γένεσις , ἐν μέν ὁ προγράφω ῥῆσις , κατά ὅς ἀντιλέγω ὁ ἀρχαῖος ἑαυτοῦ , περί ὁ ὁ σπέρμα οὐσία ἀποδείκνυμι πειράω , ὁ μόριον ἕκαστος ἐκ αὐτός γίγνομαι , κάτω δέ , ὑπό αὐτός μέν οὐ ἐκ αὐτός δέ · ὁ γάρ , ἐκ ὅς γίγνομαι , ὁ καταμήνιος εἰμί .