galenus.de-semine-libri-ii 1.11
Ἅπαντα γὰρ , ὅσα σαρκώδη τὴν ἰδέαν ἐστὶν , ἐξ αἵματος ἐγένετο · τὰ δ’ ὑμενώδη πάντα ἐκ σπέρματος ἐτάθη . καὶ διὰ τοῦτο τὰ μὲν ἐξ αἵματος , εἰ φθαρείη ﻿ ποτὲ , γεννᾶται πάλιν ῥᾳδίως , ὡς ἂν τὴν ὕλην ἔχοντα τῆς γενέσεως ἄφθονον · ὅσα δ’ ἐκ σπέρματος , ἢ οὐδ’ ὅλως , ἢ κατὰ σπάνιον αὖθις γεννᾶται , καίτοι τήν γε ποιητικὴν αἰτίαν αὐτοῦ ἔχοντα ὁμοίως τελείοις . οὐ γὰρ δὴ καταλέλοιπέ γε ἡ φύσις τὸ ζῶον οὐδ’ ἐπιλέλησται τῶν δυνάμεων ὧν ἔχει συμφύτων . ἃς γὰρ οὐκ ἐπεκτήσατο παρά τινος , ἀλλ’ ἐκ σπέρματος εἶχεν , ἀμήχανον ἀποβαλεῖν αὐτάς . τί δή ποτ’ οὖν , εἰ ἐκτέμνει τις τοῦ σώματος ἡμῶν πιμελὴν ἢ σάρκα , γεννᾶται πάλιν ἐν τῇ χώρᾳ τῆς ἀπολομένης ἑτέρα πιμελὴ καὶ σὰρξ , ἀρτηρία δὲ , ἢ φλὲψ , ἢ νεῦρον , ἢ ὑμὴν , ἢ σύνδεσμος , ἢ τένων , ἢ χόνδρος , ἢ ὀστοῦν , ἅπαξ ἀπολόμενα , δεύτερον οὐκ ἔτι γεννᾶται ; καὶ τό γε θαυμασιώτερον , ὅταν γυμνωθῇ τι τούτων , καὶ δέον σκεπάσαι καὶ εἰς οὐλὴν ἀγαγεῖν αὐτὰ , σὰρξ μὲν περιφύεται τῶν εἰρημένων ἑκάστῳ , τὸ δ’ ὅμοιον αὐτῷ τῷ γυμνωθέντι κατ’ οὐδένα τρόπον ἔτι ἐπιφύεται , οὐδ’ ἂν αὐτὰ τὰ παιώνια φάρμακα προσφέρηται . ἀλλὰ διὰ τί συμβαίνει τὸ τοιοῦτο ; ἢ ὅτι ἡ τῆς μὲν σαρκὸς ὕλη καὶ νῦν ἐστιν , ἐκείνων δ’ οὐδενός ; ἢ τί νομίζεις ; ὁ χιτὼν τῆς ἀρτηρίας ἢ τὸ τοῦ νεύρου σῶμα τὴν διοικοῦσαν αὐτὸ δύναμιν οὐκ ἔχει τοιαύτης οὐσίας ποιητικὴν , οἵαν αὐτὸ κέκτηται ; καὶ μὴν , εἴπερ τι ἄλλο , καὶ τοῦτο ταῖς φύσεσιν ὑπάρχει , τὸ ποιεῖν ἑαυταῖς ὅμοια . πῶς δ’ ἂν ἄλλως ἐτρέφετο σῶμα , μὴ τῆς τοιαύτης δυνάμεως ἀεὶ παραμενούσης αὐτῇ ; πάντως γὰρ ἀποῤῥεῖ τι τῆς οὐσίας ἑκάστου , καὶ διὰ τοῦτο δεῖται τοῦ θρέψοντος · ὅμοιον δ’ εἶναι χρὴ τὸ προστιθέμενον ἐκ τῆς τροφῆς τῷ διαφορηθέντι . καί σε κᾀνταῦθα τῶν σῶν ἀναμνήσω λόγων , Ἀριστότελες φίλτατε . δυοῖν γὰρ θάτερον ἀναγκαῖον , ἢ ἐν τοῖς σιτίοις ἑκάστου τῶν τρεφομένων σωμάτων ἐμφέρεσθαι μόρια , κᾄπειτα , τῶν ὁμοίων ὡς τὰ ὅμοια φοιτώντων , γίνεσθαι τὴν θρέψιν , ἢ ἀλλοιουμένης τῆς τροφῆς . ἀλλὰ τὸ μὲν πρότερον δόγμα τὸ τῶν ὁμοιομερῶν ἐξήλεγξας αὐτὸς ὡς οὐκ ἀληθές · τὸ δ’ ἕτερον , ὃ τὴν ἀλλοίωσιν πρεσβεύει , ὡς ἀληθὲς συνεστήσω . οὐ μὴν οὐδὲ , ὅτι ἐξ ἅπαντος εἰς ἅπαν ὁμοίως αἱ μεταβολαὶ γίνονται , δυνατὸν εἰπεῖν . εἰς γὰρ τὸ πλησιώτερον τῇ φύσει τοῦ μεταβαλλομένου ῥᾴων ἡ μεταβολή · καὶ διὰ τοῦτο τῷ αἵματι ῥᾷστον μὲν γενέσθαι σαρκὶ , χαλεπώτερον δ’ ὑμένι , καὶ νεύρῳ , καὶ φλεβὶ , καὶ ἀρτηρίᾳ , καὶ χιτῶνι . πρῶτον μὲν οὖν ἕλκει τὰ μέλλοντα θρέψασθαι τὸν οἰκεῖον ἕκαστον ἐκ τοῦ αἵματος χυμὸν , ὡς Ἱπποκράτης ἐγίνωσκεν , ἀποδέδεικται δ’ ἡμῖν ἐν ἑτέροις ἐπὶ πλέον αὐτά τε ταῦτα , καὶ ὡς τὸ μὲν παχυτέρου δεῖται τοῦ αἵματος , τὸ δὲ λεπτοτέρου , καὶ τὸ μὲν θερμοτέρου , τὸ δὲ ψυχροτέρου , καὶ τὸ μὲν φλεγματωδεστέρου , τὸ δὲ μελαγχολικωτέρου . ἀτὰρ οὖν καὶ ἀκριβεστέρου καὶ καθαρωτέρου δεῖταί τινα , καὶ αὖθις ἕτερα μὲν καθαρωτέρου , τὰ δ’ ὀῤῥωδεστέρου , καὶ δὴ καὶ τελεωτάτου κατειργασμένου , τοῖς δ’ οὐδὲν ἐμποδίζει , κᾂν μὴ τοιοῦτο ᾖ τὸ θρέψον . μετὰ δὲ τὴν εἰς ἕκαστον μόριον ὁλκὴν τοῦ οἰκείου χυμοῦ τὸ μὲν ἑλχθὲν εἰς πολλὰ μέρη διαλυθὲν ἀτμοειδῶς προστίθεται τοῖς ἕλξασι , μεταβαλλόμενον ἐν χρόνῳ πλείονι , ( δέδεικται γὰρ καὶ τοῦτο , ) προσφύει δὲ αὐτὸ κατὰ τὴν πολυχρόνιον μονὴν ἑαυτῷ τὸ ἕλξαν τε καὶ ὁμοιῶσαν . μὴ τοίνυν δόκει , γεγονέναι μὲν ἐξ ἀρχῆς ἕκαστον τῶν πρώτων τοῦ ζώου μορίων ἐκ σπέρματος , ἄλλην δὲ αὐτῶν εἶναι τὴν ἐσχάτην καὶ οἰκειοτάτην τροφήν .
Lemmas: ἅπας γάρ , ὅσος σαρκώδης ὁ ἰδέα εἰμί , ἐκ αἷμα γίγνομαι · ὁ δέ ὑμενώδης πᾶς ἐκ σπέρμα τείνω . καί διά οὗτος ὁ μέν ἐκ αἷμα , εἰ φθείρω ﻿ ποτέ , γεννάω πάλιν ῥᾴδιος , ὡς ἄν ὁ ὕλη ἔχω ὁ γένεσις ἄφθονος · ὅσος δέ ἐκ σπέρμα , ἤ οὐδέ ὅλος , ἤ κατά σπάνιος αὖθις γεννάω , καίτοι ὁ γε ποιητικός αἰτία αὐτός ἔχω ὅμοιος τέλειος . οὐ γάρ δή καταλείπω γε ὁ φύσις ὁ ζῷον οὐδέ ἐπιλανθάνω ὁ δύναμις ὅς ἔχω σύμφυτος . ὅς γάρ οὐ ἐπικτάομαι παρά τις , ἀλλά ἐκ σπέρμα ἔχω , ἀμήχανος ἀποβάλλω αὐτός . τίς δή ποτέ οὖν , εἰ ἐκτέμνω τις ὁ σῶμα ἐγώ πιμελή ἤ σάρξ , γεννάω πάλιν ἐν ὁ χώρα ὁ ἀπόλλυμι ἕτερος πιμελή καί σάρξ , ἀρτηρία δέ , ἤ φλέψ , ἤ νεῦρον , ἤ ὑμήν , ἤ σύνδεσμος , ἤ τένων , ἤ χόνδρος , ἤ ὀστέον , ἅπαξ ἀπόλλυμι , δεύτερος οὐ ἔτι γεννάω ; καί ὁ γε θαυμάσιος , ὅταν γυμνόω τις οὗτος , καί δέω σκεπάζω καί εἰς οὐλή ἄγω αὐτός , σάρξ μέν περιφύομαι ὁ λέγω ἕκαστος , ὁ δέ ὅμοιος αὐτός ὁ γυμνόω κατά οὐδείς τρόπος ἔτι ἐπιφύω , οὐδέ ἐάν αὐτός ὁ παιώνιος φάρμακον προσφέρω . ἀλλά διά τίς συμβαίνω ὁ τοιοῦτος ; ἤ ὅτι ὁ ὁ μέν σάρξ ὕλη καί νῦν εἰμί , ἐκεῖνος δέ οὐδείς ; ἤ τίς νομίζω ; ὁ χιτών ὁ ἀρτηρία ἤ ὁ ὁ νεῦρον σῶμα ὁ διοικέω αὐτός δύναμις οὐ ἔχω τοιοῦτος οὐσία ποιητικός , οἷος αὐτός κτάομαι ; καί μήν , εἴπερ τις ἄλλος , καί οὗτος ὁ φύσις ὑπάρχω , ὁ ποιέω ἑαυτοῦ ὅμοιος . πῶς δέ ἄν ἄλλος τρέφω σῶμα , μή ὁ τοιοῦτος δύναμις ἀεί παραμένω αὐτός ; πάντως γάρ ἀπορρέω τις ὁ οὐσία ἕκαστος , καί διά οὗτος δέω ὁ τρέφω · ὅμοιος δέ εἰμί χρή ὁ προστίθημι ἐκ ὁ τροφή ὁ διαφορέω . καί σύ ᾀνταῦθη ὁ σός ἀναμιμνῄσκω λόγος , Ἀριστοτέλης φίλος . δύο γάρ ἕτερος ἀναγκαῖος , ἤ ἐν ὁ σιτίον ἕκαστος ὁ τρέφω σῶμα ἐμφέρω μόριον , ᾄπειτα , ὁ ὅμοιος ὡς ὁ ὅμοιος φοιτάω , γίγνομαι ὁ θρέψις , ἤ ἀλλοιόω ὁ τροφή . ἀλλά ὁ μέν πρότερος δόγμα ὁ ὁ ὁμοιομερής ἐξελέγχω αὐτός ὡς οὐ ἀληθής · ὁ δέ ἕτερος , ὅς ὁ ἀλλοίωσις πρεσβεύω , ὡς ἀληθής συνίστημι . οὐ μήν οὐδέ , ὅτι ἐκ ἅπας εἰς ἅπας ὅμοιος ὁ μεταβολή γίγνομαι , δυνατός λέγω . εἰς γάρ ὁ πλήσιος ὁ φύσις ὁ μεταβάλλω ῥᾴδιος ὁ μεταβολή · καί διά οὗτος ὁ αἷμα ῥᾴδιος μέν γίγνομαι σάρξ , χαλεπός δέ ὑμήν , καί νεῦρον , καί φλέψ , καί ἀρτηρία , καί χιτών . πρῶτος μέν οὖν ἕλκω ὁ μέλλω τρέφω ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ἐκ ὁ αἷμα χυμός , ὡς Ἱπποκράτης γιγνώσκω , ἀποδείκνυμι δέ ἐγώ ἐν ἕτερος ἐπί πολύς αὐτός τε οὗτος , καί ὡς ὁ μέν παχύς δέω ὁ αἷμα , ὁ δέ λεπτός , καί ὁ μέν θερμός , ὁ δέ ψυχρός , καί ὁ μέν φλεγματώδης , ὁ δέ μελαγχολικός . ἀτάρ οὖν καί ἀκριβής καί καθαρός δέω τις , καί αὖθις ἕτερος μέν καθαρός , ὁ δέ ὀρρώδης , καί δή καί τέλειος κατεργάζομαι , ὁ δέ οὐδείς ἐμποδίζω , ἔͅν μή τοιοῦτος εἰμί ὁ τρέφω . μετά δέ ὁ εἰς ἕκαστος μόριον ὁλκή ὁ οἰκεῖος χυμός ὁ μέν ἑλ́γω εἰς πολύς μέρος διαλύω ἀτμοειδής προστίθημι ὁ ἕλκω , μεταβάλλω ἐν χρόνος πολύς , ( δείκνυμι γάρ καί οὗτος , ) προσφύω δέ αὐτός κατά ὁ πολυχρόνιος μονή ἑαυτοῦ ὁ ἕλκω τε καί ὁμοιόω . μή τοίνυν δοκέω , γίγνομαι μέν ἐκ ἀρχή ἕκαστος ὁ πρῶτος ὁ ζῷον μόριον ἐκ σπέρμα , ἄλλος δέ αὐτός εἰμί ὁ ἔσχατος καί οἰκεῖος τροφή .