galenus.de-semine-libri-ii 1.8
Πάλιν δ’ ἐπάνειμι πρὸς τὸ ἀναβεβλημένον ἐν ἀρχῇ . τοῦτο γὰρ ἕλκει μὲν πρὸς ἑαυτὸ διὰ τῶν εἰς τὴν μήτραν καθηκόντων ἀγγείων αἷμα καὶ πνεῦμα πρὸς τὴν ἰδίαν ἑκάτερον ἑαυτοῦ κοιλότητα , συνεφέλκεται δὲ , ὥσπερ εἴρηται καὶ πρόσθεν , ἅμα τῷ διὰ τῶν ἀρτηριῶν πνεύματι λεπτομερέστερόν τε καὶ θερμότερον αἷμα τοῦ κατὰ τὰς φλέβας . ἐκ μὲν δὴ τούτου τὸ θερμότατον τῶν σπλάγχνων δημιουργεῖ , τὸ δὲ ἕτερον αἷμα τὸ παχὺ τὴν ἥπατος ἰδέαν αὐτῷ συνίστησι . καὶ τοίνυν καὶ περαίνουσιν αἱ μὲν πολλαὶ φλέβες , αἱ διὰ τοῦ χορίου φερόμεναι · αἱ δ’ ἀρτηρίαι πρὸς ἕτερον θερμότερον , ὃ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν θερμότητα , καθάπερ τις φλὸξ , οὐκ ἀναπαύεται κινούμενον , ἀλλ’ ἐναλλὰξ ἀεὶ διαστέλλεταί τε καὶ συστέλλεται . αἱ μὲν δὴ παράγουσαι τὰς ὕλας εἰς τάδε τὰ σπλάγχνα φλέβες τε καὶ ἀρτηρίαι καθάπερ ῥίζαι τινὲς αὐταῖς εἰσιν · αἱ δ’ εἰς ὅλον ἐξάγουσαι τὸ κύημα πρέμνοις ἀνάλογοι εἰς πολλοὺς πτόρθους σχιζομένοις . ἡ γένεσις δὲ καὶ ταύταις ἐστὶ συριγγουμένης τῆς τοῦ σπέρματος οὐσίας . ἡ δὲ τρίτη τῶν ἀρχῶν . ἀφ’ ἧς σύμπαντα πέφυκε τὰ νεῦρα , τὴν γένεσιν ἐξ αὐτοῦ μόνον τοῦ σπέρματος ἔσχηκεν . ἐν γὰρ τῇ πρὸς τὸ θῆλυ σπέρμα μίξει πολλαὶ τῶν πομφολύγων ἐῤῥάγησαν , ἐξ ὧν εἴσω τε καὶ πρὸς τὸ βάθος ἐχώρει τὸ πνεῦμα σώζειν ἑαυτὸ γλιχόμενον . οὐ γὰρ οἷόν περ ἀτμὸς ἦν , ἀλλ’ αὐτοκίνητος ἀρχὴ ζώου , καθάπερ καὶ αὐτὸ τὸ περιέχον ὑγρὸν αὐτὸ κοιλίαν εἰργάσατο τῷ σπέρματι μεστὴν πνεύματος . ὅπως οὖν μηδ’ ἐντεῦθεν ἑτοίμως κενοῖτο , στεγανὸν ἑαυτῷ τὸν οἶκον ἐργάζεται τῆς περιειληφυίας αὐτὸ τοῦ σπέρματος ὑγρᾶς οὐσίας , ὅσον ἦν παχύτερόν τε καὶ σκληρότερον , ἀπωθούμενον εἰς τὴν ἐκτὸς περιγραφὴν , ὅπερ ἔμελλεν ἐν τῷ χρόνῳ θερμαινόμενόν τε καὶ ξηραινόμενον ὀστοῦν ἔσεσθαι . τοῦτο ἐν ἀρχῇ μὲν ἡ διαπλάττουσα τὸ ζῶον δύναμις ἐργάζεται · φαίνεται δὲ οὐδέπω κατὰ τὴν ἀρχὴν ὑπὸ σμικρότητος , ἀλλ’ ὅταν γε πρῶτον φαίνεσθαι δύνηται , μέγιστα μέν εἰσι τὰ τρία ταῦτα , πλησίον δὲ ἀλλήλων ἐφεξῆς κείμενα καὶ ψαύοντα , τὸ μὲν τῶν νεύρων ἀρχὴ γενησόμενον , ὃ προσαγορεύομεν ἐγκέφαλον , ἐφ’ ὑψηλοτέρας ἕδρας ταχθὲν , ὑπόκειται δ’ αὐτῷ καρδία τε καὶ ἧπαρ ἀλλήλων ψαύοντα . τοῦ χρόνου δὲ προϊόντος , αἱ εἰρημέναι τρεῖς ἀρχαὶ καὶ διΐστανται πλέον , εἰς ὅλον τε τὸ προσπλαττόμενον τοῦ ζώου σῶμα διαπέμπουσι τὰ βλαστήματα , νωτιαῖον μὲν ὁ ἐγκέφαλος ἀποφύσας , οἷόν πέρ τι πρέμνον , ἡ καρδία δὲ τὴν μεγίστην ἀρτηρίαν , ἣν ἀορτὴν Ἀριστοτέλης ὀνομάζει , τὴν κοίλην δὲ φλέβα τὸ ἧπαρ . καὶ μὲν δὴ καὶ φαίνεται καταρχὰς εὐθὺς ἅμα τῇ τούτων γενέσει περὶ μὲν τὸν νωτιαῖον ἡ ῥάχις πηγνυμένη τὸν αὐτὸν τρόπον , ὃν ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐλέγομεν , ἀμφὶ δὲ τὸν ἐγκέφαλον ἐν κύκλῳ περιβληθὲν τὸ κρανίον , ὁ δὲ θώραξ περὶ τὴν καρδίαν , οἷόν περ οἶκός τις εὐρύχωρός τε ἅμα καὶ στεγανός . ἔμελλε δ’ ἄρα περὶ τὴν ἀποκύησιν οὐκ οἶκος μόνον , ἀλλὰ τὸ πρῶτόν τε ﻿ καὶ κυριώτατον ἀναπνοῆς ὄργανον ἔσεσθαι . ταῦτα μὲν οὖν ὕστερά ποτε γίνεται .
Lemmas: πάλιν δέ ἐπανέρχομαι πρός ὁ ἀναβάλλω ἐν ἀρχή . οὗτος γάρ ἕλκω μέν πρός ἑαυτοῦ διά ὁ εἰς ὁ μήτρα καθήκω ἀγγεῖον αἷμα καί πνεῦμα πρός ὁ ἴδιος ἑκάτερος ἑαυτοῦ κοιλότης , συνεφέλκω δέ , ὥσπερ λέγω καί πρόσθεν , ἅμα ὁ διά ὁ ἀρτηρία πνεῦμα λεπτομερής τε καί θερμός αἷμα ὁ κατά ὁ φλέψ . ἐκ μέν δή οὗτος ὁ θερμός ὁ σπλάγχνον δημιουργέω , ὁ δέ ἕτερος αἷμα ὁ παχύς ὁ ἧπαρ ἰδέα αὐτός συνίστημι . καί τοίνυν καί περαίνω ὁ μέν πολύς φλέψ , ὁ διά ὁ χόριον φέρω · ὁ δέ ἀρτηρία πρός ἕτερος θερμός , ὅς διά ὁ ὑπερβάλλω θερμότης , καθά τις φλόξ , οὐ ἀναπαύω κινέω , ἀλλά ἐναλλάξ ἀεί διαστέλλω τε καί συστέλλω . ὁ μέν δή παράγω ὁ ὕλη εἰς ὅδε ὁ σπλάγχνον φλέψ τε καί ἀρτηρία καθά ῥίζα τις αὐτός εἰμί · ὁ δέ εἰς ὅλος ἐξάγω ὁ κύημα πρέμνον ἀνάλογος εἰς πολύς πτόρθος σχίζω . ὁ γένεσις δέ καί οὗτος εἰμί συριγγόω ὁ ὁ σπέρμα οὐσία . ὁ δέ τρίτος ὁ ἀρχή . ἀπό ὅς σύμπας φύω ὁ νεῦρον , ὁ γένεσις ἐκ αὐτός μόνος ὁ σπέρμα ἔχω . ἐν γάρ ὁ πρός ὁ θῆλυς σπέρμα μίξις πολύς ὁ πομφόλυξ ῥήγνυμι , ἐκ ὅς εἴσω τε καί πρός ὁ βάθος χωρέω ὁ πνεῦμα σῴζω ἑαυτοῦ γλίχομαι . οὐ γάρ οἷος περ ἀτμός εἰμί , ἀλλά αὐτοκίνητος ἀρχή ζῷον , καθά καί αὐτός ὁ περιέχω ὑγρός αὐτός κοιλία ἐργάζομαι ὁ σπέρμα μεστός πνεῦμα . ὅπως οὖν μηδέ ἐντεῦθεν ἑτοῖμος κενόω , στεγανός ἑαυτοῦ ὁ οἶκος ἐργάζομαι ὁ περιλαμβάνω αὐτός ὁ σπέρμα ὑγρός οὐσία , ὅσος εἰμί παχύς τε καί σκληρός , ἀπωθέω εἰς ὁ ἐκτός περιγραφή , ὅς μέλλω ἐν ὁ χρόνος θερμαίνω τε καί ξηραίνω ὀστέον εἰμί . οὗτος ἐν ἀρχή μέν ὁ διαπλήσσω ὁ ζῷον δύναμις ἐργάζομαι · φαίνω δέ οὐδέπω κατά ὁ ἀρχή ὑπό μικρότης , ἀλλά ὅταν γε πρῶτος φαίνω δύναμαι , μέγας μέν εἰμί ὁ τρεῖς οὗτος , πλησίον δέ ἀλλήλων ἐφεξῆς κεῖμαι καί ψαύω , ὁ μέν ὁ νεῦρον ἀρχή γίγνομαι , ὅς προσαγορεύω ἐγκέφαλος , ἐπί ὑψηλός ἕδρα τάσσω , ὑπόκειμαι δέ αὐτός καρδία τε καί ἧπαρ ἀλλήλων ψαύω . ὁ χρόνος δέ προέρχομαι , ὁ λέγω τρεῖς ἀρχή καί διίστημι πολύς , εἰς ὅλος τε ὁ προσπλήσσω ὁ ζῷον σῶμα διαπέμπω ὁ βλάστημα , νωτιαῖος μέν ὁ ἐγκέφαλος ἀποφύω , οἷος περ τις πρέμνον , ὁ καρδία δέ ὁ μέγας ἀρτηρία , ὅς ἀορτή Ἀριστοτέλης ὀνομάζω , ὁ κοῖλος δέ φλέψ ὁ ἧπαρ . καί μέν δή καί φαίνω καταρχή εὐθύς ἅμα ὁ οὗτος γένεσις περί μέν ὁ νωτιαῖος ὁ ῥάχις πήγνυμι ὁ αὐτός τρόπος , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ἀμφί δέ ὁ ἐγκέφαλος ἐν κύκλος περιβάλλω ὁ κρανίον , ὁ δέ θώραξ περί ὁ καρδία , οἷος περ οἶκος τις εὐρύχωρος τε ἅμα καί στεγανός . μέλλω δέ ἄρα περί ὁ ἀποκύησις οὐ οἶκος μόνος , ἀλλά ὁ πρῶτος τε ﻿ καί κύριος ἀναπνοή ὄργανον εἰμί . οὗτος μέν οὖν ὕστερος ποτέ γίγνομαι .