galenus.de-semine-libri-ii 2.1
Ἑξῆς δ’ ἂν εἴη λεκτέον ὑπὲρ τοῦ τῆς θηλείας σπέρματος , ὅσα κατὰ τὴν ἔμπροσθεν διέξοδον εἰπεῖν ἀνεβαλλόμεθα . ἀρχὴ δὲ καὶ τούτων τὰ διὰ τῶν ἀνατομῶν ἐναργῶς φαινόμενα . παράκεινται μὲν οἱ ὄρχεις ταῖς μήτραις , εἷς ἑκατέρωθεν , ὁμοίαν ἀγγείων ἕλικα δεχόμενοι τοῖς ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων . οὐ μὴν εἴς γε τὸν αὐτὸν ἀφικνεῖται τόπον , ὅτι μηδ’ ἐκτὸς ἐχρῆν , ὥσπερ τὸ ἄῤῥεν , ἀλλ’ εἰς αὐτὰς τὰς μήτρας σπερμαίνειν τὸ θῆλυ . καὶ τοίνυν αὗται καθάπερ ἀπαντῶσαι τῷ σπερματικῷ πόρῳ προμήκεις ἑαυτῶν ἀποφύσεις ἐκτείνουσιν εἰς τὰ πλάγια , δι’ ὧν ὑποδέχονται τὸ σπέρμα . μεστὸν δέ ἐστι μάλιστα τὸ σπερματικὸν ἀγγεῖον ἐν τοῖς ὀργῶσι ζώοις , ὥσπερ αὖ κενὸν ἐπὶ ταῖς προσφάτοις ὀχείαις . ἔχει δ’ ἀμέλει πλῆθος οὐκ ὀλίγον ἐνίοτε καὶ τοῖς ἐκ πολλοῦ κύουσιν , ἐν οἷς δὴ καὶ προφανῶς θεάσῃ κατὰ τῶν προμήκων ἀποφύσεων , ἃς δὴ κεραίας ὀνομάζουσιν , ὑγρὸν θορῶδες παχύ . πρὸς τοῦτο τὸ χωρίον ἐῤῥέθη πρόσθεν ὁ ἀλλαντοειδὴς ἀνήκειν ὑμὴν ἥ τε παχεῖα γονή . θαυμάσαι δ’ ἐστὶ κᾀνταῦθα τῶν λεγόντων , ἐκτὸς τῆς μήτρας ἀνεστομῶσθαι τὸ σπερματικὸν ἀγγεῖον . κινδυνεύσω μὲν οὖν , εἰ τὸ παραπίπτον ἑκάστοτε τῷ λόγῳ διερχοίμην ἅπαν , εἰς τοῦτο τὸ γράμμα μεταθεῖναι τὴν τῶν γεννητικῶν μορίων ἀνατομήν · οἶδα δ’ αὖ πάλιν , ὡς , εἰ καὶ τὸ ἀληθὲς αὐτὸ διδάσκοιμι μόνον , ἀφαιρήσεσθαι τῆς τοῦ λόγου πίστεως . ὅπως οὖν μήτε περιττῶς μηκύνοιμι , μήτ’ ἔρημον ἁπάσης πίστεως ἀπολείποιμι τὸ λεγόμενον , ἐξουσίαν δοὺς ἅπαντι τῷ βουλομένῳ τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων ὅ τι ἂν ἐθελήσῃ κελεῦσαι δειχθῆναι πρὸς ἡμῶν , αὐτὰ μόνα διηγήσομαι τὰ κατ’ ἀλήθειαν ὄντα . μυρίοις οὖν ἤδη σαφῶς ἐπέδειξα τὰ καλούμενα διπύρηνα διεμβαλλόμενα διὰ τῶν σπερματικῶν ἀγγείων ἔξωθεν εἴσω διὰ τῶν κεραιῶν ἐπὶ μήτραις αἰγὸς , εἰ δὲ βοῦς , ἢ ὄνος , ἢ ἵππος ᾖ τὸ ζῶον , οὐ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ τριπλάσια καὶ τετραπλάσια τούτων τὸ πάχος , ἢ ξύλα πύξινα στρογγύλα τε καὶ προμήκη καθιέμενα καὶ διεμβαλλόμενα διὰ τῶν κεραιῶν , ἢ τὰς καλουμένας σπαθομήλας . δείξουσι δὲ τοῦτο κᾂν ἡμεῖς ἀποθάνωμεν οἱ ἑταῖροι πάντες . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ χαλεπὴν ἔχει τὴν χειρουργίαν , ἀλλ’ , εἴπερ τι ἄλλο τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων , ἑτοίμην τε καὶ ῥᾴστην . ὥσπερ οὖν ἄξιον μέμψασθαι πολλοῖς τῶν ἰατρῶν , οὕτως ἐπαινέσαι δίκαιον Ἱπποκράτην τὸν πρῶτον ἁπάντων ταῦτα εὑρόντα . φησὶ γοῦν ἀρχόμενος τοῦ περὶ φύσεως παιδίου · Ἢν ἡ γονὴ μένῃ ἀπ’ ἀμφοῖν ἐν τῇσι μήτρῃσι τῆς γυναικὸς , πρῶτον μὲν μίσγεται ὁμοῦ , ἅτε τῆς γυναικὸς οὐκ ἀτρεμούσης , καὶ ἁθροίζεται καὶ παχύνεται θερμαινομένη . καὶ τὰ ἄλλα ἐφεξῆς διδάσκει κατὰ λόγον , ὅπως ἐκ συναμφοτέρας τῆς γονῆς μιχθείσης ἡ γένεσις ἀποτελεῖται τῶν ἐμβρύων . Ἡρόφιλος δὲ οὐκ οἶδ’ ὅπως ἐκτὸς ἐκχεῖσθαί φησι τὸ τῶν θηλειῶν σπέρμα , καίτοι γε περὶ τῶν ὄρχεων ἀκριβῶς ἔγραψε κατὰ αὐτοὺς ἐν τῷ τρίτῳ τῆς ἀνατομῆς , ἐν ἀρχῇ μὲν ὧδέ πως εἰπών · Ἐπιπεφύκασι δὲ τῇ μήτρᾳ καὶ δίδυμοι ἐκ τῶν πλαγίων , ἐξ ἑκατέρου μέρους , ἐπ’ ὀλίγον διαφέροντες τῶν τοῦ ἄῤῥενος . ἔπειτα ἐν τοῖς ἐφεξῆς οὐ μετὰ πάνυ πολλὰ κατὰ τήνδε τὴν ῥῆσιν · Δίδυμοι δὲ ταῖς θηλείαις ἐπιπεφύκασι πρὸς ἑκατέρῳ τῷ ὤμῳ τῆς μήτρας , ὁ μὲν ἐκ τοῦ δεξιοῦ , ὁ δὲ ἐκ τοῦ εὐωνύμου , οὐκ ἐν ἑνὶ ὀσχέῳ ἀμφότεροι , ἀλλ’ ἑκάτεροι χωρὶς , λεπτῷ τινι καὶ ὑμενοειδεῖ ὑμένι περιεχόμενοι , μικροὶ καὶ ὑποπλατεῖς , ἀδέσιν ὅμοιοι , κατὰ μὲν τὸν ἐν κύκλῳ χιτῶνα νευρώδεις , τῇ δὲ σαρκὶ ἄθρυπτοι , ὥσπερ καὶ οἱ τῶν ἀῤῥένων . ταῖς δὲ ἵπποις καὶ πάνυ εἰσὶν εὐμεγέθεις . προσπεφύκασι δὲ ὑμέσιν οὐκ ὀλίγοις πρὸς τὴν μήτραν , καὶ φλεβὶ καὶ ἀρτηρίᾳ , τῇ ἀπὸ τῆς μήτρας εἰς αὐτοὺς ἐμπεφυκυίᾳ . ἀπὸ γὰρ τῆς φλεβὸς καὶ τῆς ἀρτηρίας τῆς εἰς ἑκάτερον τῶν διδύμων προσπέφυκε , φλὲψ μὲν ἀπὸ τῆς φλεβὸς , ἀρτηρία δὲ ἀπὸ τῆς ἀρτηρίας . ὁ δὲ σπερματικὸς πόρος ἐφ’ ἑκατέρου οὐ λίαν μὲν φαίνεται , προσφυὴς δέ ἐστι τῇ μήτρᾳ ἐκ τοῦ ἐκτὸς μέρους , ὁ μὲν ἐκ τοῦ δεξιοῦ , ὁ δὲ ἐκ τοῦ εὐωνύμου . εἵλικταί τε παραπλησίως τῷ τοῦ ἄῤῥενος καὶ τὸ πρόσθεν αὐτοῦ μέρος , καὶ τὸ λοιπὸν κιρσοειδὲς σχεδὸν ἅπαν ἄχρι τοῦ πέρατος . καὶ ἐμπέφυκεν ἀφ’ ἑκατέρου τοῦ διδύμου ὁμοίως , ὥσπερ τῷ ἄῤῥενι . εἰς τὸ σαρκῶδες τοῦ αὐχένος τῆς κύστεως , λεπτός τε ὢν καὶ σκολιὸς ἐν τῷ ἐμπροσθίῳ μέρει , καθ’ ὃ τὰ τῶν ἰσχίων ὀστᾶ ψαύει , ἐν ᾧπερ καὶ ἀπολήγει , ὡς τὸ αἰδοῖον ἐξ ἑκατέρου τοῦ μέρους εἰς τὸ ἐντὸς διαπεφυκός . παραστάτης δὲ ὁ κιρσοειδὴς οὐχ ἑώραται ἐν τῷ θήλει . αὕτη μὲν ἡ τοῦ Ἡροφίλου ῥῆσις . ὃ δέ μοι θαυμάζειν παρίσταται μάλιστα , καὶ δὴ φράσω . καὶ θέσιν , καὶ μέγεθος , καὶ φύσιν ἀκριβῶς γράψας τῶν ἐν τοῖς θήλεσι ζώοις ὄρχεων , οὐ παραλιπὼν δὲ οὐδὲ περὶ τῆς ἐμβαλλούσης ἑκατέρωθεν ﻿ φλεβὸς καὶ ἀρτηρίας οὐδὲν , ἀλλ’ ἀκριβώσας τὴν διήγησιν , εἶτα ἑξῆς ὑπὲρ τοῦ σπερματικοῦ πόρου τὸ μὲν , ὅτι προσφυής ἐστι ταῖς μήτραις ἔξωθεν ἑκατέρωθεν , ἀληθῶς εἰπὼν , τὸ δ’ , ὅτι μὴ λίαν φαίνεται , ψευσάμενος , ( ἀξιόλογον γάρ ἐστι τὸ μέγεθος , ) ἑξῆς τούτου πολὺ μᾶλλον ἐψεύσατο , φάμενος εἰς τὸν αὐχένα τῆς κύστεως ἐμφύεσθαι τῷ τοῦ ἄῤῥενος ὁμοίως . οὐ μόνον γὰρ εἰς τὸν τῆς κύστεως αὐχένα τῶν σπερματικῶν πόρων οὐδέτερος ἐμφύεται κατ’ οὐδὲν θῆλυ ζῶον , ἀλλ’ οὐδὲ τὸν τῶν μητρῶν αὐτῶν , καίτοι γε ἐγγυτέρω πολὺ τοῦ τῆς κύστεως κύτους ἐστὶν , ἀλλ’ ὅμως οὐδὲ πρὸς τοῦτον ἐξικνοῦνται , παραπεφυκότες δὲ τοῖς πλαγίοις μέρεσι τῶν μητρῶν , ὁ μὲν ἔνθεν , ὁ δὲ ἔνθεν , ἐπ’ ἄκραν ἔρχονται τὴν καθ’ ἑαυτὸν ἑκάτερος κεραίαν , ἐκχέαντες εἴσω τὸ σπέρμα , ὅπερ ἐν μὲν τῷ κύειν ἀθροίζεται κατὰ τοῦτο τὸ χωρίον , ἐν δὲ τοῖς ὀνειρωγμοῖς πρῶτον μὲν εἰς τὴν μήτραν ἐμπίπτει , μετὰ δὲ ταῦτα εἰς τὸ ἐκτὸς ἐκκενοῦται . καθάπερ ὤφθη καὶ νῦν ἐπὶ γυναικὸς ὑπὸ νοσημάτων ὑστερικῶν ἐνοχλουμένης εἰς τὴν μήτραν μὲν πρῶτον , ἐκ ταύτης δὲ ἔξω πλεῖστόν τε καὶ παχύτατον ἐκχυθὲν σπέρμα · χρόνον δ’ αὐτὴ συχνὸν χηρεύουσα τοσοῦτό τε καὶ τοιοῦτο ἠθροίκει . ἀλλὰ τότε τάσεις τινὲς αὐτὴν κατέλαβον ὀσφύος καὶ χειρῶν καὶ ποδῶν , ὡς σπασθῆναι δοκεῖν , ἐφ’ αἷς ἐξεκρίθη τὸ σπέρμα , καὶ τὴν ἡδονήν τε παραπλησίαν ἔλεγεν αὐτῇ γεγονέναι τῇ κατὰ τὰς συνουσίας . τοῦτο μὲν οὖν τὸ σπέρμα παχύ τε ἦν καὶ πολὺ διὰ τὸ μὴ κεκενῶσθαι χρόνῳ πολλῷ . ταῖς δ’ ἄλλαις ἔλαττόν τε καὶ ὑγρὸν ἐκπίπτον φαίνεται πολλάκις ἔσωθεν ἐξ αὐτῶν τῶν ὑστερῶν , ἵνα περ οὐρεῖ . δι’ ὃ καὶ Ἀθήναιος ἀπίθανός ἐστι φάσκων , ὥσπερ τοῖς ἄῤῥεσι τοὺς τιτθοὺς , οὕτω καὶ τοῖς θήλεσι τὰ σπερματικὰ διακεῖσθαι μόρια , αὐτῆς μόνης τῆς ἀναλογίας τῶν μορίων ἐν τῇ πρώτῃ διαπλάσει γενομένης , οὐ μὴν τῆς γε ἐνεργείας φυλαχθείσης · οὐχ ὁρῶν , ὅτι τοῖς μὲν ἄῤῥεσι πλὴν ὀλίγων ἤδη τινῶν οὐκ ἔστι τὰ περὶ τοὺς τιτθοὺς ἀδενώδη σώματα , ὡς τὰ τοῖς θήλεσιν ὑπάρχοντα μέγιστα , ταῖς δὲ θηλείαις οὐ μόνον τὰ σπερματικὰ τῶν ἀγγείων ἐστὶ μεστὰ σπέρματος , ἀλλὰ καὶ οἱ ὄρχεις . διὸ καὶ τῶν ἀῤῥένων ὀλιγίστοις ἐξαιρομένους ἰδεῖν ἔστι τοὺς τιτθοὺς , οὐδὲ τούτοις ἀξιολόγους , ἅπασι δὲ τοῖς θήλεσι περιεχόμενον ἐν τοῖς σπερματικοῖς τὸ σπέρμα . ὥσπερ οὖν , εἰ πᾶσι τοῖς ἄῤῥεσιν ἑωρᾶτο κατὰ τοὺς μαστοὺς γάλα περιεχόμενον , οὐκ ἐχρῆν τῷ λόγῳ σκοπεῖσθαι περὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτοῦ , κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον οὐδὲ ἐπὶ τῶν θηλειῶν ὁρῶντας τὸ σπέρμα περιεχόμενον οὐ χρὴ ζητεῖν , εἰ ἀποκρίνουσι σπέρμα . μὴ τοίνυν ἔτι πρὸς Ἱπποκράτην ζυγομαχείτωσαν εἰπόντα κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ περὶ φύσεως παιδίου γράμματος · Ἤν ἡ γονὴ μείνῃ ἀπ’ ἀμφοῖν ἐν τῇσι μήτρῃσι τῆς γυναικός · ἀλλὰ ζητείτωσαν , ἥντινα χρείαν παρέχεται . δύναται γὰρ , ὡς ἔφαμεν ἐν τῷ πρὸ τούτου λόγῳ , τὸν ἀλλαντοειδῆ γεννᾷν ἡ φύσις καὶ ἐξ αὐτοῦ , δύναται δὲ καὶ τροφὴν οἰκείαν καὶ πρώτην αὐτῷ παρεσκευακέναι τὸ τοῦ ἄῤῥενος σπέρμα , δύναται δὲ καὶ , ὡς Ἱπποκράτης ὑπελάμβανεν , ἐξ ἀμφοῖν κεραννυμένων ἓν τέλειον γίγνεσθαι σπέρμα . καὶ τίν’ ἦν δυνατὰ , εἰ μὴ ταῦτα ; τὸ γοῦν ἐπεγείρεσθαι τὸ θῆλυ πρὸς ἀφροδίσια δυνατὸν ἐν τοῖς μάλιστά ἐστι . καὶ πολλῷ γε ἦν ἄμεινον , ὅτι μὲν ὑπάρχει τὸ τῶν θηλειῶν σπέρμα , τοῖς φαινομένοις πιστεύειν , ἥντινα δὲ δύναμιν ἔχει , τῷ λόγῳ σκοπεῖσθαι . τὰ μὲν οὖν φαινόμενα καὶ πρόσθεν εἴρηται καὶ νῦν αὖθις εἰρήσεται . πόροι σπερματικοὶ μεστοὶ σπέρματος ἐκκρίνουσι τοῦτο χωρὶς τοῦ συνελθεῖν ἄῤῥενι τὸ θῆλυ , κατά τε τοὺς ὀνειρωγμοὺς αὑτῶν πάσχουσιν ὁμοίως τοῖς ἄῤῥεσι , καὶ , ὡς εἴρηται πρόσθεν , ἐπὶ τῆς χηρευούσης γυναικὸς , ἐπί τε τῶν ζώων ἐπὶ τῇ κορυφῇ τοῦ ἀλλαντοειδοῦς εὑρισκόμενον . ὅπερ καὶ μάλιστα φαινόμενον ἐλέγχει καὶ Ἀριστοτέλην μὲν , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ Ἀθήναιον , ἀλλὰ καὶ τῶν νεωτέρων ἰατρῶν ὅσοι φασὶν , ἐμπεφυκέναι ταῖς κεραίαις τὰ σπερματικὰ , τετρημένα δὲ τρήμασι πλαγίοις τισὶν ἐκχεῖν τὸ σπέρμα κατὰ τῶν μητρῶν ἔξωθεν . καὶ γὰρ καὶ συγχωρήσειεν ἄν τις αὐτοῖς ἀληθεύειν , ὀξύτερον μὲν ὁρῶσιν αὐτοῦ τοῦ Λυγκέως ἐν τῷ σμικροτάτῳ τρήματι βλέπειν , ἀμβλύτερον δὲ τῶν ὑποχεομένων τὸ μὴ βλέπειν τὰ μέγιστα , τοῦ γε μηδ’ ὅλως ζητῆσαι , πόθεν μὲν ἀθροίζεται τοῦ ἀλλαντοειδοῦς ὃ κατὰ τὴν κορυφήν ἐστι . τί δ’ ἀναλίσκεται τὸ κατὰ τῆς μήτρας ἐκχεόμενον , εἰκότως ἄν τις αὐτοῖς μέμψαιτο . δυοῖν γὰρ θάτερον , ἢ ὑπειδόμενοι τὴν ἀπορίαν ἑκόντες ἐσιώπησαν , ἢ ὅλως οὐδὲ ζήτημα οὐδὲν ᾠήθησαν εἶναι . τὸ μὲν δὴ σιωπᾷν ἑκόντας οὐκ ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἔργον ἐστί · τὸ δὲ μηδ’ ὅλως οἰηθῆναι ζητήσεως ἄξιον ὑπάρχει νωθρῶν διάνοιαν ἀνθρώπων . ἆρ’ οὖν ἐν τούτῳ μόνῳ διαμαρτάνουσιν , ἢ πολὺ μᾶλλον ἐν οἷς οὐδὲν αὐτῶν ; μέμνηνται μὲν γὰρ καταμηνίων , ὕλην οἰκείαν θέμενοι τῷ κυουμένῳ , τὸ δὲ σπέρμα δημιουργὸν αὐτοῦ , ἀνατεινόμενοί τε πολλὰ τῷ λόγῳ πρὸς τοὺς ἀφ’ ὅλου τοῦ σώματος ἔρχεσθαι τὸ σπέρμα φάσκοντας , καὶ δείξαντες , ὡς οὐχ ὁρῶσιν οὗτοι τόν τε κοσμήσαντα καὶ τάξαντα τὸ παραγινόμενον , αὐτό τε φάμενοι τὴν ἐν τῷ σπέρματι δύναμιν εἶναι τοῦτο , διαπλάττουσάν τε καὶ μορφοῦσαν τὸ κύημα , μικρὸν ὕστερον ἐπιλαθόμενοι τούτων ﻿ οὐκ αἰσθάνονται τοσαύτας τῇ ὕλῃ διδόντες δυνάμεις , ἃς ἔμπροσθεν ἐδίδοσαν τῷ δημιουργῷ . ὅτι μὲν γὰρ τοῦ διαπλάττοντος ἔργον ἐστὶν , ὅμοιον ἢ ἀνόμοιον ἐργάσασθαι τὸ ἔγγονον ὁποτέρῳ τῶν γεννησάντων , οὐδεὶς ἀγνοεῖ . τὰ δ’ ὁμοιούμενα παιδία τῇ μητρὶ διὰ τὴν τροφὴν ὁμοιοῦσθαί φασι , κᾄπειτα ἐντεῦθεν ἀποτείνουσι δολιχὸν τοῦ λόγου , δεικνύντες , ὅσαι διὰ τροφῆς ἀλλοιώσεις ἐγίγνοντο καὶ ζώοις καὶ φυτοῖς . εἶτ’ οὐκ αἰσθάνονται μηδεμίαν ὧν λέγουσιν ἀλλοιώσεων ἐπιδεῖξαι δυνάμενοι τὸ εἶδος ἐξαλλάττουσαν . αὐτίκα γὰρ τὸ Περσαῖον φυτὸν εἰς Αἴγυπτον μετακομισθὲν ἐξηλλάγη τὴν ἰδέαν , ἀλλὰ χρηστῆς ἐπιλαβόμενον τροφῆς τὸν καρπὸν ἐδώδιμον ἔσχεν , οὐκ ὂν πρότερον τοιοῦτο · οὔτε τὰ πρόβατα μεταστάντα ποτὲ εἰς νομὴν ἑτέραν ταῖς ἔμπροσθεν αἰξὶν ὡμοιώθη , καθάπερ οὐδ’ αἶγες προβάτοις ἢ ὄνοις καὶ ἵπποις . ἐν μέντοι ταῖς ἐπιμιξίαις τῶν ἑτερογενῶν ζώων αὐτὸς Ἀθήναιος ὁμολογεῖ προσγίνεσθαί τι τῷ κυουμένῳ παρὰ τῆς μητρὸς , οὐκ εἰς τὴν τῆς χροίας ὑπάλλαξιν , ἢ λεπτότητος , ἢ παχύτητος , ἢ εὐφωνίας , ἤ τινος ἑτέρου τοιούτου · μικρὰ γὰρ ταῦτα , καὶ τῆς ὕλης μόνης αὐτοῦ κατὰ τὸ ζῶον εἴδους εἶναι τὰ πάθη . τὰ δ’ ἀπὸ τῆς μητρὸς ὅλον ἐξαλλάττει τὸ εἶδος . εἰ μὲν ὄνου σπέρμα ταῖς μήτραις ἵππος ὑποδέξηται , τὰ κυήματα οὐ τὸ τοῦ πατρὸς εἶδος μόνον ἴσχονται , ἀλλ’ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν γειναμένων μικτόν · εἰ δ’ ἀλώπηξ κυνὸς , κᾀνταῦθα τοῦ γεννωμένου μὴ κυνὸς , ἀλλὰ μικτοῦ τινος ἐξ ἀμφοῖν γενῶν ἀποτελουμένου . καὶ μέν γε καὶ μεῖζον ἔτι τοῦ γε κατὰ τὸ ἕβδομον βιβλίον , ὅπερ ἐστὶ περὶ σπέρματος , αὐτῷ προσομολογεῖ ὁ Ἀθήναιος , οὐκ οἶδ’ ὅπως οὐκ αἰσθάνεται . πλέον γὰρ ἔχειν φησὶ παρὰ τῆς μητρὸς ἢ τοῦ πατρὸς τὸ γεννώμενον , οἷον ἀφ’ ἵππου μὲν τὸν ἡμίονον πλέον ἢ τοῦ ὄνου , ὥσπερ δὲ κᾀπειδὰν ἀλώπηξ κυνὶ μιχθῇ , τὸ γεννηθὲν , εἰ μὲν ὁ κύων ἄῤῥην ὑπάρχει , τὸ τῆς ἀλώπεκος ἴσχει εἶδος , εἰ δ’ ἀνάπαλιν εἰς τὴν τοῦ κυνὸς ἰδέαν μεταπίπτει τὸ ἔγγονον , ὡς γίνεσθαι τὸ μὲν ἐξ ἀλώπεκος ἀλώπεκα κυνοειδῆ , τὸ δ’ ἐκ κυνὸς ἀλωπεκοειδῆ κύνα . καὶ γὰρ εἰ πρόβατον τράγος ὀχεύσειε , πρόβατον γεννᾶσθαί φησι σκληρότριχον · εἰ δ’ ἔμπαλιν αἶγα κριὸς μαλακότριχον , ὡς οὐδὲν ἧττον εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ γινομένου συντελεῖσθαί τι παρὰ τῆς μητρὸς , ἀλλὰ καὶ πλέον ἢ παρὰ τοῦ πατρός . ἐχρῆν δὲ μὴ ὅτι πλέον ἐκ τῆς μητρὸς εἶναι τοῖς ἐγγόνοις , ἀλλὰ μηδὲ τὸ ἔλαττον . ὅλως γὰρ οὐδὲν ὑπαλλάττει μορφῇ τοῦ κατὰ τὸ ζῶον ἢ τὸ φυτὸν εἴδους , ἀλλ’ ἐκ τῶν σπερμάτων ἔχει πάντα τὴν τοιαύτην ἀρχήν . καὶ τί δεῖ μακρολογεῖν ; ὁμολογοῦσι γὰρ τοῦτό γε καὶ οὗτοι , πρὸς οὓς ὁ λόγος ἐστί μοι μάλιστα . λέγω δὲ τὸ μὴ μόνον ἐγγίνεσθαι τῇ ὕλῃ τὸ εἶδος , ἐξ οὗ γίνεται τὸ μὲν ἄνθρωπος , τὸ δὲ δρῦς , ἢ πλάτανος , ἢ κιττὸς , ἀλλὰ καὶ τὴν μορφὴν αὐτὴν ὑπὸ τοῦ σπέρματος τὴν ὕλην διαπλάττοντος ἀποτελεῖσθαι . στοχάζεσθαι δ’ αὐτό φασι κατὰ τὴν μόρφωσιν οὐ τοῦ σχήματος μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῦ μεγέθους καὶ τῆς θέσεως ἑκάστου τῶν μορίων , ἔτι τε τῆς πρὸς ἄλληλα συμφύσεως . ἵν’ οὖν γνῶσιν , ὅτι ἁμαρτάνουσιν , ἐρωτήσομεν αὐτοὺς λόγον ἐξ ὧν αὐτοὶ τίθενται περαινόμενον . πότερον ἡ διαπλάττουσα τὸ κύημα δύναμις ὀφθαλμὸν μὲν καὶ ῥῖνα καὶ ὀφρὺν , ἕκαστόν τε τῶν ἄλλων μορίων ἐξεργάζεσθαι πέφυκεν , ἡ δ’ ὕλη τήν τε γρυπὴν ῥῖνα καὶ σιμὴν , ὀφθαλμόν τε γλαυκὸν καὶ μέλανα δημιουργεῖν , ἢ τῆς αὐτῆς ἐστι δυνάμεως εἴποι τὸ τὴν ῥῖνα διαπλάττειν εὐθὺς , καὶ γρυπὴν αὐτὴν , ἢ σιμὴν , ἢ εὐθεῖαν ἐργάσασθαι ; καθάπερ , οἶμαι , καὶ ὁ Πολύκλειτος , ἡνίκα ἔπλαττε τὸν δορυφόρον , αὐτὸς μὲν τὴν ῥῖνα καὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἐδημιούργησε , τῷ πηλῷ δὲ ἐπέτρεψεν εὐθεῖαν αὐτὴν ἐργάσασθαι . ἀλλὰ γὰρ , ὅπως μηδὲν ἐπιδεὲς ᾖ , καθ’ ἑκατέραν ἀπόκρισιν ὁ λόγος περαινέσθω . καὶ πρῶτον ὑποκείσθωσαν ἡμῖν ἀποκρίνασθαι , τὴν μὲν ῥῖνα πρὸς τοῦ δημιουργοῦ , τὴν δ’ εὐθεῖαν ῥῖνα πρὸς τῆς ὕλης γίνεσθαι . καὶ δὴ καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὀφθαλμὸν μὲν ὑπὸ τῆς διαπλαττούσης δυνάμεως , ἤτοι δὲ ἢ γλαυκὸν , ἢ μέλανα , πρὸς τῆς ὕλης . ὡσαύτως δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων , αὐτὸ μέντοι ἕκαστον ὑπὸ τοῦ σπέρματος γίνεσθαι , τοῖον δὲ ἢ τοῖον ὑπὸ τοῦ καταμηνίου . καὶ μὴν καὶ εἰ τοῦτο θείημεν , ἀκολουθήσει τὸ διὰ παντὸς ὁμοιοῦσθαι τῇ μητρὶ τὸ γενόμενον . ἡ γὰρ ὁμοιότης ἐκ τῆς τῶν μορίων γίγνεται διαπλάσεως , οὐ κατὰ τὸ κοινὸν εἶδος , ἀλλὰ κατὰ τὰς ἐγγινομένας αὐτῷ διαφορὰς , ὡς τό γε κοινὸν εἶδος ἄνθρωπον ποιεῖ , καὶ ἵππον , καὶ βοῦν , ἡ δὲ κατὰ τὰ μόρια διαφορὰ σιμὸν καὶ γρυπὸν ἐργάζεται , κατὰ τοῦτο δὲ ὅμοιον ἢ ἀνόμοιον τοῖς γονεῦσιν . αὖθις οὖν ὑποθώμεθα , τὴν τοιαύτην διάπλασιν ἐκ τῶν σπερμάτων γίγνεσθαι . ἀλλ’ , εἴπερ σπερμαίνει μόνον τὸ ἄῤῥεν , οὐκ ἄν ποθ’ ὅμοιον γένοιτο τῇ μητρὶ τὸ ἔγγονον . ὥσθ’ ἑκατέρωθεν ὁ λόγος ἄπορος . εἰ μὲν γὰρ ὑπὸ τῆς δυνάμεως , ὅπερ ἐστὶν ὑπὸ τοῦ σπέρματος , ὁμοιότης ἀποτελεῖται , τοῖς ἄῤῥεσι μόνοις ὁμοιωθήσεται τὰ ἔγγονα , τῇ μητρὶ δ’ οὐδέποτε οὐδὲν ὅμοιον γενήσεται · εἰ δ’ ἐκ τῆς ὕλης , ὅπερ ἐστὶ τοῦ καταμηνίου , τοῖς θήλεσι μόνοις , οὐδὲν δὲ οὐδέποτε ὅμοιον ἔσται τῷ πατρί · καὶ μὴν ἑκατέροις ὁμοιούμενα φαίνεται · ὥστε κενεῶς χρῶνται τῶν λημμάτων . τὸ μὲν γὰρ σχῆμα τοῦ λόγου συλλογιστικὸν οὐδεὶς ἀγνοεῖ τῶν γε κᾂν βραχύ τι περὶ ἀποδείξεως μεμαθηκότων . ὅπως δὲ σαφέστερον ἔτι ᾖ καὶ τοῖς βραχύ τι γεγυμνασμένοις , ﻿ ἐρωτήσω τόν λόγον ἑκάτερον ἰδίᾳ . αἱ ὁμοιότητες ἐκ τῶν σπερμάτων , τὸ σπέρμα ἐκ μόνου τοῦ ἄῤῥενος · οὗτος μὲν ὁ πρότερος λόγος . ὁ δ’ ἕτερος · αἱ ὁμοιότητες ἐκ τοῦ καταμηνίου , τὸ καταμήνιον ἐκ μόνου τοῦ θήλεος . εὔδηλον τοίνυν γέγονεν ἤδη , ἐὰν τὸ πρότερον ἀληθὲς ὑπόθηται , ψευδὲς ἀκολουθήσει συμπέρασμα οὐδέν . καὶ μὴν οὐδ’ ἄλλο γ’ ἂν εὕροις τρίτον · ἀλλ’ ἐκ καταμηνίου καὶ σπέρματος ἡ τῶν ζώων ἐστὶ γένεσις , ὡς ἐντεῦθεν μὲν οὐδὲν ἄλλο τρίτον ἡμῖν ζητητέον . ὑπολείπεται δὲ , τῶν ὑπολοίπων λημμάτων οὐκ ἀληθὲς εἶναι τὸ ἕτερον . ἦν δὲ τὸ μὲν ἕτερον αὐτῶν , ἐν ᾧ τὸ καταμήνιον ἐλέγετο μόνης εἶναι τῆς μητρός · τὸ δ’ ἕτερον , ἐν ᾧ τὸ σπέρμα μόνον τοῦ πατρὸς , ὥστ’ ἐκ τούτων πάντως ἕτερόν ἐστι ψεῦδος . ἀλλὰ τὸ τῆς μητρὸς εἶναι μόνης τὸ καταμήνιον ἀληθές ἐστι καὶ κατ’ αὐτοὺς ἐκείνους . ὥστε ψευδῶς λέγεται τὸ μόνου τοῦ πατρὸς εἶναι τὸ σπέρμα . πρόδηλον δὲ , ὡς , εἴτε σπέρμα λέγοιμεν , εἴτε γόνιμον σπέρμα , καθ’ ἑκατέρου λέξιν ὁ λόγος περανθήσεται , πρὸς μὲν οὖν τοὺς μηδ’ ὅλως ἡγουμένους σπερμαίνειν τὸ θῆλυ μόνον ἁπλῶς ὀνομαζόντων ἡμῶν τὸ σπέρμα , πρὸς δὲ τοὺς σπερμαίνειν μὲν λέγοντας , οὐ μὴν γόνιμόν γε τοῦτο , ἅμα λεγόντων ἡμῶν γόνιμον σπέρμα . ταυτὶ μὲν ἱκανὰ τὴν δόξαν ἐλέγχειν αὐτῶν . ἔστι δὲ καὶ χωρὶς ἐλέγχου τὴν ἀπόδειξιν ἐξ εὐθείας ποιεῖσθαι διττῶς συλλογιζομένοις , ὑποθετικῶς τε καὶ κατηγορικῶς . ὑποθετικῶς μέν · εἰ ἑκατέροις τῶν γονέων ὁμοιοῦται τὰ ἔγγονα , κατὰ κοινὴν αἰτίαν ἀμφοτέροις ὑπάρχουσαν ὁμοιοῦται · ἀλλὰ μὴν ἑκατέροις τῶν γονέων ὁμοιοῦται τὰ ἔγγονα · κατὰ κοινὴν αἰτίαν ἄρα ἀμφοτέροις ὑπάρχουσαν ὁμοιοῦται . εἶτ’ αὖθις · εἰ κατὰ κοινὴν αἰτίαν ὁμοιοῦται τὰ ἔγγονα τοῖς γεννήσασιν , ἤτοι γε κατὰ τὴν τοῦ σπέρματος οὐσίαν , ἢ κατὰ τὴν τῶν καταμηνίων ὁμοιοῦται · ἀλλ’ οὐκ ἔστι τῶν καταμηνίων κοινή · κατὰ τὴν τοῦ σπέρματος οὐσίαν ἄρα ὁμοιοῦται . κατηγορικῶς δὲ οὕτω συλλογισόμεθα · ἐπεὶ τὰ ἔγγονα ἀμφοτέροις τῶν γονέων ὁμοιοῦται , κοινὴν ἔχει τὴν ὁμοιοῦσαν αὐτοῖς τοῖς γονεῦσιν ἀρχήν · ἐγγόνοις γὰρ ἡ ὁμοιότης πρὸς τὸ γεννῆσαν κατὰ τὴν ἀρχὴν γίνεται . εἶτ’ αὖθις ἐπὶ τῷδε τῷ λόγῳ ἐρωτήσομεν ἕτερον ᾧδε · ἢ διὰ σπέρμα τοῖς ἐγγόνοις ἡ ὁμοιότης πρὸς τὸ γεννῆσάν ἐστι , ἢ διὰ τὸ καταμήνιον · ἀλλ’ οὐ διὰ καταμήνιον · διὰ σπέρμα ἄρα . εἶτα ἐπὶ τούτῳ πάλιν ἕτερον λόγον · εἰ διὰ τὸ σπέρμα τοῖς ἐγγόνοις εἰσὶν αἱ ὁμοιότητες , ἀναγκαῖον καὶ τὸ θῆλυ σπερμαίνειν , ὅτι πολλοὶ παιδίων ὁμοιότατοι τῇ μητρὶ φαίνονται . ταυτὶ μὲν οὖν Ἀθηναίου τε χάριν εἰρήσθω καὶ Ἀριστοτέλους , ἐπεὶ χαίρουσί τε καὶ χρῆσθαι σπουδάζουσιν ἐπιστημονικαῖς ἀποδείξεσιν .
Lemmas: ἑξῆς δέ ἄν εἰμί λεκτέος ὑπέρ ὁ ὁ θῆλυς σπέρμα , ὅσος κατά ὁ ἔμπροσθεν διέξοδος λέγω ἀναβάλλω . ἀρχή δέ καί οὗτος ὁ διά ὁ ἀνατομή ἐναργής φαίνω . παράκειμαι μέν ὁ ὄρχις ὁ μήτρα , εἷς ἑκατέρωθεν , ὅμοιος ἀγγεῖον ἕλιξ δέχομαι ὁ ἐπί ὁ ἄρσην . οὐ μήν εἰς γε ὁ αὐτός ἀφικνέομαι τόπος , ὅτι μηδέ ἐκτός χρή , ὥσπερ ὁ ἄρσην , ἀλλά εἰς αὐτός ὁ μήτρα σπερμαίνω ὁ θῆλυς . καί τοίνυν οὗτος καθά ἀπαντάω ὁ σπερματικός πόρος προμήκης ἑαυτοῦ ἀπόφυσις ἐκτείνω εἰς ὁ πλάγιον , διά ὅς ὑποδέχομαι ὁ σπέρμα . μεστός δέ εἰμί μάλα ὁ σπερματικός ἀγγεῖον ἐν ὁ ὀργάω ζῷον , ὥσπερ αὖ κενός ἐπί ὁ πρόσφατος ὀχεία . ἔχω δέ ἀμέλει πλῆθος οὐ ὀλίγος ἐνίοτε καί ὁ ἐκ πολύς κύω , ἐν ὅς δή καί προφανής θεάομαι κατά ὁ προμήκης ἀπόφυσις , ὅς δή κεραία ὀνομάζω , ὑγρός θορώδης παχύς . πρός οὗτος ὁ χωρίον λέγω πρόσθεν ὁ ἀλλαντοειδής ἀνήκω ὑμήν ὁ τε παχύς γονή . θαυμάζω δέ εἰμί ᾀνταῦθη ὁ λέγω , ἐκτός ὁ μήτρα ἀναστομόω ὁ σπερματικός ἀγγεῖον . κινδυνεύω μέν οὖν , εἰ ὁ παραπίπτω ἑκάστοτε ὁ λόγος διέρχομαι ἅπας , εἰς οὗτος ὁ γράμμα μετατίθημι ὁ ὁ γεννητικός μόριον ἀνατομή · οἶδα δέ αὖ πάλιν , ὡς , εἰ καί ὁ ἀληθής αὐτός διδάσκω μόνος , ἀφαιρέω ὁ ὁ λόγος πίστις . ὅπως οὖν μήτε περισσός μηκύνω , μήτε ἐρῆμος ἅπας πίστις ἀπολείπω ὁ λέγω , ἐξουσία δίδωμι ἅπας ὁ βούλομαι ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω ὅς τις ἄν ἐθέλω κελεύω δείκνυμι πρός ἐγώ , αὐτός μόνος διηγέομαι ὁ κατά ἀλήθεια εἰμί . μυρίος οὖν ἤδη σαφής ἐπιδείκνυμι ὁ καλέω διπύρηνος διεμβάλλω διά ὁ σπερματικός ἀγγεῖον ἔξωθεν εἴσω διά ὁ κεραία ἐπί μήτρα αἴξ , εἰ δέ βοῦς , ἤ ὄνος , ἤ ἵππος εἰμί ὁ ζῷον , οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί τριπλάσιος καί τετραπλάσιος οὗτος ὁ πάχος , ἤ ξύλον πύξινος στρογγύλος τε καί προμήκης καθίημι καί διεμβάλλω διά ὁ κεραία , ἤ ὁ καλέω σπαθομήλη . δείκνυμι δέ οὗτος ἔͅν ἐγώ ἀποθνῄσκω ὁ ἑταῖρος πᾶς . οὐδέ γάρ οὐδέ χαλεπός ἔχω ὁ χειρουργία , ἀλλά , εἴπερ τις ἄλλος ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω , ἑτοῖμος τε καί ῥᾴδιος . ὥσπερ οὖν ἄξιος μέμφομαι πολύς ὁ ἰατρός , οὕτως ἐπαινέω δίκαιος Ἱπποκράτης ὁ πρῶτος ἅπας οὗτος εὑρίσκω . φημί γοῦν ἄρχω ὁ περί φύσις παιδίον · ἐάν ὁ γονή μένω ἀπό ἄμφω ἐν ὁ μήτρα ὁ γυνή , πρῶτος μέν μείγνυμι ὁμοῦ , ἅτε ὁ γυνή οὐ ἀτρεμέω , καί ἀθροίζω καί παχύνω θερμαίνω . καί ὁ ἄλλος ἐφεξῆς διδάσκω κατά λόγος , ὅπως ἐκ συναμφότεροι ὁ γονή μείγνυμι ὁ γένεσις ἀποτελέω ὁ ἔμβρυον . Ἡρόφιλος δέ οὐ οἶδα ὅπως ἐκτός ἐκχέω φημί ὁ ὁ θῆλυς σπέρμα , καίτοι γε περί ὁ ὄρχις ἀκριβής γράφω κατά αὐτός ἐν ὁ τρίτος ὁ ἀνατομή , ἐν ἀρχή μέν ὧδε πως λέγω · ἐπιφύω δέ ὁ μήτρα καί δίδυμος ἐκ ὁ πλάγιον , ἐκ ἑκάτερος μέρος , ἐπί ὀλίγος διαφέρω ὁ ὁ ἄρσην . ἔπειτα ἐν ὁ ἐφεξῆς οὐ μετά πάνυ πολύς κατά ὅδε ὁ ῥῆσις · δίδυμος δέ ὁ θῆλυς ἐπιφύω πρός ἑκάτερος ὁ ὦμος ὁ μήτρα , ὁ μέν ἐκ ὁ δεξιός , ὁ δέ ἐκ ὁ εὐώνυμος , οὐ ἐν εἷς ὄσχεον ἀμφότερος , ἀλλά ἑκάτερος χωρίς , λεπτός τις καί ὑμενοειδής ὑμήν περιέχω , μικρός καί ὑποπλατής , ἀδήν ὅμοιος , κατά μέν ὁ ἐν κύκλος χιτών νευρώδης , ὁ δέ σάρξ ἄθρυπτος , ὥσπερ καί ὁ ὁ ἄρσην . ὁ δέ ἵππος καί πάνυ εἰμί εὐμεγέθης . προσφύω δέ ὑμήν οὐ ὀλίγος πρός ὁ μήτρα , καί φλέψ καί ἀρτηρία , ὁ ἀπό ὁ μήτρα εἰς αὐτός ἐμφύω . ἀπό γάρ ὁ φλέψ καί ὁ ἀρτηρία ὁ εἰς ἑκάτερος ὁ δίδυμος προσφύω , φλέψ μέν ἀπό ὁ φλέψ , ἀρτηρία δέ ἀπό ὁ ἀρτηρία . ὁ δέ σπερματικός πόρος ἐπί ἑκάτερος οὐ λίαν μέν φαίνω , προσφυής δέ εἰμί ὁ μήτρα ἐκ ὁ ἐκτός μέρος , ὁ μέν ἐκ ὁ δεξιός , ὁ δέ ἐκ ὁ εὐώνυμος . ἑλίσσω τε παραπλήσιος ὁ ὁ ἄρσην καί ὁ πρόσθεν αὐτός μέρος , καί ὁ λοιπός κιρσοειδής σχεδόν ἅπας ἄχρι ὁ πέρας . καί ἐμφύω ἀπό ἑκάτερος ὁ δίδυμος ὅμοιος , ὥσπερ ὁ ἄρσην . εἰς ὁ σαρκώδης ὁ αὐχήν ὁ κύστις , λεπτός τε εἰμί καί σκολιός ἐν ὁ ἐμπρόσθιος μέρος , κατά ὅς ὁ ὁ ἴσχιον ὀστέον ψαύω , ἐν ὅς καί ἀπολήγω , ὡς ὁ αἰδοῖον ἐκ ἑκάτερος ὁ μέρος εἰς ὁ ἐντός διαφύομαι . παραστάτης δέ ὁ κιρσοειδής οὐ ὁράω ἐν ὁ θῆλυς . οὗτος μέν ὁ ὁ Ἡρόφιλος ῥῆσις . ὁ δέ ἐγώ θαυμάζω παρίστημι μάλα , καί δή φράζω . καί θέσις , καί μέγεθος , καί φύσις ἀκριβής γράφω ὁ ἐν ὁ θῆλυς ζῷον ὄρχις , οὐ παραλείπω δέ οὐδέ περί ὁ ἐμβάλλω ἑκατέρωθεν ﻿ φλέψ καί ἀρτηρία οὐδείς , ἀλλά ἀκριβόω ὁ διήγησις , εἶτα ἑξῆς ὑπέρ ὁ σπερματικός πόρος ὁ μέν , ὅτι προσφυής εἰμί ὁ μήτρα ἔξωθεν ἑκατέρωθεν , ἀληθής λέγω , ὁ δέ , ὅτι μή λίαν φαίνω , ψεύδω , ( ἀξιόλογος γάρ εἰμί ὁ μέγεθος , ) ἑξῆς οὗτος πολύς μάλα ψεύδω , φημί εἰς ὁ αὐχήν ὁ κύστις ἐμφύω ὁ ὁ ἄρσην ὅμοιος . οὐ μόνος γάρ εἰς ὁ ὁ κύστις αὐχήν ὁ σπερματικός πόρος οὐδέτερος ἐμφύω κατά οὐδείς θῆλυς ζῷον , ἀλλά οὐδέ ὁ ὁ μήτρα αὐτός , καίτοι γε ἐγγύς πολύς ὁ ὁ κύστις κύτος εἰμί , ἀλλά ὅμως οὐδέ πρός οὗτος ἐξικνέομαι , παραφύζω δέ ὁ πλάγιος μέρος ὁ μήτρα , ὁ μέν ἔνθεν , ὁ δέ ἔνθεν , ἐπί ἄκρος ἔρχομαι ὁ κατά ἑαυτοῦ ἑκάτερος κεραία , ἐκχέω εἴσω ὁ σπέρμα , ὅς ἐν μέν ὁ κύω ἀθροίζω κατά οὗτος ὁ χωρίον , ἐν δέ ὁ ὀνειρωγμός πρῶτος μέν εἰς ὁ μήτρα ἐμπίπτω , μετά δέ οὗτος εἰς ὁ ἐκτός ἐκκενόω . καθά ὁράω καί νῦν ἐπί γυνή ὑπό νόσημα ὑστερικός ἐνοχλέω εἰς ὁ μήτρα μέν πρῶτος , ἐκ οὗτος δέ ἔξω πολύς τε καί παχύς ἐκχέω σπέρμα · χρόνος δέ αὐτός συχνός χηρεύω τοσοῦτος τε καί τοιοῦτος ἀθροίζω . ἀλλά τότε τάσις τις αὐτός καταλαμβάνω ὀσφῦς καί χείρ καί πούς , ὡς σπάω δοκέω , ἐπί ὅς ἐκκρίνω ὁ σπέρμα , καί ὁ ἡδονή τε παραπλήσιος λέγω αὐτός γίγνομαι ὁ κατά ὁ συνουσία . οὗτος μέν οὖν ὁ σπέρμα παχύς τε εἰμί καί πολύς διά ὁ μή κενόω χρόνος πολύς . ὁ δέ ἄλλος ἐλαχύς τε καί ὑγρός ἐκπίπτω φαίνω πολλάκις ἔσωθεν ἐκ αὐτός ὁ ὑστέρα , ἵνα περ οὐρέω . διά ὅς καί Ἀθήναιος ἀπίθανος εἰμί φάσκω , ὥσπερ ὁ ἄρσην ὁ τιτθός , οὕτως καί ὁ θῆλυς ὁ σπερματικός διάκειμαι μόριον , αὐτός μόνος ὁ ἀναλογία ὁ μόριον ἐν ὁ πρῶτος διάπλασις γίγνομαι , οὐ μήν ὁ γε ἐνέργεια φυλάσσω · οὐ ὁράω , ὅτι ὁ μέν ἄρσην πλήν ὀλίγος ἤδη τις οὐ εἰμί ὁ περί ὁ τιτθός ἀδενόδερος σῶμα , ὡς ὁ ὁ θῆλυς ὑπάρχω μέγας , ὁ δέ θῆλυς οὐ μόνος ὁ σπερματικός ὁ ἀγγεῖον εἰμί μεστός σπέρμα , ἀλλά καί ὁ ὄρχις . διό καί ὁ ἄρσην ὀλίγιστος ἐξαίρω ὁράω εἰμί ὁ τιτθός , οὐδέ οὗτος ἀξιόλογος , ἅπας δέ ὁ θῆλυς περιέχω ἐν ὁ σπερματικός ὁ σπέρμα . ὥσπερ οὖν , εἰ πᾶς ὁ ἄρσην ὁράω κατά ὁ μαστός γάλα περιέχω , οὐ χρή ὁ λόγος σκοπέω περί ὁ ὕπαρξις αὐτός , κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος οὐδέ ἐπί ὁ θῆλυς ὁράω ὁ σπέρμα περιέχω οὐ χρή ζητέω , εἰ ἀποκρίνω σπέρμα . μή τοίνυν ἔτι πρός Ἱπποκράτης ζυγομαχέω λέγω κατά ὁ ἀρχή ὁ περί φύσις παιδίον γράμμα · ἐάν ὁ γονή μένω ἀπό ἄμφω ἐν ὁ μήτρα ὁ γυνή · ἀλλά ζητέω , ὅστις χρεία παρέχω . δύναμαι γάρ , ὡς φημί ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος , ὁ ἀλλαντοειδής γεννάω ὁ φύσις καί ἐκ αὐτός , δύναμαι δέ καί τροφή οἰκεῖος καί πρῶτος αὐτός παρασκευάζω ὁ ὁ ἄρσην σπέρμα , δύναμαι δέ καί , ὡς Ἱπποκράτης ὑπολαμβάνω , ἐκ ἄμφω κεράννυμι εἷς τέλειος γίγνομαι σπέρμα . καί τίς εἰμί δυνατός , εἰ μή οὗτος ; ὁ γοῦν ἐπεγείρω ὁ θῆλυς πρός ἀφροδίσιος δυνατός ἐν ὁ μάλα εἰμί . καί πολύς γε εἰμί ἀγαθός , ὅτι μέν ὑπάρχω ὁ ὁ θῆλυς σπέρμα , ὁ φαίνω πιστεύω , ὅστις δέ δύναμις ἔχω , ὁ λόγος σκοπέω . ὁ μέν οὖν φαίνω καί πρόσθεν λέγω καί νῦν αὖθις λέγω . πόρος σπερματικός μεστός σπέρμα ἐκκρίνω οὗτος χωρίς ὁ συνέρχομαι ἄρσην ὁ θῆλυς , κατά τε ὁ ὀνειρωγμός ἑαυτοῦ πάσχω ὅμοιος ὁ ἄρσην , καί , ὡς λέγω πρόσθεν , ἐπί ὁ χηρεύω γυνή , ἐπί τε ὁ ζῷον ἐπί ὁ κορυφή ὁ ἀλλαντοειδής εὑρίσκω . ὅς καί μάλα φαίνω ἐλέγχω καί Ἀριστοτέλης μέν , οὐ ἦκα δέ καί Ἀθήναιος , ἀλλά καί ὁ νέος ἰατρός ὅσος φημί , ἐμφύω ὁ κεραία ὁ σπερματικός , τετραίνω δέ τρῆμα πλάγιος τις ἐκχέω ὁ σπέρμα κατά ὁ μήτρα ἔξωθεν . καί γάρ καί συγχωρέω ἄν τις αὐτός ἀληθεύω , ὀξύς μέν ὁράω αὐτός ὁ Λυγκεύς ἐν ὁ μικρός τρῆμα βλέπω , ἀμβλύς δέ ὁ ὑποχέω ὁ μή βλέπω ὁ μέγας , ὁ γε μηδέ ὅλος ζητέω , πόθεν μέν ἀθροίζω ὁ ἀλλαντοειδής ὅς κατά ὁ κορυφή εἰμί . τίς δέ ἀναλίσκω ὁ κατά ὁ μήτρα ἐκχέω , ἔοικα ἄν τις αὐτός μέμφομαι . δύο γάρ ἕτερος , ἤ ὑπείδομαι ὁ ἀπορία ἑκών σιωπάω , ἤ ὅλος οὐδέ ζήτημα οὐδείς οἴομαι εἰμί . ὁ μέν δή σιωπάω ἑκών οὐ ἀγαθός ἀνήρ ἔργον εἰμί · ὁ δέ μηδέ ὅλος οἴομαι ζήτησις ἄξιος ὑπάρχω νωθρός διάνοια ἄνθρωπος . ἆρα οὖν ἐν οὗτος μόνος διαμαρτάνω , ἤ πολύς μάλα ἐν ὅς οὐδείς αὐτός ; μιμνῄσκω μέν γάρ καταμήνιος , ὕλη οἰκεῖος τίθημι ὁ κυέω , ὁ δέ σπέρμα δημιουργός αὐτός , ἀνατείνω τε πολύς ὁ λόγος πρός ὁ ἀπό ὅλος ὁ σῶμα ἔρχομαι ὁ σπέρμα φάσκω , καί δείκνυμι , ὡς οὐ ὁράω οὗτος ὁ τε κοσμέω καί τάσσω ὁ παραγίγνομαι , αὐτός τε φημί ὁ ἐν ὁ σπέρμα δύναμις εἰμί οὗτος , διαπλήσσω τε καί μορφόω ὁ κύημα , μικρός ὕστερον ἐπιλανθάνομαι οὗτος ﻿ οὐ αἰσθάνομαι τοσοῦτος ὁ ὕλη δίδωμι δύναμις , ὅς ἔμπροσθεν δίδωμι ὁ δημιουργός . ὅτι μέν γάρ ὁ διαπλήσσω ἔργον εἰμί , ὅμοιος ἤ ἀνόμοιος ἐργάζομαι ὁ ἔγγονος ὁπότερος ὁ γεννάω , οὐδείς ἀγνοέω . ὁ δέ ὁμοιόω παιδίον ὁ μήτηρ διά ὁ τροφή ὁμοιόω φημί , ᾄπειτα ἐντεῦθεν ἀποτείνω δολιχός ὁ λόγος , δείκνυμι , ὅσος διά τροφή ἀλλοίωσις γίγνομαι καί ζῷον καί φυτόν . εἶτα οὐ αἰσθάνομαι μηδείς ὅς λέγω ἀλλοίωσις ἐπιδείκνυμι δύναμαι ὁ εἶδος ἐξαλλάσσω . αὐτίκα γάρ ὁ Περσαῖος φυτόν εἰς Αἴγυπτος μετακομίζω ἐξαλλάσσω ὁ ἰδέα , ἀλλά χρηστός ἐπιλαμβάνω τροφή ὁ καρπός ἐδώδιμος ἔχω , οὐ εἰμί πρότερος τοιοῦτος · οὔτε ὁ πρόβατον μεθίστημι ποτέ εἰς νομή ἕτερος ὁ ἔμπροσθεν αἴξ ὁμοιόω , καθά οὐδέ αἴξ πρόβατον ἤ ὄνος καί ἵππος . ἐν μέντοι ὁ ἐπιμιξία ὁ ἑτερογενής ζῷον αὐτός Ἀθήναιος ὁμολογέω προσγίγνομαι τις ὁ κυέω παρά ὁ μήτηρ , οὐ εἰς ὁ ὁ χροια ὑπάλλαξις , ἤ λεπτότης , ἤ παχύτης , ἤ εὐφωνία , ἤ τις ἕτερος τοιοῦτος · μικρός γάρ οὗτος , καί ὁ ὕλη μόνος αὐτός κατά ὁ ζῷον εἶδος εἰμί ὁ πάθος . ὁ δέ ἀπό ὁ μήτηρ ὅλος ἐξαλλάσσω ὁ εἶδος . εἰ μέν ὄνος σπέρμα ὁ μήτρα ἵππος ὑποδέχομαι , ὁ κύημα οὐ ὁ ὁ πατήρ εἶδος μόνος ἴσχω , ἀλλά ἐκ ἀμφότερος ὁ γίγνομαι μικτός · εἰ δέ ἀλώπηξ κύων , ᾀνταῦθη ὁ γεννάω μή κύων , ἀλλά μικτός τις ἐκ ἄμφω γένος ἀποτελέω . καί μέν γε καί μέγας ἔτι ὁ γε κατά ὁ ἕβδομος βιβλίον , ὅς εἰμί περί σπέρμα , αὐτός προσομολογέω ὁ Ἀθήναιος , οὐ οἶδα ὅπως οὐ αἰσθάνομαι . πολύς γάρ ἔχω φημί παρά ὁ μήτηρ ἤ ὁ πατήρ ὁ γεννάω , οἷος ἀπό ἵππος μέν ὁ ἡμίονος πολύς ἤ ὁ ὄνος , ὥσπερ δέ ἐͅπειδάν ἀλώπηξ κύων μείγνυμι , ὁ γεννάω , εἰ μέν ὁ κύων ἄρσην ὑπάρχω , ὁ ὁ ἀλώπηξ ἴσχω εἶδος , εἰ δέ ἀνάπαλιν εἰς ὁ ὁ κύων ἰδέα μεταπίπτω ὁ ἔγγονος , ὡς γίγνομαι ὁ μέν ἐκ ἀλώπηξ ἀλώπηξ κυνοειδής , ὁ δέ ἐκ κύων ἀλωπεκοειδής κύων . καί γάρ εἰ πρόβατον τράγος ὀχεύω , πρόβατον γεννάω φημί σκληρότριχος · εἰ δέ ἔμπαλιν αἴξ κριός μαλακότριχος , ὡς οὐδείς ἥσσων εἰς ὁ ἰδέα ὁ γίγνομαι συντελέω τις παρά ὁ μήτηρ , ἀλλά καί πολύς ἤ παρά ὁ πατήρ . χρή δέ μή ὅτι πολύς ἐκ ὁ μήτηρ εἰμί ὁ ἔγγονος , ἀλλά μηδέ ὁ ἐλαχύς . ὅλος γάρ οὐδείς ὑπαλλάσσω μορφή ὁ κατά ὁ ζῷον ἤ ὁ φυτόν εἶδος , ἀλλά ἐκ ὁ σπέρμα ἔχω πᾶς ὁ τοιοῦτος ἀρχή . καί τίς δέω μακρολογέω ; ὁμολογέω γάρ οὗτος γε καί οὗτος , πρός ὅς ὁ λόγος εἰμί ἐγώ μάλα . λέγω δέ ὁ μή μόνος ἐγγίγνομαι ὁ ὕλη ὁ εἶδος , ἐκ ὅς γίγνομαι ὁ μέν ἄνθρωπος , ὁ δέ δρῦς , ἤ πλάτανος , ἤ κισσός , ἀλλά καί ὁ μορφή αὐτός ὑπό ὁ σπέρμα ὁ ὕλη διαπλήσσω ἀποτελέω . στοχάζομαι δέ αὐτός φημί κατά ὁ μόρφωσις οὐ ὁ σχῆμα μόνος , ἀλλά καί ὁ μέγεθος καί ὁ θέσις ἕκαστος ὁ μόριον , ἔτι τε ὁ πρός ἀλλήλων σύμφυσις . ἵνα οὖν γιγνώσκω , ὅτι ἁμαρτάνω , ἐρωτάω αὐτός λόγος ἐκ ὅς αὐτός τίθημι περαίνω . πότερος ὁ διαπλήσσω ὁ κύημα δύναμις ὀφθαλμός μέν καί ῥίς καί ὀφρύς , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος μόριον ἐξεργάζομαι φύω , ὁ δέ ὕλη ὁ τε γρυπή ῥίς καί σιμός , ὀφθαλμός τε γλαυκός καί μέλας δημιουργέω , ἤ ὁ αὐτός εἰμί δύναμις λέγω ὁ ὁ ῥίς διαπλάσσω εὐθύς , καί γρυπή αὐτός , ἤ σιμός , ἤ εὐθύς ἐργάζομαι ; καθά , οἴομαι , καί ὁ Πολύκλειτος , ἡνίκα πλήσσω ὁ δορυφόρος , αὐτός μέν ὁ ῥίς καί ὁ ὀφθαλμός δημιουργέω , ὁ πηλός δέ ἐπιτρέπω εὐθύς αὐτός ἐργάζομαι . ἀλλά γάρ , ὅπως μηδείς ἐπιδεής εἰμί , κατά ἑκάτερος ἀπόκρισις ὁ λόγος περαίνω . καί πρῶτος ὑπόκειμαι ἐγώ ἀποκρίνω , ὁ μέν ῥίς πρός ὁ δημιουργός , ὁ δέ εὐθύς ῥίς πρός ὁ ὕλη γίγνομαι . καί δή καί κατά ὁ αὐτός τρόπος ὀφθαλμός μέν ὑπό ὁ διαπλήσσω δύναμις , ἤτοι δέ ἤ γλαυκός , ἤ μέλας , πρός ὁ ὕλη . ὡσαύτως δέ καί περί ὁ ἄλλος , αὐτός μέντοι ἕκαστος ὑπό ὁ σπέρμα γίγνομαι , τοῖος δέ ἤ τοῖος ὑπό ὁ καταμήνιος . καί μήν καί εἰ οὗτος τίθημι , ἀκολουθέω ὁ διά πᾶς ὁμοιόω ὁ μήτηρ ὁ γίγνομαι . ὁ γάρ ὁμοιότης ἐκ ὁ ὁ μόριον γίγνομαι διάπλασις , οὐ κατά ὁ κοινός εἶδος , ἀλλά κατά ὁ ἐγγίγνομαι αὐτός διαφορά , ὡς ὁ γε κοινός εἶδος ἄνθρωπος ποιέω , καί ἵππος , καί βοῦς , ὁ δέ κατά ὁ μόριον διαφορά σιμός καί γρυπός ἐργάζομαι , κατά οὗτος δέ ὅμοιος ἤ ἀνόμοιος ὁ γονεύς . αὖθις οὖν ὑποτίθημι , ὁ τοιοῦτος διάπλασις ἐκ ὁ σπέρμα γίγνομαι . ἀλλά , εἴπερ σπερμαίνω μόνος ὁ ἄρσην , οὐ ἄν ποτέ ὅμοιος γίγνομαι ὁ μήτηρ ὁ ἔγγονος . ὥστε ἑκατέρωθεν ὁ λόγος ἄπορος . εἰ μέν γάρ ὑπό ὁ δύναμις , ὅς εἰμί ὑπό ὁ σπέρμα , ὁμοιότης ἀποτελέω , ὁ ἄρσην μόνος ὁμοιόω ὁ ἔγγονος , ὁ μήτηρ δέ οὐδέποτε οὐδείς ὅμοιος γίγνομαι · εἰ δέ ἐκ ὁ ὕλη , ὅς εἰμί ὁ καταμήνιος , ὁ θῆλυς μόνος , οὐδείς δέ οὐδέποτε ὅμοιος εἰμί ὁ πατήρ · καί μήν ἑκάτερος ὁμοιόω φαίνω · ὥστε κενός χράω ὁ λῆμμα . ὁ μέν γάρ σχῆμα ὁ λόγος συλλογιστικός οὐδείς ἀγνοέω ὁ γε ἔͅν βραχύς τις περί ἀπόδειξις μανθάνω . ὅπως δέ σαφής ἔτι εἰμί καί ὁ βραχύς τις γυμνάζω , ﻿ ἐρωτάω ὁ λόγος ἑκάτερος ἴδιος . ὁ ὁμοιότης ἐκ ὁ σπέρμα , ὁ σπέρμα ἐκ μόνος ὁ ἄρσην · οὗτος μέν ὁ πρότερος λόγος . ὁ δέ ἕτερος · ὁ ὁμοιότης ἐκ ὁ καταμήνιος , ὁ καταμήνιος ἐκ μόνος ὁ θῆλυς . εὔδηλος τοίνυν γίγνομαι ἤδη , ἐάν ὁ πρότερος ἀληθής ὑποτίθημι , ψευδής ἀκολουθέω συμπέρασμα οὐδείς . καί μήν οὐδέ ἄλλος γε ἄν εὑρίσκω τρίτος · ἀλλά ἐκ καταμήνιος καί σπέρμα ὁ ὁ ζῷον εἰμί γένεσις , ὡς ἐντεῦθεν μέν οὐδείς ἄλλος τρίτος ἐγώ ζητέω . ὑπολείπω δέ , ὁ ὑπόλοιπος λῆμμα οὐ ἀληθής εἰμί ὁ ἕτερος . εἰμί δέ ὁ μέν ἕτερος αὐτός , ἐν ὅς ὁ καταμήνιος λέγω μόνος εἰμί ὁ μήτηρ · ὁ δέ ἕτερος , ἐν ὅς ὁ σπέρμα μόνος ὁ πατήρ , ὥστε ἐκ οὗτος πάντως ἕτερος εἰμί ψεῦδος . ἀλλά ὁ ὁ μήτηρ εἰμί μόνος ὁ καταμήνιος ἀληθής εἰμί καί κατά αὐτός ἐκεῖνος . ὥστε ψευδής λέγω ὁ μόνος ὁ πατήρ εἰμί ὁ σπέρμα . πρόδηλος δέ , ὡς , εἴτε σπέρμα λέγω , εἴτε γόνιμος σπέρμα , κατά ἑκάτερος λέξις ὁ λόγος περαίνω , πρός μέν οὖν ὁ μηδέ ὅλος ἡγέομαι σπερμαίνω ὁ θῆλυς μόνος ἁπλῶς ὀνομάζω ἐγώ ὁ σπέρμα , πρός δέ ὁ σπερμαίνω μέν λέγω , οὐ μήν γόνιμος γε οὗτος , ἅμα λέγω ἐγώ γόνιμος σπέρμα . οὗτος μέν ἱκανός ὁ δόξα ἐλέγχω αὐτός . εἰμί δέ καί χωρίς ἔλεγχος ὁ ἀπόδειξις ἐκ εὐθεῖα ποιέω δισσός συλλογίζομαι , ὑποθετικός τε καί κατηγορικός . ὑποθετικός μέν · εἰ ἑκάτερος ὁ γονεύς ὁμοιόω ὁ ἔγγονος , κατά κοινός αἰτία ἀμφότερος ὑπάρχω ὁμοιόω · ἀλλά μήν ἑκάτερος ὁ γονεύς ὁμοιόω ὁ ἔγγονος · κατά κοινός αἰτία ἄρα ἀμφότερος ὑπάρχω ὁμοιόω . εἶτα αὖθις · εἰ κατά κοινός αἰτία ὁμοιόω ὁ ἔγγονος ὁ γεννάω , ἤτοι γε κατά ὁ ὁ σπέρμα οὐσία , ἤ κατά ὁ ὁ καταμήνιος ὁμοιόω · ἀλλά οὐ εἰμί ὁ καταμήνιος κοινός · κατά ὁ ὁ σπέρμα οὐσία ἄρα ὁμοιόω . κατηγορικός δέ οὕτως συλλογίζομαι · ἐπεί ὁ ἔγγονος ἀμφότερος ὁ γονεύς ὁμοιόω , κοινός ἔχω ὁ ὁμοιόω αὐτός ὁ γονεύς ἀρχή · ἔγγονος γάρ ὁ ὁμοιότης πρός ὁ γεννάω κατά ὁ ἀρχή γίγνομαι . εἶτα αὖθις ἐπί ὅδε ὁ λόγος ἐρωτάω ἕτερος ὧδε · ἤ διά σπέρμα ὁ ἔγγονος ὁ ὁμοιότης πρός ὁ γεννάω εἰμί , ἤ διά ὁ καταμήνιος · ἀλλά οὐ διά καταμήνιος · διά σπέρμα ἄρα . εἶτα ἐπί οὗτος πάλιν ἕτερος λόγος · εἰ διά ὁ σπέρμα ὁ ἔγγονος εἰμί ὁ ὁμοιότης , ἀναγκαῖος καί ὁ θῆλυς σπερμαίνω , ὅτι πολύς παιδίον ὅμοιος ὁ μήτηρ φαίνω . οὗτος μέν οὖν Ἀθήναιος τε χάριν λέγω καί Ἀριστοτέλης , ἐπεί χαίρω τε καί χράω σπουδάζω ἐπιστημονικός ἀπόδειξις .