galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 3.1
Τῶν γραψάντων ὑγιεινὰς πραγματείας ἰατρῶν τε καὶ γυμναστῶν ἔνιοι μὲν ἅπασιν ἀνθρώποις κοινάς τινας ὑποθήκας ἐποιήσαντο , μηδὲν νοήσαντες ὅλως ὑπὲρ τῆς κατ᾿ εἶδος ἐν τοῖς σώμασιν ἡμῶν διαφορᾶς · ἔνιοι δ᾿ , ὅτι μὲν οὐ μικρῷ τινι διαφέρομεν ἀλλήλων , ἐδήλωσαν , ὡς δ᾿ ἀδύνατον ἁπάσας ἐπελθεῖν τὰς διαφορὰς ἑκόντες παρέλιπον · ὀλίγοι δέ τινες εἴδεσί τε καὶ γένεσιν ἐπιχειρήσαντες ἀφορίσασθαι , πλέονα διήμαρτον ὧν κατώρθωσαν . ἡμεῖς δὲ κατὰ τὸ πρῶτον εὐθέως βιβλίον ἐδηλώσαμεν , ὁπόσα τὰ πάντα ἐστὶν εἴδη τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων , ἐπηγγειλάμεθά τε καθ᾿ ἕκαστον ἰδίᾳ γράφειν ὑποθήκας ὑγιεινάς . ἠρξάμεθα δ᾿ ἀπὸ τοῦ τὴν κατασκευὴν ἄμεμπτον ἔχοντος . ἐπεὶ δὲ καὶ ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἐν περιστάσεσι πραγμάτων ἐνίοτε γινόμενος ἢ ἑκὼν ἢ ἄκων ἐμποδίζεται κατὰ τὰ προστάγματα τῆς ὑγιεινῆς τέχνης διαιτᾶσθαι , κάλλων ἔδοξεν ὑποθέσθαι πρῶτον αὐτὸν ἐλεύθερον ἀκριβῶς , αὐτῇ μόνον τῇ τοῦ σώματος ὑγείᾳ σχολάζοντα . ὅπως μὲν οὖν ἀνατρέφεσθαι χρὴ τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον , ὁ πρῶτος λόγος ἔδειξε , μέχρι τῆς τεσσαρεσκαιδεκαέτιδος ἡλικίας ἐκτείνας αὐτοῦ τὴν ἐπιμέλειαν · ὅπως δ᾿ ἀνδροῦσθαι , διὰ τοῦ δευτέρου γράμματος ἐδηλώσαμεν , ἐμηκύνθη δ᾿ ὁ λόγος εἰς κοινὰ κεφάλαια τῆς ὑγιεινῆς πραγματείας ἀφικόμενος , ὧν χωρὶς οὐχ οἷόν τ᾿ ἦν οὐδὲ περὶ τῆς ὑποκειμένης ἡλικίας τε καὶ φύσεως ἀκριβῶς διελθεῖν . ἁπάσας γὰρ ἐξηριθμησάμεθα τάς τε τῶν τρίψεων καὶ τῶν γυμνασίων διαφορὰς , οὐ μὰ Δία τὰς κατὰ μέρος , ὅτι μὴ πάρεργον ἕνεκα παραδείγματος εἰς χρείαν ἐλθούσας , ἀλλὰ τὰς ἐν εἴδεσί τε καὶ γένεσιν ἀφωρισμένας · ἐν μὲν ταῖς τρίψεσι τὴν σκληρὰν , καὶ τὴν μαλακὴν , καὶ πρὸ τούτων γε τὴν σύμμετρον , ἥν τινα δύναμιν ἔχουσιν , ἐξηγησάμενοι , προσθέντες δ᾿ αὐταῖς τὰς κατὰ τὸ ποσὸν διαφορὰς , τρεῖς οὔσας καὶ αὐτὰς , εἶτα κατὰ συζυγίαν ἐννέα τὰς πάσας ἐπιδείξαντες , ἑκάστης τε τὴν δύναμιν εἰπόντες · ἐν δὲ τοῖς γυμνασίοις , τίνα μὲν ὀξέα τε καὶ ταχέα προσαγορεύομεν , τίνα δ᾿ ἀμβλέα τε καὶ βραδέα , καὶ τίνα τούτων μέσα τε καὶ πρῶτα κατά γε τὴν φύσιν ὑπάρχοντα , καὶ περὶ τῶν εὐτόνων , καὶ μαλακῶν , καὶ βαρέων δὲ καὶ κούφων ὁμοίως , ὅσα τε τούτων ἐστὶ τὰ μέσα διελθόντες ἐδείξαμεν , ὡς χρὴ τὴν ἀρίστην κατασκευὴν ἐν ἅπασι τοῖς μετρίοις τε καὶ συμμέτροις , ἃ δὴ καὶ μέσα τῶν ἀμέτρων ἐστὶ , διαιτᾶσθαι κατά τε τρίψεις , καὶ γυμνάσια , καὶ λουτρὰ , καὶ τροφὰς , ὅσα τ᾿ ἄλλα συμπληροῖ τὴν ὑγιεινὴν δίαιταν . ὑπεσχόμεθά τε , καθάπερ ἐπὶ τρίψεών τε καὶ γυμνασίων ἐποιήσαμεν , εἰς εἴδη τινὰ κοινὰ τὴν θεωρίαν ἀναγαγόντες , ὥστε εὐμνημόνευτόν τε ὰμα καὶ μεθοδικὴν εἶναι τὴν διδασκαλίαν , οὕτω κᾀπὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων ποιῆσαι · καὶ πρῶτόν γε περὶ τῆς καλουμένης ἀποθεραπείας , ἐπειδὴ ἔμπροσθεν ἐφεξῆς ἐτέτακτο , δηλώσαντες γὰρ , εἰς ὅσον ἐπιτείνειν τε καὶ παραύξειν χρὴ τὰ γυμνάσια πρὸς τὸ τέλος , ὡς ἐν ὑγιείας λόγῳ , ἀκολουθεῖν ἔφαμεν αὐτοῖς τὴν καλουμένην ἀποθεραπείαν , ὑπὲρ ἧς ἤδη λέγωμεν .
Lemmas: ὁ γράφω ὑγιεινός πραγματεία ἰατρός τε καί γυμναστής ἔνιοι μέν ἅπας ἄνθρωπος κοινός τις ὑποθήκη ποιέω , μηδείς νοέω ὅλος ὑπέρ ὁ κατά εἶδος ἐν ὁ σῶμα ἐγώ διαφορά · ἔνιοι δέ , ὅτι μέν οὐ μικρός τις διαφέρω ἀλλήλων , δηλόω , ὡς δέ ἀδύνατος ἅπας ἐπέρχομαι ὁ διαφορά ἑκών παραλείπω · ὀλίγος δέ τις εἶδος τε καί γένεσις ἐπιχειρέω ἀφορίζω , πολύς διαμαρτάνω ὅς κατορθόω . ἐγώ δέ κατά ὁ πρῶτος εὐθύς βιβλίον δηλόω , ὁπόσος ὁ πᾶς εἰμί εἶδος ὁ ἀνθρώπινος σῶμα , ἐπαγγέλλω τε κατά ἕκαστος ἴδιος γράφω ὑποθήκη ὑγιεινός . ἄρχω δέ ἀπό ὁ ὁ κατασκευή ἄμεμπτος ἔχω . ἐπεί δέ καί ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἐν περίστασις πρᾶγμα ἐνίοτε γίγνομαι ἤ ἑκών ἤ ἄκων ἐμποδίζω κατά ὁ πρόσταγμα ὁ ὑγιεινός τέχνη διαιτάω , καταλάω δοκέω ὑποτίθημι πρῶτος αὐτός ἐλεύθερος ἀκριβής , αὐτός μόνος ὁ ὁ σῶμα ὑγεία σχολάζω . ὅπως μέν οὖν ἀνατρέφω χρή ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος , ὁ πρῶτος λόγος δείκνυμι , μέχρι ὁ τεσσαρεσκαιδεκαέτις ἡλικία ἐκτείνω αὐτός ὁ ἐπιμέλεια · ὅπως δέ ἀνδρόω , διά ὁ δεύτερος γράμμα δηλόω , μηκύνω δέ ὁ λόγος εἰς κοινός κεφάλαιος ὁ ὑγιεινός πραγματεία ἀφικνέομαι , ὅς χωρίς οὐ οἷος τε εἰμί οὐδέ περί ὁ ὑπόκειμαι ἡλικία τε καί φύσις ἀκριβής διέρχομαι . ἅπας γάρ ἐξαριθμέω ὁ τε ὁ τρῖψις καί ὁ γυμνάσιον διαφορά , οὐ μά Ζεύς ὁ κατά μέρος , ὅτι μή πάρεργον ἕνεκα παράδειγμα εἰς χρεία ἔρχομαι , ἀλλά ὁ ἐν εἶδος τε καί γένεσις ἀφορίζω · ἐν μέν ὁ τρῖψις ὁ σκληρός , καί ὁ μαλακός , καί πρό οὗτος γε ὁ σύμμετρος , ὅς τις δύναμις ἔχω , ἐξηγέομαι , προστίθημι δέ αὐτός ὁ κατά ὁ ποσός διαφορά , τρεῖς εἰμί καί αὐτός , εἶτα κατά συζυγία ἐννέα ὁ πᾶς ἐπιδείκνυμι , ἕκαστος τε ὁ δύναμις λέγω · ἐν δέ ὁ γυμνάσιον , τίς μέν ὀξύς τε καί ταχύς προσαγορεύω , τίς δέ ἀμβλύς τε καί βραδύς , καί τίς οὗτος μέσος τε καί πρῶτος κατά γε ὁ φύσις ὑπάρχω , καί περί ὁ εὔτονος , καί μαλακός , καί βαρύς δέ καί κοῦφος ὅμοιος , ὅσος τε οὗτος εἰμί ὁ μέσος διέρχομαι δείκνυμι , ὡς χρή ὁ ἀγαθός κατασκευή ἐν ἅπας ὁ μέτριος τε καί σύμμετρος , ὅς δή καί μέσος ὁ ἄμετρος εἰμί , διαιτάω κατά τε τρῖψις , καί γυμνάσιον , καί λουτρόν , καί τροφή , ὅσος τε ἄλλος συμπληρόω ὁ ὑγιεινός δίαιτα . ὑπισχνέομαι τε , καθά ἐπί τρῖψις τε καί γυμνάσιον ποιέω , εἰς εἶδος τις κοινός ὁ θεωρία ἀνάγω , ὥστε εὐμνημόνευτος τε άμα καί μεθοδικός εἰμί ὁ διδασκαλία , οὕτως εἰͅπί ὁ ἄλλος ἅπας ποιέω · καί πρῶτος γε περί ὁ καλέω ἀποθεραπεία , ἐπειδή ἔμπροσθεν ἐφεξῆς τάσσω , δηλόω γάρ , εἰς ὅσος ἐπιτείνω τε καί παρυσσω χρή ὁ γυμνάσιον πρός ὁ τέλος , ὡς ἐν ὑγίεια λόγος , ἀκολουθέω φημί αὐτός ὁ καλέω ἀποθεραπεία , ὑπέρ ὅς ἤδη λέγω .