galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 2.2
Τίνα ποτ’ οὖν ἀρχὴν τίθεσθαι προσήκει τῆς ὑγιεινῆς πραγματείας τῷ κάλλιστά τε κατεσκευασμένῳ τὸ σῶμα καὶ τρίτης ἑβδομάδος ἐτῶν ἀρχομένῳ , καὶ μόνῃ σχολάζοντι τῇ τοῦ σώματος ἐπιμελείᾳ , τὰ δ’ ἄλλα πάντα πάρεργα τεθειμένῳ ; ἐμοὶ μὲν δοκεῖ τὴν ὑφ’ Ἱπποκράτους εἰρημένην ἔν τε τοῖς ἀφορισμοῖς , ἔνθα γράφει · πόνοι σιτίων ἡγείσθωσαν ἔν τε τῷ ἐπιδημιῶν ἕκτῳ κατὰ τήνδε τὴν ῥῆσιν · πόνοι , σιτία , ποτὰ , ὕπνοι , ἀφροδίσια , πάντα μέτρια . καὶ γὰρ καὶ τὸ ποσὸν ἀφώρισεν ἅπασι , προσθεὶς τὸ κατὰ τὸ τέλος τῆς ῥήσεως ὄνομα , τὸ μέτρια , καὶ τὸν καιρὸν ἐδίδαξε τῇ τάξει τοῦ λόγου . εἰς γὰρ τὴν τῆς ὑγιείας φυλακὴν ἄρχειν μὲν χρὴ τοὺς πόνους , ἕπεσθαι δὲ σιτία καὶ ποτὰ , εἶθ’ ἑξῆς ὕπνους , εἶτα ἀφροδίσια τοῖς γε μέλλουσιν ἀφροδισίοις χρῆσθαι . τὰ μὲν γὰρ ἄλλα πάντα κοινὰ πάσης ἡλικίας ἐστὶ , τὰ δ’ ἀφροδίσια μόνης τῆς τῶν ἀκμαζόντων , ἡνίκα περ αὐτῶν ἡ χρεία , ὡς ταῖς γε πρόσθεν τε καὶ ὄπισθεν ἡλικίαις ἢ οὐδ’ ὅλως σπερμαίνειν , ἢ οὐ γόνιμον σπερμαίνειν , ἢ μοχθηρὸν γόνιμον ὑπάρχειν . ἀλλὰ γὰρ ὁ μὲν περὶ ἀφροδισίων λόγος εἰς τὴν οἰκείαν ἀναβεβλήσθω τάξιν . ἀπὸ δὲ τῶν πόνων ἀρκτέον , αὐτὸ τοῦτο πρῶτον ἐν αὐτοῖς διελομένους , εἴτε ταὐτόν ἐστι πόνος τε καὶ κίνησις καὶ γυμνάσιον , εἴτε πόνος μὲν καὶ κίνησις ταὐτὸν , ἕτερον δέ τι τὸ γυμνάσιον , εἴτε κίνησις μὲν ἕτερον , οὐδὲν δ’ ὁ πόνος τοῦ γυμνασίου διαφέρει . ἐμοὶ μὲν δὴ δοκεῖ μὴ πᾶσα κίνησις εἶναι γυμνάσιον , ἀλλ’ ἡ σφοδροτέρα μόνη . ἐπεὶ δ’ τῷ πρός τι τὸ σφοδρὸν , εἴη ἂν ἡ αὐτὴ κίνησις ἑτέρῳ μὲν γυμνάσιον , ἑτέρῳ δ’ οὐ γυμνάσιον . ὅρος δὲ τῆς σφοδρότητος ἡ τῆς ἀναπνοῆς ἀλλοίωσις · ὡς , ὅσαι γε κινήσεις οὐκ ἀλλοιοῦσι τὴν ἀναπνοὴν , οὔπω ταύτας ὀνομάζουσι γυμνάσια · εἰ δ’ ἤτοι μεῖζον , ἢ ἔλαττον , ἢ πυκνότερον ἀναγκασθείη τις ἀναπνεῖν ἐπὶ κινήσει τινὶ , γυμνάσιον ἡ τηλικαύτη κίνησις ἐκείνῳ γενήσεται . τοῦτο μὲν δὴ κοινὸν γυμνάσιον ὀνομάζεται , ἰδίᾳ δὲ , ἀφ’ οὗπερ καὶ τὰ γυμνάσια προσαγορεύουσιν ἅπαντες , ἔν τινι κοινῷ τῆς πόλεως οἰκοδομησάμενοι χωρίῳ , εἰς ὅπερ καὶ ἀλειψόμενοί τε καὶ διατριψόμενοι , καὶ διαπαλαίσοντες , ἢ δισκεύσοντες , ἤ τι τοιοῦτον ἄλλο πράξοντες , ἥκουσιν . ἡ δὲ τοῦ πόνου προσηγορία ταὐτόν μοι δοκεῖ σημαίνειν θατέρῳ τῷ ὑπὸ τοῦ γυμνασίου ὀνόματος εἰρημένῳ δηλοῦσθαι τῷ κοινῷ . καὶ γὰρ οἱ σκάπτοντες , καὶ οἱ θερίζοντες , καὶ ἱππαζόμενοι πονοῦσί τε καὶ γυμνάζονται κατὰ τὸ κοινὸν τοῦ γυμνασίου σημαινόμενον . ἐμοὶ μὲν οὕτω διῃρήσθω περὶ τῶν ὀνομάτων , καὶ κατὰ ταῦτα τὰ σημαινόμενα πᾶς ὁ ἐφεξῆς λόγος ἀκουέσθω . εἰ δέ τις ἑτέρως βούλοιτο χρῆσθαι , συγχωρῶ . οὐδὲ γὰρ ὑπὲρ ὀνομάτων ὀρθότητος ἥκω σκεψόμενος , ἀλλ’ ὡς ἄν τις ὑγιαίνοι μάλιστα · καὶ πρὸς τοῦτ’ αὐτὸ χρήσιμον ὑπάρχον μοι περί τε τῶν γυμνασίων καὶ πόνων καὶ ξυλλήβδην εἰπεῖν ἁπάσης κινήσεως διελέσθαι , τὰ σημαινόμενα τῶν ὀνομάτων ἠναγκάσθην ἀφορίσασθαι . αἱ μὲν δὴ τοῦ γυμνασίου χρεῖαι καὶ διὰ τοῦ πρώτου μὲν εἴρηνται λόγου , βέλτιον δ’ ἂν εἴη καὶ νῦν ἐπανελθεῖν αὐτὰς διὰ βραχέων , ἐπειδὴ σκοπός τε ἅμα καὶ κριτήριον αὗται τυγχάνουσιν οὖσαι πάντων τῶν κατὰ μέρος ἐν τῇ περὶ τὰ γυμνάσια τέχνῃ πραττομένων . ἦσαν δὲ , ὡς οἶμαι , διτταὶ κατὰ γένος , αἱ μέν τινες εἰς τὴν τῶν περιττωμάτων κένωσιν , αἱ δὲ εἰς αὐτὴν τῶν στερεῶν σωμάτων τὴν εὐεξίαν διαφέρουσαι . ἐπειδὴ γάρ ἐστι κίνησις σφοδρὰ τὸ γυμνάσιον , ἀνάγκη τρία μόνον ταῦτα γενέσθαι πρὸς αὐτὴν κατὰ τὸ γυμναζόμενον σῶμα , τήν τε σκληρότητα τῶν ὀργάνων ἀλλήλοις παρατριβομένων , τήν τε τῆς ἐμφύτου θερμότητος αὔξησιν , τήν τε τοῦ πνεύματος κίνησιν βιαιοτέραν , ἕπεσθαι δὲ τούτοις ἄλλα σύμπαντα κατὰ μέρος ἀγαθὰ τοῖς σώμασιν ἐκ γυμνασίων γινόμενα , διὰ μὲν τὴν σκληρότητα τῶν ὀργάνων τήν τε δυσπάθειαν αὐτῶν καὶ πρὸς ἐνεργείας εὐτονίαν , διὰ δὲ τὴν θερμότητα τήν τε τῶν ἀναδιδομένων ὁλκὴν ἰσχυρὰν , καὶ τὴν ἀλλοίωσιν ἑτοιμοτέραν , καὶ τὴν θρέψιν βελτίονα , καὶ χύσιν ἁπάντων τῶν σωμάτων , ἐφ’ ᾗ χύσει τὰ μὲν στερεὰ μαλάττεσθαι , τὰ δὲ ὑγρὰ λεπτύνεσθαι , τοὺς πόρους δ’ εὐρεῖς γίνεσθαι συμβαίνει , διὰ δὲ τὴν τοῦ πνεύματος ἰσχυρὰν κίνησιν ἐκκαθαίρεσθαι τοὺς πόρους ἀναγκαῖόν ἐστι , καὶ κενοῦσθαι τὰ περιττώματα . ἀλλ’ εἴπερ ταῦτα ποιεῖ τὸ γυμνάσιον , οὐ χαλεπὸν ἔτι τὸν καιρὸν τῆς χρήσεως ἐξευρεῖν . διότι μὲν γὰρ ἀναδόσεσι συνεργεῖ , οὐ χρὴ πλῆθος ὠμῶν καὶ ἀπέπτων οὔτε σιτίων οὔτε χυμῶν ἢ κατὰ τὴν κοιλίαν ἢ ἐν τοῖς ἀγγείοις περιέχεσθαι · κίνδυνος γὰρ αὐτοῖς ἑλχθῆναι πρὸς ἅπαντα τοῦ ζώου τὰ μόρια , πρὶν χρηστοῖς γενέσθαι πεφθεῖσι σχολὴ ᾖ . διότι δὲ ἐκκαθαίρει τοὺς πόρους , καὶ κενοῖ τὰ περιττώματα , κάλλιον αὐτὸ πρὸ τῶν σιτίων ἀναλαμβάνεσθαι . τὰ μὲν γὰρ μὴ καθαρὰ τῶν σωμάτων , ὁκόσον ἂν θρέψῃς , μᾶλλον βλάψεις . ὥστε ἐκ τῶν εἰρημένων εὔδηλον , ὡς οὗτος ἄριστός ἐστι γυμνασίων καιρὸς , ἡνίκα ἡ μὲν χθιζινὴ τροφὴ τελέως ᾖ κατειργασμένη τε καὶ πεπεμμένη τὰς δύο πέψεις , τήν τε ἐν τῇ γαστρὶ καὶ τὴν ἐν τοῖς ἀγγείοις , ἑτέρας δ’ ἐφεδρεύῃ τροφῆς καιρός . εἰ δ’ ἢ τὸ πρόσθεν ἢ ὄπισθεν γυμνάζοις , ἢ χυμῶν ἀπέπτων ἐμπλήσεις τὸ ζῶον , ἢ τὴν ὠχρὰν χολὴν ἐπιτρέψεις γεννᾶσθαι πλείονα . γνωρίσματα δὲ τοῦ τοιούτου καιροῦ τῶν οὔρων ἡ χροιά . τὸ μὲν οὖν ὑδατῶδες ἄπεπτον ἔτι σημαίνει τὸν ἐκ τῆς γαστρὸς ἀναδιδόμενον χυμὸν ἐν τοῖς ἀγγείοις περιέχεσθαι · τὸ δὲ πυῤῥὸν καὶ χολῶδες , ἐκ πολλοῦ κατειργάσθαι · τὸ δὲ μετρίως ὠχρὸν ἄρτι τῆς δευτέρας πέψεως γενομένης ἐστὶ σημεῖον . ὅταν γὰρ μηδέπω χρώζηται τῇ χολῇ τὸ οὖρον , ὑδατῶδές τε καὶ λευκὸν φαίνεται · ὅταν δὲ πλέον ἀναδέξηται τοῦ προσήκοντος , πυῤῥόν . ἐπειδὰν γὰρ συμμέτρως ᾖ πυῤῥὸν , ἢ μετρίως ὠχρὸν , τηνικαῦτα ἄγειν ἐπὶ τὰ γυμνάσια , προαποθέμενον ὅσον ἂν ἐν τῇ κύστει καὶ τοῖς ἐντέροις τοῖς κάτω περιεχόμενον ᾖ περίττωμα · κίνδυνος γὰρ κᾀκ τῶν τοιούτων εἰς τὴν ἕξιν τοῦ σώματος ἐνεχθῆναί τι τῇ ῥύμῃ τῆς ἐν τοῖς γυμνασίοις θερμότητος ἀναρπασθέν . εἰ μὲν οὖν εὐθέως ἀποδυσάμενός τις ἐπὶ τὰς ἰσχυροτέρας ἔρχοιτο κινήσεις , πρὶν μαλάξαι σύμπαν τὸ σῶμα , καὶ λεπτῦναι τὰ περιττώματα , καὶ τοὺς πόρους εὐρῦναι , κίνδυνος μὲν καὶ ῥῆξαί τι καὶ σπάσαι τῶν στερεῶν σωμάτων , κίνδυνος δὲ καὶ τὰ περιττώματα τῇ τοῦ πνεύματος ῥύμῃ κινήσαντος τοὺς πόρους ἐμφράξαι . εἰ δὲ κατὰ μικρὸν προθερμῄνας προμαλάξειε μὲν τὰ στερεὰ , προλεπτύνειε δὲ τὰ ὑγρὰ , καὶ τοὺς πόρους εὐρύνειε , κίνδυνος οὐδεὶς οὔτε τοῦ ῥῆξαί τι μόριον οὔτε τοῦ τοὺς πόρους ἐμφράξαι ἂν καταλάβοι τὸν γυμναζόμενον . ὅπως οὖν ταῦτα γένοιτο , χρὴ προθερμῇναί τε μετρίως ἀνατρίψαντα τῷ σινδόνι τὸ σύμπαν σῶμα , κᾄπειτα δι’ ἐλαίου τρίβειν . οὐ γὰρ δὴ εὐθέως τὸ χρῆσθαι τῷ λίπει συμβουλεύω , πρὶν θερμανθῆναί τε τὸ δέρμα , καὶ τοὺς πόρους εὐρυνθῆναι , καὶ συλλήβδην εἰπεῖν εὐτρεπισθῆναι τὸ σῶμα πρὸς τὸ καταδέξασθαι τὸ ἔλαιον . ἱκαναὶ δ’ εἰς τοῦτο παντάπασιν ὀλίγαι περιαγωγαὶ τῶν χειρῶν ἄλυποί τε καὶ μετρίως ταχεῖαι , σκοπὸν ἔχουσαι θερμῇναι τὸ σῶμα χωρὶς τοῦ θλίψαι · καὶ γὰρ καὶ φανεῖταί σοι , τούτων γιγνομένων , ἔρευθος εὐανθὲς ἐπιτρέχον ἅπαντι τῷ δέρματι . τότ’ οὖν ἤδη τὸ λίπος ἐπάγειν αὐτῷ , καὶ τρίβειν γυμναῖς ταῖς χερσὶ συμμέτρως ἐχούσαις σκληρότητός τε καὶ μαλακότητος , ὅπως μήτε συνάγηται καὶ σφίγγηται τὸ σῶμα , μήτε ἐκλύηται καὶ χαλᾶται περαιτέρω τοῦ δέοντος , ἀλλ’ ἐν τῇ φύσει φυλάττηται . τρίβειν δὲ κατὰ μὲν τὰς πρώτας ἐπιβολὰς ἀτρέμα , τοὐντεῦθεν δ’ ἤδη κατὰ βραχὺ παραύξαντα , καὶ μέχρι γε τοσούτου τὴν τρίψιν ἐπὶ τὸ ῥωμαλεώτερον ἄγειν , ὡς θλίβεσθαι μὲν ἤδη σαφῶς τὴν σάρκα , μὴ θλᾶσθαι δέ · μὴ πολλῷ δὲ χρόνῳ τὴν οὕτως ἰσχυρὰν τρίψιν ἐπάγειν , ἀλλ’ ἅπαξ ἢ δὶς ἐφ’ ἑκάστου μέρους . οὐ γὰρ , ὥστε σκληρῦναι τὸ σῶμα τοῦ παιδὸς , οὕτω τρίβομεν , ὃν ἤδη τοῖς πόνοις προσάγομεν , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ προτρέψαι τε εἰς τὰς ἐνεργείας , καὶ συστρέψαι τὸν τόνον , καὶ τὴν ἐκ μαλακῆς τρίψεως ἀραιότητα σφίγξαι . σύμμετρον γὰρ αὐτοῦ τὸ σῶμα φυλάττεσθαι χρὴ , καὶ οὐδαμῶς οὔτε σκληρὸν οὔτε ξηρὸν ἀποτελεῖσθαι , μή πως ἐπίσχωμέν τι τῆς κατὰ φύσιν αὐξήσεως . τοῦ δὲ χρόνου προϊόντος , ὅταν ἤδη μειράκιον ἡμῖν γίγνηται , τότε καὶ τῇ σκληροτέρᾳ τρίψει χρησόμεθα , καὶ ταῖς μετὰ τὰ γυμνάσια ψυχρολουσίαις . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων αὖθις εἰρήσεται .
Lemmas: τίς ποτέ οὖν ἀρχή τίθημι προσήκω ὁ ὑγιεινός πραγματεία ὁ καλός τε κατασκευάζω ὁ σῶμα καί τρίτος ἑβδομάς ἔτος ἄρχω , καί μόνος σχολάζω ὁ ὁ σῶμα ἐπιμέλεια , ὁ δέ ἄλλος πᾶς πάρεργος τίθημι ; ἐγώ μέν δοκέω ὁ ὑπό Ἱπποκράτης λέγω ἐν τε ὁ ἀφορισμός , ἔνθα γράφω · πόνος σιτίον ἡγέομαι ἐν τε ὁ ἐπιδημία ἕκτος κατά ὅδε ὁ ῥῆσις · πόνος , σιτίον , ποτός , ὕπνος , ἀφροδίσιος , πᾶς μέτριος . καί γάρ καί ὁ ποσός ἀφορίζω ἅπας , προστίθημι ὁ κατά ὁ τέλος ὁ ῥῆσις ὄνομα , ὁ μέτριος , καί ὁ καιρός διδάσκω ὁ τάξις ὁ λόγος . εἰς γάρ ὁ ὁ ὑγίεια φυλακή ἄρχω μέν χρή ὁ πόνος , ἕπομαι δέ σιτίον καί ποτός , εἶτα ἑξῆς ὕπνος , εἶτα ἀφροδίσιος ὁ γε μέλλω ἀφροδίσιος χράω . ὁ μέν γάρ ἄλλος πᾶς κοινός πᾶς ἡλικία εἰμί , ὁ δέ ἀφροδίσιος μόνος ὁ ὁ ἀκμάζω , ἡνίκα περ αὐτός ὁ χρεία , ὡς ὁ γε πρόσθεν τε καί ὄπισθεν ἡλικία ἤ οὐδέ ὅλος σπερμαίνω , ἤ οὐ γόνιμος σπερμαίνω , ἤ μοχθηρός γόνιμος ὑπάρχω . ἀλλά γάρ ὁ μέν περί ἀφροδίσιος λόγος εἰς ὁ οἰκεῖος ἀναβάλλω τάξις . ἀπό δέ ὁ πόνος ἄρχω , αὐτός οὗτος πρῶτος ἐν αὐτός διαιρέω , εἴτε αὐτός εἰμί πόνος τε καί κίνησις καί γυμνάσιον , εἴτε πόνος μέν καί κίνησις αὐτός , ἕτερος δέ τις ὁ γυμνάσιον , εἴτε κίνησις μέν ἕτερος , οὐδείς δέ ὁ πόνος ὁ γυμνάσιον διαφέρω . ἐγώ μέν δή δοκέω μή πᾶς κίνησις εἰμί γυμνάσιον , ἀλλά ὁ σφοδρός μόνος . ἐπεί δέ ὁ πρός τις ὁ σφοδρός , εἰμί ἄν ὁ αὐτός κίνησις ἕτερος μέν γυμνάσιον , ἕτερος δέ οὐ γυμνάσιον . ὅρος δέ ὁ σφοδρότης ὁ ὁ ἀναπνοή ἀλλοίωσις · ὡς , ὅσος γε κίνησις οὐ ἀλλοιόω ὁ ἀναπνοή , οὔπω οὗτος ὀνομάζω γυμνάσιον · εἰ δέ ἤτοι μέγας , ἤ ἐλαχύς , ἤ πυκνός ἀναγκάζω τις ἀναπνέω ἐπί κίνησις τις , γυμνάσιον ὁ τηλίκαυτος κίνησις ἐκεῖνος γίγνομαι . οὗτος μέν δή κοινός γυμνάσιον ὀνομάζω , ἴδιος δέ , ἀπό ὅς καί ὁ γυμνάσιον προσαγορεύω ἅπας , ἐν τις κοινός ὁ πόλις οἰκοδομέω χωρίον , εἰς ὅς καί ἀλείφω τε καί διατρίβω , καί διαπαλαίω , ἤ δισκεύω , ἤ τις τοιοῦτος ἄλλος πράσσω , ἥκω . ὁ δέ ὁ πόνος προσηγορία αὐτός ἐγώ δοκέω σημαίνω ἕτερος ὁ ὑπό ὁ γυμνάσιον ὄνομα λέγω δηλόω ὁ κοινός . καί γάρ ὁ σκάπτω , καί ὁ θερίζω , καί ἱππάζομαι πονέω τε καί γυμνάζω κατά ὁ κοινός ὁ γυμνάσιον σημαίνω . ἐγώ μέν οὕτως διαιρέω περί ὁ ὄνομα , καί κατά οὗτος ὁ σημαίνω πᾶς ὁ ἐφεξῆς λόγος ἀκούω . εἰ δέ τις ἕτερος βούλομαι χράω , συγχωρέω . οὐδέ γάρ ὑπέρ ὄνομα ὀρθότης ἥκω σκοπέω , ἀλλά ὡς ἄν τις ὑγιαίνω μάλα · καί πρός οὗτος αὐτός χρήσιμος ὑπάρχω ἐγώ περί τε ὁ γυμνάσιον καί πόνος καί συλλήβδην λέγω ἅπας κίνησις διαιρέω , ὁ σημαίνω ὁ ὄνομα ἀναγκάζω ἀφορίζω . ὁ μέν δή ὁ γυμνάσιον χρεία καί διά ὁ πρῶτος μέν λέγω λόγος , ἀγαθός δέ ἄν εἰμί καί νῦν ἐπανέρχομαι αὐτός διά βραχύς , ἐπειδή σκοπός τε ἅμα καί κριτήριον οὗτος τυγχάνω εἰμί πᾶς ὁ κατά μέρος ἐν ὁ περί ὁ γυμνάσιον τέχνη πράσσω . εἰμί δέ , ὡς οἴομαι , δισσός κατά γένος , ὁ μέν τις εἰς ὁ ὁ περίσσωμα κένωσις , ὁ δέ εἰς αὐτός ὁ στερεός σῶμα ὁ εὐεξία διαφέρω . ἐπειδή γάρ εἰμί κίνησις σφοδρός ὁ γυμνάσιον , ἀνάγκη τρεῖς μόνος οὗτος γίγνομαι πρός αὐτός κατά ὁ γυμνάζω σῶμα , ὁ τε σκληρότης ὁ ὄργανον ἀλλήλων παρατρίβω , ὁ τε ὁ ἔμφυτος θερμότης αὔξησις , ὁ τε ὁ πνεῦμα κίνησις βίαιος , ἕπομαι δέ οὗτος ἄλλος σύμπας κατά μέρος ἀγαθός ὁ σῶμα ἐκ γυμνάσιον γίγνομαι , διά μέν ὁ σκληρότης ὁ ὄργανον ὁ τε δυσπάθεια αὐτός καί πρός ἐνέργεια εὐτονία , διά δέ ὁ θερμότης ὁ τε ὁ ἀναδίδωμι ὁλκή ἰσχυρός , καί ὁ ἀλλοίωσις ἑτοῖμος , καί ὁ θρέψις ἀγαθός , καί χύσις ἅπας ὁ σῶμα , ἐπί ὅς χύσις ὁ μέν στερεός μαλάσσω , ὁ δέ ὑγρός λεπτύνω , ὁ πόρος δέ εὐρύς γίγνομαι συμβαίνω , διά δέ ὁ ὁ πνεῦμα ἰσχυρός κίνησις ἐκκαθαίρω ὁ πόρος ἀναγκαῖος εἰμί , καί κενόω ὁ περίσσωμα . ἀλλά εἴπερ οὗτος ποιέω ὁ γυμνάσιον , οὐ χαλεπός ἔτι ὁ καιρός ὁ χρῆσις ἐξευρίσκω . διότι μέν γάρ ἀνάδοσις συνεργέω , οὐ χρή πλῆθος ὠμός καί ἄπεπτος οὔτε σιτίον οὔτε χυμός ἤ κατά ὁ κοιλία ἤ ἐν ὁ ἀγγεῖον περιέχω · κίνδυνος γάρ αὐτός ἑλ́σκω πρός ἅπας ὁ ζῷον ὁ μόριον , πρίν χρηστός γίγνομαι πέσσω σχολή εἰμί . διότι δέ ἐκκαθαίρω ὁ πόρος , καί κενόω ὁ περίσσωμα , καλός αὐτός πρό ὁ σιτίον ἀναλαμβάνω . ὁ μέν γάρ μή καθαρός ὁ σῶμα , ὁπόσος ἄν τρέφω , μάλα βλάπτω . ὥστε ἐκ ὁ λέγω εὔδηλος , ὡς οὗτος ἀγαθός εἰμί γυμνάσιον καιρός , ἡνίκα ὁ μέν χθιζινός τροφή τέλειος εἰμί κατεργάζομαι τε καί πέμπω ὁ δύο πέψις , ὁ τε ἐν ὁ γαστήρ καί ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον , ἕτερος δέ ἐφεδρεύω τροφή καιρός . εἰ δέ ἤ ὁ πρόσθεν ἤ ὄπισθεν γυμνάζω , ἤ χυμός ἄπεπτος ἐμπίμπλημι ὁ ζῷον , ἤ ὁ ὠχρός χολή ἐπιτρέπω γεννάω πολύς . γνώρισμα δέ ὁ τοιοῦτος καιρός ὁ ὅρος ὁ χροιά . ὁ μέν οὖν ὑδατώδης ἄπεπτος ἔτι σημαίνω ὁ ἐκ ὁ γαστήρ ἀναδίδωμι χυμός ἐν ὁ ἀγγεῖον περιέχω · ὁ δέ πυρρός καί χολώδης , ἐκ πολύς κατεργάζομαι · ὁ δέ μέτριος ὠχρός ἄρτι ὁ δεύτερος πέψις γίγνομαι εἰμί σημεῖον . ὅταν γάρ μηδέπω χρώζω ὁ χολή ὁ οὖρος , ὑδατώδης τε καί λευκός φαίνω · ὅταν δέ πολύς ἀναδέχομαι ὁ προσήκω , πυρρός . ἐπειδάν γάρ σύμμετρος εἰμί πυρρός , ἤ μέτριος ὠχρός , τηνικαῦτα ἄγω ἐπί ὁ γυμνάσιον , προαποτίθημι ὅσος ἄν ἐν ὁ κύστις καί ὁ ἔντερον ὁ κάτω περιέχω εἰμί περίσσωμα · κίνδυνος γάρ ἐͅκ ὁ τοιοῦτος εἰς ὁ ἕξις ὁ σῶμα φέρω τις ὁ ῥύμη ὁ ἐν ὁ γυμνάσιον θερμότης ἀναρπάζω . εἰ μέν οὖν εὐθύς ἀποδύω τις ἐπί ὁ ἰσχυρός ἔρχομαι κίνησις , πρίν μαλάσσω σύμπας ὁ σῶμα , καί λεπτύνω ὁ περίσσωμα , καί ὁ πόρος εὐρύνω , κίνδυνος μέν καί ῥήγνυμι τις καί σπάω ὁ στερεός σῶμα , κίνδυνος δέ καί ὁ περίσσωμα ὁ ὁ πνεῦμα ῥύμη κινέω ὁ πόρος ἐμφράσσω . εἰ δέ κατά μικρός τιπροθερμῄνκω προμαλάσσω μέν ὁ στερεός , προλεπτύνω δέ ὁ ὑγρός , καί ὁ πόρος εὐρύνω , κίνδυνος οὐδείς οὔτε ὁ ῥήγνυμι τις μόριον οὔτε ὁ ὁ πόρος ἐμφράσσω ἄν καταλαμβάνω ὁ γυμνάζω . ὅπως οὖν οὗτος γίγνομαι , χρή προθερμῇνω τε μέτριος ἀνατρίβω ὁ σινδών ὁ σύμπας σῶμα , ᾄπειτη διά ἔλαιον τρίβω . οὐ γάρ δή εὐθύς ὁ χράω ὁ λίπος συμβουλεύω , πρίν θερμαίνω τε ὁ δέρμα , καί ὁ πόρος εὐρύνω , καί συλλήβδην λέγω εὐτρεπίζω ὁ σῶμα πρός ὁ καταδέχομαι ὁ ἔλαιον . ἱκανός δέ εἰς οὗτος παντάπασι ὀλίγος περιαγωγή ὁ χείρ ἄλυπος τε καί μέτριος ταχύς , σκοπός ἔχω θερμῇνω ὁ σῶμα χωρίς ὁ θλίβω · καί γάρ καί φαίνω σύ , οὗτος γίγνομαι , ἔρευθος εὐανθής ἐπιτρέχω ἅπας ὁ δέρμα . τότε οὖν ἤδη ὁ λίπος ἐπάγω αὐτός , καί τρίβω γυμνός ὁ χείρ σύμμετρος ἔχω σκληρότης τε καί μαλακότης , ὅπως μήτε συνάγω καί σφίγγω ὁ σῶμα , μήτε ἐκλύω καί χαλάω πέρα ὁ δέω , ἀλλά ἐν ὁ φύσις φυλάσσω . τρίβω δέ κατά μέν ὁ πρῶτος ἐπιβολή ἀτρέμας , ἐντεῦθεν δέ ἤδη κατά βραχύς παρυσσω , καί μέχρι γε τοσοῦτος ὁ τρῖψις ἐπί ὁ ῥωμαλέος ἄγω , ὡς θλίβω μέν ἤδη σαφής ὁ σάρξ , μή θλάω δέ · μή πολύς δέ χρόνος ὁ οὕτως ἰσχυρός τρῖψις ἐπάγω , ἀλλά ἅπαξ ἤ δίς ἐπί ἕκαστος μέρος . οὐ γάρ , ὥστε σκληρύνω ὁ σῶμα ὁ παῖς , οὕτως τρίβω , ὅς ἤδη ὁ πόνος προσάγω , ἀλλά ὑπέρ ὁ προσρέπω τε εἰς ὁ ἐνέργεια , καί συστρέφω ὁ τόνος , καί ὁ ἐκ μαλακός τρῖψις ἀραιότης σφίγγω . σύμμετρος γάρ αὐτός ὁ σῶμα φυλάσσω χρή , καί οὐδαμῶς οὔτε σκληρός οὔτε ξηρός ἀποτελέω , μή πως ἐπέχω τις ὁ κατά φύσις αὔξησις . ὁ δέ χρόνος προέρχομαι , ὅταν ἤδη μειράκιον ἐγώ γίγνομαι , τότε καί ὁ σκληρός τρῖψις χράω , καί ὁ μετά ὁ γυμνάσιον ψυχρολουσία . ἀλλά περί μέν οὗτος αὖθις λέγω .