galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 5.2
Ἄρξασθαι δέ μοί που δίκαιον ἂν ἦν ἀπὸ τῆς ἀρίστης , ἧς ὁ σκοπός ἐστιν οὐκ ἐπανόρθωσις , ἀλλὰ φυλακὴ τῶν ὑπαρχόντων , ὅπερ ἡμεῖς ἐποιήσαμεν , εἰπόντες ὑπὲρ αὐτῆς ἄχρι δεῦρο , καθ’ ἑκάστην τῶν ἡλικιῶν , πλὴν τῆς παρακμαστικῆς καλουμένης , ἧς τὸ τελευταῖον μέρος ἰδίως ὀνομάζεται γῆρας , ἔχοντός τινα καὶ τούτου τομὴν ἰδίαν , ὡς ὕστερον εἰρήσεται κατ’ ἐκεῖνο τοῦ λόγου τὸ μέρος , ἔνθα τὸ καλούμενον τῆς τέχνης γηροκομικὸν μέρος εἰς διδασκαλίαν ἄξομεν . ἀλλὰ νῦν γε τὰ κυριώτατα τῶν εἰρημένων ἀναλαβόντες ἐπὶ τὰς μοχθηρὰς φύσεις τῶν σωμάτων μεταβήσομεν , δεικνύντες , ὅπως ἑκάστην αὐτῶν ἐν ὑγείᾳ μάλιστα φυλακτέον ἐστίν . τὸ τοίνυν ἄριστον σῶμα σκοποὺς ἔχει κατὰ μὲν τὰς ποσότητάς τε καὶ ποιότητας καὶ δυνάμεις , ἐν μὲν τοῖς γυμνασίοις τὰ μέτριά τε καὶ σύμμετρα προσαγορευόμενα , μετὰ τοῦ πᾶσιν ὁμοτίμως τοῖς μορίοις τοῦ σώματος προσάγεσθαι , φυλαττομένων ἡμῶν ἅπασαν ὑπερβολὴν , εἰ δέ ποθ’ ἁμαρτηθείη , καθ’ ὁτιοῦν τῶν εἰρημένων ἐπανορθούντων τὸ σφάλμα . κατὰ δὲ τὴν τῶν ἐσθιομένων τε καὶ πινομένων φύσιν ἐν ποσότητι καὶ ποιότητι καὶ δυνάμει σκοπὸς πάλιν ἐστὶν κᾀνταῦθα τὸ σύμμετρον , ὡς μήτε πλείω , μήτ’ ἐλάττω λαμβάνειν , ἀλλ’ ἢ ὅσα πεφθέντα , καὶ ἀναδοθέντα , καὶ θρέψαντα τὸ σῶμα καλῶς , εἰ δέοι καὶ τοῖς ἔτι αὐξομένοις τι προστεθῆναι σύμμετρον , οὐδὲν ἐάσειν περιττὸν οὐδ’ ἐνδεές . οὕτω δὲ καὶ κατὰ τοὺς ὕπνους τε καὶ τὰς ἐγρηγόρσεις , καὶ τὰ λουτρὰ , καὶ τὰς τῆς ψυχῆς ἐνεργείας , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα , τὴν συμμετρίαν δηλονότι προσήκει φυλάττειν , εἰ δέ ποθ’ ἁμάρτοι τις καθ’ ὁτιοῦν τῶν εἰρημένων , ἐπανορθοῦσθαι τὸ σφάλμα . κοινὸς δ’ ἔστω σοι σκοπὸς ἁπάσης ἐπανορθώσεως ἡ τῆς ἐναντίας ἀμετρίας χρῆσις , εἰ μὲν ἐπὶ πλέον ἐπόνησε τὸ σῶμα τῇ προτεραίᾳ , καθαιροῦντι τὸ πλῆθος τῶν γυμνασίων , εἰ δ’ ἐνδεέστερον , αὐξάνοντι , οὕτω δὲ εἰ καὶ ὀξυτέραις ἐχρήσατο ταῖς κινήσεσιν , ἀνιέντι μετρίως , εἰ δ’ ἐκλελυμέναις , ἐπιτείνοντι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ μὲν τοῖς εὐτονωτέροις τὰ μαλακώτερα γυμνάσια παραλαμβάνων , ἐπὶ δὲ τοῖς ἀτονωτέροις ἰσχυρότερα , καὶ τὰ σφοδρὰ δὲ τοῖς ἀμυδροῖς ἀντεισάγων , καὶ τοῖς σφοδροῖς τἀναντία , καὶ συλλήβδην εἰπεῖν ἁπάσας ἀμετρίας ἐπανορθούμενος , διὰ τῆς ἐναντίας ἀμετρίας ὑγιαίνοντα διαφυλάξαι τὸν ἄνθρωπον . εἰς δὲ τὸ μηδὲν ταῖς ἐπανορθώσεσι σφάλλεσθαι πρῶτον μὲν χρὴ γινώσκειν ἀκριβῶς τὰς διαθέσεις τοῦ σώματος , εἶτα μεμνῆσθαι τῶν ἐν τῇ προτεραίᾳ προγεγενημένων ἁπάντων . αἱ μὲν γὰρ διαθέσεις ἐνδείξονται τὸ πλημμεληθὲν , ἡ μνήμη δὲ τῶν προγεγενημένων , εἰς ὅσον χρὴ μετακινῆσαί τι τῶν συνήθων , ὑπαγορεύσει . κατὰ μὲν δὴ τὰς διαθέσεις αἱ τοιαίδε εἰσὶν ἀμετρίαι , ὡς ἰσχνότερον , ἢ εὐογκότερον , ἢ σκληρότερον , ἢ μαλακώτερον , ἢ ξηρότερον , ἢ ὑγρότερον , ἢ ἀραιότερον , ἢ πυκνότερον ἑαυτοῦ φαίνεσθαι τὸ σῶμα , πρὸς τῷ μὴ κατὰ φύσιν ἀκριβῶς ἀποσώζειν εὔχροιαν . ἡ μνήμη δὲ τῶν προγεγονότων αὐτό τε τὸ ἁμαρτηθὲν ἐνδείξεταί σοι , καὶ διδάξει τὴν ἐπανόρθωσιν ἐκ τοῦ παραβάλλεσθαι τοῖς ἐνεστῶσιν . εἰ μὲν γὰρ ἰσχνότερον τὸ σῶμα φαίνοιτο , σκοπεῖσθαι χρὴ καὶ ἀναμιμνήσκεσθαι , πότερον πλείω τοῦ προσήκοντος ἐπόνησεν , ἢ ὀξυτέραις ἐχρήσατο ταῖς κινήσεσιν , ἢ περὶ τὴν τρίψιν ἐπλεόνασεν , ἢ τὰ λουτρά · καὶ μετὰ ταῦθ’ ἑξῆς ἐπισκοπεῖσθαι , πότερον ἐφρόντισεν , ἢ ἠγρύπνησεν , ἢ ἐξέκρινε κατὰ γαστέρα πολὺ πλείω τοῦ προσήκοντος · ἐπισκοπεῖσθαι δὲ καὶ εἰ ὁ οἶκος θερμότερος , ἐν ᾧ διέτριψεν , ἢ ἔφαγεν ἔλαττον , ἢ ἔπιεν , ἢ ἀφροδισίοις ἐχρήσατο πλείοσιν . εἰ δ’ ἐν ὄγκῳ μείζονι τὸ σῶμα φαίνοιτο , μὴ τρίψις μαλακὴ , ἢ γυμνάσιον ἔλαττον ἢ βραδύτερον , ἢ πλείων ὕπνος , ἢ ἐποχὴ γαστρὸς , ἢ σιτίων πλῆθος ἀμέμπτως πεφθέντων . εἰ δὲ σκληρότερον ἑαυτοῦ φανείη τὸ σῶμα , τρίψεων ἀναμνησθῆναι χρὴ πρῶτον , εἶτα γυμνασίων εὐτόνων μετ’ ἀνταγωνιστοῦ σκληροῦ πιλοῦντος , καὶ πρὸς τούτοις εἰ ἐν κόνει , καὶ ταύτῃ σκληρᾷ καὶ ψυχρᾷ , καὶ εἰ χωρὶς τῆς καλουμένης ἀποθεραπείας · εἶθ’ ἑξῆς λουτρῶν , εἰ ψυχρᾲ παντάπασιν , ἢ λίαν θερμὰ , καὶ ὁ οἶκος , ἐν ᾧ διέτριψεν ἐγρηγορώς τε καὶ κοιμώμενος , ψυχρός · ἔτι δὲ σιτίων ξηρότητα καὶ πομάτων ἔνδειαν . εἰ δὲ μαλακώτερος ἑαυτοῦ γένοιτο κατὰ τὴν ὑστεραίαν τὸ σῶμα , πρῶτον μὲν ἀναμιμνήσκεσθαι χρὴ τῆς τρίψεως , εἰ μαλακή τε καὶ σὺν λίπει , καὶ λουτροῖς ἀτρέμα καὶ χλιαροῖς ἐγένετο · μετὰ δὲ τὴν τούτων ἐπίσκεψιν , εἰ τὰ γυμνάσια βραδέα καὶ ὀλίγα , καὶ μετὰ τοῦ συμπαλαίοντος ἀμετρώτερον ἁπαλοῦ , κᾄπειτα περὶ πόματος , εἰ πλέον , εἶθ’ ἑξῆς ἐδεσμάτων , ἢ πλειόνων , ἢ ὑγροτέρων τὴν φύσιν , εἶθ’ ὕπνων , εἰ πλείους . ἐγγὺς δὲ τῆς μαλακῆς τοῦ σώματός ἐστι διαθέσεως ἡ ὑγρὰ καλουμένη , πλὴν ὅσον ἡ μὲν μαλακὴ τῶν σωμάτων αὐτῶν ἐστιν οἰκεία ποιότης , ἡ δ’ ὑγρὰ τῶν ἐν αὐτοῖς ὑγρῶν . διακρίνεται δ’ ἁπτομένων , ἡ μὲν γὰρ ὑγρὰ σὺν ἰκμάσιν ἐστὶν , ἡ δὲ μαλακὴ χωρὶς τούτων , ὄντος δὲ δηλονότι καὶ τοῦ μαλακοῦ σώματος ὑγροῦ τοῖς οἰκείοις μορίοις , ἀλλ’ ἕνεκα σαφοῦς διδασκαλίας μαλακὸν μὲν τοῦτο καλείσθω , τὸ δ’ ἕτερον ὑγρόν . ἡ μὲν οὖν ἀμέτρως ξηρὰ διάθεσις εὐθὺς σκληρύνει τὴν ἕξιν , οὐκ ἐξ ἀνάγκης δὲ μετὰ μαλακότητός ἐστιν ἡ ὑγρά . δύναται μὲν γὰρ ἐσκληρύνθαι μὲν ἡ σὰρξ , ἀναφέρεσθαι δ’ ἐκ τοῦ σώματος ἰκμὰς ἢ ἱδρώς . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν ὑγροτήτων ἤτοι γ’ ἀφροδισίων χρῆσιν ἄκαιρον , ἢ ἀπό τινος ἑτέρας αἰτίας ἀῤῥωστίαν τῆς δυνάμεως ὑποπτευτέον , ἢ ἀραιότητα τοῦ σώματος ἐπὶ μαλακαῖς ἀμέτρως τρίψεσιν , ἢ λουτροῖς πλέοσιν , ἢ ἀέρι τῷ κατὰ τὸν οἶκον , ἐν ᾧ διέτριψε , θερμοτέρῳ παρὰ τὸ δέον . ἐπισκεπτέον δὲ καὶ περὶ πομάτων , εἰ πλέον , ἢ ὕπνοι πολλῷ πλείους τῶν κατὰ φύσιν , ἢ εἰ τὸ περιέχον ἀθρόως μετέβαλεν εἰς ὑγρότητά τε καὶ θερμότητα , καὶ περὶ τροφῶν δ’ ὡσαύτως . ἐπὶ δὲ τῆς ἁπαλότητος ἢ μαλακότητος , ( ἑκάτερον γὰρ ὀνομάζειν ἔθος ἐστὶν , ) ὅταν ποτὲ χωρὶς ὑγρότητος ᾖ , πεπέφθαι μὲν τὴν τροφὴν ὀρθῶς , καὶ τεθράφθαι τὸ σῶμα , γεγυμνάσθαι δὲ ἐνδεέστερον . ἔμπαλιν δὲ ἐπὶ τῆς σκληρότητος , ἢ τετρίφθαι σκληρῶς , ἢ γεγυμνάσθαι πλείω μετὰ τοῦ σκληροῦ σώματος ἐν κόνει . ξηρότης δὲ τῆς ἕξεως ἔνδειαν πόματος ἢ τροφῆς , ἢ ἀγρυπνίαν , ἢ μέριμναν βιωτικὴν , ἢ πολλὴν τρίψιν , ἢ γυμνάσιον ἄμετρον ἐνδείκνυται . ταῦτά τε οὖν βίον σκεπτόμενος , ἐπανορθοῦσθαι ἂν δυνηθείης καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὸ σφάλμα , πρὶν αὐξηθὲν δυσίατον γενέσθαι . μέμνησο δ’ ἀεὶ τοῦ πᾶσαν ἀμετρίαν εἰς ἐπανόρθωσιν ἄγεσθαι διὰ τῆς ἐναντίας ἀμετρίας . ὁ γάρ τοι σκοπὸς οὗτος ἁπάντων ἐστὶ κοινὸς τῶν παρὰ φύσιν . ὥστε χρὴ προσθέντα σε τῷδε τήν τε τῶν σωμάτων αὐτῶν διάγνωσιν , ὧν προνοεῖσθαι μέλλεις , ἑκάστου τε τῶν βοηθημάτων τὴν δύναμιν , ἁπάσης ἐπιστήμονα τῆς περὶ τὸ σῶμα τέχνης γενέσθαι , καθ’ ἣν οὐ μόνον τοὺς ὑγιαίνοντας ἐν ὑγείᾳ διαφυλάξεις , ἀλλὰ καὶ τοῖς νοσοῦσιν ἀναλήψῃ τὴν ἀρχαίαν ἕξιν .
Lemmas: ἄρχω δέ ἐγώ που δίκαιος ἄν εἰμί ἀπό ὁ ἀγαθός , ὅς ὁ σκοπός εἰμί οὐ ἐπανόρθωσις , ἀλλά φυλακή ὁ ὑπάρχω , ὅς ἐγώ ποιέω , λέγω ὑπέρ αὐτός ἄχρι δεῦρο , κατά ἕκαστος ὁ ἡλικία , πλήν ὁ παρακμαστικός καλέω , ὅς ὁ τελευταῖος μέρος ἴδιος ὀνομάζω γῆρας , ἔχω τις καί οὗτος τομή ἴδιος , ὡς ὕστερον λέγω κατά ἐκεῖνος ὁ λόγος ὁ μέρος , ἔνθα ὁ καλέω ὁ τέχνη γηροκομικός μέρος εἰς διδασκαλία ἄγω . ἀλλά νῦν γε ὁ κύριος ὁ λέγω ἀναλαμβάνω ἐπί ὁ μοχθηρός φύσις ὁ σῶμα μεταβαίνω , δείκνυμι , ὅπως ἕκαστος αὐτός ἐν ὑγεία μάλα φυλάσσω εἰμί . ὁ τοίνυν ἀγαθός σῶμα σκοπός ἔχω κατά μέν ὁ ποσότης τε καί ποιότης καί δύναμις , ἐν μέν ὁ γυμνάσιον ὁ μέτριος τε καί σύμμετρος προσαγορεύω , μετά ὁ πᾶς ὁμότιμος ὁ μόριον ὁ σῶμα προσάγω , φυλάσσω ἐγώ ἅπας ὑπερβολή , εἰ δέ ποτέ ἁμαρτέω , κατά ὁστισοῦν ὁ λέγω ἐπανορθόω ὁ σφάλμα . κατά δέ ὁ ὁ ἐσθίω τε καί πίνω φύσις ἐν ποσότης καί ποιότης καί δύναμις σκοπός πάλιν εἰμί ᾀνταῦθη ὁ σύμμετρος , ὡς μήτε πολύς , μήτε ἐλαχύς λαμβάνω , ἀλλά ἤ ὅσος πέσσω , καί ἀναδίδωμι , καί τρέφω ὁ σῶμα καλός , εἰ δέω καί ὁ ἔτι αὐξάνω τις προστίθημι σύμμετρος , οὐδείς ἐάω περισσός οὐδέ ἐνδεής . οὕτως δέ καί κατά ὁ ὕπνος τε καί ὁ ἐγρήγορσις , καί ὁ λουτρόν , καί ὁ ὁ ψυχή ἐνέργεια , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , ὁ συμμετρία δηλονότι προσήκω φυλάσσω , εἰ δέ ποτέ ἁμαρτάνω τις κατά ὁστισοῦν ὁ λέγω , ἐπανορθόω ὁ σφάλμα . κοινός δέ εἰμί σύ σκοπός ἅπας ἐπανόρθωσις ὁ ὁ ἐναντίος ἀμετρία χρῆσις , εἰ μέν ἐπί πολύς πονέω ὁ σῶμα ὁ προτεραῖος , καθαιρέω ὁ πλῆθος ὁ γυμνάσιον , εἰ δέ ἐνδεής , αὐξάνω , οὕτως δέ εἰ καί ὀξύς χράω ὁ κίνησις , ἀνίημι μέτριος , εἰ δέ ἐκλύω , ἐπιτείνω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἐπί μέν ὁ εὔτονος ὁ μαλακός γυμνάσιον παραλαμβάνω , ἐπί δέ ὁ ἄτονος ἰσχυρός , καί ὁ σφοδρός δέ ὁ ἀμυδρός ἀντεισάγω , καί ὁ σφοδρός ἐναντίος , καί συλλήβδην λέγω ἅπας ἀμετρία ἐπανορθόω , διά ὁ ἐναντίος ἀμετρία ὑγιαίνω διαφυλάσσω ὁ ἄνθρωπος . εἰς δέ ὁ μηδείς ὁ ἐπανόρθωσις σφάλλω πρῶτος μέν χρή γιγνώσκω ἀκριβής ὁ διάθεσις ὁ σῶμα , εἶτα μιμνῄσκω ὁ ἐν ὁ προτεραῖος προγίγνομαι ἅπας . ὁ μέν γάρ διάθεσις ἐνδείκνυμι ὁ πλημμελέω , ὁ μνήμη δέ ὁ προγίγνομαι , εἰς ὅσος χρή μετακινέω τις ὁ συνήθης , ὑπαγορεύω . κατά μέν δή ὁ διάθεσις ὁ τοιόσδε εἰμί ἀμετρία , ὡς ἰσχνός , ἤ εὔογκος , ἤ σκληρός , ἤ μαλακός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός , ἤ ἀραῖος , ἤ πυκνός ἑαυτοῦ φαίνω ὁ σῶμα , πρός ὁ μή κατά φύσις ἀκριβής ἀποσῴζω εὔχροια . ὁ μνήμη δέ ὁ προγίγνομαι αὐτός τε ὁ ἁμαρτάνω ἐνδείκνυμι σύ , καί διδάσκω ὁ ἐπανόρθωσις ἐκ ὁ παραβάλλω ὁ ἐνίστημι . εἰ μέν γάρ ἰσχνός ὁ σῶμα φαίνω , σκοπέω χρή καί ἀναμιμνῄσκω , πότερος πολύς ὁ προσήκω πονέω , ἤ ὀξύς χράω ὁ κίνησις , ἤ περί ὁ τρῖψις πλεονάζω , ἤ ὁ λουτρόν · καί μετά οὗτος ἑξῆς ἐπισκοπέω , πότερος φροντίζω , ἤ ἀγρυπνέω , ἤ ἐκκρίνω κατά γαστήρ πολύς πολύς ὁ προσήκω · ἐπισκοπέω δέ καί εἰ ὁ οἶκος θερμός , ἐν ὅς διατρίβω , ἤ ἐσθίω ἐλαχύς , ἤ πίνω , ἤ ἀφροδίσιος χράω πολύς . εἰ δέ ἐν ὄγκος μέγας ὁ σῶμα φαίνω , μή τρῖψις μαλακός , ἤ γυμνάσιον ἐλαχύς ἤ βραδύς , ἤ πολύς ὕπνος , ἤ ἐποχή γαστήρ , ἤ σιτίον πλῆθος ἄμεμπτος πέσσω . εἰ δέ σκληρός ἑαυτοῦ φαίνω ὁ σῶμα , τρῖψις ἀναμιμνῄσκω χρή πρῶτος , εἶτα γυμνάσιον εὔτονος μετά ἀνταγωνιστής σκληρός πιλέω , καί πρός οὗτος εἰ ἐν κόνις , καί οὗτος σκληρός καί ψυχρός , καί εἰ χωρίς ὁ καλέω ἀποθεραπεία · εἶτα ἑξῆς λουτρόν , εἰ ψυχρᾴ παντάπασι , ἤ λίαν θερμός , καί ὁ οἶκος , ἐν ὅς διατρίβω ἐγείρω τε καί κοιμάω , ψυχρός · ἔτι δέ σιτίον ξηρότης καί πόμα ἔνδεια . εἰ δέ μαλακός ἑαυτοῦ γίγνομαι κατά ὁ ὑστεραῖος ὁ σῶμα , πρῶτος μέν ἀναμιμνῄσκω χρή ὁ τρῖψις , εἰ μαλακός τε καί σύν λίπος , καί λουτρόν ἀτρέμας καί χλιαρός γίγνομαι · μετά δέ ὁ οὗτος ἐπίσκεψις , εἰ ὁ γυμνάσιον βραδύς καί ὀλίγος , καί μετά ὁ συμπαλαίω ἄμετρος ἁπαλός , ᾄπειτη περί πόμα , εἰ πολύς , εἶτα ἑξῆς ἔδεσμα , ἤ πολύς , ἤ ὑγρός ὁ φύσις , εἶτα ὕπνος , εἰ πολύς . ἐγγύς δέ ὁ μαλακός ὁ σῶμα εἰμί διάθεσις ὁ ὑγρός καλέω , πλήν ὅσος ὁ μέν μαλακός ὁ σῶμα αὐτός εἰμί οἰκεῖος ποιότης , ὁ δέ ὑγρός ὁ ἐν αὐτός ὑγρός . διακρίνω δέ ἅπτω , ὁ μέν γάρ ὑγρός σύν ἰκμάς εἰμί , ὁ δέ μαλακός χωρίς οὗτος , εἰμί δέ δηλονότι καί ὁ μαλακός σῶμα ὑγρός ὁ οἰκεῖος μόριον , ἀλλά ἕνεκα σαφής διδασκαλία μαλακός μέν οὗτος καλέω , ὁ δέ ἕτερος ὑγρός . ὁ μέν οὖν ἄμετρος ξηρός διάθεσις εὐθύς σκληρύνω ὁ ἕξις , οὐ ἐκ ἀνάγκη δέ μετά μαλακότης εἰμί ὁ ὑγρός . δύναμαι μέν γάρ σκληρύνω μέν ὁ σάρξ , ἀναφέρω δέ ἐκ ὁ σῶμα ἰκμάς ἤ ἱδρώς . ἐπί μέν οὖν ὁ ὑγρότης ἤτοι γε ἀφροδίσιος χρῆσις ἄκαιρος , ἤ ἀπό τις ἕτερος αἰτία ἀρρωστία ὁ δύναμις ὑποπτευτέον , ἤ ἀραιότης ὁ σῶμα ἐπί μαλακός ἄμετρος τρῖψις , ἤ λουτρόν πολύς , ἤ ἀήρ ὁ κατά ὁ οἶκος , ἐν ὅς διατρίβω , θερμός παρά ὁ δέω . ἐπισκοπέω δέ καί περί πόμα , εἰ πολύς , ἤ ὕπνος πολύς πολύς ὁ κατά φύσις , ἤ εἰ ὁ περιέχω ἀθρόος μεταβάλλω εἰς ὑγρότης τε καί θερμότης , καί περί τροφή δέ ὡσαύτως . ἐπί δέ ὁ ἁπαλότης ἤ μαλακότης , ( ἑκάτερος γάρ ὀνομάζω ἔθος εἰμί , ) ὅταν ποτέ χωρίς ὑγρότης εἰμί , πέσσω μέν ὁ τροφή ὀρθός , καί τρέφω ὁ σῶμα , γυμνάζω δέ ἐνδεής . ἔμπαλιν δέ ἐπί ὁ σκληρότης , ἤ τρίπτω σκληρός , ἤ γυμνάζω πολύς μετά ὁ σκληρός σῶμα ἐν κόνις . ξηρότης δέ ὁ ἕξις ἔνδεια πόμα ἤ τροφή , ἤ ἀγρυπνία , ἤ μέριμνα βιωτικός , ἤ πολύς τρῖψις , ἤ γυμνάσιον ἄμετρος ἐνδείκνυμι . οὗτος τε οὖν βίος σκοπέω , ἐπανορθόω ἄν δύναμαι κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ σφάλμα , πρίν αὐξάνω δυσίατος γίγνομαι . μιμνῄσκω δέ ἀεί ὁ πᾶς ἀμετρία εἰς ἐπανόρθωσις ἄγω διά ὁ ἐναντίος ἀμετρία . ὁ γάρ τοι σκοπός οὗτος ἅπας εἰμί κοινός ὁ παρά φύσις . ὥστε χρή προστίθημι σύ ὅδε ὁ τε ὁ σῶμα αὐτός διάγνωσις , ὅς προνοέω μέλλω , ἕκαστος τε ὁ βοήθημα ὁ δύναμις , ἅπας ἐπιστήμων ὁ περί ὁ σῶμα τέχνη γίγνομαι , κατά ὅς οὐ μόνος ὁ ὑγιαίνω ἐν ὑγεία διαφυλάσσω , ἀλλά καί ὁ νοσέω ἀναλαμβάνω ὁ ἀρχαῖος ἕξις .