galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 5.1
Πέμπτον ἐνιστάμενος λόγον ὑπὲρ τῆς ὑγιεινῆς πραγματείας , παραμυθήσασθαι βούλομαι πρότερον , εἴ τινες ἄρα δυσχεραίνουσι τῷ μήκει τῆς διδασκαλίας . οὐ γὰρ ἡμέτερον ἔγκλημα τοῦτό ἐστιν , ἀλλὰ τῆς φύσεως αὐτοῦ τοῦ προκειμένου πράγματος ἴδιον . εἰ μὲν γὰρ οἷόν τ’ ἐστὶν , μακρὰν θεωρίαν ἐν βραχέσι διελθόντα μηδὲν τῶν χρησίμων παραλιπεῖν , ἡμεῖς ἁμαρτάνομεν , σὐκ ἀνάγκῃ μηκύνοντες · εἰ δ’ οὐκ ἐγχωρεῖ σαφέστερόν τε ἁμὰ καὶ θᾶττον . ὑπὲρ τῶν αὐτῶν εἰπεῖν , οὐχ ἡμῖν μέμφεσθαι προσῆκεν , ἀλλὰ τοῖς παραλιποῦσιν οὐκ ὀλίγα τῶν ἀναγκαίων . ἔστι δ’ ἐν τοῖς ἀναγκαιοτάτοις τε ἅμα καὶ οἷον στοιχεῖον ἁπάσης τῆς ὑγιεινῆς πραγματείας , ὡς πάμπολλαι φύσεις τῶν ἀνθρώπων εἰσὶν , ὥσπερ ὡμολόγηται μὲν ἅπασιν ἰατροῖς τε καὶ γυμνασταῖς . οὕτω δὲ γράφουσιν οἱ πλείους αὐτῶν ὑπὲρ τῆς ὑγιεινῆς ἀγωγῆς , ὡς ὑπὲρ ἑνὸς ἀνθρώπου διαλεγόμενοι , καὶ ταῦτα μηδὲν ἐπιδειξάμενοι κᾂν ἕνα τινὰ πρὸς αὐτῶν ὠφεληθέντα , καίτοι γ’ οὐδ’ ἕνα δίκαιον ἦν , ἀλλὰ παμπόλλους ἐπιδείξαντας , ἔμπροσθεν μὲν νοσοῦντας συνεχῶς , ὕστερον δ’ ἀνόσους ἔτεσι παμπόλλοις ὑφ’ ἑαυτῶν διαφυλαχθέντας , οὕτως ἐπιχειρεῖν γράφειν . ἀλλ’ ἡμεῖς γε τοῖς ἔργοις αὐτοῖς ἐπεδείξαμεν τοῦτο , καὶ τοὺς ἔμπροσθεν συνεχῶς νοσοῦντας ἀνόσους φυλάξαντες ἐκ τοῦ πεισθῆναι τοῖς ὑγιεινοῖς παραγγέλμασιν , οὕτως ἐπεχειρήσαμεν ὑπὲρ αὐτῶν γράφειν . ἐνίους μὲν γὰρ ὅλως ἐκωλύσαμεν γυμνάζεσθαι , ταῦτα δὴ τἀκ τῶν ἐπιτηδευμάτων γυμνάσια , μόναις ταῖς κατὰ τὸν βίον ἐνεργείαις ἀρκεῖσθαι βουλεύσαντες · ἐνίους δὲ τοῦ πλήθους ἀφελεῖν τῶν γυμνασίων ἐκελεύσαμεν , ὡς εἰς ἐλάχιστον συστεῖλαι τὸ πᾶν · ἐνίους δὲ τὰς ποιότητας ὑπαλλάξαι μόνας , ἢ τὴν τάξιν , ἢ τὸν καιρόν · ἐνίους δὲ τὴν σύμπασαν αὐτῶν ἰδέαν μεταβαλεῖν . ὡσαύτως δὲ καὶ περὶ λουτρῶν ὑποθήκας δόντες , ὡς ἤτοι μὴ λούεσθαι παντάπασιν , ἢ πλείω τῶν ἔμπροσθεν , ἢ ἐλάττω , καὶ πρὸ τροφῆς μόνον , ἢ καὶ μετὰ τροφὴν , ἢ θερμοτέροις τῶν πρόσθεν , ἢ χλιαρωτέροις ὕδασιν , ἢ ψυχροτέροις , παντάπασιν ἀνόσους ἐφυλάξαμεν ἔτεσι παμπόλλοις . ἀλλ’ οὐκ ἂν τούτων οὐδὲν ἐποιήσαμεν , εἰ μήτε δὴ τὰς φυσικὰς τῶν σωμάτων διαφορὰς ἠπιστάμεθα , μήτε τὴν ἑκάστῳ προσήκουσαν ὑγιεινὴν δίαιταν . ἔνιοι δὲ τῶν ὑγιεινὰ συγγράμματα γραφόντων ἢ καὶ χωρὶς γραμμάτων ὑποθήκας διδόντων οὐδὲ σφᾶς αὐτοὺς ἀνόσους ἠδυνήθησαν φυλάξαι , κᾄπειθ’ , ὅταν ἐπισκώπτωνται πρός τινων , ἄλλα τέ τινα λεγόντων πρὸς αὐτοὺς , καὶ προσφερομένων ἐκεῖνο τὸ ἔπος , Ἄλλων ἰατρὸς αὐτὸς ἕλκεσι βρύων , οἱ μὲν εἰς ἀσχολίας δή τινας ἀναφέρουσι τὴν αἰτίαν , οἱ δὲ καὶ δι’ ἀκολασίαν ὁμολογοῦσι νοσεῖν . ἀλλὰ τούτοις μὲν ἡ ἀπολογία πολὺ χείρων ἐστὶ τῆς κατηγορίας , ἐμοὶ γοῦν κριτῇ . τοῖς δ’ εἰς τὰ κατὰ τὸν βίον αὐτοῖς συμπίπτοντα τὴν αἰτίαν ἀναφέρουσιν , εἰ μὲν ἐφήμερόν τινα πυρετὸν πυρέξειαν ἐπ’ ἐγκαύσει , καὶ ψύξει , καὶ κόπῳ , καί τισιν ἑτέροις τοιούτοις αἰτίοις , ἀφίστασθαι χρὴ τῶν ἐγκλημάτων , εἰ δέ τινα τῶν ἄλλων , οὐκ ἀφίστασθαι . οὐδὲ γὰρ ἡμεῖς τὸ πάμπαν ἀπύρετοι διεμείναμεν , ἀλλὰ διὰ κόπους δή τινας ἐπυρέξαμεν , ἁπάντων τῶν ἄλλων νοσημάτων ἀπαθεῖς διατελοῦντες ἐτῶν ἤδη παμπόλλων , καὶ μέντοι καὶ πληγέντες τινὰ μέρη τοῦ σώματος , ἐφ’ οἷς ἕτεροι φλεγμοναῖς τε ἅμα καὶ βουβῶσιν ἁλόντες ἐπύρεξαν , οὔτε βουβῶνα ἔσχομεν , οὔτε ἐπυρέξαμεν , οὐκ ἄλλοθέν ποθεν , ἢ ἐκ τῆς ὑγιεινῆς θεωρίας , τῶν τηλικούτων ἐπιτυχόντες , καὶ ταῦτα μήτε κατασκευῆς σώματος ὑγιεινῆς εὐτυχήσαντες ἐξ ἀρχῆς , μήτε βίον ἀκριβῶς ἐλεύθερον ἔχοντες , ἀλλὰ καὶ ταῖς τῆς τέχνης ὑπηρεσίαις δουλεύοντες , καὶ φίλοις , καὶ συγγενέσι , καὶ πολίταις ὑπουργοῦντες εἰς πολλὰ , καὶ τῶν νυκτῶν τὸ πλεῖστον ἀγρυπνοῦντες ; ἐνίοτε μὲν ἀῤῥώστων ἕνεκα , διαπαντὸς δὲ τῶν ἐν παιδείᾳ καλῶν . ἀλλ’ ὅμως οὐκ ἐνοσήσαμεν οὐδὲν νόσημα τῶν ἐκ τοῦ σώματος ὁρμωμένων ἐτῶν ἤδη παμπόλλων , ὅτι μὴ , καθάπερ ἔφην , ἐφήμερόν ποτε πυρετὸν ἐν τῷ σπανιωτάτῳ διὰ κόπον γενόμενον . καίτοι κατά γε τὴν τῶν παίδων ἡλικίαν καὶ προσέτι τῶν ἐφήβων τε καὶ μειρακίων οὐκ ὀλίγαις οὐδὲ μικραῖς ἑάλωμεν νόσοις . ἀλλὰ μετά γε τὸ εἰκοστὸν ὄγδοον ἔτος ἀπὸ γενετῆς , ἐμαυτὸν πείσας , ὡς ἔστι τις ὑγιεινὴ τέχνη , τοῖς προστάγμασιν αὐτῆς ἠκολούθησα παρ’ ὅλον τὸν ἑξῆς βίον , ὡς μηκέτι νοσῆσαι νόσημα μηδὲν , ὅτι μὴ σπάνιόν που πυρετὸν ἐφήμερον . ἔστι δὲ δήπου καὶ τοῦτον αὐτὸν φυλάξασθαι τελέως , ἐλεύθερον βίον ἑλόμενον , ὡς ἔν τε τοῖς ἔμπροσθεν ἤδη γέγονε δῆλον , ἔτι τε μᾶλλον ἔσται σαφὲς ἐν τοῖς ἐφεξῆς εἰρησομένοις , εἰ θέλει τις προσέχειν τὸν νοῦν . ἐγὼ γάρ φημι , μηδὲ βουβῶνα δύνασθαι γενέσθαι τοῖς ἀκριβῶς παρεσκευασμένοις εἰς ὑγίειαν , εἴγ’ ἀπέριττον αὐτοῖς ἐστι τὸ σῶμα τοῦ γένους τῶν περιττωμάτων ἑκατέρου , τοῦ τε κατὰ τὸ ποσὸν καὶ τοῦ κατὰ τὸ ποιόν . πρὸς μὲν δὴ τοὺς νῦν ἐπαγγελλομένους ἢ λέγειν ἢ γράφειν ὑγιεινὰ παραγγέλματα καὶ ταῦθ’ ἱκανά · πρὸς δὲ τοὺς ἔμπροσθεν , ὑπὲρ ὧν οὔτε ἐκ τῆς τῶν ἄλλων ἱστορίας ἠκούσαμεν , ὡς ἤτοι σφᾶς αὐτοὺς ἀνόσους διεφύλαξαν , ἢ τοὺς πεισθησομένους αὐτοῖς , οὔτ’ ἐτόλμησαν ἐν τοῖς συγγράμμασιν ἀλαζονεύεσθαί τι τοιοῦτον , οὐδ’ ἀντιλέγειν ἀνάγκη , ἀλλὰ θαυμάζειν μόνον , εἴ τινες αὐτῶν ἑνὶ βιβλίῳ τὴν ὑγιεινὴν ἅπασαν θεωρίαν ἐπηγγείλαντο περιλαβεῖν , οὐ μὰ Δί’ οὕτω γράφοντες ὑπὲρ αὐτῆς , ὡς Ἱπποκράτης , ἐν τοῖς πρώτοις τε καὶ γενικωτάτοις κεφαλαίοις ἐνδεικνύμενος τὴν μέθοδον , ἀλλ’ ἐξεργαζόμενοι πᾶν ἀκριβῶς , ὥσπερ ἡμεῖς . ἡ μὲν δὴ τοῦ μήκους τῶν λόγων αἰτία καὶ δὴ λέλεκται . χρὴ δ’ , ὅστις ἐστὶ φιλόκαλός τε ἅμα καὶ φιλόπονος ἐπὶ τοῖς ἀρίστοις , οὐ πρὸς τὸ μῆκος ἀπαγορεύειν τῆς ὑγιεινῆς τέχνης , ἀλλὰ τοῦ μεγέθους ἄγασθαι τῶν ἐπαγγελμάτων αὐτῆς . πῶς γὰρ οὐ μεγάλα καὶ θαυμαστὰ τῆς τέχνης ταῦτ’ ἔστιν ἔργα , γηράσαντα μέχρι πλείστου , ταῖς αἰσθήσεσιν ἀπαθῶς ὑγιαίνοντα διὰ πάντων φυλάξαι ἄνοσον , ἀνώδυνον , ὁλόκληρον , εἴ γε μὴ παντάπασιν ἐξ ἀρχῆς νοσώδης εἴη τετυχηκὼς , σῶμα ; ἀλλ’ ἐγὼ καὶ πάνυ μοι δοκῶ τινας ὑγιεινοὺς φύσει τεθεᾶσθαι παμπόλλαις νόσοις ἁλισκομένους , καὶ τελευτῶντας δὲ κατά γε τὸ γῆρας ἀνιάτοις περιπεσεῖν πάθεσιν , οὓς ἐνῆν , ὅσον ἐπὶ τῇ φυσικῇ τοῦ σώματος ἕξει , ταῖς τ’ αἰσθήσεσιν ἁπάσαις ἀπηρώτους διατελέσαι μέχρι γήρως ἐσχάτου καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι μορίοις τοῦ σώματος ὑγιαίνοντας . πῶς οὖν οὐκ αἰσχρόν ἐστιν , ἀρίστης φύσεως τυχόντα βαστάζεσθαι μὲν ὑπ’ ἄλλων διὰ ποδάγραν , κατατήκεσθαι δὲ ταῖς ὀδύναις λιθιῶντα , καὶ τὸ κῶλον ἀλγοῦντα , καὶ κατὰ κύστιν ἕλκος ἐκ κακοχυμίας ἔχοντα ; πῶς δ’ οὐκ αἰσχρόν ἐστι , διὰ τὴν θαυμαστὴν ἀρθρῖτιν ἀδυνατοῦντα χρῆσθαι ταῖς ἑαυτοῦ χερσὶν , ἑτέρου δεῖσθαι τοῦ προσφέροντος τὴν τροφὴν τῷ στόματι , καὶ τοῦ τὴν ἕδραν ἀπονίζοντος ἐν τοῖς ἀποπάτοις ; ἄμεινον γὰρ , ὅστις μὴ παντάπασιν εἴη μαλακὸς , ἑλέσθαι μυριάκις τεθνάναι , πρὶν τοιοῦτον ὑπομεῖναι βίον . εἰ δὲ δὴ καὶ τοῦ κατ’ αὐτὸν αἴσχους τις ὑπερορᾷ δι’ ἀναισχυντίαν τε καὶ μαλακίαν , ἀλλὰ τῶν γε πόνων οὐκ ἐχρῆν ὑπερορᾷν , οὓς νύκτωρ τε καὶ μεθ’ ἡμέραν ἔχουσιν , ὥσπερ ὑπὸ δημίων στρεβλούμενοι τῶν παθῶν . καίτοι τούτων ἁπάντων ἢ ἀκολασίαν , ἢ ἄγνοιαν , ἢ ἀμφοτέρας ἀναγκαῖον αἰτιᾶσθαι . ἀλλὰ τὴν μὲν ἀκολασίαν οὐκ ἦν καιρὸς ἐπανορθοῦσθαι · τὴν δ’ ἄγνοιαν ὧν χρὴ ποεῖσθαι ἐλπίζω διὰ τῆσδε τῆς πραγματείας ἰάσασθαι , καθ’ ἑκάστην φύσιν σώματος ἰδίαν ὑγιεινὴν ἀγωγὴν θέμενος .
Lemmas: πέμπτος ἐνίστημι λόγος ὑπέρ ὁ ὑγιεινός πραγματεία , παραμυθέομαι βούλομαι πρότερος , εἰ τις ἄρα δυσχεραίνω ὁ μῆκος ὁ διδασκαλία . οὐ γάρ ἡμέτερος ἔγκλημα οὗτος εἰμί , ἀλλά ὁ φύσις αὐτός ὁ πρόκειμαι πρᾶγμα ἴδιος . εἰ μέν γάρ οἷος τε εἰμί , μακρός θεωρία ἐν βραχύς διέρχομαι μηδείς ὁ χρήσιμος παραλείπω , ἐγώ ἁμαρτάνω , συ ἀνάγκη μηκύνω · εἰ δέ οὐ ἐγχωρέω σαφής τε ἁμός καί ταχύς . ὑπέρ ὁ αὐτός λέγω , οὐ ἐγώ μέμφομαι προσήκω , ἀλλά ὁ παραλείπω οὐ ὀλίγος ὁ ἀναγκαῖος . εἰμί δέ ἐν ὁ ἀναγκαῖος τε ἅμα καί οἷος στοιχεῖον ἅπας ὁ ὑγιεινός πραγματεία , ὡς πάμπολυς φύσις ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ὥσπερ ὁμολογέω μέν ἅπας ἰατρός τε καί γυμναστής . οὕτως δέ γράφω ὁ πολύς αὐτός ὑπέρ ὁ ὑγιεινός ἀγωγή , ὡς ὑπέρ εἷς ἄνθρωπος διαλέγω , καί οὗτος μηδείς ἐπιδείκνυμι ἔͅν εἷς τις πρός αὐτός ὠφελέω , καίτοι γε οὐδέ εἷς δίκαιος εἰμί , ἀλλά πάμπολυς ἐπιδείκνυμι , ἔμπροσθεν μέν νοσέω συνεχής , ὕστερον δέ ἄνοσος ἔτος πάμπολυς ὑπό ἑαυτοῦ διαφυλάσσω , οὕτως ἐπιχειρέω γράφω . ἀλλά ἐγώ γε ὁ ἔργον αὐτός ἐπιδείκνυμι οὗτος , καί ὁ ἔμπροσθεν συνεχής νοσέω ἄνοσος φυλάσσω ἐκ ὁ πείθω ὁ ὑγιεινός παράγγελμα , οὕτως ἐπιχειρέω ὑπέρ αὐτός γράφω . ἔνιοι μέν γάρ ὅλος κωλύω γυμνάζω , οὗτος δή ἐκ ὁ ἐπιτήδευμα γυμνάσιον , μόνος ὁ κατά ὁ βίος ἐνέργεια ἀρκέω βουλεύω · ἔνιοι δέ ὁ πλῆθος ἀφαιρέω ὁ γυμνάσιον κελεύω , ὡς εἰς ἐλαχύς συστέλλω ὁ πᾶς · ἔνιοι δέ ὁ ποιότης ὑπαλλάσσω μόνος , ἤ ὁ τάξις , ἤ ὁ καιρός · ἔνιοι δέ ὁ σύμπας αὐτός ἰδέα μεταβάλλω . ὡσαύτως δέ καί περί λουτρόν ὑποθήκη δίδωμι , ὡς ἤτοι μή λούω παντάπασι , ἤ πολύς ὁ ἔμπροσθεν , ἤ ἐλαχύς , καί πρό τροφή μόνος , ἤ καί μετά τροφή , ἤ θερμός ὁ πρόσθεν , ἤ χλιαρός ὕδωρ , ἤ ψυχρός , παντάπασι ἄνοσος φυλάσσω ἔτος πάμπολυς . ἀλλά οὐ ἄν οὗτος οὐδείς ποιέω , εἰ μήτε δή ὁ φυσικός ὁ σῶμα διαφορά ἐπίσταμαι , μήτε ὁ ἕκαστος προσήκω ὑγιεινός δίαιτα . ἔνιοι δέ ὁ ὑγιεινός σύγγραμμα γράφω ἤ καί χωρίς γράμμα ὑποθήκη δίδωμι οὐδέ σφεῖς αὐτός ἄνοσος δύναμαι φυλάσσω , ἔͅπειτα , ὅταν ἐπισκώπτω πρός τις , ἄλλος τε τις λέγω πρός αὐτός , καί προσφέρω ἐκεῖνος ὁ ἔπος , Ἄλλων ἰατρός αὐτός ἕλκος βρύω , ὁ μέν εἰς ἀσχολία δή τις ἀναφέρω ὁ αἰτία , ὁ δέ καί διά ἀκολασία ὁμολογέω νοσέω . ἀλλά οὗτος μέν ὁ ἀπολογία πολύς κακός εἰμί ὁ κατηγορία , ἐγώ γοῦν κριτής . ὁ δέ εἰς ὁ κατά ὁ βίος αὐτός συμπίπτω ὁ αἰτία ἀναφέρω , εἰ μέν ἐφήμερος τις πυρετός πυρέσσω ἐπί ἔγκαυσις , καί ψῦξις , καί κόπος , καί τις ἕτερος τοιοῦτος αἴτιος , ἀφίστημι χρή ὁ ἔγκλημα , εἰ δέ τις ὁ ἄλλος , οὐ ἀφίστημι . οὐδέ γάρ ἐγώ ὁ πάμπαν ἀπύρετος διαμένω , ἀλλά διά κόπος δή τις πυρέσσω , ἅπας ὁ ἄλλος νόσημα ἀπαθής διατελέω ἔτος ἤδη πάμπολυς , καί μέντοι καί πλήσσω τις μέρος ὁ σῶμα , ἐπί ὅς ἕτερος φλεγμονή τε ἅμα καί βουβών ἁλίσκομαι πυρέσσω , οὔτε βουβών ἔχω , οὔτε πυρέσσω , οὐ ἄλλοθεν ποθεν , ἤ ἐκ ὁ ὑγιεινός θεωρία , ὁ τηλικοῦτος ἐπιτυγχάνω , καί οὗτος μήτε κατασκευή σῶμα ὑγιεινός εὐτυχέω ἐκ ἀρχή , μήτε βίος ἀκριβής ἐλεύθερος ἔχω , ἀλλά καί ὁ ὁ τέχνη ὑπηρεσία δουλεύω , καί φίλος , καί συγγενής , καί πολίτης ὑπουργέω εἰς πολύς , καί ὁ νύξ ὁ πολύς ἀγρυπνέω ; ἐνίοτε μέν ἄρρωστος ἕνεκα , διαπαντός δέ ὁ ἐν παιδεία καλός . ἀλλά ὅμως οὐ νοσέω οὐδείς νόσημα ὁ ἐκ ὁ σῶμα ὁρμάω ἔτος ἤδη πάμπολυς , ὅτι μή , καθά φημί , ἐφήμερος ποτέ πυρετός ἐν ὁ σπάνιος διά κόπος γίγνομαι . καίτοι κατά γε ὁ ὁ παῖς ἡλικία καί προσέτι ὁ ἔφηβος τε καί μειράκιον οὐ ὀλίγος οὐδέ μικρός ἁλίσκομαι νόσος . ἀλλά μετά γε ὁ εἰκοστός ὄγδοος ἔτος ἀπό γενετή , ἐμαυτοῦ πείθω , ὡς εἰμί τις ὑγιεινός τέχνη , ὁ πρόσταγμα αὐτός ἀκολουθέω παρά ὅλος ὁ ἑξῆς βίος , ὡς μηκέτι νοσέω νόσημα μηδείς , ὅτι μή σπάνιος που πυρετός ἐφήμερος . εἰμί δέ δήπου καί οὗτος αὐτός φυλάσσω τέλειος , ἐλεύθερος βίος αἱρέω , ὡς ἐν τε ὁ ἔμπροσθεν ἤδη γίγνομαι δῆλος , ἔτι τε μάλα εἰμί σαφής ἐν ὁ ἐφεξῆς λέγω , εἰ ἐθέλω τις προσέχω ὁ νόος . ἐγώ γάρ φημί , μηδέ βουβών δύναμαι γίγνομαι ὁ ἀκριβής παρασκευάζω εἰς ὑγίεια , εἰ ἀπέριττος αὐτός εἰμί ὁ σῶμα ὁ γένος ὁ περίσσωμα ἑκάτερος , ὁ τε κατά ὁ ποσός καί ὁ κατά ὁ ποιός . πρός μέν δή ὁ νῦν ἐπαγγέλλω ἤ λέγω ἤ γράφω ὑγιεινός παράγγελμα καί οὗτος ἱκανός · πρός δέ ὁ ἔμπροσθεν , ὑπέρ ὅς οὔτε ἐκ ὁ ὁ ἄλλος ἱστορία ἀκούω , ὡς ἤτοι σφεῖς αὐτός ἄνοσος διαφυλάσσω , ἤ ὁ πείθω αὐτός , οὔτε τολμάω ἐν ὁ σύγγραμμα ἀλαζονεύομαι τις τοιοῦτος , οὐδέ ἀντιλέγω ἀνάγκη , ἀλλά θαυμάζω μόνος , εἰ τις αὐτός εἷς βιβλίον ὁ ὑγιεινός ἅπας θεωρία ἐπαγγέλλω περιλαμβάνω , οὐ μά Ζεύς οὕτως γράφω ὑπέρ αὐτός , ὡς Ἱπποκράτης , ἐν ὁ πρῶτος τε καί γενικός κεφάλαιος ἐνδείκνυμι ὁ μέθοδος , ἀλλά ἐξεργάζομαι πᾶς ἀκριβής , ὥσπερ ἐγώ . ὁ μέν δή ὁ μῆκος ὁ λόγος αἰτία καί δή λέγω . χρή δέ , ὅστις εἰμί φιλόκαλος τε ἅμα καί φιλόπονος ἐπί ὁ ἀγαθός , οὐ πρός ὁ μῆκος ἀπαγορεύω ὁ ὑγιεινός τέχνη , ἀλλά ὁ μέγεθος ἄγαμαι ὁ ἐπάγγελμα αὐτός . πῶς γάρ οὐ μέγας καί θαυμαστός ὁ τέχνη οὗτος εἰμί ἔργον , γηράσκω μέχρι πολύς , ὁ αἴσθησις ἀπαθής ὑγιαίνω διά πᾶς φυλάσσω ἄνοσος , ἀνώδυνος , ὁλόκληρος , εἰ γε μή παντάπασι ἐκ ἀρχή νοσώδης εἰμί τυγχάνω , σῶμα ; ἀλλά ἐγώ καί πάνυ ἐγώ δοκέω τις ὑγιεινός φύσις θεάομαι πάμπολυς νόσος ἁλίσκομαι , καί τελευτάω δέ κατά γε ὁ γῆρας ἀνίατος περιπίπτω πάθος , ὅς ἔνειμι , ὅσος ἐπί ὁ φυσικός ὁ σῶμα ἕξις , ὁ τε αἴσθησις ἅπας ἀπήρωτος διατελέω μέχρι γῆρας ἔσχατος καί ὁ ἄλλος ἅπας μόριον ὁ σῶμα ὑγιαίνω . πῶς οὖν οὐ αἰσχρός εἰμί , ἀγαθός φύσις τυγχάνω βαστάζω μέν ὑπό ἄλλος διά ποδάγρα , κατατήκω δέ ὁ ὀδύνη λιθιάω , καί ὁ κῶλον ἀλγέω , καί κατά κύστις ἕλκος ἐκ κακοχυμία ἔχω ; πῶς δέ οὐ αἰσχρός εἰμί , διά ὁ θαυμαστός ἀρθρῖτις ἀδυνατέω χράω ὁ ἑαυτοῦ χείρ , ἕτερος δέω ὁ προσφέρω ὁ τροφή ὁ στόμα , καί ὁ ὁ ἕδρα ἀπονίζω ἐν ὁ ἀπόπατος ; ἀγαθός γάρ , ὅστις μή παντάπασι εἰμί μαλακός , αἱρέω μυριάκις θνῄσκω , πρίν τοιοῦτος ὑπομένω βίος . εἰ δέ δή καί ὁ κατά αὐτός αἶσχος τις ὑπεροράω διά ἀναισχυντία τε καί μαλακία , ἀλλά ὁ γε πόνος οὐ χρή ὑπεροράω , ὅς νύκτωρ τε καί μετά ἡμέρα ἔχω , ὥσπερ ὑπό δήμιος στρεβλόω ὁ πάθος . καίτοι οὗτος ἅπας ἤ ἀκολασία , ἤ ἄγνοια , ἤ ἀμφότερος ἀναγκαῖος αἰτιάομαι . ἀλλά ὁ μέν ἀκολασία οὐ εἰμί καιρός ἐπανορθόω · ὁ δέ ἄγνοια ὅς χρή ποιέω ἐλπίζω διά ὅδε ὁ πραγματεία ἰάομαι , κατά ἕκαστος φύσις σῶμα ἴδιος ὑγιεινός ἀγωγή τίθημι .