galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 4.4
Ἐπεὶ τοίνυν ἐπὶ κακοχυμίᾳ δριμέων περιττωμάτων ὁ τοιοῦτος ἐγίγνετο κόπος , ἐπισκεπτέον πρότερον , εἴτ’ ἐν τοῖς στερεοῖς μόνοις σώμασιν , εἴτε κᾀν ταῖς κοιλίαις τῶν φλεβῶν ἡ κακοχυμία περιέχεται . γνώρισμα δ’ οὐδὲν ἔχομεν ἐναργὲς οὐδὲ σαφὲς ὑπὲρ τῶν ἐν ταῖς φλεψὶ περιττωμάτων , ﻿ ὅτι μὴ κατὰ τὰ οὖρα μόνον , ἀλλὰ στοχάζεσθαι χρὴ διὰ τῶνδε . πρῶτον μὲν ἐπισκέπτωμεν , ᾗ τινι κέχρηται διαίτῃ τὸ κάμνον σῶμα · δεύτερον δ’ , εἰ καὶ φύσει κακοχυμίαν ἦν ἔθος ἀθροίζειν αὐτῷ · καὶ πρὸς τούτοις , εἴ τινες συνήθεις ἐκκρίσεις ἐπέχονται καὶ φυσικαί · τέταρτον ἐπὶ τούτοις , εἰ γυμνασίοις , ἢ καθάρσεσιν , ἢ ἐμέτοις , ἢ αἰωρήσεσιν , ἢ χρήσεσιν αὐτοφυῶν ὑδάτων εἰθισμένος ἐκκενοῦν τὰ περιττὰ ὠλιγώρησεν . ἐν μὲν οὖν τῇ διαίτῃ σκεπτέον , εἰ ἀπεψίαι προήγηνται πολὺ πλείους τε καὶ μείζους τῶν συνήθων , ἢ καὶ κακοχύμων ἐδεσμάτων ἐνεφορήσατο πλῆθος , ἢ οἶνον ἀντὶ μὲν παλαιοῦ γλεύκινον , ἀντὶ δὲ λεπτοῦ παχὺν ἢ τεθολωμένον ἔπιεν , ἢ καὶ παντάπασιν εἰς ὕδατος πόσιν ἐξ οἴνου μετῆλθεν , οὐχ ἅπαξ ἢ δὶς ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν εἰρημένων πλημμελήσας , ἀλλὰ συνεχῶς τε ἅμα καὶ χρόνῳ πολλῷ . δεύτερον ἐπισκεπτέον , ὡς εἴρηται , μή τις τῶν φύσει κακοχυμίαν ἑτοίμως ἀθροιζόντων ἐστὶν ὁ κάμνων ἄνθρωπος . ἐξευρήσεις δὲ τοῦτο πυθόμενος , εἰ ψωρώδης διάθεσίς ποτε , ἢ λεπρώδης , ἢ ἀλφώδης , ἢ κνησμώδης ἐπὶ πλέον αὐτῷ συνέπεσεν , ἢ ἐρυσίπελας , ἢ ἕρπης , ἢ ἐλέφας , ἢ ὀφίασις , ἢ ἀλωπεκίασις , ἢ φλύκταιναι πλείους , ἢ ἑλκώδης ἐξάνθησις , ἢ ἐπινυκτίδες , ἢ ὅλως ὁτιοῦν τῶν ἐπὶ κακοχυμίᾳ γεννωμένων τε καὶ αὐξανομένων συμπτωμάτων . ἐπὶ δὲ τούτοις ἐλέγομεν χρῆναι σκοπεῖσθαι , μὴ συνήθης τις ἔκκρισις ἐπέσχηται δι’ ἐμέτων , ἢ δι’ αἱμοῤῥοΐδος , ἢ σύριγγός τινος , ἢ δυσεντερίας , ἢ γυναικείων καταμηνίων · εἶθ’ ἑξῆς , εἰ αὐτὸς ἐπιτηδεύων ἐκκαθαίρειν ἑαυτὸν ἀεὶ πέπαυται νῦν . ἔνιοι μὲν γὰρ ὑπηλάτοις φαρμάκοις , ἔνιοι δὲ ἐμετηρίοις , ἢ οὐρητικοῖς , ἢ ἱδρωτικοῖς , ἢ χρήσεσιν ὑδάτων αὐτοφυῶν , ἤτοι θειωδῶν , ἢ ἀσφαλτωδῶν , ἢ νιτρωδῶν ἐκκενοῦντες ἑαυτῶν τὰ περιττώματα καθ’ ἕκαστον ἔαρ ἢ φθινόπωρον , ὀλιγωροῦσιν ἐνίοτε , πολλοὶ δὲ , ὡς εἴρηται , καὶ γυμνασίων ἔθους ἀπέστησαν , ἔνιοι δὲ καὶ τρίψεως ἁπάσης , ἢ λουτρῶν , ἢ τῶν μετὰ τὸ βαλανεῖον ἐμέτων ἐπ’ οἴνῳ γλυκεῖ . πρόδηλον δέ ἐστιν , ὡς ὁ λόγος οὐ μόνον τῶν τὴν ἀρίστην ἐχόντων κατασκευὴν ἐμνημόνευσεν , ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ μηδὲν λείπειν τῷ καταλόγῳ τῶν τῆς κακοχυμίας αἰτιῶν ἐφήψατο καὶ τῶν ἀθροιζόντων φύσει κακοχυμίαν σωμάτων , ὑπὲρ ὧν ἐν ταῖς μοχθηραῖς κατασκευαῖς τοῦ σώματος ἐν τοῖς ἑξῆς ὑπομνήμασιν ἐπὶ πλέον ἐροῦμεν . ἐκ τούτων μὲν οὖν στοχάζεσθαι χρὴ τοῦ ποσοῦ τῆς κακοχυμίας , ἴασιν δὲ τῷ μέτρῳ τῆς ποσότητος ἐξευρίσκειν ἀνάλογον · εἰ μὲν ὀλίγη παντάπασιν ὑπάρχει , καὶ κατ’ αὐτὸ μόνον ἠθροισμένη τὸ δέρμα , μετριωτέραν , εἰ δὲ μείζων , καὶ διὰ βάθους , ἰσχυροτέραν . εἰρήσεται δὲ προτέρα μὲν ἡ τῆς ἐπιεικοῦς τε καὶ παρὰ τῷ δέρματι μόνον , ἑξῆς δὲ καὶ ἡ τῶν σαρκῶν ἐμπεπλησμένων , καὶ τρίτη πρὸς αὐταῖς , ὅταν ὅλον ἀκάθαρτόν τε καὶ περιττωματικὸν ὑπάρχῃ τὸ αἷμα . δοίη ἴδῃ μοι , πρῶτον μὲν ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ὑπόθεσιν ἀνελθὼν , εὔχυμόν τινα φύσει νεανίσκον , ἔμπροσθεν μὲν ὑγιεινῶς διαιτώμενον κατὰ πάντα , νῦν δὲ διά τινα χρείαν ἀναγκαίαν ἐν ὁδοιπορίᾳ πλέονι χρόνῳ διατετριφότα , μήτε γυμνάσασθαι τὰ συνήθη , μήτε λούσασθαι , κεχρῆσθαι δὲ ἐδέσμασι καὶ πόμασι μοχθηροῖς , καὶ μετὰ τὸ ἄριστον , ἢ τὸ δεῖπνον , ἢ καὶ δι’ ὅλης τῆς ἡμέρας ἐπ’ ὀχήματος ἐνηνέχθαι , μηδ’ ὕπνου τὰ πολλὰ καλῶς ἀπολαύσαντα · προσκείσθω δὲ μηδὲν αὐτῷ πεπλημμελῆσθαι περὶ τὴν ποσότητα τῶν προσενηνεγμένων , καὶ διὰ τοῦτο μηδ’ ἀπεψίᾳ τινι περιπεπτωκέναι τονδί . τὸν γὰρ τοιοῦτον ἄνθρωπον οὐκ ἐνδέχεται κακοχυμίαν ἠθροικέναι πολλήν . οὔκουν οὐδὲ τῆς ἐπανορθώσεως δεῖται μακρᾶς , ἀλλὰ χρὴ γυμνάσιον ἀποθεραπευτικὸν , οἷον ἐν τῷ πρὸ τούτου γράμματι διήλθομεν . εἴρηται δὲ καὶ περὶ τῆς ἀκολούθου διαίτης ἐν αὐτῷ . καὶ νῦν οὐδὲν ἔτι χρὴ μηκύνειν , ἀλλ’ ἀναμνῆσαι μόνον , ὡς ὁ σκοπὸς τῶν οὕτω διακειμένων σωμάτων κένωσίς ἐστι τῶν κατὰ τὸ δέρμα περιττωμάτων , ὡς ἂν καὶ τῆς διαθέσεως ἐν τούτῳ μόνῳ γεγενημένης . ὑποκείσθω δὴ πάλιν ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος ἐπὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς αὐτοῖς ἀπεψίαις πλείοσι περιπεπτωκώς · ὑποκείσθω δὲ καὶ ἡ ἑλκώδης αἴσθησις αὐτῷ μὴ κατὰ τὸ δέρμα μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ βάθους , ὡς ὑπονοεῖν , ὅλον ἐμπεπλῆσθαι τὸ σῶμα τῆς κακοχυμίας . οὐκέτι τὸν τοιοῦτον οὔτ’ ἐπὶ γυμνάσιον ἄξομεν , οὔτ’ ἐπὶ κίνησιν ὅλως οὐδεμίαν , ἡσυχάσαι δὲ καὶ ὑπνῶσαι κελεύσαντες , ἐν ἀσιτίᾳ φυλάξομεν ὅλην τὴν ἡμέραν · εἶτ’ εἰς ἑσπέραν ἀλείψαντές τε λιπαρῶς καὶ λούσαντες εὐκράτῳ θερμῷ , τροφὴν εὔχυμον καὶ ῥοφηματώδη δώσομεν ὀλιγίστην · οὐκ ἀφέξομεν δ’ αὐτὸν οὐδ’ οἴνου , συμπέττει γὰρ καὶ τοὺς ἡμιπέπτους χυμοὺς ὁ οἶνος , εἴπερ τι καὶ ἄλλο , καὶ ἱδρῶτας καὶ οὖρα προτρέπει , καὶ ὕπνῳ συντελεῖ . δεόμεθα δ’ ἐπὶ τῶν οὕτως ἐχόντων , ὅσον μὲν ἤδη ἀκριβῶς μοχθηρόν ἐστι τῆς κακοχυμίας πεφθῆναι μηκέτι δυναμένης , ἱδρῶσί τε καὶ οὔροις ἐκκενῶσαι , τὸ δ’ οἷον ἡμίπεπτον ἔτι συμπέψαι τε καὶ χρηστὸν ἀπεργάσασθαι . τοῦτο δὲ κάλλιστα δι’ ἡσυχίας καὶ ὕπνου ἀποτελεῖται . εἰ μὲν οὖν ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις κατασταίη τὸ σύμπτωμα , πρὸς τὰ συνήθη κατ’ ὀλίγον ἐπαναγαγεῖν χρὴ τὸν ἄνθρωπον . εἰ δὲ καὶ κατὰ τὴν ἑξῆς ἡμέραν ἔτι παραμένοι , σκεπτέον ἤδη περὶ βοηθήματος ἰσχυροτέρου , καὶ μάλιστα εἰ διὰ τῆς νυκτὸς ἤτοι κοπώδης ἐπὶ μᾶλλον , ἢ ἀσώδης , ἢ ἄγρυπνος , ἢ ἐν ὕπνοις καὶ φαντασιώδεσι καὶ ﻿ ταραχώδεσι γένοιτο . τοὺς γὰρ τοιούτους , σὺν μὲν ἰσχυρᾷ τῇ δυνάμει , δυοῖν θάτερον , ἢ φλεβοτομεῖν , ἢ καθαίρειν προσήκει , διορισαμένους , ὁποτέρου δεῖ μᾶλλον , ὡς ἐφεξῆς ἐρῶ · σὺν ἀσθενεῖ δὲ , φλεβοτομεῖν μὲν οὐδαμῶς , ὑποκαθαίρειν δὲ μετρίως . ὁποῖαι δ’ εἰσὶν αἱ μέτριαι καθάρσεις , ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται , πρότερόν γε διορισαμένων ἡμῶν τὰ πρότερον . τῆς γὰρ δυνάμεως ἰσχυρᾶς οὔσης , καὶ τοῦ κόπου παραμένοντος , ἐπισκεπτέον , εἴτε μετὰ πλήθους αἵματος , ἢ ὠμῶν καὶ ἀπέπτων χυμῶν , εἴτε αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν μόνη γέγονεν ἡ τὸν κόπον ἐργαζομένη κακοχυμία . εἰ μὲν γὰρ μετὰ πλήθους αἵματος , ἤτοι φλεβοτομητέον , ἤ τι τῶν ἀναλόγων τῷδε πρακτέον . ἀνάλογα δέ ἐστι τάδε · τοῖς μὲν αἱμοῤῥοΐδας ἐπεσχημένοις ἐκείνας ἀναστομῶσαι , ταῖς δὲ γυναιξὶ τὴν διὰ μήτρας ἔκκρισιν κινῆσαι , ὥσπερ γε καὶ οἷς τούτων οὐδέν ἐστιν , ἀποσχάσαι τὰ σφυρὰ , κᾄπειθ’ οὕτως ὑποκαθαίρειν φαρμάκῳ , ὃ μάλιστα οἰκεῖον τῇ κακοχυμίᾳ . μόνης δὲ συστάσης τῆς κακοχυμίας ἄνευ πλήθους αἵματος , ἐπὶ τὴν οἰκείαν τῷ λυποῦντι περιττώματι κάθαρσιν ἔρχεσθαι χρή . λυπεῖ δὲ ποτὲ μὲν ἤτοι πικρόχολον , ἢ μελαγχολικὸν , ἔστι δ’ ὅτε φλεγματῶδες , ἢ ἁλυκὸν , ἢ ὀξὺ , καὶ τούτων ἕκαστον ἢ ὀῤῥωδέστερον , ἢ παχύτερον , ἢ μέσον πως κατὰ τὴν σύστασιν · ὑπὲρ ὧν τῆς διαγνώσεως ἤδη λέγωμεν . εἰ μὲν ἅμα τισὶν ἐξανθήμασιν ἡ κοπώδης γένηται διάθεσις , ἐξ ἐκείνων ἕτοιμον εὑρίσκειν , ὁποῖόν τι τὸ εἶδός ἐστι τοῦ περιττώματος · εἰ δὲ τούτων χωρὶς , ἐπὶ μὲν εὐχύμου φύσεως ἔκ τε τῶν προηγησαμένων ἐδεσμάτων , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὁπόσα συνέπεσεν αὐτῷ , κακοχύμου δ’ ὄντος φύσει , κᾀντεῦθέν τι ληπτέον . εἰρήσεται δ’ ἐπὶ πλέον αὖθις ὑπὲρ τῶν τοιούτων κράσεων · νυνὶ δὲ περὶ τῶν ἄλλων λεκτέον , ἐξ ὧν καὶ αὐτῶν ἔνεστι τεκμήρασθαι τὸ τῆς κακοχυμίας εἶδος . ἀργότερον μὲν γὰρ διῃτημένοις φλεγματωδέστερος ἀθροίζεται χυμός · ἐν πόνοις δὲ πλείοσιν ἤτοι πικρόχολος , ἢ μελαγχολικὸς , ἐν θέρει μὲν πικρόχολος , ἐν φθινοπώρῳ δὲ μελαγχολικός . ἀλλὰ καὶ τῶν πόνων τὸ μῆκος ἐπισκεπτέον · ὅσῳ γὰρ ἂν ὦσι πολυχρονιώτεροι , τοσούτῳ μᾶλλον ἐπὶ τὸ μελαγχολικὸν ἐκτρέπονται . καὶ τοίνυν , ὅσοι μὲν ἅμα πολλοῖς ἱδρῶσιν ἐγένοντο , παχύτερον ἐργάζονται τὸ περίττωμα , λεπτότερον δὲ οἱ χωρὶς ἱδρῶτος , ὥσπερ οἱ ἐν χειμῶνι καὶ ὅλως ταῖς ψυχραῖς καταστάσεσι . συνεπισκεπτέον δ’ ἐν τῷδε καὶ περὶ τῶν οὔρων τοῦ πλήθους , ὥσπερ γε καὶ περὶ τῆς τῶν ἱδρώτων ποιότητος · οἱ μὲν γὰρ ὀξώδεις , οἱ δὲ ἁλμυροὶ , οἱ δὲ οἷον βορβόρου τινὸς ἢ βρόμου σαφῶς ὄζουσιν . ἔνεστι δὲ τοῦτο καὶ διὰ τῆς στλεγγίδος , ὁπότε λούονται , σκοπεῖσθαι . πολλάκις γοῦν ἐφάνη πικρόχολος ἀκριβῶς , οἷος ἐπὶ τῶν ἰκτεριώντων ἀποκρίνεται . διάγνωσις δ’ αὐτῆς ῥᾳδία καὶ πρὸ τῆς γεύσεώς ἐστιν ἐκ μόνης τῆς χροιᾶς · ὠχρὰ γὰρ ὁμοίως τῇ τοιαύτῃ χολῇ φαίνεται . πολλάκις γε μὴν ἐπὶ πόνοις ἰσχυροτάτοις καὶ καύμασι σφοδροτάτοις ἀκριβῶς ξανθὴ ὤφθη . καὶ μὲν δὴ καὶ μέσος ποτὲ καὶ μικτὸς ἐξ ἀμφοῖν , οἷον ὠχρόξανθός τις , ὥσπερ καὶ ὁ τῆς χολῆς χυμός . ἔστι γὰρ καὶ τοῦτον ἰδεῖν ἐν ἐμέτοις τε καὶ διαχωρήμασιν ἤτοι γ’ ὠχρὸν , ἢ ξανθὸν , ἢ ἐξ ἀμφοῖν σύνθετον . ὁποῖος δ’ ἂν οὗτος ἐν τῷ σώματι περιέχηται , τοιοῦτον ἀναγκαῖον αὐτοῦ φαίνεσθαι καὶ τὸν ὀῤῥόν . ὁ μὲν οὖν ἱδρὼς τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα πλεοναζόντων χυμῶν ἐστι γνώρισμα , τὸ δ’ οὖρον ἐκείνων μόνον , ὅσοι περ ἂν ἐν τοῖς ἀγγείοις περιέχωνται . μηδὲν οὖν παραλιπεῖν ὅλως , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἱδρῶτας ἐπισκεπτέον , ὡς εἴρηται . νῦν δὲ καί ποτ’ αὐτὸν τὸν κάμνοντα κελεύειν αὐτοῦ ἀπογεύεσθαι πρὸς ἀκριβεστέραν διάγνωσιν · ὅπερ εἴωθεν ἔστιν ὅτε καὶ αὐτόματον γενέσθαι , παραῤῥυέντος εἰς τὸ στόμα τοῦ καταφερομένου πολλάκις ἔκ τε τοῦ μετώπου καὶ τῶν τούτου μορίων . ἐπισκεπτέον δὲ καὶ τῶν οὔρων τήν τε σύστασιν ἅμα καὶ τὴν χρόαν . οὐ παραλειπτέον δὲ οὐδὲ τὰ ἐναιωρούμενα , οὐδὲ τὰ ὑφιστάμενα ἀνεπίσκεπτα . τὰ τοιαῦτα σύμπαντα γὰρ δηλοῖ ἀκριβῶς , ὁποῖόν τι ἐν ἀγγείοις ἐστὶν αἷμα . χολώδους μὲν οὖν ὄντος , ἀναγκαῖόν ἐστι καὶ τὸν ὀῤῥὸν αὐτοῦ χολώδη φαίνεσθαι καθ’ ἑκατέραν τῆς χολῆς ἰδέαν , ὁμοίως δ’ ἔτι καὶ φλεγματώδους ὑπάρχοντος . ὅταν μὲν οὖν ἀκριβῶς ἄπεπτον ὑπάρχῃ , λεπτὸν καὶ ὑδατῶδές ἐστι τὸ οὖρον , οὔθ’ ὑπόστασιν ἴσχον , οὔτε ἐναιώρημά τι · πεττομένου δὲ ταῦτα φαίνεται , καί τινες ἄνωθεν ἐφίστανται νεφέλαι λεπταὶ , καθάπερ καὶ ἡ καλουμένη γραῦς καὶ ἐπίπαγος ἐπὶ τῶν ἀποψυχομένων ζωμῶν . εἰ δὲ θολερὸν , οἷον καὶ τὸ τῶν ὑποζυγίων , φαίνοιτο , δηλώσει ἐμπεπλῆσθαι μὲν τῶν καλουμένων ὠμῶν χυμῶν τὰς φλέβας , οὐ μὴν ἡσυχάζειν γε περὶ αὐτοὺς τὴν φύσιν , ἀλλὰ πέττειν ἐῤῥωμένως . εἰ δὲ καὶ διακρίνοιτο ταχέως τὸ ὑφιστάμενον , λευκόν τε εἴη καὶ λεῖον καὶ ὁμαλὲς , ὅσον οὔπω φήσει κρατήσειν ἁπάντων αὐτῶν τὴν φύσιν . εἰ δ’ οὐρησάντων μὲν εἴη καθαρὸν , ἀναθολωθείη δ’ εὐθέως , ἐπιχειρεῖν τῇ πέψει τῶν ὠμῶν χυμῶν ἐνδείκνυται τὴν φύσιν , εἰ δὲ μετὰ πλείονα χρόνον , οὐκ εὐθὺς , ἀλλ’ ὕστερον ἐπιχειρῆσαι . κοινὸν δ’ ἐπὶ πάντων οὔρων θολερῶν ἔστω σοι γνώρισμα ἡ διάκρισις , ἤτοι ταχέως , ἢ βραδέως , ἢ μηδ’ ὅλως γιγνομένη . εἰ μὲν οὖν ταχέως γίγνοιτο , καὶ τὸ ὑφιστάμενον εἴη λευκὸν καὶ λεῖον καὶ ὁμαλὲς , ἰσχυροτέραν ﻿ ἐνδείκνυται μακρῷ τὴν φύσιν ὧν πέττει χυμῶν . εἰ δ’ ἀγαθὴ μὲν ἡ ὑπόστασις , ἐν χρόνῳ δὲ γίγνοιτο πλέονι , καὶ τὴν φύσιν ἐν χρόνῳ πλέονι κρατήσειν τῶν χυμῶν ἐπαγγέλλεται . εἰ δ’ ἤτοι μὴ διακρίνοιτο παντάπασιν , ἢ σὺν μοχθηραῖς ὑποστάσεσιν , ἀσθενὴς ἡ φύσις ἐστὶ καὶ δεῖται βοηθείας τινὸς εἰς τὸ πέψαι τοὺς χυμούς . ὥσπερ δὲ τὰ οὖρα τῶν ἐν τοῖς ἀγγείοις χυμῶν ἐνδείκνυται τὴν διάθεσιν , οὕτως οἱ ἱδρῶτες , καὶ τὰ ἄλλα τὰ περὶ τὴν σύμπασαν ἕξιν τοῦ ζώου φαινόμενα τῶν κατ’ ἐκείνην ἐστὶ δηλωτικά . θερμοτάτη μὲν γὰρ αἴσθησις ἀήθης ἐν αὐτῇ γένεται , τῶν θερμῶν ἐπικρατούντων χυμῶν , ψυχροτάτη δὲ , τῶν ψυχρῶν . καὶ λευκότεροι μὲν ἐπὶ ταῖς τοῦ φλέγματος , ὠχρότεροι δὲ ἐπὶ ταῖς τῆς χολῆς φαίνονται πλεονεξίαις , εἰ δὲ καὶ ἀκρατεστέρα ποτ’ εἴη , ξανθότεροι . τὸ γὰρ χρῶμα τῶν χυμῶν ἐστιν , οὐ τῶν στερεῶν τοῦ ζώου μορίων , ὅταν γε μὴ ὑποχωρήσωσιν εἰς βάθος οἱ χυμοί . συμβαίνει δ’ αὐτοῖς τοῦτο διὰ κρύος , ἢ ῥῖγος , ἢ πάθος ψυχικὸν , οἷον φόβον , ἢ λύπην ἰσχυρὰν , ἢ ἀρχομένην αἰδώ · μηδενὸς δὲ τούτων παρόντος , οὐκ ἄν ποθ’ ὑπονοστήσειαν εἰς τὸ βάθος οἱ χυμοὶ , ὥσπερ οὐδ’ ἐπικαύσαιεν ἄν ποτε τὸ δέρμα βιαιότερον ὁρμήσαντες ἐπ’ αὐτὸ χωρὶς τοῦ παθεῖν τι τὴν ψυχὴν , ἢ θάλπος ἄμετρον ἔξωθεν περιστῆναι τὸ ζῶον . ὀργισθέντων οὖν ποτ’ ἰσχυρῶς , ἢ θυμωθέντων , ἢ τὴν ἐκ τῆς αἰδοῦς οἷον ἄμπωτιν τῶν χυμῶν ἀναφερομένων , μὴ προσέχειν τὸν νοῦν τῇ χρόᾳ . χωρὶς δὲ τοῦ βιάζεσθαι τὸ περιϊστάμενον ἔξωθεν ἤτοι ψυχρὸν , ἢ θερμὸν , ἤ τι πάθος ὧν ἀρτίως εἴρηται γεγενημένον , ἀψευδής ἐστιν ἡ ἐκ τῆς χροιᾶς τοῦ ζώου διάγνωσις τῶν χυμῶν . ὡς οὖν τὸ μὲν λευκότερον ἑαυτοῦ γεγονὸς σῶμα τὸν φλεγματικὸν ἐπικρατεῖν ἐνδείκνυται χυμὸν , τὸ δ’ ὠχρότερον ἢ ξανθότερον τὸν χολώδη , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἡ ἐπὶ τὸ ἐρυθρότερον ἐκτροπὴ τοῦ κατὰ φύσιν αἷμα πλεονάζειν , ἡ δὲ ἐπὶ τὸ μελάντερον τὴν μέλαιναν χολὴν δηλοῖ . δόξειε δ’ ἄν σοί ποτε καὶ οἷον μολίβδου τὴν χρόαν ἔχειν , καὶ αὖθις οἷόν τις μίξις εἶναι λευκοῦ τε ἅμα καὶ πελιδνοῦ , καί ποτε τὸ πελιδνὸν αὐτὸ μόνον ἐπικρατεῖν ἄνευ τοῦ λευκοῦ . τὰ τοιαῦτα οὖν χρώματα τὸν ὠμὸν ἐπικρατεῖν ἐνδείκνυται χυμὸν , ἐν εἴδει μὲν ὑπάρχοντα φλέγματος , ἧττον δ’ ὑγρὸν ὄντα τοῦ συνήθους ὀνομαζομένου φλέγματος . ὡς τὰ πολλὰ δὲ οὐδὲ γλισχρότης αὐτῷ πρόσεστιν · ὡς , εἴ γε προσήκοι , τὸν τοιοῦτον χυμὸν ὁ Πραξαγόρας ὑαλώδη καλεῖ , ψυχρὸν μὲν ἱκανῶς ὑπάρχοντα , παχύτερον δ’ ἧττον ὄντα τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ὠμοῦ προσαγορευομένου . κοινῇ μὲν γὰρ οἱ τοιοῦτοι χυμοὶ λευκοί τε καὶ ὠμοὶ πάντες εἰσὶ , προσαγορεύεται δ’ αὐτῶν ἄλλος ἄλλῃ προσηγορίᾳ . καὶ οὐ τοῦ νῦν ἐνεστῶτος καιροῦ διορίσασθαι πάντας αὐτούς · μόνου γὰρ εἰς τὰ παρόντα τοῦ κοινῇ πᾶσι συμβεβηκότος δεόμεθα , τοῦ μηδέπω κατειργάσθαι τελέως αὐτοὺς ὑπὸ τῆς φύσεως , ἀλλ’ ἔθ’ ὑπάρχειν ὠμούς . ἐν μεθορίῳ γάρ ἐστι τὸ αἷμα τῶν τε χολωδῶν χυμῶν καὶ τούτων , ὧν τὸ γένος ἑνὶ προσρήματι καλεῖν ἔξεστιν ἢ ὠμὸν χυμὸν , ἢ φλέγμα . ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ὑπερκατεργασθέντος ἀποτελοῦνται τοῦ αἵματος , οὗτοι δ’ οὐδέπω γεγονότος . ἔστι δ’ ἑκατέρων ἄπειρος μὲν ἡ κατὰ μέρος διαφορὰ , διώρισται δέ πως ἤδη πρὸς τῶν περὶ τὰ τοιαῦτα δεινῶν εἴδεσιν εὐαριθμήτοις · ὧν οὐδ’ αὐτῶν ἀναγκαῖόν ἐστιν μεμνῆσθαι νῦν ἁπασῶν , ἀλλ’ ἀρκεῖ μόνον εἰς ἓν ἀγαγεῖν τὸ κεφάλαιον , ὅπερ οἷον σκοπόν τινα ποιήσασθαι προσῆκον τῶν πρακτέων . ἐπειδὴ γὰρ οἱ μέν τινές εἰσι , πρὶν ἀκριβῶς αἱματωθῆναι τὴν τροφὴν , οἷον ἡμίπεπτοί τινες , οἱ δ’ ἄπεπτοι παντάπασιν , οἱ δ’ ὀλίγον ἀποδέοντες αἵματος ἰδέας , ἕτεροι δ’ ἔσχατοι τῆς αἱματώσεως , ἀμετρίᾳ θερμότητος ἑπόμενοι , καὶ τούτων αὐτῶν οἱ μὲν ὀλίγον ἀποκεχωρηκότες αἵματος , οἱ δὲ πλέον , οἱ δὲ πλεῖστον , ἐπὶ μὲν τῶν ὀλίγον ἀπεχόντων ἐφ’ ἑκατέρῳ θαῤῥούντως χρῆσθαι φλεβοτομίᾳ , ἐπὶ δὲ τῶν πλέον εὐλαβέστερον , ἐπὶ δὲ τῶν πλεῖστον οὐδ’ ὅλως . συνεπισκοπεῖσθαι δὲ πειρᾶσθαι καὶ τὸ ποσὸν ἐν αὐτοῖς , οἷον , εἰ οὕτως ἔτυχεν , ἂν μὲν ὀλίγον ὑπάρχῃ τὸ χρηστὸν αἷμα , πλεῖστος δ’ ἄλλος τις χυμὸς , ἀφίστασθαι τῆς φλεβοτομίας · ἂν δ’ οὗτος μὲν ὀλίγος ᾖ , δαψιλὲς δ’ ὑπάρχῃ τὸ αἷμα , θαῤῥούντως χρῆσθαι ταῖς φλεβοτομίαις . εἶθ’ οὕτως , ὡς εἴρηται πρόσθεν , ὑπάγειν γαστέρα πρός τε τὸ πλῆθος ἀφορῶντα καὶ τὴν ἰδέαν τοῦ πλεονάζοντος χυμοῦ . εἰ δέ τις ἤτοι δι’ ἡλικίαν ἢ διὰ δειλίαν οὐκ ἐθέλοι παρέχειν ἑαυτὸν τῷ ἰατρῷ πρὸς οὐδένα τρόπον αἵματος ἀφαιρέσεως , ἐπὶ κάθαρσιν ἰσχυροτέραν ἄγειν αὐτόν . εἰ δὲ καὶ ταῦτα ὑποπτεύοι , δι’ ἑτέρων ἐκκενοῦν τὸ περιττόν . ἐπὶ μὲν οὖν τῆς ὑποκειμένης ἐν τῷ λόγῳ φύσεως οὐδὲν χαλεπὸν ἐξευρεῖν ἑτέρας κενώσεις · ἐπ’ ἄλλων δὲ μετὰ διορισμῶν ἀκριβεστέρων ἐξευρίσκειν αὐτὰς προσήκει , οὓς αὖθις ἐροῦμεν , ἐπειδὰν πρότερον ὑπὲρ τῆς εὐχύμου φύσεως εἴπωμεν . ὑποκείσθω γὰρ ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἐπὶ μοχθηρᾷ διαίτῃ κοπώδης γεγενημένος , εἶτ’ ἐξ ὧν εἰρήκαμεν σημείων , ἐν μὲν τῷ φλεβώδει γένει τῶν ἀγγείων παρεμφαινέσθω τι πλῆθος αὐτῷ χυμῶν ἡμιπέπτων , ἐν δὲ τῷ ὅλῳ σώματι τούτων δὴ τῶν δακνωδῶν , οἷς ὁ κόπος εἵπετο , συνηυξήσθω δέ πως αὐτῷ καὶ τὸ αἷμα . μάλιστα μὲν οὖν , ὡς εἴρηται , ἐχρῆν τοῦ αἵματος ἀφελόντα καθῇραι τοὐντεῦθεν ﻿ ἐκεῖνον τὸν χυμὸν , ὃς ἂν ἐπικρατεῖν φαίνηται . μὴ προσιεμένου δὲ τὴν τοῦ αἵματος ἀφαίρεσιν , αὐξῆσαι τὴν κάθαρσιν . εἰ δὲ μηδέτερον ὑπομένοι , σκοπεῖσθαι τὴν ἑτέραν ὁδὸν , ᾗ μάλιστα ἄν τις , εἰ καὶ μὴ διὰ ταχέων , ἀλλ’ ἐν χρόνῳ γε πλέονι πρὸς τὴν ἀρχαίαν τοῦ σώματος ἕξιν ἐπανάγοι τὸν ἄνθρωπον . ἐπεὶ οὖν οἱ πρῶτοι δύο σκοποὶ τῆς ἐπανορθώσεως ἐν ἁπάσαις ταῖς τοιαύταις διαθέσεσίν εἰσι , πέψις μὲν τῶν ἀπέπτων ἢ καὶ ἡμιπέπτων χυμῶν , ὁπόσοι πρὸς τοῦ αἵματος γεννῶνται , κένωσις δὲ τῶν δριμέων τε καὶ δακνωδῶν , ὁπόσοι δεύτεροί τ’ εἰσὶ καὶ ὕστεροι τοῦ αἵματος , ἀπέχειν μὲν αὐτοὺς χρὴ κινήσεως ἁπάσης ἰσχυρᾶς , ἀτρέμας δ’ ἀλείφοντας καὶ ἀνατρίβοντας ἐλαίῳ λούειν ὅτι μάλιστα προσηνεστάτοις λουτροῖς , εἶτ’ ἐφ’ ἡσυχίας τε καὶ ἀσιτίας διάγειν , εἰ δ’ οἷόν τ’ εἴη , καὶ ὕπνου , εὖ εἰδότας , ὡς οὐδὲν οὕτω πέττει μὲν τὰ πεφθῆναι δυνάμενα , διαφορεῖ δὲ τοὺς μοχθηροὺς χυμοὺς , ὡς ὁ ὕπνος μετὰ βαλανεῖον . ὅταν οὖν , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν εἴρηται , τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν ἀποπειραθέντες , εἰ καθίσταται ὁ κόπος ῥᾳδίως , ὁμοίως ἐνοχλούμενον ὁρῶμεν τὸν ἄνθρωπον , ἐπί τε λουτρὸν ἄγειν αὐτὸν , καὶ τῇ δευτέρᾳ τῶν ἡμερῶν ἡσυχάζειν τε καὶ ἀσιτεῖν ἀναγκάζειν · ὡς εἰ καὶ τὸ δεύτερον ἔτι τε καὶ τρίτον γνόντες , λοῦσαι νῆστιν , ἡσυχίᾳ τε καὶ ὕπνῳ τὰ μεταξὺ τῶν βαλανείων διαλαμβάνοντα . συντελεῖ δ’ εἰς τὸν ὕπνον οὐχ ἥκιστα καὶ αὐτὸ τὸ βαλανεῖον αὐτοῖς . ὑπνωδέστεροι μὲν οἱ λουσάμενοι γίνονται πάντες , εἰ μηδὲν ἄλλο γε καὶ διακωλύσει μεῖζον . ὥστε σοι τὸν ὕπνον αἴτιόν τε καὶ σημεῖον ἀγαθὸν γίγνεσθαι τῆς ἐλπιζομένης ὠφελείας , ὥσπερ γε καὶ τὸ μὴ δυνηθῆναι καθεύδειν ἐπὶ τοῖς βαλανείοις οὐκ ἀγαθὸν αἴτιον ἅμα καὶ σημεῖον . ὡς τὰ πολλὰ μέντοι καὶ τῶν πλεοναζόντων χυμῶν ἐξ ὕπνου τε καὶ ἀγρυπνίας ἔνεστι λαβεῖν διάγνωσιν . ἐπὶ μὲν γὰρ τοῖς ψυχροῖς τά τε κώματα καὶ οἱ μακρότεροι τῶν ὕπνων , ἐπὶ δὲ τοῖς θερμοῖς καὶ δακνώδεσιν ἀγρυπνία , καὶ εἰ καθυπνώσειέ γέ ποτε , φαντασιώδεις τε καὶ θορυβώδεις ὕπνοι ὑποπίπτουσιν , ὡς ἐξανίστασθαι ταχέως αὐτούς . ὥσπερ δὲ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν , οὕτω καὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἐλάχιστά τε καὶ ἁπλᾶ ῥοφήματα προσοίσομεν αὐτοῖς · τὸ μὲν γὰρ πλείω διδόναι τοῖς κενώσεως δεομένοις ἄντικρυς ἐναντίον , τὸ δ’ αὖ μηδ’ ὅλως τρέφειν ἀσῶδές ἐστι , καὶ κακωτικὸν τοῦ στομάχου , καὶ τῆς δυνάμεως καταβλητικὸν , καὶ τῆς κακοχυμίας αὐξητικόν . ἐλάχιστον οὖν αὐτοῖς διδόναι , μάλιστα μὲν , εἰ οἷόν τε , χυλὸν πτισάνης ἁπλῶς ἠρτημένον , εἰ δὲ μὴ , ἀλλὰ τοῦ χόνδρου τὸν αὐτὸν τρόπον ἠρτημένου τῇ πτισάνῃ , ὀλίγον ὄξους ἔχοντος , καὶ μάλισθ’ ὅταν ὠμῶν πλῆθος ὑποπτεύωμεν ἢ ἐν ταῖς φλεψὶν ἢ καθ’ ὅλον ὑπάρχειν τὸν ὄγκον . εἰ γὰρ μηδὲν ὅλως ὄξους ὁ χόνδρος προσλάβοι , γλισχρότερός ἐστιν , ἢ πρέπει τοῖς παροῦσιν , ὥστ’ ἐμφράξει μᾶλλον , οὐ διαῤῥύψει τοὺς πόρους , οὗ μάλιστα χρῄζουσιν ἐπὶ τοῖς παχέσι καὶ γλίσχροις χυμοῖς , οἷοί πέρ εἰσι τοὐπίπαν οἱ φλεγματώδεις ἅπαντες . εὔχυμος μὲν οὖν ἐστι , καὶ διὰ τοῦτο κακοχυμίας ἐπικεραστικός . ἀλλ’ εἰ μὴ κολασθείη τὸ γλίσχρον ἐν αὐτῷ , προσλαβὼν ὄξους τε καὶ πράσου τὸ μέτριον , ἐμφράξει τε καὶ θρέψει μειζόνως , ἢ συμφέρει τοῖς ἐνεστῶσι . διὰ τοῦτ’ ἄρα καὶ ὁ τῆς πτισάνης χυλὸς ἀμείνων ἐστὶν εἰς τὰ τοιαῦτα , καὶ συμμέτρως τρέφων , καὶ μηδαμόσε κατὰ τὰς στενοτέρας ὁδοὺς ἰσχόμενος , ὥσπερ ὁ χόνδρος , ἀλλ’ αὐτός τε διερχόμενος , προσαποῤῥύπτων τε καὶ διαῤῥύπτων τοὺς πόρους ἅμα τῷ τέμνειν τε καὶ διαλύειν , ὁπόσον ἂν ἐν τοῖς ἡμιπέπτοις τε καὶ ἀπέπτοις χυμοῖς ὑπάρχῃ παχύ . διὰ ταῦτα δὲ καὶ τὸ μελίκρατον ἐπιτήδειόν ἐστιν αὐτοῖς , ὀξύμελί τε καὶ ἀπόμελι , καὶ πέπερι , καὶ ζιγγίβερι , καὶ πάνθ’ ὅσα τέμνει τε καὶ διαλύει τὰ παχέα χωρὶς τοῦ κακοχυμίαν ἐργάζεσθαι . λεχθήσεται δὲ ὑπὲρ τῆς ὕλης αὐτῶν ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς ἑξῆς · εἰς δὲ τὸν ἐνεστῶτα λόγον ὥσπερ τινὰ παραδείγματα τά τε προειρημένα λελέχθω μοι καὶ τὰ μέλλοντα λεχθήσεσθαι . ὀσπρίων μὲν γὰρ ἐπιτηδειοτάτη ἡ πτισάνη , λαχάνων δ’ ἡ θριδακίνη , τῶν δ’ ἰχθύων οἱ πετραῖοι , καὶ τῶν ἄρτων οἱ κλιβανῖται καὶ ζυμῖται καὶ καθαροὶ συμμέτρως , τῶν δ’ ὀρνίθων οἱ ὄρειοι , τῶν δὲ ποτῶν ὀξύμελι , μελίκρατον , οἶνος λεπτὸς καὶ λευκὸς , ἁπλῶς δ’ εἰπεῖν , ὅσα περ εὔχυμά τ’ ἐστὶ καὶ ῥυπτικὰ , καὶ μὴ γλίσχρα , μηδὲ παχύχυμα , μηδ’ ἱκανῶς πολύτροφα . τὰ δ’ οὐρητικὰ προσαγορευόμενα κατὰ τὸν ἐνεστῶτα καιρὸν οὐκ ἐπαινῶ , καὶ μάλιστα ὅσα σφοδρότερον ἐκθερμαίνει τε καὶ κατατήκει τὸ αἷμα · τῷ γὰρ μέλλοντι καλῶς πεφθήσεσθαι τοσαύτης ταραχῆς οὐδέπω χρεία . ταῦτά τε οὖν ἅπαντα πρακτέον οὕτως ἐστὶ κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν , οὐχ ἥκιστα δὲ κατὰ τὴν τρίτην τε καὶ τὴν τετάρτην . ἔτι τε πρὸς τούτοις , εἰ πραΰνοιτο μὲν ἡ κοπώδης διάθεσις , εὔχρουν δὲ γίγνοιτο τὸ σῶμα , καὶ ὕπνοι χρηστοὶ , καὶ οὖρα πέπονα , τρῖψαι μὲν ἐπὶ πλέον αὐτὸν ἀποτολμήσαντα , γυμνάσαι δ’ ὀλίγον . πράξαντος γὰρ οὕτως , εἰ μὲν μηδεμία κοπώδης αἴσθησις ἐπιγίγνοιτο , πρὸς τὰ συνήθη γυμνάσια διὰ ταχέων ἐπανάγειν · εἰ δ’ ἐπιφανείη τι τῶν ἔμπροσθεν ἤτοι συμπτωμάτων ἢ σημείων , αὖθις οὖν καὶ σὺ πρὸς ἐκεῖνο βλέπων ἐξαλλάττειν πειρῶ τὰ κατὰ μέρος . εἰ μὲν οὖν τῆς κοπώδους αἰσθήσεως ἀνάμνησις γένοιτο μόνης ἐπὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασι σημείοις ἀγαθοῖς διαμένουσιν , ἀποθεραπευτικοῖς ἐπανορθοῦμεν τὸν κόπον · εἰ δὲ ταραχθείη μὲν τὰ ﻿ σημεῖα καὶ οἷον χυθείη , μὴ παρείη δ’ ὁ κόπος , ἐν ἡσυχίᾳ πλέονι διαφυλάττειν τὸν ἄνθρωπον · εἰ δ’ ἄμφω συνέλθοι , διὰ τῆς αὐτῆς ἐπιμελείας ἄγων , ᾗ χρώμενος ἔμπροσθεν εἰς τοσοῦτον προσήγαγεν ὠφελείας αὐτὸν , ὡς τολμῆσαί τι καὶ περὶ γυμνασίων . οὕτω μὲν ἐπανορθοῦσθαι προσήκει τὴν εἰρημένην διάθεσιν .
Lemmas: ἐπεί τοίνυν ἐπί κακοχυμία δριμύς περίσσωμα ὁ τοιοῦτος γίγνομαι κόπος , ἐπισκοπέω πρότερος , εἴτε ἐν ὁ στερεός μόνος σῶμα , εἴτε εἰͅν ὁ κοιλία ὁ φλέψ ὁ κακοχυμία περιέχω . γνώρισμα δέ οὐδείς ἔχω ἐναργής οὐδέ σαφής ὑπέρ ὁ ἐν ὁ φλέψ περίσσωμα , ﻿ ὅτι μή κατά ὁ οὖρον μόνος , ἀλλά στοχάζομαι χρή διά ὅδε . πρῶτος μέν ἐπισκέπτω , ὅς τις χράω δίαιτα ὁ κάμνω σῶμα · δεύτερος δέ , εἰ καί φύσις κακοχυμία εἰμί ἔθος ἀθροίζω αὐτός · καί πρός οὗτος , εἰ τις συνήθης ἔκκρισις ἐπέχω καί φυσικός · τέταρτος ἐπί οὗτος , εἰ γυμνάσιον , ἤ κάθαρσις , ἤ ἔμετος , ἤ αἰώρησις , ἤ χρῆσις αὐτοφυής ὕδωρ ἐθίζω ἐκκενόω ὁ περισσός ὀλιγωρέω . ἐν μέν οὖν ὁ δίαιτα σκοπέω , εἰ ἀπεψία προηγέομαι πολύς πολύς τε καί μέγας ὁ συνήθης , ἤ καί κακώχυμος ἔδεσμα ἐμφορέω πλῆθος , ἤ οἶνος ἀντί μέν παλαιός γλεύκινος , ἀντί δέ λεπτός παχύς ἤ θολόω πίνω , ἤ καί παντάπασι εἰς ὕδωρ πόσις ἐκ οἶνος μετέρχομαι , οὐ ἅπαξ ἤ δίς ἐπί ἕκαστος ὁ λέγω πλημμελέω , ἀλλά συνεχής τε ἅμα καί χρόνος πολύς . δεύτερος ἐπισκοπέω , ὡς λέγω , μή τις ὁ φύσις κακοχυμία ἑτοῖμος ἀθροίζω εἰμί ὁ κάμνω ἄνθρωπος . ἐξευρίσκω δέ οὗτος πυνθάνομαι , εἰ ψωρώδης διάθεσις ποτέ , ἤ λεπρώδης , ἤ ἀλφώδης , ἤ κνησμώδης ἐπί πολύς αὐτός συμπίπτω , ἤ ἐρυσίπελας , ἤ ἕρπης , ἤ ἐλέφας , ἤ ὀφίασις , ἤ ἀλωπεκίασις , ἤ φλύκταινα πολύς , ἤ ἑλκώδης ἐξάνθησις , ἤ ἐπινυκτίς , ἤ ὅλος ὁστισοῦν ὁ ἐπί κακοχυμία γεννάω τε καί αὐξάνω σύμπτωμα . ἐπί δέ οὗτος λέγω χρή σκοπέω , μή συνήθης τις ἔκκρισις ἐπέχω διά ἔμετος , ἤ διά αἱμορροΐς , ἤ σῦριγξ τις , ἤ δυσεντερία , ἤ γυναικεῖος καταμήνιος · εἶτα ἑξῆς , εἰ αὐτός ἐπιτηδεύω ἐκκαθαίρω ἑαυτοῦ ἀεί παύω νῦν . ἔνιοι μέν γάρ ὑπήλατος φάρμακον , ἔνιοι δέ ἐμετήριος , ἤ οὐρητικός , ἤ ἱδρωτικός , ἤ χρῆσις ὕδωρ αὐτοφυής , ἤτοι θειώδης , ἤ ἀσφαλτώδης , ἤ νιτρώδης ἐκκενόω ἑαυτοῦ ὁ περίσσωμα κατά ἕκαστος ἔαρ ἤ φθινόπωρον , ὀλιγωρέω ἐνίοτε , πολύς δέ , ὡς λέγω , καί γυμνάσιον ἔθος ἀφίστημι , ἔνιοι δέ καί τρῖψις ἅπας , ἤ λουτρόν , ἤ ὁ μετά ὁ βαλανεῖον ἔμετος ἐπί οἶνος γλυκύς . πρόδηλος δέ εἰμί , ὡς ὁ λόγος οὐ μόνος ὁ ὁ ἀγαθός ἔχω κατασκευή μνημονεύω , ἀλλά ὑπέρ ὁ μηδείς λείπω ὁ κατάλογος ὁ ὁ κακοχυμία αἰτία ἐφάπτω καί ὁ ἀθροίζω φύσις κακοχυμία σῶμα , ὑπέρ ὅς ἐν ὁ μοχθηρός κατασκευή ὁ σῶμα ἐν ὁ ἑξῆς ὑπόμνημα ἐπί πολύς λέγω . ἐκ οὗτος μέν οὖν στοχάζομαι χρή ὁ πός ὁ κακοχυμία , ἴασις δέ ὁ μέτρον ὁ ποσότης ἐξευρίσκω ἀνάλογος · εἰ μέν ὀλίγος παντάπασι ὑπάρχω , καί κατά αὐτός μόνος ἀθροίζω ὁ δέρμα , μέτριος , εἰ δέ μέγας , καί διά βάθος , ἰσχυρός . λέγω δέ πρότερος μέν ὁ ὁ ἐπιεικής τε καί παρά ὁ δέρμα μόνος , ἑξῆς δέ καί ὁ ὁ σάρξ ἐμπίμπλημι , καί τρίτος πρός αὐτός , ὅταν ὅλος ἀκάθαρτος τε καί περισσωματικός ὑπάρχω ὁ αἷμα . δίδωμι ὁράω ἐγώ , πρῶτος μέν ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή ὑπόθεσις ἀνέρχομαι , εὔχυμος τις φύσις νεανίσκος , ἔμπροσθεν μέν ὑγιεινός διαιτάω κατά πᾶς , νῦν δέ διά τις χρεία ἀναγκαῖος ἐν ὁδοιπορία πολύς χρόνος διατρίβω , μήτε γυμνάζω ὁ συνήθης , μήτε λούω , χράω δέ ἔδεσμα καί πόμα μοχθηρός , καί μετά ὁ ἄριστον , ἤ ὁ δεῖπνον , ἤ καί διά ὅλος ὁ ἡμέρα ἐπί ὄχημα φέρω , μηδέ ὕπνος ὁ πολύς καλός ἀπολαύω · πρόσκειμαι δέ μηδείς αὐτός πλημμελέω περί ὁ ποσότης ὁ προσφέρω , καί διά οὗτος μηδέ ἀπεψία τις περιπίπτω ὅδε . ὁ γάρ τοιοῦτος ἄνθρωπος οὐ ἐνδέχομαι κακοχυμία ἀθροίζω πολύς . οὔκουν οὐδέ ὁ ἐπανόρθωσις δέω μακρός , ἀλλά χρή γυμνάσιον ἀποθεραπευτικός , οἷος ἐν ὁ πρό οὗτος γράμμα διέρχομαι . λέγω δέ καί περί ὁ ἀκόλουθος δίαιτα ἐν αὐτός . καί νῦν οὐδείς ἔτι χρή μηκύνω , ἀλλά ἀναμιμνήσκω μόνος , ὡς ὁ σκοπός ὁ οὕτως διάκειμαι σῶμα κένωσις εἰμί ὁ κατά ὁ δέρμα περίσσωμα , ὡς ἄν καί ὁ διάθεσις ἐν οὗτος μόνος γίγνομαι . ὑπόκειμαι δή πάλιν ὁ αὐτός ἄνθρωπος ἐπί ὁ ἄλλος ὁ αὐτός ἀπεψία πολύς περιπίπτω · ὑπόκειμαι δέ καί ὁ ἑλκώδης αἴσθησις αὐτός μή κατά ὁ δέρμα μόνος , ἀλλά καί διά βάθος , ὡς ὑπονοέω , ὅλος ἐμπίμπλημι ὁ σῶμα ὁ κακοχυμία . οὐκέτι ὁ τοιοῦτος οὔτε ἐπί γυμνάσιον ἄγω , οὔτε ἐπί κίνησις ὅλος οὐδείς , ἡσυχάζω δέ καί ὑπνόω κελεύω , ἐν ἀσιτία φυλάσσω ὅλος ὁ ἡμέρα · εἶτα εἰς ἑσπέρα ἀλείφω τε λιπαρής καί λούω εὔκρατος θερμός , τροφή εὔχυμος καί ῥοφηματώδης δίδωμι ὀλίγιστος · οὐ ἀπέχω δέ αὐτός οὐδέ οἶνος , συμπέσσω γάρ καί ὁ ἡμίπεπτος χυμός ὁ οἶνος , εἴπερ τις καί ἄλλος , καί ἱδρώς καί οὖρον προτρέπω , καί ὕπνος συντελέω . δέω δέ ἐπί ὁ οὕτως ἔχω , ὅσος μέν ἤδη ἀκριβής μοχθηρός εἰμί ὁ κακοχυμία πέσσω μηκέτι δύναμαι , ἱδρώς τε καί οὖρον ἐκκενόω , ὁ δέ οἷος ἡμίπεπτος ἔτι συμπέσσω τε καί χρηστός ἀπεργάζομαι . οὗτος δέ καλός διά ἡσυχία καί ὕπνος ἀποτελέω . εἰ μέν οὖν ἐπί ὁ λέγω καθίστημι ὁ σύμπτωμα , πρός ὁ συνήθης κατά ὀλίγος ἐπανάγω χρή ὁ ἄνθρωπος . εἰ δέ καί κατά ὁ ἑξῆς ἡμέρα ἔτι παραμένω , σκοπέω ἤδη περί βοήθημα ἰσχυρός , καί μάλα εἰ διά ὁ νύξ ἤτοι κοπώδης ἐπί μάλα , ἤ ἀσώδης , ἤ ἄγρυπνος , ἤ ἐν ὕπνος καί φαντασιώδης καί ﻿ ταραχώδης γίγνομαι . ὁ γάρ τοιοῦτος , σύν μέν ἰσχυρός ὁ δύναμις , δύο ἕτερος , ἤ φλεβοτομέω , ἤ καθαίρω προσήκω , διορίζω , ὁπότερος δέω μάλα , ὡς ἐφεξῆς λέγω · σύν ἀσθενής δέ , φλεβοτομέω μέν οὐδαμῶς , ὑποκαθαίρω δέ μέτριος . ὁποῖος δέ εἰμί ὁ μέτριος κάθαρσις , ἐν ὁ ἑξῆς λέγω , πρότερος γε διορίζω ἐγώ ὁ πρότερος . ὁ γάρ δύναμις ἰσχυρός εἰμί , καί ὁ κόπος παραμένω , ἐπισκοπέω , εἴτε μετά πλῆθος αἷμα , ἤ ὠμός καί ἄπεπτος χυμός , εἴτε αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος γίγνομαι ὁ ὁ κόπος ἐργάζομαι κακοχυμία . εἰ μέν γάρ μετά πλῆθος αἷμα , ἤτοι φλεβοτομέω , ἤ τις ὁ ἀνάλογος ὅδε πράσσω . ἀνάλογος δέ εἰμί ὅδε · ὁ μέν αἱμορροίς ἐπέχω ἐκεῖνος ἀναστομόω , ὁ δέ γυνή ὁ διά μήτρα ἔκκρισις κινέω , ὥσπερ γε καί ὅς οὗτος οὐδείς εἰμί , ἀποσχάζω ὁ σφυρόν , ἔͅπειτα οὕτως ὑποκαθαίρω φάρμακον , ὅς μάλα οἰκεῖος ὁ κακοχυμία . μόνος δέ συνίστημι ὁ κακοχυμία ἄνευ πλῆθος αἷμα , ἐπί ὁ οἰκεῖος ὁ λυπέω περίσσωμα κάθαρσις ἔρχομαι χρή . λυπέω δέ ποτέ μέν ἤτοι πικρόχολος , ἤ μελαγχολικός , εἰμί δέ ὅτε φλεγματώδης , ἤ ἁλυκός , ἤ ὀξύς , καί οὗτος ἕκαστος ἤ ὀρρώδης , ἤ παχύς , ἤ μέσος πως κατά ὁ σύστασις · ὑπέρ ὅς ὁ διάγνωσις ἤδη λέγω . εἰ μέν ἅμα τις ἐξάνθημα ὁ κοπώδης γίγνομαι διάθεσις , ἐκ ἐκεῖνος ἑτοῖμος εὑρίσκω , ὁποῖος τις ὁ εἶδος εἰμί ὁ περίσσωμα · εἰ δέ οὗτος χωρίς , ἐπί μέν εὔχυμος φύσις ἐκ τε ὁ προηγέομαι ἔδεσμα , καί ὁ ἄλλος ἅπας , ὁπόσος συμπίπτω αὐτός , κακόχυμος δέ εἰμί φύσις , ἐͅντεῦθα τις λαμβάνω . λέγω δέ ἐπί πολύς αὖθις ὑπέρ ὁ τοιοῦτος κρᾶσις · νυνί δέ περί ὁ ἄλλος λεκτέος , ἐκ ὅς καί αὐτός ἔνειμι τεκμαίρομαι ὁ ὁ κακοχυμία εἶδος . ἀργός μέν γάρ διαιτέω φλεγματώδης ἀθροίζω χυμός · ἐν πόνος δέ πολύς ἤτοι πικρόχολος , ἤ μελαγχολικός , ἐν θέρος μέν πικρόχολος , ἐν φθινόπωρον δέ μελαγχολικός . ἀλλά καί ὁ πόνος ὁ μῆκος ἐπισκοπέω · ὅσος γάρ ἄν εἰμί πολυχρόνιος , τοσοῦτος μάλα ἐπί ὁ μελαγχολικός ἐκτρέπω . καί τοίνυν , ὅσος μέν ἅμα πολύς ἱδρώς γίγνομαι , παχύς ἐργάζομαι ὁ περίσσωμα , λεπτός δέ ὁ χωρίς ἱδρώς , ὥσπερ ὁ ἐν χειμών καί ὅλος ὁ ψυχρός κατάστασις . συνεπισκεπτέον δέ ἐν ὅδε καί περί ὁ ὅρος ὁ πλῆθος , ὥσπερ γε καί περί ὁ ὁ ἱδρώς ποιότης · ὁ μέν γάρ ὀξώδης , ὁ δέ ἁλμυρός , ὁ δέ οἷος βόρβορος τις ἤ βρόμος σαφής ὄζω . ἔνειμι δέ οὗτος καί διά ὁ στλεγγίς , ὁπότε λούω , σκοπέω . πολλάκις γοῦν φαίνω πικρόχολος ἀκριβής , οἷος ἐπί ὁ ἰκτεριάω ἀποκρίνω . διάγνωσις δέ αὐτός ῥᾴδιος καί πρό ὁ γεῦσις εἰμί ἐκ μόνος ὁ χροιά · ὠχρός γάρ ὅμοιος ὁ τοιοῦτος χολή φαίνω . πολλάκις γε μήν ἐπί πόνος ἰσχυρός καί καῦμα σφοδρός ἀκριβής ξανθός ὁράω . καί μέν δή καί μέσος ποτέ καί μικτός ἐκ ἄμφω , οἷος ὠχρόξανθος τις , ὥσπερ καί ὁ ὁ χολή χυμός . εἰμί γάρ καί οὗτος ὁράω ἐν ἔμετος τε καί διαχώρημα ἤτοι γε ὠχρός , ἤ ξανθός , ἤ ἐκ ἄμφω σύνθετος . ὁποῖος δέ ἄν οὗτος ἐν ὁ σῶμα περιέχω , τοιοῦτος ἀναγκαῖος αὐτός φαίνω καί ὁ ὀρός . ὁ μέν οὖν ἱδρώς ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα πλεονάζω χυμός εἰμί γνώρισμα , ὁ δέ οὖρος ἐκεῖνος μόνος , ὅσος περ ἄν ἐν ὁ ἀγγεῖον περιέχω . μηδείς οὖν παραλείπω ὅλος , ἀλλά καί ὁ ἱδρώς ἐπισκοπέω , ὡς λέγω . νῦν δέ καί ποτέ αὐτός ὁ κάμνω κελεύω αὐτός ἀπογεύω πρός ἀκριβής διάγνωσις · ὅς εἴωθα εἰμί ὅτε καί αὐτόματος γίγνομαι , παραρρέω εἰς ὁ στόμα ὁ καταφέρω πολλάκις ἐκ τε ὁ μέτωπον καί ὁ οὗτος μόριον . ἐπισκοπέω δέ καί ὁ ὅρος ὁ τε σύστασις ἅμα καί ὁ χροιά . οὐ παραλείπω δέ οὐδέ ὁ ἐναιωρέομαι , οὐδέ ὁ ὑφιστάω ἀνεπίσκεπτος . ὁ τοιοῦτος σύμπας γάρ δηλόω ἀκριβής , ὁποῖος τις ἐν ἀγγεῖον εἰμί αἷμα . χολώδης μέν οὖν εἰμί , ἀναγκαῖος εἰμί καί ὁ ὀρός αὐτός χολώδης φαίνω κατά ἑκάτερος ὁ χολή ἰδέα , ὅμοιος δέ ἔτι καί φλεγματώδης ὑπάρχω . ὅταν μέν οὖν ἀκριβής ἄπεπτος ὑπάρχω , λεπτός καί ὑδατώδης εἰμί ὁ οὖρος , οὔτε ὑπόστασις ἴσχω , οὔτε ἐναιώρημα τις · πέσσω δέ οὗτος φαίνω , καί τις ἄνωθεν ἐφίστημι νεφέλη λεπτός , καθά καί ὁ καλέω γραῦς καί ἐπίπαγος ἐπί ὁ ἀποψύχω ζωμός . εἰ δέ θολερός , οἷος καί ὁ ὁ ὑποζύγιον , φαίνω , δηλόω ἐμπίμπλημι μέν ὁ καλέω ὠμός χυμός ὁ φλέψ , οὐ μήν ἡσυχάζω γε περί αὐτός ὁ φύσις , ἀλλά πέσσω ἐρρωμένος . εἰ δέ καί διακρίνω ταχύς ὁ ὑφίστημι , λευκός τε εἰμί καί λεῖος καί ὁμαλής , ὅσος οὔπω φημί κρατέω ἅπας αὐτός ὁ φύσις . εἰ δέ οὐρέω μέν εἰμί καθαρός , ἀναθολόω δέ εὐθύς , ἐπιχειρέω ὁ πέψις ὁ ὠμός χυμός ἐνδείκνυμι ὁ φύσις , εἰ δέ μετά πολύς χρόνος , οὐ εὐθύς , ἀλλά ὕστερον ἐπιχειρέω . κοινός δέ ἐπί πᾶς ὅρος θολερός εἰμί σύ γνώρισμα ὁ διάκρισις , ἤτοι ταχύς , ἤ βραδύς , ἤ μηδέ ὅλος γίγνομαι . εἰ μέν οὖν ταχύς γίγνομαι , καί ὁ ὑφίστημι εἰμί λευκός καί λεῖος καί ὁμαλής , ἰσχυρός ﻿ ἐνδείκνυμι μακρός ὁ φύσις ὅς πέσσω χυμός . εἰ δέ ἀγαθός μέν ὁ ὑπόστασις , ἐν χρόνος δέ γίγνομαι πολύς , καί ὁ φύσις ἐν χρόνος πολύς κρατέω ὁ χυμός ἐπαγγέλλω . εἰ δέ ἤτοι μή διακρίνω παντάπασι , ἤ σύν μοχθηρός ὑπόστασις , ἀσθενής ὁ φύσις εἰμί καί δέω βοήθεια τις εἰς ὁ πέσσω ὁ χυμός . ὥσπερ δέ ὁ οὖρον ὁ ἐν ὁ ἀγγεῖον χυμός ἐνδείκνυμι ὁ διάθεσις , οὕτως ὁ ἱδρώς , καί ὁ ἄλλος ὁ περί ὁ σύμπας ἕξις ὁ ζῷον φαίνω ὁ κατά ἐκεῖνος εἰμί δηλωτικός . θερμός μέν γάρ αἴσθησις ἀήθης ἐν αὐτός γενέτης , ὁ θερμός ἐπικρατέω χυμός , ψυχρός δέ , ὁ ψυχρός . καί λευκός μέν ἐπί ὁ ὁ φλέγμα , ὠχρός δέ ἐπί ὁ ὁ χολή φαίνω πλεονεξία , εἰ δέ καί ἄκρατος ποτέ εἰμί , ξανθός . ὁ γάρ χρῶμα ὁ χυμός εἰμί , οὐ ὁ στερεός ὁ ζῷον μόριον , ὅταν γε μή ὑποχωρέω εἰς βάθος ὁ χυμός . συμβαίνω δέ αὐτός οὗτος διά κρύος , ἤ ῥῖγος , ἤ πάθος ψυχικός , οἷος φόβος , ἤ λύπη ἰσχυρός , ἤ ἄρχω αἰδώς · μηδείς δέ οὗτος πάρειμι , οὐ ἄν ποτέ ὑπονοστέω εἰς ὁ βάθος ὁ χυμός , ὥσπερ οὐδέ ἐπικαίω ἄν ποτέ ὁ δέρμα βίαιος ὁρμάω ἐπί αὐτός χωρίς ὁ πάσχω τις ὁ ψυχή , ἤ θάλπος ἄμετρος ἔξωθεν περιίστημι ὁ ζῷον . ὀργίζω οὖν ποτέ ἰσχυρός , ἤ θυμόω , ἤ ὁ ἐκ ὁ αἰδώς οἷος ἄμπωτις ὁ χυμός ἀναφέρω , μή προσέχω ὁ νόος ὁ χροιά . χωρίς δέ ὁ βιάζω ὁ περιίστημι ἔξωθεν ἤτοι ψυχρός , ἤ θερμός , ἤ τις πάθος ὅς ἄρτιος λέγω γίγνομαι , ἀψευδής εἰμί ὁ ἐκ ὁ χροιά ὁ ζῷον διάγνωσις ὁ χυμός . ὡς οὖν ὁ μέν λευκός ἑαυτοῦ γίγνομαι σῶμα ὁ φλεγματικός ἐπικρατέω ἐνδείκνυμι χυμός , ὁ δέ ὠχρός ἤ ξανθός ὁ χολώδης , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ἐπί ὁ ἐρυθρός ἐκτροπή ὁ κατά φύσις αἷμα πλεονάζω , ὁ δέ ἐπί ὁ μέλας ὁ μέλας χολή δηλόω . δοκέω δέ ἄν σύ ποτέ καί οἷος μόλυβδος ὁ χροιά ἔχω , καί αὖθις οἷος τις μίξις εἰμί λευκός τε ἅμα καί πελιδνός , καί ποτέ ὁ πελιδνός αὐτός μόνος ἐπικρατέω ἄνευ ὁ λευκός . ὁ τοιοῦτος οὖν χρῶμα ὁ ὠμός ἐπικρατέω ἐνδείκνυμι χυμός , ἐν εἶδος μέν ὑπάρχω φλέγμα , ἥσσων δέ ὑγρός εἰμί ὁ συνήθης ὀνομάζω φλέγμα . ὡς ὁ πολύς δέ οὐδέ γλισχρότης αὐτός πρόσειμι · ὡς , εἰ γε προσήκω , ὁ τοιοῦτος χυμός ὁ Πραξαγόρας ὑαλώδης καλέω , ψυχρός μέν ἱκανός ὑπάρχω , παχύς δέ ἥσσων εἰμί ὁ κατά ἐξοχή ὠμός προσαγορεύω . κοινῇ μέν γάρ ὁ τοιοῦτος χυμός λευκός τε καί ὠμός πᾶς εἰμί , προσαγορεύω δέ αὐτός ἄλλος ἄλλος προσηγορία . καί οὐ ὁ νῦν ἐνίστημι καιρός διορίζω πᾶς αὐτός · μόνος γάρ εἰς ὁ πάρειμι ὁ κοινῇ πᾶς συμβαίνω δέω , ὁ μηδέπω κατεργάζομαι τέλειος αὐτός ὑπό ὁ φύσις , ἀλλά ἔτι ὑπάρχω ὠμός . ἐν μεθόριος γάρ εἰμί ὁ αἷμα ὁ τε χολώδης χυμός καί οὗτος , ὅς ὁ γένος εἷς πρόσρημα καλέω ἔξεστι ἤ ὠμός χυμός , ἤ φλέγμα . ἐκεῖνος μέν γάρ ὑπερκατεργάζομαι ἀποτελέω ὁ αἷμα , οὗτος δέ οὐδέπω γίγνομαι . εἰμί δέ ἑκάτερος ἄπειρος μέν ὁ κατά μέρος διαφορά , διορίζω δέ πως ἤδη πρός ὁ περί ὁ τοιοῦτος δεινός εἶδος εὐαρίθμητος · ὅς οὐδέ αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί μιμνῄσκω νῦν ἅπας , ἀλλά ἀρκέω μόνος εἰς εἷς ἄγω ὁ κεφάλαιος , ὅς οἷος σκοπός τις ποιέω προσήκω ὁ πράσσω . ἐπειδή γάρ ὁ μέν τις εἰμί , πρίν ἀκριβής αἱματόω ὁ τροφή , οἷος ἡμίπεπτος τις , ὁ δέ ἄπεπτος παντάπασι , ὁ δέ ὀλίγος ἀποδέω αἷμα ἰδέα , ἕτερος δέ ἔσχατος ὁ αἱμάτωσις , ἀμετρία θερμότης ἕπομαι , καί οὗτος αὐτός ὁ μέν ὀλίγος ἀποχωρέω αἷμα , ὁ δέ πολύς , ὁ δέ πολύς , ἐπί μέν ὁ ὀλίγος ἀπέχω ἐπί ἑκάτερος θαρσούντως χράω φλεβοτομία , ἐπί δέ ὁ πολύς εὐλαβής , ἐπί δέ ὁ πολύς οὐδέ ὅλος . συνεπισκοπέω δέ πειράω καί ὁ ποσός ἐν αὐτός , οἷος , εἰ οὕτως τυγχάνω , ἐάν μέν ὀλίγος ὑπάρχω ὁ χρηστός αἷμα , πολύς δέ ἄλλος τις χυμός , ἀφίστημι ὁ φλεβοτομία · ἐάν δέ οὗτος μέν ὀλίγος εἰμί , δαψιλής δέ ὑπάρχω ὁ αἷμα , θαρσούντως χράω ὁ φλεβοτομία . εἶτα οὕτως , ὡς λέγω πρόσθεν , ὑπάγω γαστήρ πρός τε ὁ πλῆθος ἀφοράω καί ὁ ἰδέα ὁ πλεονάζω χυμός . εἰ δέ τις ἤτοι διά ἡλικία ἤ διά δειλία οὐ ἐθέλω παρέχω ἑαυτοῦ ὁ ἰατρός πρός οὐδείς τρόπος αἷμα ἀφαίρεσις , ἐπί κάθαρσις ἰσχυρός ἄγω αὐτός . εἰ δέ καί οὗτος ὑποπτεύω , διά ἕτερος ἐκκενόω ὁ περισσός . ἐπί μέν οὖν ὁ ὑπόκειμαι ἐν ὁ λόγος φύσις οὐδείς χαλεπός ἐξευρίσκω ἕτερος κένωσις · ἐπί ἄλλος δέ μετά διορισμός ἀκριβής ἐξευρίσκω αὐτός προσήκω , ὅς αὖθις λέγω , ἐπειδάν πρότερος ὑπέρ ὁ εὔχυμος φύσις λέγω . ὑπόκειμαι γάρ ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἐπί μοχθηρός δίαιτα κοπώδης γίγνομαι , εἶτα ἐκ ὅς λέγω σημεῖον , ἐν μέν ὁ φλεβώδης γένος ὁ ἀγγεῖον παρεμφαίνω τις πλῆθος αὐτός χυμός ἡμίπεπτος , ἐν δέ ὁ ὅλος σῶμα οὗτος δή ὁ δακνώδης , ὅς ὁ κόπος ἕπομαι , συναυξάνω δέ πως αὐτός καί ὁ αἷμα . μάλα μέν οὖν , ὡς λέγω , χρή ὁ αἷμα ἀφαιρέω κεάθͅρυμι ἐντεῦθεν ﻿ ἐκεῖνος ὁ χυμός , ὅς ἄν ἐπικρατέω φαίνω . μή προσίημι δέ ὁ ὁ αἷμα ἀφαίρεσις , αὐξάνω ὁ κάθαρσις . εἰ δέ μηδέτερος ὑπομένω , σκοπέω ὁ ἕτερος ὁδός , ὅς μάλα ἄν τις , εἰ καί μή διά ταχύς , ἀλλά ἐν χρόνος γε πολύς πρός ὁ ἀρχαῖος ὁ σῶμα ἕξις ἐπανάγω ὁ ἄνθρωπος . ἐπεί οὖν ὁ πρῶτος δύο σκοπός ὁ ἐπανόρθωσις ἐν ἅπας ὁ τοιοῦτος διάθεσις εἰμί , πέψις μέν ὁ ἄπεπτος ἤ καί ἡμίπεπτος χυμός , ὁπόσος πρός ὁ αἷμα γεννάω , κένωσις δέ ὁ δριμύς τε καί δακνώδης , ὁπόσος δεύτερος τε εἰμί καί ὕστερος ὁ αἷμα , ἀπέχω μέν αὐτός χρή κίνησις ἅπας ἰσχυρός , ἀτρέμας δέ ἀλείφω καί ἀνατρίβω ἔλαιον λούω ὅτι μάλα προσηνής λουτρόν , εἶτα ἐπί ἡσυχία τε καί ἀσιτία διάγω , εἰ δέ οἷος τε εἰμί , καί ὕπνος , εὖ οἶδα , ὡς οὐδείς οὕτως πέσσω μέν ὁ πέσσω δύναμαι , διαφορέω δέ ὁ μοχθηρός χυμός , ὡς ὁ ὕπνος μετά βαλανεῖον . ὅταν οὖν , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα ἀποπειράομαι , εἰ καθίστημι ὁ κόπος ῥᾴδιος , ὅμοιος ἐνοχλέω ὁράω ὁ ἄνθρωπος , ἐπί τε λουτρόν ἄγω αὐτός , καί ὁ δεύτερος ὁ ἡμέρα ἡσυχάζω τε καί ἀσιτέω ἀναγκάζω · ὡς εἰ καί ὁ δεύτερος ἔτι τε καί τρίτος γιγνώσκω , λούω νῆστις , ἡσυχία τε καί ὕπνος ὁ μεταξύ ὁ βαλανεῖον διαλαμβάνω . συντελέω δέ εἰς ὁ ὕπνος οὐ ἦκα καί αὐτός ὁ βαλανεῖον αὐτός . ὑπνώδης μέν ὁ λούω γίγνομαι πᾶς , εἰ μηδείς ἄλλος γε καί διακωλύω μέγας . ὥστε σύ ὁ ὕπνος αἴτιος τε καί σημεῖον ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἐλπίζω ὠφέλεια , ὥσπερ γε καί ὁ μή δύναμαι καθεύδω ἐπί ὁ βαλανεῖον οὐ ἀγαθός αἴτιος ἅμα καί σημεῖον . ὡς ὁ πολύς μέντοι καί ὁ πλεονάζω χυμός ἐκ ὕπνος τε καί ἀγρυπνία ἔνειμι λαμβάνω διάγνωσις . ἐπί μέν γάρ ὁ ψυχρός ὁ τε κῶμα καί ὁ μακρός ὁ ὕπνος , ἐπί δέ ὁ θερμός καί δακνώδης ἀγρυπνία , καί εἰ καθυπνόω γε ποτέ , φαντασιώδης τε καί θορυβώδης ὕπνος ὑποπίπτω , ὡς ἐξανίστημι ταχύς αὐτός . ὥσπερ δέ κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα , οὕτως καί κατά ὁ δεύτερος ἐλαχύς τε καί ἁπλόος ῥόφημα προσφέρω αὐτός · ὁ μέν γάρ πολύς δίδωμι ὁ κένωσις δέω ἄντικρυς ἐναντίος , ὁ δέ αὖ μηδέ ὅλος τρέφω ἀσώδης εἰμί , καί κακωτικός ὁ στόμαχος , καί ὁ δύναμις καταβλητικός , καί ὁ κακοχυμία αὐξητικός . ἐλαχύς οὖν αὐτός δίδωμι , μάλα μέν , εἰ οἷος τε , χυλός πτισάνη ἁπλῶς ἀρτάω , εἰ δέ μή , ἀλλά ὁ χόνδρος ὁ αὐτός τρόπος ἀρτάω ὁ πτισάνη , ὀλίγος ὄξος ἔχω , καί μάλα ὅταν ὠμός πλῆθος ὑποπτεύω ἤ ἐν ὁ φλέψ ἤ κατά ὅλος ὑπάρχω ὁ ὄγκος . εἰ γάρ μηδείς ὅλος ὄξος ὁ χόνδρος προσλαμβάνω , γλίσχρος εἰμί , ἤ πρέπω ὁ πάρειμι , ὥστε ἐμφράσσω μάλα , οὐ διαρρύπτω ὁ πόρος , ὅς μάλα χρῄζω ἐπί ὁ παχύς καί γλίσχρος χυμός , οἷος περ εἰμί ἐπίπαν ὁ φλεγματώδης ἅπας . εὔχυμος μέν οὖν εἰμί , καί διά οὗτος κακοχυμία ἐπικεραστικός . ἀλλά εἰ μή κολάζω ὁ γλίσχρος ἐν αὐτός , προσλαμβάνω ὄξος τε καί πράσον ὁ μέτριος , ἔμφραξις τε καί τρέφω μέγας , ἤ συμφέρω ὁ ἐνίστημι . διά οὗτος ἄρα καί ὁ ὁ πτισάνη χυλός ἀγαθός εἰμί εἰς ὁ τοιοῦτος , καί σύμμετρος τρέφω , καί μηδαμόσε κατά ὁ στενός ὁδός ἴσχω , ὥσπερ ὁ χόνδρος , ἀλλά αὐτός τε διέρχομαι , προσαπορρύπτω τε καί διαρρύπτω ὁ πόρος ἅμα ὁ τέμνω τε καί διαλύω , ὁπόσος ἄν ἐν ὁ ἡμίπεπτος τε καί ἄπεπτος χυμός ὑπάρχω παχύς . διά οὗτος δέ καί ὁ μελίκρατον ἐπιτήδειος εἰμί αὐτός , ὀξύμελι τε καί ἀπόμελι , καί πέπερι , καί ζιγγίβερις , καί πᾶς ὅσος τέμνω τε καί διαλύω ὁ παχύς χωρίς ὁ κακοχυμία ἐργάζομαι . λέγω δέ ὑπέρ ὁ ὕλη αὐτός ἐπί πολύς ἐν ὁ ἑξῆς · εἰς δέ ὁ ἐνίστημι λόγος ὥσπερ τις παράδειγμα ὁ τε προλέγω λέγω ἐγώ καί ὁ μέλλω λέγω . ὄσπριον μέν γάρ ἐπιτήδειος ὁ πτισάνη , λάχανον δέ ὁ θριδακίνη , ὁ δέ ἰχθῦς ὁ πετραῖος , καί ὁ ἄρτος ὁ κλιβανίτης καί ζυμίτης καί καθαρός σύμμετρος , ὁ δέ ὄρνις ὁ ὄρειος , ὁ δέ ποτόν ὀξύμελι , μελίκρατον , οἶνος λεπτός καί λευκός , ἁπλῶς δέ λέγω , ὅσος περ εὔχυμος τε εἰμί καί ῥυπτικός , καί μή γλίσχρος , μηδέ παχύχυμος , μηδέ ἱκανός πολύτροφος . ὁ δέ οὐρητικός προσαγορεύω κατά ὁ ἐνίστημι καιρός οὐ ἐπαινέω , καί μάλα ὅσος σφοδρός ἐκθερμαίνω τε καί κατατήκω ὁ αἷμα · ὁ γάρ μέλλω καλός πέσσω τοσοῦτος ταραχή οὐδέπω χρεία . οὗτος τε οὖν ἅπας πράσσω οὕτως εἰμί κατά ὁ δεύτερος ἡμέρα , οὐ ἦκα δέ κατά ὁ τρίτος τε καί ὁ τέταρτος . ἔτι τε πρός οὗτος , εἰ πραύνω μέν ὁ κοπώδης διάθεσις , εὔχρους δέ γίγνομαι ὁ σῶμα , καί ὕπνος χρηστός , καί οὖρον πέπων , τρίβω μέν ἐπί πολύς αὐτός ἀποτολμάω , γυμνάζω δέ ὀλίγος . πράσσω γάρ οὕτως , εἰ μέν μηδείς κοπώδης αἴσθησις ἐπιγίγνομαι , πρός ὁ συνήθης γυμνάσιον διά ταχύς ἐπανάγω · εἰ δέ ἐπιφαίνω τις ὁ ἔμπροσθεν ἤτοι σύμπτωμα ἤ σημεῖον , αὖθις οὖν καί σύ πρός ἐκεῖνος βλέπω ἐξαλλάσσω πειράω ὁ κατά μέρος . εἰ μέν οὖν ὁ κοπώδης αἴσθησις ἀνάμνησις γίγνομαι μόνος ἐπί ὁ ἄλλος ἅπας σημεῖον ἀγαθός διαμένω , ἀποθεραπευτικός ἐπανορθόω ὁ κόπος · εἰ δέ ταράσσω μέν ὁ ﻿ σημεῖον καί οἷος χέω , μή πάρειμι δέ ὁ κόπος , ἐν ἡσυχία πολύς διαφυλάσσω ὁ ἄνθρωπος · εἰ δέ ἄμφω συνέρχομαι , διά ὁ αὐτός ἐπιμέλεια ἄγω , ὅς χράω ἔμπροσθεν εἰς τοσοῦτος προσάγω ὠφέλεια αὐτός , ὡς τολμάω τις καί περί γυμνάσιον . οὕτως μέν ἐπανορθόω προσήκω ὁ λέγω διάθεσις .