galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 1.3
Ἐπειδὴ γὰρ ἀποῤῥεῖ μὲν ἁπάντων τῶν ζώων ὁσημέραι πολὺ μέρος τῆς οὐσίας διὰ τὴν ἔμφυτον θερμότητα , δεόμεθα δὲ ὑπὲρ τοῦ τὴν συμμετρίαν αὐτῆς διαφυλάττεσθαι σιτίων τε καὶ πομάτων , ἀναπνοῆς τε καὶ σφυγμῶν , ἐξ ἀνάγκης ἀκολουθήσει τοῖσδε περιττωμάτων γένεσις . εἰ μὲν γὰρ , οἷόν περ ἦν τὸ κενωθὲν , ἕτερον ἀκριβῶς τοιοῦτον εἴχομεν αὐτῷ προσφῦσαι δι’ ὅλου , κάλλιστον ἂν ἦν τοῦτο καὶ ὑγιεινότατον . ἐπεὶ δὲ τὸ μὲν ἀποῤῥέον ἑκάστου τῶν μορίων τοιοῦτον τὴν φύσιν ἐστὶν , οἷόν περ αὐτὸ τὸ μόριον , οὐδὲν δὲ τῶν ἐσθιομένων ἢ πινομένων ἀκριβῶς ἐστι τοιοῦτον , ἀναγκαῖον ἐγένετο τῇ φύσει προμεταβάλλειν τε καὶ πέττειν αὐτὰ , καὶ ὡς ἔνι μάλιστα προπαρασκευάζειν ὅμοια τῷ θρεψομένῳ σώματι . κᾀν τούτῳ τὸ μὴ κατεργασθὲν ἀκριβῶς μηδ’ ἐξομοιωθὲν οὔτε προσφύεται τῷ σώματι , καὶ ὡς περιττὸν ἀλᾶται κατὰ τὰς ἔνδον εὐρυχωρίας , ὅθεν περ αὐτῷ καὶ τοὔνομα πρὸς τῶν ἔμπροσθεν ὀρθῶς ἐτέθη περίττωμα . ἐπειδὴ οὖν τὸ μὲν ἐσθίειν καὶ πίνειν ἀναγκαῖα τοῖς ζώοις ὑπάρχει , ἀκολουθεῖ δὲ τούτοις ἡ τῶν περιττωμάτων γένεσις , ὄργανά τε πρὸς τὴν ἀπόκρισιν αὐτῶν ἡ φύσις παρεσκεύασεν , καὶ δυνάμεις αὐτοῖς ἐνέθηκε , δι’ ὧν κινούμενα τὰ μὲν ἕλκει , τὰ δὲ ἐκπαραπέμπει , τὰ δὲ ἐκκρίνει τὰ περιττώματα . καὶ χρὴ δήπου καὶ ταῦτα μήτ’ ἐμφράττεσθαι κατά τι , μήτε ἀῤῥωστεῖν κατὰ τὰς ἐνεργείας , ὑπὲρ τοῦ καθαρὸν ἀεὶ καὶ ἀπέριττον φυλάττεσθαι τὸ σῶμα . καί σοι δύο μὲν ἤδη σκοποὺς τούσδε κατὰ δίαιταν ὑγιεινὴν ὁ λόγος ὑφηγήσατο · τὸν μὲν ἕτερον ἀναπλήρωσιν τῶν κενουμένων , τὸν δ’ ἕτερον ἀπόκρισιν τῶν περιττωμάτων . ὁ γὰρ δὴ τρίτος ὁ περὶ τοῦ μὴ ταχύγηρον γίνεσθαι τὸ ζῶον ἐξ ἀνάγκης ἕπεται τοῖς εἰρημένοις . εἰ γὰρ μηδὲν ἁμαρτάνοιτο μήτε ἐν τῷ τὸ κενούμενον ἀναπληροῦσθαι μήτε ἐν τῷ τὰ περιττώματα μὴ μένειν ἔνδον , ὑγιαίνοι τ’ ἂν ἐν τῷδε τὸ ζῶον ἀκμάζοι τε μέχρι παμπόλλου . περὶ μὲν δὴ τοῦδε καὶ αὖθις εἰρήσεται , τοῦ λόγου προϊόντος .
Lemmas: ἐπειδή γάρ ἀπορρέω μέν ἅπας ὁ ζῷον ὁσημέραι πολύς μέρος ὁ οὐσία διά ὁ ἔμφυτος θερμότης , δέω δέ ὑπέρ ὁ ὁ συμμετρία αὐτός διαφυλάσσω σιτίον τε καί πόμα , ἀναπνοή τε καί σφυγμός , ἐκ ἀνάγκη ἀκολουθέω ὅδε περίσσωμα γένεσις . εἰ μέν γάρ , οἷος περ εἰμί ὁ κενόω , ἕτερος ἀκριβής τοιοῦτος ἔχω αὐτός προσφύω διά ὅλος , καλός ἄν εἰμί οὗτος καί ὑγιεινός . ἐπεί δέ ὁ μέν ἀπορρέω ἕκαστος ὁ μόριον τοιοῦτος ὁ φύσις εἰμί , οἷος περ αὐτός ὁ μόριον , οὐδείς δέ ὁ ἐσθίω ἤ πίνω ἀκριβής εἰμί τοιοῦτος , ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ φύσις προμεταβάλλω τε καί πέσσω αὐτός , καί ὡς ἔνειμι μάλα προπαρασκευάζω ὅμοιος ὁ τρέφω σῶμα . εἰͅν οὗτος ὁ μή κατεργάζομαι ἀκριβής μηδέ ἐξομοιόω οὔτε προσφύω ὁ σῶμα , καί ὡς περισσός ἀλάομαι κατά ὁ ἔνδον εὐρυχωρία , ὅθεν περ αὐτός καί ὄνομα πρός ὁ ἔμπροσθεν ὀρθός τίθημι περίσσωμα . ἐπειδή οὖν ὁ μέν ἐσθίω καί πίνω ἀναγκαῖος ὁ ζῷον ὑπάρχω , ἀκολουθέω δέ οὗτος ὁ ὁ περίσσωμα γένεσις , ὄργανον τε πρός ὁ ἀπόκρισις αὐτός ὁ φύσις παρασκευάζω , καί δύναμις αὐτός ἐντίθημι , διά ὅς κινέω ὁ μέν ἕλκω , ὁ δέ ἐκπαραπέμπω , ὁ δέ ἐκκρίνω ὁ περίσσωμα . καί χρή δήπου καί οὗτος μήτε ἐμφράσσω κατά τις , μήτε ἀρρωστέω κατά ὁ ἐνέργεια , ὑπέρ ὁ καθαρός ἀεί καί ἀπέριττος φυλάσσω ὁ σῶμα . καί σύ δύο μέν ἤδη σκοπός ὅδε κατά δίαιτα ὑγιεινός ὁ λόγος ὑφηγέομαι · ὁ μέν ἕτερος ἀναπλήρωσις ὁ κενόω , ὁ δέ ἕτερος ἀπόκρισις ὁ περίσσωμα . ὁ γάρ δή τρίτος ὁ περί ὁ μή ταχύγηρος γίγνομαι ὁ ζῷον ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ λέγω . εἰ γάρ μηδείς ἁμαρτάνω μήτε ἐν ὁ ὁ κενόω ἀναπληρόω μήτε ἐν ὁ ὁ περίσσωμα μή μένω ἔνδον , ὑγιαίνω τε ἄν ἐν ὅδε ὁ ζῷον ἀκμάζω τε μέχρι πάμπολυς . περί μέν δή ὅδε καί αὖθις λέγω , ὁ λόγος προέρχομαι .