galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 3.10
Ὁπότ᾿ οὖν οὕτω φαίνεται τοῦτ᾿ ἔχειν , ἰτέον ἐπὶ τὰς ἁπλᾶς διαθέσεις , ὧν ἐφεξῆς ταῖς εἰρημέναις ἦσαν αἱ κατὰ στέγνωσιν · οὕτω δ᾿ ὀνομάζω τὴν βλάβην τῶν πόρων , ἐφ᾿ ᾗ κωλύεται διαφορεῖσθαι τὰ περιττώματα . γίνεται δ᾿ αὕτη δι᾿ ἔμφραξιν , ἢ πύκνωσιν , ἣν δὴ καὶ μύσιν ὀνομάζουσι τῶν πόρων . ἔμφραξις μὲν οὖν ὑπὸ γλίσχρων καὶ παχέων γίνεται περιττωμάτων , ἀθροώτερον ὁρμησάντων ἐπὶ τὸ δέρμα , πύκνωσις δὲ ὑπό τε τῶν στυφόντων καὶ ψυχόντων . ἀλλ᾿ ἐμφράξει μὲν ἁλῶναι τὸ προκείμενον ἐν τῷ λόγῳ σῶμα , κατὰ τὴν εἰρημένην ἐπιμέλειαν ἀγόμενον , οὐκ ἐγχωρεῖ , πυκνωθῆναι δὲ δύναταί ποτε διά τε κρύος καρτερὸν καὶ λουτρὸν στυπτηριῶδες . ἐγχωρεῖ δέ ποτε καὶ μετὰ βαλανεῖον , ἢ ἱδρῶτα , καὶ ἄλλως ἀραιοῦ τοῦ δέρματος ἐκ τινος ἑτέρας αἰτίας γενομένου , καταπνεύσασαν αὔραν ἔμφραξίν τέ τινα καὶ πύκνωσιν ἀποτελέσαι . διαγινώσκεται μὲν οὖν ἡ εἰρημένη διάθεσις , εὐθὺς μὲν ἀποδυνόντων ἀχροίᾳ τε λευκῇ καὶ σκληρότητι καὶ πυκνώσει τοῦ δέρματος , κατὰ δὲ τὸ γυμνάζεσθαι τῷ δυσεκθερμάντῳ . οὔτε γὰρ ἱδροῦσιν ὁμοίως ὡς πρόσθεν , οὔτ᾿ εὐχροοῦσιν , ἀλλ᾿ εἰ καί τις βιάσαιτο τῇ εὐτονίᾳ τῶν γυμνασίων ἱδρῶτός τι προκαλέσασθαι , καὶ μείων οὗτος γίνεται τοῦ συνήθους , καὶ ψυχρότερος , καὶ ἧττον ἀτμώδης . ἡ δ᾿ ἴασις τῆς τοιαύτης διαθέσεως θέρμανσίς ἐστιν · ἐναντίον γὰρ τοῦτο τῇ ψύξει . συντονωτέροις τε γυμνασίοις χρηστέον ἐστὶ καὶ βαλανείοις θερμοτέροις . ἄμεινον δὲ καὶ καλινδεῖσθαι κατὰ τὸν πρῶτον οἶκον ἐπὶ ἐλαίου λιπαρῶς . ἔστω δὲ καὶ τὸ ἔλαιον τῶν χαλαστικῶν , οἷόν πέρ ἐστιν ἐν Ἰταλίᾳ τὸ Σαβῖνον · ἄμεινον δ᾿ ἐπὶ τῶν τοιούτων διαθέσεων ἐτῶν εἶναι δύο ἢ τριῶν αὐτὸ , καὶ γὰρ λεπτομερέστερον τοῦτο καὶ θερμότερον . ἡ δὲ ἐν τῇ ψυχρᾷ κολυμβήθρᾳ διατριβὴ μὴ πολυχρόνιος γενέσθω , μηδ᾿ αὐτὸ τὸ ὕδωρ ἄγαν ἔστω ψυχρόν . ἐνδύεσθαι δὲ μέλλοντες ἀλειφέσθωσάν τινι τῶν μετρίως θαλπόντων , ἐλαίων μὲν , ὅσα γε κατ᾿ Αἴγυπτόν εἰσι , κικίνῳ τε καὶ ῥαφανίνῳ , κατὰ δὲ τὴν ἄλλην |οἰκουμένην τῷ γλυκεῖ καὶ λεπτομερεῖ καὶ μετρίως παλαιῷ , μύροις δὲ Σουσίνῳ τε καὶ γλευκίνῳ καὶ ἰρίνῳ καὶ ἀμαρακίνῳ καὶ Κομμαγηνῷ . τὸ μὲν δὴ γλεύκινον ἀκριβῶς ἐστιν ἄκοπον καὶ χαλαστικὸν , ὥστε καὶ τοῖς ἰσχυρῶς κοπωθεῖσιν ἐπιτήδειον ὑπάρχει · βραχὺ δὲ αὐτοῦ τὸ Σούσινον θερμότερον καὶ χαλαστικώτερον · ἴρινον δὲ καὶ ἀμαράκινον καὶ Κομμαγηνὸν ἱκανώτερον τούτου θερμῇναι , ὥστε καὶ ταῖς καλουμέναις ἰδίως ψύξεσι χρήσιμα τετύχηκεν ὄντα . τὰς μέντοι πυκνώσεις τοῦ δέρματος αὐτάρκως ἰᾶται καὶ τὸ ἀνήθινον ἔλαιον , καὶ μάλιστ᾿ εἰ χλωρὸν εἴη τὸ ἄνηθον . ἁρμόττει δὲ ταῖς τοιαύταις διαθέσεσιν , ὥσπερ οὖν καὶ τοῖς ἰσχυροῖς κόποις , τὸ διὰ τοῦ σπέρματος τῆς ἐλάτης ἄκοπον · εἰρήσεται δὲ ἐν τοῖς ἑξῆς , ὅπως χρὴ σκευάζειν αὐτό . νυνὶ μὲν γάρ μοι δοκῶ καὶ ταῦτα περαιτέρω τῆς ὑποθέσεως εἰρηκέναι . τῷ γὰρ ἄριστα κατεσκευασμένῳ τὸ σῶμα , καὶ βίον ἐλεύθερον ἐπανῃρημένῳ , καὶ μηδὲν ἐν αὐτῷ πλημμελοῦντι , καὶ τὸν ἐπιστατοῦντα τῆς ὑγείας ἄριστον ἔχοντι , εἰς τὰς νοσωδεστέρας διαθέσεις οὐ πάνυ τι συμπίπτειν εἰκός .
Lemmas: ὁπότε οὖν οὕτως φαίνω οὗτος ἔχω , ἔρχομαι ἐπί ὁ ἁπλόος διάθεσις , ὅς ἐφεξῆς ὁ λέγω εἰμί ὁ κατά στέγνωσις · οὕτως δέ ὀνομάζω ὁ βλάβη ὁ πόρος , ἐπί ὅς κωλύω διαφορέω ὁ περίσσωμα . γίγνομαι δέ οὗτος διά ἔμφραξις , ἤ πύκνωσις , ὅς δή καί μύσις ὀνομάζω ὁ πόρος . ἔμφραξις μέν οὖν ὑπό γλίσχρος καί παχύς γίγνομαι περίσσωμα , ἀθρόος ὁρμάω ἐπί ὁ δέρμα , πύκνωσις δέ ὑπό τε ὁ στύφω καί ψύχω . ἀλλά ἔμφραξις μέν ἁλίσκομαι ὁ πρόκειμαι ἐν ὁ λόγος σῶμα , κατά ὁ λέγω ἐπιμέλεια ἄγω , οὐ ἐγχωρέω , πυκνόω δέ δύναμαι ποτέ διά τε κρύος καρτερός καί λουτρόν στυπτηριώδης . ἐγχωρέω δέ ποτέ καί μετά βαλανεῖον , ἤ ἱδρώς , καί ἄλλος ἀραιός ὁ δέρμα ἐκ τις ἕτερος αἰτία γίγνομαι , καταπονέω αὔρα ἔμφραξις τε τις καί πύκνωσις ἀποτελέω . διαγιγνώσκω μέν οὖν ὁ λέγω διάθεσις , εὐθύς μέν ἀποδύνω ἄχροια τε λευκός καί σκληρότης καί πύκνωσις ὁ δέρμα , κατά δέ ὁ γυμνάζω ὁ δυσεκθέρμαντος . οὔτε γάρ ἱδρόω ὅμοιος ὡς πρόσθεν , οὔτε εὐχροέω , ἀλλά εἰ καί τις βιάζω ὁ εὐτονία ὁ γυμνάσιον ἱδρώς τις προκαλέω , καί μείων οὗτος γίγνομαι ὁ συνήθης , καί ψυχρός , καί ἥσσων ἀτμώδης . ὁ δέ ἴασις ὁ τοιοῦτος διάθεσις θέρμανσις εἰμί · ἐναντίος γάρ οὗτος ὁ ψῦξις . σύντονος τε γυμνάσιον χράω εἰμί καί βαλανεῖον θερμός . ἀγαθός δέ καί καλινδέομαι κατά ὁ πρῶτος οἶκος ἐπί ἔλαιον λιπαρής . εἰμί δέ καί ὁ ἔλαιον ὁ χαλαστικός , οἷος περ εἰμί ἐν Ἰταλία ὁ Σαβῖνος · ἀγαθός δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος διάθεσις ἔτος εἰμί δύο ἤ τρεῖς αὐτός , καί γάρ λεπτομερής οὗτος καί θερμός . ὁ δέ ἐν ὁ ψυχρός κολυμβήθρα διατριβή μή πολυχρόνιος γίγνομαι , μηδέ αὐτός ὁ ὕδωρ ἄγαν εἰμί ψυχρός . ἐνδύω δέ μέλλω ἀλείφω τις ὁ μέτριος θάλπω , ἔλαιον μέν , ὅσος γε κατά Αἴγυπτος εἰμί , κίκινος τε καί ῥαφάνινος , κατά δέ ὁ ἄλλος οἰκέω ὁ γλυκύς καί λεπτομερής καί μέτριος παλαιός , μύρον δέ Σούσινος τε καί γλεύκινος καί ἴρινος καί ἀμαράκινος καί Κομμαγήνον . ὁ μέν δή γλεύκινος ἀκριβής εἰμί ἄκοπος καί χαλαστικός , ὥστε καί ὁ ἰσχυρός κοπιάω ἐπιτήδειος ὑπάρχω · βραχύς δέ αὐτός ὁ Σούσινον θερμός καί χαλαστικός · ἴρινος δέ καί ἀμαράκιν καί Κομμαγηνόν ἱκανός οὗτος θερμῇνω , ὥστε καί ὁ καλέω ἴδιος ψῦξις χρήσιμος τυγχάνω εἰμί . ὁ μέντοι πύκνωσις ὁ δέρμα αὔταρκος ἰάομαι καί ὁ ἀνήθινος ἔλαιον , καί μάλα εἰ χλωρός εἰμί ὁ ἄνηθον . ἁρμόζω δέ ὁ τοιοῦτος διάθεσις , ὥσπερ οὖν καί ὁ ἰσχυρός κόπος , ὁ διά ὁ σπέρμα ὁ ἐλάτη ἄκοπος · λέγω δέ ἐν ὁ ἑξῆς , ὅπως χρή σκευάζω αὐτός . νυνί μέν γάρ ἐγώ δοκέω καί οὗτος πέρα ὁ ὑπόθεσις λέγω . ὁ γάρ ἀγαθός κατασκευάζω ὁ σῶμα , καί βίος ἐλεύθερος ἐπαναλέγω , καί μηδείς ἐν αὐτός πλημμελέω , καί ὁ ἐπιστατέω ὁ ὑγεία ἀγαθός ἔχω , εἰς ὁ νοσώδης διάθεσις οὐ πάνυ τις συμπίπτω ἔοικα .