galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 3.11
Ἐπανέλθωμεν οὖν αὖθις ἐπὶ τὴν ἐξ ἀρχῆς ὑπόθεσιν , καὶ παραλείποντες ἐκκαύσεις , καὶ ψύξεις , καὶ ἀπεψίας , καὶ διαῤῥοίας , ὅσα τ᾿ ἄλλα τοιαῦτα , ( βέλτιον γὰρ εἰς ἔνα λόγον ἀναβάλλεσθαι σύμπαντα ταῦτα , τὸ περὶ τῶν νοσωδῶν συμπτωμάτων ἐπιγραφησόμενον , ) ἐν τῷ παρόντι περὶ τῶν ἐπ᾿ ἀφροδισίοις γυμνασίων ἐπισκεψώμεθα . καὶ γὰρ διαπεφώνηταί πως ὑπὲρ αὐτῶν , ἐνίων μὲν οἰομένων , οὕτω χρῆναι γυμνάζειν ἐπ᾿ αὐτοῖς , ὡς κατὰ τὸ καλούμενον ἀποθεραπευτικὸν , ἐνίων δὲ , ὡς κατὰ τὸ παρασκευαστικόν . ἔστι δὲ δήπου τὸ παρασκευαστικὸν γυμνάσιον οὐδὲ τῇ ποσότητι τῶν κινήσεων ἔλαττον τοῦ συμμέτρου , κατὰ δὲ τὴν ποιότητα συντονώτερόν τε καὶ ὀξύτερον . οἱ μὲν οὖν ἀποθεραπεύειν ἀξιοῦντες , ὥσπερ τοὺς ἀπὸ καμάτου , τήν τε κατάλυσιν τῆς δυνάμεως ὑφορῶνται καὶ τὴν ξηρότητα τοῦ σώματος · ἄμφω γὰρ ταῦτα πάσχομεν ἐπ᾿ ἀφροδισίοις τε καὶ πλήθει τῶν γυμνασίων · οἱ δὲ τῷ παρασκευαστικῷ χρῆσθαι γυμνασίῳ τὴν ἀραιότητα καὶ τὸ εὐίδρωτον , ἅπερ ἐπιτείνεσθαι μὲν ὑπὸ τῶν ἀποθεραπευτικῶν , ἐπανορθοῦσθαι δ᾿ ὑπὸ τῶν παρασκευαστικῶν . ἐγὼ δ᾿ ἑκατέρους ἐπαινέσας , ὡς ἑωρακότας ἐκ μέρους τὸ ἀληθὲς , ἐς ταὐτὸν συνθήσω τὰς δόξας αὐτῶν . ὅτι μὲν γὰρ ἀναῤῥῶσαί τε χρὴ τὴν δύναμιν , καὶ σφίγξαι τὴν ἀραιότητα , καὶ μὴ παραυξῆσαι νὴν ξηρότητα , συγχωροῦσιν ἑκάτεροι . λείπει δ᾿ αὖ εἷς διορισμὸς ἀμφοτέροις , ὥσπερ ἐν ταῖς ἐπιπεπλεγμέναις ἁπάσαις διαθέσεσιν ὑφ᾿ ἡμῶν ἔμπροσθεν εἴρηται , ῥηθήσεται δὲ καὶ νῦν οὐδὲν ἧττον . ἐπειδάν γε ἐς ταὐτὸν συναχθῶσι πλείους διαθέσεις , εἰ μὲν ἕνα τρόπον ἐνδεικνύμεναι θεραπείας , ἐπιτείνεσθαι χρὴ τὸν τρόπον μᾶλλον , ἤπερ εἰ κατὰ μόνας ἑκάστη τῶν διαθέσεων ἦν · εἰ δ᾿ ἐναντιούμεναι , τὰ κατὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν διάθεσιν ἐπανορθωτέον ἐστὶ πρότερον , οὐδὲ τῶν ἄλλων ἀμελοῦντας τὸ πάμπαν . ὅσοι μὲν οὖν ἤτοι δι᾿ ἡλικίαν ἢ καὶ ἄλλως ἀσθενεῖς ὑπάρχοντες ἀφροδισίοις ἐχρήσαντο , τούτοις μὲν ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐπικρατεῖν τὴν ἀῤῥωστίαν τῆς δυνάμεως · ὅσοι δ᾿ ἰσχυρότεροί τε καὶ νέοι , καθάπερ ὁ νῦν ἡμῖν ὑποκείμενος ἐν τῷ λόγῳ νεανίσκος , ἐν τούτοις ἡ τοῦ σώματος ἕξις εἰς ἀραιότητα πλέον , ἤπερ ἡ δύναμις εἰς ἀῤῥωστίαν ἀλλοιοῦται . καὶ τοίνυν ἡ ἐπανόρθωσις οὐ διὰ τῶν ἀραιούντων , οἷόν πέρ ἐστι καὶ τὸ ἀποθεραπευτικὸν γυμνάσιον , ἀλλὰ διὰ τῶν συναγόντων τε καὶ σφιγγόντων , ὁποῖόν ἐστι καὶ τὸ παρασκευαστικόν . εἰ δὲ δὴ καὶ ψύξις τις ἐπὶ τοῖς ἀφροδισίοις ἐγγίνεται τοῖς σώμασι , καὶ κατὰ τοῦτ᾿ ἂν εἴη τῷ παρασκευαστικῷ γυμνασίῳ χρηστέον · ἐπεγείρει γὰρ ἐκεῖνο τὴν θερμότητα τῷ τε τῶν κινήσεων ὀξεῖ καὶ τῷ τόνῳ , καὶ τῷ συνάγειν καὶ σφίγγειν τὴν ἕξιν . ὅτι δὲ καὶ τὴν ἀραιότητα μόνον τοῦτο τῶν γυμνασίων σίων ἰᾶται , πρὸς ἁπάντων ὁμολογεῖται τῶν γυμναστῶν , ὑπὸ τῆς πείρας δεδιδαγμένων . ὥστ᾿ οὐδὲν ἂν εἴη βέλτιον εἰς τὰ παρόντα τοῦ τοιούτου γυμνασίου . τῆς δὲ ὥρας τοῦ ἔτους ἐπιτρεπούσης , οὐδὲ τῆς ψυχρολουσίας ἀφεκτέον ἐστίν . ἐδέσματα δ᾿ ἔστω πλῆθος μὲν ἐλάττω , τῇ ποιότητι δὲ ὑγρότερα δοτέον , ἵνα καὶ πέψῃ καλῶς αὐτὰ , καὶ τὴν ἐκ τῶν ἀφροδισίων ἐπανορθώσηται ξηρότητα . χρὴ δ᾿ οὐδὲ ψυχρότερα τὴν κρᾶσιν , ἀλλ᾿ ἤτοι τῆς μέσης ἰδέας , ἢ τῶν θερμοτέρων ὑπάρχειν αὐτά . διότι γὰρ ἐξ ἀφροδισίων ἀραιότερόν τε καὶ ψυχρότερον ἅμα καὶ ἀσθενέστερον καὶ ξηρότερον ἀποτελεῖται τὸ σῶμα , χρὴ δήπου τὰ πυκνοῦντα καὶ θερμαίνοντα καὶ τὴν δύναμιν ἀναῤῥωννύντα προσφέρεσθαι , καὶ τούτους εἶναι τοὺς σκοποὺς ἐπ᾿ αὐτοῖς . ὅτι δὲ αὕτη δύναμίς ἐστιν ἀφροδισίων , οὐ τοῦ νῦν ἐνεστῶτος λόγου · προὔκειτο γὰρ ἐν αὐτῷ διελθεῖν , ὅπως ἂν κάλλιστα τὸ προκείμενον σῶμα γυμνάζοιτο μετὰ τὴν τῶν ἀφροδισίων χρῆσιν , ὅπερ οὐκ ἠδύνατο περανθῆναι καλῶς ἄνευ τοῦ προλαβεῖν ἐξ ὑποθέσεως , ὁποία τίς ἐστιν ἡ ἐν τῷ σώματι γινομένη διάθεσις ἐπὶ τοῖς ἀφροδισίοις . ἀλλὰ νῦν μὲν ἐξ ὑποθέσεως , αὖθις δὲ μετὰ ἀποδείξεως εἰρήσεται , τίς τε ἡ δύναμις αὐτῶν ἐστι , καὶ εἰ χρηστέον ὅλως , ἢ μὴ , καὶ τίνες αὐτῶν ὠφέλειαι καὶ βλάβαι κατά τε τὰς τοῦ σώματος διαθέσεις εἰσὶ , καὶ τὰς ὥρας τοῦ ἔτους , καὶ τὰς χώρας , ὅσα τ᾿ ἄλλα τοιαῦτα χρὴ προσδιορίζεσθαι .
Lemmas: ἐπανέρχομαι οὖν αὖθις ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή ὑπόθεσις , καί παραλείπω ἔκκαυσις , καί ψῦξις , καί ἀπεψία , καί διάρροια , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , ( ἀγαθός γάρ εἰς εἷς λόγος ἀναβάλλω σύμπας οὗτος , ὁ περί ὁ νοσώδης σύμπτωμα ἐπιγράφω , ) ἐν ὁ πάρειμι περί ὁ ἐπί ἀφροδίσιος γυμνάσιον ἐπισκοπέω . καί γάρ διαφωνέω πως ὑπέρ αὐτός , ἔνιοι μέν οἴομαι , οὕτως χρή γυμνάζω ἐπί αὐτός , ὡς κατά ὁ καλέω ἀποθεραπευτικός , ἔνιοι δέ , ὡς κατά ὁ παρασκευαστικός . εἰμί δέ δήπου ὁ παρασκευαστικός γυμνάσιον οὐδέ ὁ ποσότης ὁ κίνησις ἐλαχύς ὁ σύμμετρος , κατά δέ ὁ ποιότης σύντονος τε καί ὀξύς . ὁ μέν οὖν ἀποθεραπεύω ἀξιόω , ὥσπερ ὁ ἀπό κάματος , ὁ τε κατάλυσις ὁ δύναμις ὑφοράω καί ὁ ξηρότης ὁ σῶμα · ἄμφω γάρ οὗτος πάσχω ἐπί ἀφροδίσιος τε καί πλῆθος ὁ γυμνάσιον · ὁ δέ ὁ παρασκευαστικός χράω γυμνάσιον ὁ ἀραιότης καί ὁ εὐίδρωτος , ὅς ἐπιτείνω μέν ὑπό ὁ ἀποθεραπευτικός , ἐπανορθόω δέ ὑπό ὁ παρασκευαστικός . ἐγώ δέ ἑκάτερος ἐπαινέω , ὡς ὁράω ἐκ μέρος ὁ ἀληθής , εἰς αὐτός συντίθημι ὁ δόξα αὐτός . ὅτι μέν γάρ ἀναρρώννυμι τε χρή ὁ δύναμις , καί σφίγγω ὁ ἀραιότης , καί μή παραυξάνω νή ξηρότης , συγχωρέω ἑκάτερος . λείπω δέ αὖ εἷς διορισμός ἀμφότερος , ὥσπερ ἐν ὁ ἐπιπλέκω ἅπας διάθεσις ὑπό ἐγώ ἔμπροσθεν λέγω , λέγω δέ καί νῦν οὐδείς ἥσσων . ἐπειδάν γε εἰς αὐτός συνάγω πολύς διάθεσις , εἰ μέν εἷς τρόπος ἐνδείκνυμι θεραπεία , ἐπιτείνω χρή ὁ τρόπος μάλα , ἤ εἰ κατά μόνος ἕκαστος ὁ διάθεσις εἰμί · εἰ δέ ἐναντιόομαι , ὁ κατά ὁ ἐπικρατέω διάθεσις ἐπανορθωτέος εἰμί πρότερος , οὐδέ ὁ ἄλλος ἀμελέω ὁ πάμπαν . ὅσος μέν οὖν ἤτοι διά ἡλικία ἤ καί ἄλλος ἀσθενής ὑπάρχω ἀφροδίσιος χράω , οὗτος μέν ἀναγκαῖος εἰμί ἐπικρατέω ὁ ἀρρωστία ὁ δύναμις · ὅσος δέ ἰσχυρός τε καί νέος , καθά ὁ νῦν ἐγώ ὑπόκειμαι ἐν ὁ λόγος νεανίσκος , ἐν οὗτος ὁ ὁ σῶμα ἕξις εἰς ἀραιότης πολύς , ἤ ὁ δύναμις εἰς ἀρρωστία ἀλλοιόω . καί τοίνυν ὁ ἐπανόρθωσις οὐ διά ὁ ἀραιόω , οἷος περ εἰμί καί ὁ ἀποθεραπευτικός γυμνάσιον , ἀλλά διά ὁ συνάγω τε καί σφίγγω , ὁποῖος εἰμί καί ὁ παρασκευαστικός . εἰ δέ δή καί ψῦξις τις ἐπί ὁ ἀφροδίσιος ἐγγίγνομαι ὁ σῶμα , καί κατά οὗτος ἄν εἰμί ὁ παρασκευαστικός γυμνάσιον χράω · ἐπεγείρω γάρ ἐκεῖνος ὁ θερμότης ὁ τε ὁ κίνησις ὀξύς καί ὁ τόνος , καί ὁ συνάγω καί σφίγγω ὁ ἕξις . ὅτι δέ καί ὁ ἀραιότης μόνος οὗτος ὁ γυμνάσιον σίον ἰάομαι , πρός ἅπας ὁμολογέω ὁ γυμναστής , ὑπό ὁ πεῖρα διδάσκω . ὥστε οὐδείς ἄν εἰμί ἀγαθός εἰς ὁ πάρειμι ὁ τοιοῦτος γυμνάσιον . ὁ δέ ὥρα ὁ ἔτος ἐπιτρέπω , οὐδέ ὁ ψυχρολουσία ἀπέχω εἰμί . ἔδεσμα δέ εἰμί πλῆθος μέν ἐλαχύς , ὁ ποιότης δέ ὑγρός δίδωμι , ἵνα καί πέσσω καλός αὐτός , καί ὁ ἐκ ὁ ἀφροδίσιος ἐπανορθόω ξηρότης . χρή δέ οὐδέ ψυχρός ὁ κρᾶσις , ἀλλά ἤτοι ὁ μέσος ἰδέα , ἤ ὁ θερμός ὑπάρχω αὐτός . διότι γάρ ἐκ ἀφροδίσιος ἀραῖος τε καί ψυχρός ἅμα καί ἀσθενής καί ξηρός ἀποτελέω ὁ σῶμα , χρή δήπου ὁ πυκνόω καί θερμαίνω καί ὁ δύναμις ἀναρρώννυμι προσφέρω , καί οὗτος εἰμί ὁ σκοπός ἐπί αὐτός . ὅτι δέ οὗτος δύναμις εἰμί ἀφροδίσιος , οὐ ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος · πρόκειμαι γάρ ἐν αὐτός διέρχομαι , ὅπως ἄν καλός ὁ πρόκειμαι σῶμα γυμνάζω μετά ὁ ὁ ἀφροδίσιος χρῆσις , ὅς οὐ δύναμαι περαίνω καλός ἄνευ ὁ προλαμβάνω ἐκ ὑπόθεσις , ὁποῖος τις εἰμί ὁ ἐν ὁ σῶμα γίγνομαι διάθεσις ἐπί ὁ ἀφροδίσιος . ἀλλά νῦν μέν ἐκ ὑπόθεσις , αὖθις δέ μετά ἀπόδειξις λέγω , τίς τε ὁ δύναμις αὐτός εἰμί , καί εἰ χράω ὅλος , ἤ μή , καί τίς αὐτός ὠφέλεια καί βλάβη κατά τε ὁ ὁ σῶμα διάθεσις εἰμί , καί ὁ ὥρα ὁ ἔτος , καί ὁ χώρα , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος χρή προσδιορίζω .