galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 2.12
Ὁ τοίνυν γυμναστὴς τοῦ προκειμένου ἐν τῷ λόγῳ μειρακίου , τοῦ τὴν ἀρίστην ἔχοντος κατασκευὴν , ἐπίσταται μὲν ἁπάντων γυμνασίων τὰς δυνάμεις , ἐκλέγεται δὲ καθ’ ἕκαστον εἶδος τὰ σύμμετρά τε καὶ μέσα τῶν ἀμετριῶν ἑκατέρων . οὔτε γὰρ ὀξέος οὔτε βραδέος ἡ ἀρίστη κατασκευὴ τοῦ σώματος , ἀλλὰ τοῦ μέσου τε καὶ συμμέτρου δεῖται γυμνασίου · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον οὔτε βιαίου καὶ σφοδροῦ , οὔτ’ ἐκλύτου καὶ ἀμυδροῦ , ἀλλὰ κᾀντεῦθεν τὸ σύμμετρον ἄριστον . οὐ γὰρ ὑπαλλάττειν προσήκει τὴν ἀρίστην κατασκευὴν τοῦ σώματος , ἀλλὰ φυλάττειν . εἴτ’ οὖν ἐν ὅπλοις ἐθέλοι γυμνάζεσθαι τὸ τοιοῦτον μειράκιον , ὁ γυμναστὴς αὐτοῦ τὸν ἐμπειρότατον τῆς ὕλης τῶν ὁπλομαχικῶν ἐνεργειῶν παραλαβὼν , ἁπάσας αὐτῷ δειχθῆναι κελεύσει , κᾄπειτ’ αὐτὸς ἐκλέξεται , καὶ διακρινεῖ , καὶ προστάξει , κατὰ ποίας μὲν αὐτῶν ἐπὶ πλέον χρὴ γυμνάζεσθαι , κατὰ ποίας δ’ ὀλιγάκις , ἢ συμμέτρως , ἢ οὐδ’ ὅλως , ἢ διαπαντός . οὐ γὰρ δύναται λαθεῖν αὐτὸν , οὔθ’ ὅ τι μόριον ἑκάστη διαπονεῖ μᾶλλον , οὔθ’ ἥτις αὐτῆς ἐστιν ἡ ποιότης τε καὶ ἡ δύναμις . εἴτε διὰ σφαίρας ἐπιθυμήσειε γυμνάζεσθαι , κᾀνταῦθα πάλιν ἐξευρήσει τό τε εἶδος τῶν ἐνεργειῶν καὶ τὴν ποιότητα καὶ τὸ μέτρον , ὑπηρέτην λαβὼν τὸν σφαιριστικὸν ὑπὲρ τοῦ τὴν ὕλην ἅπασαν θεάσασθαι τῶν ἐνεργειῶν . αὐτῆς μὲν γὰρ τῆς κατὰ μέρος ὕλης ἑκάστης τῶν τεχνῶν ἄπειρός ἐστιν ὁ γυμναστὴς , ᾗ γυμναστής ἐστιν · εἰ δὲ ἅπαξ αὐτὴν θεάσαιτο , τήν τε ποιότητα καὶ τὴν δύναμιν αὐτίκα γνωρίζει . μυρίους γοῦν ἡμεῖς ἀσθενέστερά τινα μέρη τοῦ σώματος ἔχοντας , ὡς συνεχέστατα τοῖς κατὰ ταῦτα νοσήμασιν ἁλίσκεσθαι , διὰ μόνης γυμναστικῆς ἀνεῤῥώσαμεν , οὐκ ἀπαγαγόντες ἀπὸ τῶν οἰκείων γυμνασίων , ἀλλ’ εἴτ’ ὀρχηστικὸς ἦν ὁ ἄνθρωπος , εἴθ’ ὁπλομαχικὸς , εἴτε παγκρατιαστικὸς , εἴτε παλαιστρικὸς , εἴθ’ ὁτιοῦν ἄλλο , τὰς ἐν ἐκείνῃ τῇ τέχνῃ κινήσεις ἁπάσας αὐτὸν ἐπιτάξαντες ἡμῶν παρόντων κινηθῆναι , κᾀξ αὐτῶν ἐκλεξάμενοι τὰς ἐπιτηδειοτάτας ἅμα καιρῷ τε καὶ μέτρῳ . περὶ μὲν δὴ τῶν τοιούτων ἐπανορθώσεων ἐπὶ προήκοντι τῷ λόγῳ διαλέξομαι κατ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος τῆς πραγματείας , ἐν ᾧ περὶ τῶν μοχθηρῶν κατασκευῶν τοῦ σώματος διέξειμι . νυνὶ δὲ τὸ μὲν ἄριστον σῶμα πρόκειται φυλάττειν ἄριστον , ἐξ ἁπάντων δ’ ἐκλεκτέον αὐτῷ τὸ σύμμετρον , ἐκ τρίψεων , ἐκ γυμνασίων , ἐκ λουτρῶν , ἐκ τροφῶν , ἐξ ὕπνων , μήτε μαλακωτέραν αὐτοῦ τὴν ἕξιν τοῦ σώματος ἐργαζομένους , μήτε σκληροτέραν , ( ἡ μὲν γὰρ εὐκίνητος ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αἰτίων , ἡ δὲ τὴν αὔξησιν κωλύει , ) μήτε πυκνοτέραν , ὡς ἴσχεσθαί τι τῶν κατὰ σάρκα περιττωμάτων , μήτε ἀραιοτέραν , ὡς ἀποῤῥεῖν τι καὶ τοῦ χρηστοῦ . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδ’ ἰσχνότερον ἑαυτοῦ ποιητέον οὐδὲ παχύτερον , εἴπερ ἄριστα διέκειτο , γινώσκοντας , ὡς τὸ μὲν ἰσχνότερον εὐεπηρέαστον ὑπὸ τῶν ἔξωθεν αἰτίων , τὸ δὲ παχύτερον ὑπὸ τῶν ἔνδοθεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ σώματος ὁρμωμένων . ἢ τί δεῖ λέγειν , ὡς οὐδὲ θερμότερον αὐτὸ , ἢ ψυχρότερον , ἢ ξηρότερον , ἢ ὑγρότερον ἀποφαντέον , εἴπερ ἀμέμπτως ἐκέκρατο ; εἷς οὖν ἐπὶ τοῦ τοιούτου σώματος ὁ σκοπὸς ἐν ἁπάσαις ταῖς ὑγιειναῖς ὕλαις τὸ σύμμετρόν τε καὶ μέτριον , ὅπερ ἀκριβῶς ἐστι μέσον ἑκατέρων τῶν ἀμετριῶν . ὡς δ’ ἄν τις μάλιστα τοῦ σκοποῦ τυγχάνοι , λέλεκται μὲν ἤδη καὶ πρόσθεν , ἀλλ’ οὐδὲν χεῖρον ὑπὲρ τῶν ἀναγκαιοτάτων ἀναμιμνήσκειν πολλάκις . ἡ μὲν γὰρ πρώτη τῶν ἡμερῶν πλατὺν ἔχει τὸν στοχασμὸν , ἡ δὲ δευτέρα , καὶ ἡ τρίτη , καὶ ἡ τετάρτη , καὶ τῶν λοιπῶν ἑκάστη κατὰ τὸ ἑξῆς ἀκριβέστερον . ἐν γὰρ τῇ πρώτῃ διὰ τῶν εἰρημένων σκοπῶν ἅπαντά σοι πραττέσθω . ἀποδυέσθω μὲν ἐπὶ πεπεμμένοις ἀκριβῶς τοῖς οὔροις , ὡς ὁ Αἰγίμιος ἐκέλευσεν . ἐφεξῆς δὲ τῆς μὲν ἀνατρίψεως ὁ σκοπὸς , ὡς μαλαχθῆναι τὰ μόρια · δηλώσει δὲ τό τε ἐπιτρέχον ἄνθος αὐτοῖς , καὶ τὸ ῥᾳδίως ἐπαλλάττειν τὰ κῶλα , καὶ τὸ πρὸς τὰς κινήσεις ἁπάσας ἑτοίμως ἔχειν . μετὰ ταῦτα δὲ ἤδη γυμναζέσθω , μέχρις ἂν εἰς ὄγκον αἴρηται τὸ σῶμα , καὶ εὐανθὲς ὑπάρχῃ , καὶ αἱ κινήσεις ἕτοιμοί τε καὶ ὁμαλαὶ καὶ εὔρυθμοι γίγνωνται . ἐν τούτῳ δὲ καὶ ἱδρῶτα θεάσῃ θερμῷ ἀτμῷ συμμιγῆ . παύσασθαι δὲ τηνικαῦτα πρῶτον , ἐπειδὰν ἕν τι τῶν εἰρημένων ἀλλοιωθῇ . καὶ γὰρ εἰ φανείη σοι συστελλόμενος ὁ τοῦ σώματος ὄγκος , αὐτίκα παύειν τὸ μειράκιον · εἰ γὰρ ἐπὶ πλέον γυμνάζοις , ἐκκενώσεις τι καὶ τῶν χρηστῶν , ὥστ’ ἰσχνότερον ἀποδείξεις τὸ σῶμα , καὶ ξηρότερον , καὶ ἀναυξέστερον . ὡσαύτως δὲ καὶ εἰ τὸ τῆς χρόας εὐανθὲς μαραίνοιτο , παύεσθαι · καὶ γὰρ καταψύξεις τὸ σῶμα καὶ διαφορήσεις ἐπὶ πλέον , εἰ γυμνάζοις ἔτι . καὶ μὲν δὴ καὶ τὸ κινήσεων ἕτοιμον ἢ εὔρυθμον ἢ ὁμαλὲς ἐπειδὰν ἐνδιδόναι προφαίνηται , καὶ ὀκλάζειν κατά τι , παύειν αὐτίκα , καὶ εἰ περὶ τὸν ἱδρῶτα γίγνοιτό τις ἢ κατὰ τὸ πλῆθος ἢ κατὰ τὴν ποιότητα μεταβολή . πλέονα γὰρ ἀεὶ καὶ μᾶλλον αὐτὸν γίγνεσθαι χρὴ καὶ θερμότερον , εἰς ὅσον ἂν αἱ κινήσεις ἀνάγωνται πρὸς τὸ σφοδρότερον . ὅταν οὖν ἢ ἐλάττων ἢ ψυχρότερος γίγνηται , διαφορεῖται ἤδη τὸ σῶμα καὶ ψύχεται καὶ ξηραίνεται περαιτέρω τοῦ προσήκοντος . ἀκριβῶς οὖν προσέχειν τὸν νοῦν τῷ γυμναζομένῳ σώματι , καὶ διαπαύειν εὐθέως , ἐπειδὰν προφαίνηταί τι τῶν εἰρημένων σημείων , οὐ μὴν αὐτίκα γε ἀπολύειν λουσόμενον , ἀλλὰ τῆς μὲν ἀκμῆς τῶν γυμνασίων ἐπισχεῖν , καὶ στῆναι κελεῦσαι , καὶ εἰ βουληθείης κατοχῇ πνεύματος πληρῶσαι τὸν λαγόνα , περιχέοντα τοὔλαιον ἀποθεραπεύειν τοὐντεῦθεν . οἷον δέ τι πρᾶγμά ἐστιν ἡ ἀποθεραπεία , καὶ τίνες ἐν αὐτῇ σκοποὶ , καὶ τί τὸ μέτρον , ἐξ ὧν τε συμπληροῦνται κινήσεών τε καὶ τρίψεων , ἐν τῷ μετὰ ταῦτα λόγῳ δηλωθήσεται . νυνὶ μὲν γάρ μοι δοκῶ καταπαύειν ἤδη τὸν ἐνεστῶτα , αὔταρκες ἔχοντα μέτρον , ἐκεῖνο μόνον ἔτι προσθεὶς , ὡς καὶ τὸ λουτρὸν , τὸ ἀκριβῶς εὔκρατον , ἐπὶ τῆς προκειμένης ἡλικίας τε καὶ φύσεως ἐκλέγεσθαι προσήκει . πρόκειται δ’ , εἴ τι μεμνήμεθα , τρίτη τις ἑβδομὰς ἐτῶν ἀπὸ τῆς γενετῆς , τουτέστιν ἡ μετὰ τὸ τεσσαρεσκαιδέκατον ἔτος ἡλικία μέχρι τοῦ πρώτου καὶ εἰκοστοῦ , καθ’ ἣν οὐδέπω κελεύω ψυχρολουτεῖν τὸ μειράκιον , ἵν’ ἐπὶ πλεῖστον αὔξοιτο . τελειωθέντος δὲ κατὰ μέγεθος , ἐπισκεψόμεθά τι καὶ περὶ τῆς ψυχρολουσίας . ὡσαύτως δὲ καὶ περὶ τῶν ἐν κόνει γυμνασίων ἀκριβέστερον ἐπισκεψόμεθα κατὰ τὸν ἑξῆς λόγον . ἐν δέ γε τῷ παρόντι τοῦτο εἰπεῖν ἀρκέσει , τὸ μηδὲ κόνεως χρῄζειν τὸ μειράκιον , εἰ τὸν οἶκον , ἐν ᾧ γυμνάζεται , καθ’ ὃν ἐν ἀρχῇ τρόπον ἐκέλευσα παρεσκευασμένον ἔχοι . εἰ δέ γε θερμότερος εἴη , καὶ κόνει χρηστέον . εἰ μὲν δὴ κονίσεται , πάντως λουστέον · εἰ δὲ μὴ κονίσαιτο , δυνατόν καὶ μὴ λούσασθαι , καὶ μάλιστα χειμῶνος . ἐφεξῆς δέ καὶ ὅσα περὶ τροφὴν , ἢ ποτὸν , ἢ ὕπνον , ἢ περίπατον ἐστοχάσθαι χρὴ τὸν ἐπιστάτην τοῦ μειρακίου , καὶ λεχθήσεται μὲν ἐν τοῖς ἑξῆς · ἀδύνατον δ’ ἀκριβῶς ἐπιτυχεῖν αὐτῶν ἐν τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν , ἀλλὰ κατὰ τὴν δευτέραν , ἐπὶ πόσοις γυμνασίοις ὅπως διῃτήθη γινώσκων , εἰ μὲν ἀκριβῶς φαίνοιτο διαφυλάττων τὴν ἑαυτοῦ φύσιν , ἐν τοῖς αὐτοῖς μέτροις διαιτήσει τε καὶ διαγυμνάσει , μὴ φυλάττοντα δὲ , καθότι ἂν ἐξίστηται τῶν ἀρχαίων , ἐπανάγειν πειράσεται μεταβάλλων τὰ μέτρα . καὶ τοῦτο οὐ παύσεται ποιῶν , ἄχρι περ ἂν ἐφ’ ἑκάστῳ τῶν πραττομένων ἀκριβὲς ὁρίσῃ τὸ μέτρον . ὁπόσαι δ’ εἰσὶ καὶ τίνες αἱ εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἐκτροπαὶ , καὶ πῶς ἑκάστην χρὴ διαγινώσκειν τε καὶ θεραπεύειν , ὁ ἐφεξῆς λόγος ἐξηγήσεται .
Lemmas: ὁ τοίνυν γυμναστής ὁ πρόκειμαι ἐν ὁ λόγος μειράκιον , ὁ ὁ ἀγαθός ἔχω κατασκευή , ἐπίσταμαι μέν ἅπας γυμνάσιον ὁ δύναμις , ἐκλέγω δέ κατά ἕκαστος εἶδος ὁ σύμμετρος τε καί μέσος ὁ ἀμετρία ἑκάτερος . οὔτε γάρ ὀξύς οὔτε βραδύς ὁ ἀγαθός κατασκευή ὁ σῶμα , ἀλλά ὁ μέσος τε καί σύμμετρος δέω γυμνάσιον · κατά δέ ὁ αὐτός λόγος οὔτε βίαιος καί σφοδρός , οὔτε ἔκλυτος καί ἀμυδρός , ἀλλά ἐͅντεῦθα ὁ σύμμετρος ἀγαθός . οὐ γάρ ὑπαλλάσσω προσήκω ὁ ἀγαθός κατασκευή ὁ σῶμα , ἀλλά φυλάσσω . εἴτε οὖν ἐν ὅπλον ἐθέλω γυμνάζω ὁ τοιοῦτος μειράκιον , ὁ γυμναστής αὐτός ὁ ἔμπειρος ὁ ὕλη ὁ ὁπλομαχικός ἐνέργεια παραλαμβάνω , ἅπας αὐτός δείκνυμι κελεύω , ἔͅπειτα αὐτός ἐκλέγω , καί διακρίνω , καί προστάσσω , κατά ποῖος μέν αὐτός ἐπί πολύς χρή γυμνάζω , κατά ποῖος δέ ὀλιγάκις , ἤ σύμμετρος , ἤ οὐδέ ὅλος , ἤ διαπαντός . οὐ γάρ δύναμαι λανθάνω αὐτός , οὔτε ὅς τις μόριον ἕκαστος διαπονέω μάλα , οὔτε ὅστις αὐτός εἰμί ὁ ποιότης τε καί ὁ δύναμις . εἴτε διά σφαῖρα ἐπιθυμέω γυμνάζω , ᾀνταῦθη πάλιν ἐξευρίσκω ὁ τε εἶδος ὁ ἐνέργεια καί ὁ ποιότης καί ὁ μέτρον , ὑπηρέτης λαμβάνω ὁ σφαιριστικός ὑπέρ ὁ ὁ ὕλη ἅπας θεάομαι ὁ ἐνέργεια . αὐτός μέν γάρ ὁ κατά μέρος ὕλη ἕκαστος ὁ τέχνη ἄπειρος εἰμί ὁ γυμναστής , ᾗ γυμναστής εἰμί · εἰ δέ ἅπαξ αὐτός θεάομαι , ὁ τε ποιότης καί ὁ δύναμις αὐτίκα γνωρίζω . μυρίος γοῦν ἐγώ ἀσθενής τις μέρος ὁ σῶμα ἔχω , ὡς συνεχής ὁ κατά οὗτος νόσημα ἁλίσκομαι , διά μόνος γυμναστικός ἀναρρώννυμι , οὐ ἀπάγω ἀπό ὁ οἰκεῖος γυμνάσιον , ἀλλά εἴτε ὀρχηστικός εἰμί ὁ ἄνθρωπος , εἴτε ὁπλομαχικός , εἴτε παγκρατιαστικός , εἴτε παλαιστρικός , εἴτε ὁστισοῦν ἄλλος , ὁ ἐν ἐκεῖνος ὁ τέχνη κίνησις ἅπας αὐτός ἐπιτάσσω ἐγώ πάρειμι κινέω , ἐͅκ αὐτός ἐκλέγω ὁ ἐπιτήδειος ἅμα καιρός τε καί μέτρον . περί μέν δή ὁ τοιοῦτος ἐπανόρθωσις ἐπί προήκω ὁ λόγος διαλέγω κατά ἐκεῖνος ὁ μέρος ὁ πραγματεία , ἐν ὅς περί ὁ μοχθηρός κατασκευή ὁ σῶμα διεξέρχομαι . νυνί δέ ὁ μέν ἄριστον σῶμα πρόκειμαι φυλάσσω ἄριστον , ἐκ ἅπας δέ ἐκλεκτέος αὐτός ὁ σύμμετρος , ἐκ τρῖψις , ἐκ γυμνάσιον , ἐκ λουτρόν , ἐκ τροφή , ἐκ ὕπνος , μήτε μαλακός αὐτός ὁ ἕξις ὁ σῶμα ἐργάζομαι , μήτε σκληρός , ( ὁ μέν γάρ εὐκίνητος ὑπό ὁ ἔξωθεν αἴτιος , ὁ δέ ὁ αὔξησις κωλύω , ) μήτε πυκνός , ὡς ἴσχω τις ὁ κατά σάρξ περίσσωμα , μήτε ἀραῖος , ὡς ἀπορρέω τις καί ὁ χρηστός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ ἰσχνός ἑαυτοῦ ποιέω οὐδέ παχύς , εἴπερ ἀγαθός διάκειμαι , γιγνώσκω , ὡς ὁ μέν ἰσχνός εὐεπηρέαστος ὑπό ὁ ἔξωθεν αἴτιος , ὁ δέ παχύς ὑπό ὁ ἔνδοθεν ἐκ αὐτός ὁ σῶμα ὁρμάω . ἤ τίς δέω λέγω , ὡς οὐδέ θερμός αὐτός , ἤ ψυχρός , ἤ ξηρός , ἤ ὑγρός ἀποφαντέον , εἴπερ ἄμεμπτος κεράννυμι ; εἷς οὖν ἐπί ὁ τοιοῦτος σῶμα ὁ σκοπός ἐν ἅπας ὁ ὑγιεινός ὕλη ὁ σύμμετρος τε καί μέτριος , ὅς ἀκριβής εἰμί μέσος ἑκάτερος ὁ ἀμετρία . ὡς δέ ἄν τις μάλα ὁ σκοπός τυγχάνω , λέγω μέν ἤδη καί πρόσθεν , ἀλλά οὐδείς κακός ὑπέρ ὁ ἀναγκαῖος ἀναμιμνῄσκω πολλάκις . ὁ μέν γάρ πρῶτος ὁ ἡμέρα πλατύς ἔχω ὁ στοχασμός , ὁ δέ δεύτερος , καί ὁ τρίτος , καί ὁ τέταρτος , καί ὁ λοιπός ἕκαστος κατά ὁ ἑξῆς ἀκριβής . ἐν γάρ ὁ πρῶτος διά ὁ λέγω σκοπός ἅπας σύ πράσσω . ἀποδύω μέν ἐπί πέμπω ἀκριβής ὁ οὖρον , ὡς ὁ Αἰγίμιος κελεύω . ἐφεξῆς δέ ὁ μέν ἀνάτριψις ὁ σκοπός , ὡς μαλάσσω ὁ μόριον · δηλόω δέ ὁ τε ἐπιτρέχω ἄνθος αὐτός , καί ὁ ῥᾴδιος ἐπαλλάσσω ὁ κῶλον , καί ὁ πρός ὁ κίνησις ἅπας ἑτοῖμος ἔχω . μετά οὗτος δέ ἤδη γυμνάζω , μέχρι ἄν εἰς ὄγκος ἀείρω ὁ σῶμα , καί εὐανθής ὑπάρχω , καί ὁ κίνησις ἑτοῖμος τε καί ὁμαλός καί εὔρυθμος γίγνομαι . ἐν οὗτος δέ καί ἱδρώς θεάομαι θερμός ἀτμός συμμιγής . παύω δέ τηνικαῦτα πρῶτος , ἐπειδάν εἷς τις ὁ λέγω ἀλλοιόω . καί γάρ εἰ φαίνω σύ συστέλλω ὁ ὁ σῶμα ὄγκος , αὐτίκα παύω ὁ μειράκιον · εἰ γάρ ἐπί πολύς γυμνάζω , ἐκκενόω τις καί ὁ χρηστός , ὥστε ἰσχνός ἀποδείκνυμι ὁ σῶμα , καί ξηρός , καί ἀναυξής . ὡσαύτως δέ καί εἰ ὁ ὁ χροιά εὐανθής μαραίνω , παύω · καί γάρ καταψύχω ὁ σῶμα καί διαφορέω ἐπί πολύς , εἰ γυμνάζω ἔτι . καί μέν δή καί ὁ κίνησις ἑτοῖμος ἤ εὔρυθμος ἤ ὁμαλής ἐπειδάν ἐνδίδωμι προφαίνω , καί ὀκλάζω κατά τις , παύω αὐτίκα , καί εἰ περί ὁ ἱδρώς γίγνομαι τις ἤ κατά ὁ πλῆθος ἤ κατά ὁ ποιότης μεταβολή . πολύς γάρ ἀεί καί μάλα αὐτός γίγνομαι χρή καί θερμός , εἰς ὅσος ἄν ὁ κίνησις ἀνάγω πρός ὁ σφοδρός . ὅταν οὖν ἤ ἐλαχύς ἤ ψυχρός γίγνομαι , διαφορέω ἤδη ὁ σῶμα καί ψύχω καί ξηραίνω πέρα ὁ προσήκω . ἀκριβής οὖν προσέχω ὁ νόος ὁ γυμνάζω σῶμα , καί διαπαύω εὐθύς , ἐπειδάν προφαίνω τις ὁ λέγω σημεῖον , οὐ μήν αὐτίκα γε ἀπολύω λούω , ἀλλά ὁ μέν ἀκμή ὁ γυμνάσιον ἐπέχω , καί ἵστημι κελεύω , καί εἰ βούλομαι κατοχή πνεῦμα πληρόω ὁ λαγών , περιχέω ἔλαιον ἀποθεραπεύω ἐντεῦθεν . οἷος δέ τις πρᾶγμα εἰμί ὁ ἀποθεραπεία , καί τίς ἐν αὐτός σκοπός , καί τίς ὁ μέτρον , ἐκ ὅς τε συμπληρόω κίνησις τε καί τρῖψις , ἐν ὁ μετά οὗτος λόγος δηλόω . νυνί μέν γάρ ἐγώ δοκέω καταπαύω ἤδη ὁ ἐνίστημι , αὐτάρκης ἔχω μέτρον , ἐκεῖνος μόνος ἔτι προστίθημι , ὡς καί ὁ λουτρόν , ὁ ἀκριβής εὔκρατος , ἐπί ὁ πρόκειμαι ἡλικία τε καί φύσις ἐκλέγω προσήκω . πρόκειμαι δέ , εἰ τις μιμνῄσκω , τρίτος τις ἑβδομάς ἔτος ἀπό ὁ γενετή , τουτέστι ὁ μετά ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος ἔτος ἡλικία μέχρι ὁ πρῶτος καί εἰκοστός , κατά ὅς οὐδέπω κελεύω ψυχρολουτέω ὁ μειράκιον , ἵνα ἐπί πολύς αὐξάνω . τελειόω δέ κατά μέγεθος , ἐπισκοπέω τις καί περί ὁ ψυχρολουσία . ὡσαύτως δέ καί περί ὁ ἐν κόνις γυμνάσιον ἀκριβής ἐπισκοπέω κατά ὁ ἑξῆς λόγος . ἐν δέ γε ὁ πάρειμι οὗτος λέγω ἀρκέω , ὁ μηδέ κόνις χρῄζω ὁ μειράκιον , εἰ ὁ οἶκος , ἐν ὅς γυμνάζω , κατά ὅς ἐν ἀρχή τρόπος κελεύω παρασκευάζω ἔχω . εἰ δέ γε θερμός εἰμί , καί κόνις χράω . εἰ μέν δή κονίω , πάντως λουστέον · εἰ δέ μή κονίζω , δυνατός καί μή λούω , καί μάλα χειμών . ἐφεξῆς δέ καί ὅσος περί τροφή , ἤ ποτόν , ἤ ὕπνος , ἤ περίπατος στοχάζομαι χρή ὁ ἐπιστάτης ὁ μειράκιον , καί λέγω μέν ἐν ὁ ἑξῆς · ἀδύνατος δέ ἀκριβής ἐπιτυγχάνω αὐτός ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα , ἀλλά κατά ὁ δεύτερος , ἐπί πόσος γυμνάσιον ὅπως διαιτέω γιγνώσκω , εἰ μέν ἀκριβής φαίνω διαφυλάσσω ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἐν ὁ αὐτός μέτρον διαιτέω τε καί διαγυμνάζω , μή φυλάσσω δέ , καθότι ἄν ἐξίστημι ὁ ἀρχαῖος , ἐπανάγω πειράω μεταβάλλω ὁ μέτρον . καί οὗτος οὐ παύω ποιέω , ἄχρι περ ἄν ἐπί ἕκαστος ὁ πράσσω ἀκριβής ὁρίζω ὁ μέτρον . ὁπόσος δέ εἰμί καί τίς ὁ εἰς ὁ παρά φύσις ἐκτροπή , καί πῶς ἕκαστος χρή διαγιγνώσκω τε καί θεραπεύω , ὁ ἐφεξῆς λόγος ἐξηγέομαι .