galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 2.1
Τὰ μὲν δὴ κεφάλαια καὶ τοὺς σκοποὺς τῆς ὑγιεινῆς τέχνης ὁ πρόσθεν λόγος εἴρηκεν · τὰ δὲ κατὰ μέρος ἅπαντα πειρᾶσθαι χρὴ διελθεῖν , ἀρξαμένους αὖθις ἀπ’ ἐκείνων , εἰς ἅπερ ἐτελεύτησε τὸ πρῶτον γράμμα . ὑποκείσθω δή τις ἡμῶν τῷ λόγῳ παῖς ὑγιεινότατος φύσει , τῆς τρίτης ἑβδομάδος ἐτῶν ἀρχόμενος , ἐφ’ οὗ πλάττειν τε καὶ κοσμεῖν τὸ σῶμα προκείσθω καθ’ ὅσον οἷόν τε κάλλιστα . καὶ πρῶτον τοῦτ’ αὐτὸ διοριστέον , τί ποτε βούλεται τῷ λόγῳ τὸ κάλλιστα προσκείμενον . βούλεται δὲ τόδε . ὥσπερ αὐτῶν τῶν σωμάτων ἐδείχθη παμπόλλη τις οὖσα διαφορὰ , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῶν βίων , οὓς βιοῦμεν , εἴδη πάμπολλά ἐστιν . οὐκ οὖν ἐγχωρεῖ τὴν ἀρίστην τοῦ σώματος ἐπιμέλειαν ἐν ἅπαντι τῷ προχειρισθέντι βίῳ συστήσασθαι , ἀλλὰ τὴν μὲν ἑκάστῳ βελτίστην οἷόν τε , τὴν δ’ ἁπλῶς ἀρίστην οὐκ ἐγχωρεῖ κατὰ πάντας τοὺς βίους ποιήσασθαι . πολλοῖς γὰρ τῶν ἀνθρώπων μετὰ περιστάσεως πραγμάτων ὁ βίος ἐστί . καὶ βλάπτεσθαι μὲν ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτοῖς ἐξ ὧν πράττουσιν , ἀποστῆναι δ’ ἀδύνατον . ἔνιοι μὲν γὰρ ὑπὸ πτωχείας εἰς τοὺς τοιούτους ἐμπίπτουσι βίους , ἔνιοι δ’ ὑπὸ δουλείας , ἤτοι πατρόθεν εἰς αὐτοὺς καθηκούσης , ἢ αἰχμαλώτοις ληφθεῖσιν , ἢ ἁρπαχθεῖσιν , ἅσπερ καὶ μόνας δουλείας ὀνομάζουσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων . ἐμοὶ δὲ δοκοῦσι καὶ ὅσοι διὰ φιλοτιμίαν ἢ δι’ ἐπιθυμίαν ἡντιναοῦν εἵλοντο βίον ἐν περιστάσεσι πραγμάτων , ὡς ὀλίγιστα δύνασθαι σχολάζειν τῇ τοῦ σώματος ἐπιμελείᾳ , καὶ οὗτοι δουλεύειν ἑκόντες οὐκ ἀγαθαῖς δεσποίναις . ὥστε τούτοις μὲν οὐκ ἐγχωρεῖ γράψαι τὴν ἁπλῶς ἀρίστην ἐπιμέλειαν τοῦ σώματος · ὅστις δὲ ἀκριβῶς ἐλεύθερος ὑπάρχει καὶ τύχῃ καὶ προαιρέσει , δυνατὸν ὑποθέσθαι τῷδε , ὡς ἂν ὑγιαίνοι μάλιστα , καὶ ἥκιστα νοσήσειε , καὶ γηράσειεν ἄριστα . καὶ μέν γε καὶ ἡ ὑγιεινὴ μέθοδος , καθάπερ οὖν καὶ ἄλλη πᾶσα μέθοδος , ἀρχὴν διδασκαλίας τοιαύτην ἐπιζητεῖ . τὸ γὰρ ἁπλοῦν καὶ ἄμεμπτον ἐν ἑκάστῳ γένει , καθάπερ τις κανὼν , ἁπάντων ἐθέλει · προτετάχθαι τῶν οὐχ ἁπλῶν οὐδ’ ἀμέμπτων . ἁπλοῦν δὲ καὶ ἄμεμπτον ἐν μὲν τοῖς σώμασι τὸ κατεσκευασμένον ἄριστά ἐστιν , ἐν δὲ τοῖς βίοις τὸ ἀκριβῶς ἐλεύθερον . ταῦτ’ οὖν ἄμφω πρῶτα συζευγνύσθω κατὰ τόνδε τὸν λόγον · εἶθ’ ἑξῆς ἑκάστῃ κατασκευῇ σώματος μοχθηρᾷ βίος ἐλεύθερος μιγνύσθω · κᾄπειθ’ ἑξῆς ἀρίστῃ κατασκευῇ σώματος ἕκαστος τῶν ἐν δουλείᾳ τινὶ βίων · ἐπὶ δὲ τοῖσδε τὰς μοχθηρὰς τῶν σωμάτων κατασκευὰς ἐπαλλάξωμεν τοῖς μοχθηροῖς βίοις , εἰ μέλλει τέλειος ἡμῖν ὁ λόγος ἔσεσθαι .
Lemmas: ὁ μέν δή κεφάλαιος καί ὁ σκοπός ὁ ὑγιεινός τέχνη ὁ πρόσθεν λόγος λέγω · ὁ δέ κατά μέρος ἅπας πειράω χρή διέρχομαι , ἄρχω αὖθις ἀπό ἐκεῖνος , εἰς ὅς τελευτάω ὁ πρῶτος γράμμα . ὑπόκειμαι δή τις ἐγώ ὁ λόγος παῖς ὑγιεινός φύσις , ὁ τρίτος ἑβδομάς ἔτος ἄρχω , ἐπί ὅς πλάσσω τε καί κοσμέω ὁ σῶμα πρόκειμαι κατά ὅσος οἷος τε καλός . καί πρῶτος οὗτος αὐτός διοριστέον , τίς ποτέ βούλομαι ὁ λόγος ὁ καλός πρόσκειμαι . βούλομαι δέ ὅδε . ὥσπερ αὐτός ὁ σῶμα δείκνυμι πάμπολυς τις εἰμί διαφορά , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ βίος , ὅς βιάζω , εἶδος πάμπολυς εἰμί . οὐ οὖν ἐγχωρέω ὁ ἀγαθός ὁ σῶμα ἐπιμέλεια ἐν ἅπας ὁ προχειρίζω βίος συνίστημι , ἀλλά ὁ μέν ἕκαστος ἀγαθός οἷος τε , ὁ δέ ἁπλῶς ἀγαθός οὐ ἐγχωρέω κατά πᾶς ὁ βίος ποιέω . πολύς γάρ ὁ ἄνθρωπος μετά περίστασις πρᾶγμα ὁ βίος εἰμί . καί βλάπτω μέν ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός ἐκ ὅς πράσσω , ἀφίστημι δέ ἀδύνατος . ἔνιοι μέν γάρ ὑπό πτωχεία εἰς ὁ τοιοῦτος ἐμπίπτω βίος , ἔνιοι δέ ὑπό δουλεία , ἤτοι πατρόθεν εἰς αὐτός καθήκω , ἤ αἰχμάλωτος λαμβάνω , ἤ ἁρπάζω , ὅς καί μόνος δουλεία ὀνομάζω ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος . ἐγώ δέ δοκέω καί ὅσος διά φιλοτιμία ἤ διά ἐπιθυμία ὁστισοῦν αἱρέω βίος ἐν περίστασις πρᾶγμα , ὡς ὀλίγιστος δύναμαι σχολάζω ὁ ὁ σῶμα ἐπιμέλεια , καί οὗτος δουλεύω ἑκών οὐ ἀγαθός δέσποινα . ὥστε οὗτος μέν οὐ ἐγχωρέω γράφω ὁ ἁπλῶς ἀγαθός ἐπιμέλεια ὁ σῶμα · ὅστις δέ ἀκριβής ἐλεύθερος ὑπάρχω καί τύχη καί προαίρεσις , δυνατός ὑποτίθημι ὅδε , ὡς ἄν ὑγιαίνω μάλα , καί ἦκα νοσέω , καί γηράσκω ἀγαθός . καί μέν γε καί ὁ ὑγιεινός μέθοδος , καθά οὖν καί ἄλλος πᾶς μέθοδος , ἀρχή διδασκαλία τοιοῦτος ἐπιζητέω . ὁ γάρ ἁπλόος καί ἄμεμπτος ἐν ἕκαστος γένος , καθά τις κανών , ἅπας ἐθέλω · προτάσσω ὁ οὐ ἁπλόος οὐδέ ἄμεμπτος . ἁπλόος δέ καί ἄμεμπτος ἐν μέν ὁ σῶμα ὁ κατασκευάζω ἀγαθός εἰμί , ἐν δέ ὁ βίος ὁ ἀκριβής ἐλεύθερος . οὗτος οὖν ἄμφω πρῶτος συζεύγνυμι κατά ὅδε ὁ λόγος · εἶτα ἑξῆς ἕκαστος κατασκευή σῶμα μοχθηρός βίος ἐλεύθερος μείγνυμι · ἔͅπειτα ἑξῆς ἀγαθός κατασκευή σῶμα ἕκαστος ὁ ἐν δουλεία τις βίος · ἐπί δέ ὅδε ὁ μοχθηρός ὁ σῶμα κατασκευή ἐπαλλάσσω ὁ μοχθηρός βίος , εἰ μέλλω τέλειος ἐγώ ὁ λόγος εἰμί .