galenus.de-sanitate-tuenda-libri-vi 2.10
Μεταβαίνειν δὲ καιρὸς ἐπὶ τὰ ταχέα χωρὶς εὐτονίας καὶ βίας . δρόμοι δ’ εἰσὶ ταῦτα , καὶ σκιομαχίαι , καὶ ἀκροχειρισμοὶ , καὶ τὸ διὰ τοῦ κωρύκου τε καὶ τῆς σμικρᾶς σφαίρας γυμνάσιον , ὅταν ἐκ διεστώτων τε καὶ διαθεόντων γίγνηται . τοιοῦτον δέ τι καὶ τὸ ἐκπλεθρίζειν , καὶ τὸ πιτυλίζειν . τὸ δὲ ἐκπλεθρίζειν ἐστὶν , ἐπειδάν τις ἐν πλέθρῳ πρόσω τε ἅμα καὶ ὀπίσω διαθέων ἐν μέρει πολλάκις ἐφ’ ἑκάτερα χωρὶς καμπῆς ἀφαιρῇ τοῦ μήκους ἑκάστοτε βραχὺ , καὶ τελευτῶν εἰς ἓν καταστῇ βῆμα · τὸ δὲ πιτυλίζειν , ἐπειδὰν ἐπ’ ἄκρων τῶν ποδῶν βεβηκὼς , ἀνατείνας τὼ χεῖρε , κινῇ τάχιστα , τὴν μὲν ὀπίσω φέρων , τὴν δὲ πρόσω . μάλιστα δὲ τοίχῳ προσιστάμενοι γυμνάζονται τοῦτο τὸ γυμνάσιον , ἵν’ , εἰ καί ποτε σφάλλοιντο , προσαψάμενοι τοῦ τοίχου ῥᾳδίως ὀρθῶνται · καὶ οὕτω δὲ γυμναζομένων λανθάνει τε τὰ σφάλματα καὶ ἀσθενέστερον γίνεται τὸ γυμνάσιον . ὠκεῖαι δὲ κινήσεις εἰσὶν , οὐ μὴν βίαιοί γε , καὶ ὅσαι κατὰ παλαίστραν ἐπιτελοῦνται κυλινδουμένων ὀξέως καθ’ ἑτέρων τε καὶ καταμόνας . ἐγχωρεῖ δὲ καὶ ὀρθοὺς ἐνειλουμένους τε ἅμα καὶ μεταβάλλοντας ἐν τάχει τὸν πέλας ὀξὺ γυμνάσασθαι γυμνάσιον . ἐγχωρεῖ δὲ καὶ διὰ τῶν σκελῶν μόνων ὀρθὸν ἐφ’ ἑνὸς χωρίου γυμνάσασθαι γυμνάσιον ὀξὺ , πολλάκις μὲν εἰς τοὐπίσω μόνον ἀφαλλόμενον , ἔστιν ὅτε δὲ καὶ εἰς τοὔμπροσθεν ἀναφέροντα τῶν σκελῶν ἑκάτερον ἐν μέρει . καὶ μὲν δὴ καὶ διὰ τῶν χειρῶν ἔνεστιν ὀξὺ γυμνάσιον ὁμοιόῤῥοπον γυμνάσασθαι χωρὶς τοῦ κατέχειν ἁλτῆρας , ἐπισπεύδοντα τὰς κινήσεις αὐτῶν εἰς πυκνότητά τε ἅμα καὶ τάχος , εἴτε πὺξ ἐθέλοι τις , εἴτε χωρὶς πυγμῆς ἀναχθήσειεν ἁπλῶς . τοιοῦτον μὲν δὴ καὶ τὸ ταχὺ γυμνάσιόν ἐστιν , ἐν οἷς εἴπομεν εἴδεσιν ἀφωρισμένον . ἐπὶ δὲ τὸ σφοδρὸν ἰέναι καιρός . ἔστι δ’ , ὡς εἴρηται , τοῦτο σύνθετον ἐξ εὐτόνου τε καὶ ταχέος . ὅσα γὰρ εὔτονα τῶν γυμνασίων εἴρηται , τούτοις ἅπασιν ὡς σφοδροῖς ἄν τις χρῷτο , κινήσεις ταχείας προστιθείς . οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τὰ τοιαῦτα γυμνάσια σφοδρὰ , σκάψαι , καὶ δισκεῦσαι , καὶ κινῆσαι , καὶ πηδῆσαι συνεχῶς , ἄνευ τοῦ διαναπαύσασθαι . οὕτω δὲ καὶ τὸ ἀκοντίζειν ὁτιοῦν τῶν βαρέων βελῶν συνείροντα τὴν ἐνέργειαν , ἢ βαρέσιν ὅπλοις ἐσκεπασμένον ἐνεργεῖν ὀξέως . ἀμέλει καὶ οἱ γυμναζόμενοι διά τινος τῶν τοιούτων ἀναπαύονται κατὰ βραχύ . καί σοι ἡ κατὰ τὸ συνεχές τε καὶ διαλεῖπον γυμνάσιον ἤδη πως γινωσκέσθω διαφορά . τὰ γὰρ εἰρημένα νῦν δὴ πάντα διαλείποντες μᾶλλον εἰς χρείαν ἄγουσι , καὶ μάλισθ’ ὅσα πόνοι τινές εἰσι καὶ ἔργα , μὴ μόνον γυμνάσια , καθάπερ τὸ ἐρέσσειν τε καὶ σκάπτειν . ὅσα δ’ ἀσθενέστερα τῶν γυμνασίων ἐστὶν , ἄνευ τοῦ διαναπαύεσθαι γίνεται μᾶλλον , ὥσπερ δολιχός τε καὶ αἱ ὁδοιπορίαι .
Lemmas: μεταβαίνω δέ καιρός ἐπί ὁ ταχύς χωρίς εὐτονία καί βία . δρόμος δέ εἰμί οὗτος , καί σκιομαχία , καί ἀκροχειρισμός , καί ὁ διά ὁ Κώρυκος τε καί ὁ μικρός σφαῖρα γυμνάσιον , ὅταν ἐκ διίστημι τε καί διαθέω γίγνομαι . τοιοῦτος δέ τις καί ὁ ἐκπλεθρίζω , καί ὁ πιτυλίζω . ὁ δέ ἐκπλεθρίζω εἰμί , ἐπειδάν τις ἐν πλέθρον πρόσω τε ἅμα καί ὀπίσω διαθέω ἐν μέρος πολλάκις ἐπί ἑκάτερος χωρίς καμπή ἀφαιρέω ὁ μῆκος ἑκάστοτε βραχύς , καί τελευτάω εἰς εἷς καθίστημι βῆμα · ὁ δέ πιτυλίζω , ἐπειδάν ἐπί ἄκρος ὁ πούς βαίνω , ἀνατείνω ὁ χείρ , κινέω ταχύς , ὁ μέν ὀπίσω φέρω , ὁ δέ πρόσω . μάλα δέ τοῖχος προσίστημι γυμνάζω οὗτος ὁ γυμνάσιον , ἵνα , εἰ καί ποτέ σφάλλω , προσάπτω ὁ τοῖχος ῥᾴδιος ὀρθόω · καί οὕτως δέ γυμνάζω λανθάνω τε ὁ σφάλμα καί ἀσθενής γίγνομαι ὁ γυμνάσιον . ὠκύς δέ κίνησις εἰμί , οὐ μήν βίαιος γε , καί ὅσος κατά παλαίστρα ἐπιτελέω κυλινδέω ὀξύς κατά ἕτερος τε καί καταμόνας . ἐγχωρέω δέ καί ὀρθός ἐνειλέω τε ἅμα καί μεταβάλλω ἐν τάχος ὁ πέλας ὀξύς γυμνάζω γυμνάσιον . ἐγχωρέω δέ καί διά ὁ σκέλος μόνος ὀρθός ἐπί εἷς χωρίον γυμνάζω γυμνάσιον ὀξύς , πολλάκις μέν εἰς ὀπίσω μόνος ἀφάλλομαι , εἰμί ὅτε δέ καί εἰς ἔμπροσθεν ἀναφέρω ὁ σκέλος ἑκάτερος ἐν μέρος . καί μέν δή καί διά ὁ χείρ ἔνειμι ὀξύς γυμνάσιον ὁμοιόρροπος γυμνάζω χωρίς ὁ κατέχω ἁλτήρ , ἐπισπεύδω ὁ κίνησις αὐτός εἰς πυκνότης τε ἅμα καί τάχος , εἴτε πύξ ἐθέλω τις , εἴτε χωρίς πυγμή ἀναχθέω ἁπλῶς . τοιοῦτος μέν δή καί ὁ ταχύς γυμνάσιον εἰμί , ἐν ὅς λέγω εἶδος ἀφορίζω . ἐπί δέ ὁ σφοδρός ἔρχομαι καιρός . εἰμί δέ , ὡς λέγω , οὗτος σύνθετος ἐκ εὔτονος τε καί ταχύς . ὅσος γάρ εὔτονος ὁ γυμνάσιον λέγω , οὗτος ἅπας ὡς σφοδρός ἄν τις χράω , κίνησις ταχύς προστίθημι . οὐ ἦκα δέ καί ὁ τοιοῦτος γυμνάσιον σφοδρός , σκάπτω , καί δισκεύω , καί κινέω , καί πηδάω συνεχής , ἄνευ ὁ διαναπαύω . οὕτως δέ καί ὁ ἀκοντίζω ὁστισοῦν ὁ βαρύς βέλος συνείρω ὁ ἐνέργεια , ἤ βαρύς ὅπλον σκεπάζω ἐνεργέω ὀξύς . ἀμέλει καί ὁ γυμνάζω διά τις ὁ τοιοῦτος ἀναπαύω κατά βραχύς . καί σύ ὁ κατά ὁ συνεχής τε καί διαλείπω γυμνάσιον ἤδη πως γιγνώσκω διαφορά . ὁ γάρ λέγω νῦν δή πᾶς διαλείπω μάλα εἰς χρεία ἄγω , καί μάλα ὅσος πόνος τις εἰμί καί ἔργον , μή μόνος γυμνάσιον , καθά ὁ ἐρέσσω τε καί σκάπτω . ὅσος δέ ἀσθενής ὁ γυμνάσιον εἰμί , ἄνευ ὁ διαναπαύω γίγνομαι μάλα , ὥσπερ δολιχός τε καί ὁ ὁδοιπορία .