galenus.de-rebus-boni-malique-suci 3
Ἀμεμπτότατα δὲ τῶν ἐδεσμάτων ὑπάρχει τὰ μεταξὺ τῶν λεπτυνόντων τε καὶ παχυνόντων , ὡς ἂν ἐν συμμετρίᾳ καὶ μεσότητι τῶν ὑπερβολῶν καθεστῶτα . τοιαῦτα δ’ εἰσὶν οἵ τε κάλλιστοι τῶν ἄρτων , ὑπὲρ ὧν τῆς κατασκευῆς ἐπὶ πλέον ἐν τῷ πρώτῳ περὶ τῶν ἐν ταῖς τροφαῖς δυνάμεων εἴρηται , καὶ πρὸς τούτοις αἱ σάρκες ἀλεκτορίδων τε καὶ ἀλεκτρυόνων , ὀρνίθων τε καὶ φασιανῶν καὶ περδίκων καὶ περιστερῶν , ἀτταγήνων τε καὶ τρυγόνων καὶ κιχλῶν καὶ κοσσύφων καὶ τῶν μικρῶν στρουθῶν ἁπάντων , ἔτι τε πετραίων ἰχθύων , αἰγιαλείων τε καὶ πελαγίων , κωβιῶν τε καὶ σμυραινῶν καὶ βουγλώσσων , ὀνίσκων τε καὶ πάντων ἁπλῶς ἰχθύων , ὅσοι μήτε γλισχρότητά τινα , μήτε δυσωδίαν ἢ ἀηδίαν ἔχουσι κατὰ τὴν ἐδωδήν . οὐκ ὀλίγων δὲ χρεία διορισμῶν ἐστι καὶ περὶ τῆς τούτων ἁπάντων φύσεως , ἣν ἐφεξῆς ἐρῶ ἐν τῷ περὶ τῶν κακοχύμων ἐδεσμάτων λόγῳ , προσθεὶς δὲ τὰ λείποντα πρότερον . ὅσοις μὲν γὰρ ἀνθρώποις οἷόν τ’ ἐστὶ γυμνασίοις τε πλείοσι χρῆσθαι καὶ κοιμᾶσθαι , μέχρις περ ἂν ἐθέλωσι , καὶ βίον ἔξω τῶν πολιτικῶν ἀσχολιῶν ᾕρηνται , τούτοις ἐγχωρεῖ καὶ τὰ παχύχυμα καὶ γλίσχρα τῶν ἐδεσμάτων ἐσθίειν , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐπὶ τῷ πλήθει τῆς ἐδωδῆς αὐτῶν μηδέποτε μηδεμίαν αἴσθησιν ἐν ὑποχονδρίῳ δεξιῷ ἴσχωσιν ἢ βάρους , ἢ τάσεως . ὅσοις δ’ ἤτοι διὰ τὴν ἡλικίαν , ἢ διά τινα συνήθειαν οὐχ οἷόν τε γυμνάζεσθαι πρὸ τῶν σιτίων , οὗτοι πάντων ἀπεχέσθωσαν ἐδεσμάτων , ὅσα τοιαῦτα . τελέως δ’ ἀργοὶ μηδ’ αὐτοὶ παραγενέσθωσαν ἐπὶ τὰς τοιαύτας τροφὰς , ἀλλ’ αἰωρήσεσιν ἢ περιπάτοις ἀντὶ τῶν ἰσχυροτέρων γυμνασίων χρήσθωσαν . μέγιστον γὰρ κακὸν εἰς ὑγείας φυλακήν ἐστιν ἡσυχία παντελὴς τοῦ σώματος , ὥσπερ καὶ μέγιστον ἀγαθὸν ἡ σύμμετρος κίνησις . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ νοσήσει ﻿ τις ὅλως , ἢν ἐπίτηδες προνοῆται τοῦ μηδέποτ’ ἀπεπτῆσαι μετὰ τοῦ μηδὲ κινεῖσθαί τινα ἰσχυρὰν ἐπὶ σιτίοις κίνησιν . ὥσπερ γὰρ ἀγαθὸν μέγιστόν ἐστιν εἰς ὑγείαν τὸ πρὸ τῶν σιτίων προγυμνάσιον , οὕτω βλαβερώτατον ἅπασα κίνησις ἐπὶ σιτίοις . ἀναδίδοται γὰρ ἐκ τῆς κοιλίας ἡ τροφὴ , πρὶν πεφθῆναι , κᾀκ τοῦδε πλῆθος ὠμῶν χυμῶν ἀθροίζεται κατὰ τὰς φλέβας , ἐξ ὧν εἴωθε νοσήματα παντοῖα γίγνεσθαι , μὴ φθασάντων αὐτῶν ἤτοι διαφορηθῆναι πόνοις πλείοσιν , ἢ πεφθῆναι καὶ μεταβαλεῖν εἰς αἷμα ὑπὸ τῆς καθ’ ἧπάρ τε καὶ φλέβας δυνάμεως . ἀσφαλέστατον οὖν φείδεσθαι τῶν κακοχύμων τε καὶ γλίσχρων ἐδεσμάτων , ὅσοις γε μόνης ὑγείας ἐστὶν ἡ φροντὶς , οὐκ εὐεξίας σώματος , ὁποίαν οἱ γυμναστικοὶ σπουδάζουσιν .
Lemmas: ἄμεμπτος δέ ὁ ἔδεσμα ὑπάρχω ὁ μεταξύ ὁ λεπτύνω τε καί παχύνω , ὡς ἄν ἐν συμμετρία καί μεσότης ὁ ὑπερβολή καθίστημι . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ τε καλός ὁ ἄρτος , ὑπέρ ὅς ὁ κατασκευή ἐπί πολύς ἐν ὁ πρῶτος περί ὁ ἐν ὁ τροφή δύναμις λέγω , καί πρός οὗτος ὁ σάρξ ἀλεκτορίς τε καί ἀλεκτρυών , ὄρνις τε καί φασιανός καί πέρδιξ καί περιστερά , ἀτταγήν τε καί τρυγών καί κίχλη καί κόσσυφος καί ὁ μικρός στρουθός ἅπας , ἔτι τε πετραῖος ἰχθῦς , αἰγιάλειος τε καί πελάγιος , κωβιός τε καί σμύραινα καί βούγλωσσος , ὀνίσκος τε καί πᾶς ἁπλῶς ἰχθῦς , ὅσος μήτε γλισχρότης τις , μήτε δυσωδία ἤ ἀηδία ἔχω κατά ὁ ἐδωδή . οὐ ὀλίγος δέ χρεία διορισμός εἰμί καί περί ὁ οὗτος ἅπας φύσις , ὅς ἐφεξῆς λέγω ἐν ὁ περί ὁ κακώχυμος ἔδεσμα λόγος , προστίθημι δέ ὁ λείπω πρότερος . ὅσος μέν γάρ ἄνθρωπος οἷος τε εἰμί γυμνάσιον τε πολύς χράω καί κοιμάω , μέχρι περ ἄν ἐθέλω , καί βίος ἔξω ὁ πολιτικός ἀσχολία αἱρέω , οὗτος ἐγχωρέω καί ὁ παχύχυμος καί γλίσχρος ὁ ἔδεσμα ἐσθίω , καί μάλα ὅταν ἐπί ὁ πλῆθος ὁ ἐδωδή αὐτός μηδέποτε μηδείς αἴσθησις ἐν ὑποχόνδριος δεξιός ἴσχω ἤ βάρος , ἤ τάσις . ὅσος δέ ἤτοι διά ὁ ἡλικία , ἤ διά τις συνήθεια οὐ οἷος τε γυμνάζω πρό ὁ σιτίον , οὗτος πᾶς ἀπέχω ἔδεσμα , ὅσος τοιοῦτος . τέλειος δέ ἀργός μηδέ αὐτός παραγίγνομαι ἐπί ὁ τοιοῦτος τροφή , ἀλλά αἰώρησις ἤ περίπατος ἀντί ὁ ἰσχυρός γυμνάσιον χράω . μέγας γάρ κακός εἰς ὑγεία φυλακή εἰμί ἡσυχία παντελής ὁ σῶμα , ὥσπερ καί μέγας ἀγαθός ὁ σύμμετρος κίνησις . οὐδέ γάρ οὐδέ νοσέω ﻿ τις ὅλος , ἐάν ἐπίτηδες προνοέω ὁ μηδέποτε ἀπεπτέω μετά ὁ μηδέ κινέω τις ἰσχυρός ἐπί σιτίον κίνησις . ὥσπερ γάρ ἀγαθός μέγας εἰμί εἰς ὑγεία ὁ πρό ὁ σιτίον προγυμνάσιον , οὕτως βλαβερός ἅπας κίνησις ἐπί σιτίον . ἀναδίδωμι γάρ ἐκ ὁ κοιλία ὁ τροφή , πρίν πέσσω , ἐͅκ ὅδε πλῆθος ὠμός χυμός ἀθροίζω κατά ὁ φλέψ , ἐκ ὅς εἴωθα νόσημα παντοῖος γίγνομαι , μή φθάνω αὐτός ἤτοι διαφορέω πόνος πολύς , ἤ πέσσω καί μεταβάλλω εἰς αἷμα ὑπό ὁ κατά ἧπαρ τε καί φλέψ δύναμις . ἀσφαλής οὖν φείδομαι ὁ κακώχυμος τε καί γλίσχρος ἔδεσμα , ὅσος γε μόνος ὑγεία εἰμί ὁ φροντίς , οὐ εὐεξία σῶμα , ὁποῖος ὁ γυμναστικός σπουδάζω .