galenus.de-rebus-boni-malique-suci 11
Ὅσοι μὲν οὖν αὐτῶν ὑδατώδεις εἰσὶ καὶ λεπτοὶ κατὰ σύστασιν , οὔρησίν τε κινοῦντες , ὀλιγίστην παρέχουσι τῷ σώματι τροφήν · ὅσοι δὲ παχεῖς , ὥσπερ ὁ Θηραῖός τε καὶ ὁ Σκυβελίτης , ἀξιολόγως τρέφουσι . διαφέρουσι δ’ ἀλλήλων τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἀνάλογον τῷ πάχει . τοιοῦτος δέ ἐστιν οἶνος παρ’ ἡμῖν ἐν Αἰγαῖς καὶ Περπερίνῃ , τῇ μὲν ὁμόρῳ Μυρίνῃ , τῇ δὲ Περγάμῳ . τελέως μὲν οὖν εἰσι γλυκεῖς ὅ τε Σκυβελίτης καὶ ὁ Θηραῖος , αὐστηρὸς δὲ ἅμα καὶ γλυκὺς ὁ Κιλίκιος ὁ Ἀβάτης , ἀπὸ χωρίου τὴν προσηγορίαν ἔχων , ὁ δ’ ἐν Αἰγαῖς καὶ Περπερίνῃ μέσοι τούτων εἰσὶν , οὔτε γλυκεῖς ἀκριβῶς ὄντες , οὔτε στύψιν ἔχοντες ἀξιόλογον ὁμοίως τῷ Κιλικίῳ . μέλανες δὲ πάντες οὗτοι τυγχάνουσιν ὄντες · οὐδὲ γὰρ ἂν εὕροις οὐδένα παχὺν ἅμα καὶ γλυκὺν οἶνον , ὃς οὐκ ἔστι μέλας . ἐὰν οὖν τῶν λευκοτάτων οἴνων ἑψήσῃς τὸ γλεῦκος , ὡς τὸ καλούμενον ἐργάσασθαι σίραιον , ὅπερ ἕψημα παρ’ ἡμῖν ὀνομάζεται , μέλαν ἴσχει τὸ χρῶμα παραπλησίως τῷ Θηραίῳ . μέλαν δὲ καὶ τὸ τοῦ Καρυΐνου χρῶμ’ ἐστὶ , γλυκέος ὄντος αὐτοῦ . τὸ δὲ τοῦ Θηρίνου μέλαν μὲν , ἀλλ’ οὐκ ἴσον τῷ Καρυΐνῳ · ἀπολείπεται γάρ τι καὶ τῇ γλυκύτητι τοῦ Καρυΐνου . λευκὸς δὲ οἶνος οὐδεὶς γλυκύς ἐστιν , ἀλλὰ τινὲς μὲν αὐστηροί τε καὶ παχεῖς , τινὲς δ’ ὑδατώδεις τε καὶ λεπτοί . ξανθοὶ δὲ καὶ κιῤῥοὶ , τινὲς μὲν γλυκεῖς εἰσι μετρίως , ὥσπερ Ἱπποδαμάντειός τε καὶ Φαυστιανὸς Φαλερῖνος , ἔνιοι δ’ ὅλως γλυκεῖς . οἱ δ’ ἐρυθροὶ παχύτεροι τούτων , ὥσπερ γε τούτων ἕτεροι , πλησιάζοντες ἤδη κατὰ τὸ χρῶμα τοῖς μέλασιν . ἡ τροφὴ δ’ ἐξ ἁπάντων ἐστὶν αὐτῶν ἀνάλογος τῷ πάχει . καὶ διὰ τοῦτο τοῖς μὲν ἀναθρέψεως δεομένοις ἐπιτρεπτέον πίνειν τοὺς γλυκεῖς , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἀμέμπτως ἔχωσι τὰ καθ’ ἧπάρ τε καὶ σπλῆνα καὶ νεφρούς · τοῖς δ’ ἤδη παχὺν ἠθροικόσι χυμὸν ἐν ταῖς φλεψὶν οἱ λεπτοὶ κατὰ τὴν σύστασιν χρήσιμοι , ψυχρῶν μὲν ἠθροισμένων ἐν ταῖς φλεψὶ χυμῶν , οἱ δριμεῖς καὶ παλαιοὶ , μὴ ψυχρῶν δὲ , ὅσοις τούτων οὐδέτερον ὑπάρχει . βελτίους μὲν οὖν εἰς εὐχυμίαν οἱ εὐώδεις , ἀλλὰ καὶ κεφαλὴν πλήττουσι · κρείττους δ’ εἰς οὔρησιν οἱ λεπτοὶ , κεφαλῆς δ’ οὐδ’ ὅλως ἅπτονται . φεύγειν δὲ τοὺς παχεῖς ἅμα καὶ δυσώδεις καὶ ἀηδεῖς καὶ αὐστηροὺς , οἷός ἐστιν ὁ φαῦλος Βικυὸς ἐν τοῖς μεγάλοις κεραμίοις , ὁ δ’ ἐν τοῖς μικροῖς οὔτ’ ἀηδὴς , οὔτε δυσώδης , οὔτε παχὺς ἄγαν ἐστὶν , ἀλλ’ οὐδὲ τὴν στύψιν ἔχει στρυφνήν · εὔχυμος δ’ οὐδ’ οὗτος , ὥσπερ οὐδὲ κακόχυμος , ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ τῶν εὐχύμων τε καὶ κακοχύμων ἐστί . τῶν γε μὴν εὐχυμοτάτων οἴνων καὶ ὁ Φαλερῖνός ἐστι , καὶ μᾶλλον ὁ γλυκύτερος . ἐκ ταὐτοῦ δὲ γένους τῷδε καὶ ὁ κιῤῥὸς Τιμωλίτης ὁ γλυκύς . ἔστι γὰρ καὶ τούτου τὸ ἕτερον εἶδος αὐστηρὸν , οὐχ ὁμοίως εὔχυμον , ὥσπερ οὐδ’ ἄλλος οὐδεὶς αὐστηρὸς ἱκανῶς , εἰ καὶ ῥώμην ἐντίθησιν ἐκλύτῳ στομάχῳ καὶ γαστρὶ , καὶ μάλιστα κατὰ δυσκρασίαν θερμὴν πεπονθόσιν . ἕνεκα γὰρ τούτου καὶ τοῦ συστῆσαι ῥεομένην γαστέρα χρώμεθα τοῖς αὐστηροῖς , οἴνοις , ἄλλως οὐκ ἂν χρησάμενοι διὰ τὸ μήτ’ ἀναδόσει τροφῆς , μήθ’ αἱματώσει , μήτ’ εὐχυμίᾳ , μήτ’ οὔρων εὐροίᾳ , μήθ’ ἱδρώτων ἐκκρίσει , μήτε γαστρὸς ὑπαγωγῇ συντελεῖν αὐτούς . ἀλλ’ οὐ πρόκειται νῦν οὔτ’ ἀρετὰς οὔτε κακίας οἴνων πάσας διέρχεσθαι , καὶ μάλισθ’ ὅσοι διαφέρουσι νόσοις . ὅπερ οὖν πρόκειται , πάλιν ἀναληφθὲν ἐν κεφαλαίοις βραχέσιν εἰρήσεται . τοῖς χολωδεστέροις σώμασιν , εἴτε διὰ φυσικὴν δυσκρασίαν , εἴτε δι’ ἐπίκτητον ὁπωσοῦν γεγονυῖαν , οὔτε Φαλερῖνος , οὔτε Τμωλίτης κιῤῥὸς γλυκὺς , οὔτ’ Ἀριούσιος , οὔθ’ ὁ Λέσβιος ὁ εὐώδης τε καὶ κιῤῥὸς , ὅμοιος τοῖς προειρημένοις ὢν , ἐπιτήδειος πίνεσθαι · θερμοὶ γὰρ ἅπαντες οἱ τοιοῦτοι . μήτ’ οὖν χολώδεσι , μήτε τοῖς ἐξ ἐγκαύσεως , ἢ καμάτων πολλῶν , ἢ ἐνδείας , ἢ λύπης , ἢ ὥρᾳ , ἢ χώρᾳ καὶ καταστάσει θερμῇ , διδόναι τοιοῦτον οἶνον . ἐξ ὑπεναντίου μὲν οὖν ἀγαθὸς ἅπασι τοῖς θερμαίνεσθαι δεομένοις , φλεγματώδεσί τε καὶ ψυχραῖς κράσεσι , καὶ χυμῶν πλῆθος ὠμῶν ἠθροικόσιν , ἀργῶς βιοῦσιν ἐν χωρίῳ ψυχρῷ καὶ χειμῶνι καὶ καταστάσει ψυχρᾷ καὶ ὑγρᾷ . ﻿ τούτοις μὲν ἅπασιν ἀγαθὸς ὁ κιῤῥὸς οἶνος καὶ γλυκύς · ἐναντίος δὲ τοῖς ἐναντίως ἔχουσιν , οὐχ ὡς κακοχυμίαν ἐργαζόμενος , ἀλλ’ ὡς θερμαίνων τοὺς ψύχεσθαι δεομένους . ἕτοιμον γὰρ αὐτοῖς ἐστι τοῦτον πίνουσιν καὶ κεφαλὴν ἀλγῆσαι καὶ πυρέξαι καί τι τοῖς νεύροις παθεῖν . οἱ δὲ τῶν κιῤῥῶν τε καὶ μετρίως γλυκέων , ( οὐδεὶς γὰρ κιῤῥὸς ἄκρως ἐστὶ γλυκὺς , ) ἐπὶ τὸ μελάντερον δὲ καὶ γλυκύτερον ῥέποντες , οὐχ ὁμοίως θερμοὶ τοῖς κιῤῥοῖς εἰσιν . εἰκότερον οὖν οὔτε κεφαλὴν , οὔτε νεῦρα βλάπτουσιν , οὔτε πυρετοὺς ἐξάπτουσιν ὡσαύτως ἐκείνοις . ὅτι δὲ γαστρὸς οἱ γλυκεῖς οἶνοι καὶ παχεῖς εἰσιν ὑπακτικοὶ , σχεδὸν οὐδεὶς ἀγνοεῖ , καθάπερ γε καὶ περὶ γλεύκους , ὅπως ἐστὶ φυσῶδες καὶ δύσπεπτον καὶ παχύχυμον καὶ μόνον ἀγαθὸν ἔχον ὑπάγειν γαστέρα , κᾂν ἀτυχήσῃ ποτὲ τούτου , βλαβερώτερον γίνεται . πάντων δ’ οἴνων κοινόν ἐστιν , ὅσοι γε μὴ πάνυ παχεῖς εἰσι καὶ λίαν γλυκεῖς , ὥσπερ ὁ Θηραῖός τε καὶ ὁ Σκυβελίτης , ἐπειδὰν εἰς χρόνου μῆκος ἐκταθῶσι , ξανθὴν τὴν χρόαν γίνεσθαι καί τι καὶ στίλβον ἔχειν ὁμοίως πυρί . καὶ γὰρ οἱ μέλανες , οἷός πέρ ἐστιν ὁ παρ’ ἡμῖν ἐν Περπερίνῃ γιγνόμενος , εἰ χρονίσαιεν , εἰς ἐρυθρὰν μὲν ἢ κιῤῥὰν πρότερον ἀφικνοῦνται ποιότητα , μετὰ ταῦτα δ’ εἰς ξανθότητα , καὶ ὁ λευκὸς , ὁποῖος ὁ Βιθυνὸς Ἀμιναῖος . ὀνομάζουσι δὲ Ῥωμαῖοι τὸν οὕτως παλαιωθέντα κέκουβον , ὃν οὐκ ἂν ἔτι γνωρίσαις ἐξ ὁποίου γένους ἦν . ἤδη δ’ ὁ τοιοῦτός ἐστι καὶ πικρὸς καὶ διὰ τοῦτ’ αὖ μὴ ἐπιτήδειος εἰς πόσιν . ἀλλ’ οἵ γε καπηλεύοντες τοὺς οἴνους μιγνύντες τοῖς νέοις τοὺς τοιούτους , ὡς παλαιοὺς πιπράσκουσιν , ἐξαπατῶντες τῇ πικρότητι τοὺς ἀγνοοῦντας ἀκριβῶς οἴνων γεύεσθαι . φεύγειν οὖν χρὴ τῶν οὕτω παλαιῶν τὴν πόσιν , ὥσπερ καὶ τῶν πάνυ νέων . οἱ μὲν γὰρ ὑπερθερμαίνουσιν , οἱ δ’ οὐδ’ ὅλως θερμαίνουσιν , ἔστ’ ἂν ὦσιν νέοι . τοσοῦτον γὰρ δέουσιν συντελεῖν τι ταῖς τῶν σιτίων πέψεσιν , ὥστ’ αὐτοὶ μόλις πέπτονται . πρὸς τούτοις δ’ οὐδ’ ὑπέρχονται κατὰ τὴν κοιλίαν , οὔτ’ ἀναδίδονται ῥᾳδίως , οὔτ’ οὖρα προτρέπουσιν , οὔθ’ αἱματώσει συντελοῦσιν , οὐδὲ θρέψει , διαμένουσι δ’ ἐπὶ πλεῖστον ἐν τῇ γαστρὶ μετέωροι παραπλησίως ὕδατι , κᾂν βραχύ τις αὐτῶν πίῃ , ῥᾳδίως ὀξύνονται . μόνους δ’ ἄν τις τοὺς νέους ἐπ’ ἀγαθῷ πίνοι τοὺς λεπτοὺς τῇ συστάσει , καθάπερ ἐν Ἰταλίᾳ ὅ τε Γαυρίας ὀνομαζόμενός ἐστι , καὶ ὁ Ἀλβανὸς , ἔνιοί τε τῶν ἐν τοῖς Σαβίνοις τε καὶ Θούσκοις γεννωμένων · οὐ γὰρ δὴ πάντες εἰσὶ τοιοῦτοι . καὶ περὶ Νέαν δὲ πόλιν ὁ κατὰ τὸν ὑπερκείμενον αὐτῇ λόφον Ἀμιναῖος ἐν τάχει πότιμος γίνεται . κατὰ δὲ τὴν Ἀσίαν παρ’ ἡμῖν ὅ τε Τιβηνός ἐστι τοιοῦτος , καὶ ὁ Ἀρσύϊνος , καὶ μετ’ αὐτοὺς ὁ Τιτακαζηνός . ἀλλὰ τούτους μὲν ὡς ἐπὶ παραδείγματος προὐχειρισάμην , ἐθεασάμην δὲ τοιούτους οἴνους ἐν ἅπασι σχεδὸν τοῖς ἔθνεσιν · ἀλλ’ ἀγνοοῦσιν αὐτοὺς οἱ ξένοι κατὰ διττὴν αἰτίαν , ὅτι τε παντάπασιν ὀλίγοι γεννῶνται , καὶ διότι μακρὸν πλοῦν οὐ φέρουσιν , ὡς ὑπὸ τῶν ἐμπόρων μὴ δύνασθαι εἰς ἄλλην χώραν μετακομίζεσθαι . διορίσαις δ’ ἂν ῥᾳδίως τοὺς τοιούτους οἴνους , πρῶτον μὲν καὶ μάλιστα τῇ λεπτότητι , πλησίον ἥκοντας ὕδατος , εἶτα καὶ λευκότητι , καὶ γευομένῳ δ’ ἄν σοι φανεῖεν ὑδατώδεις , οὐδεμίαν ἔχοντες ἰσχυρὰν στύψιν , ἔν τε τῷ κεράννυσθαι μὴ φέροντες ὕδατος μίξιν πολλήν · διὸ καὶ πρὸς τῶν παλαιῶν ἰατρῶν ὀλιγοφόροι κέκληνται . καὶ μέντοι καὶ καθάπερ οἱ κιῤῥοὶ θερμοὶ τὴν δύναμιν ὄντες αὐτίκα πληροῦσι τὴν κεφαλὴν , οὕτως οἱ τοιοῦτοι πρὸς τῷ μηδέποτε βλάπτειν αὐτὴν ὠφελοῦσιν , ἐνίοτε παύοντες ὀδύνας μικράς τινας , ὅσαι διὰ τοὺς ἐν τῇ κοιλίᾳ χυμοὺς εἰώθασι γίγνεσθαι . τῆς γάρ τοι κεφαλῆς οὐ μόνον ὅταν αὕτη πάσχῃ τι πάθος ἴδιον ὀδυνωμένη , ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν κοιλίαν ἀναπέμπουσαν ἀτμοὺς χυμῶν μοχθηρῶν , ἡ τοιαύτη κεφαλαλγία δι’ οἴνου πόσεως ὀλιγοφόρου ἰᾶται βραχεῖαν ἔχοντος στύψιν . ὅσοι γὰρ ἔκλυτοι παντάπασίν εἰσιν , ὥσπερ ὁ παρ’ ἡμῖν Τιβηνὸς , ἐν Ἰταλίᾳ δὲ τῶν Σαβίνων ἔνιοι , τοσούτῳ χείρους ὑπάρχουσι τῶν ἀτρέμα στυφόντων , ὅσῳ βελτίους εἰσὶν ὕδατος . εὕροις γὰρ ἄν ποτε καὶ δι’ ὕδατος πόσιν ἀλγοῦντας ἐνίους τὴν κεφαλὴν , καὶ μάλισθ’ ὅταν ᾖ μοχθηρὸν , ὡς αὐτοῦ τε διαφθειρομένου καὶ τὸν φυσικὸν τόνον ἐκλύοντος . τῆς δὲ γαστρὸς ἀτονησάσης ἰχῶρες χολώδεις εἰώθασιν συῤῥεῖν ἐκ τοῦ σώματος εἰς τὸ κύτος αὐτῆς , ὥσπερ τοῖς νηστεύσασιν , ὧν τῆς κακίας τε καὶ βλάβης ὁ προειρημένος οἶνος ἐλευθεροῖ τὸν ἄνθρωπον , ἐκ μὲν τοῦ παραχρῆμα τῷ τῆς ἐπικράσεως λόγῳ , μετὰ βραχὺ δὲ καὶ τῷ ῥωσθεῖσαν τὴν κοιλίαν ὠθεῖν ἀφ’ ἑαυτῆς κάτω τὰ λυποῦντα . ταῖς μέντοι θερμαῖς πάνυ κράσεσι τῶν ἀνθρώπων , ἢ διὰ φύσιν , ἢ διὰ ἡλικίαν , ὠφελιμώτερον οἴνου ποτὸν ὕδωρ ἐστίν · εἰ δέ ποτε καὶ δεήσειεν οἴνου , τό τε λεπτὸν καὶ μετρίως αὐστηρὸν αὐτοῖς διδόναι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ πάντων ἐδεσμάτων τε καὶ πομάτων οὐχ ἁπλῶς ἑκάστῳ χρῆσθαι βέλτιον , ἀλλὰ μετὰ τοῦ διορίσασθαι τὰς φύσεις τῶν χρησομένων . ἔστι δὲ μεγίστη μὲν ἐν τοῖς οἴνοις διαφορὰ , κατ’ εἴδη σκοπουμένων ἡμῶν , ὡς διῄρηται , βραχεῖα δ’ ἐν τοῖς ἄλλοις · οὐ γὰρ ἂν εὕροις ποτε φακῆν ἢ κράμβην ὑγραίνουσαν , ἀλλ’ ἧττον μὲν ἑτέραν ξηραίνουσαν , ὑγραίνουσαν δ’ οὐδεμίαν . ἔτι δὲ μᾶλλον οὐκ ἂν εὕροις τι γένος κρομμύων , ἢ πράσων , ἢ σκορόδων ψῦχον , ἀλλ’ ἧττόν τε καὶ μᾶλλον θερμαῖνον · οὐκ οὖν οὐδὲ θριδακίνην θερμαίνουσαν , οὐδ’ ἀτράφαξυν , ἢ βλίτον , ἢ ἀνδράχνην . οὐ μὴν οὐδὲ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐν αὐτοῖς μεγάλην ἔχει διαφοράν , ἐπὶ δὲ τῶν οἴνων ὁ παλαιότατος , ὃν ἔφην ὑπὸ Ῥωμαίων ὀνομάζεσθαι κέκουβον , εἰς τοσοῦτον τοῦ λευκοῦ τε ἅμα καὶ αὐστηροῦ καὶ νέου διενήνοχε καὶ παχέος οἴνου , ὡς τὸν μὲν ἱκανώτατα θερμαίνειν , τὸν δὲ ψύχειν αἰσθητῶς .
Lemmas: ὅσος μέν οὖν αὐτός ὑδατώδης εἰμί καί λεπτός κατά σύστασις , οὔρησις τε κινέω , ὀλίγιστος παρέχω ὁ σῶμα τροφή · ὅσος δέ παχύς , ὥσπερ ὁ Θηραῖος τε καί ὁ Σκυβελίτης , ἀξιόλογος τρέφω . διαφέρω δέ ἀλλήλων ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἀνάλογος ὁ πάχος . τοιοῦτος δέ εἰμί οἶνος παρά ἐγώ ἐν Αἰγαί καί Περπερίνη , ὁ μέν ὅμορος Μυρίνη , ὁ δέ Πέργαμος . τέλειος μέν οὖν εἰμί γλυκύς ὁ τε Σκυβελίτης καί ὁ Θηραῖος , αὐστηρός δέ ἅμα καί γλυκύς ὁ Κίλιξ ὁ Ἀβάτης , ἀπό χωρίον ὁ προσηγορία ἔχω , ὁ δέ ἐν Αἰγαί καί Περπερίνη μέσος οὗτος εἰμί , οὔτε γλυκύς ἀκριβής εἰμί , οὔτε στῦψις ἔχω ἀξιόλογος ὅμοιος ὁ Κίλιξ . μέλας δέ πᾶς οὗτος τυγχάνω εἰμί · οὐδέ γάρ ἄν εὑρίσκω οὐδείς παχύς ἅμα καί γλυκύς οἶνος , ὅς οὐ εἰμί μέλας . ἐάν οὖν ὁ λευκός οἶνος ἑψέω ὁ γλεῦκος , ὡς ὁ καλέω ἐργάζομαι σίραιον , ὅς ἕψημα παρά ἐγώ ὀνομάζω , μέλας ἴσχω ὁ χρῶμα παραπλήσιος ὁ Θήραιον . μέλας δέ καί ὁ ὁ Καρύϊνος χρῶμα εἰμί , γλυκύς εἰμί αὐτός . ὁ δέ ὁ Θηρῖνος μέλας μέν , ἀλλά οὐ ἴσος ὁ Καρύϊνος · ἀπολείπω γάρ τις καί ὁ γλυκύτης ὁ Καρύϊνος . λευκός δέ οἶνος οὐδείς γλυκύς εἰμί , ἀλλά τις μέν αὐστηρός τε καί παχύς , τις δέ ὑδατώδης τε καί λεπτός . ξανθός δέ καί κιρρός , τις μέν γλυκύς εἰμί μέτριος , ὥσπερ Ἱπποδαμάντειος τε καί Φαυστιανός Φαλερῖνος , ἔνιοι δέ ὅλος γλυκύς . ὁ δέ ἐρυθρός παχύς οὗτος , ὥσπερ γε οὗτος ἕτερος , πλησιάζω ἤδη κατά ὁ χρῶμα ὁ μέλας . ὁ τροφή δέ ἐκ ἅπας εἰμί αὐτός ἀνάλογος ὁ πάχος . καί διά οὗτος ὁ μέν ἀνάθρεψις δέω ἐπιτρεπτέον πίνω ὁ γλυκύς , καί μάλα ὅταν ἄμεμπτος ἔχω ὁ κατά ἧπαρ τε καί σπλήν καί νεφρός · ὁ δέ ἤδη παχύς ἀθροίζω χυμός ἐν ὁ φλέψ ὁ λεπτός κατά ὁ σύστασις χρήσιμος , ψυχρός μέν ἀθροίζω ἐν ὁ φλέψ χυμός , ὁ δριμύς καί παλαιός , μή ψυχρός δέ , ὅσος οὗτος οὐδέτερος ὑπάρχω . ἀγαθός μέν οὖν εἰς εὐχυμία ὁ εὐώδης , ἀλλά καί κεφαλή πλήσσω · κρατύς δέ εἰς οὔρησις ὁ λεπτός , κεφαλή δέ οὐδέ ὅλος ἅπτω . φεύγω δέ ὁ παχύς ἅμα καί δυσώδης καί ἀηδής καί αὐστηρός , οἷος εἰμί ὁ φαῦλος Βικυός ἐν ὁ μέγας κεράμιον , ὁ δέ ἐν ὁ μικρός οὔτε ἀηδής , οὔτε δυσώδης , οὔτε παχύς ἄγαν εἰμί , ἀλλά οὐδέ ὁ στῦψις ἔχω στρυφνός · εὔχυμος δέ οὐδέ οὗτος , ὥσπερ οὐδέ κακόχυμος , ἀλλά ἐν ὁ μεταξύ ὁ εὔχυμος τε καί κακώχυμος εἰμί . ὁ γε μήν εὔχυμος οἶνος καί ὁ Φαλερῖνος εἰμί , καί μάλα ὁ γλυκύς . ἐκ αὐτός δέ γένος ὅδε καί ὁ κιρρός Τιμωλίτης ὁ γλυκύς . εἰμί γάρ καί οὗτος ὁ ἕτερος εἶδος αὐστηρός , οὐ ὅμοιος εὔχυμος , ὥσπερ οὐδέ ἄλλος οὐδείς αὐστηρός ἱκανός , εἰ καί ῥώμη ἐντίθημι ἔκλυτος στόμαχος καί γαστήρ , καί μάλα κατά δυσκρασία θερμός πάσχω . ἕνεκα γάρ οὗτος καί ὁ συνίστημι ῥέω γαστήρ χράω ὁ αὐστηρός , οἶνος , ἄλλος οὐ ἄν χράω διά ὁ μήτε ἀνάδοσις τροφή , μήτε αἱμάτωσις , μήτε εὐχυμία , μήτε ὅρος εὔροια , μήτε ἱδρώς ἔκκρισις , μήτε γαστήρ ὑπαγωγή συντελέω αὐτός . ἀλλά οὐ πρόκειμαι νῦν οὔτε ἀρετή οὔτε κακία οἶνος πᾶς διέρχομαι , καί μάλα ὅσος διαφέρω νόσος . ὅς οὖν πρόκειμαι , πάλιν ἀναλαμβάνω ἐν κεφάλαιος βραχύς λέγω . ὁ χολώδης σῶμα , εἴτε διά φυσικός δυσκρασία , εἴτε διά ἐπίκτητος ὁπωσοῦν γίγνομαι , οὔτε Φαλερῖνος , οὔτε Τμωλίτης κιρρός γλυκύς , οὔτε Ἀριούσιος , οὔτε ὁ Λέσβιος ὁ εὐώδης τε καί κιρρός , ὅμοιος ὁ προλέγω εἰμί , ἐπιτήδειος πίνω · θερμός γάρ ἅπας ὁ τοιοῦτος . μήτε οὖν χολώδης , μήτε ὁ ἐκ ἔγκαυσις , ἤ κάματος πολύς , ἤ ἔνδεια , ἤ λύπη , ἤ ὥρα , ἤ χώρα καί κατάστασις θερμός , δίδωμι τοιοῦτος οἶνος . ἐκ ὑπεναντίος μέν οὖν ἀγαθός ἅπας ὁ θερμαίνω δέω , φλεγματώδης τε καί ψυχρός κρᾶσις , καί χυμός πλῆθος ὠμός ἀθροίζω , ἀργός βιόω ἐν χωρίον ψυχρός καί χειμών καί κατάστασις ψυχρός καί ὑγρός . ﻿ οὗτος μέν ἅπας ἀγαθός ὁ κιρρός οἶνος καί γλυκύς · ἐναντίος δέ ὁ ἐναντίος ἔχω , οὐ ὡς κακοχυμία ἐργάζομαι , ἀλλά ὡς θερμαίνω ὁ ψύχω δέω . ἑτοῖμος γάρ αὐτός εἰμί οὗτος πίνω καί κεφαλή ἀλγέω καί πυρέσσω καί τις ὁ νεῦρον πάσχω . ὁ δέ ὁ κιρρός τε καί μέτριος γλυκύς , ( οὐδείς γάρ κιρρός ἄκρος εἰμί γλυκύς , ) ἐπί ὁ μέλας δέ καί γλυκύς ῥέπω , οὐ ὅμοιος θερμός ὁ κιρρός εἰμί . ἔοικα οὖν οὔτε κεφαλή , οὔτε νεῦρον βλάπτω , οὔτε πυρετός ἐξάπτω ὡσαύτως ἐκεῖνος . ὅτι δέ γαστήρ ὁ γλυκύς οἶνος καί παχύς εἰμί ὑπακτικός , σχεδόν οὐδείς ἀγνοέω , καθά γε καί περί γλεῦκος , ὅπως εἰμί φυσώδης καί δύσπεπτος καί παχύχυμος καί μόνος ἀγαθός ἔχω ὑπάγω γαστήρ , ᾄν ἀτυχέω ποτέ οὗτος , βλαβερός γίγνομαι . πᾶς δέ οἶνος κοινός εἰμί , ὅσος γε μή πάνυ παχύς εἰμί καί λίαν γλυκύς , ὥσπερ ὁ Θηραῖος τε καί ὁ Σκυβελίτης , ἐπειδάν εἰς χρόνος μῆκος ἐκτείνω , ξανθός ὁ χροιά γίγνομαι καί τις καί στίλβω ἔχω ὅμοιος πῦρ . καί γάρ ὁ μέλας , οἷος περ εἰμί ὁ παρά ἐγώ ἐν Περπερίνη γίγνομαι , εἰ χρονίζω , εἰς ἐρυθρός μέν ἤ κιρρός πρότερος ἀφικνέομαι ποιότης , μετά οὗτος δέ εἰς ξανθότης , καί ὁ λευκός , ὁποῖος ὁ Βιθυνός Ἀμιναῖος . ὀνομάζω δέ Ῥωμαῖος ὁ οὕτως παλαιόω κέκουβος , ὅς οὐ ἄν ἔτι γνωρίζω ἐκ ὁποῖος γένος εἰμί . ἤδη δέ ὁ τοιοῦτος εἰμί καί πικρός καί διά οὗτος αὖ μή ἐπιτήδειος εἰς πόσις . ἀλλά ὁ γε καπηλεύω ὁ οἶνος μείγνυμι ὁ νέος ὁ τοιοῦτος , ὡς παλαιός πιπράσκω , ἐξαπατάω ὁ πικρότης ὁ ἀγνοέω ἀκριβής οἶνος γεύω . φεύγω οὖν χρή ὁ οὕτως παλαιός ὁ πόσις , ὥσπερ καί ὁ πάνυ νέος . ὁ μέν γάρ ὑπερθερμαίνω , ὁ δέ οὐδέ ὅλος θερμαίνω , ἔστε ἄν εἰμί νέος . τοσοῦτος γάρ δέω συντελέω τις ὁ ὁ σιτίον πέψις , ὥστε αὐτός μόλις πέσσω . πρός οὗτος δέ οὐδέ ὑπέρχομαι κατά ὁ κοιλία , οὔτε ἀναδίδωμι ῥᾴδιος , οὔτε οὖρον προτρέπω , οὔτε αἱμάτωσις συντελέω , οὐδέ θρέψις , διαμένω δέ ἐπί πολύς ἐν ὁ γαστήρ μετέωρος παραπλήσιος ὕδωρ , ἔͅν βραχύς τις αὐτός πίνω , ῥᾴδιος ὀξύνω . μόνος δέ ἄν τις ὁ νέος ἐπί ἀγαθός πίνω ὁ λεπτός ὁ σύστασις , καθά ἐν Ἰταλία ὁ τε Γαυρίας ὀνομάζω εἰμί , καί ὁ Ἀλβανός , ἔνιοι τε ὁ ἐν ὁ Σαβῖνος τε καί Θοῦσκος γεννάω · οὐ γάρ δή πᾶς εἰμί τοιοῦτος . καί περί Νέη δέ πόλις ὁ κατά ὁ ὑπέρκειμαι αὐτός λόφος Ἀμιναῖος ἐν τάχος πότιμος γίγνομαι . κατά δέ ὁ Ἀσία παρά ἐγώ ὁ τε Τιβηνός εἰμί τοιοῦτος , καί ὁ Ἀρσύϊνος , καί μετά αὐτός ὁ Τιτακαζηνός . ἀλλά οὗτος μέν ὡς ἐπί παράδειγμα προχειρίζω , θεάομαι δέ τοιοῦτος οἶνος ἐν ἅπας σχεδόν ὁ ἔθνος · ἀλλά ἀγνοέω αὐτός ὁ ξένος κατά δισσός αἰτία , ὅτι τε παντάπασι ὀλίγος γεννάω , καί διότι μακρός πλόος οὐ φέρω , ὡς ὑπό ὁ ἔμπορος μή δύναμαι εἰς ἄλλος χώρα μετακομίζω . διορίζω δέ ἄν ῥᾴδιος ὁ τοιοῦτος οἶνος , πρῶτος μέν καί μάλα ὁ λεπτότης , πλησίον ἥκω ὕδωρ , εἶτα καί λευκότης , καί γεύω δέ ἄν σύ φαίνω ὑδατώδης , οὐδείς ἔχω ἰσχυρός στῦψις , ἐν τε ὁ κεράννυμι μή φέρω ὕδωρ μίξις πολύς · διό καί πρός ὁ παλαιός ἰατρός ὀλιγοφόρος καλέω . καί μέντοι καί καθά ὁ κιρρός θερμός ὁ δύναμις εἰμί αὐτίκα πληρόω ὁ κεφαλή , οὕτως ὁ τοιοῦτος πρός ὁ μηδέποτε βλάπτω αὐτός ὠφελέω , ἐνίοτε παύω ὀδύνη μικρός τις , ὅσος διά ὁ ἐν ὁ κοιλία χυμός εἴωθα γίγνομαι . ὁ γάρ τοι κεφαλή οὐ μόνος ὅταν οὗτος πάσχω τις πάθος ἴδιος ὀδυνάω , ἀλλά καί διά ὁ κοιλία ἀναπέμπω ἀτμός χυμός μοχθηρός , ὁ τοιοῦτος κεφαλαλγία διά οἶνος πόσις ὀλιγοφόρος ἰάομαι βραχύς ἔχω στῦψις . ὅσος γάρ ἔκλυτος παντάπασι εἰμί , ὥσπερ ὁ παρά ἐγώ Τιβηνός , ἐν Ἰταλία δέ ὁ Σαβῖνος ἔνιοι , τοσοῦτος κακός ὑπάρχω ὁ ἀτρέμας στύφω , ὅσος ἀγαθός εἰμί ὕδωρ . εὑρίσκω γάρ ἄν ποτέ καί διά ὕδωρ πόσις ἀλγέω ἔνιοι ὁ κεφαλή , καί μάλα ὅταν εἰμί μοχθηρός , ὡς αὐτός τε διαφθείρω καί ὁ φυσικός τόνος ἐκλύω . ὁ δέ γαστήρ ἀτονέω ἰχώρ χολώδης εἴωθα συρρέω ἐκ ὁ σῶμα εἰς ὁ κύτος αὐτός , ὥσπερ ὁ νηστεύω , ὅς ὁ κακία τε καί βλάβη ὁ προλέγω οἶνος ἐλευθερόω ὁ ἄνθρωπος , ἐκ μέν ὁ παραχρῆμα ὁ ὁ ἐπίκρασις λόγος , μετά βραχύς δέ καί ὁ ῥώννυμι ὁ κοιλία ὠθέω ἀπό ἑαυτοῦ κάτω ὁ λυπέω . ὁ μέντοι θερμός πάνυ κρᾶσις ὁ ἄνθρωπος , ἤ διά φύσις , ἤ διά ἡλικία , ὠφέλιμος οἶνος ποτός ὕδωρ εἰμί · εἰ δέ ποτέ καί δέω οἶνος , ὁ τε λεπτός καί μέτριος αὐστηρός αὐτός δίδωμι . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ἐπί πᾶς ἔδεσμα τε καί πόμα οὐ ἁπλῶς ἕκαστος χράω ἀγαθός , ἀλλά μετά ὁ διορίζω ὁ φύσις ὁ χράω . εἰμί δέ μέγας μέν ἐν ὁ οἶνος διαφορά , κατά εἶδος σκοπέω ἐγώ , ὡς διαιρέω , βραχύς δέ ἐν ὁ ἄλλος · οὐ γάρ ἄν εὑρίσκω ποτέ φακῆ ἤ κράμβη ὑγραίνω , ἀλλά ἥσσων μέν ἕτερος ξηραίνω , ὑγραίνω δέ οὐδείς . ἔτι δέ μάλα οὐ ἄν εὑρίσκω τις γένος κρόμμυον , ἤ πράσον , ἤ σκόροδον ψύχω , ἀλλά ἥσσων τε καί μάλα θερμαίνω · οὐ οὖν οὐδέ θριδακίνη θερμαίνω , οὐδέ ἀτράφαξυς , ἤ βλίτον , ἤ ἀνδράχνη . οὐ μήν οὐδέ ὁ μάλα καί ἥσσων ἐν αὐτός μέγας ἔχω διαφορά , ἐπί δέ ὁ οἶνος ὁ παλαιός , ὅς φημί ὑπό Ῥωμαῖος ὀνομάζω κέκουβος , εἰς τοσοῦτος ὁ λευκός τε ἅμα καί αὐστηρός καί νέος διαφέρω καί παχύς οἶνος , ὡς ὁ μέν ἱκανός θερμαίνω , ὁ δέ ψύχω αἰσθητός .