galenus.de-rebus-boni-malique-suci 7
Ἐν δὲ τοῖς Δημητρίοις σπέρμασιν ἄριστον εἰς εὐχυμίαν ἔδεσμα καλῶς ἑψημένη πτισάνη . συνενδείκνυται δ’ ὁ λόγος οὗτος , ὅτι ἀρίστην εἶναι χρὴ καὶ τὴν κριθήν . οὐ γὰρ ἕψεται καλῶς ἡ πτισάνη , μὴ τοιαύτης οὔσης αὐτῆς , διὰ τὸ μήτε πλεῖον ἐξοιδίσκεσθαι διαβρεχομένην , μήτε χυλοῦσθαι τηκομένην . ἀλλὰ περὶ πτισάνης ἔν τε τῷ περὶ τῶν ἐν τροφαῖς δυνάμεων καὶ τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου καὶ τοῖς εἰς τὸ περὶ διαίτης ὀξέων Ἱπποκράτους ὑπομνήμασιν ἐπὶ πλέον εἴρηται . νυνὶ δ’ ἀρκεῖ δεδηλῶσθαι τὸ κεφάλαιον , οὗ χρῄζομεν εἰς τὸν ἐνεστῶτα λόγον , ὡς ἀμεμπτότατον εἴη ἂν πάντων ἐδεσμάτων εἰς εὐχυμίαν τε καὶ φυλακὴν ὑγείας πτισάνη καλῶς ἐσκευασμένη . τρέφει γε μὴν ἄρτου ἧττον ἡ καλλίστη · περὶ οὗ καὶ αὐτοῦ λέλεκται κατὰ τὸ β΄ γράμμα περὶ τῶν ἐν ταῖς τροφαῖς δυνάμεων . τῆλις μὲν οὐκ εὔχυμος , ἂν πλεονάζῃ τις ἐν αὐτῇ , πτισάνην δὲ κᾂν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν εἰς κόρον ἐσθίῃς , οὐδὲν εἰς εὐχυμίαν βλαβήσῃ . περὶ κυάμου δ’ ἂν ἔλεγον ταὐτὸν , εἰ μὴ φυσώδης ἦν · οὔτε γὰρ κακόχυμος , οὔτε ἐμφρακτικὸς , ἅπερ ἐστὶ κεφάλαια τῶν ὑγιεινῶν ἐδεσμάτων · ὑπάρχει δ’ αὐτῷ ταῦτα διὰ τὸ ῥυπτικὴν ἔχειν ποιότητα καὶ δύναμιν ἐν αὑτῷ , καθάπερ ἡ κριθή . τῷ πισῷ δὲ τὸ μὲν ἄφυσον ὑπάρχει , τὸ ῥυπτικὸν δ’ οὐκ ἴσον τῷ κυάμῳ . περὶ δὲ τῆς φακῆς , ὅτι κακόχυμός ἐστι καὶ μελαγχολικὴ , σχεδὸν οὐδεὶς ἀγνοεῖ · ὡς φαρμάκῳ δ’ αὐτῇ χρώμεθα πολλάκις ἐπὶ πολλῶν παθημάτων , ἀλλ’ οὐ νῶν ἐκείνων ὁ καιρός . ὦχροι δὲ καὶ δόλιχοι τῶν μὲν εἰρημένων χείρους , ἀμείνους δὲ λαθύρων . ὀλύραν δὲ μετὰ τὴν κριθὴν τίθει , καὶ μετ’ ἐκείνην τίφην . ἔλυμος δέ σοι φευκτέος ἀεί · καλοῦσι δ’ αὐτὸν ἔνιοι μελίνην τῶν παλαιῶν . ἡ δὲ κέγχρος ὁμογενὴς μέν ἐστι τῷ σπέρματι τούτῳ , μοχθηρὰ δ’ ἧττον . ὅ γε μὴν ἐρέβινθος , εἰ καὶ τρόφιμος , ἀλλ’ οὐκ εὔχυμος , φυσώδης δὲ οὐδὲν ἧττόν ἐστι κυάμου , παροξύνει δὲ καὶ πρὸς συνουσίαν ἅμα τῷ πολὺ σπέρμα γεννᾷν . ὁ δὲ θέρμος ἱκανῶν παχύχυμος · εὔδηλον δ’ , ὅτι καὶ τρόφιμος , εἴπερ παχύχυμος , οὐ μὴν κακόχυμος . τῶν δ’ ἄλλων ὀσπρίων οὐδὲ μεμνῆσθαι καλὸν εἰς εὐχυμίας λόγον , ὧν γε μηδ’ ἐσθίουσιν ἄνθρωποι , πρὶν ὑπὸ λιμοῦ βιασθῆναι . περὶ μὲν οὖν ὀσπρίων αὐτάρκως εἴρηται , περὶ δὲ καρπῶν ἐφεξῆς ἂν εἴη ῥητέον .
Lemmas: ἐν δέ ὁ Δημήτριος σπέρμα ἀγαθός εἰς εὐχυμία ἔδεσμα καλός ἑψάω πτισάνη . συνενδείκνυμι δέ ὁ λόγος οὗτος , ὅτι ἀγαθός εἰμί χρή καί ὁ κριθή . οὐ γάρ ἕπομαι καλός ὁ πτισάνη , μή τοιοῦτος εἰμί αὐτός , διά ὁ μήτε πολύς ἐξοιδίσκομαι διαβρέχω , μήτε χυλόω τήκω . ἀλλά περί πτισάνη ἐν τε ὁ περί ὁ ἐν τροφή δύναμις καί ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος καί ὁ εἰς ὁ περί δίαιτα ὀξύς Ἱπποκράτης ὑπόμνημα ἐπί πολύς λέγω . νυνί δέ ἀρκέω δηλόω ὁ κεφάλαιος , ὅς χρῄζω εἰς ὁ ἐνίστημι λόγος , ὡς ἄμεμπτος εἰμί ἄν πᾶς ἔδεσμα εἰς εὐχυμία τε καί φυλακή ὑγεία πτισάνη καλός σκευάζω . τρέφω γε μήν ἄρτος ἥσσων ὁ καλός · περί ὅς καί αὐτός λέγω κατά ὁ βʹ γράμμα περί ὁ ἐν ὁ τροφή δύναμις . τῆλις μέν οὐ εὔχυμος , ἐάν πλεονάζω τις ἐν αὐτός , πτισάνη δέ ἔͅν κατά ἕκαστος ἡμέρα εἰς κόρος ἐσθίω , οὐδείς εἰς εὐχυμία βλάπτω . περί κύαμος δέ ἄν λέγω αὐτός , εἰ μή φυσώδης εἰμί · οὔτε γάρ κακόχυμος , οὔτε ἐμφρακτικός , ὅς εἰμί κεφάλαιος ὁ ὑγιεινός ἔδεσμα · ὑπάρχω δέ αὐτός οὗτος διά ὁ ῥυπτικός ἔχω ποιότης καί δύναμις ἐν ἑαυτοῦ , καθά ὁ κριθή . ὁ πίσος δέ ὁ μέν ἄφυσος ὑπάρχω , ὁ ῥυπτικός δέ οὐ ἴσος ὁ κύαμος . περί δέ ὁ φακῆ , ὅτι κακόχυμος εἰμί καί μελαγχολικός , σχεδόν οὐδείς ἀγνοέω · ὡς φάρμακον δέ αὐτός χράω πολλάκις ἐπί πολύς πάθημα , ἀλλά οὐ ἐγώ ἐκεῖνος ὁ καιρός . ὦχρος δέ καί δόλιχος ὁ μέν λέγω κακός , ἀγαθός δέ λάθυρος . ὄλυρα δέ μετά ὁ κριθή τίθημι , καί μετά ἐκεῖνος τίφη . ἔλυμος δέ σύ φευκτέος ἀεί · καλέω δέ αὐτός ἔνιοι μελίνη ὁ παλαιός . ὁ δέ κέγχρος ὁμογενής μέν εἰμί ὁ σπέρμα οὗτος , μοχθηρός δέ ἥσσων . ὁ γε μήν ἐρέβινθος , εἰ καί τρόφιμος , ἀλλά οὐ εὔχυμος , φυσώδης δέ οὐδείς ἥσσων εἰμί κύαμος , παροξύνω δέ καί πρός συνουσία ἅμα ὁ πολύς σπέρμα γεννάω . ὁ δέ θέρμος ἱκανός παχύχυμος · εὔδηλος δέ , ὅτι καί τρόφιμος , εἴπερ παχύχυμος , οὐ μήν κακόχυμος . ὁ δέ ἄλλος ὄσπριον οὐδέ μιμνῄσκω καλός εἰς εὐχυμία λόγος , ὅς γε μηδέ ἐσθίω ἄνθρωπος , πρίν ὑπό λιμός βιάζω . περί μέν οὖν ὄσπριον αὔταρκος λέγω , περί δέ καρπός ἐφεξῆς ἄν εἰμί λέγω .