galenus.de-rebus-boni-malique-suci 12
Οὐκ ὀλίγη δ’ ἐστὶ καὶ κατὰ τὸ μέλι διαφορά . τό γε μὴν μοχθηρὸν , ὡς ἤτοι δυσῶδες ὑπάρχειν , ἢ γευόμενον ἄλλην τινὰ ἐμφαίνειν ποιότητα μεμιγμένην , οὐδὲ μέλι τὸ τοιοῦτο . τοῦ δ’ ἀμέμπτου μέλιτος αἱ διαφοραὶ κατὰ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἐν γλυκύτητι καὶ δριμύτητι τυγχάνουσιν οὖσαι , τοῦ γλυκυτάτου τε καὶ δριμυτάτου εἰς ἄκρον ἥκοντος ἀρετῆς . ἀλλὰ τῷ γε θερμὸν εἶναι τῇ δυνάμει πᾶν , εἰς χολὴν μεταβάλλειν ἑτοίμως ἐν τοῖς θερμοῖς σώμασι κοινὸν αὐτῷ ἐστι · καὶ διὰ τοῦτο χρήσιμον ἔδεσμα φύσεσι μὲν φλεγματικωτέραις , ἡλικίαις δὲ πρεσβυτικαῖς , ὥσπερ γε καὶ νοσήμασι ψυχροῖς . ὀξύμελί γε μὴν χρησιμώτατον ἁπάσαις ταῖς ἡλικίαις τε καὶ φύσεσιν εἰς ὑγιεινὴν ἀσφάλειαν , ἐκφράττον ἁπάσας τὰς στενὰς διεξόδους , ὡς μηδαμόθι ﻿ παχὺν ἢ κολλώδη χυμὸν ἴσχεσθαι . διὰ τοῦτό γ’ ἔτι καὶ τὰ καλούμενα πρὸς τῶν ἰατρῶν ὑγιεινὰ φάρμακα τῆς λεπτυνούσης ἅπαντά ἐστι δυνάμεως · καὶ ἀσφαλέστερα μὲν εἰς ὑγείας φυλακὴν ἡ τοιαύτη τῆς παχυνούσης , εὐεξίαν δὲ καὶ ῥώμην ἀδύνατος ἐργάζεσθαι . βούλονται δ’ ἔνιοι σφαλερῶς ὑγιαίνειν μᾶλλον εὐεκτοῦντες , ἢ βεβαίαν ὑγείαν κεκτῆσθαι διαπαντὸς ἰσχνοὶ καὶ ἀσθενεῖς ὄντες . ἀλλὰ τούτων αὐτῶν ὅσοι σὺν εὐεξίᾳ καὶ ῥώμῃ τὴν ὑγίειαν ἔχειν ἐθέλουσιν , ἔνιοι μὲν ἑαυτοῖς σχολάζουσιν , ἔνιοι δὲ στρατιωτικὸν ἐπανῄρηνται βίον , ἀναγκαζόμενοι καὶ νυκτὸς ἀναστῆναι , καὶ δι’ ὅλης ἡμέρας ἀναγκαίαις πράξεσι κάμνειν δουλεύοντες · ὧν τὸ πρὸ τοῦ βαλανείου γυμνάσιον , οἷς γε δὴ δυνατὸν , ἴσχειν , κᾀν τούτῳ τὸ καλούμενον ὑπὸ τῶν γυμναστικῶν ἀποθεραπευτικὸν , οἱ πολλοὶ δὲ δι’ ἀσχολίαν οὐδὲ τούτῳ χρῆσθαι δύνανται . τούτοις οὖν ὑγιαίνειν ἀδύνατον διαπαντὸς , κᾂν σωφρόνως διαιτῶνται . οἱ δὲ , ἐφ’ ὅσον ἐγχωρεῖ , τὰ δέοντα πράττοντες ὀλιγάκις νοσήσουσιν . ἅπτεσθαι μὲν οὖν αὐτοῖς ἀναγκαῖόν ἐστι τῶν πολυτρόφων ἐδεσμάτων , ἃ παχεῖς γεννᾷ χυμούς . ἀλλὰ μετρίως τε τοῦτο πρακτέον , ἐν ἐκείνοις τε τοῖς καιροῖς , ὁπότε σαφῶς ἐνδείας αἰσθάνονται · τὸν δὲ ἄλλον χρόνον ἅπαντα τοῖς μέσοις ἐδέσμασι τῶν ὀλιγοτρόφων καὶ πολυτρόφων χρηστέον .
Lemmas: οὐ ὀλίγος δέ εἰμί καί κατά ὁ μέλι διαφορά . ὁ γε μήν μοχθηρός , ὡς ἤτοι δυσώδης ὑπάρχω , ἤ γεύω ἄλλος τις ἐμφαίνω ποιότης μείγνυμι , οὐδέ μέλι ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ ἄμεμπτος μέλι ὁ διαφορά κατά ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἐν γλυκύτης καί δριμύτης τυγχάνω εἰμί , ὁ γλυκύς τε καί δριμύς εἰς ἄκρον ἥκω ἀρετή . ἀλλά ὁ γε θερμός εἰμί ὁ δύναμις πᾶς , εἰς χολή μεταβάλλω ἑτοῖμος ἐν ὁ θερμός σῶμα κοινός αὐτός εἰμί · καί διά οὗτος χρήσιμος ἔδεσμα φύσις μέν φλεγματικός , ἡλικία δέ πρεσβυτικός , ὥσπερ γε καί νόσημα ψυχρός . ὀξύμελι γε μήν χρήσιμος ἅπας ὁ ἡλικία τε καί φύσις εἰς ὑγιεινός ἀσφάλεια , ἐκφράσσω ἅπας ὁ στενός διέξοδος , ὡς μηδαμόθι ﻿ παχύς ἤ κολλώδης χυμός ἴσχω . διά οὗτος γε ἔτι καί ὁ καλέω πρός ὁ ἰατρός ὑγιεινός φάρμακον ὁ λεπτύνω ἅπας εἰμί δύναμις · καί ἀσφαλής μέν εἰς ὑγεία φυλακή ὁ τοιοῦτος ὁ παχύνω , εὐεξία δέ καί ῥώμη ἀδύνατος ἐργάζομαι . βούλομαι δέ ἔνιοι σφαλερός ὑγιαίνω μάλα εὐεκτέω , ἤ βέβαιος ὑγεία κτάομαι διαπαντός ἰσχνός καί ἀσθενής εἰμί . ἀλλά οὗτος αὐτός ὅσος σύν εὐεξία καί ῥώμη ὁ ὑγίεια ἔχω ἐθέλω , ἔνιοι μέν ἑαυτοῦ σχολάζω , ἔνιοι δέ στρατιωτικός ἐπαναλέγω βίος , ἀναγκάζω καί νύξ ἀνίστημι , καί διά ὅλος ἡμέρα ἀναγκαῖος πρᾶξις κάμνω δουλεύω · ὅς ὁ πρό ὁ βαλανεῖον γυμνάσιον , ὅς γε δή δυνατός , ἴσχω , εἰͅν οὗτος ὁ καλέω ὑπό ὁ γυμναστικός ἀποθεραπευτικός , ὁ πολύς δέ διά ἀσχολία οὐδέ οὗτος χράω δύναμαι . οὗτος οὖν ὑγιαίνω ἀδύνατος διαπαντός , ἔͅν σώφρων διαιτάω . ὁ δέ , ἐπί ὅσος ἐγχωρέω , ὁ δέω πράσσω ὀλιγάκις νοσέω . ἅπτω μέν οὖν αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί ὁ πολύτροφος ἔδεσμα , ὅς παχύς γεννάω χυμός . ἀλλά μέτριος τε οὗτος πράσσω , ἐν ἐκεῖνος τε ὁ καιρός , ὁπότε σαφής ἔνδεια αἰσθάνομαι · ὁ δέ ἄλλος χρόνος ἅπας ὁ μέσος ἔδεσμα ὁ ὀλιγότροφος καί πολύτροφος χράω .