galenus.de-purgantium-medicamentorum-facultate 4
Ἴσως οὖν ζητήσεις εἰ ἔστι τι φάρμακον εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς αἵματος ἀγωγόν . ἔστιν , ὦ βέλτιστε , χρήσαιτο δ’ ἂν οὐδεὶς αὐτῷ . διὰ τί ; φήσεις ἴσως . ὅτι σφάξαι τοῦτ’ ἂν εἴη τὸν ἄνθρωπον , οὐ καθῆραι . τὰ γάρ τοι καθαίροντα δι’ αὐτὸ τοῦτο πρὸς ἁπάντων ὀνομάζεται καθαίροντα , διότι καθαρὸν ἀποφαίνει τὸ αἷμα τῶν εἰρημένων περιττωμάτων . οὐ μὴν οὕτω γέ τις ἐστὶ σοφὸς ἰατρὸς , ὡς ἐθελῆσαι μὲν κενῶσαι ἅπαν τὸ αἷμα , καταλιπεῖν δ’ ἐν τῷ σώματι τοὺς ἄλλους χυμούς . ὅθεν ἐν τοῖς δηλητηρίοις ἅπαντα τὰ τοιαῦτα καταριθμοῦσιν , ὅσα κένωσιν αἵματος ἐργάζεται διὰ τῶν κατὰ τὴν γαστέρα τε καὶ τὰ ἔντερα φλεβῶν . ἐχρῆν δὲ οὐδὲ ταῦτα κατὰ τὴν σὴν ὑπόθεσιν ἐξ ἀρχῆς κενοῦν αἷμα . τὰ δὲ ὀνόματα τῶν τοιούτων φαρμάκων , οὐδ’ εἰ βεβαίως ἠπιστάμην , ἐδήλουν ἂν ἐν τοῖς γράμμασιν . ἀλλ’ ἐκεῖνό γε μόνον ἀσφαλὲς εἰπεῖν μοι τὸ γενόμενον ἐν Θρᾳξὶ Βιθυνοῖς ἔτι παίδων ἡμῶν ὑπαρχόντων . εὗρέ τις ἄνθρωπος τοιαύτην βοτάνην , ὥστε τὸν προσαράμενον αὐτῆς ἀποκρίνειν αἷμα καὶ οὕτως ἀπόλλυσθαι . πολλῶν οὖν ἀποθνησκόντων ὁμοίῳ τρόπῳ , ζητήσεως ἀκριβεστέρας ἀξιώσαντες τὸ γινόμενον , εὗρόν τε τὸν φαρμακέα καὶ πρὸς τὸν ἡγούμενον τοῦ ἔθνους ἤγαγον . ἔργον δὲ ἐκείνου ποιουμένου μὴ μόνον αὐτὸν ἀποκτεῖναι τὸν ἄνθρωπον , ἀλλὰ καὶ εἴ τις ἄλλος ἢ ἐδίδαξεν αὐτὸν ἢ ἔμαθεν παρ’ αὐτοῦ , μαθεῖν μὲν παρ’ οὐδενὸς ἔφη τὴν πόαν , ἀλλ’ ἧπαρ ποτὲ χοίρειον εἴς τι προάστειον κομίζων , πηξάσης τῆς γαστρὸς , ἀποθέσθαι κατὰ βοτάνης αὐτὸ , κᾄπειτ’ ἀναιρούμενον αὖθις ἰδεῖν ἰχῶρας αἱματώδεις ἐξ ὅλου τοῦ ἥπατος ἐπὶ τὴν βοτάνην ἐκρέοντας , ἐντεῦθέν τε στοχασάμενον εἰκὸς εἶναι τὴν βοτάνην ἕλκειν αἷμα , δοῦναι τινὶ πείρας ἕνεκα τῶν ἐπιτυχόντων ἀνθρώπων , ὡς δ’ ἅπερ ἤλπισεν εὗρεν , ἐπὶ κακῷ χρῆσθαι τοῦ λοιποῦ . οὐ μὴν οὐδὲ δεῖξαι ἔφη βοτάνην ἑτέρῳ ἀνθρώπων . ταῦτ’ εἶπεν ὁ φαρμακεὺς ἐκεῖνος ἐπὶ πλεῖστον βασανιζόμενος . ὁ δὲ τοῦ ἔθνους ἡγούμενος , ἐπεὶ κατὰ τὴν διήγησιν , ἣν ἐποιήσατο περὶ τῆς βοτάνης , παμπόλλην ἔφη πεφυκέναι πανταχόθεν , δεθέντα τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀπαχθῆναι τεθνηξόμενον , ὅπως μή τινι μεταξὺ δείξειεν . ὥστε , ὦ βέλτιστε , πολλὰ μὲν εἰκὸς εὑρῆσθαι φάρμακα τοιαύτην ﻿ ἔχοντα δύναμιν , ὥστε εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἕλκειν αἷμα . σιωπᾶσθαι δ’ εὔλογον αὐτὰ , καθάπερ τὰ ἄλλα δηλητήρια πρὸς ἁπάντων σιωπᾶται τῶν ἐχόντων νοῦν . ἐγένοντο γάρ τινες ἤδη καὶ περὶ τὴν τούτων διδασκαλίαν ἄφθονοι , τερατώδη τινὰ κοινωνίαν ἐπιδειξάμενοι καὶ γράψαντες ἑκάστου τῶν δηλητηρίων σκευασίας , ἀλλ’ οὐκ ἐκ τῶν νοῦν ἐχόντων οἱ τοιοῦτοι , καθάπερ οὐδὲ ὑμεῖς , ἐὰν ἡμᾶς ἐρωτᾶτε τίνα τῶν φαρμάκων αἵματός ἐστιν ἀγωγά . πάλιν τοίνυν τὸν λόγον ἐπὶ τὸν ἐξ ἀρχῆς ἀναγάγωμεν σκοπόν . ὁ μὲν ἕλκεσθαι λέγων ὁμοτίμως ἅπαντας τοὺς χυμοὺς , ἀλλὰ τοὺς μὲν εὐρουστάτους πρώτους , ἐφεξῆς δὲ τοὺς ἄλλους ἀποκρίνεσθαι , προδίδωσι τὰ φίλτατα , τὴν ἑλκτικὴν δύναμιν ὑπάρχειν ἐν τοῖς οὖσιν ὁμολογῶν . ὑπὲρ ἧς ἀναισχυντεῖ ὁ χορὸς αὐτοῦ , περί τε χολῆς καὶ οὔρου διακρίσεως , ἀναδόσεώς τε καὶ ἄλλων τοιούτων ἀλλόκοτα λέγειν ὑπέμεινεν , ἔτι τε τοῖς φαινομένοις ἐναντία τίθεται , καθάπερ ἐδείξαμεν ἔμπροσθεν . εἰ γὰρ ἀληθὴς ἡ ὑπόθεσις αὕτη , πλείστη μὲν ἡ σύμπασα κένωσις ἐπὶ τοῖς τῆς μελαίνης ἀγωγοῖς , ἐλαχίστη δὲ ἐπὶ τοῖς τῶν ὀῤῥωδῶν περιττωμάτων ἔσται . καὶ μὴν δείξω σοι μυριάκις , ἐὰν θελήσῃς , ὦ σοφιστὰ , κᾂν νῦν γοῦν θεάσασθαι τὰ τῆς τέχνης ἔργα , τοῖς μὲν ὑδραγωγοῖς φαρμάκοις ἑπομένην ἀεὶ πλείστην κένωσιν , τοῖς δὲ τὴν μέλαιναν ἐκκαθαίρουσιν ἐλαχίστην . δείξω δὲ καὶ κατ’ ἀρχὰς εὐθέως ἐκκενουμένην τὴν μέλαιναν .
Lemmas: ἴσως οὖν ζητέω εἰ εἰμί τις φάρμακον εὐθύς ἐκ ἀρχή αἷμα ἀγωγός . εἰμί , ὦ ἀγαθός , χράω δέ ἄν οὐδείς αὐτός . διά τίς ; φημί ἴσως . ὅτι σφάζω οὗτος ἄν εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐ καθαίρω . ὁ γάρ τοι καθαίρω διά αὐτός οὗτος πρός ἅπας ὀνομάζω καθαίρω , διότι καθαρός ἀποφαίνω ὁ αἷμα ὁ λέγω περίσσωμα . οὐ μήν οὕτως γε τις εἰμί σοφός ἰατρός , ὡς ἐθέλω μέν κενόω ἅπας ὁ αἷμα , καταλείπω δέ ἐν ὁ σῶμα ὁ ἄλλος χυμός . ὅθεν ἐν ὁ δηλητήριος ἅπας ὁ τοιοῦτος καταριθμέω , ὅσος κένωσις αἷμα ἐργάζομαι διά ὁ κατά ὁ γαστήρ τε καί ὁ ἔντερον φλέψ . χρή δέ οὐδέ οὗτος κατά ὁ σός ὑπόθεσις ἐκ ἀρχή κενόω αἷμα . ὁ δέ ὄνομα ὁ τοιοῦτος φάρμακον , οὐδέ εἰ βέβαιος ἐπίσταμαι , δηλόω ἄν ἐν ὁ γράμμα . ἀλλά ἐκεῖνος γε μόνος ἀσφαλής λέγω ἐγώ ὁ γίγνομαι ἐν Θραῖξ Βιθυνός ἔτι παῖς ἐγώ ὑπάρχω . εὑρίσκω τις ἄνθρωπος τοιοῦτος βοτάνη , ὥστε ὁ προσαίρω αὐτός ἀποκρίνω αἷμα καί οὕτως ἀπόλλυμι . πολύς οὖν ἀποθνῄσκω ὅμοιος τρόπος , ζήτησις ἀκριβής ἀξιόω ὁ γίγνομαι , εὑρίσκω τε ὁ φαρμακεύς καί πρός ὁ ἡγέομαι ὁ ἔθνος ἄγω . ἔργον δέ ἐκεῖνος ποιέω μή μόνος αὐτός ἀποκτείνω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά καί εἰ τις ἄλλος ἤ διδάσκω αὐτός ἤ μανθάνω παρά αὐτός , μανθάνω μέν παρά οὐδείς φημί ὁ πόα , ἀλλά ἧπαρ ποτέ χοίρειος εἰς τις προάστειον κομίζω , πήγνυμι ὁ γαστήρ , ἀποτίθημι κατά βοτάνη αὐτός , ἔͅπειτα ἀνιερόω αὖθις ὁράω ἰχώρ αἱματώδης ἐκ ὅλος ὁ ἧπαρ ἐπί ὁ βοτάνη ἐκρέω , ἐντεῦθεν τε στοχάζομαι ἔοικα εἰμί ὁ βοτάνη ἕλκω αἷμα , δίδωμι τις πεῖρα ἕνεκα ὁ ἐπιτυγχάνω ἄνθρωπος , ὡς δέ ὅς ἐλπίζω εὑρίσκω , ἐπί κακός χράω ὁ λοιπός . οὐ μήν οὐδέ δείκνυμι φημί βοτάνη ἕτερος ἄνθρωπος . οὗτος λέγω ὁ φαρμακεύς ἐκεῖνος ἐπί πολύς βασανίζω . ὁ δέ ὁ ἔθνος ἡγέομαι , ἐπεί κατά ὁ διήγησις , ὅς ποιέω περί ὁ βοτάνη , πάμπολυς φημί φύω πανταχόθεν , δέω ὁ ὀφθαλμός κελεύω αὐτός ἀπάγω τέθνηξτι , ὅπως μή τις μεταξύ δείκνυμι . ὥστε , ὦ ἀγαθός , πολύς μέν ἔοικα εὑρίσκω φάρμακον τοιοῦτος ﻿ ἔχω δύναμις , ὥστε εὐθύς ἐκ ἀρχή ἕλκω αἷμα . σιωπάω δέ εὔλογος αὐτός , καθά ὁ ἄλλος δηλητήριος πρός ἅπας σιωπάω ὁ ἔχω νόος . γίγνομαι γάρ τις ἤδη καί περί ὁ οὗτος διδασκαλία ἄφθονος , τερατώδης τις κοινωνία ἐπιδείκνυμι καί γράφω ἕκαστος ὁ δηλητήριος σκευασία , ἀλλά οὐ ἐκ ὁ νόος ἔχω ὁ τοιοῦτος , καθά οὐδέ σύ , ἐάν ἐγώ ἐρωτάω τίς ὁ φάρμακον αἷμα εἰμί ἀγωγή . πάλιν τοίνυν ὁ λόγος ἐπί ὁ ἐκ ἀρχή ἀνάγω σκοπός . ὁ μέν ἕλκω λέγω ὁμότιμος ἅπας ὁ χυμός , ἀλλά ὁ μέν εὔρουσς πρῶτος , ἐφεξῆς δέ ὁ ἄλλος ἀποκρίνω , προδίδωμι ὁ φίλος , ὁ ἑλκτικός δύναμις ὑπάρχω ἐν ὁ εἰμί ὁμολογέω . ὑπέρ ὅς ἀναισχυντέω ὁ χορός αὐτός , περί τε χολή καί οὖρον διάκρισις , ἀνάδοσις τε καί ἄλλος τοιοῦτος ἀλλόκοτος λέγω ὑπομένω , ἔτι τε ὁ φαίνω ἐναντίος τίθημι , καθά δείκνυμι ἔμπροσθεν . εἰ γάρ ἀληθής ὁ ὑπόθεσις οὗτος , πολύς μέν ὁ σύμπας κένωσις ἐπί ὁ ὁ μέλας ἀγωγός , ἐλαχύς δέ ἐπί ὁ ὁ ὀρρώδης περίσσωμα εἰμί . καί μήν δείκνυμι σύ μυριάκις , ἐάν ἐθέλω , ὦ σοφιστής , ἔͅν νῦν γοῦν θεάομαι ὁ ὁ τέχνη ἔργον , ὁ μέν ὑδραγωγός φάρμακον ἕπομαι ἀεί πολύς κένωσις , ὁ δέ ὁ μέλας ἐκκαθαίρω ἐλαχύς . δείκνυμι δέ καί κατά ἀρχή εὐθύς ἐκκενόω ὁ μέλας .