galenus.de-purgantium-medicamentorum-facultate 3
Καίτοι τί λέγω θεασάσθωσαν ; ἐπέδειξα γὰρ ἤδη πολλάκις αὐτοῖς τοῦτο , καὶ μέμνημαί γε τινὰ καὶ τοιαύτης τινὸς ἀντιλαμβανόμενον ἀδολεσχίας . ἔφησε γὰρ οὐχ ἓν δή τι χυμῶν εἶδος ἕλκεσθαι πρὸς ἑκάστου τῶν φαρμάκων , ἀλλὰ ἁπλῶς ἕκαστον μὲν αὐτῶν ἕλκειν ὥσπερ τὰ βδάλλοντα . τῇ δὲ ὁλκῇ πρότερον μὲν ἀκολουθεῖν τὸ λεπτότερον ἐν τοῖς χυμοῖς , ἐφεξῆς δὲ αὐτῷ τὸ παχύτερον , εἶθ’ οὕτως τὸ παχύτατον . ὧν μὲν ἂν οὖν ἡ ῥώμη φαρμάκων ἐκλύηται θᾶττον , ἐπὶ τοῖς ὑδατώδεσιν ἵστασθαι τὴν κένωσιν . ὧν δ’ ἂν ἐπὶ πλέον ἐξαρκεῖ , κενοῦσθαι τούτων καὶ τὴν ξανθὴν χολήν . ὅσα δὲ ἰσχυρότατα , τούτων καὶ τὴν μέλαιναν ἐπισπᾶσθαι . παραχρῆμα μὲν οὖν ἔδοξε τοῖς θιασώταις ὁ τοιοῦτος εὖ λέγειν καὶ πάντες ἐπεβόων αὐτῷ καὶ δρόμῳ πολλῷ καταλιπὼν ἡμᾶς ἀπηλλάττετο , γινώσκων , οἶμαι , βεβαίως ὅτι μένων ἐξελεγχθήσεται . δοθέντος μέντοι κατὰ τὴν ὑστεραίαν ὑφ’ ἡμῶν τοῖς χορευταῖς αὐτοῦ βιβλίου τινὸς , ἐν ᾧ τῶν οὕτως ἐξαίφνης ἀποτετολμημένων ἦν ἔλεγχος , οὐκέτ’ οὐδέποτ’ αὐτοῖς ἐκείνοις ἔθ’ ὁμοίως ἦν πιθανὸς ἀπορῶν διαλύσασθαι τὰ προβεβλημένα . ταυτὶ γὰρ ἐνεγέγραπτο τῷ βιβλίῳ , χθὲς μὲν ἀπέδρας τὸν λόγον , ὅμοιόν τι ποιήσας ἀγωνιστῇ τὸν στέφανον ἁρπάσαντι καὶ φυγόντι πρὶν ἀγωνίσασθαι , τήμερον δὲ οὐκ ἐκφεύξῃ τὸν ἔλεγχον . ἀκολουθήσει γάρ σοι τουτὶ τὸ βιβλίον , εἰς τὰς χείρας ἐμπεσὸν τῶν ἀμφίσε χορευτῶν . οὐδὲ γὰρ ἧττόν τις πρὸς ἐκείνους ὁ λόγος ἐστὶν ἢ πρός σε , τοὺς οὐδέποτε μὲν ἔμπροσθεν ἀκηκοότας σοῦ συγχωροῦντος ὑπάρχειν ﻿ ὁλκὴν ἐν οὐδενὶ τῶν ὄντων ἁπλῶς , χθὲς δὲ ὁμολογοῦντος ἠκηκοότας ἕλκεσθαι κοινῇ πάντα τὰ περιεχόμενα κατὰ τὰς φλέβας ὑπὸ τοῦ φαρμάκου . δίκαιον γὰρ ἦν αὐτοὺς μὴ ὅτι θαυμάζειν ἢ ὅλως ἐπαινεῖν τὸ ῥηθὲν , ἀλλὰ προδοσίαν ὑπολαμβάνειν ὧν ἐξ ἀρχῆς ἐτίθετο . περίτε γὰρ οὔρων διακρίσεως καὶ ξανθῆς χολῆς καὶ μελαίνης ἄλλων τε πολλῶν ἐνεργειῶν κατὰ τὸ σῶμα παμπόλλους λόγους ἑκάστοτε ποιεῖσθε , πάντα μᾶλλον ἢ ὁλκὴν εἶναι συγχωροῦντες ἐνέργειαν τινὰ φυσικὴν ἑκάστῳ σώματι τῶν οἰκείων ἑαυτῷ , νυνὶ δὲ οὐ μόνον εἶναι τὴν ὁλκὴν συγχωρήσαντες , ἀλλὰ καὶ πάντων ἁπλῶς , ὅπέρ ἐστι πολὺ μεῖζον ὁμολόγημα τοῦ τῶν οἰκείων φάναι . τὸ μὲν γὰρ ὥσπερ τις ἀποκριτικὴ τῶν ἀλλοτρίων ἐστὶ δύναμις ἐν τοῖς ζώοις , οὕτως εἶναι τινὰ καὶ τῶν οἰκείων ἑκάστῳ τῶν ὄντων ἑλκτικὴν , εὔλογον εἶναι δοκεῖ πᾶσιν ἀνθρώποις , ὅσοι γε μηδέπω τὴν ἡμετέραν σοφίαν σοφοί · τὸ δ’ ἕλκεσθαι πάνθ’ ὁμοτίμως ὑπό τινος , ἄν τ’ οἰκεῖα ταῖς ποιότησιν ἄν τ’ ἐναντιώτατα τύχῃ , θαυμαστῆς ἀλογίας μεστόν . οὕτως οὐ μόνον ὡμολόγησας τὴν ὁλκὴν , ἀλλὰ καὶ πολὺ χεῖρον ἢ ἐχρῆν οὐ μόνον τῶν οἰκείων , ἀλλ’ ἁπλῶς ἁπάντων εἰπών . οὕτω μὲν δή μοι δοκεῖς οὐκ ἐπαινεῖσθαι μᾶλλον ἢ παροινεῖσθαι δίκαιος ὑπάρχειν ὑπὸ τῶν περί σε χορευτῶν . ὅτι δὲ οὐδὲ κέχρησαι ποτὲ καθαίρουσι φαρμάκοις , ἀλλ’ ἰδιώτης τέ τις εἶ καὶ ἄπορος ἔργων ἰατρικῶν , ἐγώ μοι δοκῶ καὶ τοῦτο διὰ ταχέων ἐπιδείξειν . ὅσα καθαίρειν πέφυκε μέλαιναν χολὴν , εὐθέως ἐξ ἀρχῆς κενοῖ μέλαιναν . διαφέρουσι δ’ ἀλλήλων κενώσεις τῷ τὰ μὲν ὑγρότερα , τὰ δ’ ἐφεξῆς αὐτῶν ἀεὶ καὶ μᾶλλον εἶναι παχύτερα . αὐτὸ τοῦτο καὶ τοῖς τὸ φλέγμα καὶ τοῖς τὴν ξανθὴν χολὴν ἐκκαθαίρουσιν ὑπάρχει . ἕλκει μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς ἕκαστον αὐτῶν τὸν οἰκεῖον χυμὸν , ἀλλ’ ἐν τῷ χρόνῳ παχύτερον , οὐ μὴν ὡς σὺ νομίζεις ἐπλήρωσέ τις πρότερον ὅλην λεκάνην ὀῤῥώδους περιττώματος , εἶθ’ ἑξῆς ἄλλην χολῆς ξανθῆς , κᾄπειτ’ ἄλλην φλέγματος , εἶθ’ οὕτως κενοῦσθαι τὴν μέλαιναν . ᾧ δῆλον ὡς ὑπὸ μὲν τοῦ φαρμάκου τὸ οἰκεῖον ἕλκεται , συνέπεται δὲ αὐτῷ τὸ ἐπιπολάζον ὑδατῶδες . ἔνεστι δέ σοι τοῦτο θεᾶσθαι νῦν , εἰ καὶ μὴ πρότερον πλεῖστον μὲν ὑδατῶδες καὶ χολῶδες κενουμένους τοὺς ἀνθρώπους ἐπὶ ταῖς τοιαύταις τῶν φαρμάκων δόσεσιν , ὀλιγίστην δὲ τὴν σύμπασαν αὐτοῖς γιγνομένην κένωσιν ἐπὶ τοῖς τῆς μελαίνης ἀγωγοῖς . ἐχρῆν δὲ ἀεὶ πλεῖστον μὲν τὸ σύμπαν ἐπὶ τοῖς τῆς μελαίνης κενοῦσθαι κατά γε τὴν σὴν ὑπόθεσιν , ἐλάχιστον δὲ ἐπὶ τοῖς ὑδατώδεσίν τε καὶ χολώδεσιν . ἀσθενείᾳ γάρ που καὶ ῥώμῃ τῶν φαρμάκων ὁ λόγος σου διέκρινε τὴν τῶν κενουμένων ἰδέαν , ὡς ἐπὶ τοῖς τῆς μελαίνης ἀγωγοῖς . ἐπεὶ δὲ ῥώμῃ ταῦτα τῶν ἄλλων διαφέρει , παμπόλλη τις ἡ κένωσις γενήσεται , πρώτη μὲν τοῦ ὑδατώδους ἅπαντος , εἶτα τοῦ χολώδους , εἶτα τοῦ φλεγματώδους , εἶτ’ αὐτῆς τῆς μελαίνης . ἐπὶ δέ γε τῶν ἀσθενῶν ὑπηλάτων αὐτὰ μόνα κενωθήσεται τὰ ὑδατώδη . φαίνεται δὲ οὐδὲν τούτων γιγνόμενον , ὥστε ταῦτα τὰ φαινόμενα καταβάλλει σου τὸν λόγον . ἄξιον δὲ ἀποκρίνεσθαί σε καὶ διὰ τί τῶν παχυτέρων ἀεὶ μετὰ τὰ λεπτότερα κενουμένων ἡ μέλαινα χολὴ προτέρα τοῦ αἵματος ἕλκεται , καίτοι γε οἷον ἰλύς τις οὖσα τοῦ αἵματος , ὡς ἐν τοῖς οἴνοις ἡ τρύξ .
Lemmas: καίτοι τίς λέγω θεάομαι ; ἐπιδείκνυμι γάρ ἤδη πολλάκις αὐτός οὗτος , καί μιμνῄσκω γε τις καί τοιοῦτος τις ἀντιλαμβάνω ἀδολεσχία . φημί γάρ οὐ εἷς δή τις χυμός εἶδος ἕλκω πρός ἕκαστος ὁ φάρμακον , ἀλλά ἁπλῶς ἕκαστος μέν αὐτός ἕλκω ὥσπερ ὁ βδάλλω . ὁ δέ ὁλκή πρότερος μέν ἀκολουθέω ὁ λεπτός ἐν ὁ χυμός , ἐφεξῆς δέ αὐτός ὁ παχύς , εἶτα οὕτως ὁ παχύς . ὅς μέν ἄν οὖν ὁ ῥώμη φάρμακον ἐκλύω ταχύς , ἐπί ὁ ὑδατώδης ἵστημι ὁ κένωσις . ὅς δέ ἄν ἐπί πολύς ἐξαρκέω , κενόω οὗτος καί ὁ ξανθός χολή . ὅσος δέ ἰσχυρός , οὗτος καί ὁ μέλας ἐπισπάω . παραχρῆμα μέν οὖν δοκέω ὁ θιασώτης ὁ τοιοῦτος εὖ λέγω καί πᾶς ἐπιβοάω αὐτός καί δρόμος πολύς καταλείπω ἐγώ ἀπαλλάσσω , γιγνώσκω , οἴομαι , βέβαιος ὅτι μένω ἐξελέγχω . δίδωμι μέντοι κατά ὁ ὑστεραῖος ὑπό ἐγώ ὁ χορευτής αὐτός βιβλίον τις , ἐν ὅς ὁ οὕτως ἐξαίφνης ἀποτολμάω εἰμί ἔλεγχος , οὐκέτι οὐδέποτε αὐτός ἐκεῖνος ἔτι ὅμοιος εἰμί πιθανός ἀπορέω διαλύω ὁ προβάλλω . οὗτος γάρ ἐγγράφω ὁ βιβλίον , χθές μέν ἀποδιδράσκω ὁ λόγος , ὅμοιος τις ποιέω ἀγωνιστής ὁ στέφανος ἁρπάζω καί φεύγω πρίν ἀγωνίζομαι , σήμερον δέ οὐ ἐκφεύγω ὁ ἔλεγχος . ἀκολουθέω γάρ σύ οὗτος ὁ βιβλίον , εἰς ὁ χείρ ἐμπίπτω ὁ ἀμφιέννυμι χορευτής . οὐδέ γάρ ἥσσων τις πρός ἐκεῖνος ὁ λόγος εἰμί ἤ πρός σύ , ὁ οὐδέποτε μέν ἔμπροσθεν ἀκούω σύ συγχωρέω ὑπάρχω ﻿ ὁλκή ἐν οὐδείς ὁ εἰμί ἁπλῶς , χθές δέ ὁμολογέω ἠκούω ἕλκω κοινῇ πᾶς ὁ περιέχω κατά ὁ φλέψ ὑπό ὁ φάρμακον . δίκαιος γάρ εἰμί αὐτός μή ὅτι θαυμάζω ἤ ὅλος ἐπαινέω ὁ λέγω , ἀλλά προδοσία ὑπολαμβάνω ὅς ἐκ ἀρχή τίθημι . περίειμι γάρ ὅρος διάκρισις καί ξανθός χολή καί μέλας ἄλλος τε πολύς ἐνέργεια κατά ὁ σῶμα πάμπολυς λόγος ἑκάστοτε ποιέω , πᾶς μάλα ἤ ὁλκή εἰμί συγχωρέω ἐνέργεια τις φυσικός ἕκαστος σῶμα ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ , νυνί δέ οὐ μόνος εἰμί ὁ ὁλκή συγχωρέω , ἀλλά καί πᾶς ἁπλῶς , ὅς εἰμί πολύς μέγας ὁμολόγημα ὁ ὁ οἰκεῖος φημί . ὁ μέν γάρ ὥσπερ τις ἀποκριτικός ὁ ἀλλότριος εἰμί δύναμις ἐν ὁ ζῷον , οὕτως εἰμί τις καί ὁ οἰκεῖος ἕκαστος ὁ εἰμί ἑλκτικός , εὔλογος εἰμί δοκέω πᾶς ἄνθρωπος , ὅσος γε μηδέπω ὁ ἡμέτερος σοφία σοφός · ὁ δέ ἕλκω πᾶς ὁμότιμος ὑπό τις , ἐάν τε οἰκεῖος ὁ ποιότης ἐάν τε ἐναντίος τυγχάνω , θαυμαστός ἀλογία μεστός . οὕτως οὐ μόνος ὁμολογέω ὁ ὁλκή , ἀλλά καί πολύς κακός ἤ χρή οὐ μόνος ὁ οἰκεῖος , ἀλλά ἁπλῶς ἅπας λέγω . οὕτως μέν δή ἐγώ δοκέω οὐ ἐπαινέω μάλα ἤ παροινέω δίκαιος ὑπάρχω ὑπό ὁ περί σύ χορευτής . ὅτι δέ οὐδέ χράω ποτέ καθαίρω φάρμακον , ἀλλά ἰδιώτης τε τις εἰμί καί ἄπορος ἔργον ἰατρικός , ἐγώ ἐγώ δοκέω καί οὗτος διά ταχύς ἐπιδείκνυμι . ὅσος καθαίρω φύω μέλας χολή , εὐθύς ἐκ ἀρχή κενόω μέλας . διαφέρω δέ ἀλλήλων κένωσις ὁ ὁ μέν ὑγρός , ὁ δέ ἐφεξῆς αὐτός ἀεί καί μάλα εἰμί παχύς . αὐτός οὗτος καί ὁ ὁ φλέγμα καί ὁ ὁ ξανθός χολή ἐκκαθαίρω ὑπάρχω . ἕλκω μέν γάρ ἐκ ἀρχή ἕκαστος αὐτός ὁ οἰκεῖος χυμός , ἀλλά ἐν ὁ χρόνος παχύς , οὐ μήν ὡς σύ νομίζω πληρόω τις πρότερος ὅλος λεκάνη ὀρρώδης περίσσωμα , εἶτα ἑξῆς ἄλλος χολή ξανθός , καρἔͅπεχομαι ἄλλος φλέγμα , εἶτα οὕτως κενόω ὁ μέλας . ὅς δῆλος ὡς ὑπό μέν ὁ φάρμακον ὁ οἰκεῖος ἕλκω , συνέπομαι δέ αὐτός ὁ ἐπιπολάζω ὑδατώδης . ἔνειμι δέ σύ οὗτος θεάομαι νῦν , εἰ καί μή πρότερος πολύς μέν ὑδατώδης καί χολώδης κενόω ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ τοιοῦτος ὁ φάρμακον δόσις , ὀλίγιστος δέ ὁ σύμπας αὐτός γίγνομαι κένωσις ἐπί ὁ ὁ μέλας ἀγωγός . χρή δέ ἀεί πολύς μέν ὁ σύμπας ἐπί ὁ ὁ μέλας κενόω κατά γε ὁ σός ὑπόθεσις , ἐλαχύς δέ ἐπί ὁ ὑδατώδης τε καί χολώδης . ἀσθένεια γάρ που καί ῥώμη ὁ φάρμακον ὁ λόγος σύ διακρίνω ὁ ὁ κενόω ἰδέα , ὡς ἐπί ὁ ὁ μέλας ἀγωγός . ἐπεί δέ ῥώμη οὗτος ὁ ἄλλος διαφέρω , πάμπολυς τις ὁ κένωσις γίγνομαι , πρῶτος μέν ὁ ὑδατώδης ἅπας , εἶτα ὁ χολώδης , εἶτα ὁ φλεγματώδης , εἶτα αὐτός ὁ μέλας . ἐπί δέ γε ὁ ἀσθενής ὑπήλατος αὐτός μόνος κενόω ὁ ὑδατώδης . φαίνω δέ οὐδείς οὗτος γίγνομαι , ὥστε οὗτος ὁ φαίνω καταβάλλω σύ ὁ λόγος . ἄξιος δέ ἀποκρίνω σύ καί διά τίς ὁ παχύς ἀεί μετά ὁ λεπτός κενόω ὁ μέλας χολή πρότερος ὁ αἷμα ἕλκω , καίτοι γε οἷος ἰλύς τις εἰμί ὁ αἷμα , ὡς ἐν ὁ οἶνος ὁ τρύξ .