galenus.de-pulsibus-libellus-ad-tirones 8
Σύνθετοι δὲ καθ’ ὅσον ἂν δυνατὸν ᾖ ἄλλην ἄλλῃ , καὶ μίαν μιᾷ , καὶ μίαν πλείοσι , καὶ πολλὰς πολλαῖς μίγνυσθαι . καί τινες αὐτῶν ἰδίου τετυχήκασιν ὀνόματος . ὥσπερ καὶ ὁ σκωληκίζων καὶ ὁ μυρμηκίζων καὶ ὁ ἑκτικός · ὁ μὲν σκωληκίζων , ὅταν οἱονεὶ ἕρποντος τὴν ἀρτηρίαν σκώληκος ἔμφασις γίγνηται κυματωδῶς ἐγειρομένου , καὶ μὴ καθ’ ἕνα χρόνον ὅλης διαστελλομένης τῆς ἀρτηρίας εἰ μὲν οὖν σὺν μικρότητι διαστολῆς τοῦτο γίγνοιτο , σκωληκίζων καλεῖται · εἰ δὲ σὺν μεγέθει , κυματώδης ἁπλῶς . δῆλον δὲ ὅτι καὶ ἀμυδρὸς καὶ πυκνός ἐστιν ὁ σκωληκίζων . ὁ δ’ εἰς ἐσχάτην καταπεπτωκὼς ἀμυδρότητα καὶ πυκνότητα καὶ μικρότητα μυρμηκίζων καλεῖται , ταχὺς μὲν εἶναι δοκῶν , οὐκ ὢν δὲ ταχύς . ἑκτικὸς δὲ , ὥσπερ πυρετὸς , οὕτως καὶ σφυγμὸς καλεῖται , ὁ μηδεμίαν τροπὴν μεγάλην ποιούμενος , ἀλλ’ ἀεὶ παραπλήσιος μένων , συμπλεκόμενός τε καὶ μηδέποτε λυόμενος ὅλης τῆς ἕξεως τετραμμένης νοσωδῶς , ἐν τοῖς τοιούτοις πυρετοῖς τε καὶ σφυγμοῖς . ταῦτά μοι ἀρκεῖν δοκεῖ περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν διαφορᾶς τοῖς εἰσαγομένοις εἰρῆσθαι . εἰ γάρ τις ἐπὶ τὸ ἀκριβέστερον αὐτὸ ἔρχεσθαι βούλοιτο , βιβλίον ὅλον ἔχει περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν διαφορᾶς ὑφ’ ἡμῶν γεγραμμένον . οὔκουν οὔτε περὶ πλήρους καὶ κενοῦ σφυγμοῦ νῦν λέγειν ἀναγκαῖον , οὔτε περὶ ῥυθμῶν , ἐν ἐκείνῳ γὰρ εἴρηται ἀκριβῶς περὶ αὐτῶν , καὶ ἔστιν ἀσαφέστερος ὁ λόγος τοῖς εἰσαγομένοις . ἀναλαβόντες οὖν ἐν κεφαλαίῳ τὰ προειρημένα , τῶν ἐφεξῆς ἐχώμεθα . μέγας τοίνυν ἐστὶ σφυγμὸς ὁ κατὰ μῆκος καὶ πλάτος καὶ βάθος τῆς ἀρτηρίας ἐπὶ πολὺ διϊσταμένης γινόμενος , μακρὸς δὲ ὁ κατὰ μῆκος μόνον , πλατὺς ὁ κατὰ πλάτος , καὶ ὑψηλὸς ὁ κατὰ βάθος . σφοδρὸς δὲ σφυγμός ἐστιν ὁ πλήττων εὐρώστως τὴν ἁφήν · μαλακὸς δὲ , ἐφ’ οὗ ὁ χιτὼν τῆς ἀρτηρίας ἁπαλὸς ᾖ · καὶ ταχὺς μὲν ὁ ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ διαστελλομένης τῆς ἀρτηρίας γινόμενος · πυκνὸς δὲ ὁ δι’ ὀλίγου · καὶ ὁμαλὸς μὲν ὁ ἐφεξῆς ἴσος · τεταγμένος δὲ ὁ κατὰ περίοδον ἴσος · ὁ δὲ κατὰ μίαν πληγὴν ἄνισος ἀνώμαλος λέγεται κατὰ μίαν πληγήν . εἶεν δ’ ἂν σαφεῖς καὶ οἱ ἐναντίοι αὐτῶν μικρὸς καὶ βραχὺς καὶ στενὸς καὶ ταπεινὸς καὶ ἀμυδρὸς καὶ σκληρὸς καὶ βραδὺς καὶ ἀραιὸς καὶ ἀνώμαλος καὶ ἄτακτος . οὐκ ἄδηλον δὲ καὶ ὅτι τῶν μὲν ἄλλων ἐναντίων ἐστὶν ἑκάστου μέσος · ὁμαλοῦ δὲ καὶ ἀνωμάλου μέσος οὐδείς ἐστιν , οὐδὲ τεταγμένου καὶ ἀτάκτου . καὶ ὅτι τῶν μὲν ἄλλων ἁπάντων οἱ μέσοι κατὰ φύσιν , ἐν τούτοις δὲ ὁ μὲν ὁμαλὸς κατὰ φύσιν μόνος , οἱ ἄλλοι οὐ κατὰ φύσιν , ὅ τε ἀνώμαλος καὶ ἄτακτος .
Lemmas: σύνθετος δέ κατά ὅσος ἄν δυνατός εἰμί ἄλλος ἄλλος , καί εἷς εἷς , καί εἷς πολύς , καί πολύς πολύς μείγνυμι . καί τις αὐτός ἴδιος τυγχάνω ὄνομα . ὥσπερ καί ὁ σκωληκίζω καί ὁ μυρμηκίζω καί ὁ ἑκτικός · ὁ μέν σκωληκίζω , ὅταν οἱονεί ἕρπω ὁ ἀρτηρία σκώληξ ἔμφασις γίγνομαι κυματώδης ἐγείρω , καί μή κατά εἷς χρόνος ὅλος διαστέλλω ὁ ἀρτηρία εἰ μέν οὖν σύν μικρότης διαστολεύς οὗτος γίγνομαι , σκωληκίζω καλέω · εἰ δέ σύν μέγεθος , κυματώδης ἁπλῶς . δῆλος δέ ὅτι καί ἀμυδρός καί πυκνός εἰμί ὁ σκωληκίζω . ὁ δέ εἰς ἔσχατος καταπίπτω ἀμυδρότης καί πυκνότης καί μικρότης μυρμηκίζω καλέω , ταχύς μέν εἰμί δοκέω , οὐ εἰμί δέ ταχύς . ἑκτικός δέ , ὥσπερ πυρετός , οὕτως καί σφυγμός καλέω , ὁ μηδείς τροπή μέγας ποιέω , ἀλλά ἀεί παραπλήσιος μένω , συμπλέκω τε καί μηδέποτε λύω ὅλος ὁ ἕξις τρέπω νοσώδης , ἐν ὁ τοιοῦτος πυρετός τε καί σφυγμός . οὗτος ἐγώ ἀρκέω δοκέω περί ὁ ὁ σφυγμός διαφορά ὁ εἰσάγω λέγω . εἰ γάρ τις ἐπί ὁ ἀκριβής αὐτός ἔρχομαι βούλομαι , βιβλίον ὅλος ἔχω περί ὁ ὁ σφυγμός διαφορά ὑπό ἐγώ γράφω . οὔκουν οὔτε περί πλήρης καί κενός σφυγμός νῦν λέγω ἀναγκαῖος , οὔτε περί ῥυθμός , ἐν ἐκεῖνος γάρ λέγω ἀκριβής περί αὐτός , καί εἰμί ἀσαφής ὁ λόγος ὁ εἰσάγω . ἀναλαμβάνω οὖν ἐν κεφάλαιος ὁ προλέγω , ὁ ἐφεξῆς ἔχω . μέγας τοίνυν εἰμί σφυγμός ὁ κατά μῆκος καί πλάτος καί βάθος ὁ ἀρτηρία ἐπί πολύς διίστημι γίγνομαι , μακρός δέ ὁ κατά μῆκος μόνος , πλατύς ὁ κατά πλάτος , καί ὑψηλός ὁ κατά βάθος . σφοδρός δέ σφυγμός εἰμί ὁ πλήσσω εὔρωστος ὁ ἁφή · μαλακός δέ , ἐπί ὅς ὁ χιτών ὁ ἀρτηρία ἁπαλός εἰμί · καί ταχύς μέν ὁ ἐν ὀλίγος χρόνος διαστέλλω ὁ ἀρτηρία γίγνομαι · πυκνός δέ ὁ διά ὀλίγος · καί ὁμαλός μέν ὁ ἐφεξῆς ἴσος · τάσσω δέ ὁ κατά περίοδος ἴσος · ὁ δέ κατά εἷς πληγή ἄνισος ἀνώμαλος λέγω κατά εἷς πληγή . εἰμί δέ ἄν σαφής καί ὁ ἐναντίος αὐτός μικρός καί βραχύς καί στενός καί ταπεινός καί ἀμυδρός καί σκληρός καί βραδύς καί ἀραιός καί ἀνώμαλος καί ἄτακτος . οὐ ἄδηλος δέ καί ὅτι ὁ μέν ἄλλος ἐναντίος εἰμί ἕκαστος μέσος · ὁμαλός δέ καί ἀνώμαλος μέσος οὐδείς εἰμί , οὐδέ τάσσω καί ἄτακτος . καί ὅτι ὁ μέν ἄλλος ἅπας ὁ μέσος κατά φύσις , ἐν οὗτος δέ ὁ μέν ὁμαλός κατά φύσις μόνος , ὁ ἄλλος οὐ κατά φύσις , ὁ τε ἀνώμαλος καί ἄτακτος .