galenus.de-propriorum-animi-cuiuslibet-affectuum-dignotione-et-curatione 2
Ὅτι μὲν εἰκός ἐστιν ἁμαρτάνειν , εἰ καὶ μὴ δοκοίημεν αὐτοὶ σφάλλεσθαί τι , πάρεστιν ἐκ τῶνδε τῶν λόγων λογίσασθαι . πάντας ἀνθρώπους ὁρῶμεν ἑαυτοὺς ὑπολαμβάνοντας ἤτοι γε ἀναμαρτήτους εἶναι παντάπασιν ἢ ὀλίγα καὶ σμικρὰ διὰ λόγου σφάλλεσθαι , καὶ τοῦτο μάλιστα πεπονθότας , οὓς ἄλλοι πλεῖστα νομίζουσιν ἁμαρτάνειν . ἐγὼ οὖν , εἰ καί τινος ἑτέρου , καὶ τοῦδε παμπόλλην ἔσχηκα πεῖραν . ὅσοι μὲν τῶν ἀνθρώπων ἐπ’ ἄλλοις ἐπέθεντο τὴν περὶ αὐτῶν ἀπόφασιν , ὁποῖοί τινές εἰσιν , ὀλιγώτατα ἐθεασάμην ἁμαρτάνοντας · ὅσοι δὲ ἑαυτοὺς ἀπειλήφασιν εἶναι ἀρίστους χωρὶς τοῦ τὴν κρίσιν ἑτέροις ἐπιτρέψαι , μέγιστα καὶ πλεῖστα τούτους ἑώρακα σφαλλομένους . ὥσθ’ , ὅπερ ᾤμην , ὅτε μειράκιον ἦν , ἐπαινεῖσθαι μάτην , ( τοῦτο δ’ ἦν τὸ Πύθιον γνῶναι κελεῦον ἑαυτὸν , ) οὐ γὰρ εἶναι μέγα τὸ πρόσταγμα , τοῦθ’ εὗρον ὕστερον δικαίως ἐπαινούμενον . ἀκριβῶς μὲν γὰρ ὁ σοφώτατος μόνος ἂν ἑαυτὸν γνοίη , τῶν δ’ ἄλλων ἁπάντων ἀκριβῶς μὲν οὐδεὶς , ἧττον δὲ καὶ μᾶλλον ἕτερος ἑτέρου . καθάπερ γὰρ ἐν ὅλῳ τῷ βίῳ καὶ κατὰ πάσας τὰς τέχνας τὰς μὲν μεγάλας ὑπεροχάς τε καὶ διαφορὰς τῶν πραγμάτων ἅπαντος ἀνδρός ἐστι γνῶναι , τὰς δὲ μικρὰς τῶν φρονίμων τε καὶ τεχνιτῶν , οὕτω κᾀπὶ τῶν ἁμαρτημάτων ἔχει καὶ παθῶν . ὅστις μὲν ἐπὶ μικροῖς ὀργίζεται σφοδρῶς , δάκνει τε καὶ κακίζει τοὺς οἰκέτας , οὗτος μέν σοι δῆλός ἐστιν , ὅτι ἐν πάθει καθέστηκεν · ὁμοίως δὲ καὶ ὅστις ἐν μέθαις τε καὶ ἑταίραις καὶ κωμασταῖς παραγίνεται . τὸ δ’ ἐπὶ μεγάλη βλάβῃ χρημάτων ἢ ἀτιμίᾳ μετρίως ταραχθῆναι τὴν ψυχὴν οὐκ ἔθ’ ὁμοίως ἐστὶ φανερὸν ἐκ τοῦ γένους τῶν παθῶν ὑπάρχον , ὥσπερ οὐδὲ πλακοῦντα φαγεῖν ἀκρατέστερον . ἀλλὰ καὶ ταῦτα κατάδηλα γίγνεται τῷ προμελετήσαντι τὴν ψυχὴν , ἐξοδιάσαντί τε ἁπάντων παθῶν ἐπανορθώσεως δεόμενα , καὶ μεῖζόν γ’ ἔμπης ἀποφυγεῖν αὐτὰ , διότι μικρά . ὅστις οὖν βούλεται καλὸς κᾀγαθὸς γενέσθαι , τοῦτο ἐννοήσας , ὡς ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτὸν ἀγνοεῖν πολλὰ τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων , ὅπως ἂν ἐξεύροι πάντα , δυνάμενος ἐγὼ λέγειν , ὅπως εὗρον αὐτὸς , οὔπω λέγω , διότι τὸ βιβλίον τοῦτο δύναταί ποτε καὶ εἰς ἄλλων ἀφικέσθαι χεῖρας · ὅπως ἂν κᾀκεῖνοι γυμνασθῶσιν πρὸς ὁδὸν εὑρεῖν τῆς γνώσεως τῶν ἁμαρτημάτων , ὥσπερ καὶ σέ μοι λέγειν ἠξίωσα , καὶ μέχρι τοσαῦτα δοκοῦν ἀπεφήνω , διεσιώπησα . καὶ νῦν ﻿ οὕτω πράξω , παρακαλέσας τὸν ὁμιλοῦντα τῷδε τῷ γράμματι , καταθέμενον αὑτῷ ζητῆσαι , πῶς ἄν τις ἑαυτὸν δύναιτο γνωρίζειν ἁμαρτάνοντα . δύο γὰρ , ὡς Αἴσωπος ἔλεγε , πήρας ἐξήμμεθα τοῦ τραχήλου , τῶν μὲν ἀλλοτρίων τὴν πρόσω , τῶν ἰδίων δὲ τὴν ὀπίσω · καὶ διὰ τοῦτο τὰ μὲν ἀλλότρια βλέπομεν ἀεὶ , τῶν δ’ οἰκείων ἀθέατοι καθέσταμεν . καὶ τοῦτόν γε τὸν λόγον ὡς ἀληθῆ πάντες προσίενται . ὁ δὲ Πλάτων ἀποδίδωσι καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ γιγνομένου . τυφλῶττον γὰρ , φησὶ , τὸ φιλοῦν περὶ τὸ φιλούμενον . εἴπερ οὖν ἕκαστος ἡμῶν ἑαυτὸν ἁπάντων μάλιστα φιλεῖ , τυφλώττειν ἀναγκαῖόν ἐστιν αὐτὸν ἐφ’ ἑαυτοῦ . πῶς οὖν ὄψεται τὰ ἴδια κακά ; καὶ πῶς ἁμαρτάνων γνώσεται ; πολλῷ γὰρ ἔοικεν ὅ τε τοῦ Αἰσώπου μῦθος καὶ ὁ τοῦ Πλάτωνος λόγος ἀνελπιστότερον ἡμῖν τὴν τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων εὕρεσιν ἀποφαίνειν . εἰ γὰρ μήτε τοῦ φιλεῖν τις ἑαυτὸν ἀποστῆσαι δύναται , τυφλώττειν ἀναγκαῖόν ἐστι τὸ φιλοῦν περὶ τὸ φιλούμενον . οὐ μὴν οὐδ’ ἐγὼ τὸν ἀναγινώσκοντα τόδε τὸ βιβλίον ἠξίουν ἐπισκέψασθαι καθ’ αὑτὸν ὁδὸν τῆς τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων εὑρέσεως , εἰ μὴ χαλεπὸν ἦν τὸ πρᾶγμα , καίτοι ὡς ἐπὶ πλεῖστον ἐσκεμμένος ᾖ καθ’ αὑτόν . καὶ τοίνυν ἐγὼ τὴν ἐμὴν ἀποφαίνομαι γνώμην , ἣν , εἰ μέν τινα καὶ αὐτὸς ἕκαστος ἑτέραν ὁδὸν εὕροι , προσλαβὼν καὶ τὴν ἐμὴν , ὠφελήσεται πλεονεκτικῶς , διπλῆν ἀνθ’ ἁπλῆς εὑρὼν ὁδὸν σωτηρίας · εἰ δὲ μὴ , ἀλλ’ αὐτῇ γε τῇ ἡμετέρᾳ διατελεῖ χρώμενος , ἄχρι περ ἂν ἑτέραν εὕρῃ βελτίονα . τίς οὖν ἡ ἐμὴ , λέγειν ἂν ἤδη καιρὸς , ἀρχὴν τῷ λόγῳ τήνδε ποιησάμενον .
Lemmas: ὅτι μέν ἔοικα εἰμί ἁμαρτάνω , εἰ καί μή δοκέω αὐτός σφάλλω τις , πάρειμι ἐκ ὅδε ὁ λόγος λογίζομαι . πᾶς ἄνθρωπος ὁράω ἑαυτοῦ ὑπολαμβάνω ἤτοι γε ἀναμάρτητος εἰμί παντάπασι ἤ ὀλίγος καί μικρός διά λόγος σφάλλω , καί οὗτος μάλα πάσχω , ὅς ἄλλος πολύς νομίζω ἁμαρτάνω . ἐγώ οὖν , εἰ καί τις ἕτερος , καί ὅδε πάμπολυς ἔχω πεῖρα . ὅσος μέν ὁ ἄνθρωπος ἐπί ἄλλος ἐπιτίθημι ὁ περί αὐτός ἀπόφασις , ὁποῖος τις εἰμί , ὀλίγος θεάομαι ἁμαρτάνω · ὅσος δέ ἑαυτοῦ ἀπολαμβάνω εἰμί ἀγαθός χωρίς ὁ ὁ κρίσις ἕτερος ἐπιτρέπω , μέγας καί πολύς οὗτος ὁράω σφάλλω . ὥστε , ὅς οἴομαι , ὅτε μειράκιον εἰμί , ἐπαινέω μάτην , ( οὗτος δέ εἰμί ὁ Πύθιος γιγνώσκω κελεύω ἑαυτοῦ , ) οὐ γάρ εἰμί μέγας ὁ πρόσταγμα , οὗτος εὑρίσκω ὕστερον δίκαιος ἐπαινέω . ἀκριβής μέν γάρ ὁ σοφός μόνος ἄν ἑαυτοῦ γιγνώσκω , ὁ δέ ἄλλος ἅπας ἀκριβής μέν οὐδείς , ἥσσων δέ καί μάλα ἕτερος ἕτερος . καθά γάρ ἐν ὅλος ὁ βίος καί κατά πᾶς ὁ τέχνη ὁ μέν μέγας ὑπεροχή τε καί διαφορά ὁ πρᾶγμα ἅπας ἀνήρ εἰμί γιγνώσκω , ὁ δέ μικρός ὁ φρόνιμος τε καί τεχνίτης , οὕτως εἰͅπί ὁ ἁμάρτημα ἔχω καί πάθος . ὅστις μέν ἐπί μικρός ὀργίζω σφοδρός , δάκνω τε καί κακίζω ὁ οἰκέτης , οὗτος μέν σύ δῆλος εἰμί , ὅτι ἐν πάθος καθίστημι · ὅμοιος δέ καί ὅστις ἐν μέθη τε καί ἑταίρα καί κωμαστής παραγίγνομαι . ὁ δέ ἐπί μέγας βλάβη χρῆμα ἤ ἀτιμία μέτριος ταράσσω ὁ ψυχή οὐ ἔτι ὅμοιος εἰμί φανερός ἐκ ὁ γένος ὁ πάθος ὑπάρχω , ὥσπερ οὐδέ πλακοῦς ἐσθίω ἀκρατής . ἀλλά καί οὗτος κατάδηλος γίγνομαι ὁ προμελετάω ὁ ψυχή , ἐξοδιάζω τε ἅπας πάθος ἐπανόρθωσις δέω , καί μέγας γε ἔμπας ἀποφεύγω αὐτός , διότι μικρός . ὅστις οὖν βούλομαι καλός κᾀγαθός γίγνομαι , οὗτος ἐννοέω , ὡς ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός ἀγνοέω πολύς ὁ ἴδιος ἁμάρτημα , ὅπως ἄν ἐξευρίσκω πᾶς , δύναμαι ἐγώ λέγω , ὅπως εὑρίσκω αὐτός , οὔπω λέγω , διότι ὁ βιβλίον οὗτος δύναμαι ποτέ καί εἰς ἄλλος ἀφικνέομαι χείρ · ὅπως ἄν κᾀκεῖνος γυμνάζω πρός ὁδός εὑρίσκω ὁ γνῶσις ὁ ἁμάρτημα , ὥσπερ καί σύ ἐγώ λέγω ἀξιόω , καί μέχρι τοσοῦτος δοκέω ἀποφαίνω , διασιωπάω . καί νῦν ﻿ οὕτως πράσσω , παρακαλέω ὁ ὁμιλέω ὅδε ὁ γράμμα , κατατίθημι ἑαυτοῦ ζητέω , πῶς ἄν τις ἑαυτοῦ δύναμαι γνωρίζω ἁμαρτάνω . δύο γάρ , ὡς Αἴσωπος λέγω , πήρα ἐξάπτω ὁ τράχηλος , ὁ μέν ἀλλότριος ὁ πρόσω , ὁ ἴδιος δέ ὁ ὀπίσω · καί διά οὗτος ὁ μέν ἀλλότριος βλέπω ἀεί , ὁ δέ οἰκεῖος ἀθέατος καθίστημι . καί οὗτος γε ὁ λόγος ὡς ἀληθής πᾶς προσίημι . ὁ δέ Πλάτων ἀποδίδωμι καί ὁ αἰτία ὁ γίγνομαι . τυφλώττω γάρ , φημί , ὁ φιλέω περί ὁ φιλέω . εἴπερ οὖν ἕκαστος ἐγώ ἑαυτοῦ ἅπας μάλα φιλέω , τυφλώττω ἀναγκαῖος εἰμί αὐτός ἐπί ἑαυτοῦ . πῶς οὖν ὁράω ὁ ἴδιος κακός ; καί πῶς ἁμαρτάνω γιγνώσκω ; πολύς γάρ ἔοικα ὁ τε ὁ Αἴσωπος μῦθος καί ὁ ὁ Πλάτων λόγος ἀνέλπιστος ἐγώ ὁ ὁ ἴδιος ἁμάρτημα εὕρεσις ἀποφαίνω . εἰ γάρ μήτε ὁ φιλέω τις ἑαυτοῦ ἀφίστημι δύναμαι , τυφλώττω ἀναγκαῖος εἰμί ὁ φιλόω περί ὁ φιλέω . οὐ μήν οὐδέ ἐγώ ὁ ἀναγιγνώσκω ὅδε ὁ βιβλίον ἀξιόω ἐπισκοπέω κατά ἑαυτοῦ ὁδός ὁ ὁ ἴδιος ἁμάρτημα εὕρεσις , εἰ μή χαλεπός εἰμί ὁ πρᾶγμα , καίτοι ὡς ἐπί πολύς σκοπέω εἰμί κατά ἑαυτοῦ . καί τοίνυν ἐγώ ὁ ἐμός ἀποφαίνω γνώμη , ὅς , εἰ μέν τις καί αὐτός ἕκαστος ἕτερος ὁδός εὑρίσκω , προσλαμβάνω καί ὁ ἐμός , ὠφελέω πλεονεκτικός , διπλόος ἀντί ἁπλόος εὑρίσκω ὁδός σωτηρία · εἰ δέ μή , ἀλλά αὐτός γε ὁ ἡμέτερος διατελέω χράω , ἄχρι περ ἄν ἕτερος εὑρίσκω ἀγαθός . τίς οὖν ὁ ἐμός , λέγω ἄν ἤδη καιρός , ἀρχή ὁ λόγος ὅδε ποιέω .