galenus.de-propriorum-animi-cuiuslibet-affectuum-dignotione-et-curatione 6
Οὕτως γὰρ πράττων δυνήσῃ ποτὲ τὴν τοῦ θυμοειδοῦς ἔν σοι δύναμιν ἄλογον ὥσπερ τι θηρίον ἡμερῶσαί τε καὶ πρᾳῧναι . ἢ δεινὸν ἂν εἴη , τοὺς μὲν ἱππικοὺς ἄνδρας , ἀχρείους τοὺς ἵππους παραλαβόντας , ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ χειροηθεῖς ἐργάζεσθαι , σὲ δ’ , οὐκ ἔξωθέν τι λαβόντα ζῶον , ἀλλ’ ἐν τῇ ψυχῇ δύναμιν ἄλογον , ᾗ διὰ παντὸς ὁ λογισμὸς συνοικεῖ , μὴ δυνηθῆναι πρᾳῧναι αὐτὴν , εἰ καὶ μὴ ταχέως , ἀλλ’ ἐν μακροτέρῳ χρόνῳ . λέλεκται δὲ ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς περὶ ἠθῶν ὑπομνήμασι , ὅπως ἀρίστην τις αὐτὴν ἐργάσαιτο , καὶ ὡς τὴν μὲν ἰσχὺν οὐ χρὴ καταβαλεῖν αὐτῆς , ὥσπερ οὐδὲ τῶν ἵππων τε καὶ κυνῶν , οἷς χρώμεθα , τὴν δ’ εὐπείθειαν , ὥς γε κᾀπ’ αὐτῶν , ἀσκεῖν . ἐπιδέδεικται δέ σοι καὶ δι’ ἐκείνων τῶν ὑπομνημάτων οὐχ ἥκιστα καὶ ὅπως αὐτῇ πάλιν τῇ τοῦ θυμοειδοῦς δυνάμει συμμάχῳ χρήσῃ κατὰ τῆς ἑτέρας , ἣν ἐπιθυμητικὴν ἐκάλουν οἱ παλαιοὶ φιλόσοφοι , φερομένης ἀλογίστως ἐπὶ τὰς διὰ τοῦ σώματος ἡδονάς . ὥσπερ οὖν αἰσχρὸν θέαμα διὰ θυμὸν ἄνθρωπος ἀσχημονῶν , οὕτω καὶ δι’ ἔρωτα , καὶ γαστριμαργίαν , οἰνοφλυγίαν τε καὶ λιχνείαν , ἃ τῆς ἐπιθυμητικῆς ἐστι δυνάμεως ἔργα τε καὶ πάθη , προσεοικὼς , οὐχ ἵππῳ καὶ κυνὶ , καθάπερ εἴκασα τὴν πρώτην , ἀλλ’ ὑβριστῇ κάπρῳ καὶ τράγῳ , καὶ τινι τῶν ἀγρίων ἡμερωθῆναι μὴ δυναμένων . διὸ ταύτης μὲν οὐδεμία παίδευσις τοιαύτη ἐστὶν , οἵα τῆς ἑτέρας , ἡ εὐπείθεια · ὃ δ’ ἐκάλουν οἱ παλαιοὶ κολάζειν , ἀλογίαν τινὰ ἔχειν πρὸς τήνδε . γίγνεται δὲ ἡ κόλασις τῆς δυνάμεως ταύτης ἐν τῷ μὴ παρέχειν αὐτῇ τῶν προθυμουμένων ἀπόλαυσιν . ἰσχυρὰ μὲν γὰρ οὕτω καὶ μεγάλη γίγνεται , ἐν τῷ κολασθῆναι δὲ μικρά τε καὶ ἀσθενὴς , ὡς ἕπεσθαι τῷ λογισμῷ δι’ ἀνθρώπων ὁρῶμεν ἑπομένους οὕτως γοῦν καὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων ὁρῶμεν ἑπομένους τοῖς βελτίοσι τοὺς χείρους , ἢ ἄκοντας βιαζομένους , ὥσπερ τὰ παιδία καὶ τοὺς οἰκέτας , ἢ πεισθέντας ἑκόντας , ὥσπερ τοὺς ἀγαθοὺς φύσει , καὶ τῶν μὴ πρὸς ῥημάτων κολασθέντων αὐτὸ δή που τούτοις πάλαι σύνηθές ἐστιν , ὡς ἀκόλαστος ὅδε τις ἄνθρωπός ἐστιν , ἐφ’ οὗ δηλονότι τὴν ἐπιθυμητικὴν δύναμιν οὐκ ἐκόλασεν ἡ λογιστική . δύο γὰρ ἔχομεν ἐν ταῖς ψυχαῖς δυνάμεις ἀλόγους · μίαν μὲν , ἧς θυμοῦσθαί τε παραχρῆμα καὶ ὀργίζεσθαι τοῖς δόξασι πλημμελεῖν εἰς ἡμᾶς ἔργον ἐστίν . τῆς δ’ αὐτῆς ταύτης καὶ τὸ μηνιᾷν ἄχρι πλείονος , ὃ τοσούτῳ πλεῖόν ἐστι θυμοῦ πάθος , ὅσῳ καὶ χρονιώτερον . ἄλλη δ’ ἐστὶν ἐν ἡμῖν δύναμις ἄλογος ἐπὶ τὸ φαινόμενον ἡδὺ προπετῶς φερομένη , πρὶν διασκέψασθαι , πότερον ὠφέλιμόν ἐστι καὶ καλὸν , ἢ βλαβερόν τε καὶ κακόν . ταύτην οὖν ἐπέχειν χρὴ τὴν σφοδροτάτην , πρὶν αὐξηθεῖσαν ἰσχὺν δυσνίκητον κτήσασθαι . τηνικαῦτα γὰρ οὐδ’ ἂν θελήσῃς ἔτι κατασχεῖν αὐτὴν δυνήσῃ , κᾄπειτα φήσεις , ὥσπερ ἤκουσά τινος ἐρῶντος , ἐθέλειν μὲν παύσασθαι , μὴ δύνασθαι δὲ , παρακαλέσεις τε μάτην ἡμᾶς ὡσαύτως ἐκείνῳ τῷ δεομένῳ βοηθήσασθαι καὶ τὸ πάθος ἐκκόψαι . καὶ γὰρ τῶν τοῦ σώματος παθῶν ἔνια διὰ μέγεθός ἐστιν ἀνίατα · σὺ δ’ ἴσως οὐδ’ ἐπενόησάς ποτε τοῦτο . βέλτιον οὖν σοι κᾂν νυνὶ ἐννοῆσαί τε καὶ διασκέψασθαι , πότερον ἀληθεύω λέγων , αὐξανομένην τὴν ἐπιθυμητικὴν δύναμιν εἰς ἀνίατον ἔρωτα πολλάκις ἐμβαλεῖν , οὐ σωμάτων μόνον ὡραίων , οὐδ’ ἀφροδισίων , ἀλλὰ καὶ λιχνείας , καὶ γαστριμαργίας , οἰνοφλυγίας τε καὶ τῆς παρὰ φύσιν αἰσχρουργίας , ἢ ψεύδομαι καὶ ταῦτα καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων . ἃ γὰρ περὶ τοῦ θυμοῦ λέλεκται μέχρι τοῦ δεῦρο , ταῦτα καὶ περὶ τῶν ἄλλων παθῶν ἡγοῦ λελέχθαι · πρῶτον μὲν , ὡς ἑτέρῳ ἐστὶ τὴν διάγνωσιν αὐτῶν ἐπιτρεπτέον , οὐχ ἡμῖν αὐτοῖς · εἶθ’ ὅτι μὴ τοὺς τυχόντας τούτους ἐπιστατεῖν , ἀλλὰ πρεσβύτας , ὡμολογημένους μὲν εἶναι καλοὺς κᾀγαθοὺς , ἐξηγητὰς μὲν οὖν δὲ καὶ πρὸ ἡμῶν αὐτῶν ἐπὶ πλέον ἐν ἐκείνοις τοῖς καιροῖς ἕνεκα ἔξω παθῶν εἶναι · εἶθ’ ὅτι οὐ φαίνεσθαι χρὴ τοῖς τοιούτοις , ὅταν εἴπωσί τι τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων , ἀγανακτοῦντας , ἀλλὰ χάριν εἰδότας · εἶτα καθ’ ἑκάστην ἡμέραν σαυτὸν ἀναμιμνήσκειν , ἄμεινον μὲν , εἰ πολλάκις , εἰ δὲ μὴ , ἀλλὰ πάντως γε κατὰ τὴν ἕω , πρὶν ἄρχεσθαι τῶν πράξεων , εἰς ἑσπέραν δὲ , πρὶν ἀναπαύσεσθαι μέλλειν . ἐγὼ δήποτε καὶ ταύτας δὴ τὰς φερομένας ὡς Πυθαγόρου παραινέσεις εἴθισα δὶς τῆς ἡμέρας ἀναγινώσκειν μὲν τὰ πρῶτα , λέγειν δ’ ἀπὸ στόματος ὕστερον . οὐ γὰρ ἀρκεῖ μόνον ἀοργησίαν ἄγειν , ἀλλὰ ﻿ καὶ λιχνείας , καὶ λαγνείας , οἰνοφλυγίας τε καὶ περιεργίας καὶ φθόνου καθαρεύειν . ἕτερος οὖν ἡμᾶς ἐπεπείρατο , μή τί που , καθάπερ οἱ κύνες , ἀπλήστως ὤφθημεν ἐμφορούμενοι σιτίων , ἢ , ὡς οἱ διακαιόμενοι πυρετῷ συνεχεῖ , ψυχρὸν ἐπισπασώμεθα τὸ πόμα λαβρότερον , ἢ ὡς ἄνδρας σεμνοὺς πρέπει . οὔτε γὰρ διὰ πεῖναν ἐμφορεῖσθαι προσήκει σφοδρῶς καὶ ἀπλήστως , οὔτε διὰ δίψος ὅλην τὴν κύλικα ἐκπίνειν , ἔτι δὲ μᾶλλον οὔτε διὰ λιχνείαν ἁπάντων τῶν παρόντων πλέον , ἤτοι πλακοῦντος , ἤ τινος ἄλλου τῶν λίχνων ὄψων ἀπολαύειν . ἀλλ’ ἐν ἅπασιν αὐτοῖς ἀρχομένους μὲν ἔτι παρακλητέον ἐστὶν ἑτέρους ὅ τι ἁμάρτωμεν ἐπιτηρεῖν τε καὶ λέγειν ἡμῖν · ὕστερον δὲ καὶ χωρὶς παιδαγωγῶν ἡμᾶς αὐτοὺς ἐπιτηρῶμεν αὐτοὶ καὶ παραφυλάττωμεν , ὅπως ἁπάντων τε τῶν συνδειπνούντων ἔλαττον ὄψου προσενεγκώμεθα , καὶ τῶν λίχνων ἐδεσμάτων ἀποσχώμεθα , σύμμετρα τῶν ὑγιεινῶν προσαράμενοι . τοῦ χρόνου δὲ προϊόντος , οὐκ ἔτι οὐδὲ πρὸς τοὺς δειπνοῦντας ἀποβλέπειν ἀξιώσαιμ’ ἄν σε · μέγα γὰρ οὐδὲν ἐκείνων ἐσθίειν τε καὶ πίνειν ἐγκρατέστερον . εἰ δέ περ οὕτως σαυτὸν ἔγνωκας τιμᾷν , ἐπισκέπτου μᾶλλόν ποτε ἐγκρατῶς διῃτῆσθαι χθὲς ἢ τήμερον . ἐὰν γὰρ τοῦτο ποιῇς , αἰσθήσῃ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν εὐκολώτερον ὧν εἶπον ἀπεχόμενος , αἰσθήσῃ τε μεγάλα εὐφρανθησόμενος τὴν ψυχὴν , ἐάν γε σωφροσύνης ὄντως ἐραστὴς ὑπάρχῃς · οὕτω γάρ τις ἐρασθεὶς χαίρει προκόπτων ἐν αὐτῷ . καὶ διὰ τοῦτο ταῖς μὲν ὀνοφλυγίαις ἔστιν ἰδεῖν ἡδομένους , ὅταν πίνοντες ὑπερβάλλωνται τοὺς συμπότας , ὅσοι δὲ γαστρίμαργοι , καὶ τούτους τῷ πλήθει τῶν ἐδεσμάτων εὐφραινομένους , ὅσοι δὲ λίχνοι , πλακοῦσι , καὶ ταγήνοις , καὶ λοπάσι , καὶ καρυκείαις . ἐνίους δὲ μέγα φρονοῦντας ἔγνων ἐπὶ τῷ πλήθει τῶν ἀφροδισίων . ὡς οὖν ἐκεῖνοι τὴν ἀκρότητα τῶν σπουδαζομένων ἀσκοῦσί τε καὶ μεταδιώκουσι , οὕτως καὶ ἡμᾶς χρὴ σωφροσύνης ἀκρότητα σπουδάζειν . εἰ δὲ τοῦτο πράξομεν , οὐ τοὺς ἀκολάστους ἡμῖν παραβάλωμεν , οὐδ’ ἀρκέσει πλέον ἐκείνων ἔχειν ἐγκρατείας τε καὶ σωφροσύνης , ἀλλὰ πρῶτον μὲν τοὺς σπουδάζοντας τὰ αὐτὰ φιλονεικήσομεν ὑπερβάλλεσθαι , ( καλλίστη γὰρ ἡ τοιαύτη φιλονεικία , ) μετ’ ἐκείνους δ’ αὖθις ἡμᾶς αὐτοὺς , ὡς ἐξ ἔθους πολυχρονίου τούτοις ὑγιεινοτάτοις τε ἅμα καὶ προσθεῖναι ῥᾴστοις ἡδέως ἅμα προσφέρεσθαι , μεμνημένους τῶν καλῶς εἰρημένων . ὧν καὶ τοῦτ’ ἔστιν . Ἐκλέγου βίον ἄριστον , ἡδὺν δ’ αὐτὸν ἡ συνήθεια ποιήσεται . ὥσπερ οὖν , ὁπότε πρὸς τὸν θυμὸν ἀσκεῖν ἠξίουν σε , γνώρισμα τῆς ὠφελείας εἶχες ὁρᾷν σαυτὸν οὐκ ἔτι θυμούμενον , ὡσαύτως ἐπὶ τῆς σωφροσύνης ἔστω σοι γνώρισμα μηδ’ ἐπιθυμεῖν ἔτι τῶν ἡδίστων . ὁδὸς δ’ ἐπ’ αὐτήν ἐστι διὰ τῆς ἐγκρατείας . οὕτω γὰρ αὐτὸς πλεονεκτεῖ σώφρων ἐγκρατοῦς , τῷ μηδ’ ἐπιθυμεῖν λίχνων ἐδεσμάτων ἢ διὰ τὸ πολυχρόνιον ἔθος , ἢ δι’ ἐγκράτειαν , καθάπερ καὶ αὐτὸ τοὔνομα αὐτῆς ἐνδείκνυται γεγονὸς , ὅπερ ἐστὶν ἐκ τοῦ κρατεῖν καὶ νικᾷν τὰς ἐπιθυμίας . ἐπίπονος δέ ἐστι καὶ τραχεῖα τό γε κατ’ ἀρχὰς , ὥσπερ αἱ ἄλλαι τῶν καλῶν ἐπιτηδευμάτων ἀσκήσεις . εἰ μὲν οὖν εἴτε τὴν ἀρετὴν ἀντὶ τῆς κακίας ἔχειν ἐθέλεις , εἴτε τὴν γαλήνην τῆς ψυχῆς ἀντὶ τῶν τοῦ σώματος γαργαλισμῶν , ἀσκητέον ἐστί σοι τὸν εἰρημένον τρόπον , ἐπὶ σωφροσύνην βαδίζοντα δι’ ἐγκρατείας . εἰ δ’ ἤτοι τὴν ἀρετὴν ἀτιμάζεσθαι , ἢ γαργαλίζεσθαι βούλει δι’ ὅλου τοῦ σώματος , καταληπτέον ἐστὶ τὸν λόγον . οὐ γάρ ἐστι προτρεπτικὸς ἐπ’ ἀρετὴν , ἀλλὰ τοῖς προτεθραμμένοις ὑφηγητικὸς τῆς ὁδοῦ , καθ’ ἣν ἄν τις αὐτὴν κτήσαιτο . διαιρουμένου δὲ τοῦ λόγου πρός τε τὸ διαγνωστικὸν ἕκαστον ἡμῶν ὑπάρχειν ἑαυτοῦ , καὶ πρὸς τὴν ἐπὶ τῇ διαγνώσει τῶν ἁμαρτημάτων ἐπανόρθωσιν , οὐ περὶ ταύτης πρόκειται λέγειν , ἀλλὰ περὶ τῆς διαγνώσεως τῶν ἰδίων ἁμαρτημάτων . ἐπεὶ δὲ τοῖς μὲν ἀρχομένοις αὐτὴν οὐ διαγνῶναι δυνατὸν , ἑτέρους μὲν τοῖς ἀρχομένοις ἐπιστήσομεν ἐπόπτας , αὐτοὺς δὲ τοὺς ἀσκοῦντας , ὡς ἂν ἤδη δυναμένους γνῶναι , ποίων μὲν ἀπηλλάγησαν ἁμαρτημάτων καὶ παθῶν , ὅσον δ’ αὐτοῖς ἐνδεῖ πρὸς τὸ τέλος . ὅπερ δὲ εἴωθα λέγειν ἑκάστοτε , καὶ νῦν ἐρῶ · καθ’ ἕτερον μὲν τρόπον ἁπάντων ἐστὶ δυσκολώτατον ἑαυτὸν γνῶναι , καθ’ ἕτερον δὲ ῥᾷστον . ἐὰν μὲν γὰρ ἐντὸς θέλῃ τις αὐτὸς χαλεπώτατόν ἐστιν .
Lemmas: οὕτως γάρ πράσσω δύναμαι ποτέ ὁ ὁ θυμοειδής ἐν σύ δύναμις ἄλογος ὥσπερ τις θηρίον ἡμερόω τε καί πρᾳύνω . ἤ δεινός ἄν εἰμί , ὁ μέν ἱππικός ἀνήρ , ἀχρεῖος ὁ ἵππος παραλαμβάνω , ἐν ὀλίγος χρόνος χειροήθης ἐργάζομαι , σύ δέ , οὐ ἔξωθεν τις λαμβάνω ζῷον , ἀλλά ἐν ὁ ψυχή δύναμις ἄλογος , ὅς διά πᾶς ὁ λογισμός συνοικέω , μή δύναμαι πρᾳύνω αὐτός , εἰ καί μή ταχύς , ἀλλά ἐν μακρός χρόνος . λέγω δέ ἐπί πολύς ἐν ὁ περί ἦθος ὑπόμνημα , ὅπως ἀγαθός τις αὐτός ἐργάζομαι , καί ὡς ὁ μέν ἰσχύς οὐ χρή καταβάλλω αὐτός , ὥσπερ οὐδέ ὁ ἵππος τε καί κύων , ὅς χράω , ὁ δέ εὐπείθεια , ὡς γε αἰπός αὐτός , ἀσκέω . ἐπιδείκνυμι δέ σύ καί διά ἐκεῖνος ὁ ὑπόμνημα οὐ ἦκα καί ὅπως αὐτός πάλιν ὁ ὁ θυμοειδής δύναμις σύμμαχος χράω κατά ὁ ἕτερος , ὅς ἐπιθυμητικός καλέω ὁ παλαιός φιλόσοφος , φέρω ἀλόγιστος ἐπί ὁ διά ὁ σῶμα ἡδονή . ὥσπερ οὖν αἰσχρός θέαμα διά θυμός ἄνθρωπος ἀσχημονέω , οὕτως καί διά ἔρως , καί γαστριμαργία , οἰνοφλυγία τε καί λιχνεία , ὅς ὁ ἐπιθυμητικός εἰμί δύναμις ἔργον τε καί πάθος , προσέοικα , οὐ ἵππος καί κύων , καθά εἰκάζω ὁ πρῶτος , ἀλλά ὑβριστής κάπρος καί τράγος , καί τις ὁ ἄγριος ἡμερόω μή δύναμαι . διό οὗτος μέν οὐδείς παίδευσις τοιοῦτος εἰμί , οἷος ὁ ἕτερος , ὁ εὐπείθεια · ὅς δέ καλέω ὁ παλαιός κολάζω , ἀλογία τις ἔχω πρός ὅδε . γίγνομαι δέ ὁ κόλασις ὁ δύναμις οὗτος ἐν ὁ μή παρέχω αὐτός ὁ προθυμέομαι ἀπόλαυσις . ἰσχυρός μέν γάρ οὕτως καί μέγας γίγνομαι , ἐν ὁ κολάζω δέ μικρός τε καί ἀσθενής , ὡς ἕπομαι ὁ λογισμός διά ἄνθρωπος ὁράω ἕπομαι οὕτως γοῦν καί αὐτός ὁ ἄνθρωπος ὁράω ἕπομαι ὁ ἀγαθός ὁ κακός , ἤ ἄκων βιάζω , ὥσπερ ὁ παιδίον καί ὁ οἰκέτης , ἤ πείθω ἑκών , ὥσπερ ὁ ἀγαθός φύσις , καί ὁ μή πρός ῥῆμα κολάζω αὐτός δή που οὗτος πάλαι συνήθης εἰμί , ὡς ἀκόλαστος ὅδε τις ἄνθρωπος εἰμί , ἐπί ὅς δηλονότι ὁ ἐπιθυμητικός δύναμις οὐ κολάζω ὁ λογιστικός . δύο γάρ ἔχω ἐν ὁ ψυχή δύναμις ἄλογος · εἷς μέν , ὅς θυμόω τε παραχρῆμα καί ὀργίζω ὁ δοκέω πλημμελέω εἰς ἐγώ ἔργον εἰμί . ὁ δέ αὐτός οὗτος καί ὁ μηνιάω ἄχρι πολύς , ὅς τοσοῦτος πολύς εἰμί θυμός πάθος , ὅσος καί χρόνιος . ἄλλος δέ εἰμί ἐν ἐγώ δύναμις ἄλογος ἐπί ὁ φαίνω ἡδύς προπετής φέρω , πρίν διασκοπέω , πότερος ὠφέλιμος εἰμί καί καλός , ἤ βλαβερός τε καί κακός . οὗτος οὖν ἐπέχω χρή ὁ σφοδρός , πρίν αὐξάνω ἰσχύς δυσνίκητος κτάομαι . τηνικαῦτα γάρ οὐδέ ἐάν ἐθέλω ἔτι κατέχω αὐτός δύναμαι , ᾄπειτη φημί , ὥσπερ ἀκούω τις ἐράω , ἐθέλω μέν παύω , μή δύναμαι δέ , παρακαλέω τε μάτην ἐγώ ὡσαύτως ἐκεῖνος ὁ δέω βοηθέω καί ὁ πάθος ἐκκόπτω . καί γάρ ὁ ὁ σῶμα πάθος ἔνιοι διά μέγεθος εἰμί ἀνίατος · σύ δέ ἴσως οὐδέ ἐπινοέω ποτέ οὗτος . ἀγαθός οὖν σύ ἔͅν νυνί ἐννοέω τε καί διασκοπέω , πότερος ἀληθεύω λέγω , αὐξάνω ὁ ἐπιθυμητικός δύναμις εἰς ἀνίατος ἔρως πολλάκις ἐμβάλλω , οὐ σῶμα μόνος ὡραῖος , οὐδέ ἀφροδίσιος , ἀλλά καί λιχνεία , καί γαστριμαργία , οἰνοφλυγία τε καί ὁ παρά φύσις αἰσχρουργία , ἤ ψεύδω καί οὗτος καί ἄλλος πολύς ὁ ἔμπροσθεν λέγω . ὅς γάρ περί ὁ θυμός λέγω μέχρι ὁ δεῦρο , οὗτος καί περί ὁ ἄλλος πάθος ἡγέομαι λέγω · πρῶτος μέν , ὡς ἕτερος εἰμί ὁ διάγνωσις αὐτός ἐπιτρεπτέον , οὐ ἐγώ αὐτός · εἶτα ὅτι μή ὁ τυγχάνω οὗτος ἐπιστατέω , ἀλλά πρεσβύτης , ὁμολογέω μέν εἰμί καλός κᾀγηθός , ἐξηγητής μέν οὖν δέ καί πρό ἐγώ αὐτός ἐπί πολύς ἐν ἐκεῖνος ὁ καιρός ἕνεκα ἔξω πάθος εἰμί · εἶτα ὅτι οὐ φαίνω χρή ὁ τοιοῦτος , ὅταν λέγω τις ὁ ἡμέτερος ἁμάρτημα , ἀγανακτέω , ἀλλά χάρις οἶδα · εἶτα κατά ἕκαστος ἡμέρα σεαυτοῦ ἀναμιμνῄσκω , ἀγαθός μέν , εἰ πολλάκις , εἰ δέ μή , ἀλλά πάντως γε κατά ὁ ἠώς , πρίν ἄρχω ὁ πρᾶξις , εἰς ἑσπέρα δέ , πρίν ἀναπαύω μέλλω . ἐγώ δήποτε καί οὗτος δή ὁ φέρω ὡς Πυθαγόρας παραίνεσις ἐθίζω δίς ὁ ἡμέρα ἀναγιγνώσκω μέν ὁ πρῶτος , λέγω δέ ἀπό στόμα ὕστερον . οὐ γάρ ἀρκέω μόνος ἀοργησία ἄγω , ἀλλά ﻿ καί λιχνεία , καί λαγνεία , οἰνοφλυγία τε καί περιεργία καί φθόνος καθαρεύω . ἕτερος οὖν ἐγώ ἐπιπείρω , μή τις που , καθά ὁ κύων , ἄπληστος ὁράω ἐμφορέω σιτίον , ἤ , ὡς ὁ διακαίω πυρετός συνεχής , ψυχρός ἐπισπάω ὁ πόμα λάβρος , ἤ ὡς ἀνήρ σεμνός πρέπω . οὔτε γάρ διά πεῖνα ἐμφορέω προσήκω σφοδρός καί ἄπληστος , οὔτε διά δίψος ὅλος ὁ κύλιξ ἐκπίνω , ἔτι δέ μάλα οὔτε διά λιχνεία ἅπας ὁ πάρειμι πολύς , ἤτοι πλακοῦς , ἤ τις ἄλλος ὁ λίχνος ὄψον ἀπολαύω . ἀλλά ἐν ἅπας αὐτός ἄρχω μέν ἔτι παρακλητέος εἰμί ἕτερος ὅς τις ἁμαρτάνω ἐπιτηρέω τε καί λέγω ἐγώ · ὕστερον δέ καί χωρίς παιδαγωγός ἐγώ αὐτός ἐπιτηρέω αὐτός καί παραφυλάσσω , ὅπως ἅπας τε ὁ συνδειπνέω ἐλαχύς ὄψον προσφέρω , καί ὁ λίχνος ἔδεσμα ἀπέχω , σύμμετρος ὁ ὑγιεινός προσαίρω . ὁ χρόνος δέ προέρχομαι , οὐ ἔτι οὐδέ πρός ὁ δειπνέω ἀποβλέπω ἀξιόω ἄν σύ · μέγας γάρ οὐδείς ἐκεῖνος ἐσθίω τε καί πίνω ἐγκρατής . εἰ δέ περ οὕτως σεαυτοῦ γιγνώσκω τιμάω , ἐπισκοπέω μάλα ποτέ ἐγκρατής διαιτέω χθές ἤ σήμερον . ἐάν γάρ οὗτος ποιέω , αἰσθάνομαι κατά ἕκαστος ἡμέρα εὔκολος ὅς λέγω ἀπέχω , αἰσθάνομαι τε μέγας εὐφραίνω ὁ ψυχή , ἐάν γε σωφροσύνη ὄντως ἐραστής ὑπάρχω · οὕτως γάρ τις ἔραμαι χαίρω προκόπτω ἐν αὐτός . καί διά οὗτος ὁ μέν ὀνοφλυγία εἰμί ὁράω ἥδομαι , ὅταν πίνω ὑπερβάλλω ὁ συμπότης , ὅσος δέ γαστρίμαργος , καί οὗτος ὁ πλῆθος ὁ ἔδεσμα εὐφραίνω , ὅσος δέ λίχνος , πλακόω , καί τάγηνον , καί λοπάς , καί καρυκεία . ἔνιοι δέ μέγας φρονέω γιγνώσκω ἐπί ὁ πλῆθος ὁ ἀφροδίσιος . ὡς οὖν ἐκεῖνος ὁ ἀκρότης ὁ σπουδάζω ἀσκέω τε καί μεταδιώκω , οὕτως καί ἐγώ χρή σωφροσύνη ἀκρότης σπουδάζω . εἰ δέ οὗτος πράσσω , οὐ ὁ ἀκόλαστος ἐγώ παραβάλλω , οὐδέ ἀρκέω πολύς ἐκεῖνος ἔχω ἐγκράτεια τε καί σωφροσύνη , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ σπουδάζω ὁ αὐτός φιλονεικέω ὑπερβάλλω , ( καλός γάρ ὁ τοιοῦτος φιλονικία , ) μετά ἐκεῖνος δέ αὖθις ἐγώ αὐτός , ὡς ἐκ ἔθος πολυχρόνιος οὗτος ὑγιεινός τε ἅμα καί προστίθημι ῥᾴδιος ἡδύς ἅμα προσφέρω , μιμνῄσκω ὁ καλός λέγω . ὅς καί οὗτος εἰμί . ἐκλέγω βίος ἀγαθός , ἡδύς δέ αὐτός ὁ συνήθεια ποιέω . ὥσπερ οὖν , ὁπότε πρός ὁ θυμός ἀσκέω ἀξιόω σύ , γνώρισμα ὁ ὠφέλεια ἔχω ὁράω σεαυτοῦ οὐ ἔτι θυμόω , ὡσαύτως ἐπί ὁ σωφροσύνη εἰμί σύ γνώρισμα μηδέ ἐπιθυμέω ἔτι ὁ ἡδύς . ὁδός δέ ἐπί αὐτός εἰμί διά ὁ ἐγκράτεια . οὕτως γάρ αὐτός πλεονεκτέω σώφρων ἐγκρατής , ὁ μηδέ ἐπιθυμέω λίχνος ἔδεσμα ἤ διά ὁ πολυχρόνιος ἔθος , ἤ διά ἐγκράτεια , καθά καί αὐτός ὄνομα αὐτός ἐνδείκνυμι γίγνομαι , ὅς εἰμί ἐκ ὁ κρατέω καί νικάω ὁ ἐπιθυμία . ἐπίπονος δέ εἰμί καί τραχύς ὁ γε κατά ἀρχή , ὥσπερ ὁ ἄλλος ὁ καλός ἐπιτήδευμα ἄσκησις . εἰ μέν οὖν εἴτε ὁ ἀρετή ἀντί ὁ κακία ἔχω ἐθέλω , εἴτε ὁ γαλήνη ὁ ψυχή ἀντί ὁ ὁ σῶμα γαργαλισμός , ἀσκέω εἰμί σύ ὁ λέγω τρόπος , ἐπί σωφροσύνη βαδίζω διά ἐγκράτεια . εἰ δέ ἤτοι ὁ ἀρετή ἀτιμάζω , ἤ γαργαλίζω βούλομαι διά ὅλος ὁ σῶμα , καταληπτέος εἰμί ὁ λόγος . οὐ γάρ εἰμί προτρεπτικός ἐπί ἀρετή , ἀλλά ὁ προτρέφω ὑφηγητικός ὁ ὁδός , κατά ὅς ἄν τις αὐτός κτάομαι . διαιρέω δέ ὁ λόγος πρός τε ὁ διαγνωστικός ἕκαστος ἐγώ ὑπάρχω ἑαυτοῦ , καί πρός ὁ ἐπί ὁ διάγνωσις ὁ ἁμάρτημα ἐπανόρθωσις , οὐ περί οὗτος πρόκειμαι λέγω , ἀλλά περί ὁ διάγνωσις ὁ ἴδιος ἁμάρτημα . ἐπεί δέ ὁ μέν ἄρχω αὐτός οὐ διαγιγνώσκω δυνατός , ἕτερος μέν ὁ ἄρχω ἐφίστημι ἐπόπτης , αὐτός δέ ὁ ἀσκέω , ὡς ἄν ἤδη δύναμαι γιγνώσκω , ποῖος μέν ἀπαλλάσσω ἁμάρτημα καί πάθος , ὅσος δέ αὐτός ἐνδέω πρός ὁ τέλος . ὅς δέ εἴωθα λέγω ἑκάστοτε , καί νῦν λέγω · κατά ἕτερος μέν τρόπος ἅπας εἰμί δύσκολος ἑαυτοῦ γιγνώσκω , κατά ἕτερος δέ ῥᾴδιος . ἐάν μέν γάρ ἐντός ἐθέλω τις αὐτός χαλεπός εἰμί .