galenus.de-praesagitione-ex-pulsibus-libri-iv 1.4
Ἡ οὐσία τῆς δυνάμεως ἑκάστου τῶν μορίων ἐν τῇ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν εὐκρασίᾳ τέτακται . τότε γὰρ ἐπιτελεῖ τὸ ἴδιον ἔργον εὐρώστως , ὅταν εὐκρατότατον ᾖ . καὶ μέντοι καὶ κακῶς ἐργάζεται δύσκρατον γενόμενον , καὶ εἰς τοσοῦτόν γε κακῶς εἰς ὅσον δύσκρατον . οὕτως οὖν καὶ αὐτὸ τὸ τῆς καρδίας σῶμα ψυχθὲν μὲν ἢ θερμανθεν , ἢ ὑγρανθὲν ἢ ξηρανθὲν ἀμέτρως εἰς ὅσον δύσκρατον ἐγένετο , καὶ τοὺς σφυγμοὺς εἰς τοσοῦτον ἀμυδροὺς ἀποτελεῖ . καὶ τοῦτο μέν ἐστιν αὐτῷ βεφλάφθαι τὴν δύναμιν · τὸ δὲ ὁμιλεῖν ἤτοι τῷ περιεχομένῳ κατὰ τὰς κοιλίας ἑαυτῆς αἵματι καὶ πνεύματι θερμοτέρῳ πολὺ τοῦ κατὰ φύσιν , ἢ τῷ κατὰ τὸ περικάρδιον σκέπασμα , ἢ τὸν πνεύμονα , ἢ καὶ αὐτῷ τῷ περικαρδίῳ καὶ τῷ πνεύμονι , τὴν χρείαν ἐστὶ μόνον ὑπηλλάχθαι χωρὶς τοῦ ﻿ βεβλάφθαι τὴν δύναμιν . ὡσαύτως δὲ κᾀν τῷ κατεψῦχθαί τε καὶ ψύχεσθαι κατὰ μὲν αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς καρδίας ἐπικρατοῦντος ἐν τῇ κράσει τοῦ ψυχροῦ ψυχροῦ στοιχείου βλάβη τῆς δυνάμεως , κατὰ δὲ τὸν περικάρδιον χιτῶνα καὶ τὸν πνεύμονα καὶ τὸ κατὰ τὰς κοιλίας αὐτῆς αἷμα καὶ τὸ πνεῦμα τῆς χρείας ἔκλυσις , αἱ δ’ ὑγρότητες καὶ ξηρότητες αἱ μὲν κατ’ αὐτὸ τῆς καρδίας τὸ σῶμα βλάβαι τῆς δυνάμεώς εἰσιν , αἱ δὲ κατά τι τῶν ὁμιλούντων οὐκ ἐξαλλάττουσι τὴν χρείαν . αἱ μὲν γὰρ εὐκρασίαι κατὰ τὰ τέτταρα γίνονται στοιχεῖα , αἱ δὲ τῆς χρείας ἐπιτάσεις τε καὶ ἀνέσεις ἐν τῷ θερμῷ καὶ ψυχρῷ μόνοις . ὅταν οὖν εἰς ἔσχατον ἐκλύσεως ἥκῃ τὰ τῆς χρείας , ἐψυγμένων ἰσχυρῶς τῶν ὁμιλούντων τῇ καρδίᾳ σωμάτων , ἀνάγκη πᾶσα καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς καρδίας ἴσχειν δυσκράτως , ὅπερ ἐστὶν οὐδὲν ἄλλο τοῦ τὴν δύναμιν ἀῤῥωστοτέραν γίνεσθαι . καὶ διὰ τοῦτ’ ἔλεγον ἀδύνατον εἶναι τῆς ψύξεως ἁπλῶς εἰπεῖν . οὐ γὰρ ὥσπερ ἐπὶ μόνῃ καταπτώσει δυνάμεως , ἢ ὀργάνων σκληρότητι μόνῃ , γίνεταί ποτε μικρότερος ὁ σφυγμὸς , οὕτω καὶ διὰ κατάψυξιν μόνην , ὡς εἴρηται νῦν , οὐ τῆς καταψύξεως ἀκουομένης ἐπὶ τῆς κατὰ τὴν χρείαν ἐκλύσεως · οὐ γὰρ ἐνδέχεταί ποτε τὴν καρδίαν εἰς τὸ καταψύχεσθαι μὲν σφοδρῶς ἀφῖχθαι , μὴ κατεψῦχθαι δὲ καὶ αὐτήν . ἐναργέστατα δ’ ἂν ὃ λέγω μάθοις , εἰ πειραθείης ποτὲ τῶν ἐν ὁδοιπορίαις ἀποθνησκόντων ἐπὶ κρύει καρτερῷ . πάντες μὲν γὰρ εὐθέως ἅμα τῷ ψυχρὸν ἐκπνεῖν τὸν ἀέρα καὶ τὸν σφυγμὸν ἴσχουσι μικρότερον , οὐ μὴν μικρότατόν γε οὐδεὶς αὐτῶν ἴσχει , πρὶν εἰς ἔσχατόν γε ἀφικέσθαι καταψύξεως , ἡνίκ’ οὐ μόνον ἡ χρεία τέτραπται τῆς τῶν σφυγμῶν γενέσεως , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ὑπῆρχεν αὐτοῖς , ἀλλὰ καὶ ἡ δύναμις ἀῤῥωστεῖ , μηκέτι φυλαττομένης ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς φυσικῆς εὐκρασίας . καὶ ἀθρόως γε τοῦτ’ αὐτοῖς εἴωθεν ὡς τὸ πολὺ συμβαίνειν , οὐ κατὰ βραχὺ , καθάπερ ἐν ἄλλαις διαθέσεσιν , ὧν ἐστι μία καὶ ἡ νῦν προκειμένη , καθ’ ἣν ἅμα τε μικρὸς ὁ σφυγμὸς φαίνεται καὶ στενὸς καὶ ταπεινὸς ἐν νοσήμασι χρονίοις . οἱ γὰρ οὕτω διακείμενοι τὸν μὲν κίνδυνον οὐχ ἧττον ἐφεδρεύοντα τῶν ἐν ὁδοιπορίαις ἔχουσιν , οὐ μὴν ἐξαίφνης γε μικρὸς αὐτοῖς ὁ σφυγμὸς , ἀλλὰ κατὰ βραχὺ γίνεται μαραινομένοις · ἓν γὰρ καὶ τοῦτ’ εἶδός ἐστι μαρασμοῦ τὸ πρὸς τοῦ Φιλίππου καλούμενον γῆρας ἐκ νόσου . ὡς ὅ γε περιφρυγὴς μαρασμὸς οὐ διὰ ψύξιν , ἀλλὰ δι’ ἀῤῥωστίαν μόνην δυνάμεως ἀσθενεῖς καὶ μικροὺς ἀποτελεῖ τοὺς σφυγμούς . διορίζεται δὲ τοῦ προτέρου τῷ τε τάχει τῆς κινήσεως καὶ τῇ πυκνότητι καὶ τῇ σκληρότητι καὶ τῷ πυρώδει τῆς θερμότητος . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων οὐ τοῦ νῦν ἐνεστῶτος λόγου διελθεῖν · ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον ἐπάνειμι . ὁ μικρὸς καὶ στενὸς καὶ ταπεινὸς σφυγμὸς ὁ ἐπὶ πλέον ἐξεστηκὼς τοῦ κατὰ φύσιν ἐν ταῖς τρισὶ διαστάσεσιν , ἐπειδὰν μὲν ἄνευ σκληρότητος φαίνηται τοιοῦτος , ὑπὸ τίνων γίνεται καὶ πόσων αἰτίων αὐτάρκως διήρηται · ἐπειδὰν δὲ μετὰ σκληρότητος , εὐθὺς μὲν καὶ ταύτῃ σύνεστιν ἤτοι γ’ ὁ ἀμυδρὸς σφυγμὸς ἢ ὁ μέσος ἀμυδροῦ καὶ σφοδροῦ , ὁ μήτ’ ἀνατρέπων τὴν ἁφὴν μήτ’ ἀνατρεπόμενος ὑπ’ αὐτῆς , μεμνημένων γε ἡμῶν ὡς καθ’ ἕτερον τρόπον οὐδείς ἐστι μέσος ἀμυδροῦ καὶ σφοδροῦ · δηλοῦται δ’ ἐπικροτεῖν ἐν τῷ σώματι διάθεσις ἡ σκληρὰν ἀποτελοῦσα τὴν ἀρτηρίαν . τοῦτο δ’ ἐστὶν ἤτοι ξηρότης , ἢ πῆξις ὑπὸ ψύξεως , ἢ τάσις · ξηρότης μὲν ἐν τοῖς καυσωδεστάτοις πυρετοῖς , ὅταν κακοήθως χρονίσωσιν , καὶ μάλιστα τῷ περιφρυγεῖ μαρασμῷ καὶ τισιν εἴδεσι μελαγχολικῶν τε καὶ τεταρταίων πυρετῶν · πῆξις δ’ ἐκ ψύξεως ἐπί τε τοῦ ψυχροῦ πόσεσιν ἀκαίροις ἢ ἀμέτροις , ἢ λουτροῖς ὁμοίοις , ἐπί τε ταῖς ψυχούσαις ὀπώραις ἀκαίροις ἢ ἀμέτροις , ἢ ὅλως ὅσα τὸ ψυχρὸν φλέγμα γεννᾷν πέφυκεν ἱκανῶς , ὅν περ ὑαλώδη χυμὸν ὁ Πραξαγόρας ὀνομάζειν εἴωθεν · τάσις δὲ κατά γε τὰς σπασμώδεις διαθέσεις καὶ τὰς μεγάλας φλεγμονάς . ἐν δὲ τοῖς σκίῤῥοις καὶ πῆξις καὶ τάσις γίνεται τῶν ἀρτηριῶν . συμβαίνει δὲ τὸ τοιοῦτον ἐφ’ ἥπατι μάλιστα καὶ σπληνί . ἐπὶ τούτοις γὰρ τοῖς σπλάγχνοις οἱ σφυγμοὶ σαφέστατα καὶ συνεχέστατα σκληροὶ φαίνονται , μάλιστα μὲν σκιῤῥουμένοις , ἤδη δὲ κᾀν ταῖς μεγάλαις φλεγμοναῖς . ἀλλὰ τὰ μὲν τοιαῦτα πάθη καὶ διὰ τῆς ἁφῆς ἔστι γνωρίσαι καὶ δι’ οὔρων καὶ διαχωρημάτων καὶ τοῦ χρώματος , ὅλου τε τοῦ σώματος καὶ τῆς γλώττης , ἤδη δὲ καὶ διὰ τῆς ἰδέας τῶν πυρετῶν · ὅσαι δ’ ἄλλαι διαθέσεις τὸν σφυγμὸν σκληρὸν ἀποτελοῦσιν , αἱ μὲν ἐξ ἁμαρτημάτων προσφάτων ἐξαιφνίδιον ἴσχουσι τὴν γένεσιν , αἱ δ’ ἄλλαι πᾶσαι κατὰ βραχύ . τὰ δ’ ἁμαρτήματα τὰ τὰς τοιαύτας ἐργαζόμενα διαθέσεις οἴνου πόσις ἄκαιρός ἐστι καὶ ψυχροῦ , πολλάκις δὲ καὶ ὀπῶραι ψύχουσαι καὶ ψυχρὸν λουτρόν . διαγνώσῃ δὲ τὴν μὲν ἀπ’ οἴνου βλάβην , ὅταν ἐξαιφνίδιον ὁ σφυγμὸς μὴ μόνον ᾖ σκληρὸς , ἀλλὰ καὶ μείζων καὶ θάττων γένηται καὶ σφοδρότερος , τὰς δὲ ἄλλας κοινῇ μὲν ἁπάσας οἴνου διακρινεῖς τῷ μήτε μέγεθος αὐταῖς προσγίνεσθαι μήτε σφοδρότητα μήτε τάχος , ἰδίᾳ δ’ ἑκάστην ἔστιν ὅτε μὲν ἐπιφανεστέρως , ἔστιν ὅτε δὲ ἀμαυροτέρως τε καὶ στοχαστικωτέρως · ἐπιφανεστέρως μὲν , ὅταν καὶ σύμπτωμά τι συμπαρέπηται τῶν ὀπώραις ἕπεσθαι πεφυκότων , λέγω δὲ ἐμφύσωσιν γαστρὸς , ἢ δῆξιν διαφθαρέντων , ἢ θλίψιν τινὰ κατὰ τὸν στόμαχον , ἢ παραφροσύνην , ὡς ἐπὶ ταῖς οἰνώδεσιν ὀπώραις , ἢ ἔμετον , ἢ διαχώρησιν ὑγροτέραν τε καὶ πλείονα . ταῦτα μέν γε οὐδὲ διὰ σημείων , ἀλλ’ ἄντικρυς αὐτὴν τὴν οὐσίαν τῶν ἐδηδεσμένων ἐνδείκνυται . ὅταν δὲ μήτε τούτων τι παρῇ μήτε τῶν ἀπ’ οἴνου σημείων , ὕδωρ ψυχρόν ἐστι τὸ τὴν βλάβην ἐργασάμενον ἤτοι ποθὲν ἢ οὐ προσηκόντως ἐν αὐτῷ λουσαμένοις . εἰς δὲ τὴν ἀσφαλεστέραν ἐπὶ τούτων ἁπάντων ἀπόφασιν οἱ τῶν φοβουμένων τε καὶ ἀγωνιώντων σφυγμοὶ μέγιστον γνώρισμα . ﻿ καὶ εἰ τοῖς εἰρημένοις ἔμπροσθεν ὕστερον ἐπάγοις ἀεὶ τοῦτο , ὅτι ἠτάκτησεν ἡ νόσος , βεβαιοτέραν τε καὶ θαυμασιωτέραν ἐργάζεται τὴν πρόῤῥησιν , ὥστ’ ἐνίοτε τοὺς ἀκούοντας ἀπιστεῖν καὶ νομίζειν οὐκ ἐκ τῶν σφυγμῶν εἰρῆσθαί τι τῶν τοιούτων , ἀλλ’ ἐξαγγείλαντός τινος τῶν εἰδότων τὸ πλημμεληθὲν τῷ κάμνοντι . χρὴ δὲ προαψάμενον ἀκριβῶς τῶν σφυγμῶν , εἶτα τὸ φανὲν ὑπὸ τῶν σημείων ἀποφηνάμενον ἅπτεσθαι πάλιν ἐπισκοπούμενον εἰ τετάρακταί πως ὁ κάμνων . εἰ μὲν γὰρ ὅλως μὴ ταραχθείη , σκόπει μή τινα τῶν προειρημένων γνωρισμάτων ᾒ παρέλιπες , ἢ ὀρθῶς οὐκ ἐπεσκέψω · εἰ δὲ ταραχθείη καί σοι δόξειεν ἀγωνιᾷν , ἢ φοβεῖσθαι , μὴ παραχρῆμα πίστευε τῷ σημείῳ , πολλάκις γὰρ οὐχ ὑπὸ τοῦ συνειδέναι τοιοῦτόν τι πεποιηκόσιν ἑαυτοῖς οἱ κάμνοντες ἀγωνιῶσιν , ἀλλὰ φύσει πως ὄντες εὐπτόητοι . τούτοις μὲν ὀλίγον ὕστερον ὁ σφυγμὸς καθίσταται , τοῖς δὲ ὄντως ἐργασαμένοις εἰς ὅσον ἂν ἀποφαίνηταί τι περὶ αὐτοῦ , εἰς τοσοῦτον καὶ ὁ τοῦ φόβου σφυγμὸς ἴδιος ὑπάρχει . πάντα δὲ τὰ εἰρημένα νῦν ἁμαρτήματα τῶν καμνόντων ἤτοι τὰς φλεγμονὰς , ἢ τοὺς σκίῤῥους , ἢ τὰς ξηρότητας , ἢ τὰς διὰ τὴν ψύξιν πήξεις τῶν σπλάγχνων ἐπιτείνοντα τὴν ἀλλοίωσιν οἵαν εἰρήκαμεν ἐργάζεται · κατὰ δὲ τὴν τῶν νεύρων ἀρχὴν εἴ τι τούτων ἀποτελεσθείη , τὴν σπασμώδη διάθεσιν ἐργάζεται . καλῶ δ’ ἐκείνας τὰς διαθέσεις ὅσαις ἐξ ἀνάγκης πρὸ τοῦ θανάτου σπασμῶδές τι γίνεται σύμπτωμα . καὶ ἀποθνήσκουσί γε οἱ τοιοῦτοι πάντες ἔτι θερμοὶ , ἔμπαλιν τοῖς συγκοπτομένοις . οὗτοι μὲν γὰρ ἱκανῶς ὄντες ἤδη ψυχροὶ ζῶσιν ἔτι · οἷς δ’ ἡ σπασμώδης διάθεσίς ἐστιν ἐν τῇ τῶν νεύρων ἀρχῇ , νεκροὶ κείμενοι παντάπασιν ἐπιπλεῖστον διαμένουσι θερμοί . εἰσὶ μὲν τῶν τοιούτων ἁπάντων οἱ σφυγμοὶ τῷ γεγυμνασμένῳ τὴν ἁφὴν εὐθὺς ἐν τῇ πρώτῃ προσβολῇ τήν τε τάσιν ἐνδεικνύμενοι καὶ τὴν οἷον σπασμώδη κίνησιν ἐμφαίνοντες . εἰ δέ τισι τῶν τὸν προειρημένον ἐχόντων σφυγμὸν αἱ διαχωρήσεις γένωνται πολλαὶ , συμβαίνει δὲ τοῦτο μάλιστα κατὰ τοὺς σκίῤῥους τοῦ ἥπατος , οὐκ ἔτι τούτοις ὁ σφυγμὸς μακρός ἐστιν , ἀλλ’ ἤτοι τῷ κατὰ φύσιν ἐν τῷ μήκει παραπλήσιος ἢ καὶ βραχύτερος ἔτι . καὶ μὴν καὶ τοῦτο περὶ ἁπάντων τῶν σκληρῶν τε ἅμα καὶ μικρῶν σφυγμῶν ἐπίστασθαι καλὸν , ὡς κλονώδεις γίνονται τάχιστα , καὶ ὡς ὅσοι γ’ οὐκ εἰσὶ κλονώδεις , ἤτοι δι’ ἀῤῥωστίαν τῆς ζωτικῆς δυνάμεως , ἢ δι’ ἔκλυσιν τῆς χρείας , ἢ δι’ ἄμφω συνελθόντα τὴν τοιαύτην κίνησιν οὐ προλαμβάνουσιν . ὡς ὅταν γε καὶ ἡ χρεία δέηται μεγάλης διαστολῆς , καὶ ὁ τόνος ὁ ζωτικὸς ἐργάζεσθαι δύνηται , μόνον δ’ ἀντιλέγῃ τὸ σῶμα τῆς ἀρτηρίας , ὑπὸ σκληρότητος ἀδυνατοῦν εἰς μεγάλην ἐξαίρεσθαι διαστολὴν , ὁ κλόνος ἐν τῇ τοιαύτῃ καταστάσει γίνεται · ἄλλως δὲ ἀμήχανον γενέσθαι κλονώδη κίνησιν ἀρτηρίας . ὥστε καὶ ὁ προκείμενος σφυγμὸς ἄκλονος μὲν φαινόμενος ἢ ἄῤῥωστίαν ἐσχάτην τῆς δυνάμεως , ἢ τῆς χρείας μεγίστην ἔκλυσιν ἐνδείκνυται , κλονώδης δὲ γενόμενος εὐθὺς μὲν καὶ τόνου τι προειληφέναι δηλοῖ τὴν δύναμιν , εὐθὺς δὲ καὶ τὴν χρείαν τῆς τῶν σφυγμῶν γενέσεως οὐκ εἰς ἔσχατον ἐκλελύσθαι . καὶ μὲν δὴ καὶ μικρότητος οὐκ ἐπὶ πλεῖστον ἥκει , ὥσπερ ὁ προκείμενος σφυγμὸς ἥκειν ἐλέγετο . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον εἰ καὶ χωρὶς κλόνου μακρότερος μὲν εἴη τοῦ κατὰ φύσιν ὁ σφυγμὸς , στενώτερος δὲ καὶ ταπεινότερος , οὐ μὴν ἐπὶ πλεῖστόν γε καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἀποκεχωρηκὼς τοῦ κατὰ φύσιν , ἀλλ’ ἐπ’ ὀλίγον ἐπισκέπτεσθαι προσήκει , πότερα σκληρὸς ὢν οὐκ ἔτι κλονώδης , ἢ ὅλως οὐ μετέχει σκληρότητος . εἰ μὲν γὰρ σκληρὸς ὢν ἄκλονος εἴη , ψύξιν , ἢ ἀῤῥωστίαν δυνάμεως , ἢ τὸ συναμφότερον ἐνδείκνυται , διορίζεσθαι δ’ ἐκ τῶν παρεπομένων · ὅτῳ μὲν γὰρ ἐπὶ καταψύξει μόνῃ τοιοῦτος ὁ σφυγμός ἐστιν , εὐθὺς καὶ βραδύτης αὐτῷ καὶ ἀραιότης συνυπάρχει · ὅτῳ δ’ ἐπ’ ἀσθενείᾳ δυνάμεως , ἡ ἀμυδρότης ἀχώριστος . ἀλλ’ εἰ μὲν τὰ τῆς χρείας ἄτρεπτα διεφυλάττετο , τοσούτῳ τοῦ κατὰ φύσιν ὁ σφυγμὸς ἔσται θάττων τε καὶ πυκνότερος ὅσον ἡ μικρότης ἐξετράπετο τοῦ συμμέτρου . εἰ δ’ ὅσῳ περ ἡ δύναμις ἀῤῥωστοτέρα , τοσούτῳ καὶ ἡ τῆς χρείας ἔκλυσις , ὅμοιος τῷ κατὰ φύσιν ὁ σφυγμὸς φανεῖται κατ’ ἀμφοτέρας τὰς διαφορὰς καὶ οὔτε θάττων οὔτε βραδύτερος , οὔτε πυκνότερος οὔτε ἀραιότερος · εἰ δὲ θάτερον ὑπερέχει , κατὰ τὴν τῆς ὑπεροχῆς ἀναλογίαν , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται . εἰ δὲ ἅμα τε σκληρὸς εἴη καὶ κλονώδης , τὰς μὲν αὐτὰς ἐνδείξεται διαθέσεις ὑφ’ ὧν ἔμπροσθεν ἐλέγομεν ἀποτελεῖσθαι τὸν σκληρὸν σφυγμὸν , οὐ μὴν οὔτε ἄτονον , ὡς ἐπ’ ἐκείνων τὴν δύναμιν , οὔτε ἐκλελύσθαι τὴν χρείαν · εἰς ὅσον δὲ ἑκάτερον αὐτῶν βεβλαμμένον , ἐπὶ μὲν τῆς δυνάμεως ἡ κατὰ σφοδρότητά τε καὶ ἀμυδρότητα δηλώσει διαφορὰ σὺν τῷ ποσῷ τοῦ κλόνου , ἐπὶ δὲ τῆς χρείας ἡ κατὰ τάχος τε καὶ πυκνότητα , κᾀνταῦθα σὺν τῷ ποσῷ τοῦ κλόνου , τὰ δ’ ἄλλα ἐκ τῶν προειρημένων συντεκμαίρεσθαι · ὡσαύτως δὲ κᾂν μήτ’ ὀλίγῳ μήτε πολλῷ τοῦ κατὰ φύσιν ἐξίστηται κατὰ τὰς τρεῖς διαφορὰς , ἀλλὰ μετρίως πως καὶ μέσως , ἐκ τῶν εἰρημένων διαιρεῖσθαι . πολλάκις δ’ ἐπὶ τῶν τοιούτων σφυγμῶν , λέγω δὲ τῶν ὀλίγῳ τινὶ τοῦ κατὰ φύσιν εἰς μῆκός τε καὶ στενότητα καὶ ταπεινότητα τὴν μεταβολὴν ἐσχηκότων , οὐ μόνον οὐδέν τι φαίνεται σκληρότητος , ἀλλὰ καὶ μαλακότης αὐτοῖς σύνεστιν ἐπιφανής . καὶ γίνεται μὲν καὶ τῇδε διὰ τὰς αὐτὰς κατὰ γένος αἰτίας , ἐξαλλάττεται δὲ τῷ ποσῷ καθ’ ἑκάστην . εἴτε γὰρ διὰ τὴν τῆς δυνάμεως ἀσθένειαν ἐλάττων ὁ σφυγμὸς ἀποτελοῖτο τοῦ συμμέτρου , μείζων ἡ βλάβη δηλοῦται τῆς δυνάμεως , εἴτε διὰ τὴν τῆς χρείας ἔκλυσιν , ἐπιπλέον ἥκειν καὶ ταύτην κακώσεως . εἰς ὅσον γὰρ ἡ μαλακότης τοῦ χιτῶνος ἑτοιμοτέρα πρὸς τὸ μέγεθος τῆς διαστολῆς ἐστιν , εἰς τοσοῦτο τὴν μικρὸν ἐργαζομένην τὸν σφυγμὸν αἰτίαν ἐπιτετάσθαι δηλώσει . τῆς μὲν οὖν κατὰ τὴν δύναμιν ἀῤῥωστιᾶς τὸ ποσὸν ﻿ αὐτάρκως ἐδηλοῦτο διὰ τοῦ ποσοῦ τῆς ἀμυδρότητος · ἐξ ἐπιμέτρου δ’ ἂν εἴη καὶ τὸ νῦν εἰρημένον . ἡ δὲ τῆς χρείας ἔκλυσις εἰς ὅσον ἥκει κακώσεως ἐκ μόνων τῶν εἰρημένων σημείων εὑρίσκεται , περὶ ὧν εἰρήσεταί τι καὶ διὰ τῶν ἐφεξῆς , ὅταν ἐπιπλέκωμεν ἀλλήλοις τὰ γένη τῶν σφυγμῶν . νυνὶ γὰρ οὐ τοῦθ’ ἡμῖν τὸ προκείμενον , ἀλλὰ περὶ τοῦ κατὰ τὸ ποσὸν τῆς διαστολῆς ἐγχειρήσαντες λέγειν ἠναγκάσθημεν ἐφάψασθαι καὶ τῶν ἄλλων . αὖθις οὖν ἐπὶ τὸ προτεθὲν ἐξ ἀρχῆς ἐπανέλθωμεν , ἐπὶ τὰ λοιπὰ γένη μεταβαίνοντες . οὐδὲν γὰρ οἶμαι δεῖν ἔτι τοὺς ἄλλους ὁμοίως ἐπανέρχεσθαι σφυγμοὺς ἐκ τοῦ διαγράμματος , ἀλλὰ κατὰ τὴν αὐτὴν μέθοδον ἣν νῦν ἐπὶ τοῦ μακροῦ καὶ στενοῦ καὶ ταπεινοῦ πεποιήμεθα , καὶ περὶ τῶν ἄλλων ἑκάστου διορίζεσθαι , πρῶτον μὲν ἀποχωρίζοντας ὅσα διὰ τὴν τοῦ σώματος σχέσιν ἐξαλλάττονται κατὰ μῆκος , ἢ πλάτος , ἢ βάθος , ὡς μὴ μεγάλοι μόνον , ἢ μικροὶ φαίνεσθαι · δεύτερον δὲ τὰς αἰτίας ἐπισκεπτομένους δι’ ἃς ἤτοι μείζονες τοῦ κατὰ φύσιν ἢ μικρότεροι γίνονται . περὶ μὲν δὴ τοῦ κατὰ τὸ ποσὸν τῆς διαστολῆς γένους τῶν σφυγμῶν αὐτάρκως εἴρηται πρός γε τὰ παρόντα .
Lemmas: ὁ οὐσία ὁ δύναμις ἕκαστος ὁ μόριον ἐν ὁ κατά ἕκαστος αὐτός εὐκρασία τάσσω . τότε γάρ ἐπιτελέω ὁ ἴδιος ἔργον εὔρωστος , ὅταν εὔκρατος εἰμί . καί μέντοι καί κακός ἐργάζομαι δύσκρατος γίγνομαι , καί εἰς τοσοῦτος γε κακός εἰς ὅσος δύσκρατος . οὕτως οὖν καί αὐτός ὁ ὁ καρδία σῶμα ψύχω μέν ἤ θερμενθε , ἤ ὑγραίνω ἤ ξηραίνω ἄμετρος εἰς ὅσος δύσκρατος γίγνομαι , καί ὁ σφυγμός εἰς τοσοῦτος ἀμυδρός ἀποτελέω . καί οὗτος μέν εἰμί αὐτός βαφλείφω ὁ δύναμις · ὁ δέ ὁμιλέω ἤτοι ὁ περιέχω κατά ὁ κοιλία ἑαυτοῦ αἷμα καί πνεῦμα θερμός πολύς ὁ κατά φύσις , ἤ ὁ κατά ὁ περικάρδιος σκέπασμα , ἤ ὁ πνεύμων , ἤ καί αὐτός ὁ περικάρδιος καί ὁ πνεύμων , ὁ χρεία εἰμί μόνος ὑπαλλάσσω χωρίς ὁ ﻿ βλάπτω ὁ δύναμις . ὡσαύτως δέ εἰͅν ὁ καταψύχω τε καί ψύχω κατά μέν αὐτός ὁ σῶμα ὁ καρδία ἐπικρατέω ἐν ὁ κρᾶσις ὁ ψυχρός ψυχρός στοιχεῖον βλάβη ὁ δύναμις , κατά δέ ὁ περικάρδιος χιτών καί ὁ πνεύμων καί ὁ κατά ὁ κοιλία αὐτός αἷμα καί ὁ πνεῦμα ὁ χρεία ἔκλυσις , ὁ δέ ὑγρότης καί ξηρότης ὁ μέν κατά αὐτός ὁ καρδία ὁ σῶμα βλάβη ὁ δύναμις εἰμί , ὁ δέ κατά τις ὁ ὁμιλέω οὐ ἐξαλλάσσω ὁ χρεία . ὁ μέν γάρ εὐκρασία κατά ὁ τέσσαρες γίγνομαι στοιχεῖον , ὁ δέ ὁ χρεία ἐπίτασις τε καί ἄνεσις ἐν ὁ θερμός καί ψυχρός μόνος . ὅταν οὖν εἰς ἔσχατος ἔκλυσις ἥκω ὁ ὁ χρεία , ψύχω ἰσχυρός ὁ ὁμιλέω ὁ καρδία σῶμα , ἀνάγκη πᾶς καί αὐτός ὁ σῶμα ὁ καρδία ἴσχω δύσκρατος , ὅς εἰμί οὐδείς ἄλλος ὁ ὁ δύναμις ἄρρωστος γίγνομαι . καί διά οὗτος λέγω ἀδύνατος εἰμί ὁ ψῦξις ἁπλῶς λέγω . οὐ γάρ ὥσπερ ἐπί μόνος κατάπτωσις δύναμις , ἤ ὄργανον σκληρότης μόνος , γίγνομαι ποτέ μικρός ὁ σφυγμός , οὕτως καί διά κατάψυξις μόνος , ὡς λέγω νῦν , οὐ ὁ κατάψυξις ἀκούω ἐπί ὁ κατά ὁ χρεία ἔκλυσις · οὐ γάρ ἐνδέχομαι ποτέ ὁ καρδία εἰς ὁ καταψύχω μέν σφοδρός ἀφικνέομαι , μή καταψύχω δέ καί αὐτός . ἐναργής δέ ἄν ὅς λέγω μανθάνω , εἰ πειράω ποτέ ὁ ἐν ὁδοιπορία ἀποθνῄσκω ἐπί κρύος καρτερός . πᾶς μέν γάρ εὐθύς ἅμα ὁ ψυχρός ἐκπνέω ὁ ἀήρ καί ὁ σφυγμός ἴσχω μικρός , οὐ μήν μικρός γε οὐδείς αὐτός ἴσχω , πρίν εἰς ἔσχατος γε ἀφικνέομαι κατάψυξις , ἡνίκα οὐ μόνος ὁ χρεία τρέπω ὁ ὁ σφυγμός γένεσις , ὅς ἐκ ἀρχή ὑπάρχω αὐτός , ἀλλά καί ὁ δύναμις ἀρρωστέω , μηκέτι φυλάσσω ἐν ὁ καρδία ὁ φυσικός εὐκρασία . καί ἀθρόος γε οὗτος αὐτός εἴωθα ὡς ὁ πολύς συμβαίνω , οὐ κατά βραχύς , καθά ἐν ἄλλος διάθεσις , ὅς εἰμί εἷς καί ὁ νῦν πρόκειμαι , κατά ὅς ἅμα τε μικρός ὁ σφυγμός φαίνω καί στενός καί ταπεινός ἐν νόσημα χρόνιος . ὁ γάρ οὕτως διάκειμαι ὁ μέν κίνδυνος οὐ ἥσσων ἐφεδρεύω ὁ ἐν ὁδοιπορία ἔχω , οὐ μήν ἐξαίφνης γε μικρός αὐτός ὁ σφυγμός , ἀλλά κατά βραχύς γίγνομαι μαραίνω · εἷς γάρ καί οὗτος εἶδος εἰμί μαρασμός ὁ πρός ὁ Φίλιππος καλέω γῆρας ἐκ νόσος . ὡς ὁ γε περιφρυγής μαρασμός οὐ διά ψῦξις , ἀλλά διά ἀρρωστία μόνος δύναμις ἀσθενής καί μικρός ἀποτελέω ὁ σφυγμός . διορίζω δέ ὁ πρότερος ὁ τε τάχος ὁ κίνησις καί ὁ πυκνότης καί ὁ σκληρότης καί ὁ πυρώδης ὁ θερμότης . ἀλλά περί μέν οὗτος οὐ ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος διέρχομαι · ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . ὁ μικρός καί στενός καί ταπεινός σφυγμός ὁ ἐπί πολύς ἐξίστημι ὁ κατά φύσις ἐν ὁ τρεῖς διάστασις , ἐπειδάν μέν ἄνευ σκληρότης φαίνω τοιοῦτος , ὑπό τίς γίγνομαι καί πόσος αἴτιος αὔταρκος διερέω · ἐπειδάν δέ μετά σκληρότης , εὐθύς μέν καί οὗτος σύνειμι ἤτοι γε ὁ ἀμυδρός σφυγμός ἤ ὁ μέσος ἀμυδρός καί σφοδρός , ὁ μήτε ἀνατρέπω ὁ ἁφή μήτε ἀνατρέπω ὑπό αὐτός , μιμνῄσκω γε ἐγώ ὡς κατά ἕτερος τρόπος οὐδείς εἰμί μέσος ἀμυδρός καί σφοδρός · δηλόω δέ ἐπικροτέω ἐν ὁ σῶμα διάθεσις ὁ σκληρός ἀποτελέω ὁ ἀρτηρία . οὗτος δέ εἰμί ἤτοι ξηρότης , ἤ πῆξις ὑπό ψῦξις , ἤ τάσις · ξηρότης μέν ἐν ὁ καυσώδης πυρετός , ὅταν κακοήθης χρονίζω , καί μάλα ὁ περιφρυγής μαρασμός καί τις εἶδος μελαγχολικός τε καί τεταρταῖος πυρετός · πῆξις δέ ἐκ ψῦξις ἐπί τε ὁ ψυχρός πόσις ἄκαιρος ἤ ἄμετρος , ἤ λουτρόν ὅμοιος , ἐπί τε ὁ ψύχω ὀπώρα ἄκαιρος ἤ ἄμετρος , ἤ ὅλος ὅσος ὁ ψυχρός φλέγμα γεννάω φύω ἱκανός , ὅς περ ὑαλώδης χυμός ὁ Πραξαγόρας ὀνομάζω εἴωθα · τάσις δέ κατά γε ὁ σπασμώδης διάθεσις καί ὁ μέγας φλεγμονή . ἐν δέ ὁ σκίρρος καί πῆξις καί τάσις γίγνομαι ὁ ἀρτηρία . συμβαίνω δέ ὁ τοιοῦτος ἐπί ἧπαρ μάλα καί σπλήν . ἐπί οὗτος γάρ ὁ σπλάγχνον ὁ σφυγμός σαφής καί συνεχής σκληρός φαίνω , μάλα μέν σκιρρέω , ἤδη δέ εἰͅν ὁ μέγας φλεγμονή . ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος πάθος καί διά ὁ ἁφή εἰμί γνωρίζω καί διά ὅρος καί διαχώρημα καί ὁ χρῶμα , ὅλος τε ὁ σῶμα καί ὁ γλῶσσα , ἤδη δέ καί διά ὁ ἰδέα ὁ πυρετός · ὅσος δέ ἄλλος διάθεσις ὁ σφυγμός σκληρός ἀποτελέω , ὁ μέν ἐκ ἁμάρτημα πρόσφατος ἐξαιφνίδιος ἴσχω ὁ γένεσις , ὁ δέ ἄλλος πᾶς κατά βραχύς . ὁ δέ ἁμάρτημα ὁ ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι διάθεσις οἶνος πόσις ἄκαιρος εἰμί καί ψυχρός , πολλάκις δέ καί ὀπώρα ψύχω καί ψυχρός λουτρόν . διαγνοέω δέ ὁ μέν ἀπό οἶνος βλάβη , ὅταν ἐξαιφνίδιος ὁ σφυγμός μή μόνος εἰμί σκληρός , ἀλλά καί μέγας καί ταχύς γίγνομαι καί σφοδρός , ὁ δέ ἄλλος κοινῇ μέν ἅπας οἶνος διακρίνω ὁ μήτε μέγεθος αὐτός προσγίγνομαι μήτε σφοδρότης μήτε τάχος , ἴδιος δέ ἕκαστος εἰμί ὅτε μέν ἐπιφανής , εἰμί ὅτε δέ ἀμαυρός τε καί στοχαστικός · ἐπιφανής μέν , ὅταν καί σύμπτωμα τις συμπαρέπομαι ὁ ὀπώρα ἕπομαι φύζω , λέγω δέ ἐμφύω γαστήρ , ἤ δῆξις διαφθείρω , ἤ θλίψις τις κατά ὁ στόμαχος , ἤ παραφροσύνη , ὡς ἐπί ὁ οἰνώδης ὀπώρα , ἤ ἔμετος , ἤ διαχώρησις ὑγρός τε καί πολύς . οὗτος μέν γε οὐδέ διά σημεῖον , ἀλλά ἄντικρυς αὐτός ὁ οὐσία ὁ ἐσθίω ἐνδείκνυμι . ὅταν δέ μήτε οὗτος τις παρέρχομαι μήτε ὁ ἀπό οἶνος σημεῖον , ὕδωρ ψυχρός εἰμί ὁ ὁ βλάβη ἐργάζομαι ἤτοι πίνω ἤ οὐ προσηκόντως ἐν αὐτός λούω . εἰς δέ ὁ ἀσφαλής ἐπί οὗτος ἅπας ἀπόφασις ὁ ὁ φοβέω τε καί ἀγωνιάω σφυγμός μέγας γνώρισμα . ﻿ καί εἰ ὁ λέγω ἔμπροσθεν ὕστερον ἐπάγω ἀεί οὗτος , ὅτι ἀτακτέω ὁ νόσος , βέβαιος τε καί θαυμάσιος ἐργάζομαι ὁ πρόρρησις , ὥστε ἐνίοτε ὁ ἀκούω ἀπιστέω καί νομίζω οὐ ἐκ ὁ σφυγμός λέγω τις ὁ τοιοῦτος , ἀλλά ἐξαγγέλλω τις ὁ οἶδα ὁ πλημμελέω ὁ κάμνω . χρή δέ προάπτω ἀκριβής ὁ σφυγμός , εἶτα ὁ φαίνω ὑπό ὁ σημεῖον ἀποφαίνω ἅπτω πάλιν ἐπισκοπέω εἰ ταράσσω πως ὁ κάμνω . εἰ μέν γάρ ὅλος μή ταράσσω , σκοπέω μή τις ὁ προλέγω γνώρισμα ἠΐ παραλείπω , ἤ ὀρθός οὐ ἐπισκοπέω · εἰ δέ ταράσσω καί σύ δοκέω ἀγωνιάω , ἤ φοβέω , μή παραχρῆμα πιστεύω ὁ σημεῖον , πολλάκις γάρ οὐ ὑπό ὁ σύνοιδα τοιοῦτος τις ποιέω ἑαυτοῦ ὁ κάμνω ἀγωνιάω , ἀλλά φύσις πως εἰμί εὐπτόητος . οὗτος μέν ὀλίγος ὕστερον ὁ σφυγμός καθίστημι , ὁ δέ ὄντως ἐργάζομαι εἰς ὅσος ἄν ἀποφαίνω τις περί αὐτός , εἰς τοσοῦτος καί ὁ ὁ φόβος σφυγμός ἴδιος ὑπάρχω . πᾶς δέ ὁ λέγω νῦν ἁμάρτημα ὁ κάμνω ἤτοι ὁ φλεγμονή , ἤ ὁ σκίρρος , ἤ ὁ ξηρότης , ἤ ὁ διά ὁ ψῦξις πῆξις ὁ σπλάγχνον ἐπιτείνω ὁ ἀλλοίωσις οἷος λέγω ἐργάζομαι · κατά δέ ὁ ὁ νεῦρον ἀρχή εἰ τις οὗτος ἀποτελέω , ὁ σπασμώδης διάθεσις ἐργάζομαι . καλέω δέ ἐκεῖνος ὁ διάθεσις ὅσος ἐκ ἀνάγκη πρό ὁ θάνατος σπασμώδης τις γίγνομαι σύμπτωμα . καί ἀποθνῄσκω γε ὁ τοιοῦτος πᾶς ἔτι θερμός , ἔμπαλιν ὁ συγκόπτω . οὗτος μέν γάρ ἱκανός εἰμί ἤδη ψυχρός ζάω ἔτι · ὅς δέ ὁ σπασμώδης διάθεσις εἰμί ἐν ὁ ὁ νεῦρον ἀρχή , νεκρός κεῖμαι παντάπασι ἐπιπλεῖστον διαμένω θερμός . εἰμί μέν ὁ τοιοῦτος ἅπας ὁ σφυγμός ὁ γυμνάζω ὁ ἁφή εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος προσβολή ὁ τε τάσις ἐνδείκνυμι καί ὁ οἷος σπασμώδης κίνησις ἐμφαίνω . εἰ δέ τις ὁ ὁ προλέγω ἔχω σφυγμός ὁ διαχώρησις γίγνομαι πολύς , συμβαίνω δέ οὗτος μάλα κατά ὁ σκίρρος ὁ ἧπαρ , οὐ ἔτι οὗτος ὁ σφυγμός μακρός εἰμί , ἀλλά ἤτοι ὁ κατά φύσις ἐν ὁ μῆκος παραπλήσιος ἤ καί βραχύς ἔτι . καί μήν καί οὗτος περί ἅπας ὁ σκληρός τε ἅμα καί μικρός σφυγμός ἐπίσταμαι καλός , ὡς κλονώδης γίγνομαι ταχύς , καί ὡς ὅσος γε οὐ εἰμί κλονώδης , ἤτοι διά ἀρρωστία ὁ ζωτικός δύναμις , ἤ διά ἔκλυσις ὁ χρεία , ἤ διά ἄμφω συνέρχομαι ὁ τοιοῦτος κίνησις οὐ προλαμβάνω . ὡς ὅταν γε καί ὁ χρεία δέω μέγας διαστολεύς , καί ὁ τόνος ὁ ζωτικός ἐργάζομαι δύναμαι , μόνος δέ ἀντιλέγω ὁ σῶμα ὁ ἀρτηρία , ὑπό σκληρότης ἀδυνατέω εἰς μέγας ἐξαίρω διαστολή , ὁ κλόνος ἐν ὁ τοιοῦτος κατάστασις γίγνομαι · ἄλλος δέ ἀμήχανος γίγνομαι κλονώδης κίνησις ἀρτηρία . ὥστε καί ὁ πρόκειμαι σφυγμός ἄκλονος μέν φαίνω ἤ ἀρρωστία ἔσχατος ὁ δύναμις , ἤ ὁ χρεία μέγας ἔκλυσις ἐνδείκνυμι , κλονώδης δέ γίγνομαι εὐθύς μέν καί τόνος τις προλαμβάνω δηλόω ὁ δύναμις , εὐθύς δέ καί ὁ χρεία ὁ ὁ σφυγμός γένεσις οὐ εἰς ἔσχατος ἐκλύω . καί μέν δή καί μικρότης οὐ ἐπί πολύς ἥκω , ὥσπερ ὁ πρόκειμαι σφυγμός ἥκω λέγω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος εἰ καί χωρίς κλόνος μακρός μέν εἰμί ὁ κατά φύσις ὁ σφυγμός , στενός δέ καί ταπεινός , οὐ μήν ἐπί πολύς γε κατά ἕκαστος αὐτός ἀποχωρέω ὁ κατά φύσις , ἀλλά ἐπί ὀλίγος ἐπισκοπέω προσήκω , πότερος σκληρός εἰμί οὐ ἔτι κλονώδης , ἤ ὅλος οὐ μετέχω σκληρότης . εἰ μέν γάρ σκληρός εἰμί ἄκλονος εἰμί , ψῦξις , ἤ ἀρρωστία δύναμις , ἤ ὁ συναμφότεροι ἐνδείκνυμι , διορίζω δέ ἐκ ὁ παρέπομαι · ὅστις μέν γάρ ἐπί κατάψυξις μόνος τοιοῦτος ὁ σφυγμός εἰμί , εὐθύς καί βραδυτής αὐτός καί ἀραιότης συνυπάρχω · ὅστις δέ ἐπί ἀσθένεια δύναμις , ὁ ἀμυδρότης ἀχώριστος . ἀλλά εἰ μέν ὁ ὁ χρεία ἄτρεπτος διαφυλάσσω , τοσοῦτος ὁ κατά φύσις ὁ σφυγμός εἰμί ταχύς τε καί πυκνός ὅσος ὁ μικρότης ἐκτρέπω ὁ σύμμετρος . εἰ δέ ὅσος περ ὁ δύναμις ἄρρωστος , τοσοῦτος καί ὁ ὁ χρεία ἔκλυσις , ὅμοιος ὁ κατά φύσις ὁ σφυγμός φαίνω κατά ἀμφότερος ὁ διαφορά καί οὔτε ταχύς οὔτε βραδύς , οὔτε πυκνός οὔτε ἀραῖος · εἰ δέ ἕτερος ὑπερέχω , κατά ὁ ὁ ὑπεροχή ἀναλογία , ὡς ἔμπροσθεν λέγω . εἰ δέ ἅμα τε σκληρός εἰμί καί κλονώδης , ὁ μέν αὐτός ἐνδείκνυμι διάθεσις ὑπό ὅς ἔμπροσθεν λέγω ἀποτελέω ὁ σκληρός σφυγμός , οὐ μήν οὔτε ἄτονος , ὡς ἐπί ἐκεῖνος ὁ δύναμις , οὔτε ἐκλύω ὁ χρεία · εἰς ὅσος δέ ἑκάτερος αὐτός βλάπτω , ἐπί μέν ὁ δύναμις ὁ κατά σφοδρότης τε καί ἀμυδρότης δηλόω διαφορά σύν ὁ πός ὁ κλόνος , ἐπί δέ ὁ χρεία ὁ κατά τάχος τε καί πυκνότης , ᾀνταῦθη σύν ὁ πός ὁ κλόνος , ὁ δέ ἄλλος ἐκ ὁ προλέγω συντεκμαίρομαι · ὡσαύτως δέ ἔͅν μήτε ὀλίγος μήτε πολύς ὁ κατά φύσις ἐξίστημι κατά ὁ τρεῖς διαφορά , ἀλλά μέτριος πως καί μέσος , ἐκ ὁ λέγω διαιρέω . πολλάκις δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος σφυγμός , λέγω δέ ὁ ὀλίγος τις ὁ κατά φύσις εἰς μῆκος τε καί στενότης καί ταπεινότης ὁ μεταβολή ἔχω , οὐ μόνος οὐδείς τις φαίνω σκληρότης , ἀλλά καί μαλακότης αὐτός σύνειμι ἐπιφανής . καί γίγνομαι μέν καί ὅδε διά ὁ αὐτός κατά γένος αἰτία , ἐξαλλάσσω δέ ὁ πός κατά ἕκαστος . εἴτε γάρ διά ὁ ὁ δύναμις ἀσθένεια ἐλαχύς ὁ σφυγμός ἀποτελέω ὁ σύμμετρος , μέγας ὁ βλάβη δηλόω ὁ δύναμις , εἴτε διά ὁ ὁ χρεία ἔκλυσις , ἐπιπολύ ἥκω καί οὗτος κάκωσις . εἰς ὅσος γάρ ὁ μαλακότης ὁ χιτών ἑτοῖμος πρός ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς εἰμί , εἰς τοσοῦτος ὁ μικρός ἐργάζομαι ὁ σφυγμός αἰτία ἐπιτείνω δηλόω . ὁ μέν οὖν κατά ὁ δύναμις ἀρρωστιά ὁ ποσός ﻿ αὔταρκος δηλόω διά ὁ πός ὁ ἀμυδρότης · ἐκ ἐπίμετρον δέ ἄν εἰμί καί ὁ νῦν λέγω . ὁ δέ ὁ χρεία ἔκλυσις εἰς ὅσος ἥκω κάκωσις ἐκ μόνος ὁ λέγω σημεῖον εὑρίσκω , περί ὅς λέγω τις καί διά ὁ ἐφεξῆς , ὅταν ἐπιπλέκω ἀλλήλων ὁ γένος ὁ σφυγμός . νυνί γάρ οὐ οὗτος ἐγώ ὁ πρόκειμαι , ἀλλά περί ὁ κατά ὁ ποσός ὁ διαστολεύς ἐγχειρέω λέγω ἀναγκάζω ἐφάπτω καί ὁ ἄλλος . αὖθις οὖν ἐπί ὁ προτίθημι ἐκ ἀρχή ἐπανέρχομαι , ἐπί ὁ λοιπός γένος μεταβαίνω . οὐδείς γάρ οἴομαι δέω ἔτι ὁ ἄλλος ὅμοιος ἐπανέρχομαι σφυγμός ἐκ ὁ διάγραμμα , ἀλλά κατά ὁ αὐτός μέθοδος ὅς νῦν ἐπί ὁ μακρός καί στενός καί ταπεινός ποιέω , καί περί ὁ ἄλλος ἕκαστος διορίζω , πρῶτος μέν ἀποχωρίζω ὅσος διά ὁ ὁ σῶμα σχέσις ἐξαλλάσσω κατά μῆκος , ἤ πλάτος , ἤ βάθος , ὡς μή μέγας μόνος , ἤ μικρός φαίνω · δεύτερος δέ ὁ αἰτία ἐπισκοπέω διά ὅς ἤτοι μέγας ὁ κατά φύσις ἤ μικρός γίγνομαι . περί μέν δή ὁ κατά ὁ ποσός ὁ διαστολεύς γένος ὁ σφυγμός αὔταρκος λέγω πρός γε ὁ πάρειμι .