galenus.de-praesagitione-ex-pulsibus-libri-iv 3.2
Ἀρκτέον οὖν ἀπὸ τῆς κατὰ θερμότητα καὶ διοριστέον ἐν αὐτῇ τόδε πρῶτον , ὡς ἐνδέχεται καθ’ ὃν τοῦτο γίνεται καιρὸν ἤτοι κατὰ φύσιν ἔχειν τὰς ἀρτηρίας , ἢ πεπονθέναι τι καὶ αὐτὰς καὶ ἤτοι πάσας ἤ τινας . αἱ μὲν δὴ κατὰ φύσιν ἔχουσαι τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ δυσκρασίαν ὁμοίως διαδέξονται , τῶν δὲ παρὰ φύσιν διακειμένων ἡ διάθεσις ἔσται μικτὴ , τὸ μὲν φυλάττουσα τῆς ἰδίας καταστάσεως , τὸ δέ τι παρὰ καρδίας λαμβάνουσα . πρῶτον οὖν ὑποκείσθωσαν ἀπαθεῖς εἶναι τό γε καταρχὰς αἱ ἀρτηρίαι , θερμοτέρας γενομένης τῆς καρδίας . εἶθ’ ἑξῆς σκοπούμεθα τίνες ἐξ ἀνάγκης ὑπάρχουσι σφυγμοὶ τῇ τοιαύτῃ διαθέσει καὶ τίνες ὡς τὸ πολύ . πάλιν οὖν ἀναμνησθέντες ὧν ἔν τε τῷ πρὸ τούτου λόγῳ διειλόμεθα κᾀν τῇ περὶ τῶν ἐν σφυγμοῖς αἰτίων πραγματείᾳ , τοὺς οἰκείους θερμότητος πλεονεκτούσης σφυγμοὺς ἐπέλθωμεν , ἵν’ ἐξ αὐτῶν ἐπισκεψώμεθα τίνες μὲν ἀχώριστοι τῆς προκειμένης διαθέσεώς εἰσι , τίνες δ’ ὡς τὸ πολὺ συμπίπτουσι . εἰσὶν οὖν οἰκεῖοι σφυγμοὶ πλήθει θερμότητος ὅ τε μέγας καὶ ὁ ταχὺς καὶ ὁ πυκνὸς , ἀλλ’ ὁ μέγας μὲν οὐ θερμότητος μόνης ἐπικρατούσης , ἀλλὰ καὶ ὀργάνων δεῖται μαλακῶν καὶ δυνάμεως εὐρώστου · ὥστ’ οὐκ ἂν ἀχώριστος εἴη τῆς κατὰ θερμότητα δυσκρασίας . οὕτως δὲ καὶ ὁ ταχὺς ἐῤῥωμένης δεῖται δυνάμεως , καὶ ὀργάνων ἑτοίμως διαστελλομένων , ὥστ’ οὐδ’ οὗτος ἀχώριστος . ὁ δέ γε πυκνὸς , εἰ μὲν αὐτάρκως ὑπὸ τοῦ μεγέθους τε καὶ τάχους ἡ χρεία πληρωθείη , τὴν ἀρχὴν οὐδ’ ἂν συσταίη , δέδεικται γὰρ καὶ τοῦτο , μὴ πληρουμένης δὲ γίγνοιτ’ ἄν . ὥστ’ οὐδ’ οὗτος ἀχώριστος , οὐ μὴν οὐδ’ ἐκ τῶν οἰκείων εἴη ἄν τις ἀχώριστος . ἐκ δὲ τῶν οἰκείων μὲν , οὐκ ἀχωρίστων δὲ κρατήσει ποτὲ μὲν ὁ μείζων , ποτὲ δὲ ὁ θάττων , ποτὲ δὲ ὁ πυκνότερος . εἰ μὲν γὰρ ἡ θερμότης αὐξηθείη μόνη , κατὰ φύσιν δ’ ἔχοιεν ἥ τε δύναμις καὶ τὰ ὄργανα , βραχείας μὲν τῆς ἐκτροπῆς γενομένης , εἰς μέγεθος μόνον ἐπιδώσουσιν οἱ σφυγμοὶ , πλέονος δὲ καὶ εἰς τάχος , ἀξιολόγου δὲ καὶ εἰς πυκνότητα . προσέχειν δ’ ἐν τούτῳ δεῖ τὸν νοῦν ἀκριβῶς τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἐν ἑκάστῳ γένει σφυγμῶν . εἰ μὲν γὰρ εἰς τὸ μέγεθος ἐξαλλάττοιντο πλέον ἤπερ τὸ τάχος καὶ τὴν πυκνότητα , μὴ πάνυ πολλὴν ἡγοῦ τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητα · εἰ δ’ εἰς τὰ τρία παραπλησίως , εὐθὺς μὲν δήπου καὶ μεγάλως ἐξαλλαχθήσονται , εὐθὺς δὲ καὶ πολλὴν ἐνδείξονται τὴν θερμότητα . εἰ δ’ ἐπιπλέον αὐξηθείη τὸ τάχος τοῦ μεγέθους , ἔτι δὴ καὶ μᾶλλον . εἰ δὲ καὶ ἡ πυκνότης , ἔτι μᾶλλον . εἰ δ’ ἅμα μέγιστός τε καὶ τάχιστος ὁ αὐτὸς εἴη σφυγμὸς καὶ πυκνότατος , εἰς ἄκρον ηὐξῆσθαι δηλώσει τὴν θερμότητα . εἰ δὲ τάχιστος μὲν εἴη καὶ πυκνότατος , μὴ μέντοι καὶ μέγιστος , ἄλλως μὲν οὐκ ἂν δύναιτο συμβῆναι τοῦτο χωρὶς τοῦ τὴν δύναμιν ἀῤῥωστοτέραν , ἢ τὴν ἀρτηρίαν γενέσθαι σκληροτέραν · εὐδιόριστον δὲ τοῖς ἀχωρίστοις ἑκάτερον σφυγμοῖς , ἥ γε μὴν ἔνδειξις κᾀνταῦθα τῆς ἐν τῇ καρδίᾳ θερμότητος ἡ αὐτή . καὶ μὴν καὶ ὅταν ἡ πυκνότης ἐπὶ πλεῖστον προήκῃ , μὴ συναυξάνηται δ’ εἰς ἴσον αὐτῇ τὸ τάχος καὶ τὸ μέγεθος , ἀνάγκη καὶ τότε θερμότητα μὲν εἶναι πολλὴν , ἤτοι δ’ ἀῤῥωστίαν δυνάμεως ἢ ὀργάνων σκληρότητα . σὺν ἀῤῥωστίᾳ μὲν οὖν ἀμυδρὸς ὁ σφυγμὸς ἔσται , σὺν σκληρότητι δὲ σκληρὸς ἅμα καὶ κλονώδης . εἰ δὲ καὶ χωρὶς κλόνου σκληρὸς εἴη πυκνὸς ὢν ﻿ ἐσχάτως , ἀσθενῆ τὴν δύναμιν ἅμα τῷ πλήθει τῆς θερμότητος ἐνδείξεται . πάντως οὖν ὁ τοιοῦτος ἔσται καὶ ἀμυδρὸς καὶ κίνδυνον ἐπάξει συγκοπῆς . ἀναμνησθῆναι δὲ χρὴ κᾀνταῦθα τίνα τρόπον ἐγχωρεῖ θερμότητα μὲν ὑπάρχειν ἐν τῇ καρδίᾳ παμπόλλην , ἐῤῥῶσθαι δὲ τὴν δύναμιν . εἰ γὰρ ἡ μὲν ῥώμη ταῖς εὐκρασίαις , ἡ δ’ ἀῤῥωστία ταῖς δυσκρασίαις ἕπεται , δυσκρασία καταλήψεται τὴν καρδίαν ἅμα τῇ πλεοναζούσῃ θερμότητι . ὥστ’ ἐξ ἀνάγκης καὶ ἡ δύναμις ἀῤῥωστήσει . πῶς οὖν , ὅταν ὁ σφυγμὸς ἅμα μέγιστός τε ᾖ καὶ τάχιστος καὶ πυκνὸς καὶ σφοδρὸς , οὐ μόνον θερμότητα παμπόλλην ὑπάρχειν ἐν τῇ καρδίᾳ φαμὲν , ἀλλὰ καὶ δυνάμεως εὐρωστίαν ; ὅτι διώρισται πολλάκις ἐν ἑτέροις ἡμῖν κᾀν ταῖς τῶν πυρετῶν διαγνώσεσι τὸ θερμαίνεσθαι τοῦ τεθερμάνθαι διαφέρειν . ὅταν μὲν γὰρ θερμαίνηται τὸ σῶμα τῆς καρδίας ὑπὸ τῆς περιεχομένης ἐν ταῖς κοιλίαις αὐτῆς οὐσίας , ἐγχωρεῖ τὴν δύναμιν ἐῤῥῶσθαι , καὶ δι’ αὐτό γε τοῦτο πλεῖστον μὲν καὶ τάχιστον καὶ πυκνότατον εἰσπνέουσιν οἱ τοιοῦτοι , μέγιστον δὲ καὶ τάχιστον καὶ πυκνότατον σφύζουσιν , ἀπομαχομένης ἔτι τῆς καρδίας πρὸς τὴν θερμαίνουσαν οὐσίαν καὶ ψύχουσαν ἑτέραν ἔξωθεν ἐπισπωμένην ἀντίῤῥοπον τῇ θερμότητι . ὅταν δέ ποτε νικηθεῖσα τύχῃ καὶ συνεκθερμανθεῖσα τῇ κατὰ τὰς κοιλίας οὐσίᾳ , τεθέρμανται μὲν ἤδη τηνικαῦτα καὶ οὐκέτι μόνον θερμαίνεται , τῇ δυσκρασίᾳ δὲ αὐτῆς ἕπεται δυνάμεως ἀσθένεια . καὶ ἢν ἐπιπλέον θερμανθῇ , καὶ δι’ ὅλης αὐτῆς τὸ πυρετῶδες δέξηται θερμὸν , τὸν καλούμενον ἑκτικὸν ἐπιφέρει πυρετόν . ἐνίοτε δ’ ἔμπαλιν ἢ ὡς νῦν εἴρηται συμβαίνει , ψυχροτέρας μὲν τοῦ κατὰ φύσιν ἐν ταῖς κοιλίαις τῆς καρδίας οὐσίας περιεχομένης , τοῦ σώματος δὲ αὐτῆς ἐπιπλέον τεθερμασμένου . καὶ γίγνεται τοῦτο τοῖς ἠθροικόσι μὲν ὠμοὺς καὶ ψυχροὺς καὶ φλεγματώδεις χυμοὺς , ἤτοι δὲ σφοδρότατα θυμωθεῖσιν , ἢ ἀγρυπνήσασιν ἀμέτρως μετὰ φροντίδος ἰσχυρᾶς , ἢ διὰ λοιμώδη τινὰ εἰσπνοὴν ἁπτομένου τοῦ σώματος αὐτοῦ τῆς καρδίας , ἤ τινος ὅλως δηλητηρίου ποιότητος ἰδιότητα καθ’ ὁντιναοῦν τρόπον ἐπὶ τὴν καρδίαν ἀφικομένης . ταυτὶ μὲν οὖν ἀνεμνήσθην πρὸς τὸ μὴ θαυμάζειν τινὰ πῶς ἐγχωρεῖ θερμότητος ἐπικρατούσης ἀκμάζειν τῆς καρδίας τὸν τόνον . ἐπανέλθωμεν οὖν αὖθις ἐφ’ ἃ λέγοντες ἀπελίπομεν . ἡ γάρτοι θερμότης ἡ ἐν τῇ καρδίᾳ τρέπει μὲν , ὡς εἴρηται , τοὺς σφυγμούς . ἀλλ’ ἐπεὶ διττὴ κατ’ εἶδός ἐστιν , ἡ μὲν ἑτέρα καὶ σηπεδόνος χυμῶν ἔγγονος , ἧς ἡ ποιότης δριμεῖά τέ ἐστι καὶ καπνώδης , ἡ δὲ ἑτέρα μεθ’ ὑγρότητος ἡδείας , αὐτῷ μόνῳ τῷ ποσῷ τοῦ κατὰ φύσιν ἀποκεχωρισμένη , μόνιμος μέν ἐστι καὶ δύσλυτος ἡ πρότερον ῥηθεῖσα , ὀλιγοχρόνιος δὲ ἡ ἑτέρα , λουτροῖς καὶ γυμνασίοις καὶ τροφῇ θερμαινούσῃ καὶ οἴνου πόσει καὶ τῶν τῆς ψυχῆς παθῶν , αἰδοῖ καὶ θυμῷ συνεπομένη . εἰ δ’ ἐκ τούτου τοῦ γένους τῆς θερμασίας εἰσί τινες πυρετοὶ , καθάπερ οἱ ἐπὶ κόποις , ἢ ἐγκαύσεσιν , ἢ ψύξεσιν , ἢ ἐπὶ βουβῶσιν , ἢ θυμοῖς , τῶν ἀμφισβητουμένων ἐστί . καὶ λέλεκται μὲν ἐπιπλέον ὑπὲρ αὐτῶν ἐν τῇ περὶ τῶν πυρετῶν πραγματείᾳ · λελέχθω δὲ καὶ νῦν εἰς τοσοῦτον , ὡς ἡ μὲν ἑτερογενὴς τοῦ κατὰ φύσιν θερμότης ὀλιγοχρόνιον μὲν ἔχει τὴν ἐκτὸς ἠρεμίαν , ταχεῖαν δὲ τὴν συστολὴν ἐπιπλέον ἢ κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς διαστολῆς , ἡ δὲ τῷ ποσῷ μόνῳ διαλλάττουσα μείζονά τε ἅμα καὶ θάττονα τὴν διαστολὴν ἤπερ τὴν συστολήν . ἡ μὲν γὰρ τοιαύτη θερμότης μόνης ἐμψύξεως δεῖται , ἣν ἐδείξαμεν ἐν τῷ διαστέλλεσθαι γινομένην , ἡ καπνώδης δὲ καὶ ταύτης μὲν ἐπὶ πλέον , ἀλλὰ ἐπὶ πλεῖστον τῆς ἀποχύσεως τοῦ περιττοῦ , ὅπερ ἔργον ἦν τῆς συστολῆς . ὥσθ’ ἡ μὲν τοιαύτη καὶ τὴν διαστολὴν ὠκυτέραν ἐπὶ πλέον ἐργάσεται καὶ τὴν συστολὴν ἐπὶ πλεῖστον · ἡ δ’ οὐ τοιαύτη τὴν συστολὴν μὲν οὐδ’ ὅλως ἀλλοιώσει , τὴν διαστολὴν δ’ εἰς τοσοῦτον εἰς ὅσον ἂν ἐκβῇ τὰ μέτρα τῆς κατὰ φύσιν εὐκρασίας . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐπιπλέον ἑξῆς ἐροῦμεν ἐν τοῖς περὶ τῶν πυρετῶν λογισμοῖς .
Lemmas: ἄρχω οὖν ἀπό ὁ κατά θερμότης καί διοριστέον ἐν αὐτός ὅδε πρῶτος , ὡς ἐνδέχομαι κατά ὅς οὗτος γίγνομαι καιρός ἤτοι κατά φύσις ἔχω ὁ ἀρτηρία , ἤ πάσχω τις καί αὐτός καί ἤτοι πᾶς ἤ τις . ὁ μέν δή κατά φύσις ἔχω ὁ ἐν ὁ καρδία δυσκρασία ὅμοιος διαδέχομαι , ὁ δέ παρά φύσις διάκειμαι ὁ διάθεσις εἰμί μικτός , ὁ μέν φυλάσσω ὁ ἴδιος κατάστασις , ὁ δέ τις παρά καρδία λαμβάνω . πρῶτος οὖν ὑπόκειμαι ἀπαθής εἰμί ὁ γε καταρχή ὁ ἀρτηρία , θερμός γίγνομαι ὁ καρδία . εἶτα ἑξῆς σκοπέω τίς ἐκ ἀνάγκη ὑπάρχω σφυγμός ὁ τοιοῦτος διάθεσις καί τίς ὡς ὁ πολύς . πάλιν οὖν ἀναμιμνῄσκω ὅς ἐν τε ὁ πρό οὗτος λόγος διαιρέω εἰͅν ὁ περί ὁ ἐν σφυγμός αἴτιος πραγματεία , ὁ οἰκεῖος θερμότης πλεονεκτέω σφυγμός ἐπέρχομαι , ἵνα ἐκ αὐτός ἐπισκοπέω τίς μέν ἀχώριστος ὁ πρόκειμαι διάθεσις εἰμί , τίς δέ ὡς ὁ πολύς συμπίπτω . εἰμί οὖν οἰκεῖος σφυγμός πλῆθος θερμότης ὁ τε μέγας καί ὁ ταχύς καί ὁ πυκνός , ἀλλά ὁ μέγας μέν οὐ θερμότης μόνος ἐπικρατέω , ἀλλά καί ὄργανον δέω μαλακός καί δύναμις εὔρωστος · ὥστε οὐ ἄν ἀχώριστος εἰμί ὁ κατά θερμότης δυσκρασία . οὕτως δέ καί ὁ ταχύς ἐρρωμένος δέω δύναμις , καί ὄργανον ἑτοῖμος διαστέλλω , ὥστε οὐδέ οὗτος ἀχώριστος . ὁ δέ γε πυκνός , εἰ μέν αὔταρκος ὑπό ὁ μέγεθος τε καί τάχος ὁ χρεία πληρόω , ὁ ἀρχή οὐδέ ἄν συνίστημι , δείκνυμι γάρ καί οὗτος , μή πληρόω δέ γίγνομαι ἄν . ὥστε οὐδέ οὗτος ἀχώριστος , οὐ μήν οὐδέ ἐκ ὁ οἰκεῖος εἰμί ἄν τις ἀχώριστος . ἐκ δέ ὁ οἰκεῖος μέν , οὐ ἀχώριστος δέ κρατέω ποτέ μέν ὁ μέγας , ποτέ δέ ὁ ταχύς , ποτέ δέ ὁ πυκνός . εἰ μέν γάρ ὁ θερμότης αὐξάνω μόνος , κατά φύσις δέ ἔχω ὁ τε δύναμις καί ὁ ὄργανον , βραχύς μέν ὁ ἐκτροπή γίγνομαι , εἰς μέγεθος μόνος ἐπιδίδωμι ὁ σφυγμός , πολύς δέ καί εἰς τάχος , ἀξιόλογος δέ καί εἰς πυκνότης . προσέχω δέ ἐν οὗτος δέω ὁ νόος ἀκριβής ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἐν ἕκαστος γένος σφυγμός . εἰ μέν γάρ εἰς ὁ μέγεθος ἐξαλλάσσω πολύς ἤ ὁ τάχος καί ὁ πυκνότης , μή πάνυ πολύς ἡγέομαι ὁ ἐν ὁ καρδία θερμότης · εἰ δέ εἰς ὁ τρεῖς παραπλήσιος , εὐθύς μέν δήπου καί μέγας ἐξαλλάσσω , εὐθύς δέ καί πολύς ἐνδείκνυμι ὁ θερμότης . εἰ δέ ἐπιπολύ αὐξάνω ὁ τάχος ὁ μέγεθος , ἔτι δή καί μάλα . εἰ δέ καί ὁ πυκνότης , ἔτι μάλα . εἰ δέ ἅμα μέγας τε καί ταχύς ὁ αὐτός εἰμί σφυγμός καί πυκνός , εἰς ἄκρος αὐξάνω δηλόω ὁ θερμότης . εἰ δέ ταχύς μέν εἰμί καί πυκνός , μή μέντοι καί μέγας , ἄλλος μέν οὐ ἄν δύναμαι συμβαίνω οὗτος χωρίς ὁ ὁ δύναμις ἄρρωστος , ἤ ὁ ἀρτηρία γίγνομαι σκληρός · εὐδιόριστος δέ ὁ ἀχώριστος ἑκάτερος σφυγμός , ὁ γε μήν ἔνδειξις ᾀνταῦθη ὁ ἐν ὁ καρδία θερμότης ὁ αὐτός . καί μήν καί ὅταν ὁ πυκνότης ἐπί πολύς προήκω , μή συναυξάνω δέ εἰς ἴσος αὐτός ὁ τάχος καί ὁ μέγεθος , ἀνάγκη καί τότε θερμότης μέν εἰμί πολύς , ἤτοι δέ ἀρρωστία δύναμις ἤ ὄργανον σκληρότης . σύν ἀρρωστία μέν οὖν ἀμυδρός ὁ σφυγμός εἰμί , σύν σκληρότης δέ σκληρός ἅμα καί κλονώδης . εἰ δέ καί χωρίς κλόνος σκληρός εἰμί πυκνός εἰμί ﻿ ἔσχατος , ἀσθενής ὁ δύναμις ἅμα ὁ πλῆθος ὁ θερμότης ἐνδείκνυμι . πάντως οὖν ὁ τοιοῦτος εἰμί καί ἀμυδρός καί κίνδυνος ἐπάγω συγκοπή . ἀναμιμνῄσκω δέ χρή ᾀνταῦθη τίς τρόπος ἐγχωρέω θερμότης μέν ὑπάρχω ἐν ὁ καρδία πάμπολυς , ῥώννυμι δέ ὁ δύναμις . εἰ γάρ ὁ μέν ῥώμη ὁ εὐκρασία , ὁ δέ ἀρρωστία ὁ δυσκρασία ἕπομαι , δυσκρασία καταλαμβάνω ὁ καρδία ἅμα ὁ πλεονάζω θερμότης . ὥστε ἐκ ἀνάγκη καί ὁ δύναμις ἀρρωστέω . πῶς οὖν , ὅταν ὁ σφυγμός ἅμα μέγας τε εἰμί καί ταχύς καί πυκνός καί σφοδρός , οὐ μόνος θερμότης πάμπολυς ὑπάρχω ἐν ὁ καρδία φημί , ἀλλά καί δύναμις εὐρωστία ; ὅτι διορίζω πολλάκις ἐν ἕτερος ἐγώ εἰͅν ὁ ὁ πυρετός διάγνωσις ὁ θερμαίνω ὁ θερμαίνω διαφέρω . ὅταν μέν γάρ θερμαίνω ὁ σῶμα ὁ καρδία ὑπό ὁ περιέχω ἐν ὁ κοιλία αὐτός οὐσία , ἐγχωρέω ὁ δύναμις ῥώννυμι , καί διά αὐτός γε οὗτος πολύς μέν καί ταχύς καί πυκνός εἰσπνέω ὁ τοιοῦτος , μέγας δέ καί ταχύς καί πυκνός σφύζω , ἀπομάχομαι ἔτι ὁ καρδία πρός ὁ θερμαίνω οὐσία καί ψύχω ἕτερος ἔξωθεν ἐπισπάω ἀντίρροπος ὁ θερμότης . ὅταν δέ ποτέ νικάω τυγχάνω καί συνεκθερμαίνω ὁ κατά ὁ κοιλία οὐσία , θερμαίνω μέν ἤδη τηνικαῦτα καί οὐκέτι μόνος θερμαίνω , ὁ δυσκρασία δέ αὐτός ἕπομαι δύναμις ἀσθένεια . καί ἐάν ἐπιπολύ θερμαίνω , καί διά ὅλος αὐτός ὁ πυρετώδης δέχομαι θερμός , ὁ καλέω ἑκτικός ἐπιφέρω πυρετός . ἐνίοτε δέ ἔμπαλιν ἤ ὡς νῦν λέγω συμβαίνω , ψυχρός μέν ὁ κατά φύσις ἐν ὁ κοιλία ὁ καρδία οὐσία περιέχω , ὁ σῶμα δέ αὐτός ἐπιπολύ θερμάζω . καί γίγνομαι οὗτος ὁ ἀθροίζω μέν ὠμός καί ψυχρός καί φλεγματώδης χυμός , ἤτοι δέ σφοδρός θυμόω , ἤ ἀγρυπνέω ἄμετρος μετά φροντίς ἰσχυρός , ἤ διά λοιμώδης τις εἰσπνοή ἅπτω ὁ σῶμα αὐτός ὁ καρδία , ἤ τις ὅλος δηλητήριος ποιότης ἰδιότης κατά ὅστις τρόπος ἐπί ὁ καρδία ἀφικνέομαι . οὗτος μέν οὖν ἀναμιμνῄσκω πρός ὁ μή θαυμάζω τις πῶς ἐγχωρέω θερμότης ἐπικρατέω ἀκμάζω ὁ καρδία ὁ τόνος . ἐπανέρχομαι οὖν αὖθις ἐπί ὅς λέγω ἀπολείπω . ὁ γάρ θερμότης ὁ ἐν ὁ καρδία τρέπω μέν , ὡς λέγω , ὁ σφυγμός . ἀλλά ἐπεί δισσός κατά εἶδος εἰμί , ὁ μέν ἕτερος καί σηπεδών χυμός ἔγγονος , ὅς ὁ ποιότης δριμύς τε εἰμί καί καπνώδης , ὁ δέ ἕτερος μετά ὑγρότης ἡδύς , αὐτός μόνος ὁ πός ὁ κατά φύσις ἀποχωρίζω , μόνιμος μέν εἰμί καί δύσλυτος ὁ πρότερος λέγω , ὀλιγοχρόνιος δέ ὁ ἕτερος , λουτρόν καί γυμνάσιον καί τροφή θερμαίνω καί οἶνος πόσις καί ὁ ὁ ψυχή πάθος , αἰδώς καί θυμός συνέπομαι . εἰ δέ ἐκ οὗτος ὁ γένος ὁ θερμασία εἰμί τις πυρετός , καθά ὁ ἐπί κόπος , ἤ ἔγκαυσις , ἤ ψῦξις , ἤ ἐπί βουβών , ἤ θυμός , ὁ ἀμφισβητέω εἰμί . καί λέγω μέν ἐπιπολύ ὑπέρ αὐτός ἐν ὁ περί ὁ πυρετός πραγματεία · λέγω δέ καί νῦν εἰς τοσοῦτος , ὡς ὁ μέν ἑτερογενής ὁ κατά φύσις θερμότης ὀλιγοχρόνιος μέν ἔχω ὁ ἐκτός ἠρεμία , ταχύς δέ ὁ συστολή ἐπιπολύ ἤ κατά ὁ ἀναλογία ὁ διαστολεύς , ὁ δέ ὁ πός μόνος διαλλάσσω μέγας τε ἅμα καί ταχύς ὁ διαστολή ἤ ὁ συστολή . ὁ μέν γάρ τοιοῦτος θερμότης μόνος ἔμψυξις δέω , ὅς δείκνυμι ἐν ὁ διαστέλλω γίγνομαι , ὁ καπνώδης δέ καί οὗτος μέν ἐπί πολύς , ἀλλά ἐπί πολύς ὁ ἀπόχυσις ὁ περισσός , ὅς ἔργον εἰμί ὁ συστολή . ὥστε ὁ μέν τοιοῦτος καί ὁ διαστολή ὠκύς ἐπί πολύς ἐργάζομαι καί ὁ συστολή ἐπί πολύς · ὁ δέ οὐ τοιοῦτος ὁ συστολή μέν οὐδέ ὅλος ἀλλοιόω , ὁ διαστολή δέ εἰς τοσοῦτος εἰς ὅσος ἄν ἐκβαίνω ὁ μέτρον ὁ κατά φύσις εὐκρασία . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐπιπολύ ἑξῆς λέγω ἐν ὁ περί ὁ πυρετός λογισμός .