galenus.de-praesagitione-ex-pulsibus-libri-iv 2.11
Γεγράφασι δέ τινες ὡς ἀνεστραμμένον εὑρίσκοντές ποτ’ εἶδος σφυγμοῦ τοῖς εἰρημένοις . ἐπὶ γοῦν τῆς κατὰ τὸν καρπὸν ἀρτηρίας , ἦς δὴ καὶ συνηθέστατον ἅπτεσθαι , πεφαγκέναι φασὶν ἑαυτοῖς εὐρύτερον τὸν ἐν τῷ κάτω πέρατι σφυγμὸν , μύουρον μὲν ὄντα δηλονότι καὶ τοῦτον , ἀλλὰ τὸ λεπτότερον αὐτοῦ μέρος οὐ κάτω τετραμμένον ὡς ἐπὶ τοὺς δακτύλους , ἀλλ’ ἄνω τε καὶ πρὸς τὰ κατ’ ἀγκῶνα χωρία ἔχοντα . ἐγὼ δ’ ἡγοῦμαι τοὺς ἀνθρώπους ἐφ’ ὧν εὑρηκέναι φασὶ τοὺς τοιούτους σφυγμοὺς οὐ πρόσκαιρόν τινα τὴν αἰτίαν , ἀλλ’ ἐπὶ φυσικῇ διαπλάσει τῶν κατὰ τὸν καρπὸν ἐσχηκέναι μορίων . σπανίως μὲν γὰρ , εὑρίσκεται δ’ οὖν ποτε τοιαύτη διάπλασις , ὡς τὸ μὲν πρὸς τῷ καρπῷ μέρος τῆς ἀρτηρίας ὑπ’ αὐτῷ τῷ δέρματι τετάχθαι , τὸ δ’ ἄνω πᾶν αὐτῆς τῷ μὲν ἀνωτέρω κεκαλύφθαι πλέονι σαρκὶ , τῷ δὲ κατωτέρω τε καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν καρπὸν ἀθρόον εἰς τὸ βάθος ἐνδύεσθαι . τοῖς τοιούτοις οὖν ἀνθρώποις οὐ νοσοῦσι μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑγιαίνουσιν ὁ σφυγμὸς φαίνεται μύουρος , ἄνω μὲν ὡς πρὸς τὸν πῆχυν ἔχων τὸ στενώτερον , ἐν δὲ τοῖς κάτω τε καὶ πρὸς τὸν καρπὸν ὅσον εὐρύτερον . εὔδηλοι δέ εἰσιν οἱ γράψαντες ὑπὲρ τῶν τοιούτων σφυγμῶν ὡς νοσωδῶν οὐ προσεσχηκότες τῷ πράγματι τὴν διάνοιαν ἀκριβῶς ἔκ τε τῶν ἄλλων ὧν γράφουσι κᾀκ τοῦ μηδ’ ὅ τι σημαίνουσι προσγράψαι τῷ λόγῳ . πρόδηλον γὰρ ὡς οὐδὲν εὗρον ἐξαίρετον ὑπ’ αὐτῶν σημαινόμενον , ἐπὶ φυσικῇ διαπλάσει τοιούτων γινομένων , οὐ νοσώδει διαθέσει . διὸ καὶ πολλάκις εἴρηταί μοι πρὸς τὰς διαγνώσεις τῶν σφυγμῶν οὐδὲν οὕτως εἶναι χρήσιμον ὡς τὸ γινώσκειν ὁποῖός τίς ἐστιν ἑκάστῳ φύσει σφυγμός . καὶ γὰρ οὖν καὶ ἄλλαι τινὲς ἀρτηρίαι ταῖς εἰρημέναις ἔμπαλιν ἔχουσιν , ὡς ἐν μὲν τοῖς ἄνω μέρεσιν ὑπὸ τῷ δέρματι μόνῳ τετάχθαι γυμνῷ , κατωτέρω δ’ ἐρχόμεναι πρὸς τὸν καρπὸν εἰς τὸ βάθος καταδύεσθαι . καὶ διὰ τοῦτο καὶ τούτων ὁ σφυγμὸς φαίνεται μύουρος . ἑτέρων δέ γε φύσει περινενευκώς τε καὶ ἐπινενευκὼς ἑκατέρωσε πλέον ἢ κατὰ τὴν κοινὴν φύσιν , οὐ νοσήματος , ἤ τινος ὅλως αἰτίας παρὰ φύσιν , ἀλλὰ φυσικῆς διαπλάσεως ἐργασαμένης αὐτόν . ἅπερ εἰ μὴ γινώσκομεν , ὁπότ’ εἴη φύσει , μέγιστα σφαλησόμεθα . γίγνεται μὲν γὰρ , ὡς εἴρηται , μύουρος ὁ σφυγμὸς ἔν τισι παρὰ φύσιν αἰτίοις · εὑρίσκεται μέντοι τισὶ καὶ κατὰ τὴν τῆς διαπλάσεως ἰδιότητα , καθάπερ καὶ ὁ ἐπινενευκώς τε καὶ περινενευκὼς ὀνομαζόμενός ἐστιν , ὅ γε μὲν οὖν οὕτω τῆς ἀρτηρίας κατασκευασθείσης ὡς τὸ μέσον αὐτῆς μόνον ὑπὸ τῷ δέρματι τετάχθαι ψιλῷ , τὰ δ’ ἑκατέρωθεν ἀθροώτερον ἐγκαταβαίνειν τῷ βάθει . γίνεται δὲ καὶ δι’ ἀῤῥωστίαν δυνάμεως , ἀδυνατούσης ἐπαίρειν τὰ βαρύνοντα · καὶ ὅταν γε τὸ τοιοῦτον πάθος ἰσχυρότερον αὐτῇ γένηται , καμπήν τινα φαίνεται κατὰ τὸ ὕψος ἔχειν ὁ σφυγμὸς , οὐ κύκλου περιφέρειαν , ἥντινα καμπὴν οὐ κακῶς ὁ Ἀρχιγένης ὀνομάζει γωνίωσιν . οὐκέτι γὰρ ὡς κύκλου περιφέρεια τὸ ὕψος τῆς ἀρτηρίας , ἀλλ’ ὡς τριγώνου κορυφὴ κινεῖ τὴν ἁφήν . ἔτι δὲ μᾶλλον αὐτῇ γίγνεται τοῦτο φριττούσῃ τε καὶ πηγνυμένῃ διὰ ψύξιν , ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως σκληρυνθείσῃ , καὶ διὰ τοῦθ’ εὑρεῖν αὐτὸν ἔστι πλειστάκις ἐν ταῖς μετὰ ψύξεως ἐμβαλλούσαις ἰσχυραῖς ἐπισημασίαις · οὐ γὰρ δὴ ἐν ἁπάσαις γε , ἢ μόναις , ὡς ἔνιοι νομίζουσι . ἂν γὰρ ἥ τε σκληρότης τῶν ἀρτηριῶν ἔχῃ τὰ δυσκαμπῆ ἥ τε δύναμις ἀσθενὴς οὖσα βαρύνηται καθ’ ἑκάτερα , τὴν μὲν οἷον κύκλου περιφέρειαν ἀπόλλυσιν , ὁμοιοῦται δὲ τριγώνου κορυφῇ , μὴ δυναμένης τῆς ἀρτηρίας διὰ σκληρότητα κατὰ βραχὺ κάμπτεσθαί τε καὶ πρὸς τὸ βάθος ἐπινεύειν ἑκατέρωθεν , ἀλλὰ κλωμένης μᾶλλον ἢ καμπτομένης διὰ τὴν σκληρότητα . ταῦτ’ οὖν αὐτῇ τὰ παθήματα πολλάκις μὲν ἐν ταῖς ψυχούσαις ἱκανῶς ἐπισημασίαις γίνεται , συμπίπτει μὴν ἐνίοτε καὶ χωρὶς εἰσβολῆς παροξυσμῶν · ὥσπερ αὖ πάλιν ἐν ταῖς ἀπεριψύκτοις ἐπισημασίαις οὐδ’ ὅλως γίνεται τοιοῦτος ὁ σφυγμός · ἄμεινον δ’ ἴσως ἐστὶ μηδὲ χρονίζειν ἔτι κατὰ τὸν τόπον , ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα μέλλοντας ἐπιπλέον ὑπὲρ αὐτῶν διεξέρχεσθαι .
Lemmas: γράφω δέ τις ὡς ἀναστρέφω εὑρίσκω ποτέ εἶδος σφυγμός ὁ λέγω . ἐπί γοῦν ὁ κατά ὁ καρπός ἀρτηρία , ὅς δή καί συνήθης ἅπτω , φαίνω φημί ἑαυτοῦ εὐρύς ὁ ἐν ὁ κάτω πέρας σφυγμός , μύουρος μέν εἰμί δηλονότι καί οὗτος , ἀλλά ὁ λεπτός αὐτός μέρος οὐ κάτω τρέπω ὡς ἐπί ὁ δάκτυλος , ἀλλά ἄνω τε καί πρός ὁ κατά ἀγκών χωρίον ἔχω . ἐγώ δέ ἡγέομαι ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὅς εὑρίσκω φημί ὁ τοιοῦτος σφυγμός οὐ πρόσκαιρος τις ὁ αἰτία , ἀλλά ἐπί φυσικός διάπλασις ὁ κατά ὁ καρπός ἔχω μόριον . σπάνιος μέν γάρ , εὑρίσκω δέ οὖν ποτέ τοιοῦτος διάπλασις , ὡς ὁ μέν πρός ὁ καρπός μέρος ὁ ἀρτηρία ὑπό αὐτός ὁ δέρμα τάσσω , ὁ δέ ἄνω πᾶς αὐτός ὁ μέν ἀνώτερος καλύπτω πολύς σάρξ , ὁ δέ κάτω τε καί κατά αὐτός ὁ καρπός ἀθρόος εἰς ὁ βάθος ἐνδύω . ὁ τοιοῦτος οὖν ἄνθρωπος οὐ νοσέω μόνος , ἀλλά καί ὑγιαίνω ὁ σφυγμός φαίνω μύουρος , ἄνω μέν ὡς πρός ὁ πῆχυς ἔχω ὁ στενός , ἐν δέ ὁ κάτω τε καί πρός ὁ καρπός ὅσος εὐρύς . εὔδηλος δέ εἰμί ὁ γράφω ὑπέρ ὁ τοιοῦτος σφυγμός ὡς νοσώδης οὐ προσέχω ὁ πρᾶγμα ὁ διάνοια ἀκριβής ἐκ τε ὁ ἄλλος ὅς γράφω ἐͅκ ὁ μηδέ ὅς τις σημαίνω προσγράφω ὁ λόγος . πρόδηλος γάρ ὡς οὐδείς εὑρίσκω ἐξαιρετός ὑπό αὐτός σημαίνω , ἐπί φυσικός διάπλασις τοιοῦτος γίγνομαι , οὐ νοσώδης διάθεσις . διό καί πολλάκις λέγω ἐγώ πρός ὁ διάγνωσις ὁ σφυγμός οὐδείς οὕτως εἰμί χρήσιμος ὡς ὁ γιγνώσκω ὁποῖος τις εἰμί ἕκαστος φύσις σφυγμός . καί γάρ οὖν καί ἄλλος τις ἀρτηρία ὁ λέγω ἔμπαλιν ἔχω , ὡς ἐν μέν ὁ ἄνω μέρος ὑπό ὁ δέρμα μόνος τάσσω γυμνός , κάτω δέ ἔρχομαι πρός ὁ καρπός εἰς ὁ βάθος καταδύω . καί διά οὗτος καί οὗτος ὁ σφυγμός φαίνω μύουρος . ἕτερος δέ γε φύσις περινέω τε καί ἐπινεύω ἑκατέρωσε πολύς ἤ κατά ὁ κοινός φύσις , οὐ νόσημα , ἤ τις ὅλος αἰτία παρά φύσις , ἀλλά φυσικός διάπλασις ἐργάζομαι αὐτός . ὅς εἰ μή γιγνώσκω , ὁπότε εἰμί φύσις , μέγας σφάλλω . γίγνομαι μέν γάρ , ὡς λέγω , μύουρος ὁ σφυγμός ἐν τις παρά φύσις αἴτιος · εὑρίσκω μέντοι τις καί κατά ὁ ὁ διάπλασις ἰδιότης , καθά καί ὁ ἐπινεύω τε καί περινέω ὀνομάζω εἰμί , ὁ γε μέν οὖν οὕτως ὁ ἀρτηρία κατασκευάζω ὡς ὁ μέσος αὐτός μόνος ὑπό ὁ δέρμα τάσσω ψιλός , ὁ δέ ἑκατέρωθεν ἀθρόος ἐγκαταβαίνω ὁ βάθος . γίγνομαι δέ καί διά ἀρρωστία δύναμις , ἀδυνατέω ἐπαίρω ὁ βαρύνω · καί ὅταν γε ὁ τοιοῦτος πάθος ἰσχυρός αὐτός γίγνομαι , καμπή τις φαίνω κατά ὁ ὕψος ἔχω ὁ σφυγμός , οὐ κύκλος περιφέρεια , ὅστις καμπή οὐ κακός ὁ Ἀρχιγένης ὀνομάζω γωνίωσις . οὐκέτι γάρ ὡς κύκλος περιφέρεια ὁ ὕψος ὁ ἀρτηρία , ἀλλά ὡς τρίγωνον κορυφή κινέω ὁ ἁφή . ἔτι δέ μάλα αὐτός γίγνομαι οὗτος φρίσσω τε καί πήγνυμι διά ψῦξις , ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος σκληρύνω , καί διά οὗτος εὑρίσκω αὐτός εἰμί πλειστάκις ἐν ὁ μετά ψῦξις ἐμβάλλω ἰσχυρός ἐπισημασία · οὐ γάρ δή ἐν ἅπας γε , ἤ μόνος , ὡς ἔνιοι νομίζω . ἐάν γάρ ὁ τε σκληρότης ὁ ἀρτηρία ἔχω ὁ δυσκαμπής ὁ τε δύναμις ἀσθενής εἰμί βαρύνω κατά ἑκάτερος , ὁ μέν οἷος κύκλος περιφέρεια ἀπόλλυμι , ὁμοιόω δέ τρίγωνον κορυφή , μή δύναμαι ὁ ἀρτηρία διά σκληρότης κατά βραχύς κάμπτω τε καί πρός ὁ βάθος ἐπινεύω ἑκατέρωθεν , ἀλλά κλάω μάλα ἤ κάμπτω διά ὁ σκληρότης . οὗτος οὖν αὐτός ὁ πάθημα πολλάκις μέν ἐν ὁ ψύχω ἱκανός ἐπισημασία γίγνομαι , συμπίπτω μήν ἐνίοτε καί χωρίς εἰσβολή παροξυσμός · ὥσπερ αὖ πάλιν ἐν ὁ ἀπερίψυκτος ἐπισημασία οὐδέ ὅλος γίγνομαι τοιοῦτος ὁ σφυγμός · ἀγαθός δέ ἴσως εἰμί μηδέ χρονίζω ἔτι κατά ὁ τόπος , ἐν ὁ μετά οὗτος μέλλω ἐπιπολύ ὑπέρ αὐτός διεξέρχομαι .