galenus.de-praesagitione-ex-pulsibus-libri-iv 4.12
Ἐπειδὰν μὲν ἅπαντες ἀμυδροὶ τυγχάνωσιν ὄντες οἱ σφυγμοὶ , κατὰ τὸν ἑαυτῆς λόγον ἡ δύναμις ἀῤῥωστεῖ , καθ’ ὅλον μὲν τὸ σῶμα τούτου γινομένου , τοῦ τῆς καρδίας σώματος ἔχοντος δυσκράτως , καθ’ ἓν δὲ μόριον , ἐκείνου μόνου τοῦ μορίου . ἐπειδὰν δὲ κατὰ τὰς αὐτὰς ἀρτηρίας ἐνίοτε μὲν ἀμυδρὸς ὁ σφυγμὸς , ἐνίοτε δ’ ᾖ σφοδρὸς , οὐ κατὰ τὸν ἑαυτῆς λόγον ἡ δύναμις ἀσθενής ἐστιν , ἀλλ’ ὑπὸ πλήθους βαρύνεται . μόνην δὲ οὔποθ’ εὗρον οὔτ’ ἐν ὅλῳ τῷ σώματι τὴν τοιαύτην ἀνωμαλίαν οὔτε καθ’ ἕν τι · μόριον , ἀλλὰ καὶ τἄλλα τρία γένη συμμεταβάλλοντά τε καὶ ἀνώμαλα γινόμενα . λέγω δὲ τρία γένη τό τε κατὰ μέγεθος καὶ μικρότητα καὶ τὸ κατὰ τάχος καὶ βραδύτητα καὶ τὸ κατὰ πυκνότητα καὶ ἀραιότητα . καὶ γὰρ μεγάλοι καὶ μικροὶ καὶ μέσοι , καὶ ταχεῖς καὶ βραδεῖς καὶ μέσοι , καὶ πυκνοὶ καὶ ἀραιοὶ καὶ μέσοι , καθάπερ γε καὶ ἀμυδροὶ καὶ σφοδροὶ καὶ μέσοι ταῖς ὑπὸ πλήθους χυμῶν βαρυνομέναις γίνονται δυνάμεσιν . εἰ μὲν οὖν οἱ σφυγμοὶ οἱ σφοδροὶ καὶ μεγάλοι πλείους τῶν ἐναντίων ὑπάρχοιεν , ἧττον ἡ δύναμις ὑπὸ τοῦ πλήθους κέκμηκεν · εἰ δ’ οἱ μικροὶ καὶ ἀμυδροὶ , μᾶλλον . οὕτω δὲ καὶ τῶν κατὰ μίαν πληγὴν ἀνωμάλων , ὅσοι τε διακοπτομένης ἡσυχίᾳ τῆς κινήσεως , ὅσοι τε συνεχοῦς μενούσης ἐλέχθησαν γίνεσθαι , πάντες οὗτοι τὰ τέλη τῶν κινήσεων εὐτονώτερά τε καὶ θάττονα ποιούμενοι ῥωμαλεωτέραν ἐνδείκνυται τὴν δύναμιν ὑπάρχειν ἁπάντων τῶν ἀμυδροτέραν τε καὶ βραδυτέραν ποιουμένων . ἐλέχθη δ’ αὐτάρκως καὶ περὶ τῆς ἐν τοῖς μυούροις διαφορᾶς . ὅταν οὖν ποτε ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ καταστάσει σφυγμῶν ὑψηλὸς ὁ σφυγμὸς φανῇ , δῆλον μὲν ὅτι μέγας ἱκανῶς ὁ τοιοῦτός ἐστιν , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται , δηλώσει δὲ τὴν φύσιν ἐπικρατεῖν ἤδη τοῦ πλήθους . ἀμυδρὸς μὲν οὖν σφυγμὸς ὑψηλὸς οὐδέποτε γίνεται , μᾶλλον μέντοι καὶ ἧττον σφοδρὸς , ὅσῳπερ ἂν ὑψηλότερός τε ἅμα καὶ σφοδρότερος ἀποτελεσθῇ , τήν τε ῥώμην ἐνδείκνυται τῆς δυνάμεως ἀκώλυτόν τε τὴν κίνησιν . εὐθὺς δὲ τῇ τοιαύτῃ μεταπτώσει συμμεταβάλλειν ἀναγκαῖόν ἐστι τὴν ἔμπροσθεν ἀνωμαλίαν , καὶ πρῶτον μὲν τοὺς μεγάλους καὶ ὑψηλοὺς σφυγμοὺς πολὺ πλείους γενέσθαι τῶν ἐναντίων , ἔπειτα δὲ καὶ πάντας ἑξῆς ὁμαλοὺς , ἐξ ἀνάγκης οὗτοι δι’ ἐκκρίσεων κριθήσονται . καὶ οὐ μόνον τοῖς ὑψηλοῖς τε καὶ σφοδροῖς σφυγμοῖς , ἀλλὰ καὶ τοῖς μεγάλοις ὁμοῦ καὶ σφοδροῖς ἕπεται τοῦτο · βεβαιότερον δὲ καὶ ἀδιαψευστότερον , ὅταν ὑψηλοὶ γενηθῶσιν . ἐπισκέπτεσθαι δὲ τηνικαῦτα τὴν κίνησιν τῆς συστολῆς · ἀεὶ μὲν γὰρ ἀποτιθεμένην εὑρήσεις αὐτὴν τὸ πρόσθεν τάχος , ἧττον δὲ καὶ μᾶλλον πάσχουσαν τοῦτο . διορισμὸς οὖν ἐντεῦθέν σοι τοῦ τῆς κρίσεως ἤθους ὑπάρξει . βελτίων γὰρ ἡ κρίσις ἀκολουθεῖν εἴωθε τοῦ κατὰ τὴν συστολὴν τάχους ἐπιπλέον ἐκλυθέντος . εἰ δὲ καὶ τἄλλα τῆς πέψεως ὑπάρχοι γνωρίσματα , γέγραπται δ’ ἐν τοῖς περὶ κρίσεων ἅπαντα , τὴν ἀρίστην κρίσιν ἡ τοιαύτη προδηλοῖ κατάστασις , εἰ δὲ τὸ τάχος τῆς συστολῆς ἐπ’ ὀλίγον ἐκλυθῇ , ἢ καὶ μήπω φαίνοιτο πεπέφθαι τὸ νόσημα , γενήσεται μὲν ἡ μετ’ ἐκκρίσεως κρίσις , οὐ μὴν ἀγαθή γε πάντως , ἀλλ’ ἔχουσά τι τῶν κακῶν κρίσεων , ἢ ἓν , ἢ δύο , ἢ καὶ πάνθ’ ἅμα συνόντα . χωρὶς μέντοι τοῦ προηγεῖσθαι τὴν προειρημένην ἀνωμαλίαν ὁ σφυγμὸς μέγας τε καὶ σφοδρὸς γινόμενος οὐκ ἀεὶ σημαίνει τὴν ἔκκρισιν · ὁ δ’ ὑψηλὸς ἀεὶ μὲν , ἀλλὰ χωρὶς τοῦ προγεγονέναι τὴν ἀνωμαλίαν , εἰ συσταίη , μετρίας ἐκκρίσεις ἔσεσθαι σημαίνει · παμπόλλας δ’ , ὅταν ἐπὶ ταῖς πολλαῖς τὸ πρὸς τὴν δύναμιν πλῆθος ἐνδεικνυμέναις ἀνωμαλίαις γενηθῇ . θαυμαστὸν οὖν ἴσως δόξει τὸ τῶν ἀρίστων ἐκκρίσεων ὑψηλόν τε ἅμα καὶ σύμμετρον τῷ τάχει κατὰ τὴν συστολὴν προηγεῖσθαι σφυγμὸν , ἑπομένων γε τῶν ἐκκρίσεων οὐκ ἐν ταῖς διαστολαῖς τῶν ἀρτηριῶν , ἡνίκα ἕλκουσιν εἰς ἑαυτὰς , ἀλλ’ ἐν ταῖς συστολαῖς , ἡνίκ’ ἐκκρίνουσι . καί μοι δοκεῖ τοῦτο μάλιστα καὶ τοὺς περὶ τὸν Ἀρχιγένη πεῖσαι κατὰ μὲν τὰς συστολὰς ἕλκειν τι τὰς ἀρτηρίας εἰς ἑαυτὰς , κατὰ δὲ τὰς διαστολὰς ἐκκρίνειν . ἀλλ’ ὅτι μὲν ἀδύνατον τοῦτο , δέδεικται διὰ τὸ περὶ χρείας σφυγμῶν · ἥτις δ’ ἐστὶν ἡ αἰτία , δι’ ἣν ὁ ὑψηλός τε ἅμα καὶ ὁ ταχὺς ἐν τῇ συστολῇ σφυγμὸς ἀγγέλλει κριτικὰς ἐκκρίσεις , ἐν τῷδε λεχθήσεται · οὐχ ἡ αὐτὴ δύναμίς ἐστιν ἥ τε ζωτικὴ προσαγορευομένη καὶ ἡ θρεπτική τε καὶ ἡ φυσική . τῆς μὲν γὰρ ἔργον ἐστὶν ἓν τοῦτο μόνον , ἡ τοῦ σφυγμοῦ γένεσις · ἡ φυσικὴ δὲ τό τ’ οἰκεῖον εἰς τὴν θρέψιν ἕλκειν καὶ τὸ μὴ τοιοῦτον ἀποκρίνειν σὺν τῷ καὶ κατέχειν δηλονότι καὶ ἀλλοιοῦν τὸ οἰκεῖον . εἰς γὰρ τὸ τρέφεσθαι τὰ σώματα τούτων ἁπάντων δεῖται , καθάπερ γε καὶ εἰς τὸ φυλάττεσθαι τὴν συμμετρίαν τῆς ἐμφύτου θερμασίας τοῦ διαστέλλεσθαί τε καὶ συστέλλεσθαι τὰς ἀρτηρίας καὶ τὴν καρδίαν . ἥντινα δύναμιν οὔτ’ ἐν τοῖς φυτοῖς ἔστιν εὑρεῖν οὔτ’ ἐν τοῖς ζώοις ὅσα ψυχρὰ , καθάπερ τά τ’ ὄστρεα καὶ ὅσα προσπέφυκε πέτραις , ἤ τισιν ἄλλοις στερεοῖς σώμασιν . ὅσα δὲ θερμὰ τῶν ζώων ἐστὶ , καὶ μάλιστα τὰ ἔναιμα , φανερωτάτην τε καὶ σφοδροτάτην ἔχει τὴν τοιαύτην δύναμιν . αὕτη μὲν οὖν ἐν ταῖς συστολαῖς τῶν σφυγμῶν ἀποχεῖ τὸ λιγνυῶδες περίττωμα μόνον , ὅσον ἂν ἐμποδὼν ἵστηται τῇ συμμετρίᾳ τῆς ἐμφύτου θερμασίας , ὥσπέρ γε καὶ κατὰ τὰς διαστολὰς ἐπισπᾶται τὸ ἀναψῦχον αὐτήν . ἡ δὲ ἑτέρα δύναμις ἡ θρεπτικὴ τό τ’ οἰκεῖον εἰς τὴν θρέψιν ἕλκει καὶ τὸ ἄχρηστον ἐκκρίνει . διάφοροι μὲν οὖν αἱ ἀρχαὶ τῶν δυνάμεών εἰσιν , ὡς καὶ τοῦτ’ ἐν τοῖς περὶ τῶν Ἱπποκράτους τε καὶ Πλάτωνος ἐπιδέδεικται δογμάτων · ἐπιμίγνυται δ’ ἀλλήλαις ἐν τοῖς κατὰ μέρος ὀργάνοις . αἱ γοῦν ἀρτηρίαι καθόσον τρέφονται τῇ θρεπτικῇ διοικοῦνται δυνάμει , καὶ ταύτης ἔργον ἐστὶν ἔκκρισις τῶν περιττωμάτων ﻿ τῆς τροφῆς , ὥσπερ τῆς ἑτέρας τῆς ζωτικῆς ἡ τῶν καπνωδῶν περιττωμάτων ἔκκρισις . ὅταν μὲν οὖν ταῦτα πλεονάζῃ , μεγίστην τε ἅμα καὶ ταχεῖαν αἱ ἀρτηρίαι ποιοῦνται τὴν συστολὴν , καὶ εἴπερ ἦν ἐς αὐτὰς ἔσω καθέντα τὸν δάκτυλον ἐπὶ τὴν τῶν σφυγμῶν διάγνωσιν ἥκειν , ᾐσθόμεθα ἂν αὐτῶν ἀκριβῶς ἐπὶ πλεῖστον εἴσω φερομένων · ἐπεὶ δ’ ἀδύνατον τοῦτο , τῷ τάχει μὲν πρώτως καὶ μάλιστα προσέχειν τὸν νοῦν χρή · ἑξῆς δὲ καὶ τῷ ποσῷ τῆς συστολῆς , εἴ τις ἱκανῶς εἴη διαγινώσκειν αὐτὴν γεγυμνασμένος . ἐπειδὰν δὲ ταῦτα μὲν τὰ περιττώματα μηκέτι ᾖ , πεφθῶσι δ’ οἱ πρότερον σηπόμενοι χυμοὶ , ἑτέρᾳ δυνάμει τῇ φυσικῇ τὰ περιττώματα τῶν πεφθέντων ἐκκρίνεται . διαπεφοίτηκε δ’ αὕτη διὰ παντὸς μορίου τοῦ ζώου , καὶ διὰ τῶν σαρκῶν καὶ διὰ τῶν νεύρων καὶ διὰ τῶν συνδέσμων καὶ διὰ τῶν ὀστῶν , οὐ διὰ μόνων τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν διατέταται . αὕτη τοίνυν ἐστὶν ἡ δύναμις ἡ καὶ τὰς κρίσεις ἐργαζομένη , καὶ καθόσον ταύτης μετέχουσιν αἱ ἀρτηρίαι , τὸ περιττὸν ἀποτρίβονται . διὰ δὲ τὴν ἑτέραν δύναμιν τὴν σφυγμικὴν , ἧς μόναι μετέχουσιν , ἀποκρίνουσιν ἐν ταῖς συστολαῖς τὸ καπνῶδες περίττωμα , καθάπερ ἐν ταῖς διαστολαῖς ἕλκουσι τὸ ἀναψῦχον αὐτάς . ἡ χρεία δ’ οὐκ ἴση διὰ παντὸς ἑκατέρων ἐστὶν , ἀλλ’ ἡ τοῦ πλεονάζοντος ἔστιν ὅτε κρατεῖ . καὶ τοίνυν καὶ τυποῖ καθ’ ἑαυτὴν τὸν σφυγμὸν , εἰ καὶ τὰ τῆς δυνάμεως ὡσαύτως ἔχοι . τοῦ μέντοι καπνώδους περιττώματος κρατοῦντος ἐπὶ πλεῖστον μὲν συστέλλεται , διαστέλλεται δ’ οὐκ ἐπὶ πλεῖστον ἡ καρδία μετὰ τῶν ἀρτηριῶν , ἀλλὰ τοσοῦτον μόνον ὅσον αὔταρκες εἰς ἀνάψυξιν ἀπὸ τῆς ἐσχάτης συστολῆς αὐταῖς ὑπάρχει . εἰ δὲ τὸ μὲν καπνῶδες θερμὸν ὀλίγον εἴη , πλεῖστον δὲ τὸ ἀπέριττόν τε καὶ καθαρὸν καὶ οἷον φλογῶδες , ἐπιπλεῖστον μὲν ἐξαίρονται διαστελλόμενα , συστέλλονται δὲ τοσοῦτον μόνον ὅσον ἱκανὸν εἰς τὴν τῆς ἑτέρας χρείας ἐκπλήρωσιν . ὥστε ἀεὶ μὲν ἴση κατὰ τὸ μέγεθός ἐστιν ἡ διαστολὴ τῇ συστολῇ , πλὴν εἰ κατά τινα τύχην ἐπιβαλλόντων ἡμῶν τοὺς δακτύλους ἐξαίφνης ἡ μεταβολὴ γίνοιτο · διαφέρει δὲ ἐν τῷ ποτὲ μὲν τὴν ἔξω κίνησιν ἐπικρατεῖν , ποτὲ δὲ τὴν ἔσω , καὶ σημαίνει , καθάπερ εἴρηται , καπνώδη μέν τινα κατὰ τὰς ἀρτηρίας εἶναι θερμασίαν ἡ εἴσω κίνησις κρατοῦσα , πυρώδη δὲ καὶ καθαρὰν ἡ ἔξω . διὰ ταύτην μὲν δὴ τὴν αἰτίαν ὁ ὑψηλὸς σφυγμὸς ἐκκρίσεώς ἐστι δηλωτικὸς , ἐπὶ πεπεμμένοις ἤδη τοῖς τὸν πυρετὸν ἐργαζομένοις γινόμενος χυμοῖς · ἀεὶ δ’ ἔκκρισις ἅπασα κατὰ λόγον φύσεως ἀποτελουμένη πέψεσιν ἕπεται . καὶ γὰρ κατὰ τὴν γαστέρα τότε ἀποκρίνουσα φαίνεται τὸ περιττὸν ἡ φύσις , ὅταν πέψῃ . τὰς δὲ ἄλλας ἁπάσας ἐκκρίσεις , ὅσαι πρὶν πεφθῆναι τὴν τροφὴν γίνονται , ποτὲ μὲν τῷ δάκνεσθαι πρὸς τῶν ἐν αὐτῇ περιεχομένων , ποτὲ δὲ τῷ βαρύνεσθαι πρὸ τοῦ καιροῦ τῆς πέψεως ἀναγκάζεται ποιεῖσθαι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ἡ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα δύναμις , ἐπειδὰν ἱκανῶς πέψῃ τὸν οἰκεῖον ἑκάστου μορίου χυμὸν , ἀποκρίνει τηνικαῦτα τὸ περιττὸν , ὅταν γε , ὡς εἴρηται , μηδὲν αὐτὴν ἐρεθίζῃ πρὸ τοῦ καιροῦ . τὸ πλῆθος δὲ τῆς ἐκκρίσεως ἔκ τε τοῦ τὰ πληθωρικὰ προγεγονέναι σημεῖα καὶ ἐκ τῆς παρούσης φλογώδους θερμασίας προγινώσκεται . διὰ δὲ τὴν αὐτὴν ταύτην θερμασίαν οἱ σφυγμοὶ μεγάλοι φαίνονται καὶ ὑψηλοί . χείρισται τοιγαροῦν τῶν ἐκκρίσεών εἰσιν ἐφ’ ὧν ὁ σφυγμὸς οὔτε μέγας ἐστὶ καὶ ταχὺς ἐν τῇ συστολῇ φαίνεται . εἰ δὲ δὴ καὶ μέχρι πλείονος εἴσω χωροίη τὸ καπνῶδες , οὗτος μάλιστα σημαίνει περίττωμα κρατεῖν , καὶ διὰ τοῦτ’ ἄπεπτον ὑπάρχειν τὴν νόσον . εἰ δ’ ἐν τούτῳ καὶ ἄτονος ὁ σφυγμὸς εἴη , κίνδυνος συγκοπῆναι . φλεγματωδεστέρου δὲ τοῦ νοσήματος ὑπάρχοντος , ὅταν ἐπὶ τοῖς ἀνωμάλοις σφυγμοῖς ἡ μετάπτωσις εἰς πλείους τοὺς σφοδροὺς καὶ μεγάλους ἀποτελεσθῇ , δι’ ἀποστάσεως ἡ κρίσις , καὶ μᾶλλον , ὅταν ἤδη χρονίζῃ · καὶ μᾶλλον , ὅταν ἔτι κατὰ χειμῶνα καὶ ψυχρὰν ἡλικίαν καὶ φύσιν καὶ χώραν . εἰς ὅ τι δὲ μάλιστα τοῦ σώματος ὁρμήσει μόριον ἡ ἀπόστασις ἐκ τῶν σφυγμῶν οὐκ ἔνεστι προγινώσκειν , ἀλλ’ ὡς κᾀν τοῖς περὶ κρίσεων εἴρηται , σκέπτεσθαι χρὴ τὰς ῥοπὰς τῆς φύσεως , ἃς κᾀν τοῖς περὶ κρίσεων λογισμοῖς τὸν τρόπον τῆς κινήσεως ἔφαμεν ἐνδείκνυσθαι . ὅταν γὰρ ὁ σφυγμὸς ἐκκριτικὸς ἀκριβῶς ᾖ , συνόντων μὲν αὐτῷ τῶν αἱμοῤῥαγικῶν καλουμένων σημείων , ἐκ ῥινῶν αἱμοῤῥαγήσουσιν · ἀπόντων δὲ αὐτῶν ἐξ ἄλλου τινὸς χωρίου διασκέπτεσθαι τὴν ἔκκρισιν . εἴρηται δὲ περὶ τοιούτων ἁπάντων αὐτάρκως ἐν τοῖς τῶν κρίσεων ὑπομνήμασιν .
Lemmas: ἐπειδάν μέν ἅπας ἀμυδρός τυγχάνω εἰμί ὁ σφυγμός , κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὁ δύναμις ἀρρωστέω , κατά ὅλος μέν ὁ σῶμα οὗτος γίγνομαι , ὁ ὁ καρδία σῶμα ἔχω δύσκρατος , κατά εἷς δέ μόριον , ἐκεῖνος μόνος ὁ μόριον . ἐπειδάν δέ κατά ὁ αὐτός ἀρτηρία ἐνίοτε μέν ἀμυδρός ὁ σφυγμός , ἐνίοτε δέ εἰμί σφοδρός , οὐ κατά ὁ ἑαυτοῦ λόγος ὁ δύναμις ἀσθενής εἰμί , ἀλλά ὑπό πλῆθος βαρύνω . μόνος δέ οὔποτε εὑρίσκω οὔτε ἐν ὅλος ὁ σῶμα ὁ τοιοῦτος ἀνωμαλία οὔτε κατά εἷς τις · μόριον , ἀλλά καί ἄλλος τρεῖς γένος συμμεταβάλλω τε καί ἀνώμαλος γίγνομαι . λέγω δέ τρεῖς γένος ὁ τε κατά μέγεθος καί μικρότης καί ὁ κατά τάχος καί βραδυτής καί ὁ κατά πυκνότης καί ἀραιότης . καί γάρ μέγας καί μικρός καί μέσος , καί ταχύς καί βραδύς καί μέσος , καί πυκνός καί ἀραιός καί μέσος , καθά γε καί ἀμυδρός καί σφοδρός καί μέσος ὁ ὑπό πλῆθος χυμός βαρύνω γίγνομαι δύναμις . εἰ μέν οὖν ὁ σφυγμός ὁ σφοδρός καί μέγας πολύς ὁ ἐναντίος ὑπάρχω , ἥσσων ὁ δύναμις ὑπό ὁ πλῆθος κάμνω · εἰ δέ ὁ μικρός καί ἀμυδρός , μάλα . οὕτως δέ καί ὁ κατά εἷς πληγή ἀνώμαλος , ὅσος τε διακόπτω ἡσυχία ὁ κίνησις , ὅσος τε συνεχής μένω λέγω γίγνομαι , πᾶς οὗτος ὁ τέλος ὁ κίνησις εὔτονος τε καί ταχύς ποιέω ῥωμαλέος ἐνδείκνυμι ὁ δύναμις ὑπάρχω ἅπας ὁ ἀμυδρός τε καί βραδύς ποιέω . λέγω δέ αὔταρκος καί περί ὁ ἐν ὁ μύουρος διαφορά . ὅταν οὖν ποτέ ἐπί ὁ τοιοῦτος κατάστασις σφυγμός ὑψηλός ὁ σφυγμός φαίνω , δῆλος μέν ὅτι μέγας ἱκανός ὁ τοιοῦτος εἰμί , ὡς ἔμπροσθεν λέγω , δηλόω δέ ὁ φύσις ἐπικρατέω ἤδη ὁ πλῆθος . ἀμυδρός μέν οὖν σφυγμός ὑψηλός οὐδέποτε γίγνομαι , μάλα μέντοι καί ἥσσων σφοδρός , ὅσος ἄν ὑψηλός τε ἅμα καί σφοδρός ἀποτελέω , ὁ τε ῥώμη ἐνδείκνυμι ὁ δύναμις ἀκώλυτος τε ὁ κίνησις . εὐθύς δέ ὁ τοιοῦτος μετάπτωσις συμμεταβάλλω ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἔμπροσθεν ἀνωμαλία , καί πρῶτος μέν ὁ μέγας καί ὑψηλός σφυγμός πολύς πολύς γίγνομαι ὁ ἐναντίος , ἔπειτα δέ καί πᾶς ἑξῆς ὁμαλός , ἐκ ἀνάγκη οὗτος διά ἔκκρισις κρίνω . καί οὐ μόνος ὁ ὑψηλός τε καί σφοδρός σφυγμός , ἀλλά καί ὁ μέγας ὁμοῦ καί σφοδρός ἕπομαι οὗτος · βέβαιος δέ καί ἀδιάψευστος , ὅταν ὑψηλός γίγνομαι . ἐπισκοπέω δέ τηνικαῦτα ὁ κίνησις ὁ συστολή · ἀεί μέν γάρ ἀποτίθημι εὑρίσκω αὐτός ὁ πρόσθεν τάχος , ἥσσων δέ καί μάλα πάσχω οὗτος . διορισμός οὖν ἐντεῦθεν σύ ὁ ὁ κρίσις ἦθος ὑπάρχω . ἀγαθός γάρ ὁ κρίσις ἀκολουθέω εἴωθα ὁ κατά ὁ συστολή τάχος ἐπιπολύ ἐκλύω . εἰ δέ καί ἄλλος ὁ πέψις ὑπάρχω γνώρισμα , γράφω δέ ἐν ὁ περί κρίσις ἅπας , ὁ ἀγαθός κρίσις ὁ τοιοῦτος προδηλόω κατάστασις , εἰ δέ ὁ τάχος ὁ συστολή ἐπί ὀλίγος ἐκλύω , ἤ καί μήπω φαίνω πέσσω ὁ νόσημα , γίγνομαι μέν ὁ μετά ἔκκρισις κρίσις , οὐ μήν ἀγαθός γε πάντως , ἀλλά ἔχω τις ὁ κακός κρίσις , ἤ εἷς , ἤ δύο , ἤ καί πᾶς ἅμα σύνειμι . χωρίς μέντοι ὁ προηγέομαι ὁ προλέγω ἀνωμαλία ὁ σφυγμός μέγας τε καί σφοδρός γίγνομαι οὐ ἀεί σημαίνω ὁ ἔκκρισις · ὁ δέ ὑψηλός ἀεί μέν , ἀλλά χωρίς ὁ προγίγνομαι ὁ ἀνωμαλία , εἰ συνίστημι , μέτριος ἔκκρισις εἰμί σημαίνω · πάμπολυς δέ , ὅταν ἐπί ὁ πολύς ὁ πρός ὁ δύναμις πλῆθος ἐνδείκνυμι ἀνωμαλία γίγνομαι . θαυμαστός οὖν ἴσως δοκέω ὁ ὁ ἀγαθός ἔκκρισις ὑψηλός τε ἅμα καί σύμμετρος ὁ τάχος κατά ὁ συστολή προηγέομαι σφυγμός , ἕπομαι γε ὁ ἔκκρισις οὐ ἐν ὁ διαστολή ὁ ἀρτηρία , ἡνίκα ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐν ὁ συστολή , ἡνίκα ἐκκρίνω . καί ἐγώ δοκέω οὗτος μάλα καί ὁ περί ὁ Ἀρχιγένης πείθω κατά μέν ὁ συστολή ἕλκω τις ὁ ἀρτηρία εἰς ἑαυτοῦ , κατά δέ ὁ διαστολή ἐκκρίνω . ἀλλά ὅτι μέν ἀδύνατος οὗτος , δείκνυμι διά ὁ περί χρεία σφυγμός · ὅστις δέ εἰμί ὁ αἰτία , διά ὅς ὁ ὑψηλός τε ἅμα καί ὁ ταχύς ἐν ὁ συστολή σφυγμός ἀγγέλλω κριτικός ἔκκρισις , ἐν ὅδε λέγω · οὐ ὁ αὐτός δύναμις εἰμί ὁ τε ζωτικός προσαγορεύω καί ὁ θρεπτικός τε καί ὁ φυσικός . ὁ μέν γάρ ἔργον εἰμί εἷς οὗτος μόνος , ὁ ὁ σφυγμός γένεσις · ὁ φυσικός δέ ὁ τε οἰκεῖος εἰς ὁ θρέψις ἕλκω καί ὁ μή τοιοῦτος ἀποκρίνω σύν ὁ καί κατέχω δηλονότι καί ἀλλοιόω ὁ οἰκεῖος . εἰς γάρ ὁ τρέφω ὁ σῶμα οὗτος ἅπας δέω , καθά γε καί εἰς ὁ φυλάσσω ὁ συμμετρία ὁ ἔμφυτος θερμασία ὁ διαστέλλω τε καί συστέλλω ὁ ἀρτηρία καί ὁ καρδία . ὅστις δύναμις οὔτε ἐν ὁ φυτόν εἰμί εὑρίσκω οὔτε ἐν ὁ ζῷον ὅσος ψυχρός , καθά ὁ τε ὄστρεον καί ὅσος προσφύω πέτρα , ἤ τις ἄλλος στερεός σῶμα . ὅσος δέ θερμός ὁ ζῷον εἰμί , καί μάλα ὁ ἔναιμος , φανερός τε καί σφοδρός ἔχω ὁ τοιοῦτος δύναμις . οὗτος μέν οὖν ἐν ὁ συστολή ὁ σφυγμός ἀποχέω ὁ λιγνυώδης περίσσωμα μόνος , ὅσος ἄν ἐμποδών ἵστημι ὁ συμμετρία ὁ ἔμφυτος θερμασία , ὥσπερ γε καί κατά ὁ διαστολή ἐπισπάω ὁ ἀναψύχω αὐτός . ὁ δέ ἕτερος δύναμις ὁ θρεπτικός ὁ τε οἰκεῖος εἰς ὁ θρέψις ἕλκω καί ὁ ἄχρηστος ἐκκρίνω . διάφορος μέν οὖν ὁ ἀρχή ὁ δύναμις εἰμί , ὡς καί οὗτος ἐν ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης τε καί Πλάτων ἐπιδείκνυμι δόγμα · ἐπιμείγνυμι δέ ἀλλήλων ἐν ὁ κατά μέρος ὄργανον . ὁ γοῦν ἀρτηρία καθόσον τρέφω ὁ θρεπτικός διοικέω δύναμις , καί οὗτος ἔργον εἰμί ἔκκρισις ὁ περίσσωμα ﻿ ὁ τροφή , ὥσπερ ὁ ἕτερος ὁ ζωτικός ὁ ὁ καπνώδης περίσσωμα ἔκκρισις . ὅταν μέν οὖν οὗτος πλεονάζω , μέγας τε ἅμα καί ταχύς ὁ ἀρτηρία ποιέω ὁ συστολή , καί εἴπερ εἰμί εἰς αὐτός ἔσω καθίημι ὁ δάκτυλος ἐπί ὁ ὁ σφυγμός διάγνωσις ἥκω , αἰσθάνομαι ἄν αὐτός ἀκριβής ἐπί πολύς εἴσω φέρω · ἐπεί δέ ἀδύνατος οὗτος , ὁ τάχος μέν πρῶτος καί μάλα προσέχω ὁ νόος χρή · ἑξῆς δέ καί ὁ πός ὁ συστολή , εἰ τις ἱκανός εἰμί διαγιγνώσκω αὐτός γυμνάζω . ἐπειδάν δέ οὗτος μέν ὁ περίσσωμα μηκέτι εἰμί , πέσσω δέ ὁ πρότερος σήπω χυμός , ἕτερος δύναμις ὁ φυσικός ὁ περίσσωμα ὁ πέσσω ἐκκρίνω . διαφοιτάω δέ οὗτος διά πᾶς μόριον ὁ ζῷον , καί διά ὁ σάρξ καί διά ὁ νεῦρον καί διά ὁ σύνδεσμος καί διά ὁ ὀστέον , οὐ διά μόνος ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ διατείνω . οὗτος τοίνυν εἰμί ὁ δύναμις ὁ καί ὁ κρίσις ἐργάζομαι , καί καθόσον οὗτος μετέχω ὁ ἀρτηρία , ὁ περισσός ἀποτρίβω . διά δέ ὁ ἕτερος δύναμις ὁ σφυγμικός , ὅς μόνος μετέχω , ἀποκρίνω ἐν ὁ συστολή ὁ καπνώδης περίσσωμα , καθά ἐν ὁ διαστολή ἕλκω ὁ ἀναψύχω αὐτός . ὁ χρεία δέ οὐ ἴσος διά πᾶς ἑκάτερος εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ πλεονάζω εἰμί ὅτε κρατέω . καί τοίνυν καί τυπόω κατά ἑαυτοῦ ὁ σφυγμός , εἰ καί ὁ ὁ δύναμις ὡσαύτως ἔχω . ὁ μέντοι καπνώδης περίσσωμα κρατέω ἐπί πολύς μέν συστέλλω , διαστέλλω δέ οὐ ἐπί πολύς ὁ καρδία μετά ὁ ἀρτηρία , ἀλλά τοσοῦτος μόνος ὅσος αὐτάρκης εἰς ἀνάψυξις ἀπό ὁ ἔσχατος συστολή αὐτός ὑπάρχω . εἰ δέ ὁ μέν καπνώδης θερμός ὀλίγος εἰμί , πολύς δέ ὁ ἀπέριττος τε καί καθαρός καί οἷος φλογώδης , ἐπιπλεῖστον μέν ἐξαίρω διαστέλλω , συστέλλω δέ τοσοῦτος μόνος ὅσος ἱκανός εἰς ὁ ὁ ἕτερος χρεία ἐκπλήρωσις . ὥστε ἀεί μέν ἴσος κατά ὁ μέγεθος εἰμί ὁ διαστολή ὁ συστολή , πλήν εἰ κατά τις τύχη ἐπιβάλλω ἐγώ ὁ δάκτυλος ἐξαίφνης ὁ μεταβολή γίγνομαι · διαφέρω δέ ἐν ὁ ποτέ μέν ὁ ἔξω κίνησις ἐπικρατέω , ποτέ δέ ὁ ἔσω , καί σημαίνω , καθά λέγω , καπνώδης μέν τις κατά ὁ ἀρτηρία εἰμί θερμασία ὁ εἴσω κίνησις κρατέω , πυρώδης δέ καί καθαρός ὁ ἔξω . διά οὗτος μέν δή ὁ αἰτία ὁ ὑψηλός σφυγμός ἔκκρισις εἰμί δηλωτικός , ἐπί πέμπω ἤδη ὁ ὁ πυρετός ἐργάζομαι γίγνομαι χυμός · ἀεί δέ ἔκκρισις ἅπας κατά λόγος φύσις ἀποτελέω πέψις ἕπομαι . καί γάρ κατά ὁ γαστήρ τότε ἀποκρίνω φαίνω ὁ περισσός ὁ φύσις , ὅταν πέσσω . ὁ δέ ἄλλος ἅπας ἔκκρισις , ὅσος πρίν πέσσω ὁ τροφή γίγνομαι , ποτέ μέν ὁ δάκνω πρός ὁ ἐν αὐτός περιέχω , ποτέ δέ ὁ βαρύνω πρό ὁ καιρός ὁ πέψις ἀναγκάζω ποιέω . κατά δέ ὁ αὐτός λόγος καί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα δύναμις , ἐπειδάν ἱκανός πέσσω ὁ οἰκεῖος ἕκαστος μόριον χυμός , ἀποκρίνω τηνικαῦτα ὁ περισσός , ὅταν γε , ὡς λέγω , μηδείς αὐτός ἐρεθίζω πρό ὁ καιρός . ὁ πλῆθος δέ ὁ ἔκκρισις ἐκ τε ὁ ὁ πληθωρικός προγίγνομαι σημεῖον καί ἐκ ὁ πάρειμι φλογώδης θερμασία προγιγνώσκω . διά δέ ὁ αὐτός οὗτος θερμασία ὁ σφυγμός μέγας φαίνω καί ὑψηλός . κακός τοιγαροῦν ὁ ἔκκρισις εἰμί ἐπί ὅς ὁ σφυγμός οὔτε μέγας εἰμί καί ταχύς ἐν ὁ συστολή φαίνω . εἰ δέ δή καί μέχρι πολύς εἴσω χωρέω ὁ καπνώδης , οὗτος μάλα σημαίνω περίσσωμα κρατέω , καί διά οὗτος ἄπεπτος ὑπάρχω ὁ νόσος . εἰ δέ ἐν οὗτος καί ἄτονος ὁ σφυγμός εἰμί , κίνδυνος συγκόπτω . φλεγματώδης δέ ὁ νόσημα ὑπάρχω , ὅταν ἐπί ὁ ἀνώμαλος σφυγμός ὁ μετάπτωσις εἰς πολύς ὁ σφοδρός καί μέγας ἀποτελέω , διά ἀπόστασις ὁ κρίσις , καί μάλα , ὅταν ἤδη χρονίζω · καί μάλα , ὅταν ἔτι κατά χειμών καί ψυχρός ἡλικία καί φύσις καί χώρα . εἰς ὅς τις δέ μάλα ὁ σῶμα ὁρμάω μόριον ὁ ἀπόστασις ἐκ ὁ σφυγμός οὐ ἔνειμι προγιγνώσκω , ἀλλά ὡς εἰͅν ὁ περί κρίσις λέγω , σκοπέω χρή ὁ ῥοπή ὁ φύσις , ὅς εἰͅν ὁ περί κρίσις λογισμός ὁ τρόπος ὁ κίνησις φημί ἐνδείκνυμι . ὅταν γάρ ὁ σφυγμός ἐκκριτικός ἀκριβής εἰμί , σύνειμι μέν αὐτός ὁ αἱμορραγικός καλέω σημεῖον , ἐκ ῥίς αἱμορραγέω · ἄπειμι δέ αὐτός ἐκ ἄλλος τις χωρίον διασκοπέω ὁ ἔκκρισις . λέγω δέ περί τοιοῦτος ἅπας αὔταρκος ἐν ὁ ὁ κρίσις ὑπόμνημα .