galenus.de-praenotione-ad-posthumum-epigenem 14
[ Διάγνωσις τοῦ διαλιπόντος μὲν , ἀλλά γε κατὰ φύσιν σφυγμοῦ . ] Ἔναγχος , ὡς οἶσθα , καὶ τοιόνδε τι προειπόντος μου , τοὺς πολλοὺς ἐξέπλησσεν ἡ πρόγνωσις . οἰκονόμος γάρ τις , ἅπαντα διοικῶν ὀρθῶς τὰ τοῦ δεσπότου καὶ διὰ τοῦτο τιμώμενος , ἑτέρων αὐτὸν ἰατρῶν ἰωμένων , ἐκρίθη μὲν ἑβδομαῖος ἱδρῶτι , τῇ δ᾿ ὑστεραίᾳ διαλείποντα τὸν σφυγμὸν εὑρόντες αὐτοῦ κακοήθη διάθεσιν ἐν τῷ σώματι φωλεύειν ἔδοξαν , σφαλέντες μεγάλως . εἶτα τῆς οἰκίας ἐξελθόντος ἅμα τῷ δεσπότῃ τοῦ νεανίσκου , κατὰ τύχην ἀπήντησάν μοι , διηγησάμενοι τὰ προγεγονότα καὶ τὰ παρόντα συμπτώματα , τί ποτε σημαίνει τὸ κατὰ τὸν σφυγμὸν ἀλόγως γεγονὸς , ἐδέοντο μαθεῖν . κᾀγὼ πυθόμενος πλησίον εἶναι τὴν οἰκίαν , ἐν ᾗ κατέκειτο , συνῆλθον αὐτοῖς ἁψάμενος τὸν σφυγμὸν τοῦ νεανίσκου . κατὰ γὰρ αὐτὴν τὴν αἰσθητικὴν διάθεσιν , εἶπόν σοι , πολλάκις οὐκ ὀλίγα σφάλλονται καὶ τῶν ἀξιολόγων ἰατρῶν ἔνιοι , μέγαν ἡγούμενοι τὸν οὐ μέγαν σφυγμὸν , ὥσπερ γε ἐνίοτε καὶ ταχὺν τὸν οὐ ταχὺν , ἢ βραδὺν τὸν μὴ βραδύν . ὡσαύτως δὲ περὶ τὴν τῶν ἀμυδρῶν τε καὶ σφοδρῶν καὶ σκληρῶν καὶ μαλακῶν σφυγμῶν διάγνωσιν σφάλλονται , καὶ μᾶλλον ἔτι περὶ τὴν τῶν ἀτάκτων τε καὶ τεταγμένων , ὁμαλῶν τε καὶ ἀνωμάλων , ἐν ἀθροίσματί τε καὶ κατὰ μίαν διαστολὴν , δι᾿ οὓς κᾀγὼ τέτταρα περὶ τῆς διαγνώσεως τῶν σφυγμῶν ἔγραψα βιβλία , προηγούμενα τεττάρων ἑτέρων , ἃ περὶ τῶν ἐν σφυγμοῖς αἰτιῶν ἐπιγέγραπται . δεῖται γὰρ ἀμφοτέρᾳ τῶν πραγματειῶν ἡ περὶ τῆς διὰ τῶν σφυγμῶν προγνώσεως , ἐν τέτρασί τε καὶ αὐτὴ γεγραμμένη βιβλίοις , δι᾿ ἣν καὶ αἱ προειρημέναι δύο τυγχάνουσιν οὖσαι . χρησιμωτάτης δὲ τῆς καθ᾿ ἕνα σφυγμὸν ἀνωμαλίας οὔσης , γυμνασίας ἰσχυροτέρας δεομένης εἰς διάγνωσιν , ὡς ἐπιδέδεικται , ὡς ἂν πολλὰς ἐχούσης διαφοράς . ὅταν ὁ σφυγμὸς ὅ τε κατὰ μίαν ἐνέργειαν ὅ τε κατὰ πλείους ἐφεξῆς ἀλλήλων μηδὲν ἔχῃ παρὰ φύσιν ἄλλο , πλὴν τοῦτο μόνον , ὃ κατὰ διάλειψιν γίνεται . γινώσκειν οὖν χρὴ τὸ τοιοῦτον ἐκ γενετῆς εἶναι σύμπτωμα , διαγινώσκεσθαι δὲ χαλεπώτατόν ἐστιν , μᾶλλον δ᾿ ἀδύνατον ἄνευ τῶν πασῶν τῶν κατὰ τοὺς σφυγμοὺς διαφορῶν ἀκριβῶς αἰσθάνεσθαι . θεασάμενος οὖν τὸν ἄνθρωπον οὕτως ἔχοντα , συνεβούλευσά τε τοῖς ἰατροῖς ἀναληπτικῶς ἄγειν αὐτὸν ἀσφαλῶς κεκριμένον , εἶθ᾿ ὅταν προέρχηται ἤδη καὶ τὰ συνήθη πράττῃ , τότε τῶν σφυγμῶν ἁψάμενος αὐτοῦ διαλιπόντας εὑρήσειν ἔφην , ὡς καὶ νῦν . τοῦτο γὰρ αὐτῷ φύσει συμβεβηκέναι , οὐκ ἐξ ὑποπιπτούσης αἰτίας τινὸς νοσώδους . ἐκ μὲν οὖν τοῦ παραχρῆμα τὸ ῥηθὲν αὐτοῖς ἄπιστον ἐφαίνετο · κατὰ δὲ τὸν ἑξῆς λόγον ἅπαντα διαλιπόντα μίαν πληγὴν τὸν σφυγμὸν εὑρίσκεσθαι ἄλλοτε κατ᾿ ἄλλον ἀριθμόν . ὕστερον δέ ποτε προσελθόντες μοι παρεκάλουν ἀκοῦσαί μου , διὰ τίνος σημείου τὴν φύσιν ἐγνώρισα τοῦ νεανίσκου τοιαύτην οὖσαν . ἀπεκρινάμην οὖν αὐτοῖς , ὅπερ ἤκουσά ποτε εἰπεῖν Ἰσοκράτην τὸν ῥήτορα τινὶ τῶν ἑταίρων πυνθανομένῳ περὶ τριῶν ἐτῶν ἀσκήσεως , εἰ δυνήσεται καὶ ἀσκήσας ἐν τοσούτῳ χρόνῳ ἕκαστον τῶν προβαλλομένων εἰπεῖν , ὡς ἑώρα λέγοντα τὸν Ἰσοκράτην , φασὶ γὰρ ἀποκρίνασθαι τῷ μειρακίῳ τὸν ἄνδρα · σὲ μὲν ἂν , ὦ παῖ , συνηυξάμην κᾂν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ δύνασθαι μαθεῖν ὅπερ πυνθάνῃ · αὐτὸς δ᾿ ἂν ἐμοὶ τοῦ κατὰ γνώμην ἀφυΐαν , ἔτεσι πολλοῖς ἀσκήσας αὐτόν . γνώσεσθαι δὲ ἔφην ὅσαι παρὰ φύσιν εἰσὶν ἐν τοῖς σφυγμοῖς διαφοραὶ , τουτὶ τὸ βιβλίον ἀναγνόντας . ἦν δὲ τὸ πρῶτον περὶ τοῦ τὰς τῶν σφυγμῶν διαφορὰς ἁπάσας διαγινώσκειν , ἐπαγομένων ἀσκήσεως τὴν ὁδὸν ἐν τέτταρσι γεγράφθαι βιβλίοις . ἃ λαβεῖν ἔξεστιν ὑμῖν , ὅταν ἀπὸ στόματός μου τὰς γεγραμμένας ἐν τῷδε τῷ βιβλίῳ διαφορὰς εἴπητε . τοῦτ᾿ οὖν , ὦ Ἐπίγενες , ἀξιόλογον ἔργον ἰατρικῆς προγνώσεως ἐστὶν , ὥσπερ καὶ τὸ κατὰ τὸν αὐτοκράτορα τῆς δοκούσης αὐτῷ εἰσβολῆς γεγενῆσθαι τοῦ παροξυσμοῦ . τῶν δ᾿ ἄλλων ὅσα θαυμάζουσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν , οὐδὲν οὐδ᾿ ἐγγὺς ὅμοιόν ἐστι . τοῖς δὲ θαυμαστὸν γὰρ εἶναι φαίνεται διὰ τὴν τῶν πολλῶν ἄγνοιαν , οὐ δι᾿ ἑαυτὰ τοῖς νομίμως ἠσκηκόσι τὰ κατὰ τὴν τέχνην , οὐκ ἔχοντα δύσκολον τὴν πρόγνωσιν .
Lemmas: [ διάγνωσις ὁ διαλείπω μέν , ἀλλά γε κατά φύσις σφυγμός . ] ἔναγχος , ὡς οἶδα , καί τοιόσδε τις προλέγω ἐγώ , ὁ πολύς ἐκπλήσσω ὁ πρόγνωσις . οἰκονόμος γάρ τις , ἅπας διοικέω ὀρθός ὁ ὁ δεσπότης καί διά οὗτος τιμάω , ἕτερος αὐτός ἰατρός ἰάομαι , κρίνω μέν ἑβδομαῖος ἱδρώς , ὁ δέ ὑστεραῖος διαλείπω ὁ σφυγμός εὑρίσκω αὐτός κακοήθης διάθεσις ἐν ὁ σῶμα φωλεύω δοκέω , σφάλλω μέγας . εἶτα ὁ οἰκία ἐξέρχομαι ἅμα ὁ δεσπότης ὁ νεανίσκος , κατά τύχη ἀπαντάω ἐγώ , διηγέομαι ὁ προγίγνομαι καί ὁ πάρειμι σύμπτωμα , τίς ποτέ σημαίνω ὁ κατά ὁ σφυγμός ἄλογος γίγνομαι , δέω μανθάνω . ἐͅγώ πυνθάνομαι πλησίον εἰμί ὁ οἰκία , ἐν ὅς κατάκειμαι , συνέρχομαι αὐτός ἅπτω ὁ σφυγμός ὁ νεανίσκος . κατά γάρ αὐτός ὁ αἰσθητικός διάθεσις , λέγω σύ , πολλάκις οὐ ὀλίγος σφάλλω καί ὁ ἀξιόλογος ἰατρός ἔνιοι , μέγας ἡγέομαι ὁ οὐ μέγας σφυγμός , ὥσπερ γε ἐνίοτε καί ταχύς ὁ οὐ ταχύς , ἤ βραδύς ὁ μή βραδύς . ὡσαύτως δέ περί ὁ ὁ ἀμυδρός τε καί σφοδρός καί σκληρός καί μαλακός σφυγμός διάγνωσις σφάλλω , καί μάλα ἔτι περί ὁ ὁ ἄτακτος τε καί τάσσω , ὁμαλής τε καί ἀνώμαλος , ἐν ἄθροισμα τε καί κατά εἷς διαστολή , διά ὅς ἐͅγώ τέσσαρες περί ὁ διάγνωσις ὁ σφυγμός γράφω βιβλίον , προηγέομαι τέσσαρες ἕτερος , ὅς περί ὁ ἐν σφυγμός αἰτία ἐπιγράφω . δέω γάρ ἀμφότερος ὁ πραγματεία ὁ περί ὁ διά ὁ σφυγμός πρόγνωσις , ἐν τέσσαρες τε καί αὐτός γράφω βιβλίον , διά ὅς καί ὁ προλέγω δύο τυγχάνω εἰμί . χρήσιμος δέ ὁ κατά εἷς σφυγμός ἀνωμαλία εἰμί , γυμνασία ἰσχυρός δέω εἰς διάγνωσις , ὡς ἐπιδείκνυμι , ὡς ἄν πολύς ἔχω διαφορά . ὅταν ὁ σφυγμός ὁ τε κατά εἷς ἐνέργεια ὁ τε κατά πολύς ἐφεξῆς ἀλλήλων μηδείς ἔχω παρά φύσις ἄλλος , πλήν οὗτος μόνος , ὅς κατά διάλειψις γίγνομαι . γιγνώσκω οὖν χρή ὁ τοιοῦτος ἐκ γενετή εἰμί σύμπτωμα , διαγιγνώσκω δέ χαλεπός εἰμί , μάλα δέ ἀδύνατος ἄνευ ὁ πᾶς ὁ κατά ὁ σφυγμός διαφορά ἀκριβής αἰσθάνομαι . θεάομαι οὖν ὁ ἄνθρωπος οὕτως ἔχω , συμβουλεύω τε ὁ ἰατρός ἀναληπτικός ἄγω αὐτός ἀσφαλής κρίνω , εἶτα ὅταν προέρχομαι ἤδη καί ὁ συνήθης πράσσω , τότε ὁ σφυγμός ἅπτω αὐτός διαλείπω εὑρίσκω φημί , ὡς καί νῦν . οὗτος γάρ αὐτός φύσις συμβαίνω , οὐ ἐκ ὑποπίπτω αἰτία τις νοσώδης . ἐκ μέν οὖν ὁ παραχρῆμα ὁ λέγω αὐτός ἄπιστος φαίνω · κατά δέ ὁ ἑξῆς λόγος ἅπας διαλείπω εἷς πληγή ὁ σφυγμός εὑρίσκω ἄλλοτε κατά ἄλλος ἀριθμός . ὕστερον δέ ποτέ προσέρχομαι ἐγώ παρακαλέω ἀκούω ἐγώ , διά τίς σημεῖον ὁ φύσις γνωρίζω ὁ νεανίσκος τοιοῦτος εἰμί . ἀποκρίνω οὖν αὐτός , ὅς ἀκούω ποτέ λέγω Ἰσοκράτης ὁ ῥήτωρ τις ὁ ἑταῖρος πυνθάνομαι περί τρεῖς ἔτος ἄσκησις , εἰ δύναμαι καί ἀσκέω ἐν τοσοῦτος χρόνος ἕκαστος ὁ προβάλλω λέγω , ὡς ὁράω λέγω ὁ Ἰσοκράτης , φημί γάρ ἀποκρίνω ὁ μειράκιον ὁ ἀνήρ · σύ μέν ἄν , ὦ παῖς , συνεύχομαι ἔͅν ἐν ἡμέρα εἷς δύναμαι μανθάνω ὅς πυνθάνομαι · αὐτός δέ ἄν ἐγώ ὁ κατά γνώμη ἀφυία , ἔτος πολύς ἀσκέω αὐτός . γιγνώσκω δέ φημί ὅσος παρά φύσις εἰμί ἐν ὁ σφυγμός διαφορά , οὗτος ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω . εἰμί δέ ὁ πρῶτος περί ὁ ὁ ὁ σφυγμός διαφορά ἅπας διαγιγνώσκω , ἐπάγω ἄσκησις ὁ ὁδός ἐν τέσσαρες γράφω βιβλίον . ὅς λαμβάνω ἔξεστι σύ , ὅταν ἀπό στόμα ἐγώ ὁ γράφω ἐν ὅδε ὁ βιβλίον διαφορά λέγω . οὗτος οὖν , ὦ Ἐπιγένης , ἀξιόλογος ἔργον ἰατρικός πρόγνωσις εἰμί , ὥσπερ καί ὁ κατά ὁ αὐτοκράτωρ ὁ δοκέω αὐτός εἰσβολή γίγνομαι ὁ παροξυσμός . ὁ δέ ἄλλος ὅσος θαυμάζω ὁ πολύς ὁ ἰατρός , οὐδείς οὐδέ ἐγγύς ὅμοιος εἰμί . ὁ δέ θαυμαστός γάρ εἰμί φαίνω διά ὁ ὁ πολύς ἄγνοια , οὐ διά ἑαυτοῦ ὁ νόμιμος ἀσκέω ὁ κατά ὁ τέχνη , οὐ ἔχω δύσκολος ὁ πρόγνωσις .