galenus.de-praenotione-ad-posthumum-epigenem 4
Οἱ μὲν οὖν ἰδιῶται τῆς ἰατρικῆς τέχνης ἀκούοντες ταῦτα , κοινὸν ἀγαθὸν ἡγούμενοί με τοῖς ἐν Ῥώμῃ γενήσεσθαι , πάντες ἔχαιρον . ὁ δ᾿ οὐκ ἰατρὸς μόνον , ἀλλὰ καὶ φίλος εἶναι μαρτυρούμενος Μαρτιανὸς , ἀκούσας τήν τε κατὰ τὴν γεγονυῖαν ἡμέραν ἀπόφασίν μου , περὶ τῆς ἐν ταῖς ἀρτηρίαις κινήσεως , ἣν ἐκεῖνοι θορυβώδη νομίζοντες , οὐ κριτὴν ἐδεδίεσαν , εὑρόντες κατὰ φύσιν ἀκριβῶς ἔχοντα τὸν Εὔδημον , ἐπαινέσαι μὲν οὐδ᾿ ἄχρι ῥήματος ἑνὸς ὑπέμεινέ με . καταβὰς δὲ εἰς τὸ Σανταλάριον ἀπήντησέ μοι κατὰ τύχην , εὐθέως δὲ μήτε προσαγορεύσας , ὡς ἔθος εἶχεν , ἐπύθετο πότερον ἀνεγνωκὼς εἴην τὸ δεύτερον τῶν Ἱπποκράτους προῤῥητικῶν , ἢ ὅλως ἀγνοοῖμι τὸ σύγγραμμα , κᾄπειτα ἀκούσας ὡς ἀνεγνωκὼς εἴην καί μοι δοκοῖεν ὀρθῶς , ἔνιοι τῶν ἰατρῶν οὐκέτι εἶναι τῶν γνησίων Ἱπποκράτους βιβλίων αὐτὸ καὶ προσηκόντως ἀποφήνασθαι . πάντως γοῦν γινώσκεις , ἔφη , τῶν γεγραμμένων ἐν αὐτῷ ; ἐγὼ δὲ τοιαῦτα οὐ μαντεύομαι · πρὸς τί δὲ , ἔφην , εἴρηταί σοι νῦν τοῦτο ; καὶ ὡς ἄρτι κεχωρίσθαι παρ᾿ Εὐδήμου θαυμάζοντος ἔλεγεν ἐπὶ τοῦ χθὲς ἑσπέρας , ἁψάμενον σε τὸν σφυγμὸν προειπεῖν ἔκκρισιν ἔσεσθαι διὰ τῆς κάτω γαστρὸς , ἐφ᾿ ἧς μηκέτι πυρέξειν . εἰπόντος οὖν αὐτοῦ ταῦτα , μόνον ἀποκρινάμενος ἐγὼ , παρ᾿ Εὐδήμου ταῦτ᾿ ἀκήκοας , οὐ παρ᾿ ἐμοῦ , παρῆλθον αὐτίκα . πορευθείς τε πρὸς τὸν Εὔδημον ἀπήγγειλα τὸ γεγονὸς , ἐθαύμαζόν τε τὴν κακόνοιαν τῶν εὐδοκιμούντων ἰατρῶν ἐν τῇ Ῥωμαίων πόλει . ὁ δὲ κατὰ λόγον ἔφη μοι τοῦτο πεπονθέναι , ἀπεικάζων τοῖς ἐν πατρίδι τοὺς τῇδε , κατὰ πλείους αἰτίας εἰς ἄκρον ἥκοντας κακοηθείας , καὶ διῆλθεν ἁπάσας ἑξῆς ὡδί πως . μὴ νόμιζε τοὺς ἀγαθοὺς ἄνδρας ἐν ταύτῃ τῇ πόλει γίνεσθαι πονηροὺς , ἀλλ᾿ ὅσοι φθάνουσιν εἶναι πονηροὶ , πραγμάτων ὕλην εὑρόντες ἐνταῦθα καὶ κέρδη πολὺ μείζονα τῶν ἐν ταῖς ἔξω πόλεσιν ἔχουσιν . ὁρῶντές τε πεπλουτηκότας ὁμοίους αὐτοῖς πολλοὺς , ἐμιμήσαντο τὰς πράξεις αὐτῶν πολυειδεῖς οὔσας καὶ ἐκ πλειόνων αἰτιῶν εἰς ἔσχατον ἥκουσιν πονηρίας . ἐρῶ δέ σοί τινας αὐτῶν , ὡς ἂν ἐκ πολλοῦ χρόνου πεπειραμένος . οὐ γὰρ μόνον ἡ φύσις , οὐδὲ ἡ τῶν κερδαλέων πραγμάτων ὕλη τὴν πονηρίαν ηὔξησε τῶν φύσει πονηρῶν , ἀλλὰ καὶ μάθησις ἠκολούθησε πανουργίας ὁδῶν , ἃς ἑώρων ὁσημέραι γινομένας ὑπὸ τῶν ὁμοίων ἑαυτοῖς · εἶτα ἐν τῷ μιμεῖσθαι ταύτας διετρίβησαν . κᾂν φωραθῶσιν ὑπό τινος πανουργοῦντες , ἐπ᾿ ἄλλους ἔχειν ἀγνῶτας ἑαυτῶν μεταβαίνειν , οἷς ἐκ τῆς πρώτης πείρας ὦν πράττοντες κακῶς ἐγνώσθησαν ἀσφαλέστερον προσφέρονται , οὐ σμικρὰν ἔχει δύναμιν οὐδ᾿ αὐτὸ πρὸς τὸ μηδέποτε παύεσθαι πανουργοῦντας . οἱ δ᾿ ἐν ταῖς σμικραῖς πόλεσιν οὔθ᾿ ὑπὸ μεγέθους κερδῶν δελεαζόμενοι , καθάπερ οἱ τῆσδε , γινωσκόμενοί τε ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν πολιτῶν , εἰ καὶ μικρὸν ἁμάρτοιεν , ἀγύμναστον ἔχουσι τὴν θεωρίαν . ἐνταυθοῖ δὲ καὶ τὸ μὴ γιγνώσκεσθαι πρὸς ἁπάντων , ἃ πράττουσιν ἑκάστοτε πανουργοῦντες , αὐξάνει τὴν κακίαν τῆς φύσεως αὐτῶν . ἐπιτίθενται γὰρ τοῖς ἀγνοοῦσιν αὐτοὺς ἀπροοράτοις , καὶ μάλισθ᾿ ὅταν ἀντιδακεῖν αὐτοὺς οἱ δι᾿ ἁπλότητα γνώμης μὴ δύνανται , καθάπερ αὐτοὶ δάκνουσιν ἀλλήλους , ἐάν τι καὶ σμικρὸν ἀδικηθῶσιν . ὡς οὖν οἱ παρ᾿ ἡμῶν λῃσταὶ βοηθοῦσι μὲν ἀλλήλοις ἐπὶ τῇ τῶν ἄλλων ἀδικίᾳ , ἑαυτοῖς δὲ φείδονται , κατὰ τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον οἱ τῇδε καθ᾿ ἡμῶν ποιοῦντες τὰς συνωμοσίας , μόνῳ τούτῳ διαφέροντες τῶν λῃστῶν τῷ κατὰ τὴν πόλιν , οὐκ ἐν τοῖς ὄρεσι κακουργεῖν . ἀλλὰ τό γέ μοι προκείμενον , ἔφην , ἀκήκοας ἤδη πολλάκις , ὡς ἐπειδὰν ἡ κατὰ τὴν πατρίδα μου στάσις παύσηται , παραχρῆμα θεάσῃ με τῆς πόλεως τῆσδε χωριζόμενον , καὶ ὀλιγοχρόνιον ἔτι ποιήσω τὴν ἐνταῦθα διατριβὴν , ὥστε θᾶττον ἀπαλλαγῆναι τῆς πανουργίας τῶν μοχθηρῶν τούτων ἀνθρώπων . ἀλλ᾿ οὔτε γινώσκουσιν , ὁ Εὔδημος ἔφη , δεδογμένον σοι τοῦτο · καὶ εἰ γνῶσιν , ὥσπερ αὐτοὶ ψεύδονται , πάντες σε νομιοῦσιν ὁμοίως αὐτοῖς ψεύδεσθαι . καὶ ὥσπερ αὐτοὶ τῶν ἀπόρων τε καὶ ἀπαιδεύτων ὄντες ἐν ταῖς πατρίσιν οὐ δύνανται διαμένειν , διὰ τὸ γινώσκεσθαι τἄλλα ὅσα προείρηκα πανουργοῦντες μαθεῖν , εἰς τήνδε τὴν πόλιν ἧκον , οὕτω καὶ τοὺς ἄλλους οἴονται παραγεγονότας εἰς αὐτὴν καὶ οὐκ ἂν ἐθελῆσαι πρὶν ἀθροίσουσιν ἀργύριον ἀπαλλαγῆναι . κᾂν ἀκούσωσιν ὑπὸ τῶν πολιτῶν σου τὸ γένος καὶ τὴν κτῆσιν , ὡς οὐκ ἐκ τῶν ἀπόρων εἴης , κατεσκευάσθαι πάντως ὑπὸ σοῦ φήσουσιν , ἕνεκα τῆς τῶν ἀκουσόντων ἀπάτης · ἃ γὰρ αὐτοὶ πεπράχοιεν , περὶ πάντων ὑπονοοῦσιν . εἰπόντος οὖν Εὐδήμου ταῦτα καὶ τοιαῦθ᾿ ἕτερα καὶ προσθέντος ὡς εἰ μὴ ταῖς πανουργίαις ἡμᾶς βλάψαι δυνηθεῖεν , ἐπὶ τὴν διὰ τῶν φαρμάκων ἐπιβουλὴν ἔρχονται · καὶ φάντος γε ἐν τῇ διηγήσει νεανίσκον τινὰ πρὸ ἐτῶν ὡς δέκα παραγενόμενον εἰς τὴν πόλιν , ἐπιδεικνύντα τε δι᾿ ﻿ ἔργων ὁμοίως ἐμοὶ τὴν ἐν τῇ τέχνῃ παρασκευὴν , ὑπὸ φαρμάκων ἀναιρεθῆναι μεθ᾿ ὧν ἧκε δυοῖν ἱκετῶν · χάριν , ἔφην , γινώσκω σοὶ , φίλτατε διδάσκαλε , πάντα μοι διηγησαμένῳ τὰ τῆς πονηρίας αὐτῶν . ἐγὼ γὰρ ἀσφαλῶς ἐμαυτὸν φυλάξω , χωρήσας αὐτοῖς ὁμόσε , κατάφωρόν τε τὴν ἀμαθίαν αὐτῶν ἐργασάμενος ἀπαλλάξομαι τῆς μεγάλης τῆσδε καὶ πολυανθρώπου πόλεως εἰς τὴν ὀλιγάνθρωπόν τε καὶ σμικρὰν , ἐν ᾖ πάντες ἴσμεν ἀλλήλους ἐκ τίνων τε γεγόναμεν ὅπως τε παιδείας ἔχομεν καὶ κτήσεως καὶ τρόπου καὶ βίου . τραπόμενος οὖν ἐπὶ τοῦτο τὴν ἀμαθίαν αὐτῶν καὶ τὴν πονηρίαν αὐτῶν ἐλέγχειν οὐκ ἐφρόντισα .
Lemmas: ὁ μέν οὖν ἰδιώτης ὁ ἰατρικός τέχνη ἀκούω οὗτος , κοινός ἀγαθός ἡγέομαι ἐγώ ὁ ἐν Ῥώμη γίγνομαι , πᾶς χαίρω . ὁ δέ οὐ ἰατρός μόνος , ἀλλά καί φίλος εἰμί μαρτυρέω Μαρτιανός , ἀκούω ὁ τε κατά ὁ γίγνομαι ἡμέρα ἀπόφασις ἐγώ , περί ὁ ἐν ὁ ἀρτηρία κίνησις , ὅς ἐκεῖνος θορυβώδης νομίζω , οὐ κριτής δείδω , εὑρίσκω κατά φύσις ἀκριβής ἔχω ὁ Εὔδημος , ἐπαινέω μέν οὐδέ ἄχρι ῥῆμα εἷς ὑπομένω ἐγώ . καταβαίνω δέ εἰς ὁ Σανταλάριον ἀπαντάω ἐγώ κατά τύχη , εὐθύς δέ μήτε προσαγορεύω , ὡς ἔθος ἔχω , πυνθάνομαι πότερος ἀναγιγνώσκω εἰμί ὁ δεύτερος ὁ Ἱπποκράτης προρρητικός , ἤ ὅλος ἀγνοέω ὁ σύγγραμμα , ᾄπειτη ἀκούω ὡς ἀναγιγνώσκω εἰμί καί ἐγώ δοκέω ὀρθός , ἔνιοι ὁ ἰατρός οὐκέτι εἰμί ὁ γνήσιος Ἱπποκράτης βιβλίον αὐτός καί προσηκόντως ἀποφαίνω . πάντως γοῦν γιγνώσκω , φημί , ὁ γράφω ἐν αὐτός ; ἐγώ δέ τοιοῦτος οὐ μαντεύομαι · πρός τίς δέ , φημί , λέγω σύ νῦν οὗτος ; καί ὡς ἄρτι χωρίζω παρά Εὔδημος θαυμάζω λέγω ἐπί ὁ χθές ἑσπέρα , ἅπτω σύ ὁ σφυγμός προλέγω ἔκκρισις εἰμί διά ὁ κάτω γαστήρ , ἐπί ὅς μηκέτι πυρέσσω . λέγω οὖν αὐτός οὗτος , μόνος ἀποκρίνω ἐγώ , παρά Εὔδημος οὗτος ἀκούω , οὐ παρά ἐγώ , παρέρχομαι αὐτίκα . πορεύω τε πρός ὁ Εὔδημος ἀπαγγέλλω ὁ γίγνομαι , θαυμάζω τε ὁ κακόνοια ὁ εὐδοκιμέω ἰατρός ἐν ὁ Ῥωμαῖος πόλις . ὁ δέ κατά λόγος φημί ἐγώ οὗτος πάσχω , ἀπεικάζω ὁ ἐν πατρίς ὁ τῇδε , κατά πολύς αἰτία εἰς ἄκρος ἥκω κακοήθεια , καί διέρχομαι ἅπας ἑξῆς ὡδί πως . μή νομίζω ὁ ἀγαθός ἀνήρ ἐν οὗτος ὁ πόλις γίγνομαι πονηρός , ἀλλά ὅσος φθάνω εἰμί πονηρός , πρᾶγμα ὕλη εὑρίσκω ἐνταῦθα καί κέρδος πολύς μέγας ὁ ἐν ὁ ἔξω πόλις ἔχω . ὁράω τε πλουτέω ὅμοιος αὐτός πολύς , μιμέομαι ὁ πρᾶξις αὐτός πολυειδής εἰμί καί ἐκ πολύς αἰτία εἰς ἔσχατος ἥκω πονηρία . λέγω δέ σύ τις αὐτός , ὡς ἄν ἐκ πολύς χρόνος πειράω . οὐ γάρ μόνος ὁ φύσις , οὐδέ ὁ ὁ κερδαλέος πρᾶγμα ὕλη ὁ πονηρία αὐξάνω ὁ φύσις πονηρός , ἀλλά καί μάθησις ἀκολουθέω πανουργία ὁδός , ὅς ὁράω ὁσημέραι γίγνομαι ὑπό ὁ ὅμοιος ἑαυτοῦ · εἶτα ἐν ὁ μιμέομαι οὗτος διατρίβω . ἔͅν φωράω ὑπό τις πανουργέω , ἐπί ἄλλος ἔχω ἀγνώς ἑαυτοῦ μεταβαίνω , ὅς ἐκ ὁ πρῶτος πεῖρα ὅς πράσσω κακός γιγνώσκω ἀσφαλής προσφέρω , οὐ μικρός ἔχω δύναμις οὐδέ αὐτός πρός ὁ μηδέποτε παύω πανουργέω . ὁ δέ ἐν ὁ μικρός πόλις οὔτε ὑπό μέγεθος κέρδος δελεάζω , καθά ὁ ὅδε , γιγνώσκω τε ῥᾴδιος ὑπό ὁ πολίτης , εἰ καί μικρός ἁμαρτάνω , ἀγύμναστος ἔχω ὁ θεωρία . ἐνταυθοῖ δέ καί ὁ μή γιγνώσκω πρός ἅπας , ὅς πράσσω ἑκάστοτε πανουργέω , αὐξάνω ὁ κακία ὁ φύσις αὐτός . ἐπιτίθημι γάρ ὁ ἀγνοέω αὐτός ἀπροόρατος , καί μάλα ὅταν ἀντιδάκνω αὐτός ὁ διά ἁπλότης γνώμη μή δύναμαι , καθά αὐτός δάκνω ἀλλήλων , ἐάν τις καί μικρός ἀδικέω . ὡς οὖν ὁ παρά ἐγώ λῃστής βοηθέω μέν ἀλλήλων ἐπί ὁ ὁ ἄλλος ἀδικία , ἑαυτοῦ δέ φείδομαι , κατά ὁ αὐτός δή τρόπος ὁ τῇδε κατά ἐγώ ποιέω ὁ συνωμοσία , μόνος οὗτος διαφέρω ὁ λῃστής ὁ κατά ὁ πόλις , οὐ ἐν ὁ ὄρος κακουργέω . ἀλλά ὁ γε ἐγώ πρόκειμαι , φημί , ἀκούω ἤδη πολλάκις , ὡς ἐπειδάν ὁ κατά ὁ πατρίς ἐγώ στάσις παύω , παραχρῆμα θεάομαι ἐγώ ὁ πόλις ὅδε χωρίζω , καί ὀλιγοχρόνιος ἔτι ποιέω ὁ ἐνταῦθα διατριβή , ὥστε ταχύς ἀπαλλάσσω ὁ πανουργία ὁ μοχθηρός οὗτος ἄνθρωπος . ἀλλά οὔτε γιγνώσκω , ὁ Εὔδημος φημί , δοκέω σύ οὗτος · καί εἰ γιγνώσκω , ὥσπερ αὐτός ψεύδω , πᾶς σύ νομίζω ὅμοιος αὐτός ψεύδω . καί ὥσπερ αὐτός ὁ ἄπορος τε καί ἀπαίδευτος εἰμί ἐν ὁ πατρίς οὐ δύναμαι διαμένω , διά ὁ γιγνώσκω ἄλλος ὅσος προλέγω πανουργέω μανθάνω , εἰς ὅδε ὁ πόλις ἥκω , οὕτως καί ὁ ἄλλος οἴομαι παραγίγνομαι εἰς αὐτός καί οὐ ἄν ἐθέλω πρίν ἀθροίζω ἀργύριον ἀπαλλάσσω . ἔͅν ἀκούω ὑπό ὁ πολίτης σύ ὁ γένος καί ὁ κτῆσις , ὡς οὐ ἐκ ὁ ἄπορος εἰμί , κατασκευάζω πάντως ὑπό σύ φημί , ἕνεκα ὁ ὁ ἀκούω ἀπάτη · ὅς γάρ αὐτός πράσσω , περί πᾶς ὑπονοέω . λέγω οὖν Εὔδημος οὗτος καί τοιοῦτος ἕτερος καί προστίθημι ὡς εἰ μή ὁ πανουργία ἐγώ βλάπτω δύναμαι , ἐπί ὁ διά ὁ φάρμακον ἐπιβουλή ἔρχομαι · καί φημί γε ἐν ὁ διήγησις νεανίσκος τις πρό ἔτος ὡς δέκα παραγίγνομαι εἰς ὁ πόλις , ἐπιδείκνυμι τε διά ﻿ ἔργον ὅμοιος ἐγώ ὁ ἐν ὁ τέχνη παρασκευή , ὑπό φάρμακον ἀναιρέω μετά ὅς ἵημι δύο ἱκέτης · χάρις , φημί , γιγνώσκω σύ , φίλος διδάσκαλος , πᾶς ἐγώ διηγέομαι ὁ ὁ πονηρία αὐτός . ἐγώ γάρ ἀσφαλής ἐμαυτοῦ φυλάσσω , χωρέω αὐτός ὁμόσε , κατάφωρος τε ὁ ἀμαθία αὐτός ἐργάζομαι ἀπαλλάσσω ὁ μέγας ὅδε καί πολυάνθρωπος πόλις εἰς ὁ ὀλιγάνθρωπος τε καί μικρός , ἐν εἰμί πᾶς οἶδα ἀλλήλων ἐκ τίς τε γίγνομαι ὅπως τε παιδεία ἔχω καί κτῆσις καί τρόπος καί βίος . τρέπω οὖν ἐπί οὗτος ὁ ἀμαθία αὐτός καί ὁ πονηρία αὐτός ἐλέγχω οὐ φροντίζω .