galenus.de-plenitudine-liber 11
Τὸ δὲ ἔρευθος , οὗ καὶ αὐτοῦ μνημονεύουσιν , οὐ πλήθους μὲν ἁπλῶς , ἀλλ’ αἱματικοῦ πλήθους γνώρισμα . δεήσεται δὲ καὶ αὐτὸ τῶν διορισμῶν , ὧνπερ ὁ ὄγκος · εἰ γὰρ διά τι τῶν ἔξωθεν , οἷον ἥλιον , ἢ λουτρὸν , ἢ γυμνάσιον , ἢ πορείαν , ἢ ἁπλῶς εἰπεῖν θερμασίαν , οὕτω δὲ καὶ θυμὸν , αἰδώ τε καὶ ὅσα τοιαῦτα , καὶ ὀξεῖς δὲ πυρετοὶ τούτου τοῦ γένους εἰσίν . ὅταν οὖν ὁμαλὴ μὲν ὅλου τοῦ σώματος ἡ διάθεσις εἴη , μηδὲν δὲ ὧν εἴρηκα παρῇ , τότ’ ἂν εἴη τὸ ἔρευθος αἱματικοῦ πλήθους γνώρισμα τοῦ καθ’ ὅλον τὸ ζῶον · εἰ δὲ μὴ , ἀλλά γε κατ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος , ἐν ᾧ φαίνεται · καὶ γὰρ καὶ ταῖς φλεγμοναῖς , εἴτ’ ἐν τοῖς μυσὶν εἴτ’ ἐν τοῖς δέρμασι συνίστανται , τὸ τοιοῦτον ἕπεται χρῶμα , πληθωρικοῖς ὑπάρχουσι νοσήμασιν . ἀλλὰ περὶ φλεγμονῶν αὐτάρκως ἐν ἑτέρῳ λέλεκται γράμματι , καθ’ ὃ περὶ τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων ἐπεσκεπτόμεθα , δεικνύντες ἅπαντας αὐτοὺς ὑπὸ πλήθους ὑγρῶν ἄλλοτε εἰς ἄλλο μέρος κατασκηπτόντων συνίστασθαι · νυνὶ δὲ οὐ περὶ τούτων , ἀλλ’ ὡς εἴρηται πρόσθεν , ὑπὲρ ἐκείνου τοῦ πλήθους ὁ λόγος ἐστὶν , ὃ καλεῖται πληθώρα , πλεονεξίας χυμῶν ἐν ὅλῳ τῷ σώματι συνισταμένης . οὐχ οὕτω δέ φαμεν ἐν ὅλῳ τῷ σώματι συνίστασθαι πλῆθος , ὡς ἀμφότερα τὰ γένη τῶν σωμάτων βεβλάφθαι , τό τε τῶν ἀγγείων καὶ τῶν σαρκῶν · ἐγχωρεῖ γὰρ ἐνίοτε καὶ μόνον θάτερον , ὡς εἰ καὶ ὁπότερον ἂν καταληφθείη μέρος , οὐ καθ’ ἕν τι μόριον ἢ δύο τούτου συμβεβηκότος , ἀλλ’ ἤτοι καθ’ ὅλον τὸ ζῶον , ἢ κατὰ τὰ πλεῖστά τε καὶ κυριώτατα μόρια . καὶ τοίνυν καὶ τὸν ὄγκον ὁποῖός τίς ἐστιν ἐξευρεῖν , ἱκανῶς γεγυμνασμένου περὶ τὰς διαγνώσεις ἀνδρὸς δεῖται . κατὰ γοῦν τὸ σαρκῶδες γένος ἕτερος μὲν ὄγκος ὁ τῶν σαρκῶν αὐτῶν ἐστιν , ἕτερος δὲ ὁ τῶν ὑγρῶν , ὥσπερ ἐρίου τινὸς ἢ σπογγιᾶς τῆς σαρκὸς ἐμπεπλησμένης ὑγρότητος περιττῆς · ἀλλὰ τὸ μὲν τοιοῦτον πλῆθος ἐν ταῖς σαρξὶν ἀνάλογόν ἐστι τῷ κατὰ τὸ ἔγχυμα καλουμένῳ ἐπὶ τῶν ἀγγείων , τὸ δὲ ἕτερον πλῆθος τῷ πρὸς τὴν δύναμιν , ἢ μετὰ βάρους · μεμνημένων ἡμῶν , ὅτι μηδὲν διήνεγκεν , ἢ περὶ συνθέτου σαρκὸς , ἢ περὶ μυῶν διαλέγεσθαι , καὶ ὡς εἴ ποτε περὶ πλήθους ὁ λόγος γίγνοιτο τοῦ κατὰ τὰς σάρκας , τοὺς μῦς ἀκουστέον ἐστὶν , οὐ τὴν ἁπλῆν ἐκείνην σάρκα , τὴν ὑπό τινων ὀνομαζομένην παρέγχυμα . κατὰ μέντοι τὰς ἀρτηρίας καὶ τὰς φλέβας οὐχ ﻿ ὁμοίως αἰσθητόν ἐστι τὸ πρὸς τὴν δύναμιν πλῆθος αὐτοῖς τοῖς κάμνουσιν , ἀλλ’ ὅσοι περ ἂν ὦσιν αἰσθητικώτατοι φύσει , μόνοις τοῖς τοιούτοις ἀμυδρόν τι καὶ βύθιον βάρος ἐμφαίνεται κατὰ τὸ σῶμα · διὸ χρὴ ζητεῖν ἕτερά τινα σαφέστερα τοῦ τοιούτου πλήθους γνωρίσματα . ῥᾳθύμως δὲ τῶν πλείστων ἰατρῶν ἐσχηκότων ἀμφ’ αὐτὸ , καὶ τῶν μὲν οὐδ’ ὅλως ἐπισκεψαμένων , ἐνίων δὲ ἐλλιπῶς , οὐδὲν εὕρηται βεβαιότερον γνώρισμα τῆς τῶν ἀρτηριῶν κινήσεως , ἣν ἐν ταῖς περὶ τῶν σφυγμῶν πραγματείαις αὐτάρκως ἐξηγησάμεθα . τὰ πολλὰ μὲν γὰρ ὁμοῦ ταῖς ἀρτηρίαις αἱ φλέβες ἐν πληθώρᾳ καθίστανται , διὰ τὴν σύῤῥοιαν τῶν ἀγγείων , ἣν πολλάκις ἐν ἑτέροις ἀπεδείξαμεν · ἔστιν ὅτε δὲ χυμῶν γλίσχρων , ἢ παχέων ἠσθροισμένων ἐν ταῖς φλεψὶν , οὐκ εὐπετὴς ἡ μετάληψις αὐτῶν εἰς τὰς ἀρτηρίας γίγνεται , σπάνιον δέ ἐστι τὸ τοιοῦτον · εἰ μὴ γὰρ ἐσχάτως εἶεν παχεῖς , ἢ γλίσχροι χυμοὶ , μεταῤῥυήσονται πάντως . ἐν μὲν δὴ ταῖς τοιαύταις διαθέσεσιν οὐδὲν ἐναργὲς γνώρισμα τοῦ κατὰ τὰς φλέβας ἠθροισμένου πλήθους ἐκ ( δὲ ) τῆς τῶν ἀρτηριῶν κινήσεως ἔνεστι λαβεῖν , εἰ καὶ ὅτι μάλιστα τῷ Νικάρχῳ καὶ Πραξαγόρᾳ δοκεῖ , καίτοι μὴ μεταδιδοῦσι ταῖς ἀρτηρίαις αἵματος · κατὰ μέντοι τὰς ἄλλας διαθέσεις τῆς πληθώρας πιστεύειν χρὴ τοῖς ἐκ τῶν σφυγμῶν σημείοις , ἃ διὰ τῆς οἰκείας εἴρηται πραγματείας , τὰς δὲ ἰδέας τοῦ πλήθους , ὅταν γε ὁμαλῶς ἐκτεταμένον εἰς ὅλον τὸ σῶμα ᾖ , κατὰ τάδε διαιρεῖσθαι . ἐξέρυθρον μὲν γὰρ τὸ τοῦ αἵματος πλῆθός ἐστιν , ὕπωχρον δὲ τὸ τῆς ξανθῆς χολῆς , ἐπὶ δὲ τὸ λευκότερον ἐκτρέπεται τοῦ κατὰ φύσιν , ὅταν τὸ φλέγμα κρατῇ , καθάπερ ἐπὶ τὸ μελάντερον , ἢν ἡ μέλαινα χολή . καθ’ ἕκαστον δὲ τῶν εἰρημένων συνηυξῆσθαι χρὴ καὶ τὸ αἷμα · μόνη γὰρ εἴ ποτε πλεονάσειεν ἡ ὠχρὰ καὶ ξανθὴ προσαγορευομένη χολὴ , καθάπερ ἐν ἰκτερικοῖς , οὐκ ἔτι πλῆθος , οὐδὲ πληθωρικὴ διάθεσις , ἀλλὰ κακοχυμία τὸ τοιοῦτόν ἐστι πάθημα . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ ἐπὶ τῆς μελαίνης χολῆς καὶ τοῦ φλέγματος . ὅταν δὲ , ὡς εἴρηται πρόσθεν , ἢ βάρος , ἢ ὄγκος ὑπὲρ τὸ κατὰ φύσιν ᾖ , πληθωρικὴ μὲν ἡ τοιαύτη διάθεσις εἴρηται , ἐκ δὲ τῆς χρόας γινώσκειν χρὴ τὴν ἰδέαν τοῦ κρατοῦντος χυμοῦ . μόνη δὲ χολὴ τῶν ἀχωρίστων τοῦ πλήθους συμπτωμάτων οὐδέτερον ἐργάσασθαι δύναται , οὔτ’ οὖν τὸν ὄγκον οὔτε τὸ βάρος · ἕτερον γάρ τι πρὸς ταύτης ἔσται πάθημα πρὶν ἐς τοσοῦτον αὐξηθῆναι . μόνον δ’ , εἴπερ ἄρα , τὸ φλέγμα , καὶ τοῦτο οὐχ ἅπαν ἁπλῶς , ἀλλὰ τὸ κατὰ τοὺς λευκοφλεγματίας ὀνομαζομένους ὑδέρους ἐν ὅλῳ τῷ σώματι δυνήσεται πλεονάσαι . δῆλον δὲ ὡς καὶ τὸν ὠμὸν ὀνομαζόμενον χυμὸν ἕν τι τῶν φλέγματος εἰδῶν ἔν γε τῷ νῦν λόγῳ τίθεσθαι χρὴ , ὡς εἴγε ἕτερον ἐκείνου θήσομεν πρὸς αἷς εἴπομεν ἄρτι πλήθους διαφοραῖς , ἀναγκαῖόν ἐστι προσθεῖναι καὶ τὴν ἐκ τοῦ τοιούτου χυμοῦ · παχύτερος δὲ τοῦ ἄλλου φλέγματος ὁ χυμὸς οὗτος , ἧττόν τε πνευματικὸς , οἷος ἐν τοῖς οὔροις ὑφίσταται μάλιστα τοῖς ἐξ ἀδδηφαγίας πολλὴν ὑπόστασιν ἔτνει τε κυάμων ὁμοίαν ἔχουσι · καὶ μὴν καὶ διεχώρησε κάτω πολλάκις ὁ τοιοῦτος ἀθρόως χυμὸς ἐκείνοις τῶν σωμάτων , ὅσα γυμνασίων μὲν ἀπείχετο , παμπόλλοις δὲ ἐδέσμασιν ἐχρᾶτο , καὶ λουτροῖς ἐπὶ τροφαῖς · ἀλλὰ καὶ τούτῳ τῷ χυμῷ , καθάπερ καὶ τῷ φλέγματι , λευκή τις ἄχροια καθ’ ὅλον τὸ σῶμα συνυπάρχει . τὰ δ’ ἄλλα τοῦ φλέγματος εἴδη τὸ μέν ἐστι γλυκὺ , τὸ δὲ ὀξὺ , τὸ δὲ ἁλυκόν · καὶ ὑπνώδεις μὲν γίνονται ἐπὶ τοῦ γλυκέος , πεινώδεις δὲ ἐπὶ τοῦ ὀξέος πλεονάζοντος , ὥσπερ δὴ διψώδεις , ὅταν ἐπικρατῇ τὸ ἁλυκόν · ἀνόρεκτοι δὲ ἐπὶ τῷ προειρημένῳ τῷ ὠμῷ . τὰ δὲ τῶν ὕπνων ἐπὶ μὲν τοῖς ἄλλοις φλέγμασι τοῖς προειρημένοις βραχὺ πλείω τοῦ κατὰ φύσιν · ὁ δ’ ὠμὸς χυμὸς , ὥσπερ τὸ γλυκὺ φλέγμα , σαφῶς ὑπνώδεις ἀποτελεῖ · δέδεικται γὰρ ἑτέρωθι , τῆς αἰσθητικῆς ἀρχῆς ὑγραινομένης τε καὶ ψυχομένης , τὴν κωματώδη ἕπεσθαι διάθεσιν , ὥσπέρ γε καὶ τὴν ἀγρυπνίαν , ξηραινομένης καὶ θερμαινομένης . ταῦτ’ ἄρα καὶ οἱ χολῶντες ἄγρυπνοι πάντες ἐφ’ ἑκατέρᾳ τῇ χολῇ · σύνεστι δὲ ἐξαίρετον ἐπὶ τῆς μελαίνης τὸ σκυθρωπόν τε καὶ δύσθυμον ἄνευ λόγου . εἰ δὲ μὴ καθ’ ὅλον σῶμα πλεονάζοιεν οἱ προειρημένοι χυμοὶ , καθ’ ἕν τι δὲ μόριον ἀθροισθεῖεν , ὄγκους ἐργάζονται παρὰ φύσιν αὐτοῖς τοῖς σώμασιν , ὑπὲρ ὧν ἑτέρωθι δείκνυται . καὶ αὐτὰ δὲ τὰ νῦν αὐτῶν εἰρημένα συμπτώματα , πλὴν τῆς ἀχροίας , ἐγκέφαλόν τε καὶ στόμαχον κατειληφότων ἐστίν · ἀγρυπνίαι μὲν γὰρ καὶ ὕπνοι διὰ τὸν ἐγκέφαλον , ὀρέξεις δὲ καὶ ἀνορεξίαι διὰ τὸν στόμαχον ἄλλοτε ἀλλοίως διατιθέμενον γίγνονται . δῆλον δ’ ὅτι τὸ στόμα τῆς γαστρὸς εἴρηται νῦν στόμαχος , ἐν ᾧ τὸ μὲν φλέγμα τὸ ἀθροισθὲν , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν εἴρηται , τὰς ὀρέξεις ἐποίησε · τῶν δὲ χολωδῶν , ἐπὶ μὲν τῆς ξανθῆς διψώδεις τε καὶ ἀσώδεις ἔσονται , καὶ τὸ στόμα πικρὸν αὐτοῖς ἐστιν · ἐπὶ δὲ τῇ μελαίνῃ , δύσθυμοι , καὶ σκυθρωποὶ , καὶ φοβεροὶ , καὶ ἄδιψοι , καὶ σιέλου μεστοὶ , ἀπόσιτοι δὲ οὐ πάντες , ἀλλά τινες αὐτῶν . ἱκανῶς δὲ πεινώδεις εἰσὶν οἷς ἂν ἡ μέλαινα τὴν ὀξεῖαν ποιότητα κρατοῦσαν ἔχῃ · γίγνεται δὲ τοῦτο , κακοηθεστέρας αὐτῆς ἀποτελουμένης . ἔστ’ ἂν δὲ μόνον οἷον ἰλὺς αἵματος ᾖ , μήπω δ’ ἀκριβῶς ὀξεῖα , κάλλιον ἴσως ( μελαγχολικὸς χυμὸς ἕως οὗ λέγεται ) μηδὲ καλεῖν μηδέπω τὸν τοιοῦτον χυμὸν μέλαιναν χολὴν , ἀλλ’ , ὥσπερ εἴωθα , μελαγχολικὸν , ὅτι τοῦ γενέσθαι μέλαιναν χολὴν πλησίον ἥκει . ἀλλ’ οὐ νῦν καιρὸς ὑπὲρ τῆς ἐν ταῖς κακοχυμίαις διεξέρχεσθαι διαφορᾶς , ὅτι μηδὲ πλῆθος εἶπον ὀνομάζεσθαι αὐτάς · ἡμῖν δὲ οὐχ ἁπλῶς τὸ πλεονάζον ὁπωσοῦν ἐξευρεῖν , ἀλλὰ περὶ πλήθους ﻿ σκέψασθαι προὔκειτο · πλεονεξία δέ ἐστι τοῦτο τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα τοῦ ζώου χυμῶν . οὔτ’ οὖν τῶν κατὰ μέρος ὄγκων οὔτε κακοχυμίας ἀκούειν χρὴ ποθεῖν ἐν τῷ λόγῳ τῷδε τὰς ἰδέας , ἀλλ’ ὅταν ἤτοι κατὰ τὴν ἀρχαίαν ἀναλογίαν αὐξηθῶσιν ἅπαντες , ἤ τινα βραχεῖαν ὑπεροχὴν ἐξ αὐτῶν εἷς λάβῃ . τὸ μὲν οὖν αἷμα παμπόλλην ὑπεροχὴν δύναται λαβεῖν ἐν ταῖς πληθωρικαῖς διαθέσεσι , τῶν δὲ ἄλλων χυμῶν οὐδείς · κακοχυμία γὰρ ἤδη τό γε τοιοῦτον , οὐκ ἔτι πλῆθος , οὐδὲ πληθώρα καλεῖται . διὸ καὶ σφυγμοὶ κατὰ μὲν τὰς κακοχυμίας οἰκεῖοι τῇ φύσει τῶν χυμῶν ἀκριβῶς εἰσιν · ἐπὶ δὲ τοῖς εἰρημένοις πλήθεσιν οὐχ ὁμοίως ἐναργεῖς ἀποσώζουσι τὰς διαφορὰς , ὅτι σὺν αἵματι δαψιλεῖ πάντως ἐστὶν ὁ πλεονάζων χυμός · ὅταν δὲ κρατήσῃ σφοδρῶς , ἐπὶ μὲν τῇ ξανθῇ χολῇ τοιούτους ἀνάγκη γενέσθαι σφυγμοὺς , οἵους εἴπομεν ἕπεσθαι , ξηραινομένης τε καὶ θερμαινομένη τῆς καρδίας · ἐπὶ δὲ τῇ μελαίνῃ τοιούτους αὖ πάλιν , οἵους ἔφαμεν , εἰ ψύχοιτό τε καὶ ξηραίνοιτο , γίγνεσθαι · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον , εἰ νικήσειέν ποτε τὸ φλέγμα τοὺς ἄλλους , ψυχρᾶς καὶ ὑγρᾶς διαθέσεως ἐκγόνους ἀποτελέσει σφυγμούς . αἵματι δὲ τῷ μὲν ἀκριβῶς κατὰ φύσιν οὐδεμία τῆς ἀρχαίας καταστάσεως ἀλλοίωσις ἕπεται · τῷ δὲ ὑγροτέρῳ πλεονάζοντι καὶ οἱ σφυγμοὶ συναλλοιοῦνται , καθάπερ εἰ θερμότερόν τε καὶ ψυχρότερον ἑαυτοῦ γένοιτο . διῄρηται δὲ ἐν τῇ περὶ τῶν σφυγμῶν πραγματείᾳ τὰ τοιαῦτα σύμπαντα · νῦν δὲ ἀρκέσει τό γε τοσοῦτον εἰπεῖν , ὡς ἐξ ἀργίας μὲν καὶ διαίτης ὑγρᾶς ὑγρότερον ἑαυτοῦ γένοιτ’ ἂν τὸ αἷμα , πλεονεξίᾳ τῶν ὑδατωδῶν περιττωμάτων · ἐπὶ θυμῷ δὲ καὶ γυμνασίοις , ἐγκαύσεσί τε καὶ τρίψεσι , καὶ φαρμάκῳ θερμαίνοντι , καὶ τροφῇ τοιαύτῃ , καὶ οἴνοις ἀκρατεστέροις καὶ παλαιοτέροις θερμότερον , ὥσπέρ γε καὶ διά τινα ψύξιν ὑπόγυιον ψυχρότερον . εἰ δὲ ἐπὶ πλέον ἐδέσμασι χρήσαιτό τις ξηροτέροις τὴν κρᾶσιν , οὐ μὴν ἄλλην τινὰ ἔχουσι δυσκρασίαν , ξηρότερον ἐκεῖνο γένοιτ’ ἂν τὸ αἷμα . καὶ δὴ καὶ κατὰ συζυγίαν ὑγρότερόν τε καὶ ψυχρότερον , ἢ ψυχρότερόν τε καὶ ξηρότερον , θερμότερόν τε καὶ ὑγρότερον , ἢ θερμότερόν τε καὶ ξηρότερον ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις αἰτίοις ἀποτελεσθήσεται , χωρὶς τοῦ τῶν ἄλλων τινὰ πλεονεκτῆσαι χυμῶν . εἰ δὲ καὶ διὰ τὴν ἐκείνων μίξιν εἰς δυσκρασίαν ἀφίκοιτο , μετὰ κακοχυμίας ἂν ἡ τοιαύτη δυσκρασία συσταίη , λεγομένου μὲν ἔτι καὶ νῦν ἤτοι θερμοτέρου γεγονέναι τοῦ αἵματος , ἢ ψυχροτέρου τε καὶ ὑγροτέρου , καὶ κατὰ τὰς ἑτέρας δυσκρασίας ἓξ , ὀκτὼ γὰρ ἦσαν αἱ σύμπασαι , καθ’ ἕτερον δέ τοι τρόπον , οὐχ ὡς ὁπότε μόνον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τοιοῦτον ὑπῆρχεν . οἱ σφυγμοὶ δὲ κατὰ τὰς δυσκρασίας τὰς ὀκτὼ τὴν ἰδέαν ἐκείνην ἕξουσιν , οἵαν ἐν τῇ τῶν σφυγμῶν πραγματείᾳ διήλθομεν · εἴτε δ’ , ὡς εἵρηται , μόνου τοῦ αἵματός ἐστιν , εἴτε διά τινα ἐπιμιξίαν χυμοῦ , διορίζεσθαι χρὴ τῇ τε συνούσῃ χρόᾳ παντὸς τοῦ σώματος καὶ τοῖς ἄλλοις συμπτώμασιν , ὅσα περὶ ὕπνου καὶ ἐγρηγόρσεως , ἢ ὀρέξεως καὶ ἀνορεξίας , ἢ εἴτι τοιοῦτον , μικρὸν ἔμπροσθεν εἴρηται , καὶ τῇ προηγησαμένῃ διαίτῃ , καὶ τοῖς γυμνασίοις , καὶ τοῖς αὐτῷ τῷ κάμνοντι συμπίπτειν εἰθισμένοις , ἔτι τε τῇ ὥρᾳ καὶ τῇ χώρᾳ καὶ τῇ φυσικῇ πυκνότητι καὶ ἀραιότητι τοῦ σώματος · ἄμεινον γὰρ ἐκ πάντων τὸ πιστὸν τῇ διαγνώσει λαμβάνειν , οὐκ ἐξ ἑνὸς ἢ δυοῖν , εὖ εἰδότας ὡς αὐτὸ μόνον ἐν τῇ τέχνῃ πλεῖστα κεκοινώνηκε τοῦ στοχάζεσθαι , λέγω δὴ τὸ μέρος τῆς τέχνης τοῦτο τὸ διαγνωστικὸν ἅπαν , οὐ μόνον τὸ κατὰ τὴν κακοχυμίαν , ἢ τὸ πλῆθος , ἃ νῦν ἡμῖν διορίζεσθαι πρόκειται · τὰ γὰρ περὶ τὰς ἐνεργείας , ἢ τὰς τῶν νοσημάτων αἰτίας , ἢ τὰς ἰάσεις , ἐπιστημονικώτερον ἔχει τὴν γνῶσιν . εἴρηται δ’ ἐπὶ πλέον ὑπὲρ αὐτῶν τούτων ἑτέρωθι , καὶ νῦν ἀρκέσει τὸ προστεθὲν αὐτάρκως διορισαμένους , αὐτόθι που καταπαῦσαι τὸ γράμμα . γίγνοιτο δ’ ἂν αὐτάρκης ὁ λόγος ἐπὶ παραδείγματι ἐξετασθείς . ἔστω δὴ τὸν μὲν ἄνθρωπον ἀπύρεκτον ὑπάρχειν , ἐν ὄγκῳ δὲ μείζονι τὰς φλέβας αὐτῷ καὶ τὸ σύμπαν σῶμα ἐρυθρότερον . σκεπτέον οὖν , εἰ μηδὲν τούτῳ τῶν θερμαινόντων αἰτίων ἐπλησίασεν · εἰ γάρ τοι φαίνοιτο , βέλτιον ἀναβάλλεσθαι τὴν διάγνωσιν , ἄχρι περ ἂν ἡ ἐξ ἐκείνου κίνησις ἐν ὅλῳ τῷ σώματι καταστῇ , διότι μήτε θυμούμενον , ἢ λελουμένον , ἢ λουόμενον , ἢ γεγυμνασμένον , ἢ οἴνου προσενηνεγμένον ἀρτίως , ἢ ἄλλως ὁπωσοῦν τεθερμασμένον εἰς τὴν διάγνωσιν ἄγειν προσήκει , ἀλλ’ ἐν ἡσυχίᾳ πασῶν τῶν ἔξωθεν ὑπάρχοντα κινήσεων · εἰ γὰρ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ φαίνοιτο τοιοῦτος , αἷμα πλεονάζει τῷ ἀνθρώπῳ . τοὐντεῦθεν ἐπισκέπτεσθαι τἄλλα , πρῶτα μὲν ὅσα μεγίστην ἔχει δύναμιν , εἶτα ἑξῆς τὰ λοιπά · ἐδείχθη δὲ βάρος καὶ τάσις , ὅ τε πρὸς τὰς κινήσεις ὄκνος , εἶθ’ ἑξῆς τὰ κατὰ τοὺς σφυγμοὺς , ἀγρυπνίας τε καὶ ὕπνους , ὀρέξεις τε καὶ ἀνορεξίας , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα . μετὰ δὲ ταῦτα τῶν προηγησαμένων ἕκαστον , ὅσα πλῆθος ἐργάζεται , μή τις συνήθης ἔκκρισις ἐπέσχηται , μὴ γυμνάσιον ἠμέληται , μὴ πλείω καὶ πολύτροφα σιτία συνεχῶς προσενήνεκται , μὴ μετὰ τροφὴν ἀήθεσι χρῆται λουτροῖς , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι μὴ πολλάκις ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἁλίσκεται νοσήμασι πληθωρικοῖς . ἐπὶ τούτοις ἅπασι καὶ τὰ παρὰ τῆς χώρας , καὶ ὥρας , ἢ εἴτι τοιοῦτον ἄλλο προσθεὶς , οὐκ ἴσην ἅπασι νέμων τὴν αἰτίαν , ὥσπερ οὐδ’ ἐν τοῖς ἄλλοις μέρεσι τῆς τέχνης · ἔνια μὲν γὰρ τῶν γνωρισμάτων ἐστὶν ἐπιστημονικὰ , καθάπερ ἡ τάσις , καὶ τὸ βάρος , ὅ τε ὄγκος τῶν φλεβῶν , ὅ τε ὄκνος , καὶ τὸ χρῶμα , καὶ ἡ τῶν σφυγμῶν κίνησις , ἁπασῶν δηλονότι τῶν προσφάτων κινήσεων ἀφωρισμένων · ἔνια δὲ ἀπολείπεται τούτων , οἷον ἡ τῶν , ἐκκρίσεων ἐπίσχεσις , ὅ τε ἀργὸς βίος , ἐδέσματά τε πλείω καὶ τρόφιμα , καὶ μετὰ τροφὴν λουτρά · συνιόντα μέντοι τὰ σύμπαντα τοῖς ἐπιστημονικοῖς ἐγγὺς ἥκει . τρίτην ἐπὶ τούτοις ἔχει τάξιν , εἰ συνήθως ἁλίσκεται πληθωρικοῖς νοσήμασιν ὁ ἄνθρωπος · ἐφεξῆς δὲ τὰ κατὰ χώρας καὶ ὥρας συστατικὰ πάντων αὐτῶν · ἐν μὲν γὰρ χειμῶνι καὶ ἦρι ψυχραῖς τε καὶ εὐκράτοις χώραις μᾶλλον ἀθροίζουσι τὸ πλῆθος · ἐν δὲ ταῖς θερμαῖς καὶ ξηραῖς ὥραις καὶ χώραις ἧττον · οὕτως δὲ καὶ οἱ μὲν πυκνοὶ τὴν ἐπιφάνειαν μᾶλλον , οἱ δ’ ἀραιοὶ σπανιώτερον .
Lemmas: ὁ δέ ἔρευθος , ὅς καί αὐτός μνημονεύω , οὐ πλῆθος μέν ἁπλῶς , ἀλλά αἱματικός πλῆθος γνώρισμα . δέω δέ καί αὐτός ὁ διορισμός , ὅς ὁ ὄγκος · εἰ γάρ διά τις ὁ ἔξωθεν , οἷος ἥλιος , ἤ λουτρόν , ἤ γυμνάσιον , ἤ πορεία , ἤ ἁπλῶς λέγω θερμασία , οὕτως δέ καί θυμός , αἰδώς τε καί ὅσος τοιοῦτος , καί ὀξύς δέ πυρετός οὗτος ὁ γένος εἰμί . ὅταν οὖν ὁμαλός μέν ὅλος ὁ σῶμα ὁ διάθεσις εἰμί , μηδείς δέ ὅς λέγω παρέρχομαι , τότε ἄν εἰμί ὁ ἔρευθος αἱματικός πλῆθος γνώρισμα ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον · εἰ δέ μή , ἀλλά γε κατά ἐκεῖνος ὁ μέρος , ἐν ὅς φαίνω · καί γάρ καί ὁ φλεγμονή , εἴτε ἐν ὁ μῦς εἴτε ἐν ὁ δέρμα συνίστημι , ὁ τοιοῦτος ἕπομαι χρῶμα , πληθωρικός ὑπάρχω νόσημα . ἀλλά περί φλεγμονή αὔταρκος ἐν ἕτερος λέγω γράμμα , κατά ὅς περί ὁ παρά φύσις ὄγκος ἐπισκοπέω , δείκνυμι ἅπας αὐτός ὑπό πλῆθος ὑγρός ἄλλοτε εἰς ἄλλος μέρος κατασκήπτω συνίστημι · νυνί δέ οὐ περί οὗτος , ἀλλά ὡς λέγω πρόσθεν , ὑπέρ ἐκεῖνος ὁ πλῆθος ὁ λόγος εἰμί , ὅς καλέω πληθώρα , πλεονεξία χυμός ἐν ὅλος ὁ σῶμα συνίστημι . οὐ οὕτως δέ φημί ἐν ὅλος ὁ σῶμα συνίστημι πλῆθος , ὡς ἀμφότερος ὁ γένος ὁ σῶμα βλάπτω , ὁ τε ὁ ἀγγεῖον καί ὁ σάρξ · ἐγχωρέω γάρ ἐνίοτε καί μόνος ἕτερος , ὡς εἰ καί ὁπότερος ἄν καταλαμβάνω μέρος , οὐ κατά εἷς τις μόριον ἤ δύο οὗτος συμβαίνω , ἀλλά ἤτοι κατά ὅλος ὁ ζῷον , ἤ κατά ὁ πολύς τε καί κύριος μόριον . καί τοίνυν καί ὁ ὄγκος ὁποῖος τις εἰμί ἐξευρίσκω , ἱκανός γυμνάζω περί ὁ διάγνωσις ἀνήρ δέω . κατά γοῦν ὁ σαρκώδης γένος ἕτερος μέν ὄγκος ὁ ὁ σάρξ αὐτός εἰμί , ἕτερος δέ ὁ ὁ ὑγρός , ὥσπερ ἔριον τις ἤ σπογγιά ὁ σάρξ ἐμπίμπλημι ὑγρότης περισσός · ἀλλά ὁ μέν τοιοῦτος πλῆθος ἐν ὁ σάρξ ἀνάλογος εἰμί ὁ κατά ὁ ἔγχυμα καλέω ἐπί ὁ ἀγγεῖον , ὁ δέ ἕτερος πλῆθος ὁ πρός ὁ δύναμις , ἤ μετά βάρος · μιμνῄσκω ἐγώ , ὅτι μηδείς διαφέρω , ἤ περί σύνθετος σάρξ , ἤ περί μῦς διαλέγω , καί ὡς εἰ ποτέ περί πλῆθος ὁ λόγος γίγνομαι ὁ κατά ὁ σάρξ , ὁ μῦς ἀκούω εἰμί , οὐ ὁ ἁπλόος ἐκεῖνος σάρξ , ὁ ὑπό τις ὀνομάζω παρέγχυμα . κατά μέντοι ὁ ἀρτηρία καί ὁ φλέψ οὐ ﻿ ὅμοιος αἰσθητός εἰμί ὁ πρός ὁ δύναμις πλῆθος αὐτός ὁ κάμνω , ἀλλά ὅσος περ ἄν εἰμί αἰσθητικός φύσις , μόνος ὁ τοιοῦτος ἀμυδρός τις καί βύθιος βάρος ἐμφαίνω κατά ὁ σῶμα · διό χρή ζητέω ἕτερος τις σαφής ὁ τοιοῦτος πλῆθος γνώρισμα . ῥᾴθυμος δέ ὁ πολύς ἰατρός ἔχω ἀμφί αὐτός , καί ὁ μέν οὐδέ ὅλος ἐπισκοπέω , ἔνιοι δέ ἐλλιπής , οὐδείς εὑρίσκω βέβαιος γνώρισμα ὁ ὁ ἀρτηρία κίνησις , ὅς ἐν ὁ περί ὁ σφυγμός πραγματεία αὔταρκος ἐξηγέομαι . ὁ πολύς μέν γάρ ὁμοῦ ὁ ἀρτηρία ὁ φλέψ ἐν πληθώρα καθίστημι , διά ὁ σύρροια ὁ ἀγγεῖον , ὅς πολλάκις ἐν ἕτερος ἀποδείκνυμι · εἰμί ὅτε δέ χυμός γλίσχρος , ἤ παχύς ἀσθροίζω ἐν ὁ φλέψ , οὐ εὐπετής ὁ μετάληψις αὐτός εἰς ὁ ἀρτηρία γίγνομαι , σπάνιος δέ εἰμί ὁ τοιοῦτος · εἰ μή γάρ ἔσχατος εἰμί παχύς , ἤ γλίσχρος χυμός , μεταρρέω πάντως . ἐν μέν δή ὁ τοιοῦτος διάθεσις οὐδείς ἐναργής γνώρισμα ὁ κατά ὁ φλέψ ἀθροίζω πλῆθος ἐκ ( δέ ) ὁ ὁ ἀρτηρία κίνησις ἔνειμι λαμβάνω , εἰ καί ὅτι μάλα ὁ Νίκαρχος καί Πραξαγόρας δοκέω , καίτοι μή μεταδίδωμι ὁ ἀρτηρία αἷμα · κατά μέντοι ὁ ἄλλος διάθεσις ὁ πληθώρα πιστεύω χρή ὁ ἐκ ὁ σφυγμός σημεῖον , ὅς διά ὁ οἰκεῖος λέγω πραγματεία , ὁ δέ ἰδέα ὁ πλῆθος , ὅταν γε ὁμαλής ἐκτείνω εἰς ὅλος ὁ σῶμα εἰμί , κατά ὅδε διαιρέω . ἐξέρυθρος μέν γάρ ὁ ὁ αἷμα πλῆθος εἰμί , ὕπωχρος δέ ὁ ὁ ξανθός χολή , ἐπί δέ ὁ λευκός ἐκτρέπω ὁ κατά φύσις , ὅταν ὁ φλέγμα κρατέω , καθά ἐπί ὁ μέλας , ἐάν ὁ μέλας χολή . κατά ἕκαστος δέ ὁ λέγω συναυξάνω χρή καί ὁ αἷμα · μόνος γάρ εἰ ποτέ πλεονάζω ὁ ὠχρός καί ξανθός προσαγορεύω χολή , καθά ἐν ἰκτερικός , οὐ ἔτι πλῆθος , οὐδέ πληθωρικός διάθεσις , ἀλλά κακοχυμία ὁ τοιοῦτος εἰμί πάθημα . κατά αὐτός δέ καί ἐπί ὁ μέλας χολή καί ὁ φλέγμα . ὅταν δέ , ὡς λέγω πρόσθεν , ἤ βάρος , ἤ ὄγκος ὑπέρ ὁ κατά φύσις εἰμί , πληθωρικός μέν ὁ τοιοῦτος διάθεσις λέγω , ἐκ δέ ὁ χροιά γιγνώσκω χρή ὁ ἰδέα ὁ κρατέω χυμός . μόνος δέ χολή ὁ ἀχώριστος ὁ πλῆθος σύμπτωμα οὐδέτερος ἐργάζομαι δύναμαι , οὔτε οὖν ὁ ὄγκος οὔτε ὁ βάρος · ἕτερος γάρ τις πρός οὗτος εἰμί πάθημα πρίν εἰς τοσοῦτος αὐξάνω . μόνος δέ , εἴπερ ἄρα , ὁ φλέγμα , καί οὗτος οὐ ἅπας ἁπλῶς , ἀλλά ὁ κατά ὁ λευκοφλεγματίας ὀνομάζω ὕδερος ἐν ὅλος ὁ σῶμα δύναμαι πλεονάζω . δῆλος δέ ὡς καί ὁ ὠμός ὀνομάζω χυμός εἷς τις ὁ φλέγμα εἶδος ἐν γε ὁ νῦν λόγος τίθημι χρή , ὡς εἰ ἕτερος ἐκεῖνος τίθημι πρός ὅς λέγω ἄρτι πλῆθος διαφορά , ἀναγκαῖος εἰμί προστίθημι καί ὁ ἐκ ὁ τοιοῦτος χυμός · παχύς δέ ὁ ἄλλος φλέγμα ὁ χυμός οὗτος , ἥσσων τε πνευματικός , οἷος ἐν ὁ οὖρον ὑφίστημι μάλιστα ὁ ἐκ ἀδδηφαγία πολύς ὑπόστασις ἔτνος τε κύαμος ὅμοιος ἔχω · καί μήν καί διαχωρέω κάτω πολλάκις ὁ τοιοῦτος ἀθρόος χυμός ἐκεῖνος ὁ σῶμα , ὅσος γυμνάσιον μέν ἀπέχω , πάμπολυς δέ ἔδεσμα χράω , καί λουτρόν ἐπί τροφή · ἀλλά καί οὗτος ὁ χυμός , καθά καί ὁ φλέγμα , λευκός τις ἄχροια κατά ὅλος ὁ σῶμα συνυπάρχω . ὁ δέ ἄλλος ὁ φλέγμα εἶδος ὁ μέν εἰμί γλυκύς , ὁ δέ ὀξύς , ὁ δέ ἁλυκός · καί ὑπνώδης μέν γίγνομαι ἐπί ὁ γλυκύς , πεινώδης δέ ἐπί ὁ ὀξύς πλεονάζω , ὥσπερ δή διψώδης , ὅταν ἐπικρατέω ὁ ἁλυκός · ἀνόρεκτος δέ ἐπί ὁ προλέγω ὁ ὠμός . ὁ δέ ὁ ὕπνος ἐπί μέν ὁ ἄλλος φλέγμα ὁ προλέγω βραχύς πολύς ὁ κατά φύσις · ὁ δέ ὠμός χυμός , ὥσπερ ὁ γλυκύς φλέγμα , σαφής ὑπνώδης ἀποτελέω · δείκνυμι γάρ ἑτέρωθι , ὁ αἰσθητικός ἀρχή ὑγραίνω τε καί ψύχω , ὁ κωματώδης ἕπομαι διάθεσις , ὥσπερ γε καί ὁ ἀγρυπνία , ξηραίνω καί θερμαίνω . οὗτος ἄρα καί ὁ χολάω ἄγρυπνος πᾶς ἐπί ἑκάτερος ὁ χολή · σύνειμι δέ ἐξαιρετός ἐπί ὁ μέλας ὁ σκυθρωπός τε καί δύσθυμος ἄνευ λόγος . εἰ δέ μή κατά ὅλος σῶμα πλεονάζω ὁ προλέγω χυμός , κατά εἷς τις δέ μόριον ἀθροίζω , ὄγκος ἐργάζομαι παρά φύσις αὐτός ὁ σῶμα , ὑπέρ ὅς ἑτέρωθι δείκνυμι . καί αὐτός δέ ὁ νῦν αὐτός λέγω σύμπτωμα , πλήν ὁ ἄχροια , ἐγκέφαλος τε καί στόμαχος καταλαμβάνω εἰμί · ἀγρυπνία μέν γάρ καί ὕπνος διά ὁ ἐγκέφαλος , ὄρεξις δέ καί ἀνορεξία διά ὁ στόμαχος ἄλλοτε ἀλλοῖος διατίθημι γίγνομαι . δῆλος δέ ὅτι ὁ στόμα ὁ γαστήρ λέγω νῦν στόμαχος , ἐν ὅς ὁ μέν φλέγμα ὁ ἀθροίζω , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ὁ ὄρεξις ποιέω · ὁ δέ χολώδης , ἐπί μέν ὁ ξανθός διψώδης τε καί ἀσώδης εἰμί , καί ὁ στόμα πικρός αὐτός εἰμί · ἐπί δέ ὁ μέλας , δύσθυμος , καί σκυθρωπός , καί φοβερός , καί ἄδιψος , καί σίαλον μεστός , ἀπόσιτος δέ οὐ πᾶς , ἀλλά τις αὐτός . ἱκανός δέ πεινώδης εἰμί ὅς ἄν ὁ μέλας ὁ ὀξύς ποιότης κρατέω ἔχω · γίγνομαι δέ οὗτος , κακοήθης αὐτός ἀποτελέω . ἔστε ἄν δέ μόνος οἷος ἰλύς αἷμα εἰμί , μήπω δέ ἀκριβής ὀξύς , καλός ἴσως ( μελαγχολικός χυμός ἕως ὅς λέγω ) μηδέ καλέω μηδέπω ὁ τοιοῦτος χυμός μέλας χολή , ἀλλά , ὥσπερ εἴωθα , μελαγχολικός , ὅτι ὁ γίγνομαι μέλας χολή πλησίον ἥκω . ἀλλά οὐ νῦν καιρός ὑπέρ ὁ ἐν ὁ κακοχυμία διεξέρχομαι διαφορά , ὅτι μηδέ πλῆθος λέγω ὀνομάζω αὐτός · ἐγώ δέ οὐ ἁπλῶς ὁ πλεονάζω ὁπωσοῦν ἐξευρίσκω , ἀλλά περί πλῆθος ﻿ σκοπέω πρόκειμαι · πλεονεξία δέ εἰμί οὗτος ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα ὁ ζῷον χυμός . οὔτε οὖν ὁ κατά μέρος ὄγκος οὔτε κακοχυμία ἀκούω χρή ποθέω ἐν ὁ λόγος ὅδε ὁ ἰδέα , ἀλλά ὅταν ἤτοι κατά ὁ ἀρχαῖος ἀναλογία αὐξάνω ἅπας , ἤ τις βραχύς ὑπεροχή ἐκ αὐτός εἷς λαμβάνω . ὁ μέν οὖν αἷμα πάμπολυς ὑπεροχή δύναμαι λαμβάνω ἐν ὁ πληθωρικός διάθεσις , ὁ δέ ἄλλος χυμός οὐδείς · κακοχυμία γάρ ἤδη ὁ γε τοιοῦτος , οὐ ἔτι πλῆθος , οὐδέ πληθώρα καλέω . διό καί σφυγμός κατά μέν ὁ κακοχυμία οἰκεῖος ὁ φύσις ὁ χυμός ἀκριβής εἰμί · ἐπί δέ ὁ λέγω πλῆθος οὐ ὅμοιος ἐναργής ἀποσῴζω ὁ διαφορά , ὅτι σύν αἷμα δαψιλής πάντως εἰμί ὁ πλεονάζω χυμός · ὅταν δέ κρατέω σφοδρός , ἐπί μέν ὁ ξανθός χολή τοιοῦτος ἀνάγκη γίγνομαι σφυγμός , οἷος λέγω ἕπομαι , ξηραίνω τε καί θερμαίνω ὁ καρδία · ἐπί δέ ὁ μέλας τοιοῦτος αὖ πάλιν , οἷος φημί , εἰ ψύχω τε καί ξηραίνω , γίγνομαι · κατά δέ ὁ αὐτός λόγος , εἰ νικάω ποτέ ὁ φλέγμα ὁ ἄλλος , ψυχρός καί ὑγρός διάθεσις ἔκγονος ἀποτελέω σφυγμός . αἷμα δέ ὁ μέν ἀκριβής κατά φύσις οὐδείς ὁ ἀρχαῖος κατάστασις ἀλλοίωσις ἕπομαι · ὁ δέ ὑγρός πλεονάζω καί ὁ σφυγμός συναλλοιόω , καθά εἰ θερμός τε καί ψυχρός ἑαυτοῦ γίγνομαι . διαιρέω δέ ἐν ὁ περί ὁ σφυγμός πραγματεία ὁ τοιοῦτος σύμπας · νῦν δέ ἀρκέω ὁ γε τοσοῦτος λέγω , ὡς ἐκ ἀργία μέν καί δίαιτα ὑγρός ὑγρός ἑαυτοῦ γίγνομαι ἄν ὁ αἷμα , πλεονεξία ὁ ὑδατώδης περίσσωμα · ἐπί θυμός δέ καί γυμνάσιον , ἔγκαυσις τε καί τρῖψις , καί φάρμακον θερμαίνω , καί τροφή τοιοῦτος , καί οἶνος ἀκρατής καί παλαιός θερμός , ὥσπερ γε καί διά τις ψῦξις ὑπόγυιος ψυχρός . εἰ δέ ἐπί πολύς ἔδεσμα χράω τις ξηρός ὁ κρᾶσις , οὐ μήν ἄλλος τις ἔχω δυσκρασία , ξηρός ἐκεῖνος γίγνομαι ἄν ὁ αἷμα . καί δή καί κατά συζυγία ὑγρός τε καί ψυχρός , ἤ ψυχρός τε καί ξηρός , θερμός τε καί ὑγρός , ἤ θερμός τε καί ξηρός ἐπί ὁ λέγω αἴτιος ἀποτελέω , χωρίς ὁ ὁ ἄλλος τις πλεονεκτέω χυμός . εἰ δέ καί διά ὁ ἐκεῖνος μίξις εἰς δυσκρασία ἀφικνέομαι , μετά κακοχυμία ἄν ὁ τοιοῦτος δυσκρασία συνίστημι , λέγω μέν ἔτι καί νῦν ἤτοι θερμός γίγνομαι ὁ αἷμα , ἤ ψυχρός τε καί ὑγρός , καί κατά ὁ ἕτερος δυσκρασία ἕξ , ὀκτώ γάρ εἰμί ὁ σύμπας , κατά ἕτερος δέ τοι τρόπος , οὐ ὡς ὁπότε μόνος αὐτός κατά ἑαυτοῦ τοιοῦτος ὑπάρχω . ὁ σφυγμός δέ κατά ὁ δυσκρασία ὁ ὀκτώ ὁ ἰδέα ἐκεῖνος ἔχω , οἷος ἐν ὁ ὁ σφυγμός πραγματεία διέρχομαι · εἴτε δέ , ὡς λέγω , μόνος ὁ αἷμα εἰμί , εἴτε διά τις ἐπιμιξία χυμός , διορίζω χρή ὁ τε σύνειμι χροιά πᾶς ὁ σῶμα καί ὁ ἄλλος σύμπτωμα , ὅσος περί ὕπνος καί ἐγρήγορσις , ἤ ὄρεξις καί ἀνορεξία , ἤ ἔτι τοιοῦτος , μικρός ἔμπροσθεν λέγω , καί ὁ προηγέομαι δίαιτα , καί ὁ γυμνάσιον , καί ὁ αὐτός ὁ κάμνω συμπίπτω ἐθίζω , ἔτι τε ὁ ὥρα καί ὁ χώρα καί ὁ φυσικός πυκνότης καί ἀραιότης ὁ σῶμα · ἀγαθός γάρ ἐκ πᾶς ὁ πιστός ὁ διάγνωσις λαμβάνω , οὐ ἐκ εἷς ἤ δύο , εὖ οἶδα ὡς αὐτός μόνος ἐν ὁ τέχνη πολύς κοινωνέω ὁ στοχάζομαι , λέγω δή ὁ μέρος ὁ τέχνη οὗτος ὁ διαγνωστικός ἅπας , οὐ μόνος ὁ κατά ὁ κακοχυμία , ἤ ὁ πλῆθος , ὅς νῦν ἐγώ διορίζω πρόκειμαι · ὁ γάρ περί ὁ ἐνέργεια , ἤ ὁ ὁ νόσημα αἰτία , ἤ ὁ ἴασις , ἐπιστημονικός ἔχω ὁ γνῶσις . λέγω δέ ἐπί πολύς ὑπέρ αὐτός οὗτος ἑτέρωθι , καί νῦν ἀρκέω ὁ προστίθημι αὔταρκος διορίζω , αὐτόθι που καταπαύω ὁ γράμμα . γίγνομαι δέ ἄν αὐτάρκης ὁ λόγος ἐπί παράδειγμα ἐξετάζω . εἰμί δή ὁ μέν ἄνθρωπος ἀπύρεκτος ὑπάρχω , ἐν ὄγκος δέ μέγας ὁ φλέψ αὐτός καί ὁ σύμπας σῶμα ἐρυθρός . σκοπέω οὖν , εἰ μηδείς οὗτος ὁ θερμαίνω αἴτιος πλησιάζω · εἰ γάρ τοι φαίνω , ἀγαθός ἀναβάλλω ὁ διάγνωσις , ἄχρι περ ἄν ὁ ἐκ ἐκεῖνος κίνησις ἐν ὅλος ὁ σῶμα καθίστημι , διότι μήτε θυμόω , ἤ λούω , ἤ λούω , ἤ γυμνάζω , ἤ οἶνος προσφέρω ἄρτιος , ἤ ἄλλος ὁπωσοῦν θερμαίνω εἰς ὁ διάγνωσις ἄγω προσήκω , ἀλλά ἐν ἡσυχία πᾶς ὁ ἔξωθεν ὑπάρχω κίνησις · εἰ γάρ ἐν ἐκεῖνος ὁ καιρός φαίνω τοιοῦτος , αἷμα πλεονάζω ὁ ἄνθρωπος . ἐντεῦθεν ἐπισκοπέω ἄλλος , πρῶτος μέν ὅσος μέγας ἔχω δύναμις , εἶτα ἑξῆς ὁ λοιπός · δείκνυμι δέ βάρος καί τάσις , ὁ τε πρός ὁ κίνησις ὄκνος , εἶτα ἑξῆς ὁ κατά ὁ σφυγμός , ἀγρυπνία τε καί ὕπνος , ὄρεξις τε καί ἀνορεξία , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . μετά δέ οὗτος ὁ προηγέομαι ἕκαστος , ὅσος πλῆθος ἐργάζομαι , μή τις συνήθης ἔκκρισις ἐπέχω , μή γυμνάσιον ἀμελέω , μή πολύς καί πολύτροφος σιτίον συνεχής προσφέρω , μή μετά τροφή ἀήθης χράω λουτρόν , καί πρός οὗτος ἔτι μή πολλάκις ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος ἁλίσκομαι νόσημα πληθωρικός . ἐπί οὗτος ἅπας καί ὁ παρά ὁ χώρα , καί ὥρα , ἤ ἔτι τοιοῦτος ἄλλος προστίθημι , οὐ ἴσος ἅπας νέμω ὁ αἰτία , ὥσπερ οὐδέ ἐν ὁ ἄλλος μέρος ὁ τέχνη · ἔνιοι μέν γάρ ὁ γνώρισμα εἰμί ἐπιστημονικός , καθά ὁ τάσις , καί ὁ βάρος , ὁ τε ὄγκος ὁ φλέψ , ὁ τε ὄκνος , καί ὁ χρῶμα , καί ὁ ὁ σφυγμός κίνησις , ἅπας δηλονότι ὁ πρόσφατος κίνησις ἀφορίζω · ἔνιοι δέ ἀπολείπω οὗτος , οἷος ὁ ὁ , ἔκκρισις ἐπίσχεσις , ὁ τε ἀργός βίος , ἔδεσμα τε πολύς καί τρόφιμος , καί μετά τροφή λουτρόν · συνέρχομαι μέντοι ὁ σύμπας ὁ ἐπιστημονικός ἐγγύς ἥκω . τρίτος ἐπί οὗτος ἔχω τάξις , εἰ συνήθης ἁλίσκομαι πληθωρικός νόσημα ὁ ἄνθρωπος · ἐφεξῆς δέ ὁ κατά χώρα καί ὥρα συστατικός πᾶς αὐτός · ἐν μέν γάρ χειμών καί ἔαρ ψυχρός τε καί εὔκρατος χώρα μάλα ἀθροίζω ὁ πλῆθος · ἐν δέ ὁ θερμός καί ξηρός ὥρα καί χώρα ἥσσων · οὕτως δέ καί ὁ μέν πυκνός ὁ ἐπιφάνεια μάλα , ὁ δέ ἀραιός σπάνιος .