galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 8.1
Περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων ἐπισκέψασθαι προθέμενοι , πρῶτον μὲν ἐδιδάξαμεν , ἀναγκαιότατον ὑπάρχειν ἰατρικῇ τε καὶ φιλοσοφίᾳ , εἴτε πλείους εἰσὶ δυνάμεις αἱ διοικοῦσαι τὸν ἄνθρωπον , εἴτε μία , βεβαίως ἐξευρεῖν · ἐφεξῆς δ’ ἐπὶ τὴν ζήτησιν αὐτῶν τραπόμενοι κατὰ τὸν ἀποδεικτικὸν νόμον , ἔννοιαν ὁμολογουμένην ἔφαμεν εἶναι τοῦ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικοῦ τὸ κατάρχον αἰσθήσεώς τε καὶ κινήσεως τῆς κατὰ προαίρεσιν , οὐδὲν ὡς πρὸς τὰ παρόντα διαφέροντος , ἢ κατὰ προαίρεσιν , ἢ καθ’ ὁρμὴν εἰπεῖν . εὔδηλον δὲ , ὅτι ἕτεραι μέν εἰσιν αἱ κινήσεις ἐκτεινόντων τε καὶ συστελλόντων τὰ κῶλα , βαδιζόντων τε καὶ τρεχόντων , ἑστώτων τε καὶ καθημένων , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα πραττόντων , ἕτεραι δ’ αἱ κατὰ τὴν καρδίαν τε καὶ τὰς ἀρτηρίας , οὐ κατὰ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν ἀποτελούμεναι , καθάπερ καὶ τρίτον ἄλλο γένος κινήσεων , αἱ περὶ τὴν τῆς τροφῆς οἰκονομίαν . ἀλλ’ ἀπό γε τῶν προαιρετικῶν ἀρξάμενοι , καθ’ ἃς καὶ τὸ καλούμενον ἰδίως ἡγεμονικόν ἐστι τῆς ψυχῆς , ἕνα λόγον ἐδείκνυμεν ἠρωτῆσθαι μόνον ἐπιστημονικῶς , ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητουμένου τῆς οὐσίας ἔχοντα τὰς προτάσεις , ὄντα τοιοῦτον · ὅπου τῶν νεύρων ἡ ἀρχὴ , ἐνταῦθα καὶ τὸ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικόν . αὕτη μὲν ἡ τοῦ λόγου κυριωτάτη πρότασις ὡμολογημένη πᾶσιν ἰατροῖς τε καὶ φιλοσόφοις . ἡ δ’ οἷον πρόσληψις αὐτῆς ἀληθὴς μὲν , ἡ ἀρχὴ τῶν νεύρων ἐν τῷ ἐγκεφάλῳ , ψευδὴς δὲ , ἡ ἀρχὴ τῶν νεύρων ἐν τῇ καρδίᾳ , γράφειν μὲν ταύτην τὴν πρότασιν ἢ καὶ λέγειν τοῖς ἀπείροις ἀνατομῆς δυναμένου τινὸς , οὐ μὴν δεῖξαί γε δυναμένου . πάντα γὰρ ἐν τοῖς ζώοις τὰ μόρια νεύρων μετέχει , τὰ μὲν ἄντικρυς ἐξ ἐγκεφάλου παραγιγνομένων εἰς αὐτὰ , τὰ δὲ διὰ μέσου τοῦ νωτιαίου . πρῶτοι οὖν μακρολογίας αἴτιοι κατέστησαν οἱ καταψευσάμενοι τῶν φαινομένων , οὐχ Ἱπποκράτης , ἢ Ἐρασίστρατος , ἢ Εὔδημος , ἢ Ἡρόφιλος , ἢ Μαρῖνος , οἱ μετὰ τοὺς παλαιοὺς ἐν τῷ μεταξὺ χρόνῳ τὴν ἀνατομικὴν θεωρίαν ἠμελημένην ἀνακτησάμενοι · ὡς , εἴ γε τὸ φαινόμενον ἐκ τῆς ἀνατομῆς εἶπον , οὐκ ἂν ἐμακρολογοῦμεν , δι’ ἀποδείξεως μιᾶς εὑρημένου τοῦ ζητουμένου . μακροτέρων οὖν λόγων ἐδεήθημεν εὐθὺς ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ διὰ τοὺς , ἃ μηδ’ ὅλως εἶδον , ὡς ἀκριβῶς ἰδόντας ἐπιχειρήσαντας γράφειν , ἠναγκάσθημέν τε καὶ νεύρων καὶ ἀρτηριῶν ἀνατομὴν ἐπὶ κεφαλαίων ἐν αὐτῷ διελθεῖν . ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ τῶν ἠρωτημένων λόγων περὶ ψυχῆς ἡγεμονικοῦ τοὺς πιθανωτάτους ἀπεδείξαμεν , οὐ κατὰ τὴν ἀποδεικτικὴν μέθοδον ὑπ’ αὐτῶν συντεθέντας , ἀλλὰ τοὺς μὲν ἐγγὺς αὐτῶν , οὓς διαλεκτικοὺς ἔθος ἐστὶν Ἀριστοτέλει καλεῖν , ἐνίους δὲ ποῤῥώτερον , οὓς διαιροῦμεν εἴς τε τοὺς ῥητορικοὺς καὶ τοὺς σοφιστικούς . ἔπραξα δὲ τοῦτο καὶ τοῦ ὑποκειμένου μὲν ἕνεκεν αὐτοῦ , καὶ διὰ τοὺς ἑταίρους δὲ βουλομένους ἐκ παραλλήλου τῶν λόγων ἔχειν τὰς διαφορὰς ἐφ’ ἑνὸς προβλήματος , ἐσομένης τῆς γυμνασίας ταύτης εἰς πολλὰ χρησίμης . ἐπεὶ δὲ καὶ τοιοῦτόν τινα λόγον ὁ Χρύσιππος ἔγραψεν · ἔνθα τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , ἐνταῦθα καὶ τὸ ἡγεμονικόν · τὰ δὲ πάθη τῆς ψυχῆς ἐν καρδίᾳ · ἐν ταύτῃ ἄρα καὶ τὸ ἡγεμονικόν · ἐδείκνυον αὐτὸ τὸ ζητούμενον αὐτὸν ἐν τῷ κυριωτάτῳ λήμματι λαμβάνοντα . Πλάτωνος γὰρ εἰρηκότος , ἐν μὲν τῇ κεφαλῇ τὸ λογιστικὸν ὑπάρχειν , ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ τὸ θυμοειδὲς , ἐν ἥπατι δὲ τὸ ἐπιθυμητικὸν , ἐχρῆν αὐτὸν ἐλέγξαι πρότερον , ὅσα κατασκευάζων ἑαυτοῦ τὸ δόγμα διῆλθεν ὁ Πλάτων , οὐχ ἁπλῶς ἀποφῃνάμενον ἀξιοπιστοτέραν| ἡγεῖσθαι τὴν ἰδίαν ἀπόφασιν τῶν ὑπὸ Πλάτωνος εἰρημένων λόγων . ἐδείκνυον δὲ καὶ ὡς οὐδ’ ἐπεχείρησέ που τῶν ἑαυτοῦ συγγραμμάτων ὁ Χρύσιππος ἀντειπεῖν τοῖς τοῦ Πλάτωνος λόγοις . ἅπαντες μὲν οὖν ὅσοι μηδέπω φιλοσοφίας ἦσαν ἡμμένοι γεωμέτραι , καὶ ἀριθμητικοὶ , καὶ λογιστικοὶ , καὶ ἀστρονόμοι , καὶ ἀρχιτέκτονες , ἔτι τε μουσικοὶ , καὶ γνωμονικοὶ , καὶ ῥητορικοὶ , καὶ γραμματικοὶ , καὶ ὅλως εἴ τις ἐν τέχνῃ λογικῇ γεγύμναστο , πίστιν βεβαίαν ἔσχον , ἐξηλέγχθαι μὲν τοὺς τῶν ἄλλων λόγους , ὅσους ἐγεγράφεσαν ὑπὲρ ἡγεμονικοῦ ψυχῆς , ἀληθεῖς δ’ εἶναι τοὺς Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος . ἐπεὶ δὲ τὰ τοῦ Χρυσίππου βιβλία περὶ παθῶν γεγραμμένα , καὶ οἱ ἀπ’ ἐκείνου , ὡς ἐν ἐκείνοις ἀπέδειξεν ὁ ἀνὴρ , ἐν τῷ λογιστικῷ τῆς ψυχῆς εἶναι τὰ πάθη , τοὺς θυμοὺς , καὶ τοὺς φόβους , καὶ τὰς λύπας , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα , δι’ ἐκείνους ἠναγκάσθην ἐπιδεικνύναι μὴ μόνον ψευδῶς εἰρηκότα πολλὰ κατὰ τὰ περὶ τῶν παθῶν βιβλία τὸν Χρύσιππον , ἀλλὰ καὶ μαχόμενα αὐτῷ . καὶ κατὰ τοῦτο προσέθηκα τοῖς πρώτοις δύο βιβλίοις ἕτερα τρία , δείξας εὐθέως ἐν αὐτοῖς , ὅτι καὶ Ποσειδώνιος ὁ ἐπιστημονικώτατος τῶν Στωϊκῶν διὰ τὸ γεγυμνάσθαι κατὰ γεωμετρίαν ἀπέστη τε τοῦ Χρυσίππου καὶ δείκνυσιν ἐν τῇ περὶ παθῶν πραγματείᾳ διοικουμένους ἡμᾶς ὑπὸ τριῶν δυνάμεων , ἐπιθυμητικῆς τε καὶ θυμοειδοῦς καὶ λογιστικῆς . τῆς δ’ αὐτῆς δόξης . ὁ Ποσειδώνιος ἔδειξεν εἶναι καὶ τὸν Κλεάνθην . καὶ μέντοι καὶ τὸν περὶ τῶν ἀρετῶν λόγον ἐπὶ ταύταις ταῖς ἀρχαῖς ὀρθῶς φησι περαίνεσθαι , καὶ δείκνυσιν αὐτὸ τοῦτο διὰ μεγάλης πραγματείας ἰδίᾳ γεγραμμένης αὐτῷ . ὥστ’ οὐκ ἐγὼ τοῦ μήκους τῶν λόγων αἴτιος , ἀλλ’ οἱ προπετῶς ἐπαινοῦντες τὰ γεγραμμένα Χρυσίππῳ περί τε τοῦ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικοῦ καὶ |περὶ παθῶν , ἃ πάντ’ ἐγνώκειν ἐγὼ παρελθεῖν ἐάσας ἀνέλεγκτα . θεοὺς δ’ ἅπαντας ἐπικαλοῦμαι μάρτυρας , ὡς τοὺς ἀναισχύντους τῶν λόγων ἐλέγχους αὐτὸς αἰδοῦμαι , βέλτιον εἶναι νομίζων ἀγνοεῖσθαι τοῖς πολλοῖς αὐτοὺς , ὅπως μὴ βλάπτοιντο θεώμενοι φιλοσόφους ἄνδρας , ἃ μηδέποτ’ εἶδον , ὡς ἰδόντας γράφοντας · ἧττον γὰρ αἰδοῦνται καὶ αὐτοὶ φωραθῆναι ψευδόμενοι . αἰδεσθῆναι δ’ ἔστι καὶ οἳ μὴ γινώσκουσιν , ἐν φιλοσοφίᾳ γεγηρακότες ἄνδρες , ὡς εἷς μόνος οὗτος ἠρώτηται λόγος ἀποδεικτικῷ νόμῳ περὶ ψυχῆς ἡγεμονικοῦ , καθ’ ὃν ἡ μὲν ἀληθὴς πρόσληψίς ἐστιν , ἐγκέφαλον εἶναι τῶν νεύρων ἀρχὴν , ἡ ψευδὴς δὲ , τὴν καρδίαν . ὥστε οὐ μόνον ἐν πέντε βιβλίοις οὐκ ἦν ἀνάγκη γραφῆναι τὸν περὶ ψυχῆς ἡγεμονικοῦ λόγον , ἀλλ’ οὐδὲ δι’ ἑνὸς ὅλου πρός γε τοὺς μεμαθηκότας , ὁποῖόν τι πρᾶγμά ἐστιν ἀπόδειξις ἐπιστημονικὴ , προσήκουσα μὲν , ὡς ἐγώ φημι , φιλοσόφοις μᾶλλον , ἢ γεωμέτραις , ἀριθμητικοῖς τε καὶ λογιστικοῖς , ἀστρονόμοις τε καὶ ἀρχιτέκτοσιν , οὐ μὴν ἠσκημένοις γ’ αὐτοῖς , ὥσπερ ἐκείνοις . διὰ τοῦτ’ οὖν Εὐκλείδης μὲν ἑνὶ θεωρήματι τῷ πρώτῳ κατὰ τὸ τῶν φαινομένων βιβλίον ἐπέδειξε δι’ ὀλιγίστων ἐπῶν , τὴν γῆν μέσην εἶναι τοῦ κόσμου , καὶ σημείου καὶ κέντρου λόγον ἔχειν πρὸς αὐτὸν , ἣν οἱ μαθόντες οὕτω πιστεύουσι τῷ συμπεράσματι τῆς ἀποδείξεως , ὡς καὶ τὸ τὰ δὶς δύο τέτταρα εἶναι . τῶν φιλοσόφων δ’ ἔνιοι τοιαῦτα ληροῦσι περὶ μεγέθους τε καὶ θέσεως γῆς , ὡς αἰδεσθῆναί τινα περὶ τοῦ παντὸς ἐπιτηδεύματος . ὅπου γὰρ οἱ μὲν ἀεὶ παρακελευόμενοι μηδὲν μήτε πράττειν μήτε λέγειν προπετῶς ἔργῳ φαίνονται τοιοῦτοι , τῶν δ’ εἰρημένων ἄνωθεν ἀντιτεχνιτῶν οὐδεὶς μὲν ἑαυτὸν νομίζει σοφὸν , ὡς ἐκεῖνοι , ταῖς δ’ ἀποδείξεσι προσηκόντως χρῶνται , μηδαμόθεν μαχόμενοι , μηδὲ διαφωνοῦντες ἀλλήλοις , μηδὲ ἀναισχύντως ἀποφαινόμενοι περὶ ὧν οὐκ ἴσασι , πῶς οὐκ ἄν τις αἰδεσθείη περὶ παντὸς τοῦ τῆς φιλοσοφίας ἐπιτηδεύματος ; οὕτως γοῦν ὁ ἀληθὴς λόγος ἐστὶ βραχὺς , ὡς ἐγὼ δείξω σοι δι’ ὀλίγων συλλαβῶν περαινόμενον αὐτὸν ὄντα τοιοῦτον · ἔνθα τῶν νεύρων ἡ ἀρχὴ , ἐνταῦθα τὸ ἡγεμονικόν · ἡ δ’ ἀρχὴ τῶν νεύρων ἐν ἐγκεφάλῳ ἐστίν · ἐνταῦθα ἄρα τὸ ἡγεμονικόν . εἷς μὲν οὗτος ὁ λόγος ἐννέα καὶ τριάκοντα συλλαβῶν , ὅπερ ἐστὶ δυοῖν καὶ ἡμίσεως ἐπῶν ἑξαμέτρων . ἕτερος δ’ ἐστὶν πέντε τῶν πάντων ἐπῶν · ἔνθα τὰ πάθη τῆς ψυχῆς ἐπιφανέστερον κινεῖ τὰ μόρια τοῦ σώματος , ἐνταῦθα τὸ παθητικὸν τῆς ψυχῆς ἐστιν · ἀλλὰ μὴν ἡ καρδία φαίνεται μεγάλην ἐξαλλαγὴν ἴσχουσα τῆς κινήσεως ἐν θυμοῖς καὶ φόβοις · ἐν ταύτῃ ἄρα τὸ παθητικὸν τῆς ψυχῆς ἐστιν . εἰ δὲ συνθείης ὡδὶ τούτους τοὺς δύο λόγους , οὐ πλείονες τῶν ὀκτὼ ἑξαμέτρων τὸ συγκείμενον ἐξ αὐτῶν πλῆθος ἔσται . τίνες οὖν αἴτιοι τοῦ πέντε βιβλία γραφῆναι περὶ τούτων , ἃ διὰ ὀκτὼ στίχων ἡρωϊκῶν ἐπιστημονικὴν ἀπόδειξιν εἶχεν ; οὐχ ἡμεῖς δήπουθεν , ἀλλ’ οἱ μὴ βουλόμενοι γραμμικαῖς χρῆσθαι ἀποδείξεσι φιλόσοφοι , περὶ ὧν ἔφην αἰδεῖσθαι . τίνες δὲ αἴτιοι τοῦ καὶ τὸ ἕκτον βιβλίον ἐπ’ αὐτοῖς γραφῆναι περὶ τῆς τρίτης ἀρχῆς , μακροτέρου μὲν λόγου δεομένης , οὐ μὴν ὥσθ’ ὅλον ἓν πληρωθῆναι βιβλίον ; οἱ μὴ γεγυμνασμένοι γραμμικῶν ἀποδείξεων ἀκούειν , ἐπεί τοι καὶ τούτου τοῦ σκέμματος ἐν ὀλίγοις κεφαλαίοις ἐστὶν ἡ ἀπόδειξις . ἐδείχθη γὰρ ἔν τε τοῖς φυτοῖς τὰ παχύτατα μέρη τῆς ἀρχῆς αὐτῶν ἐκφυόμενα , καὶ τῶν προδεδειγμένων δυοῖν ἀρχῶν , τῆς τῶν νεύρων καὶ τῶν ἀρτηριῶν , τὰ μὲν οἷον στελέχη πρὸς ταῖς ἀρχαῖς εἶναι , τὰ δὲ ἀνάλογον κλάδοις ἐν τῷ προϊέναι τὰ στελέχη γεννώμενα . τοῦτο μὲν ἓν λῆμμα δι’ ἐναργῶν ἀποδείξεων ἐδείχθη · δεύτερον δὲ ἐπ’ αὐτῷ , τῆς φυτικῆς ἐν ἡμῖν δυνάμεως , ἣν κοινὴν ἔχομεν πρὸς τὰ φυτὰ , τὰς φλέβας ὑπάρχειν ὄργανα , καθηκουσῶν μὲν εἴς τε τὴν γαστέρα καὶ τὰ ἔντερα λεπτῶν φλεβῶν , ὥσπερ εἰς τὴν γῆν αἱ ῥίζαι τῶν δένδρων , ἁπασῶν δὲ ἀπὸ μιᾶς φλεβὸς πεφυκυιῶν , τῆς ἐπὶ πύλαις ἥπατος , αὖθις δὲ ἐκ τοῦ ἥπατος ἐκφυομένης μεγίστης φλεβὸς , ἣν κοίλην ὀνομάζουσιν , ἧς ὥσπερ κλάδοι τινὲς σχίζονται φλέβες ἄλλαι πάντη τοῦ σώματος φερόμεναι . ἐξ ὧν ἐπεραίνετο ἡ τῶν φλεβῶν ἀρχὴ τὸ ἧπαρ ὑπάρχειν , ᾧ πάλιν εἵπετο , καὶ τῆς κοινῆς πρὸς τὰ φυτὰ δυνάμεως ἀρχὴν εἶναι τοῦτο τὸ σπλάγχνον , ἥντινα δύναμιν ὁ Πλάτων ἐπιθυμητικὴν ὀνομάζει . αὕτη μὲν ἀπόδειξις μία τοῦ τὸ ἧπαρ ἀρχὴν εἶναι τῆς ἐπιθυμητικῆς δυνάμεως καὶ τῶν φλεβῶν · ἑτέρα δ’ ἐκ τοῦ μηδὲν ἄλλο μόριον εὑρίσκεσθαι κατὰ τό ζῶον , ᾧ συμφυεῖς εἰσιν αἱ φλέβες ἅπασαι , λαμβανομένη . τὴν γὰρ ἐκ τῶν κυρτῶν τοῦ ἥπατος ἐκφυομένην φλέβα τὴν κοίλην ἔνιοί φασι τῆς δεξιᾶς ἐν τῇ καρδίᾳ κοιλίας ἐκπεφυκέναι . εἴπερ οὖν ἀπ’ ἐκείνης ἀνάλογον κλάδοις αἱ κατὰ τὸ σῶμα πᾶν ἀποσχίζονται φλέβες , εἴη ἂν ἁπασῶν αὐτῶν ἀρχὴ ἡ καρδία . ἀλλ’ αἵ γ’ ἐκ τῶν σιμῶν τοῦ ἥπατος ἀνάλογον ῥίζαις εἰς τὴν γαστέρα , τήν τε νῆστιν καὶ τὸ λεπτὸν ἔντερον , καὶ τὸ τυφλὸν , καὶ τὸ κῶλον , εἴς τε τὸ ἀπευθυσμένον ὀνομαζόμενον , καὶ τὸν σπλῆνα , καὶ τὸ ἐπίπλοον ἥκουσαι φλέβες οὐκ ἀπὸ ταύτης πεφύκασιν , ἀλλ’ ἔστιν ἑτέρα φλὲψ ἁπασῶν τούτων ἀρχὴ κατὰ τὰς πύλας τοῦ ἥπατος τεταγμένη . πῶς οὖν ἔτι ἀρχὴ τῶν φλεβῶν ἡ δεξιὰ τῆς καρδίας ἔσται κοιλία , μήτε τῶν εἰρημένων φλεβῶν , μήτε πρὸς αὐταῖς τῶν ἐν τοῖς σιμοῖς τοῦ ἥπατος συναπτομένων τῇ καρδίᾳ ; ἧπαρ δὲ καὶ ταύταις ἁπάσαις συνῆπται ταῖς φλεψὶ καὶ ταῖς καθ’ ὅλον τὸ σῶμα διὰ τῆς ἐκ τῶν κυρτῶν αὐτοῦ μερῶν ἐκπεφυκυίας , ἣν οἱ μὲν πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν κοίλην ὀνομάζουσι διὰ τὸ μέγεθος , Ἱπποκράτης δὲ καὶ ὅσοι τὰ τούτου πρεσβεύουσιν , ἡπατῖτιν ἀπὸ τοῦ σπλάγχνου προσονομάζουσιν , ὅθεν ἐκπέφυκεν αὕτη . τοιγαροῦν ἤδη σοι δευτέρα περὶ ἥπατος ἀπόδειξις , ὡς ἁπασῶν ἐστι φλεβῶν ἀρχὴ , διὰ τοῦτο δὲ καὶ τῆς θρεπτικῆς δυνάμεως . ἄλλη δ’ ἐκ περιουσίας τρίτη τοιάδε τις . ἐὰν τὴν δεξιὰν τῆς καρδίας κοιλίαν ἀρχὴν ὑποθώμεθα τῆς κοίλης φλεβὸς , ἐναντίως ἔσται τῷ φαινομένῳ καὶ ἐν ταῖς τῶν ἰχθύων ἀνατομαῖς εὑρισκομένῳ . οὐδενὸς οὖν αὐτῶν ἡ καρδία δεξιὰν ἔχει κοιλίαν , ὅτι μηδὲ πνεύμων ἐστὶ τοῖς ζώοις ἐκείνοις . διὰ τί δὲ γεννᾶταί τε καὶ συναπόλλυται πνεύμονι τῆς καρδίας ἡ δεξιὰ κοιλία , δέδεικταί μοι κατὰ τὴν περὶ χρείας μορίων πραγματείαν . ἐκ περιουσίας μὲν , ὡς ἔφην , οὐ σμικρὰ τῷ δόγματι πίστις ἐστὶ καὶ ἐκ τοῦ νῦν εἰρημένου λόγου . προσέρχεται δὲ καὶ ἄλλη τις ὁμοία τῇδε , τὴν εὐθύτητα τῆς κοίλης ἡμῶν ἐπισκεπτομένων . ὁρᾶται γὰρ ἀπὸ τῶν κυρτῶν τοῦ ἥπατος ἄχρι τῶν σφαγῶν ἅπαν μὲν αὐτῆς τὸ δεξιὸν μέρος εὐθείᾳ μιᾷ ἄκλαστον φυλάττον αὐτὴν , ἐκ δὲ τῶν ἀριστερῶν ἀπόφυσις εἰς τὴν δεξιὰν κοιλίαν τῆς καρδίας γιγνομένη , ἥντινα φλέβα νομίζουσιν ἔνιοι τὸ πρέμνον , ὡς ἂν εἴποι τις , εἶναι τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα φλεβῶν . εἰ δέ περ ἦν ἀληθὲς τοῦτο , πάντως ἂν ἐσχίζετο καὶ αὕτη μετὰ τὴν ἔκφυσιν ὡσαύτως τῇ μεγάλῃ ἀρτηρίᾳ , ἣν ὁμολογουμένως ἁπασῶν τῶν καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ἀρτηριῶν ἀρχὴν οὖσαν ἰδεῖν ἔστι κατὰ τὸ πρῶτον ἐκφῦναι τῆς καρδίας δίχα σχιζομένην , ὅπως τῶν μερῶν αὐτῆς τὸ μὲν ἕτερον ἄνω , τὸ δὲ ἕτερον ἐνεχθείη κάτω τοῦ σώματος . ὥστε καὶ εἰ ἡ κοίλη φλὲψ τῆς καρδίας ἐφύετο , πάντως ἂν καὶ αὕτη παραπλησίως τῇ ἀρτηρίᾳ δίχα σχισθεῖσα τῷ μὲν ἑτέρῳ μέρει πρὸς τὰς σφαγὰς ἀνηνέχθη , τῷ δὲ ἑτέρῳ κατηνέχθη πρὸς τὸ ἧπαρ · οὗ μὴ φαινομένου δῆλόν ἐστιν , οὐδὲ ἐκ τῆς καρδίας αὐτὴν ἄρχεσθαι . αὗται τέτταρες ἀποδείξεις εἰσὶν εἰρημέναι κατὰ τὸ τῆς προκειμένης πραγματείας ἕκτον γράμμα τοῖς εἰδόσι , τί ποτ’ ἐστὶν ἀπόδειξις , αὐτάρκως . εἴρηται δὲ καὶ ἄλλα τινὰ κατὰ τὸ βιβλίον εἰς πίστιν τοῦ δόγματος , οὐ μὴν ἐπιστημονικήν γε τὴν ἀπόδειξιν ἔχοντα , καθάπερ οἱ πρῶτοι δύο λόγοι . καὶ μέντοι καὶ ἀντιλογία τις εἴρηται πρὸς τοὺς ἑτέρως δοξάζοντας . ὥστε , ὅσον ἐπ’ ἐμοὶ , διὰ βραχυτάτων ἤδη τὸ προκείμενον ἀποδέδεικται , καὶ χρὴ τοῦ μήκους τῶν λόγων οὐχ ἡμῖν ἐλέγχουσιν , οὓς ἡμαρτημένους ἔγραψαν ἐκεῖνοι λόγους , ἀλλὰ τοῖς συνθεῖσιν αὐτοὺς μέμφεσθαι . τριῶν οὖν βιβλίων λογικῶν περὶ παθῶν γεγραμμένων Χρυσίππῳ , δυνάμενος ἀντειπεῖν , ἃ πρὸς αὐτὸν διηνέχθην διελέγχων , μηκύνειν , οὐχ ὑπέμεινα τοῦτο πρᾶξαι , καθάπερ οὐδ’ ὅσα περὶ τῆς τῶν ἀρετῶν διαφορᾶς ἔγραψεν ἐν τέτταρσι βιβλίοις , ὑπὲρ ὧν αὐτῷ καὶ ὁ Ποσειδώνιος μέμφεται . ἀλλὰ καὶ περὶ τούτων ἐνδειξάμενος τοῖς ἀκούειν δυναμένοις ἐπιστημονικῶν ἀποδείξεων , ἀνεβαλόμην ἐπὶ σχολῆς αὖθις ἐπιδείξειν , ὅσα καὶ πρὸς αὐτὸν ἐναντιολογούμενος ἔγραψε , καὶ πρὸς τὴν τῶν ἐναργῶς φαινομένων ἀλήθειαν . ἐκείνη μὲν οὖν ἡ πραγματεία καθ’ ἑαυτὴν γέγραπται .
Lemmas: περί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα ἐπισκοπέω προτίθημι , πρῶτος μέν διδάσκω , ἀναγκαῖος ὑπάρχω ἰατρικός τε καί φιλοσοφία , εἴτε πολύς εἰμί δύναμις ὁ διοικέω ὁ ἄνθρωπος , εἴτε εἷς , βέβαιος ἐξευρίσκω · ἐφεξῆς δέ ἐπί ὁ ζήτησις αὐτός τρέπω κατά ὁ ἀποδεικτικός νόμος , ἔννοια ὁμολογέω φημί εἰμί ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός ὁ κατάρχω αἴσθησις τε καί κίνησις ὁ κατά προαίρεσις , οὐδείς ὡς πρός ὁ πάρειμι διαφέρω , ἤ κατά προαίρεσις , ἤ κατά ὁρμή λέγω . εὔδηλος δέ , ὅτι ἕτερος μέν εἰμί ὁ κίνησις ἐκτείνω τε καί συστέλλω ὁ κῶλον , βαδίζω τε καί τρέχω , ἵστημι τε καί κάθημαι , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος πράσσω , ἕτερος δέ ὁ κατά ὁ καρδία τε καί ὁ ἀρτηρία , οὐ κατά ὁ ἡμέτερος προαίρεσις ἀποτελέω , καθά καί τρίτος ἄλλος γένος κίνησις , ὁ περί ὁ ὁ τροφή οἰκονομία . ἀλλά ἀπό γε ὁ προαιρετικός ἄρχω , κατά ὅς καί ὁ καλέω ἴδιος ἡγεμονικός εἰμί ὁ ψυχή , εἷς λόγος δείκνυμι ἐρωτάω μόνος ἐπιστημονικός , ἀπό αὐτός ὁ ζητέω ὁ οὐσία ἔχω ὁ πρότασις , εἰμί τοιοῦτος · ὅπου ὁ νεῦρον ὁ ἀρχή , ἐνταῦθα καί ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός . οὗτος μέν ὁ ὁ λόγος κύριος πρότασις ὁμολογέω πᾶς ἰατρός τε καί φιλόσοφος . ὁ δέ οἷος πρόσληψις αὐτός ἀληθής μέν , ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον ἐν ὁ ἐγκέφαλος , ψευδής δέ , ὁ ἀρχή ὁ νεῦρον ἐν ὁ καρδία , γράφω μέν οὗτος ὁ πρότασις ἤ καί λέγω ὁ ἄπειρος ἀνατομή δύναμαι τις , οὐ μήν δείκνυμι γε δύναμαι . πᾶς γάρ ἐν ὁ ζῷον ὁ μόριον νεῦρον μετέχω , ὁ μέν ἄντικρυς ἐκ ἐγκέφαλος παραγίγνομαι εἰς αὐτός , ὁ δέ διά μέσος ὁ νωτιαῖος . πρῶτος οὖν μακρολογία αἴτιος καθίστημι ὁ καταψεύδομαι ὁ φαίνω , οὐ Ἱπποκράτης , ἤ Ἐρασίστρατος , ἤ Εὔδημος , ἤ Ἡρόφιλος , ἤ Μαρῖνος , ὁ μετά ὁ παλαιός ἐν ὁ μεταξύ χρόνος ὁ ἀνατομικός θεωρία ἀμελέω ἀνακτάομαι · ὡς , εἰ γε ὁ φαίνω ἐκ ὁ ἀνατομή λέγω , οὐ ἄν μακρολογέω , διά ἀπόδειξις εἷς εὑρίσκω ὁ ζητέω . μακρός οὖν λόγος δέω εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον διά ὁ , ὅς μηδέ ὅλος ὁράω , ὡς ἀκριβής ὁράω ἐπιχειρέω γράφω , ἀναγκάζω τε καί νεῦρον καί ἀρτηρία ἀνατομή ἐπί κεφάλαιος ἐν αὐτός διέρχομαι . ἐν δέ ὁ δεύτερος βιβλίον ὁ ἐρωτάω λόγος περί ψυχή ἡγεμονικός ὁ πιθανός ἀποδείκνυμι , οὐ κατά ὁ ἀποδεικτικός μέθοδος ὑπό αὐτός συντίθημι , ἀλλά ὁ μέν ἐγγύς αὐτός , ὅς διαλεκτικός ἔθος εἰμί Ἀριστοτέλης καλέω , ἔνιοι δέ πρόσω , ὅς διαιρέω εἰς τε ὁ ῥητορικός καί ὁ σοφιστικός . πράσσω δέ οὗτος καί ὁ ὑπόκειμαι μέν ἕνεκα αὐτός , καί διά ὁ ἑταῖρος δέ βούλομαι ἐκ παράλληλος ὁ λόγος ἔχω ὁ διαφορά ἐπί εἷς πρόβλημα , εἰμί ὁ γυμνασία οὗτος εἰς πολύς χρήσιμος . ἐπεί δέ καί τοιοῦτος τις λόγος ὁ Χρύσιππος γράφω · ἔνθα ὁ πάθος ὁ ψυχή , ἐνταῦθα καί ὁ ἡγεμονικός · ὁ δέ πάθος ὁ ψυχή ἐν καρδία · ἐν οὗτος ἄρα καί ὁ ἡγεμονικός · δείκνυμι αὐτός ὁ ζητέω αὐτός ἐν ὁ κύριος λῆμμα λαμβάνω . Πλάτων γάρ λέγω , ἐν μέν ὁ κεφαλή ὁ λογιστικός ὑπάρχω , ἐν δέ ὁ καρδία ὁ θυμοειδής , ἐν ἧπαρ δέ ὁ ἐπιθυμητικός , χρή αὐτός ἐλέγχω πρότερος , ὅσος κατασκευάζω ἑαυτοῦ ὁ δόγμα διέρχομαι ὁ Πλάτων , οὐ ἁπλῶς ἀποφήμͅνημι ἀξιόπιστος ἡγέομαι ὁ ἴδιος ἀπόφασις ὁ ὑπό Πλάτων λέγω λόγος . δείκνυμι δέ καί ὡς οὐδέ ἐπιχειρέω που ὁ ἑαυτοῦ σύγγραμμα ὁ Χρύσιππος ἀντιλέγω ὁ ὁ Πλάτων λόγος . ἅπας μέν οὖν ὅσος μηδέπω φιλοσοφία εἰμί ἅπτω γεωμέτρης , καί ἀριθμητικός , καί λογιστικός , καί ἀστρονόμος , καί ἀρχιτέκτων , ἔτι τε μουσικός , καί γνωμονικός , καί ῥητορικός , καί γραμματικός , καί ὅλος εἰ τις ἐν τέχνη λογικός γυμνάζω , πίστις βέβαιος ἔχω , ἐξαλέγσσω μέν ὁ ὁ ἄλλος λόγος , ὅσος γράφω ὑπέρ ἡγεμονικός ψυχή , ἀληθής δέ εἰμί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων . ἐπεί δέ ὁ ὁ Χρύσιππος βιβλίον περί πάθος γράφω , καί ὁ ἀπό ἐκεῖνος , ὡς ἐν ἐκεῖνος ἀποδείκνυμι ὁ ἀνήρ , ἐν ὁ λογιστικός ὁ ψυχή εἰμί ὁ πάθος , ὁ θυμός , καί ὁ φόβος , καί ὁ λύπη , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος , διά ἐκεῖνος ἀναγκάζω ἐπιδείκνυμι μή μόνος ψευδής λέγω πολύς κατά ὁ περί ὁ πάθος βιβλίον ὁ Χρύσιππος , ἀλλά καί μάχομαι αὐτός . καί κατά οὗτος προστίθημι ὁ πρῶτος δύο βιβλίον ἕτερος τρεῖς , δείκνυμι εὐθύς ἐν αὐτός , ὅτι καί Ποσειδώνιος ὁ ἐπιστημονικός ὁ Στωϊκός διά ὁ γυμνάζω κατά γεωμετρία ἀφίστημι τε ὁ Χρύσιππος καί δείκνυμι ἐν ὁ περί πάθος πραγματεία διοικέω ἐγώ ὑπό τρεῖς δύναμις , ἐπιθυμητικός τε καί θυμοειδής καί λογιστικός . ὁ δέ αὐτός δόξα . ὁ Ποσειδώνιος δείκνυμι εἰμί καί ὁ Κλεάνθης . καί μέντοι καί ὁ περί ὁ ἀρετή λόγος ἐπί οὗτος ὁ ἀρχή ὀρθός φημί περαίνω , καί δείκνυμι αὐτός οὗτος διά μέγας πραγματεία ἴδιος γράφω αὐτός . ὥστε οὐ ἐγώ ὁ μῆκος ὁ λόγος αἴτιος , ἀλλά ὁ προπετής ἐπαινέω ὁ γράφω Χρύσιππος περί τε ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός καί περί πάθος , ὅς πᾶς γιγνώσκω ἐγώ παρέρχομαι ἐάω ἀνέλεγκτος . θεός δέ ἅπας ἐπικαλέω μάρτυς , ὡς ὁ ἀναίσχυντος ὁ λόγος ἔλεγχος αὐτός αἰδέομαι , ἀγαθός εἰμί νομίζω ἀγνοέω ὁ πολύς αὐτός , ὅπως μή βλάπτω θεάομαι φιλόσοφος ἀνήρ , ὅς μηδέποτε ὁράω , ὡς ὁράω γράφω · ἥσσων γάρ αἰδέομαι καί αὐτός φωράω ψεύδω . αἰδέομαι δέ εἰμί καί ὅς μή γιγνώσκω , ἐν φιλοσοφία γηράσκω ἀνήρ , ὡς εἷς μόνος οὗτος ἐρωτάω λόγος ἀποδεικτικός νόμος περί ψυχή ἡγεμονικός , κατά ὅς ὁ μέν ἀληθής πρόσληψις εἰμί , ἐγκέφαλος εἰμί ὁ νεῦρον ἀρχή , ὁ ψευδής δέ , ὁ καρδία . ὥστε οὐ μόνος ἐν πέντε βιβλίον οὐ εἰμί ἀνάγκη γράφω ὁ περί ψυχή ἡγεμονικός λόγος , ἀλλά οὐδέ διά εἷς ὅλος πρός γε ὁ μανθάνω , ὁποῖος τις πρᾶγμα εἰμί ἀπόδειξις ἐπιστημονικός , προσήκω μέν , ὡς ἐγώ φημί , φιλόσοφος μάλα , ἤ γεωμέτρης , ἀριθμητικός τε καί λογιστικός , ἀστρονόμος τε καί ἀρχιτέκτων , οὐ μήν ἀσκέω γε αὐτός , ὥσπερ ἐκεῖνος . διά οὗτος οὖν Εὐκλείδης μέν εἷς θεώρημα ὁ πρῶτος κατά ὁ ὁ φαίνω βιβλίον ἐπιδείκνυμι διά ὀλίγιστος ἔπος , ὁ γῆ μέσος εἰμί ὁ κόσμος , καί σημεῖον καί κέντρον λόγος ἔχω πρός αὐτός , ὅς ὁ μανθάνω οὕτως πιστεύω ὁ συμπέρασμα ὁ ἀπόδειξις , ὡς καί ὁ ὁ δίς δύο τέσσαρες εἰμί . ὁ φιλόσοφος δέ ἔνιοι τοιοῦτος ληρέω περί μέγεθος τε καί θέσις γῆ , ὡς αἰδέομαι τις περί ὁ πᾶς ἐπιτήδευμα . ὅπου γάρ ὁ μέν ἀεί παρακελεύομαι μηδείς μήτε πράσσω μήτε λέγω προπετής ἔργον φαίνω τοιοῦτος , ὁ δέ λέγω ἄνωθεν ἀντιτεχνίτης οὐδείς μέν ἑαυτοῦ νομίζω σοφός , ὡς ἐκεῖνος , ὁ δέ ἀπόδειξις προσηκόντως χράω , μηδαμόθεν μάχομαι , μηδέ διαφωνέω ἀλλήλων , μηδέ ἀναίσχυντος ἀποφαίνω περί ὅς οὐ οἶδα , πῶς οὐ ἄν τις αἰδέομαι περί πᾶς ὁ ὁ φιλοσοφία ἐπιτήδευμα ; οὕτως γοῦν ὁ ἀληθής λόγος εἰμί βραχύς , ὡς ἐγώ δείκνυμι σύ διά ὀλίγος συλλαβή περαίνω αὐτός εἰμί τοιοῦτος · ἔνθα ὁ νεῦρον ὁ ἀρχή , ἐνταῦθα ὁ ἡγεμονικός · ὁ δέ ἀρχή ὁ νεῦρον ἐν ἐγκέφαλος εἰμί · ἐνταῦθα ἄρα ὁ ἡγεμονικός . εἷς μέν οὗτος ὁ λόγος ἐννέα καί τριάκοντα συλλαβή , ὅς εἰμί δύο καί ἥμισυς ἔπος ἑξάμετρος . ἕτερος δέ εἰμί πέντε ὁ πᾶς ἔπος · ἔνθα ὁ πάθος ὁ ψυχή ἐπιφανής κινέω ὁ μόριον ὁ σῶμα , ἐνταῦθα ὁ παθητικός ὁ ψυχή εἰμί · ἀλλά μήν ὁ καρδία φαίνω μέγας ἐξαλλαγή ἴσχω ὁ κίνησις ἐν θυμός καί φόβος · ἐν οὗτος ἄρα ὁ παθητικός ὁ ψυχή εἰμί . εἰ δέ συντίθημι ὡδί οὗτος ὁ δύο λόγος , οὐ πολύς ὁ ὀκτώ ἑξάμετρος ὁ σύγκειμαι ἐκ αὐτός πλῆθος εἰμί . τίς οὖν αἴτιος ὁ πέντε βιβλίον γράφω περί οὗτος , ὅς διά ὀκτώ στίχος ἡρωϊκός ἐπιστημονικός ἀπόδειξις ἔχω ; οὐ ἐγώ δήπουθεν , ἀλλά ὁ μή βούλομαι γραμμικός χράω ἀπόδειξις φιλόσοφος , περί ὅς φημί αἰδέομαι . τίς δέ αἴτιος ὁ καί ὁ ἕκτος βιβλίον ἐπί αὐτός γράφω περί ὁ τρίτος ἀρχή , μακρός μέν λόγος δέω , οὐ μήν ὥστε ὅλος εἷς πληρόω βιβλίον ; ὁ μή γυμνάζω γραμμικός ἀπόδειξις ἀκούω , ἐπεί τοι καί οὗτος ὁ σκέμμα ἐν ὀλίγος κεφάλαιος εἰμί ὁ ἀπόδειξις . δείκνυμι γάρ ἐν τε ὁ φυτόν ὁ παχύς μέρος ὁ ἀρχή αὐτός ἐκφύω , καί ὁ προδείκνυμι δύο ἀρχή , ὁ ὁ νεῦρον καί ὁ ἀρτηρία , ὁ μέν οἷος στέλεχος πρός ὁ ἀρχή εἰμί , ὁ δέ ἀνάλογος κλάδος ἐν ὁ προέρχομαι ὁ στέλεχος γεννάω . οὗτος μέν εἷς λῆμμα διά ἐναργής ἀπόδειξις δείκνυμι · δεύτερος δέ ἐπί αὐτός , ὁ φυτικός ἐν ἐγώ δύναμις , ὅς κοινός ἔχω πρός ὁ φυτόν , ὁ φλέψ ὑπάρχω ὄργανον , καθήκω μέν εἰς τε ὁ γαστήρ καί ὁ ἔντερον λεπτός φλέψ , ὥσπερ εἰς ὁ γῆ ὁ ῥίζα ὁ δένδρον , ἅπας δέ ἀπό εἷς φλέψ φύω , ὁ ἐπί πύλη ἧπαρ , αὖθις δέ ἐκ ὁ ἧπαρ ἐκφύω μέγας φλέψ , ὅς κοῖλος ὀνομάζω , ὅς ὥσπερ κλάδος τις σχίζω φλέψ ἄλλος πάντῃ ὁ σῶμα φέρω . ἐκ ὅς περαίνω ὁ ὁ φλέψ ἀρχή ὁ ἧπαρ ὑπάρχω , ὅς πάλιν ἕπομαι , καί ὁ κοινός πρός ὁ φυτόν δύναμις ἀρχή εἰμί οὗτος ὁ σπλάγχνον , ὅστις δύναμις ὁ Πλάτων ἐπιθυμητικός ὀνομάζω . οὗτος μέν ἀπόδειξις εἷς ὁ ὁ ἧπαρ ἀρχή εἰμί ὁ ἐπιθυμητικός δύναμις καί ὁ φλέψ · ἕτερος δέ ἐκ ὁ μηδείς ἄλλος μόριον εὑρίσκω κατά ὁ ζῷον , ὅς συμφυής εἰμί ὁ φλέψ ἅπας , λαμβάνω . ὁ γάρ ἐκ ὁ κυρτός ὁ ἧπαρ ἐκφύω φλέψ ὁ κοῖλος ἔνιοι φημί ὁ δεξιός ἐν ὁ καρδία κοιλία ἐκφύω . εἴπερ οὖν ἀπό ἐκεῖνος ἀνάλογος κλάδος ὁ κατά ὁ σῶμα πᾶς ἀποσχίζω φλέψ , εἰμί ἄν ἅπας αὐτός ἀρχή ὁ καρδία . ἀλλά ὁ γε ἐκ ὁ σιμός ὁ ἧπαρ ἀνάλογος ῥίζα εἰς ὁ γαστήρ , ὁ τε νῆστις καί ὁ λεπτός ἔντερον , καί ὁ τυφλός , καί ὁ κῶλον , εἰς τε ὁ ἀπευθύνω ὀνομάζω , καί ὁ σπλήν , καί ὁ ἐπίπλοον ἥκω φλέψ οὐ ἀπό οὗτος φύω , ἀλλά εἰμί ἕτερος φλέψ ἅπας οὗτος ἀρχή κατά ὁ πύλη ὁ ἧπαρ τάσσω . πῶς οὖν ἔτι ἀρχή ὁ φλέψ ὁ δεξιός ὁ καρδία εἰμί κοιλία , μήτε ὁ λέγω φλέψ , μήτε πρός αὐτός ὁ ἐν ὁ σιμός ὁ ἧπαρ συνάπτω ὁ καρδία ; ἧπαρ δέ καί οὗτος ἅπας συνάπτω ὁ φλέψ καί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα διά ὁ ἐκ ὁ κυρτός αὐτός μέρος ἐκφύω , ὅς ὁ μέν πολύς ὁ ἰατρός κοῖλος ὀνομάζω διά ὁ μέγεθος , Ἱπποκράτης δέ καί ὅσος ὁ οὗτος πρεσβεύω , ἡπατῖτις ἀπό ὁ σπλάγχνον προσονομάζω , ὅθεν ἐκφύω οὗτος . τοιγαροῦν ἤδη σύ δεύτερος περί ἧπαρ ἀπόδειξις , ὡς ἅπας εἰμί φλέψ ἀρχή , διά οὗτος δέ καί ὁ θρεπτικός δύναμις . ἄλλος δέ ἐκ περιουσία τρίτος τοιόσδε τις . ἐάν ὁ δεξιός ὁ καρδία κοιλία ἀρχή ὑποτίθημι ὁ κοῖλος φλέψ , ἐναντίος εἰμί ὁ φαίνω καί ἐν ὁ ὁ ἰχθῦς ἀνατομή εὑρίσκω . οὐδείς οὖν αὐτός ὁ καρδία δεξιός ἔχω κοιλία , ὅτι μηδέ πνεύμων εἰμί ὁ ζῷον ἐκεῖνος . διά τίς δέ γεννάω τε καί συναπόλλυμι πνεύμων ὁ καρδία ὁ δεξιός κοιλία , δείκνυμι ἐγώ κατά ὁ περί χρεία μόριον πραγματεία . ἐκ περιουσία μέν , ὡς φημί , οὐ μικρός ὁ δόγμα πίστις εἰμί καί ἐκ ὁ νῦν λέγω λόγος . προσέρχομαι δέ καί ἄλλος τις ὅμοιος ὅδε , ὁ εὐθύτης ὁ κοῖλος ἐγώ ἐπισκοπέω . ὁράω γάρ ἀπό ὁ κυρτός ὁ ἧπαρ ἄχρι ὁ σφαγή ἅπας μέν αὐτός ὁ δεξιός μέρος εὐθύς εἷς ἄκλαστος φυλάσσω αὐτός , ἐκ δέ ὁ ἀριστερός ἀπόφυσις εἰς ὁ δεξιός κοιλία ὁ καρδία γίγνομαι , ὅστις φλέψ νομίζω ἔνιοι ὁ πρέμνον , ὡς ἄν λέγω τις , εἰμί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα φλέψ . εἰ δέ περ εἰμί ἀληθής οὗτος , πάντως ἄν σχίζω καί οὗτος μετά ὁ ἔκφυσις ὡσαύτως ὁ μέγας ἀρτηρία , ὅς ὁμολογουμένως ἅπας ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον ἀρτηρία ἀρχή εἰμί ὁράω εἰμί κατά ὁ πρῶτος ἐκφύω ὁ καρδία δίχα σχίζω , ὅπως ὁ μέρος αὐτός ὁ μέν ἕτερος ἄνω , ὁ δέ ἕτερος φέρω κάτω ὁ σῶμα . ὥστε καί εἰ ὁ κοῖλος φλέψ ὁ καρδία φύω , πάντως ἄν καί οὗτος παραπλήσιος ὁ ἀρτηρία δίχα σχίζω ὁ μέν ἕτερος μέρος πρός ὁ σφαγή ἀναφέρω , ὁ δέ ἕτερος καταφέρω πρός ὁ ἧπαρ · ὅς μή φαίνω δῆλος εἰμί , οὐδέ ἐκ ὁ καρδία αὐτός ἄρχω . οὗτος τέσσαρες ἀπόδειξις εἰμί λέγω κατά ὁ ὁ πρόκειμαι πραγματεία ἕκτος γράμμα ὁ οἶδα , τίς ποτέ εἰμί ἀπόδειξις , αὔταρκος . λέγω δέ καί ἄλλος τις κατά ὁ βιβλίον εἰς πίστις ὁ δόγμα , οὐ μήν ἐπιστημονικός γε ὁ ἀπόδειξις ἔχω , καθά ὁ πρῶτος δύο λόγος . καί μέντοι καί ἀντιλογία τις λέγω πρός ὁ ἕτερος δοξάζω . ὥστε , ὅσος ἐπί ἐγώ , διά βραχύς ἤδη ὁ πρόκειμαι ἀποδείκνυμι , καί χρή ὁ μῆκος ὁ λόγος οὐ ἐγώ ἐλέγχω , ὅς ἁμαρτάνω γράφω ἐκεῖνος λόγος , ἀλλά ὁ συντίθημι αὐτός μέμφομαι . τρεῖς οὖν βιβλίον λογικός περί πάθος γράφω Χρύσιππος , δύναμαι ἀντιλέγω , ὅς πρός αὐτός διαφέρω διελέγχω , μηκύνω , οὐ ὑπομένω οὗτος πράσσω , καθά οὐδέ ὅσος περί ὁ ὁ ἀρετή διαφορά γράφω ἐν τέσσαρες βιβλίον , ὑπέρ ὅς αὐτός καί ὁ Ποσειδώνιος μέμφομαι . ἀλλά καί περί οὗτος ἐνδείκνυμι ὁ ἀκούω δύναμαι ἐπιστημονικός ἀπόδειξις , ἀναβάλλω ἐπί σχολή αὖθις ἐπιδείκνυμι , ὅσος καί πρός αὐτός ἐναντιολογέω γράφω , καί πρός ὁ ὁ ἐναργής φαίνω ἀλήθεια . ἐκεῖνος μέν οὖν ὁ πραγματεία κατά ἑαυτοῦ γράφω .