galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 2.8
Ἀλλ’ ἦν ἐξ ἀρχῆς τὸ προκείμενον ἐν τούτῳ τῷ γράμματι τὰς τέτταρας διαφορὰς ἐπιδεῖξαι τῶν λημμάτων . ἐκάλουν δὲ τὸ μὲν πρῶτον γένος αὐτῶν ἐπιστημονικόν τε καὶ ἀποδεικτικὸν , τὸ δὲ δεύτερον γυμναστικόν τε καὶ , ὡς Ἀριστοτέλης ὀνομάσειε , διαλεκτικὸν , τὸ δὲ τρίτον πιθανόν τε καὶ ῥητορικὸν , τὸ δὲ τέταρτον σοφιστικὸν , ἐπεδείκνυόν τε , τὰ μὲν ἀπὸ τῶν ὑπαρχόντων τε καὶ συμβαινόντων τῇ καρδίᾳ συνιστάμενα κατὰ μόνον αὐτὸ τὸ ζητούμενον πρᾶγμα τῶν ἐπιστημονικῶν εἶναι λημμάτων , τὰ δ’ ἄλλα σύμπαντα διαλεκτικὰ , τὰ δ’ ἀπὸ τῶν ἔξωθεν μαρτύρων ῥητορικὰ , τὰ δ’ ὁμωνυμίαις τισὶν ἢ τοῖς τῆς λέξεως σχήμασι πεπανουργημένα σοφιστικά . τὰ μὲν οὖν ἐπιστημονικὰ καθ’ ἕκαστον πρᾶγμα παντάπασιν ὀλίγα τε καὶ εὐαρίθμητ’ ἐστὶ , τὰ δὲ γυμναστικὰ πάμπολλα · καθ’ ἕκαστον γὰρ τῶν ὑπαρχόντων τε καὶ συμβαινόντων τῷ πράγματι συνίσταται . τὸν γοῦν ἀπὸ τῆς φωνῆς ἐρωτώμενον λόγον ἐκ τῆς θέσεως ὁρμώμενον ἐπέδειξα · οὕτω δὲ καὶ τὸν ἀπὸ τῆς εἰσπνοῆς τε καὶ ἐκπνοῆς . ὡσαύτως δ’ ἔχοντα εὑρήσεις καὶ τὸν ἀπὸ τῆς ἐν ταῖς λύπαις δήξεως . ἐναργῶς μὲν γὰρ ἡ δῆξίς ἐστιν ἐν τῷ στόματι τῆς γαστρὸς , οἱ δ’ ἐς τὴν καρδίαν ἀναφέρουσιν αὐτήν . οἳ μὲν οὖν , ὅτι πλησίον ἡ καρδία τέτακται τῷ στόματι τῆς γαστρὸς , διὰ τοῦτ’ ἀπ’ ἐκείνης ἄρχεσθαι νομίζουσι τὸ πάθος , ἀπὸ τῆς θέσεως ἐπιχειροῦσιν . οἳ δ’ αὐτὴν ὄντως οἴονται τὴν καρδίαν δάκνεσθαι , πάμπολυ σφάλλονται . κάτω μὲν γὰρ τοῦ θώρακος ἡ δῆξίς ἐστιν ὑπὸ τῷ κατὰ τὸ στέρνον χόνδρῳ , ἡ καρδία δ’ ἐν μέσῳ τέτακται τῷ θώρακι , καὶ οὐδεὶς ᾔσθετο πώποτε τῆς καρδίας αὐτῆς δακνομένης οὔτ’ ἐν λύπαις οὔτ’ ἐν ἄλλῳ πάθει ψυχῆς ἢ σώματος . οὐ μὴν οὐδ’ ἡ καρδιαλγία τοὔνομα τὴν ἐν τῷ θώρακι περιεχομένην καρδίαν ὀδυνᾶσθαι δηλοῖ , ἀλλ’ ἔστιν ὁμωνυμία τις οὐδένα λανθάνουσα τῶν ὡμιληκότων ἀρχαίων γράμμασι . ὥσπερ γὰρ τὸ κατὰ τὸν θώρακα σπλάγχνον , οὕτω καὶ τὸ τῆς γαστρὸς στόμα καρδίαν ὀνομάζουσιν οἱ παλαιοὶ , καὶ πάμπολύ γε τοὔνομά ἐστι παρ’ αὐτοῖς . ἀλλ’ ἐγὼ δυοῖν ἢ τριῶν ἐπιμνησθήσομαι τῶν παραδειγμάτων ὑπὲρ τοῦ σαφῶς ἐνδείξασθαι τὸ σημαινόμενον ἐκ τῆς λέξεως . ὁ μὲν δὴ Νίκανδρος ᾧδέ πως φησίν · — — ἣν κραδίην ἐπιδόρπιον , οἱ δὲ δοχαίην Κλείουσι στομάχοιο . Θουκυδίδης δ’ ᾧδε · καὶ ὁπότε εἰς τὴν καρδίαν στηρίξειεν , ἀνέτρεπέ τε αὐτὴν καὶ ἀποκαθάρσεις χολῆς πᾶσαι , ὅσαι ὑπὸ τῶν ἰατρῶν εἰσιν ὠνομασμέναι , ἐπῄεσαν . ὁ δ’ Ἱπποκράτης · γυνὴ ἐκαρδιήλγεε , καὶ οὐδὲν καθίστη πλὴν ἐς ῥοιῆς χυλὸν ἄλφιτον ἐπιπάσσουσα , καὶ μονοσιτεῖν ἤρκεσε , καὶ ἀνεῖλκεν οἷα τὰ κηρίωνος . ἅπαντες οὗτοι δηλοῦσιν ἐναργῶς , τὸ στόμα τῆς γαστρὸς ὀνομάζεσθαι καρδίαν . ὥστε ταύτης μὲν τῆς καρδίας εἴη ἄν τι πάθος ἡ καρδιαλγία , τοῦ σπλάγχνου δ’ , ὑπὲρ οὗ πρόκειται σκοπεῖν , εἰ τὸ κυριεῦον τῆς ψυχῆς μόριον ἐν ἑαυτῷ περιέχει , τοιοῦτον πάθος οὐδέποτε γίγνεται . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ αὐτοῦ τοῦ στόματος τῆς γαστρὸς ἅπαν ἄλγημα καρδιαλγίαν προσαγορεύουσιν , ἀλλὰ μόνον ἐπειδὰν ὑπὸ δριμέων ὑγρῶν ἐρεθίζηταί τε καὶ ἀναδάκνηται . τοῦτο δ’ αὐτὸ συμβαίνει ὲν ταῖς λύπαις · διὸ ﻿ καὶ χολὴν ἐμοῦσιν οἱ λυπηθέντες , ἐνίοις δ’ ὑπέρχεται κάτω , καὶ ἡ γαστὴρ αὐτοῖς ἄκρα τὰ χολώδη διαχωρεῖ . συμβαίνει δὲ οὐ μόνον τοῖς λυπηθεῖσιν , ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπὶ πλέον ἀσιτησάντων οὐκ ὀλίγοις δάκνεσθαι τὸ τῆς γαστρὸς στόμα , καὶ μᾶλλον εἰ σφοδρῶς προγεγυμνασμένοι μὴ προσενέγκοιντο σιτία . τοῖς τε γὰρ λυπηθεῖσι καὶ τοῖς γυμνασαμένοις εὐτονώτερον εἰς τὴν γαστέρα συῤῥεῖ χολὴ ξανθή · πρὸς ταύτης οὖν δακνόμενοι καρδιαλγοῦσιν . οὐδ’ ἐστὶν ἀναγκαῖον ἐν τῷδε τῷ λόγῳ τὴν αἰτίαν ἐπισκέπτεσθαι , δι’ ἣν τοῦτο συμβαίνει . μόνον γάρ μοι πρόκειται δεῖξαι κατά γε τὸ παρὸν , ὡς οὐκ ἔστι τῆς καρδίας , τοῦ σπλάγχνου , τὸ πάθος ἡ καρδιαλγία , καθάπερ οὐδὲ τὸ δάκνεσθαι κατὰ τὰς λύπας , ἀλλὰ τὸ μὲν σύμπτωμα τοῦ στόματος τῆς γαστρὸς , ἐπικεχείρηται δὲ ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν θέσιν ἐγγύτητος , ὥσπερ γε καὶ τὸ πάλλεσθαι τὴν καρδίαν ἐν τοῖς φόβοις ἀπὸ συμβεβηκότος ἐπιχειρεῖται , ὧν ἑκάτερον οὐκ ἔστιν ἐπιστημονικόν . εἰ δὲ συγχωρηθείη τοιοῦτον ὑπάρχειν , οὐ Στωϊκοῖς καὶ Περιπατητικοῖς , ἀλλ’ Ἱπποκράτει καὶ Πλάτωνι μαρτυρεῖ , καθάπερ καὶ ὁπόσα τοῖς θυμουμένοις ὁ Χρύσιππος γράφει συμπίπτειν ἔν τε τῷ θώρακι παντὶ καὶ κατὰ τὴν καρδίαν . ἄχρι γὰρ ἂν ἐν μὲν τῷ διδάσκειν τε καὶ μανθάνειν καὶ ὅλως κινεῖσθαι τὴν ψυχὴν κατ’ ἐπιστήμην τινὰ μηδὲν ἐπιδεικνύωσι συμβαῖνον τῇ καρδίᾳ , κατὰ δὲ τὰ πάθη δεικνύωσιν , οὐ μόνον οὐκ ἀνατρέπουσι τὸν παλαιὸν λόγον , ἀλλὰ καὶ κατασκευάζουσιν . τὰ μὲν δὴ τοιαῦτα τῶν ἐπιχειρημάτων ἐκ τοῦ δευτέρου γένους ἐστὶ τῶν λημμάτων , ὥσπερ , οἶμαι , καὶ τὸ πρώτην ἁπάντων τῶν μορίων τοῦ ζώου διαπλάττεσθαι τὴν καρδίαν . οὐ γὰρ τὴν κατὰ δύναμιν ἀρχὴν ἐνδείκνυται τοῦτο συγχωρηθὲν , ὑπὲρ ἧς νῦν ζητοῦμεν , ἀλλὰ τὴν κατὰ γένεσιν . εἴρηται δέ μοι καὶ διώρισται σαφῶς ὑπὲρ τῆς διαφορᾶς τῶν ἀρχῶν ἐν τῷ πρόσθεν λόγῳ . τὸ μέντοι πρώτην μὲν ἁπάντων ἄρχεσθαι κινεῖσθαι τῶν τοῦ ζώου μορίων αὐτὴν , ὑστάτην δὲ παύεσθαι , τῶν ἀποδεικτικῶν ἐστι λημμάτων . ἐνδείκνυται γὰρ , ἀρχὴν εἶναι κινήσεως αὐτὴν , οὐ μὴν ἁπάσης γε , ἀλλὰ μόνης τῆς κατὰ τοὺς σφυγμοὺς , ἥτις ἑτέρου γένους ἐστὶ τῆς κατὰ προαίρεσιν · ἐκείνης δ’ οὔτ’ ἄρχεσθαι πρώτην , οὔθ’ ὑστάτην παύεσθαι τὴν καρδίαν ἔχει τις δεῖξαι . περαίνοιτ’ ἂν οὖν κᾀκ τούτου τοῦ λήμματος , οὐχ ὅπερ Ἀριστοτέλης τε καὶ Χρύσιππος ὑπολαμβάνουσιν , ἀλλ’ ὃ Πλάτωνι καὶ Ἱπποκράτει δοκεῖ , τῆς μὲν κατὰ προαίρεσιν ἐν ἡμῖν κινήσεως ἀρχὴν εἶναι τὸν ἐγκέφαλον , ἑτέρας δέ τινος ἀπροαιρέτου τὴν καρδίαν . ἦν μὲν οὖν καὶ ταῦθ’ ἱκανὰ πρὸς ἀπόδειξιν τῶν προκειμένων , ἀλλ’ ἐπειδὴ προὐθέμην ἐν τῷδε τῷ βιβλίῳ τὰ λήμματα ἐπελθεῖν ἅπαντα τὰ λαμβανόμενα ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῇ καρδίᾳ , προσθεὶς ἔτι τὰ ὑπόλοιπα καταπαύσω τὸν λόγον . ἐπ’ αὐτοῖς δέ ἐστι καὶ τὸ τοῦ Ἀριστοτέλους λῆμμα , περὶ οὗ κατὰ τὴν τελευτὴν τοῦ πρώτου βιβλίου διῆλθον , ἐκ τῶν ὑπαρχόντων τῇ καρδίᾳ · πλῆθος γάρ τι νεύρων ἐν αὐτῇ φαίνεσθαί φησιν . ἐδείχθη δ’ ὑφ’ ἡμῶν , ὡς νευρώδη μέν τινα σώματα κατὰ τὴν καρδίαν εἴη , νεῦρα δ’ οὐκ εἴη , καὶ ὡς τὰ μὲν νευρώδη τοῦ σώματος ἰδέᾳ μόνον ἔοικε τοῖς νεύροις , οὐκ ἐνεργείᾳ τε καὶ χρείᾳ . κρίνεσθαι δὲ προσήκει τὴν ἐν τοῖς ὀργάνοις ἑτερότητα καὶ ταυτότητα ταῖς ἐνεργείαις καὶ ταῖς χρείαις αὐτῶν . ὥστ’ οὐδὲν ἔτι περὶ τῶν αὐτῶν δέομαι διέρχεσθαι , μεταβήσομαι δ’ ἐπί τι τῶν ὑπολοίπων , οὗ σχεδὸν ἅπαντες μεμνημονεύκασιν , οἷς ἡ καρδία πασῶν τῶν δυνάμεων ἀρχὴ τῶν ἐν τοῖς ζώοις ὑπείληπται . λέγουσι γὰρ , ὅθεν ἡ τοῦ τρέφεσθαι τοῖς ζώοις ἀρχὴ , κατ’ ἐκεῖνο τὸ μόριον εἶναι καὶ τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς · ἐν καρδίᾳ δ’ εἶναι τὴν τοῦ τρέφεσθαι τοῖς ζώοις ἀρχὴν , ὥστε καὶ τὸ λογιζόμενόν τε καὶ διανοούμενον ὑπάρχειν ἐν αὐτῇ . ψεύδονται δ’ ἐν ἀμφοτέροις τοῖς λήμμασιν . οὔτε γὰρ ἐν καρδίᾳ τὴν ἀρχὴν τοῦ τρέφεσθαι τοῖς ζώοις εἶναι συγχωροῦμεν , ἀλλ’ ἕν τι καὶ τοῦτ’ ἔστι τῶν ἐν τῇδε τῇ πραγματείᾳ προκειμένων εἰς τὴν σκέψιν , ( οὐ χρὴ δὲ τὸ ζητούμενον ὡς ὁμολογούμενον λαμβάνειν , ) οὔτε τὸ μίαν ἀρχὴν ἀμφοτέρων ὑπάρχειν τῶν δυνάμεων , ἀλλὰ καὶ τούτου τὸ ἐναντίον ἡμεῖς ἀποδείκνυμεν . θαυμάζω τοίνυν κᾀνταῦθα τῶν ἀνδρῶν , εἰ ἄμφω τὰ ζητούμενα προχείρως λαμβάνουσι οὐδεμίαν ἀπόδειξιν προτιθέντες . ὅμοιον δὲ τι ποιοῦσι κᾀπειδὰν , ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς τροφῆς ἐστιν , ἐνταῦθ’ εἶναι φάσκωσι καὶ τὸ ἡγεμονικὸν , εἶθ’ ἑξῆς προσλαμβάνωσιν , ὡς ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς τροφῆς ἐστιν ἀρχή . οὔτε γὰρ τοῦτ’ ἀληθὲς , ἀρχὴ γὰρ τροφῆς καὶ ὑγρᾶς καὶ ξηρᾶς στόμα , στόμαχος , κοιλίη , φησὶν Ἱπποκράτης , οὔτ’ , εἰ καὶ παντὸς μᾶλλον , ἂν ἠκολούθει ἐξ ἀνάγκης , καθ’ ὃ μόριον ἡ ἀρχὴ τῆς τροφῆς ἐστι , κατὰ τοῦτο ὑπάρχειν τὸν λογισμόν · τοῦτο γὰρ ἕν τι τῶν ζητουμένων ἐστὶ , τὸ δ’ ἕτερον τῶν ζητουμένων ψεῦδος . ἡ μὲν γὰρ πρώτη τῆς τροφῆς ἀρχὴ στόμα , στόμαχος , κοιλίη , ἡ δευτέρα δ’ αἱ ἐξ ἥπατος εἰς κοιλίην καθήκουσαι φλέβες , ἐν αἷς πρώταις αἷμα γίγνεται , ἡ τρίτη δὲ τὸ ἧπαρ αὐτὸ , ἡ τετάρτη δὲ μετὰ τὸ ἧπαρ ἡ κοίλη φλὲψ , ἐν ᾗ πρώτῃ καθαρὸν τῶν περιττωμάτων ἀπολείπεται τὸ αἷμα , παρὰ ταύτης δ’ ἤδη τῆς φλεβὸς , ὥσπερ τἄλλα τοῦ ζώου μόρια πάντα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἡ καρδία λαμβάνει τὴν τροφήν . οὐ μὴν οὐδ’ , ὅταν εἴπωσιν , ὅθεν ἡ χορηγία τοῦ πνεύματος , ἐνταῦθ’ εἶναι τὸ ἡγεμονικὸν , εἶτ’ ἐπ’ αὐτῷ προσλαμβάνωσιν , ἐκ τῆς καρδίας χορηγεῖσθαι τὸ πνεῦμα , συγχωρητέον αὐτοῖς . καὶ γὰρ κᾀνταῦθα πάλιν , εἰ μὲν τὸ ψυχικὸν πνεῦμά φασιν ἐκ τῆς καρδίας ἄρχεσθαι , ﻿ τὸ ζητούμενον αὐτὸ λαμβάνουσιν · εἰ δὲ τὸ ζωτικὸν , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἀκολουθήσει τὴν αὐτὴν ἀρχὴν ἀμφοτέροις ὑπάρχειν . Ἐρασίστρατος οὖν οὐχ ἁπλῶς , ὥσπερ οὗτοι , τὸ ζητούμενον λαμβάνων , ἀλλὰ μετὰ κατασκευῆς λόγων οὐκ ὀλίγων ἐκ μὲν τῆς κεφαλῆς φησι τὸ ψυχικὸν , ἐκ δὲ τῆς καρδίας τὸ ζωτικὸν ὁρμᾶσθαι πνεῦμα . εἰ δ’ οὐδέτερον μὲν τούτων τῶν πνευμάτων ἠρωτῆσθαι κατὰ τὸν λόγον ἐροῦσι , τὸ δὲ ἀνάλογον τῇ ξηρᾷ καὶ ὑγρᾷ τροφῇ , τὸ προσαγορευόμενον ὑλικὸν , ἀκούσονται καὶ περὶ τοῦδε παρ’ Ἱπποκράτους · ἀρχὴ τροφῆς πνεύματος στόμα , ῥῖνες , βρόγχος , πνεύμων καὶ ἡ ἄλλη διαπνοή . οὔκουν οὔτε τούτων τῶν λόγων ἰσχυρὸς οὐδεὶς , οὔθ’ ὅταν ὁ Διογένης εἴπῃ · ὃ πρῶτον τροφῆς καὶ πνεύματος ἀρύεται , ἐν τούτῳ ὑπάρχει τὸ ἡγεμονικὸν , ὃ δὲ πρῶτον τροφῆς καὶ πνεύματος ἀρύεται , ἡ καρδία . τὸ γὰρ πρῶτον ἐρωτήσομεν ὅπως λέγει . εἰ μὲν γὰρ ὡς ὄργανον πρῶτον , οὐδαμῶς ἡ καρδία τροφῆς καὶ πνεύματος ἀρύεται πρώτη , ἀλλὰ τροφῆς μὲν στόμα , στόμαχος , κοιλίη , πνεύματος δὲ στόμα , ῥῖνες , βρόγχος , πνεύμων · εἰ δ’ ὡς ὅθεν ἡ ἀρχὴ τῆς κινήσεώς ἐστι τοῖς ἀρυομένοις , ἀληθὲς μὲν τὸ πρότερον λῆμμα , τοῦ δευτέρου δ’ ἀντιληψόμεθα , φάσκοντες αὐτὸ τὸ ζητούμενον ἑτοίμως λαμβάνειν αὐτόν . ἡμεῖς μὲν γὰρ ἀπὸ κεφαλῆς πεμφθήσεσθαι τὴν ἀρχὴν ὁμολογοῦμεν τῆς κινήσεως , ἐπειδὰν ἐσθίειν , ἢ πίνειν , ἢ ἀναπνεῖν βουλώμεθα . ὁ Διογένης δὲ τοῦτο λαβών χωρὶς ἀποδείξεως ἀμφισβήτησιν πεποίηκεν ἰδίαν . κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ἑαυτοῦ τοῖς λόγοις ἐχρήσατο . τὸ , φησὶ , κινοῦν τὸν ἄνθρωπον τὰς κατὰ προαίρεσιν κινήσεις ψυχική τίς ἐστιν ἀναθυμίασις , πᾶσα δὲ ἀναθυμίασις ἐκ τῆς τροφῆς ἀνάγεται , ὥστε τὸ κινοῦν πρῶτον τὰς κατὰ προαίρεσιν κινήσεις καὶ τὸ τρέφον ἡμᾶς ἀνάγκη ἓν καὶ ταὐτὸν εἶναι . ὅταν ταῦτα ὁ Διογένης γράφῃ , περὶ μὲν οὖν τοῦ τὴν οὐσίαν εἶναι τῆς ψυχῆς ἀναθυμίασιν , εἴτ’ οὖν ἐκ τροφῆς , εἴτ’ ἐκ πνεύματος , οὐδὲν ἔν γε τῷ παρόντι φήσομεν ἀμφισβητεῖν , ἵνα μὴ τὰ πάντα λυπῶμεν τὸν ἄνδρα , περὶ δὲ τοῦ , ταὐτὸν εἷναι τὸ κινοῦν πρῶτον ἡμᾶς τὰς κατὰ προαίρεσιν κινήσεις καὶ τὸ τρέφον , ἀντιληψόμεθα . τοὐναντίον γὰρ ἅπαν ἐξ ὧν ὑπέθετο περαίνεσθαι φήσομεν , ἐξ αἵματος μὲν ὁμολογοῦντες *** καὶ αὐτὸς ἐπιλανθανόμενος τῶν οἰκείων δογμάτων αἷμά φησιν εἶναι τὴν ψυχὴν , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καὶ Κριτίας ὑπέλαβον . εἰ δέ γε ἕποιτο Κλεάνθει , καὶ Χρυσίππῳ , καὶ Ζήνωνι , τρέφεσθαι μὲν ἐξ αἵματος φήσας τὴν ψυχὴν , οὐσίαν δ’ αὐτῆς ὑπάρχειν τὸ πνεῦμα , πῶς ἔτι ταὐτὸν ἔσται τὸ τρέφον τε καὶ κινοῦν , εἴπερ τρέφει μὲν τὸ αἷμα , κινεῖ δὲ τὸ πνεῦμα ; ὥστε πρὸς τοῖς ἄλλοις ἀτόποις καὶ ἀπέραντός ἐστιν ὁ τοῦ Διογένους λόγος . ὃ γὰρ ἐπιφέρει τοῖς ὑποτεθεῖσι λήμμασιν , οὐκ ἐξ ἀνάγκης ἕπεται . δειχθήσεται δὲ ἐπὶ πλέον ὑπὲρ αὐτοῦ διὰ τῶν ἑξῆς ὑπομνημάτων . ἐν μὲν γὰρ τῷ παρόντι δοκῶ μοι καιρὸν εἶναι καταπαύειν ἐνταῦθα τὸ βιβλίον . ὑποσχόμενος γὰρ περὶ τῶν ἐναργῶς φαινομένων ὑπάρχειν τῇ καρδίᾳ τὸν λόγον ἐν τῷδε τῷ γράμματι ποιήσασθαι , τί ἂν ἔτι δεοίμην ἐφάπτεσθαι τοιούτων ἐπιχειρημάτων , ὧν δόγματα μᾶλλον , οὐ τὸ φαινόμενον ἐκ τῆς ἀνατομῆς , ἡ ἀρχὴ τῆς συστάσεώς ἐστιν ;
Lemmas: ἀλλά εἰμί ἐκ ἀρχή ὁ πρόκειμαι ἐν οὗτος ὁ γράμμα ὁ τέσσαρες διαφορά ἐπιδείκνυμι ὁ λῆμμα . καλέω δέ ὁ μέν πρῶτος γένος αὐτός ἐπιστημονικός τε καί ἀποδεικτικός , ὁ δέ δεύτερος γυμναστικός τε καί , ὡς Ἀριστοτέλης ὀνομάζω , διαλεκτικός , ὁ δέ τρίτος πιθανός τε καί ῥητορικός , ὁ δέ τέταρτος σοφιστικός , ἐπιδείκνυμι τε , ὁ μέν ἀπό ὁ ὑπάρχω τε καί συμβαίνω ὁ καρδία συνιστάω κατά μόνος αὐτός ὁ ζητέω πρᾶγμα ὁ ἐπιστημονικός εἰμί λῆμμα , ὁ δέ ἄλλος σύμπας διαλεκτικός , ὁ δέ ἀπό ὁ ἔξωθεν μάρτυς ῥητορικός , ὁ δέ ὁμωνυμία τις ἤ ὁ ὁ λέξις σχῆμα πανουργέω σοφιστικός . ὁ μέν οὖν ἐπιστημονικός κατά ἕκαστος πρᾶγμα παντάπασι ὀλίγος τε καί εὐαρίθμητος εἰμί , ὁ δέ γυμναστικός πάμπολυς · κατά ἕκαστος γάρ ὁ ὑπάρχω τε καί συμβαίνω ὁ πρᾶγμα συνίστημι . ὁ γοῦν ἀπό ὁ φωνή ἐρωτάω λόγος ἐκ ὁ θέσις ὁρμάω ἐπιδείκνυμι · οὕτως δέ καί ὁ ἀπό ὁ εἰσπνοή τε καί ἐκπνοή . ὡσαύτως δέ ἔχω εὑρίσκω καί ὁ ἀπό ὁ ἐν ὁ λύπη δῆξις . ἐναργής μέν γάρ ὁ δῆξις εἰμί ἐν ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ὁ δέ εἰς ὁ καρδία ἀναφέρω αὐτός . ὁ μέν οὖν , ὅτι πλησίον ὁ καρδία τάσσω ὁ στόμα ὁ γαστήρ , διά οὗτος ἀπό ἐκεῖνος ἄρχω νομίζω ὁ πάθος , ἀπό ὁ θέσις ἐπιχειρέω . ὁ δέ αὐτός ὄντως οἴομαι ὁ καρδία δάκνω , πάμπολυς σφάλλω . κάτω μέν γάρ ὁ θώραξ ὁ δῆξις εἰμί ὑπό ὁ κατά ὁ στέρνον χόνδρος , ὁ καρδία δέ ἐν μέσος τάσσω ὁ θώραξ , καί οὐδείς αἰσθάνομαι πώποτε ὁ καρδία αὐτός δάκνω οὔτε ἐν λύπη οὔτε ἐν ἄλλος πάθος ψυχή ἤ σῶμα . οὐ μήν οὐδέ ὁ καρδιαλγία ὄνομα ὁ ἐν ὁ θώραξ περιέχω καρδία ὀδυνάω δηλόω , ἀλλά εἰμί ὁμωνυμία τις οὐδείς λανθάνω ὁ ὁμιλέω ἀρχαῖος γράμμα . ὥσπερ γάρ ὁ κατά ὁ θώραξ σπλάγχνον , οὕτως καί ὁ ὁ γαστήρ στόμα καρδία ὀνομάζω ὁ παλαιός , καί πάμπολυς γε ὄνομα εἰμί παρά αὐτός . ἀλλά ἐγώ δύο ἤ τρεῖς ἐπιμιμνήσκομαι ὁ παράδειγμα ὑπέρ ὁ σαφής ἐνδείκνυμι ὁ σημαίνω ἐκ ὁ λέξις . ὁ μέν δή Νίκανδρος ὧδε πως φημί · — — ἑός καρδία ἐπιδόρπιος , ὁ δέ δοχαῖος Κλείω στόμαχος . Θουκυδίδης δέ ὧδε · καί ὁπότε εἰς ὁ καρδία στηρίζω , ἀνατρέπω τε αὐτός καί ἀποκάθαρσις χολή πᾶς , ὅσος ὑπό ὁ ἰατρός εἰμί ὀνομάζω , ἐπέρχομαι . ὁ δέ Ἱπποκράτης · γυνή καρδιηλγέω , καί οὐδείς καθίστημι πλήν εἰς ῥοιά χυλός ἄλφιτον ἐπιπάσσω , καί μονοσιτέω ἀρκέω , καί ἀνέλκω οἷος ὁ κηρίων . ἅπας οὗτος δηλόω ἐναργής , ὁ στόμα ὁ γαστήρ ὀνομάζω καρδία . ὥστε οὗτος μέν ὁ καρδία εἰμί ἄν τις πάθος ὁ καρδιαλγία , ὁ σπλάγχνον δέ , ὑπέρ ὅς πρόκειμαι σκοπέω , εἰ ὁ κυριεύω ὁ ψυχή μόριον ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , τοιοῦτος πάθος οὐδέποτε γίγνομαι . οὐδέ γάρ οὐδέ αὐτός ὁ στόμα ὁ γαστήρ ἅπας ἄλγημα καρδιαλγία προσαγορεύω , ἀλλά μόνος ἐπειδάν ὑπό δριμύς ὑγρός ἐρεθίζω τε καί ἀναδάκνω . οὗτος δέ αὐτός συμβαίνω εἰμί ὁ λύπη · διό ﻿ καί χολή ἐμέω ὁ λυπέω , ἔνιοι δέ ὑπέρχομαι κάτω , καί ὁ γαστήρ αὐτός ἄκρος ὁ χολώδης διαχωρέω . συμβαίνω δέ οὐ μόνος ὁ λυπέω , ἀλλά καί ὁ ἐπί πολύς ἀσιτέω οὐ ὀλίγος δάκνω ὁ ὁ γαστήρ στόμα , καί μάλα εἰ σφοδρός προγυμνάζω μή προσνέγκοιμαι σιτίον . ὁ τε γάρ λυπέω καί ὁ γυμνάζω εὔτονος εἰς ὁ γαστήρ συρρέω χολή ξανθός · πρός οὗτος οὖν δάκνω καρδιαλγέω . οὐδέ εἰμί ἀναγκαῖος ἐν ὅδε ὁ λόγος ὁ αἰτία ἐπισκοπέω , διά ὅς οὗτος συμβαίνω . μόνος γάρ ἐγώ πρόκειμαι δείκνυμι κατά γε ὁ πάρειμι , ὡς οὐ εἰμί ὁ καρδία , ὁ σπλάγχνον , ὁ πάθος ὁ καρδιαλγία , καθά οὐδέ ὁ δάκνω κατά ὁ λύπη , ἀλλά ὁ μέν σύμπτωμα ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ἐπιχειρέω δέ ἀπό ὁ κατά ὁ θέσις ἐγγύτης , ὥσπερ γε καί ὁ πάλλω ὁ καρδία ἐν ὁ φόβος ἀπό συμβαίνω ἐπιχειρέω , ὅς ἑκάτερος οὐ εἰμί ἐπιστημονικός . εἰ δέ συγχωρέω τοιοῦτος ὑπάρχω , οὐ Στωϊκός καί Περιπατητικός , ἀλλά Ἱπποκράτης καί Πλάτων μαρτυρέω , καθά καί ὁπόσος ὁ θυμόω ὁ Χρύσιππος γράφω συμπίπτω ἐν τε ὁ θώραξ πᾶς καί κατά ὁ καρδία . ἄχρι γάρ ἄν ἐν μέν ὁ διδάσκω τε καί μανθάνω καί ὅλος κινέω ὁ ψυχή κατά ἐπιστήμη τις μηδείς ἐπιδείκνυμι συμβαίνω ὁ καρδία , κατά δέ ὁ πάθος δείκνυμι , οὐ μόνος οὐ ἀνατρέπω ὁ παλαιός λόγος , ἀλλά καί κατασκευάζω . ὁ μέν δή τοιοῦτος ὁ ἐπιχείρημα ἐκ ὁ δεύτερος γένος εἰμί ὁ λῆμμα , ὥσπερ , οἴομαι , καί ὁ πρῶτος ἅπας ὁ μόριον ὁ ζῷον διαπλήσσω ὁ καρδία . οὐ γάρ ὁ κατά δύναμις ἀρχή ἐνδείκνυμι οὗτος συγχωρέω , ὑπέρ ὅς νῦν ζητέω , ἀλλά ὁ κατά γένεσις . λέγω δέ ἐγώ καί διορίζω σαφής ὑπέρ ὁ διαφορά ὁ ἀρχή ἐν ὁ πρόσθεν λόγος . ὁ μέντοι πρῶτος μέν ἅπας ἄρχω κινέω ὁ ὁ ζῷον μόριον αὐτός , ὕστερος δέ παύω , ὁ ἀποδεικτικός εἰμί λῆμμα . ἐνδείκνυμι γάρ , ἀρχή εἰμί κίνησις αὐτός , οὐ μήν ἅπας γε , ἀλλά μόνος ὁ κατά ὁ σφυγμός , ὅστις ἕτερος γένος εἰμί ὁ κατά προαίρεσις · ἐκεῖνος δέ οὔτε ἄρχω πρῶτος , οὔτε ὕστερος παύω ὁ καρδία ἔχω τις δείκνυμι . περαίνω ἄν οὖν ἐͅκ οὗτος ὁ λῆμμα , οὐ ὅς Ἀριστοτέλης τε καί Χρύσιππος ὑπολαμβάνω , ἀλλά ὅς Πλάτων καί Ἱπποκράτης δοκέω , ὁ μέν κατά προαίρεσις ἐν ἐγώ κίνησις ἀρχή εἰμί ὁ ἐγκέφαλος , ἕτερος δέ τις ἀπροαίρετος ὁ καρδία . εἰμί μέν οὖν καί οὗτος ἱκανός πρός ἀπόδειξις ὁ πρόκειμαι , ἀλλά ἐπειδή προτίθημι ἐν ὅδε ὁ βιβλίον ὁ λῆμμα ἐπέρχομαι ἅπας ὁ λαμβάνω ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ καρδία , προστίθημι ἔτι ὁ ὑπόλοιπος καταπαύω ὁ λόγος . ἐπί αὐτός δέ εἰμί καί ὁ ὁ Ἀριστοτέλης λῆμμα , περί ὅς κατά ὁ τελευτή ὁ πρῶτος βιβλίον διέρχομαι , ἐκ ὁ ὑπάρχω ὁ καρδία · πλῆθος γάρ τις νεῦρον ἐν αὐτός φαίνω φημί . δείκνυμι δέ ὑπό ἐγώ , ὡς νευρώδης μέν τις σῶμα κατά ὁ καρδία εἰμί , νεῦρον δέ οὐ εἰμί , καί ὡς ὁ μέν νευρώδης ὁ σῶμα ἰδέα μόνος ἔοικα ὁ νεῦρον , οὐ ἐνέργεια τε καί χρεία . κρίνω δέ προσήκω ὁ ἐν ὁ ὄργανον ἑτερότης καί ταυτότης ὁ ἐνέργεια καί ὁ χρεία αὐτός . ὥστε οὐδείς ἔτι περί ὁ αὐτός δέω διέρχομαι , μεταβαίνω δέ ἐπί τις ὁ ὑπόλοιπος , ὅς σχεδόν ἅπας μνημονεύω , ὅς ὁ καρδία πᾶς ὁ δύναμις ἀρχή ὁ ἐν ὁ ζῷον ὑπολαμβάνω . λέγω γάρ , ὅθεν ὁ ὁ τρέφω ὁ ζῷον ἀρχή , κατά ἐκεῖνος ὁ μόριον εἰμί καί ὁ λογίζομαι ὁ ψυχή · ἐν καρδία δέ εἰμί ὁ ὁ τρέφω ὁ ζῷον ἀρχή , ὥστε καί ὁ λογίζομαι τε καί διανοέω ὑπάρχω ἐν αὐτός . ψεύδω δέ ἐν ἀμφότερος ὁ λῆμμα . οὔτε γάρ ἐν καρδία ὁ ἀρχή ὁ τρέφω ὁ ζῷον εἰμί συγχωρέω , ἀλλά εἷς τις καί οὗτος εἰμί ὁ ἐν ὅδε ὁ πραγματεία πρόκειμαι εἰς ὁ σκέψις , ( οὐ χρή δέ ὁ ζητέω ὡς ὁμολογέω λαμβάνω , ) οὔτε ὁ εἷς ἀρχή ἀμφότερος ὑπάρχω ὁ δύναμις , ἀλλά καί οὗτος ὁ ἐναντίος ἐγώ ἀποδείκνυμι . θαυμάζω τοίνυν ᾀνταῦθη ὁ ἀνήρ , εἰ ἄμφω ὁ ζητέω πρόχειρος λαμβάνω οὐδείς ἀπόδειξις προστίθημι . ὅμοιος δέ τις ποιέω ἐͅπειδάν , ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ τροφή εἰμί , ἐνταῦθα εἰμί φάσκω καί ὁ ἡγεμονικός , εἶτα ἑξῆς προσλαμβάνω , ὡς ἐν ὁ καρδία ὁ τροφή εἰμί ἀρχή . οὔτε γάρ οὗτος ἀληθής , ἀρχή γάρ τροφή καί ὑγρός καί ξηρός στόμα , στόμαχος , κοιλία , φημί Ἱπποκράτης , οὔτε , εἰ καί πᾶς μάλα , ἄν ἀκολουθέω ἐκ ἀνάγκη , κατά ὅς μόριον ὁ ἀρχή ὁ τροφή εἰμί , κατά οὗτος ὑπάρχω ὁ λογισμός · οὗτος γάρ εἷς τις ὁ ζητέω εἰμί , ὁ δέ ἕτερος ὁ ζητέω ψεῦδος . ὁ μέν γάρ πρῶτος ὁ τροφή ἀρχή στόμα , στόμαχος , κοιλία , ὁ δεύτερος δέ ὁ ἐκ ἧπαρ εἰς κοιλία καθήκω φλέψ , ἐν ὅς πρῶτος αἷμα γίγνομαι , ὁ τρίτος δέ ὁ ἧπαρ αὐτός , ὁ τέταρτος δέ μετά ὁ ἧπαρ ὁ κοῖλος φλέψ , ἐν ὅς πρῶτος καθαρός ὁ περίσσωμα ἀπολείπω ὁ αἷμα , παρά οὗτος δέ ἤδη ὁ φλέψ , ὥσπερ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον πᾶς , κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁ καρδία λαμβάνω ὁ τροφή . οὐ μήν οὐδέ , ὅταν λέγω , ὅθεν ὁ χορηγία ὁ πνεῦμα , ἐνταῦθα εἰμί ὁ ἡγεμονικός , εἶτα ἐπί αὐτός προσλαμβάνω , ἐκ ὁ καρδία χορηγέω ὁ πνεῦμα , συγχωρέω αὐτός . καί γάρ ᾀνταῦθη πάλιν , εἰ μέν ὁ ψυχικός πνεῦμα φημί ἐκ ὁ καρδία ἄρχω , ﻿ ὁ ζητέω αὐτός λαμβάνω · εἰ δέ ὁ ζωτικός , οὐ ἐκ ἀνάγκη ἀκολουθέω ὁ αὐτός ἀρχή ἀμφότερος ὑπάρχω . Ἐρασίστρατος οὖν οὐ ἁπλῶς , ὥσπερ οὗτος , ὁ ζητέω λαμβάνω , ἀλλά μετά κατασκευή λόγος οὐ ὀλίγος ἐκ μέν ὁ κεφαλή φημί ὁ ψυχικός , ἐκ δέ ὁ καρδία ὁ ζωτικός ὁρμάω πνεῦμα . εἰ δέ οὐδέτερος μέν οὗτος ὁ πνεῦμα ἐρωτάω κατά ὁ λόγος λέγω , ὁ δέ ἀνάλογος ὁ ξηρός καί ὑγρός τροφή , ὁ προσαγορεύω ὑλικός , ἀκούω καί περί ὅδε παρά Ἱπποκράτης · ἀρχή τροφή πνεῦμα στόμα , ῥίς , βρόγχος , πνεύμων καί ὁ ἄλλος διαπνοή . οὔκουν οὔτε οὗτος ὁ λόγος ἰσχυρός οὐδείς , οὔτε ὅταν ὁ Διογένης λέγω · ὅς πρῶτος τροφή καί πνεῦμα ἀρύω , ἐν οὗτος ὑπάρχω ὁ ἡγεμονικός , ὅς δέ πρῶτος τροφή καί πνεῦμα ἀρύω , ὁ καρδία . ὁ γάρ πρῶτος ἐρωτάω ὅπως λέγω . εἰ μέν γάρ ὡς ὄργανον πρῶτος , οὐδαμῶς ὁ καρδία τροφή καί πνεῦμα ἀρύω πρῶτος , ἀλλά τροφή μέν στόμα , στόμαχος , κοιλία , πνεῦμα δέ στόμα , ῥίς , βρόγχος , πνεύμων · εἰ δέ ὡς ὅθεν ὁ ἀρχή ὁ κίνησις εἰμί ὁ ἀρύω , ἀληθής μέν ὁ πρότερος λῆμμα , ὁ δεύτερος δέ ἀντιλαμβάνω , φάσκω αὐτός ὁ ζητέω ἑτοῖμος λαμβάνω αὐτός . ἐγώ μέν γάρ ἀπό κεφαλή πέμπω ὁ ἀρχή ὁμολογέω ὁ κίνησις , ἐπειδάν ἐσθίω , ἤ πίνω , ἤ ἀναπνέω βούλομαι . ὁ Διογένης δέ οὗτος λαμβάνω χωρίς ἀπόδειξις ἀμφισβήτησις ποιέω ἴδιος . κατά ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ἑαυτοῦ ὁ λόγος χράω . ὁ , φημί , κινέω ὁ ἄνθρωπος ὁ κατά προαίρεσις κίνησις ψυχικός τις εἰμί ἀναθυμίασις , πᾶς δέ ἀναθυμίασις ἐκ ὁ τροφή ἀνάγω , ὥστε ὁ κινέω πρῶτος ὁ κατά προαίρεσις κίνησις καί ὁ τρέφω ἐγώ ἀνάγκη εἷς καί αὐτός εἰμί . ὅταν οὗτος ὁ Διογένης γράφω , περί μέν οὖν ὁ ὁ οὐσία εἰμί ὁ ψυχή ἀναθυμίασις , εἴτε οὖν ἐκ τροφή , εἴτε ἐκ πνεῦμα , οὐδείς ἐν γε ὁ πάρειμι φημί ἀμφισβητέω , ἵνα μή ὁ πᾶς λυπέω ὁ ἀνήρ , περί δέ ὁ , αὐτός ἵημι ὁ κινέω πρῶτος ἐγώ ὁ κατά προαίρεσις κίνησις καί ὁ τρέφω , ἀντιλαμβάνω . ἐναντίος γάρ ἅπας ἐκ ὅς ὑποτίθημι περαίνω φημί , ἐκ αἷμα μέν ὁμολογέω *** καί αὐτός ἐπιλανθάνω ὁ οἰκεῖος δόγμα αἷμα φημί εἰμί ὁ ψυχή , ὡς Ἐμπεδοκλῆς καί Κριτίας ὑπολαμβάνω . εἰ δέ γε ἕπομαι Κλεάνθης , καί Χρύσιππος , καί Ζήνων , τρέφω μέν ἐκ αἷμα φημί ὁ ψυχή , οὐσία δέ αὐτός ὑπάρχω ὁ πνεῦμα , πῶς ἔτι αὐτός εἰμί ὁ τρέφω τε καί κινέω , εἴπερ τρέφω μέν ὁ αἷμα , κινέω δέ ὁ πνεῦμα ; ὥστε πρός ὁ ἄλλος ἄτοπος καί ἀπέραντος εἰμί ὁ ὁ Διογένης λόγος . ὅς γάρ ἐπιφέρω ὁ ὑποτίθημι λῆμμα , οὐ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι . δείκνυμι δέ ἐπί πολύς ὑπέρ αὐτός διά ὁ ἑξῆς ὑπόμνημα . ἐν μέν γάρ ὁ πάρειμι δοκέω ἐγώ καιρός εἰμί καταπαύω ἐνταῦθα ὁ βιβλίον . ὑπισχνέομαι γάρ περί ὁ ἐναργής φαίνω ὑπάρχω ὁ καρδία ὁ λόγος ἐν ὅδε ὁ γράμμα ποιέω , τίς ἄν ἔτι δέω ἐφάπτω τοιοῦτος ἐπιχείρημα , ὅς δόγμα μάλα , οὐ ὁ φαίνω ἐκ ὁ ἀνατομή , ὁ ἀρχή ὁ σύστασις εἰμί ;