galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 5.6
Ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἀρετῶν ἐν τοῖς ἑξῆς ἐροῦμεν , ἐπειδὴ καὶ περὶ τούτων ὁ Χρύσιππος ἐπηρεάζει τὸν Πλάτωνα . νυνὶ γὰρ ἐξ ἀκολουθίας τινὸς αὐτῶν ἐμνημόνευσα , τῷ περὶ τῶν παθῶν δόγματι καὶ τοῦ περὶ τῶν ἀρετῶν ἐξ ἀνάγκης ἑπομένου , ὥσπερ καὶ ὁ Ποσειδώνιός φησιν , ᾧδέ πως γράφων αὐτοῖς ὀνόμασι κατὰ τὸ πρῶτον περὶ παθῶν οὐ μετὰ πολλὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ βιβλίου · νομίζω γὰρ καὶ τὴν περὶ ἀγαθῶν καὶ κακῶν , καὶ τὴν περὶ τελῶν , καὶ τὴν περὶ ἀρετῶν ἐκ τῆς περὶ παθῶν ὀρθῶς διασκέψεως ἠρτῆσθαι . ὅτι μὲν οὖν τὴν περὶ τῶν ἀρετῶν ὀρθῶς δόξαν ἐζεῦχθαι συμβέβηκε τῇ περὶ τῶν παθῶν , αὐτάρκως ἐνδεδεῖχθαί μοι δοκῶ · ὅτι δὲ καὶ τὴν περὶ ἀγαθῶν τε καὶ τοῦ τέλους , ἀρκεῖ μοι τὰ Ποσειδωνίου παραγράψαι τόνδε τὸν τρόπον ἔχοντα . τὸ δὴ τῶν παθῶν αἴτιον , τουτέστι τῆς τε ἀνομολογίας καὶ τοῦ κακοδαίμονος βίου , τὸ μὴ κατὰ πᾶν ἕπεσθαι τῷ ἐν αὑτῷ δαίμονι συγγενεῖ τε ὄντι καὶ τὴν ὁμοίαν φύσιν ἔχοντι τῷ τὸν ὅλον κόσμον διοικοῦντι , τῷ δὲ χείρονι καὶ ζωώδει ποτὲ συνεκκλίνοντας φέρεσθαι . οἱ δὲ τοῦτο παριδόντες οὔτε ἐν τούτοις βελτιοῦσι τὴν αἰτίαν τῶν παθῶν , οὔτ’ ἐν τοῖς περὶ τῆς εὐδαιμονίας καὶ ὁμολογίας ὀρθοδοξοῦσιν . οὐ γὰρ βλέπουσιν , ὅτι πρῶτόν ἐστιν ἐν αὐτῇ τὸ κατὰ μηδὲν ἄγεσθαι ὑπὸ τοῦ ἀλόγου τε καὶ κακοδαίμονος καὶ ἀθέου τῆς ψυχῆς . ἐν τούτοις φανερῶς ὁ Ποσειδώνιος ἐδίδαξε , πηλίκον ἁμαρτάνουσιν οἱ περὶ τὸν Χρύσιππον , οὐ μόνον ἐν τοῖς περὶ τῶν παθῶν λογισμοῖς , ἀλλὰ καὶ περὶ τοῦ τέλους . οὐ γὰρ , ὡς ἐκεῖνοι λέγουσιν , ἀλλ’ ὡς ὁ Πλάτων ἐδίδαξε , τὸ τῇ φύσει ζῆν ὁμολογουμένως ἐστίν . ὄντος γὰρ ἐν ἡμῖν τοῦ μὲν βελτίονος τῆς ψυχῆς μέρους , τοῦ δὲ χείρους , ὁ μὲν τῷ βελτίονι συνεπόμενος ὁμολογουμένως ἂν λέγοιτο τῇ φύσει ζῇν , ὁ δὲ τῷ χείρονι μᾶλλον ἑπόμενος ἀνομολογουμένως · ἔστι δ’ οὗτος μὲν ὁ κατὰ πάθος ζῶν , ἐκεῖνος δὲ ὁ κατὰ λόγον . οὐκ ἀρκεσθεὶς δὲ τούτοῖς ὁ Ποσειδώνιος ἐναργέστερόν τε καὶ σφοδρότερον καθάπτεται τῶν περὶ τὸν Χρύσιππον , ὡς οὐκ ὀρθῶς ἐξηγουμένων τὸ τέλος . ἔχει δὲ ἡ ῥῆσις ᾧδε · ἃ δὴ παρέντες ἔνιοι τὸ ὁμολογουμένως ζῇν συστέλλουσιν εἰς τὸ πᾶν τὸ ἐνδεχόμενον ποιεῖν ἕνεκα τῶν πρώτων κατὰ φύσιν , ὅμοιον αὐτὸ ποιοῦντες τῷ σκοπὸν ἐκτίθεσθαι τὴν ἡδονὴν , ἢ τὴν ἀοχλησίαν , ἢ ἄλλο τι τοιοῦτον . ἔστι δὲ μάχην ἐμφαῖνον κατ’ αὐτὴν τὴν ἐκφορὰν , καλὸν δὲ καὶ εὐδαιμονικὸν οὐδέν . παρέπεται γὰρ κατὰ τὸ ἀναγκαῖον τῷ τέλει , τέλος δὲ οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ καὶ τούτου διαληφθέντος ὀρθῶς , ἔξεστι μὲν αὐτῷ χρῆσθαι πρὸς τὸ διακόπτειν τὰς ἀπορίας , ἃς οἱ σοφισταὶ προτείνουσι , μὴ μέντοι γε τὸ κατ’ ἐμπειρίαν τῶν κατὰ τὴν ὅλην φύσιν συμβαινόντων ζῇν , ὅπερ ἰσοδυναμεῖ τῷ ὁμολογουμένως εἰπεῖν ζῇν , ἡνίκα μὴ τοῦτο μικροπρεπῶς συντείνειν εἴς τι τῶν διαφόρων τυγχάνει . ἤρκει μὲν οὖν ἴσως καὶ τοῦτο πρὸς ἔνδειξιν τῆς ἀτοπίας ὧν ὁ Χρύσιππος εἴρηκε περὶ τοῦ τέλους ἐξηγούμενος , ὅπως ἂν τις τυγχάνοι τοῦ ὁμολογουμένως τῇ φύσει ζῇν . ἄμεινον μὴν ἡγοῦμαι καὶ τὰ τούτοις ἑξῆς ὑπὸ τοῦ Ποσειδωνίου γεγραμμένα παραθέσθαι τόνδε τὸν τρόπον ἔχοντα . ταύτην τε δὴ τὴν ἀτοπίαν διέλυσεν ἡ αἰτία τῶν παθῶν ὁραθεῖσα , καὶ τὰς ἀρχὰς ἔδειξε τῆς ἐν τοῖς ὀρεκτοῖς καὶ φευκτοῖς διαστροφῆς , καὶ τοὺς τρόπους τῆς ἀσκήσεως διεῖλε . καὶ τὰ διαπορούμενα περὶ τῆς ἐκ πάθους ὁρμῆς ἐξέφῃνεν . οὐ σμικρά γε οὐδὲ τὰ τυχόντα φησὶν ἡμᾶς ἀπολαύσειν ἀγαθὰ , τῆς αἰτίας τῶν παθῶν εὑρεθείσης . εἰς γὰρ τὸ μαθεῖν ἀκριβῶς , οἷόν τι τὸ ὁμολογουμένως τῇ φύσει ζῇν ἐστιν , ἐκ τῆς τῶν παθῶν αἰτίας εὑρεθείσης ὠφελήθημεν . ὁ μὲν γὰρ κατὰ πάθος οὐχ ὁμολογουμένως ζῇ τῇ φύσει , ὁ δὲ μὴ κατὰ πάθος ὁμολογουμένως ζῇ τῇ φύσει . ἕπεται γὰρ ὁ μὲν τῷ ἀλόγῳ καὶ ἐμπλήκτῳ τῆς ψυχῆς , ὁ δὲ τῷ λογικῷ τε καὶ τῷ θείῳ . καὶ τὰς ἀρχὰς δὲ τῆς ἐν τοῖς αἱρετοῖς τε καὶ φευκτοῖς διαστροφῆς ἐδίδαξεν ἡ αἰτία τῶν παθῶν εὑρεθεῖσα . τὰ γὰρ οἰκεῖα ταῖς ἀλόγοις δυνάμεσι τῆς ψυχῆς ἐξαπατώμενοί τινες ὡς ἁπλῶς οἰκεῖα δοξάζουσιν , οὐκ εἰδότες , ὡς τὸ μὲν ἥδεσθαί τε καὶ τὸ κρατεῖν τῶν πέλας τοῦ ζωώδους τῆς ψυχῆς ἐστιν ὀρεκτὰ , σοφία δὲ καὶ πᾶν ὅσον ἀγαθόν τε καὶ καλὸν ἅμα τοῦ λογικοῦ τε καὶ θείου . καὶ τοὺς τρόπους δὲ , φησὶ , τῆς ἀσκήσεως ἡ τῶν παθῶν αἰτία γνωρισθεῖσα διωρίσατο . τοὺς μὲν γὰρ ἐν τοιοῖσδε ῥυθμοῖς ἅμα καὶ ἁρμονίαις καὶ ἐπιτηδεύμασι , τοὺς δὲ ἐν τοιοῖσδε διαιτᾶσθαι κελεύσομεν , ὥσπερ ὁ Πλάτων ἡμᾶς ἐδίδαξε , τοὺς μὲν ἀμβλεῖς καὶ νωθροὺς καὶ ἀθύμους ἔν τε τοῖς ὀρθίοις ῥυθμοῖς καὶ ταῖς κινούσαις ἰσχυρῶς τὴν ψυχὴν ἁρμονίαις καὶ τοῖς τοιούτοις ἐπιτηδεύμασι τρέφοντες , τοὺς δὲ θυμικωτέρους καὶ μανικώτερον ᾄττοντας ἐν ταῖς ἐναντίαις . ἐπεὶ διὰ τί πρὸς θεῶν ( ἐρωτήσω γὰρ ἔτι τοῦτο τοὺς ἀπὸ τοῦ Χρυσίππου ) Δάμων ὁ μουσικὸς αὐλητρίδι παραγενόμενος αὐλούσῃ τὸ Φρύγιον νεανίαις τισὶν οἰνωμένοις καὶ μανικὰ ἄττα διαπραττομένοις ἐκέλευσεν αὐλῆσαι τὸ Δώριον , οἱ δ’ εὐθὺς ἐπαύσαντο τῆς ἐμπλήκτου φορᾶς ; οὐ γὰρ δήπου τὰς δόξας τοῦ λογιστικοῦ μεταδιδάσκονται πρὸς τῶν αὐλημάτων , ἀλλὰ τὸ παθητικὸν τῆς ψυχῆς ἄλογον ὑπάρχον , ἐπεγείρονταί τε καὶ πραΰνονται διὰ κινήσεων ἀλόγων . τῷ μὲν γὰρ ἀλόγῳ διὰ τῶν ἀλόγων ἥ τε ὠφέλεια καὶ ἡ βλάβη , τῷ λογικῷ δὲ δι’ ἐπιστήμης τε καὶ εὐμαθίας . καὶ ταῦτ’ οὖν ἐν τῆς τῶν παθῶν αἰτίας γνωσθείσης ὠφελεῖσθαί φησιν ἡμᾶς ὁ Ποσειδώνιος , καὶ προσέτι τὰ διαπορούμενα περὶ τῆς ἐκ πάθους ὁρμῆς ἐξέφηνεν . εἶτ’ αὐτὸς , ἅττα ποτ’ αὐτά ἐστιν , ἐπιφέρων ἐξηγεῖται τόνδε τὸν τρόπον . οἶμαι γὰρ , ὅτι πάλαι βλέπετε , πῶς διὰ λόγου μὲν πεισθέντες κακὸν ἑαυτοῖς παρεῖναι ἢ ἐπιφέρεσθαι οὔτε φοβοῦνται οὔτε λυποῦνται , φαντασίας δ’ ἐκείνων αὐτῶν λαμβάνονται . πῶς γὰρ ἄν τις λόγῳ κινήσειε τὸ ἄλογον , ἐὰν μή τινα ἀναζωγράφησιν προσβάληται αἰσθητῇ παραπλησίαν ; οὕτως οὖν ἐκ διηγήσεώς τινες εἰς ἐπιθυμίαν ἐκπίπτουσιν , καὶ ἐναργῶς ἐγκελευσαμένου του φεύγειν τὸν ἐπιφερόμενον λέοντα , οὐκ ἰδόντες φοβοῦνται . ταῦτά τε οὖν εἴρηται καλῶς τῷ Ποσειδωνίῳ καὶ τὰ τούτων ἐφεξῆς ἔτι , συμπάσας τὰς αἰτίας ἐξηγουμένῳ τῶν ἀπορηθέντων ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου , περὶ ὧν κατὰ τὸ πρὸ τούτου γράμμα διῆλθον ἐπὶ τῆς τελευτῆς , ὅθεν μοι δοκῶ καὶ νῦν ἐνταῦθα καταπαῦσαι τὸν λόγον , μίαν ἔτι τὴν ἐφεξῆς αὐτοῦ παραγράψας ῥῆσιν ἔχουσαν ᾧδε . καὶ μὴν οἱ προκόπτοντες μεγάλα κακὰ δοκοῦντες ἑαυτοῖς οὐ λυποῦνται · φέρονται γὰρ οὐ κατὰ τὸ ἄλογον τῆς ψυχῆς οὕτως ἀλλὰ κατὰ τὸ λογικόν . εἶτ’ ἐφεξῆς οὗτος , διὰ τί τὰ χρονίζοντα τῶν παθῶν ἡσυχέστερά τε καὶ ἀσθενέστερα γίγνεται , τὴν αἰτίαν ἀποδίδωσιν , ὑπὲρ ἧς ὁ Χρύσιππος ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ παθῶν ἀπορεῖν ὡμολόγησεν . εἴρηται δὲ περὶ αὐτῆς ὑφ’ ἡμῶν ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ τετάρτου , καὶ νῦν εἰρήσεται διὰ βραχέων οἷον ἐπιτομή τις τῆς Ποσειδωνίου ῥήσεως μακρᾶς ὑπαρχούσης . τὸ τοίνυν παθητικὸν τῆς ψυχῆς ἐν τῷ χρόνῳ τοῦτο μὲν ἐμπίπλαται τῶν οἰκείων ἐπιθυμιῶν , τοῦτο δὲ κάμνει ταῖς πολυχρονίαις κινήσεσιν , ὥστε διὰ ἄμφω καθησυχάσαντος αὐτοῦ καὶ μέτρια κινουμένου κρατεῖν ὁ λογισμὸς ἤδη δύναται , ὥσπερ καὶ ἵππου τινὸς ἐκφόρου τὸν ἐπιβάτην ἐξενεγκόντος βιαίως , εἶτα κάμνοντός τε ἅμα τῷ δρόμῳ καὶ προσέτι καὶ ἐμπλησθέντος ὧν ἐπεθύμησεν , αὖθις ὁ ἡνίοχος ἐγκρατὴς κατασταίη . φαίνεται γὰρ τοῦτο πολλάκις γιγνόμενον , καὶ οἵ γε παιδεύοντες τὰ νέα τῶν ζώων , ἐπιτρέψαντες αὐτοῖς κάμνειν τε ἅμα καὶ ἐμπλησθῆναι κατὰ τὰς ἐκφόρους κινήσεις , ὕστερον ἐπιτίθενται . περί τε οὖν τῶν τοιούτων ἠπόρησεν ὁ Χρύσιππος , ὡς ἂν οὐ δυνάμενος εἰς τὸ παθητικὸν τῆς ψυχῆς ἀναφέρεσθαι αὐτῶν τὰς αἰτίας , καὶ προσέτι , καὶ γὰρ καὶ τοῦτο δείκνυσιν ἐν τοῖς ἑξῆς ὁ Ποσειδώνιος , οὐ τοῖς φαινομένοις μόνοις , ἀλλὰ καὶ Ζήνωνι καὶ Κλεάνθει διαφέρεται . τὴν μὲν τοῦ Κλεάνθους γνώμην ὑπὲρ τοῦ παθητικοῦ τῆς ψυχῆς ἐκ τῶνδε φαίνεσθαί φησι τῶν ἐπῶν . ΛΟΓ . Τί ποτ’ ἔσθ’ ὅ τι βούλει , θυμέ ; τοῦτό μοι φράσον , Θ . Ἔχω , λογισμὲ , πᾶν ὃ βούλομαι ποιεῖν . ΛΟΓ . Βασιλικόν γε πλὴν ὅμως εἰπὸν πάλιν . Θ . Ὅσ’ ἂν ἐπιθυμῶ , ταῦθ’ ὅπως γενήσεται . ταυτὶ τὰ ἀμοιβαῖα Κλεάνθους φησὶν εἶναι Ποσειδώνιος , ἐναργῶς ἐνδεικνύμενος τὴν περὶ τοῦ παθητικοῦ τῆς ψυχῆς γνώμην αὐτοῦ , εἴ γε δὴ πεποίηκε τὸν λογισμὸν τῷ θυμῷ διαλεγόμενον ὡς ἕτερον ἑτέρῳ . ὁ δὲ Χρύσιππος οὔθ’ ἕτερον . εἶναι νομίζει τὸ παθητικὸν τῆς ψυχῆς τοῦ λογιστικοῦ , καὶ τῶν ἀλόγων ζώων ἀφαιρεῖται τὰ πάθη φανερῶς ἐπιθυμίᾳ τε καὶ θυμῷ διοικουμένων , ὡς καὶ Ποσειδώνιος ὑπὲρ αὐτῶν . ἐπιπλέον διεξέρχεται . ὅσα μὲν οὖν τῶν ζώων δυσκίνητ’ ἐστὶ καὶ προσπεφυκότα δίκην φυτῶν πέτραις ἤ τισιν ἑτέροις τοιούτοις , ἐπιθυμίᾳ μόνῃ διοικεῖσθαι λέγει αὐτὰ , τὰ δ’ ἄλλα τὰ ἄλογα σύμπαντα ταῖς δυνάμεσιν ἀμφοτέραις χρῆσθαι , τῇ τ’ ἐπιθυμητικῇ καὶ τῇ θυμοειδεῖ , τὸν ἄνθρωπον δὲ μόνον ταῖς τρισὶ , προσειληφέναι γὰρ καὶ τὴν λογιστικὴν ἀρχήν . ταῦτά τε οὖν ὀρθῶς εἴρηται τῷ Ποσειδωνίῳ καὶ ἄλλα πάμπολλα καθ’ ὅλην τὴν περὶ τῶν παθῶν πραγματείαν . ὥσπερ οὖν ὁ Χρύσιππος ἐσφαλμένος ἐν αὐτοῖς , ὡς ἄν τις εἴποι , τοῖς στοιχείοις τῆς περὶ τῶν παθῶν θεωρίας ἐξ ἀνάγκης πάμπολλα κακῶς εἶπεν , οὕτως ἀνάγκη τὸν ἀληθέσι ταῖς ἀρχαῖς χρησάμενον , εἰ μὲν ἀκριβῶς φυλάξειε τὸ πρὸς αὐτὰς ἀκόλουθον , ἅπαν εἰπεῖν ὀρθῶς , εἰ δ’ οὐκ ἀκριβῶς , ἀλλὰ τά γε πλεῖστα κατορθῶσαι . δοκῶ μοι καταπαύσειν ἤδη τὸν ἐνεστῶτα λόγον ἐν τῷδε . τὸ γὰρ ἐπισκέπτεσθαι νῦν , ὁποίας τινὸς ἔχεται γνώμης ὁ Ζήνων , οὐ κατὰ τὸν ἐξ ἀρχῆς ἄν μοι προστεθέντα γίγνοιτο σκοπόν . ἕνεκα γὰρ τοῦ μὴ μακρολογεῖν ἀποχωρήσειν ἔφην τῶν ἄλλων Στωϊκῶν , ἐξετάζειν δὲ μόνα τὰ Χρυσίππου . καὶ γὰρ οὐδὲ τί ποτε ἕκαστος ἐγίγνωσκε τῶν φιλοσόφων ὑπὲρ ψυχῆς , ὑπεσχόμην ἐν τῇδε τῇ πραγματείᾳ διελθεῖν , ἀλλ’ ὅπως ἀληθείας ἔχει τὰ Πλάτωνός τε καὶ Ἱπποκράτους δόγματα διασκέψασθαι . ὥστε καὶ τὰ πρὸς τὸν Χρύσιππον ἀντειρημένα μοι παρὰ τὸ προκείμενον ἐγένετο , καὶ Ζήνων , εἰ μὲν τὰ αὐτὰ βούλοιτο Χρυσίππῳ , τοῖς αὐτοῖς ἐγκλήμασιν ὑπεύθυνος καταστήσεται , εἰ δὲ ταῖς τοῦ Πλάτωνος ἀρχαῖς ἕποιτο Κλεάνθει τε καὶ Ποσειδωνίῳ παραπλησίως , τῆς ἡμετέρας ἂν οὕτω μετέχοι φιλοσοφίας , εἰ δ’ , ὅπερ ἐγὼ πείθομαι , κρίσεσιν ἐπιγίγνεσθαι τὰ πάθη νομίζει , μέσος ἂν εἴη τῆς τε χειρίστης ὑπὲρ αὐτῶν αἱρέσεως τῆς Χρυσίππου καὶ τῆς ἀρίστης , ἣν Ἱπποκράτης τε καὶ Πλάτων ἁπάντων πρῶτοι μετεχειρίσαντο . Ποσειδώνιος δὲ καὶ Πυθαγόραν φησὶν , αὐτοῦ μὲν τοῦ Πυθαγόρου συγγράμματος οὐδενὸς εἰς ἡμᾶς διασωζομένου , τεκμαιρόμενος δ’ ἐξ ὧν ἔνιοι τῶν μαθητῶν αὐτοῦ γεγράφασιν . ἀλλ’ , ὅπερ εἶπον ὀλίγον ἔμπροσθεν , οὐχ ἱστορίαν δογμάτων παλαιῶν ὁ λόγος διδάξειν ἐπηγγείλατο , μόνα δὲ τὰ πρὸς Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος εἰρημένα διασκέψεσθαι . καί μοι τοῦτο , καθ’ ὅσον οἷόν τ’ ἦν , περαίνεται διὰ βραχυτάτων . οὐ γὰρ , ὅτι πολύβιβλος ἡ πραγματεία , χρὴ σκοπεῖν , ἀλλὰ τοῦτο μὲν εἰς τὸ πλῆθός τε καὶ τὸ μέγεθος ὧν ἂν ἐπισκεπτώμεθα δογμάτων ἀναφέρειν , ἐξετάζειν τε καὶ σκοπεῖν , εἰ περὶ τῶν αὐτῶν ἐνεχώρει βραχύτερον εἰπεῖν ἄνευ τοῦ παραλιπεῖν τι τῶν ἀναγκαίων , ὡς τοῦτό γε καὶ ἐξ αὐτῶν ὧν ἔγραψε Χρύσιππος περὶ παθῶν ἔνεστι καταμαθεῖν . τεττάρων γὰρ βιβλίων οὕτω μεγάλων αὐτῷ γεγραμμένων , ὥσθ’ ἕκαστον εἶναι διπλάσιον τῶν ἡμετέρων , ὅμως ἡμεῖς οὐδ’ ἐν ὅλοις δύο τὴν περὶ τῶν παθῶν αὐτῷ γνώμην ἐξητάκαμεν εὐθὺς καὶ τῶν τῷ Ποσειδωνίῳ γραφέντων εἰς τὴν αὐτὴν πραγματείαν ἐπιμνησθέντες . ἡ μὲν δὴ πρὸς Χρύσιππον ἀντιλογία τέλος ἐχέτω . νομίζω γὰρ , εἰ μέν τις προσέσχε τὸν νοῦν τοῖς εἰρημένοις , οὐκ ἂν χαλεπῶς αὐτὸν ἐξευρεῖν , ὅσα κατὰ μέρος ἐν ὅλῃ τῇ πραγματείᾳ διημάρτηται , εἰ δέ τις οὐ προσέσχε τούτοις , οὐδ’ ἂν ἔτι πλείω γράφηται προσέξει .
Lemmas: ἀλλά περί μέν ὁ ἀρετή ἐν ὁ ἑξῆς λέγω , ἐπειδή καί περί οὗτος ὁ Χρύσιππος ἐπηρεάζω ὁ Πλάτων . νυνί γάρ ἐκ ἀκολουθία τις αὐτός μνημονεύω , ὁ περί ὁ πάθος δόγμα καί ὁ περί ὁ ἀρετή ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι , ὥσπερ καί ὁ Ποσειδώνιος φημί , ὧδε πως γράφω αὐτός ὄνομα κατά ὁ πρῶτος περί πάθος οὐ μετά πολύς ὁ ἀρχή ὁ βιβλίον · νομίζω γάρ καί ὁ περί ἀγαθός καί κακός , καί ὁ περί τέλος , καί ὁ περί ἀρετή ἐκ ὁ περί πάθος ὀρθός διάσκεψις ἀρτάω . ὅτι μέν οὖν ὁ περί ὁ ἀρετή ὀρθός δόξα ζεύγνυμι συμβαίνω ὁ περί ὁ πάθος , αὔταρκος ἐνδείκνυμι ἐγώ δοκέω · ὅτι δέ καί ὁ περί ἀγαθός τε καί ὁ τέλος , ἀρκέω ἐγώ ὁ Ποσειδώνιον παραγράφω ὅδε ὁ τρόπος ἔχω . ὁ δή ὁ πάθος αἴτιος , τουτέστι ὁ τε ἀνομολογία καί ὁ κακοδαίμων βίος , ὁ μή κατά πᾶς ἕπομαι ὁ ἐν ἑαυτοῦ δαίμων συγγενής τε εἰμί καί ὁ ὅμοιος φύσις ἔχω ὁ ὁ ὅλος κόσμος διοικέω , ὁ δέ κακός καί ζωώδης ποτέ συνεκκλίνω φέρω . ὁ δέ οὗτος παροράω οὔτε ἐν οὗτος βελτιόω ὁ αἰτία ὁ πάθος , οὔτε ἐν ὁ περί ὁ εὐδαιμονία καί ὁμολογία ὀρθοδοξέω . οὐ γάρ βλέπω , ὅτι πρῶτος εἰμί ἐν αὐτός ὁ κατά μηδείς ἄγω ὑπό ὁ ἄλογος τε καί κακοδαίμων καί ἄθεος ὁ ψυχή . ἐν οὗτος φανερός ὁ Ποσειδώνιος διδάσκω , πηλίκος ἁμαρτάνω ὁ περί ὁ Χρύσιππος , οὐ μόνος ἐν ὁ περί ὁ πάθος λογισμός , ἀλλά καί περί ὁ τέλος . οὐ γάρ , ὡς ἐκεῖνος λέγω , ἀλλά ὡς ὁ Πλάτων διδάσκω , ὁ ὁ φύσις ζάω ὁμολογουμένως εἰμί . εἰμί γάρ ἐν ἐγώ ὁ μέν ἀγαθός ὁ ψυχή μέρος , ὁ δέ κακός , ὁ μέν ὁ ἀγαθός συνέπομαι ὁμολογουμένως ἄν λέγω ὁ φύσις ζάω , ὁ δέ ὁ κακός μάλα ἕπομαι ἀνομολογούμενος · εἰμί δέ οὗτος μέν ὁ κατά πάθος ζάω , ἐκεῖνος δέ ὁ κατά λόγος . οὐ ἀρκέω δέ τούτός ὁ Ποσειδώνιος ἐναργής τε καί σφοδρός καθάπτω ὁ περί ὁ Χρύσιππος , ὡς οὐ ὀρθός ἐξηγέομαι ὁ τέλος . ἔχω δέ ὁ ῥῆσις ὧδε · ὅς δή παρίημι ἔνιοι ὁ ὁμολογουμένως ζάω συστέλλω εἰς ὁ πᾶς ὁ ἐνδέχομαι ποιέω ἕνεκα ὁ πρῶτος κατά φύσις , ὅμοιος αὐτός ποιέω ὁ σκοπός ἐκτίθημι ὁ ἡδονή , ἤ ὁ ἀοχλησία , ἤ ἄλλος τις τοιοῦτος . εἰμί δέ μάχη ἐμφαίνω κατά αὐτός ὁ ἐκφορά , καλός δέ καί εὐδαιμονικός οὐδείς . παρέπομαι γάρ κατά ὁ ἀναγκαῖος ὁ τέλος , τέλος δέ οὐ εἰμί , ἀλλά καί οὗτος διαλαμβάνω ὀρθός , ἔξεστι μέν αὐτός χράω πρός ὁ διακόπτω ὁ ἀπορία , ὅς ὁ σοφιστής προτείνω , μή μέντοι γε ὁ κατά ἐμπειρία ὁ κατά ὁ ὅλος φύσις συμβαίνω ζάω , ὅς ἰσοδυναμέω ὁ ὁμολογουμένως λέγω ζάω , ἡνίκα μή οὗτος μικροπρεπής συντείνω εἰς τις ὁ διάφορος τυγχάνω . ἀρκέω μέν οὖν ἴσως καί οὗτος πρός ἔνδειξις ὁ ἀτοπία ὅς ὁ Χρύσιππος λέγω περί ὁ τέλος ἐξηγέομαι , ὅπως ἄν τις τυγχάνω ὁ ὁμολογουμένως ὁ φύσις ζάω . ἀγαθός μήν ἡγέομαι καί ὁ οὗτος ἑξῆς ὑπό ὁ Ποσειδώνιον γράφω παρατίθημι ὅδε ὁ τρόπος ἔχω . οὗτος τε δή ὁ ἀτοπία διαλύω ὁ αἰτία ὁ πάθος ὁράω , καί ὁ ἀρχή δείκνυμι ὁ ἐν ὁ ὀρεκτός καί φευκτός διαστροφή , καί ὁ τρόπος ὁ ἄσκησις διαιρέω . καί ὁ διαπορέω περί ὁ ἐκ πάθος ὁρμή ἐκφῄνω . οὐ μικρός γε οὐδέ ὁ τυγχάνω φημί ἐγώ ἀπολαύω ἀγαθός , ὁ αἰτία ὁ πάθος εὑρίσκω . εἰς γάρ ὁ μανθάνω ἀκριβής , οἷος τις ὁ ὁμολογουμένως ὁ φύσις ζάω εἰμί , ἐκ ὁ ὁ πάθος αἰτία εὑρίσκω ὠφελέω . ὁ μέν γάρ κατά πάθος οὐ ὁμολογουμένως ζάω ὁ φύσις , ὁ δέ μή κατά πάθος ὁμολογουμένως ζάω ὁ φύσις . ἕπομαι γάρ ὁ μέν ὁ ἄλογος καί ἔμπληκτος ὁ ψυχή , ὁ δέ ὁ λογικός τε καί ὁ θεῖος . καί ὁ ἀρχή δέ ὁ ἐν ὁ αἱρετός τε καί φευκτός διαστροφή διδάσκω ὁ αἰτία ὁ πάθος εὑρίσκω . ὁ γάρ οἰκεῖος ὁ ἄλογος δύναμις ὁ ψυχή ἐξαπατάω τις ὡς ἁπλῶς οἰκεῖος δοξάζω , οὐ οἶδα , ὡς ὁ μέν ἥδομαι τε καί ὁ κρατέω ὁ πέλας ὁ ζωωδής ὁ ψυχή εἰμί ὀρεκτός , σοφία δέ καί πᾶς ὅσος ἀγαθός τε καί καλός ἅμα ὁ λογικός τε καί θεῖος . καί ὁ τρόπος δέ , φημί , ὁ ἄσκησις ὁ ὁ πάθος αἰτία γνωρίζω διορίζω . ὁ μέν γάρ ἐν τοιόσδε ῥυθμός ἅμα καί ἁρμονία καί ἐπιτήδευμα , ὁ δέ ἐν τοιόσδε διαιτάω κελεύω , ὥσπερ ὁ Πλάτων ἐγώ διδάσκω , ὁ μέν ἀμβλύς καί νωθρός καί ἄθυμος ἐν τε ὁ ὄρθιος ῥυθμός καί ὁ κινέω ἰσχυρός ὁ ψυχή ἁρμονία καί ὁ τοιοῦτος ἐπιτήδευμα τρέφω , ὁ δέ θυμικός καί μανικός ἀίσσω ἐν ὁ ἐναντίος . ἐπεί διά τίς πρός θεός ( ἐρωτάω γάρ ἔτι οὗτος ὁ ἀπό ὁ Χρύσιππος ) Δάμων ὁ μουσικός αὐλητρίς παραγίγνομαι αὐλέω ὁ Φρύγιος νεανίης τις οἰνόω καί μανικός τις διαπράσσω κελεύω αὐλέω ὁ Δώριον , ὁ δέ εὐθύς παύω ὁ ἔμπληκτος φορά ; οὐ γάρ δήπου ὁ δόξα ὁ λογιστικός μεταδιδάσκω πρός ὁ αὔλημα , ἀλλά ὁ παθητικός ὁ ψυχή ἄλογος ὑπάρχω , ἐπεγείρω τε καί πραύνω διά κίνησις ἄλογος . ὁ μέν γάρ ἄλογος διά ὁ ἄλογος ὁ τε ὠφέλεια καί ὁ βλάβη , ὁ λογικός δέ διά ἐπιστήμη τε καί εὐμάθεια . καί οὗτος οὖν ἐν ὁ ὁ πάθος αἰτία γιγνώσκω ὠφελέω φημί ἐγώ ὁ Ποσειδώνιος , καί προσέτι ὁ διαπορέω περί ὁ ἐκ πάθος ὁρμή ἐκφαίνω . εἶτα αὐτός , ὅστις ποτέ αὐτός εἰμί , ἐπιφέρω ἐξηγέομαι ὅδε ὁ τρόπος . οἴομαι γάρ , ὅτι πάλαι βλέπω , πῶς διά λόγος μέν πείθω κακός ἑαυτοῦ πάρειμι ἤ ἐπιφέρω οὔτε φοβέω οὔτε λυπέω , φαντασία δέ ἐκεῖνος αὐτός λαμβάνω . πῶς γάρ ἄν τις λόγος κινέω ὁ ἄλογος , ἐάν μή τις ἀναζωγράφησις προσβάλλω αἰσθητός παραπλήσιος ; οὕτως οὖν ἐκ διήγησις τις εἰς ἐπιθυμία ἐκπίπτω , καί ἐναργής ἐγκελεύω τις φεύγω ὁ ἐπιφέρω λέων , οὐ ὁράω φοβέω . οὗτος τε οὖν λέγω καλός ὁ Ποσειδώνιον καί ὁ οὗτος ἐφεξῆς ἔτι , σύμπας ὁ αἰτία ἐξηγέομαι ὁ ἀπολέγω ὑπό ὁ Χρύσιππος , περί ὅς κατά ὁ πρό οὗτος γράμμα διέρχομαι ἐπί ὁ τελευτή , ὅθεν ἐγώ δοκέω καί νῦν ἐνταῦθα καταπαύω ὁ λόγος , εἷς ἔτι ὁ ἐφεξῆς αὐτός παραγράφω ῥῆσις ἔχω ὧδε . καί μήν ὁ προκόπτω μέγας κακός δοκέω ἑαυτοῦ οὐ λυπέω · φέρω γάρ οὐ κατά ὁ ἄλογος ὁ ψυχή οὕτως ἀλλά κατά ὁ λογικός . εἶτα ἐφεξῆς οὗτος , διά τίς ὁ χρονίζω ὁ πάθος ἡσυχ͂ος τε καί ἀσθενής γίγνομαι , ὁ αἰτία ἀποδίδωμι , ὑπέρ ὅς ὁ Χρύσιππος ἐν ὁ δεύτερος περί πάθος ἀπορέω ὁμολογέω . λέγω δέ περί αὐτός ὑπό ἐγώ ἐπί ὁ τελευτή ὁ τέταρτος , καί νῦν λέγω διά βραχύς οἷος ἐπιτομή τις ὁ Ποσειδώνιον ῥῆσις μακρός ὑπάρχω . ὁ τοίνυν παθητικός ὁ ψυχή ἐν ὁ χρόνος οὗτος μέν ἐμπίμπλημι ὁ οἰκεῖος ἐπιθυμία , οὗτος δέ κάμνω ὁ πολυχρονία κίνησις , ὥστε διά ἄμφω καθησυχάζω αὐτός καί μέτριος κινέω κρατέω ὁ λογισμός ἤδη δύναμαι , ὥσπερ καί ἵππος τις ἔκφορος ὁ ἐπιβάτης ἐκφέρω βίαιος , εἶτα κάμνω τε ἅμα ὁ δρόμος καί προσέτι καί ἐμπίμπλημι ὅς ἐπιθυμέω , αὖθις ὁ ἡνίοχος ἐγκρατής καθίστημι . φαίνω γάρ οὗτος πολλάκις γίγνομαι , καί ὁ γε παιδεύω ὁ νέος ὁ ζῷον , ἐπιτρέπω αὐτός κάμνω τε ἅμα καί ἐμπίμπλημι κατά ὁ ἔκφορος κίνησις , ὕστερον ἐπιτίθημι . περί τε οὖν ὁ τοιοῦτος ἀπορέω ὁ Χρύσιππος , ὡς ἄν οὐ δύναμαι εἰς ὁ παθητικός ὁ ψυχή ἀναφέρω αὐτός ὁ αἰτία , καί προσέτι , καί γάρ καί οὗτος δείκνυμι ἐν ὁ ἑξῆς ὁ Ποσειδώνιος , οὐ ὁ φαίνω μόνος , ἀλλά καί Ζήνων καί Κλεάνθης διαφέρω . ὁ μέν ὁ Κλεάνθης γνώμη ὑπέρ ὁ παθητικός ὁ ψυχή ἐκ ὅδε φαίνω φημί ὁ ἔπος . λογ . τίς ποτέ εἰμί ὅς τις βούλομαι , θυμός ; οὗτος ἐγώ φράζω , Θ . ἔχω , λογισμός , πᾶς ὅς βούλομαι ποιέω . λογ . βασιλικός γε πλήν ὅμως λέγω πάλιν . Θ . ὅσος ἄν ἐπιθυμέω , οὗτος ὅπως γίγνομαι . οὗτος ὁ ἀμοιβαῖος Κλεάνθης φημί εἰμί Ποσειδώνιος , ἐναργής ἐνδείκνυμι ὁ περί ὁ παθητικός ὁ ψυχή γνώμη αὐτός , εἰ γε δή ποιέω ὁ λογισμός ὁ θυμός διαλέγω ὡς ἕτερος ἕτερος . ὁ δέ Χρύσιππος οὔτε ἕτερος . εἰμί νομίζω ὁ παθητικός ὁ ψυχή ὁ λογιστικός , καί ὁ ἄλογος ζῷον ἀφαιρέω ὁ πάθος φανερός ἐπιθυμία τε καί θυμός διοικέω , ὡς καί Ποσειδώνιος ὑπέρ αὐτός . ἐπιπολύ διεξέρχομαι . ὅσος μέν οὖν ὁ ζῷον δυσκίνητος εἰμί καί προσφύω δίκη φυτόν πέτρα ἤ τις ἕτερος τοιοῦτος , ἐπιθυμία μόνος διοικέω λέγω αὐτός , ὁ δέ ἄλλος ὁ ἄλογος σύμπας ὁ δύναμις ἀμφότερος χράω , ὁ τε ἐπιθυμητικός καί ὁ θυμοειδής , ὁ ἄνθρωπος δέ μόνος ὁ τρεῖς , προσλαμβάνω γάρ καί ὁ λογιστικός ἀρχή . οὗτος τε οὖν ὀρθός λέγω ὁ Ποσειδώνιον καί ἄλλος πάμπολυς κατά ὅλος ὁ περί ὁ πάθος πραγματεία . ὥσπερ οὖν ὁ Χρύσιππος σφάλλω ἐν αὐτός , ὡς ἄν τις λέγω , ὁ στοιχεῖον ὁ περί ὁ πάθος θεωρία ἐκ ἀνάγκη πάμπολυς κακός λέγω , οὕτως ἀνάγκη ὁ ἀληθής ὁ ἀρχή χράω , εἰ μέν ἀκριβής φυλάσσω ὁ πρός αὐτός ἀκόλουθος , ἅπας λέγω ὀρθός , εἰ δέ οὐ ἀκριβής , ἀλλά ὁ γε πολύς κατορθόω . δοκέω ἐγώ καταπαύω ἤδη ὁ ἐνίστημι λόγος ἐν ὅδε . ὁ γάρ ἐπισκοπέω νῦν , ὁποῖος τις ἔχω γνώμη ὁ Ζήνων , οὐ κατά ὁ ἐκ ἀρχή ἄν ἐγώ προστίθημι γίγνομαι σκοπός . ἕνεκα γάρ ὁ μή μακρολογέω ἀποχωρέω φημί ὁ ἄλλος Στωϊκός , ἐξετάζω δέ μόνος ὁ Χρύσιππος . καί γάρ οὐδέ τίς ποτέ ἕκαστος γιγνώσκω ὁ φιλόσοφος ὑπέρ ψυχή , ὑπέχω ἐν ὅδε ὁ πραγματεία διέρχομαι , ἀλλά ὅπως ἀλήθεια ἔχω ὁ Πλάτων τε καί Ἱπποκράτης δόγμα διασκοπέω . ὥστε καί ὁ πρός ὁ Χρύσιππος ἀντερῶ ἐγώ παρά ὁ πρόκειμαι γίγνομαι , καί Ζήνων , εἰ μέν ὁ αὐτός βούλομαι Χρύσιππος , ὁ αὐτός ἔγκλημα ὑπεύθυνος καθίστημι , εἰ δέ ὁ ὁ Πλάτων ἀρχή ἕπομαι Κλεάνθης τε καί Ποσειδώνιον παραπλήσιος , ὁ ἡμέτερος ἄν οὕτως μετέχω φιλοσοφία , εἰ δέ , ὅς ἐγώ πείθω , κρίσις ἐπιγίγνομαι ὁ πάθος νομίζω , μέσος ἄν εἰμί ὁ τε κακός ὑπέρ αὐτός αἵρεσις ὁ Χρύσιππος καί ὁ ἀγαθός , ὅς Ἱπποκράτης τε καί Πλάτων ἅπας πρῶτος μεταχειρίζω . Ποσειδώνιος δέ καί Πυθαγόρας φημί , αὐτός μέν ὁ Πυθαγόρας σύγγραμμα οὐδείς εἰς ἐγώ διασῴζω , τεκμαίρομαι δέ ἐκ ὅς ἔνιοι ὁ μαθητής αὐτός γράφω . ἀλλά , ὅς λέγω ὀλίγος ἔμπροσθεν , οὐ ἱστορία δόγμα παλαιός ὁ λόγος διδάσκω ἐπαγγέλλω , μόνος δέ ὁ πρός Ἱπποκράτης καί Πλάτων λέγω διασκοπέω . καί ἐγώ οὗτος , κατά ὅσος οἷος τε εἰμί , περαίνω διά βραχύς . οὐ γάρ , ὅτι πολύβιβλος ὁ πραγματεία , χρή σκοπέω , ἀλλά οὗτος μέν εἰς ὁ πλῆθος τε καί ὁ μέγεθος ὅς ἄν ἐπισκοπέω δόγμα ἀναφέρω , ἐξετάζω τε καί σκοπέω , εἰ περί ὁ αὐτός ἐγχωρέω βραχύς λέγω ἄνευ ὁ παραλείπω τις ὁ ἀναγκαῖος , ὡς οὗτος γε καί ἐκ αὐτός ὅς γράφω Χρύσιππος περί πάθος ἔνειμι καταμανθάνω . τέσσαρες γάρ βιβλίον οὕτως μέγας αὐτός γράφω , ὥστε ἕκαστος εἰμί διπλάσιος ὁ ἡμέτερος , ὅμως ἐγώ οὐδέ ἐν ὅλος δύο ὁ περί ὁ πάθος αὐτός γνώμη ἐξετάζω εὐθύς καί ὁ ὁ Ποσειδώνιον γράφω εἰς ὁ αὐτός πραγματεία ἐπιμιμνῄσκομαι . ὁ μέν δή πρός Χρύσιππος ἀντιλογία τέλος ἔχω . νομίζω γάρ , εἰ μέν τις προσέχω ὁ νόος ὁ λέγω , οὐ ἄν χαλεπός αὐτός ἐξευρίσκω , ὅσος κατά μέρος ἐν ὅλος ὁ πραγματεία διαμαρτάνω , εἰ δέ τις οὐ προσέχω οὗτος , οὐδέ ἄν ἔτι πολύς γράφω προσέχω .