galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 6.8
Ὑπόλοιπον δ’ ἐστὶν , ὑπὲρ οὗ ἐδόξασάν τινες ἄτοπον μὲν ἱκανῶς , ὅμως δὲ ἀρέσαν ἐνίοις τῶν ἐνδόξων ἰατρῶν , ἐξηγήσασθαι μὲν πρότερον , ἐπιδεῖξαι δ’ ἔτι , καθ’ ὅ τι διήμαρται . φασὶ γὰρ , ὥσπερ ὁδοῦ τις ἀρχὴ λέγεται , κατὰ τὸν αὐτὸν ἐγχωρεῖν τρόπον εἶναί τινα καὶ φλεβῶν ἀρχὴν , οὐδὲν κωλῦον , εἰ καὶ τελευτὴν ὀνομάζει τις αὐτήν · ἐν γὰρ τῷ πρός τι τὴν τοιαύτην ἀρχὴν εἶναι τὰς Ἀθήνας . ἀλλὰ κατὰ τοῦτόν γε τὸν τρόπον οὐχ ἡ καρδία μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶν ἄλλο μόριον ἀρχή τε ἅμα δύναται καὶ τελευτὴ λέγεσθαι τῶν εἰς αὐτὸ καταφερομένων ἀγγείων . οὕτως οὖν καὶ ἡ καρδία τῆς κοίλης φλεβὸς οὐδὲν ἂν μᾶλλον ἀρχὴ ἢ τελευτὴ νομίζοιτο . τῆς δ’ ἐπὶ ταῖς πύλαις οὐδαμῶς ἂν ἀρχὴ ἢ τελευτὴ νομίζοιτο , μήτ’ αὐτῆς ἐκείνης τῆς φλεβὸς εἰς τὴν καρδίαν περαινούσης , μήτε τῶν ἀπ’ αὐτῆς ἀποσχιζομένων μηδεμιᾶς , οὐκοῦν οὐδὲ τῶν καθ’ ὅλον τὸ σῶμα φλεβῶν . ὥστε διαμαρτάνουσιν οἱ μηδὲν ὧν οἴδασι δέον ὁδῶν μνημονεύοντες · ἄχρηστος γὰρ ἡ τοιαύτη ζήτησις τοῖς ὑποθεμένοις γε , χρήσιμον ὑπάρχειν αὐτήν . τὸ μὲν δὴ ἧπαρ ἀρχή τε ἅμα καὶ τελευτὴ συναπασῶν ἔσται τῶν φλεβῶν , ἄλλο δ’ οὐδὲν οὔτε σπλάγχνον οὔτε μέρος , ὅτι μηδὲ συνεχεῖς εἰσιν αἱ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα φλέβες ἑτέρῳ τινὶ μορίῳ . πάλιν οὖν ἄνωθεν ἐπὶ κεφαλαίων ἀναλάβωμεν τὸν λόγον . εἰ τὴν τῆς πρώτης γενέσεως ἀρχὴν τῶν φλεβῶν ζητεῖς , ἧπάρ ἐστιν · εἰ τῆς κατὰ τὴν ὕλην διοικήσεως , ᾗ τρέφεται τὸ σύμπαν σῶμα , καὶ δυνάμεως , οὐδ’ οὕτως ἄλλο τι σπλάγχνον εὑρήσεις ἐπιτηδειότατον ἀρχὴν νομισθῆναι . φημὶ γὰρ καὶ τὰς φύσει παρελθὼν ἀρχὰς , εἰ τὴν ὡς διδασκαλίας ἀρχὴν , ἢ τὴν ὡς ὁδὸν , ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως ἐθέλοις σκοπεῖσθαι , πᾶσαν ἐπίνοιαν ἀρχῆς ἐπιτήδειόν ἐστι δέξασθαι τὸ ἧπαρ . εἰ γὰρ ὄντως τε καὶ φύσει τῶν φλεβῶν ἐστιν ἀρχὴ , θαυμαστὸν τοῦτο κατὰ πάντα τρόπον ἀρχὴν αὐτῶν εὑρίσκεσθαι . ἆρ’ οὖν ἤδη καταπαύωμεν ἐνταυθοῖ τὸν λόγον , ἢ προστιθῶμεν αὐτῷ κεφάλαιον ἕν τι τῶν ἔμπροσθεν ἀναβληθέντων , ἡνίκ’ ἐλέγομεν , οὐκ ἄν τινα γεγυμνασμένον ἐν τοῖς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων λογισμοῖς ἄλλο γενέσεως αἵματος ἀποφαίνεσθαι σπλάγχνον αἰτιώτερον ἥπατος ; ἄμεινον ἴσως ἐστὶν ὑπὲρ τοῦ πάντ’ εἰρῆσθαι προσθεῖναι , κᾂν ὅτι μάλιστα τὸ προκείμενον ἐξ ἀρχῆς ἀποδεδειγμένον ὑπάρχει τελέως . ὅτι μὲν ἀλλοιοῦται τὸ τρέφον εἰς τὴν τοῦ τρεφομένου μεταβαλλόμενον οὐσίαν , ἡμῖν τε δι’ ἑτέρων ἀποδέδεικται καὶ σχεδὸν ὑπὸ τῶν ἀρίστων ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων ἀποδέδεικται . ὅτι δ’ , εἴπερ ὁ ἐκ τῆς γαστρὸς εἰς ἧπαρ ἀναδιδόμενος χυμὸς αἷμα φαίνεται γιγνόμενος , ἀναγκαῖον ὑπὸ τῆς οἰκείας οὐσίας τοῦ ἥπατος ἐγγίγνεσθαι τὴν ἀλλοίωσιν αὐτὴν , τοῦτ’ οὐκέτι σύμπαντες ὁμολογοῦσιν , ἀλλ’ ἡγοῦνταί τινες , αὐτοὺς τῶν φλεβῶν τοὺς χιτῶνας ἐργάζεσθαι τὸ αἷμα . καίτοι γ’ , εἰ ἐκκενώσαις αὐτοὺς , οὐδὲν ὑμενώδους ἢ νευρώδους οὐσίας θεάσῃ διαφέροντας . ὥσπερ οὖν , εἴ τις ὑπὸ νεύρων , ἢ ὑμένων , ἢ ὀστῶν , ἢ χόνδρων , ἢ πιμελῆς , ἢ ὅλως ἀναίμου σώματος ἔφασκε γίγνεσθαι τὸ αἷμα , κατέγνωμεν ἂν ἑτοίμως αὐτοῦ , κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον , εἰ καὶ τοῖς τῶν φλεβῶν χιτῶσι κατὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν ἀναφέροι γένεσιν αἵματος . οὐ γὰρ ἐρυθρὸν ἐκεῖνοί γε χυμὸν , ἀλλὰ λευκὸν καὶ γλίσχρον ἐργάζεσθαι πεφύκασιν , ἐξ οὑ ἥ τε γένεσις αὐτοῖς ἐστιν , ἥ τ’ αὔξησίς τε καὶ θρέψις . ἀποδέδεικται δὲ περὶ τούτων ἐν τῷ προτέρῳ περὶ σπέρματος γράμματι . καὶ μὴν , εἵπερ εἰς ὁμοίαν ἰδέαν τῷ μεταβάλλοντι τὸ μεταβαλλόμενον ἀφικνεῖται , τῆς τοῦ ἥπατος αὐτοῦ σαρκὸς οὐδὲν ἂν εὕροις ἐπιτηδειότερον εἰς αἵματος γένεσιν . εἰ γὰρ παχυνθείη τὸ αἷμα , σὰρξ ἥπατος ἀκριβὴς ἀπεργασθήσεται . πολλὰ δ’ ἀγνοήσαντες , οἶμαι , τῶν φυσικῶν οἱ πλεῖστοι πράγμαθ’ ἡμῖν παρέχουσιν , ὧν ἄλλα τέ τινά ἐστι καὶ τὰ διὰ τῆς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων πραγματείας ἀποδεδειγμένα . περιστέλλεται γὰρ ἡ γαστὴρ τοῖς σιτίοις , ἕλκουσα τὸν οἰκεῖον ἑαυτῇ χυμὸν ἐξ αὐτῶν , ἔστ’ ἂν ἀπολαύσασα καὶ τελέως ἐμπλησθεῖσα διώσηται τὸ περιττὸν ἅπαν εἰς τὴν νῆστιν . ἐντεῦθεν δ’ αὖθις ἕλκει τὸ ἧπαρ εἰς ἑαυτὸ προκατειργασμένον αὐτὸν ἐν τῇ γαστρὶ κατὰ τὸν ἔμπροσθεν χρόνον , οὐ μὰ Δία τῆς γαστρὸς ἕνεκα τοῦ ἥπατος ἀλλοιούσης αὐτὸν , ἀλλὰ ἀδύνατον εἰς ταὐτὸν ἀλλήλοις ἰόντα δύο σώματα μὴ δρᾷν καὶ πάσχειν εἰς ἄλληλα . δέδεικται γὰρ δὴ καὶ τοῦθ’ ἡμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ πραγματείᾳ , καὶ ὡς τὸ ἰσχυρότερον νικᾷ καὶ μεταβάλλει θάτερον . ὥσπερ οὖν τὸ τῆς γαστρὸς λείψανον ἐπιτήδειον γίνεται τῷ ἥπατι , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον · τοῖς μεθ’ ἧπαρ ἅπασι τὸ τούτου πάλιν αὐτοῦ περιττὸν , οὐδ’ οὖν οὐδ’ αὐτοῦ τοῦ ἥπατος ἐκείνων ἕνεκεν ἀλλοιώσαντος τὴν τροφὴν , ἀλλὰ καθ’ ὃν εἴρηκα τρόπον , ἡνίκα μεταβάλλοντός τε καὶ ἀλλοιοῦντος ἐπιτηδειότερα ἐν τῷδε γίγνεται τοῖς μεθ’ ἧπαρ μορίοις . ὡς γὰρ αὐτὸ διὰ τῶν φλεβῶν εἵλκυσεν ἐκ γαστρός τε καὶ τῶν ἐντέρων τὴν τροφὴν , οὕτως , ὅσα μετ’ ἐκεῖνο τέτακται , δι’ ἄλλων ἕλκει φλεβῶν εἰς ἑαυτὰ , κᾄπειτ’ αὖθις ἕτερα , καὶ τοῦτο ὑπάρχει γιγνόμενον , ἄχρι περ ἂν εἰς ἅπαν ἀφίκηται τοῦ ζώου μόριον ἡ τροφὴ , παρασκευάζει δ’ ἕκαστον ἀεὶ καὶ προπέττει τὸ μεθ’ αὑτὸ κατὰ τὸ συνεχὲς τῆς διαδόσεως . οὕτως οὖν καὶ τὸ ἧπαρ παρομοιοῖ τὸν ἐκ τῆς κοιλίας ἀναδοθέντα χυλὸν ἑαυτῷ , τοὐτέστι τῇ σαρκί τε καὶ τῇ οὐσίᾳ τῇ ἑαυτοῦ , τῷ καλουμένῳ πρὸς ἐνίων ἰατρῶν παρεγχύματι . ἕκαστον γὰρ τῶν ὀργανικῶν τοῦ ζώου μορίων , σύνθετον ὑπάρχον ἐξ ἑτέρων ἁπλουστέρων μορίων , πάντως ἴδιόν τι τοιοῦτον ὑπάρχει κατὰ τὴν οὐσίαν , οἷον οὐκ ἄλλο καθ’ ὅλου τοῦ ζώου τὸ σῶμα . τὸ γοῦν τῆς γαστρὸς σῶμα τὸ ἴδιον οἷον οὐκ ἄλλο τῶν πάντων ἐστίν · ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ τοῦ σπληνὸς , ἐγκεφάλου τε καὶ νεφρῶν , καὶ γλώττης , καὶ ὀφθαλμῶν , καὶ κύστεων , καὶ μητρῶν . ἀρτηρίαι μὲν οὖν καὶ νεῦρα καὶ φλέβες ἐμφύονται τοῖς ὀργάνοις ἕνεκα χρείας κοινῆς , ὡσαύτως δ’ ἐνίοις αὐτῶν ὑμένες τε καὶ σύνδεσμοι . τὸ δ’ ἴδιον ἑκάστου σώματος χωρὶς τούτων ἐστὶ , διὸ καὶ τὴν ἐνέργειαν ἐξαίρετον ἢ τἄλλα κέκτηται . κατὰ μὲν γὰρ τὸ κοινὸν ἀνάγκη δήπου καὶ τὴν ἐνέργειαν εἶναι κοινήν . οὐ γὰρ οἷόν τε παρὰ τοὺς τόπους τοῦ σώματος ὑπαλλάττεσθαι φλεβὸς , ἢ ἀρτηρίας , ἢ νεύρου τὴν ἐνέργειαν , ἀλλ’ ἄν τε κατὰ τὴν πτέρναν , ἄν τε κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἀρτηρίαν ἐννοήσῃς , εὐθὺς αὐτῆς συνεπινοήσεις τὴν κοινὴν ἁπασῶν ἀρτηριῶν ἐνέργειαν · ὡσαύτως δὲ καὶ νεύρῳ , καὶ φλεβὶ , καὶ ὀστῷ , καὶ χόνδρῳ , καὶ ὑμένι , καὶ συνδέσμῳ , καὶ πιμελῇ . κατὰ δὲ τὸ ἴδιον εἶδος ἑκάστης οὐσίας ἰδίαν ἀναγκαῖον εἶναι τὴν ἐνέργειαν . οἷον γὰρ ἐστι τὸ τοῦ πνεύμονος σῶμα κατὰ τὴν οὐσίαν , οὐκ ἂν εὕροις ἕτερον , οὐδ’ . οἷον ἐγκεφάλου οὐδὲν ἄλλο τοιοῦτον , ὥσπερ οὐδὲ ὁποῖον ἡ καρδία σῶμα κατὰ τὴν οὐσίαν ἐστὶν , οὐδὲν ἀκριβῶς ἄλλο τοιοῦτον ὑπάρχει . καὶ νεφροὶ δὲ καὶ σπλὴν ἑκάτερον αὐτῶν οἷον οὐκ ἄλλο . καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἐνέργεια καθ’ ἕκαστον ἴδιος ἐπὶ τῷ τῆς οὐσίας ἰδίῳ , καὶ ἡ τοῖσδε σὰρξ ἰδιότητα πολλὴν ἔχει παρὰ τὰς ἄλλας σάρκας . ἐν ὀφθαλμῷ δὲ τί δεῖ καὶ λέγειν , ὡς ἴδιον ἐξαίρετον , καὶ οὐδ’ ἐγγὺς οὐδενὶ τῶν ἄλλων ἐοικός ἐστι τὸ κρυσταλλοειδὲς , ὅτε καὶ τὸ τῆς ἐνεργείας τῆς κατ’ αὐτὸ μηδενὶ προσέοικεν ; οὐδὲν οὖν θαυμαστόν ἐστιν , οὐδὲ τὸ τοῦ ἥπατος ἴδιον σῶμα κατὰ τὴν αὑτοῦ φύσιν κεκτῆσθαι τὴν ἐνέργειαν · ἐρυθρότατον μὲν γάρ ἐστιν , ὥστε τὸ αἷμα καὶ τῷ πεπῆχθαι μόνον αὐτοῦ διαφέρον · θρόμβου μὲν γὰρ ἡ πῆξις ὑπὸ τοῦ περιέχοντος γίγνεται , σβεννύουσα μὲν ἐξ αὐτοῦ τὴν θερμότητα , μελαίνουσα δὲ διὰ τὴν ψύξιν . οὐχ οὕτως δὲ κατὰ τὸ ἧπαρ , ἀλλ’ ὑπό γε τῆς ἐμφύτου θερμασίας , κοσμούσης αὐτὸ μᾶλλον ἢ φθειρούσης . ἀλλοιοῦται μὲν γὰρ ἑκατέρως τὸ αἷμα , κᾂν θρόμβος γένηται , κᾂν ἥπατος σάρξ . ἀλλ’ ἡ μὲν εἰς θρόμβον , ἀλλοίωσις ὁδὸς ἐπὶ φθοράν ἐστιν , ἡ δ’ εἰς τὴν ἥπατος οὐσίαν ἐνέργεια φύσεως . οὐδ’ ἔστιν οὐδὲν ὁμοιότερον εὑρεῖν αἵματι τῆς ἥπατος ἰδέας . εἴρηται μὲν οὐ καλῶς οὐδ’ ὑπὸ τῶν εἰπόντων , τῇ πρώτῃ καὶ νεοπαγεῖ σαρκὶ παραπλήσιον γίγνεσθαι στάξαν εἰς ὕδωρ χλιαρὸν αἷμα · πολὺ δὲ δὴ μᾶλλον ἡ συμμετρία τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἀκριβῆ περιτίθησιν αὐτῷ τὸν κόσμον . εἴπερ οὖν ἕκαστον μόριον ἐξ ὁμοιοτάτου κατὰ τὴν οὐσίαν ἑαυτῷ τρέφεται χυλοῦ , καὶ τοῦτον παρασκευάζειν ἑαυτῷ πέφυκεν , ἀλλοιοῦν τε καὶ μεταβάλλειν ἡ τοῦ αἵματος γένεσις , ἔργον τῆς ἥπατος σαρκός . αὕτη δ’ ἐστὶν , ὡς ἐδείχθη , τὸ ἴδιον ἑαυτοῦ σῶμα . διὸ τῶν ἄλλων ἀποκριθὲν ἕν τι τῶν σπλάγχνων ἐστὶ μονογενές . μετέχει μὲν οὖν καὶ ἡ καρδία τοῦ τοιούτου χρώματος , ἀλλ’ οὐκ εἰς ὅσον ἧπαρ · ὑγρότερον γάρ ἐστι τὸ σπλάγχνον τοῦτο τῆς καρδίας , καὶ διὰ τοῦτ’ ἐρυθρότερόν τε καὶ μαλακώτερον , ἡ δὲ ξηροτέρα τε καὶ θερμοτέρα τοῦ ἥπατος ὑπάρχει . οὕτως γὰρ ἤμελλεν ἅμα τε σκληροτέρα γενήσεσθαι καὶ κινήσεσθαι διττὴν κίνησιν ὁμοίως ταῖς ἀρτηρίαις , ἵν’ ἐκ μὲν τῆς τοιαύτης κινήσεως ἡ συμμετρία φυλάττηται τῆς ἐμφύτου θερμασίας , ὡς ἐν τῷ περὶ χρείας σφυγμῶν ἐπεδείξαμεν . ἡ σκληρότης δὲ τὴν δυσπάθειαν αὐτῇ παρέχει συνεχέσι τε κινήσεσι καὶ σφόδρα ἰσχυραῖς ἐνίοτε παρεσκευασμέναις ὑπὸ τῆς φύσεως . ὅθεν οὐδὲ τὸ ἴδιον αὐτῆς αἷμα τοιοῦτόν ἐστιν , οἷόν περ τὸ τοῦ ἥπατος , ἀλλ’ ὅσῳ θερμότερον τὸ σπλάγχνον τοῦ σπλάγχνου , τοσούτῳ ξανθότερον , ὅπερ ἴδιον αἵματος ξηροτέρου , καθάπερ τοῦ ὑγροτέρου τὸ ἐρυθρόν . εἴρηται δὲ καὶ ὑπὸ Πλάτωνος μὲν ἐν Τιμαίῳ περὶ τῆς τῶνδε τῶν χρωμάτων γενέσεως , ἀτὰρ οὖν καὶ ἡμεῖς αὖθις ἐξηγησάμεθά τε καὶ ἀπεδείξαμεν , ὡς ἀληθῶς εἴρηται πάντα , γεγραφότες ὑπὲρ αὐτῶν ἰδίᾳ καθ’ ἕτερον λόγον . ἀλλὰ νῦν γε τὸ προκείμενον ἡμῖν περαίνωμεν . αἵματος ὑγροῦ μὲν τὴν κρᾶσιν , ἐρυθροῦ δὲ τὴν χρόαν ἡ πρώτη μὲν ἐν ἥπατι γένεσις , ὀχετοὶ δὲ παράγοντές τε καὶ διανέμοντες αὐτὸ παντὶ τῷ σώματι φλέβες . αἵματος δὲ ξανθοῦ καὶ λεπτοῦ καὶ λεπτομεροῦς καὶ πνευματώδους ἡ μὲν πρώτη γένεσις ἐν τῇ τῆς καρδίας ἀριστερᾷ κοιλίᾳ , διανέμουσι δὲ καὶ παράγουσιν εἰς ὅλον τὸ ζῶον αἱ ἀρτηρίαι τὸ τοιοῦτον αἷμα . δέδεικται δὲ καὶ περὶ τούτων ἐπὶ πλέον ἐν τοῖς τῶν φυσικῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν . ὥσθ’ ἅμα μὲν , ὅπερ ἀνεβαλόμην ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις ἐρεῖν αὖθις ὑπὲρ τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν αἵματος , τὰ νῦν εἴρηται , ἅμα δὲ , ὡς ἐσφάλησαν οἱ καὶ τὴν καρδίαν ἀρχὴν εἰπόντες εἶναι τῶν φλεβῶν , ἐπιδέδεικται . εἴπερ γὰρ αἵματός τινος , εὐθὺς δήπου καὶ φλεβῶν ἐνόμισαν , ὥσπερ μὴ καὶ τῶν ἀρτηριῶν ἐχουσῶν αἷμα λεπτομερέστατον καὶ θερμότατον . ὡς οὖν ἀρτηριῶν , οὕτως καὶ τοῦ πνευματώδους τε καὶ τοῦ ζέοντος αἵματος ἀρχή τε καὶ πηγὴ τοῖς ζώοις ἐστὶν ἡ καρδία , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ θυμοειδὲς ἐνδείκνυται τῆς ψυχῆς ἐν αὐτῇ κατῳκῆσθαι . ταῦτ’ ἄρα καὶ ὁ Πλάτων τὴν καρδίαν ἔλεγεν πηγὴν τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα μέλη σφοδρῶς αἵματος . οὐ ταὐτὸν γάρ ἐστιν ἢ πηγὴν αἵματος ἁπλῶς εἰπεῖν , ἢ προσθεῖναι τοῦ περιφερομένου σφοδρῶς . τὸ μὲν γὰρ ἐξ ἥπατος ὁρμώμενον οὐ περιφέρεται σφοδρῶς , ὅτι μήτε πνευματῶδές ἐστι , μήθ’ ὅλως σφύζουσιν αἱ περιέχουσαι φλέβες αὐτό · τὸ δ’ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς κοιλίας τῆς καρδίας ὁρμώμενον θερμότερόν τε τοῦδε καὶ πνευματῶδες ἱκανῶς ἐστιν , ὡς ἂν σφυζόντων αὐτοῦ τῶν ἀγγείων . καλεῖται δ’ ὑπὸ μὲν τῶν παλαιοτάτων ἰατρῶν καὶ φιλοσόφων καὶ τουτὶ τὸ γένος τῶν ἀγγείων ὡσαύτως θατέρῳ φλὲψ , ὑπὸ δὲ τῶν ἄλλων ἀρτηρία μὲν τὸ σφύζον , τὸ δὲ ἄσφυκτον φλέψ . ὅτι δ’ οὕτως ὠνόμαζον οἱ παλαιοὶ , δέδεικται μὲν ἤδη πολλοῖς τῶν ἔμπροσθεν , ἐπιδέδεικται δὲ καὶ πρὸς ἡμῶν ἑτέρωθι . νυνὶ δὲ τοσοῦτον μόνον , ὅσον εἰς τὰ παρόντα χρήσιμον , ὑπομνήσω . τῆς κατὰ τὸν ἀγκῶνα καὶ μάλιστα τὸν ἀριστερὸν ἀρτηρίας ὅταν ἡ κίνησις ἐκ γενετῆς ὑπάρχῃ ταχεῖά τε ἅμα καὶ μεγάλη καὶ εὔτονος , ἰσχυρὰν μὲν ἐνδείκνυται τὴν ἐν τῇ καρδίᾳ θυμοειδῆ δύναμιν , ἀκμαῖον δὲ καὶ ζέον τὸ κατ’ αὐτὴν θερμὸν , ὅπερ ὀνομάζειν μανιῶδές τε καὶ ὀξύθυμον ἔθος · ὁ τοίνυν Ἱπποκράτης ὀνομάζων φλέβα τὴν ἀρτηρίαν ταύτην ᾧδέ πως γράφει κατὰ τὸ δεύτερον τῶν Ἐπιδημίων · ᾧ δ’ ἂν ἡ φλὲψ ἡ ἐν ἀγκῶνι σφύζῃ , μανικὸς καὶ ὀξύθυμος , ᾧ δ’ ἂν ἀτρεμέῃ , τυφώδης . ὅτι δὲ καὶ τὸ σφύζειν ὄνομα καὶ ὁ σφυγμὸς ἐπὶ τῆς σφοδρᾶς εἰς τοσοῦτον τῶν ἀρτηριῶν κινήσεως , ὡς καὶ πρὶν ἐπιλαβεῖν τὴν ἁφὴν αἰσθητὴν εἶναι τἀνθρώπῳ τὴν κίνησιν , ὑπὸ τῶν παλαιῶν ἐλέγετο , καὶ δι’ ἄλλων μὲν ἀποδέδεικται , καὶ νῦν δ’ οὐχ ἥκιστα φαίνεται διὰ τῆς πρὸς τὸ ἀτρεμέειν ἀντιθέσεως , καὶ τὸν τυφώδη δὲ , δηλονότι τὸν ἐναντίον τῷ μανικῷ ἢ καὶ ὀξυθύμῳ καὶ ἀόργητον . ὥσθ’ οἷον ὁδοῦ τι πάρεργον ἡμῖν οὐ σμικρὸν ἤνυσται κατὰ τὴν ἐξήγησιν τοῦ τῆς φλεβὸς ὀνόματος ἐπιδείξασιν Ἱπποκράτην πρότερον Πλάτωνος ἐν καρδίᾳ τιθέμενον ἀρχὴν τῆς θυμοειδοῦς δυνάμεως . ἀλλὰ τούτου μὲν καὶ μετ’ ὀλίγον ἐπιμνησθήσομαι . πρὸς δὲ τὴν τοῦ Πλάτωνος λέξιν ἐπάνειμι , καθ’ ἣν τὰς ἀρτηρίας ὀνομάζων φλέβας ἔλεγε , τὴν δὲ καρδίαν ἅμα τῶν φλεβῶν πηγὴν καὶ τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα τὰ μέλη σφοδρῶς αἵματος . ἐπειδή γὰρ οὐδέπω τὸ σφύζον ἀγγεῖον , ὥσπερ νῦν , ἀρτηρία προσηγόρευται , μόνας δὲ τὰς κατὰ τὸν πνεύμονα , τὰς ὑπὸ τῶν νεωτέρων τραχείας ὀνομασθείσας , οὕτως ἐκάλουν , εὐλόγως ὁ Πλάτων εἰς διορισμὸν , ὁποίων ἄν τινων βούληται φλεβῶν εἶναι τὴν καρδίαν ἀρχὴν , προσέθηκε καὶ πηγὴν τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα τὰ μέλη σφοδρῶς αἵματος . εἰς τί μὲν οὖν ἐστι τοῦτο τὸ αἷμα τοῦ ζώου χρηστὸν , αὖθις εἰρήσεται . τὸ δὲ ἐξ ἥπατος ὁρμώμενον εἰς τροφὴν παρεσκεύασται τοῖς τοῦ σώματος ἅπασι μέρεσιν . ὅθεν , οἶμαι , καὶ ὁ Πλάτων ὑπὲρ ἐκείνου διαλεγόμενος ἔφη · οἷον φάτνην ἐν ἅπαντι τούτῳ τῷ τόπῳ τῆς τοῦ σώματος τροφῆς τεκτηναμένου . καὶ μέντοι καὶ ἐκ τοῦ λέγειν , τουτὶ μὲν τὸ καθ’ ἧπαρ εἶδος τῆς ψυχῆς σιτίων τε καὶ ποτῶν ἐπιθυμητικὸν ὑπάρχειν , οὐ μὴν ἐπί γε τῆς καρδίας οὐδὲν ἔτι προσθεῖναι τοιοῦτον , δῆλός ἐστιν ἐκ μὲν τῆς γαστρὸς εἰς ἧπαρ βουλόμενος ἀναφέρεσθαι τὴν τροφὴν , ἐκεῖθεν δὲ ἐπὶ τὴν καρδίαν ἰέναι τι μέρος εἰς τὴν τοῦ κατ’ ἐκείνην αἵματος γένεσιν . ἀλλ’ ὅτι μὲν οὐκ ἐκ τῶν κατὰ τὴν γαστέρα χωρίων τῆς τροφῆς ἀνάδοσις εἰς τὴν καρδίαν εὐθέως , ἀλλ’ εἰς ἧπαρ γίγνεται , πρότερον αὐτάρκως ἀποδεδειγμένον ἐν τοῖς περὶ τῶν φυσικῶν δυνάμεων , οὐδὲν ἔτι δέομαι νῦν ἐπεξέρχεσθαι , προσθεῖναι δ’ ἄμεινον τῷ λόγῳ τοσόνδε . θερμὸν μὲν ἱκανῶς ἀναγκαῖον εἶναι τὸ θυμοειδὲς σπλάγχνον , οὐκ ἐξ ἀνάγκης δὲ θερμὸν ἱκανῶς τὸ ἐπιθυμητικὸν , ἀλλ’ ἐν φυτοῖς μὲν καὶ πάμπολυ τοῦ θυμοειδοῦς ἀπολειπόμενον , ἐν ζώοις δ’ οὐ τοσοῦτον μὲν , ὅμως δ’ οὐκ ὀλίγον . οὔτε γὰρ ἂν οὕτως θερμὸν εἰργάζετο χυμὸν , εἰ μὴ καὶ αὐτὸ τοιοῦτον ὑπῆρχεν , οὔτ’ ἀσφύκτους ἂν εἶχε τὰς φλέβας , εἰ ζεούσης θερμασίας ἦν ἀρχή . ταῦτ’ ἄρα καὶ Ἱπποκράτης ἐνδεικνύμενος ἔγραφε · ῥίζωσις φλεβῶν ἧπαρ , ῥίζωσις ἀρτηριῶν καρδίη · ἐκ τουτέων ἀποπλανᾶται εἰς πάνθ’ αἷμα , καὶ πνεῦμα , καὶ θερμασίη διὰ τούτων φοιτᾷ · αἷμα μὲν ἐξ ἥπατος ἀποπλανᾶσθαι λέγων , πνεῦμα δ’ ἐκ καρδίας , θερμασίαν δ’ ἐξ ἀμφοῖν . ὅθεν οὐδὲ διήνεγκεν ἢ φλεβῶν ἀρχὴν εἰπεῖν τὸ ἧπαρ , ἢ αἵματος , ἢ τῆς ἐπιθυμητικῆς ψυχῆς , ἀλλ’ οἰκειότερόν πως ἰατρῷ μὲν ἐπὶ τοῖς σωματικοῖς ὀργάνοις , φιλοσόφῳ δ’ ἐπὶ ταῖς ψυχικαῖς δυνάμεσι ποιεῖσθαι τὴν διδασκαλίαν , ἕπεται δὲ ἐπιδειχθέντι θατέρῳ θάτερον . καὶ τοίνυν φαίνονται γεγραφότες οὕτως ὑπὲρ αὐτῶν Ἱπποκράτης καὶ Πλάτων , ὁ μὲν ὑπὲρ τῶν σωματικῶν ὀργάνων τὸν πλείω λόγον ποιησάμενος , ὁ δ’ ὑπὲρ τῶν ψυχικῶν δυνάμεων . διὰ τοῦτ’ οὖν ὁ μὲν Ἱπποκράτης ἐρεῖ , ῥίζωσις φλεβῶν ἧπαρ , ἀνατομήν τε γράφει φλεβῶν τήνδε · ἡπατῖτις ἐν ὀσφύϊ μέχρι τοῦ μεγάλου σπονδύλου κάτωθεν , καὶ σπονδύλοισι προσδιδοῖ ἐντεῦθεν μετέωρος δι’ ἥπατος , καὶ διὰ φρενῶν εἰς καρδίαν . καὶ ἡ μὲν ἰθεῖα ἐς κληῖδας , ἐντεῦθεν δ’ αἱ μὲν εἰς τράχηλον , αἱ δ’ ἐπ’ ὠμοπλάτην , αἱ δ’ ἀποκαμφθεῖσαι κάτω περὶ παρασπονδύλου καὶ πλευρᾶς ἀποκλίνουσιν , ἐξ ἀριστερῶν μὲν μία ἐγγὺς κληΐδων , ἐκ δεξιῶν δὲ ἐπί τι ταύτης χωρίον . ἄλλη δὲ σμικρὸν κατώτερον ἀποκαμφθεῖσα , ὁκόθεν μὲν ἐκείνη ἀπέλιπε , προσέδωκε τῇσι πλευρῇσιν . ἐπὰν δὲ τῆς ἐπ’ αὐτῆς καρδίας προστύχῃ ἀποκαμπτομένη εἰς τὰ ἀριστερὰ , ἀποκαμφθεῖσα δὲ κάτω ἐπὶ σπονδύλους καταβαίνει , ἔστ’ ἂν ἀφίκηται ὅθεν ἤρξατο μετεωρίζεσθαι ἀποδιδοῦσα τῇσι πλευρῇσι τὴν ἐπίλοιπον ἁπάσαις , καὶ ἔνθεν ἀποσχίδας παρ’ ἑκάστην διδοῦσα , μιᾶς δ’ οὖσα . ἀπὸ μὲν τῆς καρδίας ἐπί τι χωρίον ἐν τοῖσιν ἀριστεροῖσιν μᾶλλον ἐοῦσα , ἔπειτα ὑποκάτω τῆς ἀρτηρίας , ἔστ’ ἂν καταναλωθῇ καὶ ἔλθῃ ὅθεν ἡ ἡπατῖτις ἐμετεωρίσθη , πρότερόν γε πρὶν ἐνταῦθα ἐλθεῖν παρὰ τὰς ἐσχάτας δύο πλευρὰς ἐδιχώθη , καὶ ἡ μὲν ἔνθεν , ἡ δὲ ἔνθεν τῶν σπονδύλων ἐλθοῦσα κατηναλώθη . ἡ δ’ εὐθεῖα ἀπὸ τῆς καρδίας πρὸς κληϊδας τείνουσα ἄνωθεν τῆς ἀρτηρίας ἐστὶ , καὶ ἀπὸ ταύτης ὥσπερ καὶ παρ’ ὀσφὺν κάτωθεν τῆς καρδίας , καὶ ἀπὸ ταύτης ἀΐσσει εἰς τὸ ἧπαρ , ἡ μὲν ἐπὶ πύλας καὶ λοβὸν , ἡ δ’ ἐς τὸ ἄλλο ἑξῆς ἀφώρμηκε σμικρὸν κάτωθεν φρενῶν . φρένες δὲ προσπεφύκασι τῷ ἥπατι , ἃς οὐ ῥηΐδιον χωρίσαι . δισσαὶ δ’ ἀπὸ κληΐδων αἱ μὲν ἔνθεν , αἱ δ’ ἔνθεν ὑπὸ στῆθος ἐς ἦτρον . ὅπῃ δ’ ἐντεῦθεν , οὔπω οἶδα . φρένες δὲ κατὰ τὸν σπόνδυλον τὸν κάτω πλευρέων , ἢ νεφρὸς ἐξ ἀρτηρίας ταύτῃ ἀμφιβεβηκώς . ἀρτηρίαι δὲ ἐκ τούτου ἐκπεφύκασιν , ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἀρτηρίη τόνον ἔχουσα . ταύτῃ δὲ παλινδρομήσασα ἀπὸ καρδίης ἡ ἡπατῖτις ἔληγεν . ἀπὸ δὲ τῆς ἡπατίτιδος διὰ τῶν φρενῶν αἱ μέγισται δύο , ἡ μὲν ἔνθεν , ἡ δὲ ἔνθεν φέρονται μετέωροι , πολυσχιδεῖς τε διὰ τῶν φρενῶν εἰσιν , ἀμφὶ ταύτας αἷς καὶ πεφύκασιν , ἄνω δὲ φρενῶν αὗται μᾶλλον ἐκφανέες . οὕτως μὲν ὁ Ἱπποκράτης ἔγραψεν τὴν ἀνατομὴν τῶν ἐξ ἥπατος ἐκφυομένων φλεβῶν , ἐνδεικνύμενος ἐντεῦθεν εἶναι τὴν ἀρχὴν αὐτήν . ἐξηγησάμεθα δὲ τὴν ῥῆσιν ἑτέρωθί τε κᾀν τῷ δευτέρῳ τῆς Ἱπποκράτους ἀνατομῆς . ὁ δὲ Πλάτων οὐ κατὰ τὰς φλέβας , ἀλλὰ κατὰ τὴν διοικοῦσαν αὐτὰς δύναμιν ἀφ’ ἥπατος ὁρμωμένην ἐν Τιμαίῳ διαλεγόμενος ᾧδὲ πως ποιεῖται τὴν τοῦ λόγου διέξοδον . τὸ δὲ δὴ σίτων τε καὶ ποτῶν ἐπιθυμητικὸν τῆς ψυχῆς , καὶ ὅσων ἔνδειαν διὰ τὴν τοῦ σώματος ἴσχει φύσιν , τοῦτο εἰς τὸ μεταξὺ τῶν τε φρενῶν καὶ τοῦ εἰς τὸν ὀμφαλὸν ὅρου κατῴκισαν , οἷον φάτνην ἐν ἅπαντι τούτῳ τῷ τόπῳ τῇ τοῦ σώματος τροφῇ κεκτημένοι , καὶ κατέδησαν δὴ τὸ τοιοῦτον ἐνταῦθα , ὡς θρέμμα ἄγριον . τρέφειν δὲ δὴ συνημμένον ἀναγκαῖον , εἴπερ τι μέλλει τὸ θνητὸν ἔσεσθαι γένος . καὶ μικρὸν προελθὼν τοῦτο δή φησιν · ὁ θεὸς ἐπιβουλεύσας αὐτοῦ τὴν ἥπατος ἰδέαν συνέστησεν . ἐπὶ μὲν δὴ τοῦδε τοῦ σπλάγχνου καθάπερ νειμάμενοι τοὺς λόγους , ὁ μὲν ὑπὲρ τῶν ὀργάνων , ὁ δὲ ὑπὲρ τῆς διοικούσης αὐτὰ δυνάμεως διελέχθη . ἐπὶ δὲ τῆς καρδίας ἑκατέρως ἀμφότεροι μετεχειρίσαντο , Πλάτων μὲν ἐν Τιμαίῳ γράφων ᾧδε . τὴν δὲ δὴ καρδίαν ἅμα τῶν φλεβῶν πηγὴν καὶ τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα τὰ μέρη σφοδρῶς αἵματος εἰς τὴν δορυφορικὴν οἴκησιν κατέστησαν , ἵν’ , ὅτε ζέσειε τὸ τοῦ θυμοῦ μένος , τοῦ λόγου παραγγείλαντος , εἴ τις ἄδικος περὶ αὐτὰ γίγνηται πρᾶξις ἔξωθεν , ἢ καί τις ἀπὸ τῶν ἔνδοθεν ἐπιθυμιῶν , ὀξέως διὰ πάντων τῶν στενωπῶν πᾶν ὅσον αἰσθητικὸν ἐν τῷ σώματι τῶν παρακελεύσεων καὶ ἀπειλῶν αἰσθανόμενον γίγνοιτο τὸ ἐπήκοον , καὶ ἕποιτο πάντῃ , καὶ τὸ βέλτιστον οὕτως ἐν αὐτοῖς πᾶσιν ἡγεμονεῖν ἐῷ . Πλάτων μὲν οὖν οὕτως ἀμφοτέρους τοὺς λόγους ἔμιξεν εἰς ταὐτὸ , τούς τε περὶ θυμοειδοῦς ψυχῆς καὶ τοὺς περὶ τῆς καρδίας καὶ τῶν ἀπ’ αὐτῆς πεφυκότων ἀγγείων . Ἱπποκράτης δ’ αὖ πάλιν οὐδ’ αὐτὸς ἀπέχεται τοῦ περὶ τῆς τοιαύτης εἰπεῖν τι , μάλιστα μὲν ἐν ᾗ μικρὸν πρόσθεν ἔγραψα ῥήσει , καθ’ ἣν ἐκ τοῦ σφυγμοῦ τῆς κατ’ ἀγκῶνα φλεβὸς ἐτεκμαίρετο περὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἠθῶν , ἤδη δὲ κᾀν τῷ θεραπεύειν ἀχροίας τε καὶ ἰσχνότητας ἐν κατεψυγμέναις ἕξεσι σώματος . ἐπιτήδευσιν γάρ φησιν ὀξυθύμου ἐμποιεῖν καὶ χροιῆς ἀναλήψιος ἕνεκα καὶ ἐκχυμώσιος . ἐξηγεῖσθαι γοῦν σοι δόξει ταῦτα Πλάτων ἐν οἷς φησιν ἐπὶ τῆς καρδίας , ἵν’ , ὅτε ζέσειε τὸ τοῦ θυμοῦ μένος . οἱ δὲ μετ’ αὐτὸν φιλόσοφοι καὶ ὁρισμὸν τοῦτον ἐποιήσαντο τοῦ θυμοῦ , ζέσιν εἶναι φάσκοντες αὐτὸν τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν θερμοῦ . καὶ μὲν δὴ καὶ ὁπότε περὶ γενέσεως πυρετοῦ διαλεγόμενος ὁ Ἱπποκράτης φησίν · αὔξεται μὲν γὰρ ψύχων τοὺς πόδας ἐξαπτόμενος ὑπὸ τοῦ θώρακος , καὶ εἰς τὴν κεφαλὴν ἀναπέμπων οἷα φλόγα · τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἀρχὴν οἶδε τὴν καρδίαν . ἀλλὰ γὰρ οὐ πρόκειταί μοι κατὰ τήνδε τὴν πραγματείαν οὔτε ἀθροίζειν ἁπάσας τῶν ἀνδρῶν τὰς ῥήσεις , οὔτ’ ἐξηγεῖσθαι , μέλλοντί γε δι’ ἑτέρων ὑπομνημάτων ἰδίᾳ ποιεῖσθαι τὰς ἐξηγήσεις · ὅπερ δὲ ἐναρχόμενος εἶπον , ἐπισκέψασθαί τε καὶ κρῖναι τὰ δόγματα μόνον , εἴτε κατὰ πάντα ἀλλήλοις ὁμολογοῦσιν , εἴτε καὶ μή . καταπαύειν ἤδη καιρὸς ἐν τῷδε καὶ τόνδε τὸν λόγον , ἀρχῆς τοῦ ἥπατος ἀποδεδειγμένου καὶ φλεβῶν , καὶ αἵματος , καὶ τῆς ἐπιθυμητικῆς ψυχῆς . ἐπεὶ δ’ οὐ μόνον Ἱπποκράτης καὶ Πλάτων οὕτως ἐδόξαζον , ἀλλὰ καὶ τῶν ποιητῶν , οἷς ὡς μάρτυσι χρῆται Χρύσιππος , οὐχ οἱ φαυλότατοι , ἔγνωκα ἔτι καὶ τοῦτο προσθεῖναι τῷ λόγῳ διὰ τὴν θαυμαστὴν αὐτοῦ σοφίαν , ὃς ἀποχωρῶν ἑκάστοτε τῶν ἐπιστημονικῶν ἀποδείξεων ποιηταῖς καὶ μυθολογήμασι καὶ γυναιξὶν εἰς πίστιν δογμάτων χρῆται , οὐ μὴν οὐδὲ αὐτὸ τοῦτ’ αἰσθανόμενος , ὡς ἀντιμαρτυροῦσιν αὐτῷ καὶ τἀναντία τίθενται σύμπαντες αὐτοὶ , καθάπερ ἔμπροσθεν ἔδειξα , τὸν μὲν θυμὸν ἐν τῇ καρδίᾳ , τὸν λογισμὸν δ’ ἐν ἐγκεφάλῳ περιέχεσθαι πεπιστευκότες . ὅτι δὲ καὶ τὸ ἐπιθυμητικὸν ἐν ἥπατι κατοικίζουσιν , ἐνῆν μέν μοι καὶ τοῦτο διὰ πλειόνων πιστοῦσθαι μαρτύρων , ὅπως δὲ μὴ δόξαιμι |σπουδάζειν , ἃ φεύγειν παραινῶ , καὶ τρίβειν τὸν χρόνον ἀχρήστοις πράγμασιν , Ὁμήρου μνημονεύσω , τὸν Τιτυὸν εἰς Ἅιδου κολαζόμενον εἰσάγοντος , ἐφ’ οἷς ἀκολασταίνειν ἐπεχείρησεν εἰς τὴν Λητώ · Καὶ Τιτυὸν εἶδον , γαίης ἐρικυδέος υἱὸν , Κείμενον ἐν δαπέδῳ , ὁ δ’ ἔπ’ ἐννέα κεῖτο πέλεθρα , Γῦπε δέ μιν ἑκάτερθε παρημένω ἧπαρ ἔκειρον Δέρτρον ἔσω δύνοντες , ὁ δ’ οὐκ ἀπαμύνετο χερσί . Λητὼ γὰρ εἵλκυσε Διὸς κυδρὴν παράκοιτιν , Πυθῶδ’ ἐρχομένην διὰ καλλιχόρου Πανοπῆος . οὐ τὴν καρδίαν ἢ τὸν ἐγκέφαλον ἤ τι τῶν ἄλλων μορίων ἐσθιόμενον ἐποίησε τοῦ Τιτυοῦ , δι’ ἐρωτικὴν ἐπιθυμίαν ἐξυβρίζειν ἐπιχειρήσαντος , ἀλλὰ τὸ ἧπαρ μόνον , εἰς τὸ τῆς ὕβρεως αἴτιον σπλάγχνον κολάζεσθαι φάμενος αὐτὸν , ὥσπερ ἦν εὔλογον . οὕτω γοῦν εἰώθασι καὶ νῦν ποιεῖν οἱ τοὺς ἁμαρτάνοντας οἰκέτας καταδικάζοντες , τῶν μὲν ἀποδιδρασκόντων τὰ σκέλη καίοντές τε καὶ κατασχάζοντες καὶ παίοντες , τῶν δὲ κλεπτόντων τὰς χεῖρας , ὥσπερ γε καὶ τῶν γαστριμάργων τὴν γαστέρα , καὶ τῶν φλυαρούντων τὴν γλῶτταν , ἁπλῶς δ’ εἰπεῖν ἐκεῖνα κολάζοντες τὰ μόρια , δι’ ὧν ἐνεργοῦσι τὰς μοχθηρὰς ἐνεργείας . εἰ δ’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν ἔχει τις εἰπεῖν τῶν ἐπαινούντων τὰ Χρυσίππου , δι’ ἢν οὕτως Ὅμηρος ἐποίησε κολαζόμενον τὸν Τιτυὸν , ἡδέως ἂν ἀκούσαιμι . μὴ λεγόντων μέντοι μηδ’ εὑρισκόντων , εὔλογον οἶμαι πρὸ Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος ἐπαινεῖν Ὅμηρον οὕτω δοξάζοντα , καὶ μάρτυρα τίθεσθαι καὶ αὐτὸν , ὧν ἡμεῖς δι’ ἀποδείξεως ἐπιστωσάμεθα .
Lemmas: ὑπόλοιπος δέ εἰμί , ὑπέρ ὅς δοξάζω τις ἄτοπος μέν ἱκανός , ὅμως δέ ἀρέσκω ἔνιοι ὁ ἔνδοξος ἰατρός , ἐξηγέομαι μέν πρότερος , ἐπιδείκνυμι δέ ἔτι , κατά ὅς τις διαμαόρ . φημί γάρ , ὥσπερ ὁδός τις ἀρχή λέγω , κατά ὁ αὐτός ἐγχωρέω τρόπος εἰμί τις καί φλέψ ἀρχή , οὐδείς κωλύω , εἰ καί τελευτή ὀνομάζω τις αὐτός · ἐν γάρ ὁ πρός τις ὁ τοιοῦτος ἀρχή εἰμί ὁ Ἀθῆναι . ἀλλά κατά οὗτος γε ὁ τρόπος οὐ ὁ καρδία μόνος , ἀλλά καί πᾶς ἄλλος μόριον ἀρχή τε ἅμα δύναμαι καί τελευτή λέγω ὁ εἰς αὐτός καταφέρω ἀγγεῖον . οὕτως οὖν καί ὁ καρδία ὁ κοῖλος φλέψ οὐδείς ἄν μάλα ἀρχή ἤ τελευτή νομίζω . ὁ δέ ἐπί ὁ πύλη οὐδαμῶς ἄν ἀρχή ἤ τελευτή νομίζω , μήτε αὐτός ἐκεῖνος ὁ φλέψ εἰς ὁ καρδία περαίνω , μήτε ὁ ἀπό αὐτός ἀποσχίζω μηδείς , οὐκοῦν οὐδέ ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα φλέψ . ὥστε διαμαρτάνω ὁ μηδείς ὅς οἶδα δέω ὁδός μνημονεύω · ἄχρηστος γάρ ὁ τοιοῦτος ζήτησις ὁ ὑποτίθημι γε , χρήσιμος ὑπάρχω αὐτός . ὁ μέν δή ἧπαρ ἀρχή τε ἅμα καί τελευτή συνάπας εἰμί ὁ φλέψ , ἄλλος δέ οὐδείς οὔτε σπλάγχνον οὔτε μέρος , ὅτι μηδέ συνεχής εἰμί ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα φλέψ ἕτερος τις μόριον . πάλιν οὖν ἄνωθεν ἐπί κεφάλαιος ἀναλαμβάνω ὁ λόγος . εἰ ὁ ὁ πρῶτος γένεσις ἀρχή ὁ φλέψ ζητέω , ἧπαρ εἰμί · εἰ ὁ κατά ὁ ὕλη διοίκησις , ὅς τρέφω ὁ σύμπας σῶμα , καί δύναμις , οὐδέ οὕτως ἄλλος τις σπλάγχνον εὑρίσκω ἐπιτήδειος ἀρχή νομίζω . φημί γάρ καί ὁ φύσις παρέρχομαι ἀρχή , εἰ ὁ ὡς διδασκαλία ἀρχή , ἤ ὁ ὡς ὁδός , ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος ἐθέλω σκοπέω , πᾶς ἐπίνοια ἀρχή ἐπιτήδειος εἰμί δέχομαι ὁ ἧπαρ . εἰ γάρ ὄντως τε καί φύσις ὁ φλέψ εἰμί ἀρχή , θαυμαστός οὗτος κατά πᾶς τρόπος ἀρχή αὐτός εὑρίσκω . ἆρα οὖν ἤδη καταπαύω ἐνταυθοῖ ὁ λόγος , ἤ προστίθημι αὐτός κεφάλαιος εἷς τις ὁ ἔμπροσθεν ἀναβάλλω , ἡνίκα λέγω , οὐ ἄν τις γυμνάζω ἐν ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις λογισμός ἄλλος γένεσις αἷμα ἀποφαίνω σπλάγχνον αἴτιος ἧπαρ ; ἀγαθός ἴσως εἰμί ὑπέρ ὁ πᾶς λέγω προστίθημι , ἔͅν ὅτι μάλα ὁ πρόκειμαι ἐκ ἀρχή ἀποδείκνυμι ὑπάρχω τέλειος . ὅτι μέν ἀλλοιόω ὁ τρέφω εἰς ὁ ὁ τρέφω μεταβάλλω οὐσία , ἐγώ τε διά ἕτερος ἀποδείκνυμι καί σχεδόν ὑπό ὁ ἀγαθός ἰατρός τε καί φιλόσοφος ἀποδείκνυμι . ὅτι δέ , εἴπερ ὁ ἐκ ὁ γαστήρ εἰς ἧπαρ ἀναδίδωμι χυμός αἷμα φαίνω γίγνομαι , ἀναγκαῖος ὑπό ὁ οἰκεῖος οὐσία ὁ ἧπαρ ἐγγίγνομαι ὁ ἀλλοίωσις αὐτός , οὗτος οὐκέτι σύμπας ὁμολογέω , ἀλλά ἡγέομαι τις , αὐτός ὁ φλέψ ὁ χιτών ἐργάζομαι ὁ αἷμα . καίτοι γε , εἰ ἐκκενόω αὐτός , οὐδείς ὑμενώδης ἤ νευρώδης οὐσία θεάομαι διαφέρω . ὥσπερ οὖν , εἰ τις ὑπό νεῦρον , ἤ ὑμήν , ἤ ὀστέον , ἤ χόνδρος , ἤ πιμελή , ἤ ὅλος ἄναιμος σῶμα φάσκω γίγνομαι ὁ αἷμα , καταγιγνώσκω ἄν ἑτοῖμος αὐτός , κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος , εἰ καί ὁ ὁ φλέψ χιτών κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἀναφέρω γένεσις αἷμα . οὐ γάρ ἐρυθρός ἐκεῖνος γε χυμός , ἀλλά λευκός καί γλίσχρος ἐργάζομαι φύω , ἐκ ὅς ὁ τε γένεσις αὐτός εἰμί , ὁ τε αὔξησις τε καί θρέψις . ἀποδείκνυμι δέ περί οὗτος ἐν ὁ πρότερος περί σπέρμα γράμμα . καί μήν , εἴπερ εἰς ὅμοιος ἰδέα ὁ μεταβάλλω ὁ μεταβάλλω ἀφικνέομαι , ὁ ὁ ἧπαρ αὐτός σάρξ οὐδείς ἄν εὑρίσκω ἐπιτήδειος εἰς αἷμα γένεσις . εἰ γάρ παχύνω ὁ αἷμα , σάρξ ἧπαρ ἀκριβής ἀπεργάζομαι . πολύς δέ ἀγνοέω , οἴομαι , ὁ φυσικός ὁ πολύς πρᾶγμα ἐγώ παρέχω , ὅς ἄλλος τε τις εἰμί καί ὁ διά ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις πραγματεία ἀποδείκνυμι . περιστέλλω γάρ ὁ γαστήρ ὁ σιτίον , ἕλκω ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ χυμός ἐκ αὐτός , ἔστε ἄν ἀπολαύω καί τέλειος ἐμπίμπλημι διωθέω ὁ περισσός ἅπας εἰς ὁ νῆστις . ἐντεῦθεν δέ αὖθις ἕλκω ὁ ἧπαρ εἰς ἑαυτοῦ προκατεργάζομαι αὐτός ἐν ὁ γαστήρ κατά ὁ ἔμπροσθεν χρόνος , οὐ μά Ζεύς ὁ γαστήρ ἕνεκα ὁ ἧπαρ ἀλλοιόω αὐτός , ἀλλά ἀδύνατος εἰς αὐτός ἀλλήλων ἔρχομαι δύο σῶμα μή δράω καί πάσχω εἰς ἀλλήλων . δείκνυμι γάρ δή καί οὗτος ἐγώ ἐν ἐκεῖνος ὁ πραγματεία , καί ὡς ὁ ἰσχυρός νικάω καί μεταβάλλω ἕτερος . ὥσπερ οὖν ὁ ὁ γαστήρ λείψανον ἐπιτήδειος γίγνομαι ὁ ἧπαρ , κατά ὁ αὐτός τρόπος · ὁ μετά ἧπαρ ἅπας ὁ οὗτος πάλιν αὐτός περισσός , οὐδέ οὖν οὐδέ αὐτός ὁ ἧπαρ ἐκεῖνος ἕνεκα ἀλλοιόω ὁ τροφή , ἀλλά κατά ὅς λέγω τρόπος , ἡνίκα μεταβάλλω τε καί ἀλλοιόω ἐπιτήδειος ἐν ὅδε γίγνομαι ὁ μετά ἧπαρ μόριον . ὡς γάρ αὐτός διά ὁ φλέψ ἕλκω ἐκ γαστήρ τε καί ὁ ἔντερον ὁ τροφή , οὕτως , ὅσος μετά ἐκεῖνος τάσσω , διά ἄλλος ἕλκω φλέψ εἰς ἑαυτοῦ , καρἔͅπεχομαι αὖθις ἕτερος , καί οὗτος ὑπάρχω γίγνομαι , ἄχρι περ ἄν εἰς ἅπας ἀφικνέομαι ὁ ζῷον μόριον ὁ τροφή , παρασκευάζω δέ ἕκαστος ἀεί καί προπέσσω ὁ μετά ἑαυτοῦ κατά ὁ συνεχής ὁ διάδοσις . οὕτως οὖν καί ὁ ἧπαρ παρομοιόω ὁ ἐκ ὁ κοιλία ἀναδίδωμι χυλός ἑαυτοῦ , ἑτέστι ὁ σάρξ τε καί ὁ οὐσία ὁ ἑαυτοῦ , ὁ καλέω πρός ἔνιοι ἰατρός παρέγχυμα . ἕκαστος γάρ ὁ ὀργανικός ὁ ζῷον μόριον , σύνθετος ὑπάρχω ἐκ ἕτερος ἁπλόος μόριον , πάντως ἴδιος τις τοιοῦτος ὑπάρχω κατά ὁ οὐσία , οἷος οὐ ἄλλος κατά ὅλος ὁ ζῷον ὁ σῶμα . ὁ γοῦν ὁ γαστήρ σῶμα ὁ ἴδιος οἷος οὐ ἄλλος ὁ πᾶς εἰμί · ὡσαύτως δέ καί ὁ ὁ σπλήν , ἐγκέφαλος τε καί νεφρός , καί γλῶσσα , καί ὀφθαλμός , καί κύστις , καί μήτρα . ἀρτηρία μέν οὖν καί νεῦρον καί φλέψ ἐμφύω ὁ ὄργανον ἕνεκα χρεία κοινός , ὡσαύτως δέ ἔνιοι αὐτός ὑμήν τε καί σύνδεσμος . ὁ δέ ἴδιος ἕκαστος σῶμα χωρίς οὗτος εἰμί , διό καί ὁ ἐνέργεια ἐξαιρετός ἤ ἄλλος κτάομαι . κατά μέν γάρ ὁ κοινός ἀνάγκη δήπου καί ὁ ἐνέργεια εἰμί κοινός . οὐ γάρ οἷος τε παρά ὁ τόπος ὁ σῶμα ὑπαλλάσσω φλέψ , ἤ ἀρτηρία , ἤ νεῦρον ὁ ἐνέργεια , ἀλλά ἐάν τε κατά ὁ πτέρνα , ἐάν τε κατά ὁ ἐγκέφαλος ἀρτηρία ἐννοέω , εὐθύς αὐτός συνεπινοέω ὁ κοινός ἅπας ἀρτηρία ἐνέργεια · ὡσαύτως δέ καί νεῦρον , καί φλέψ , καί ὀστέον , καί χόνδρος , καί ὑμήν , καί σύνδεσμος , καί πιμελή . κατά δέ ὁ ἴδιος εἶδος ἕκαστος οὐσία ἴδιος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἐνέργεια . οἷος γάρ εἰμί ὁ ὁ πνεύμων σῶμα κατά ὁ οὐσία , οὐ ἄν εὑρίσκω ἕτερος , οὐδέ . οἷος ἐγκέφαλος οὐδείς ἄλλος τοιοῦτος , ὥσπερ οὐδέ ὁποῖος ὁ καρδία σῶμα κατά ὁ οὐσία εἰμί , οὐδείς ἀκριβής ἄλλος τοιοῦτος ὑπάρχω . καί νεφρός δέ καί σπλήν ἑκάτερος αὐτός οἷος οὐ ἄλλος . καί διά οὗτος ὁ ἐνέργεια κατά ἕκαστος ἴδιος ἐπί ὁ ὁ οὐσία ἴδιος , καί ὁ ὅδε σάρξ ἰδιότης πολύς ἔχω παρά ὁ ἄλλος σάρξ . ἐν ὀφθαλμός δέ τίς δέω καί λέγω , ὡς ἴδιος ἐξαιρετός , καί οὐδέ ἐγγύς οὐδείς ὁ ἄλλος ἔοικα εἰμί ὁ κρυσταλλοειδής , ὅτε καί ὁ ὁ ἐνέργεια ὁ κατά αὐτός μηδείς προσέοικα ; οὐδείς οὖν θαυμαστός εἰμί , οὐδέ ὁ ὁ ἧπαρ ἴδιος σῶμα κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις κτάομαι ὁ ἐνέργεια · ἐρυθρός μέν γάρ εἰμί , ὥστε ὁ αἷμα καί ὁ πήγνυμι μόνος αὐτός διαφέρω · θρόμβος μέν γάρ ὁ πῆξις ὑπό ὁ περιέχω γίγνομαι , σβέννυμι μέν ἐκ αὐτός ὁ θερμότης , μελαίνω δέ διά ὁ ψῦξις . οὐ οὕτως δέ κατά ὁ ἧπαρ , ἀλλά ὑπό γε ὁ ἔμφυτος θερμασία , κοσμέω αὐτός μάλα ἤ φθείρω . ἀλλοιόω μέν γάρ ἑκάτερος ὁ αἷμα , ἔͅν θρόμβος γίγνομαι , ἔͅν ἧπαρ σάρξ . ἀλλά ὁ μέν εἰς θρόμβος , ἀλλοίωσις ὁδός ἐπί φθορά εἰμί , ὁ δέ εἰς ὁ ἧπαρ οὐσία ἐνέργεια φύσις . οὐδέ εἰμί οὐδείς ὅμοιος εὑρίσκω αἷμα ὁ ἧπαρ ἰδέα . λέγω μέν οὐ καλός οὐδέ ὑπό ὁ λέγω , ὁ πρῶτος καί νεοπαγής σάρξ παραπλήσιος γίγνομαι στάζω εἰς ὕδωρ χλιαρός αἷμα · πολύς δέ δή μάλα ὁ συμμετρία ὁ ἔμφυτος θερμασία ἀκριβής περιτίθημι αὐτός ὁ κόσμος . εἴπερ οὖν ἕκαστος μόριον ἐκ ὅμοιος κατά ὁ οὐσία ἑαυτοῦ τρέφω χυλός , καί οὗτος παρασκευάζω ἑαυτοῦ φύω , ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω ὁ ὁ αἷμα γένεσις , ἔργον ὁ ἧπαρ σάρξ . οὗτος δέ εἰμί , ὡς δείκνυμι , ὁ ἴδιος ἑαυτοῦ σῶμα . διό ὁ ἄλλος ἀποκρίνω εἷς τις ὁ σπλάγχνον εἰμί μονογενής . μετέχω μέν οὖν καί ὁ καρδία ὁ τοιοῦτος χρῶμα , ἀλλά οὐ εἰς ὅσος ἧπαρ · ὑγρός γάρ εἰμί ὁ σπλάγχνον οὗτος ὁ καρδία , καί διά οὗτος ἐρυθρός τε καί μαλακός , ὁ δέ ξηρός τε καί θερμός ὁ ἧπαρ ὑπάρχω . οὕτως γάρ μέλλω ἅμα τε σκληρός γίγνομαι καί κινέω δισσός κίνησις ὅμοιος ὁ ἀρτηρία , ἵνα ἐκ μέν ὁ τοιοῦτος κίνησις ὁ συμμετρία φυλάσσω ὁ ἔμφυτος θερμασία , ὡς ἐν ὁ περί χρεία σφυγμός ἐπιδείκνυμι . ὁ σκληρότης δέ ὁ δυσπάθεια αὐτός παρέχω συνεχής τε κίνησις καί σφόδρα ἰσχυρός ἐνίοτε παρασκευάζω ὑπό ὁ φύσις . ὅθεν οὐδέ ὁ ἴδιος αὐτός αἷμα τοιοῦτος εἰμί , οἷος περ ὁ ὁ ἧπαρ , ἀλλά ὅσος θερμός ὁ σπλάγχνον ὁ σπλάγχνον , τοσοῦτος ξανθός , ὅς ἴδιος αἷμα ξηρός , καθά ὁ ὑγρός ὁ ἐρυθρός . λέγω δέ καί ὑπό Πλάτων μέν ἐν Τίμαιος περί ὁ ὅδε ὁ χρῶμα γένεσις , ἀτάρ οὖν καί ἐγώ αὖθις ἐξηγέομαι τε καί ἀποδείκνυμι , ὡς ἀληθής λέγω πᾶς , γράφω ὑπέρ αὐτός ἴδιος κατά ἕτερος λόγος . ἀλλά νῦν γε ὁ πρόκειμαι ἐγώ περαίνω . αἷμα ὑγρός μέν ὁ κρᾶσις , ἐρυθρός δέ ὁ χροιά ὁ πρῶτος μέν ἐν ἧπαρ γένεσις , ὀχετός δέ παράγω τε καί διανέμω αὐτός πᾶς ὁ σῶμα φλέψ . αἷμα δέ ξανθός καί λεπτός καί λεπτομερής καί πνευματώδης ὁ μέν πρῶτος γένεσις ἐν ὁ ὁ καρδία ἀριστερός κοιλία , διανέμω δέ καί παράγω εἰς ὅλος ὁ ζῷον ὁ ἀρτηρία ὁ τοιοῦτος αἷμα . δείκνυμι δέ καί περί οὗτος ἐπί πολύς ἐν ὁ ὁ φυσικός δύναμις ὑπόμνημα . ὥστε ἅμα μέν , ὅς ἀναβάλλω ἐν ὁ ἔμπροσθεν λόγος λέγω αὖθις ὑπέρ ὁ κατά ὁ καρδία αἷμα , ὁ νῦν λέγω , ἅμα δέ , ὡς σφάλλω ὁ καί ὁ καρδία ἀρχή λέγω εἰμί ὁ φλέψ , ἐπιδείκνυμι . εἴπερ γάρ αἷμα τις , εὐθύς δήπου καί φλέψ νομίζω , ὥσπερ μή καί ὁ ἀρτηρία ἔχω αἷμα λεπτομερής καί θερμός . ὡς οὖν ἀρτηρία , οὕτως καί ὁ πνευματώδης τε καί ὁ ζέω αἷμα ἀρχή τε καί πηγή ὁ ζῷον εἰμί ὁ καρδία , καί διά οὗτος καί ὁ θυμοειδής ἐνδείκνυμι ὁ ψυχή ἐν αὐτός κατοικέω . οὗτος ἄρα καί ὁ Πλάτων ὁ καρδία λέγω πηγή ὁ περιφέρω κατά πᾶς μέλος σφοδρός αἷμα . οὐ αὐτός γάρ εἰμί ἤ πηγή αἷμα ἁπλῶς λέγω , ἤ προστίθημι ὁ περιφέρω σφοδρός . ὁ μέν γάρ ἐκ ἧπαρ ὁρμάω οὐ περιφέρω σφοδρός , ὅτι μήτε πνευματώδης εἰμί , μήτε ὅλος σφύζω ὁ περιέχω φλέψ αὐτός · ὁ δέ ἐκ ὁ ἀριστερός κοιλία ὁ καρδία ὁρμάω θερμός τε ὅδε καί πνευματώδης ἱκανός εἰμί , ὡς ἄν σφύζω αὐτός ὁ ἀγγεῖον . καλέω δέ ὑπό μέν ὁ παλαιός ἰατρός καί φιλόσοφος καί οὗτος ὁ γένος ὁ ἀγγεῖον ὡσαύτως ἕτερος φλέψ , ὑπό δέ ὁ ἄλλος ἀρτηρία μέν ὁ σφύζω , ὁ δέ ἄσφυκτος φλέψ . ὅτι δέ οὕτως ὀνομάζω ὁ παλαιός , δείκνυμι μέν ἤδη πολύς ὁ ἔμπροσθεν , ἐπιδείκνυμι δέ καί πρός ἐγώ ἑτέρωθι . νυνί δέ τοσοῦτος μόνος , ὅσος εἰς ὁ πάρειμι χρήσιμος , ὑπομιμνῄσκω . ὁ κατά ὁ ἀγκών καί μάλα ὁ ἀριστερός ἀρτηρία ὅταν ὁ κίνησις ἐκ γενετή ὑπάρχω ταχύς τε ἅμα καί μέγας καί εὔτονος , ἰσχυρός μέν ἐνδείκνυμι ὁ ἐν ὁ καρδία θυμοειδής δύναμις , ἀκμαῖος δέ καί ζέω ὁ κατά αὐτός θερμός , ὅς ὀνομάζω μανιώδης τε καί ὀξύθυμος ἔθος · ὁ τοίνυν Ἱπποκράτης ὀνομάζω φλέψ ὁ ἀρτηρία οὗτος ὧδε πως γράφω κατά ὁ δεύτερος ὁ Ἐπιδήμιος · ὅς δέ ἄν ὁ φλέψ ὁ ἐν ἀγκών σφύζω , μανικός καί ὀξύθυμος , ὅς δέ ἄν ἀτρεμέω , τυφώδης . ὅτι δέ καί ὁ σφύζω ὄνομα καί ὁ σφυγμός ἐπί ὁ σφοδρός εἰς τοσοῦτος ὁ ἀρτηρία κίνησις , ὡς καί πρίν ἐπιλαμβάνω ὁ ἁφή αἰσθητός εἰμί ἄνθρωπος ὁ κίνησις , ὑπό ὁ παλαιός λέγω , καί διά ἄλλος μέν ἀποδείκνυμι , καί νῦν δέ οὐ ἦκα φαίνω διά ὁ πρός ὁ ἀτρεμέω ἀντίθεσις , καί ὁ τυφώδης δέ , δηλονότι ὁ ἐναντίος ὁ μανικός ἤ καί ὀξύθυμος καί ἀόργητος . ὥστε οἷος ὁδός τις πάρεργον ἐγώ οὐ μικρός ἀνύω κατά ὁ ἐξήγησις ὁ ὁ φλέψ ὄνομα ἐπιδείκνυμι Ἱπποκράτης πρότερος Πλάτων ἐν καρδία τίθημι ἀρχή ὁ θυμοειδής δύναμις . ἀλλά οὗτος μέν καί μετά ὀλίγος ἐπιμιμνήσκομαι . πρός δέ ὁ ὁ Πλάτων λέξις ἐπανέρχομαι , κατά ὅς ὁ ἀρτηρία ὀνομάζω φλέψ λέγω , ὁ δέ καρδία ἅμα ὁ φλέψ πηγή καί ὁ περιφέρω κατά πᾶς ὁ μέλος σφοδρός αἷμα . ἐπειδή γάρ οὐδέπω ὁ σφύζω ἀγγεῖον , ὥσπερ νῦν , ἀρτηρία προσαγορεύω , μόνος δέ ὁ κατά ὁ πνεύμων , ὁ ὑπό ὁ νέος τραχύς ὀνομάζω , οὕτως καλέω , εὔλογος ὁ Πλάτων εἰς διορισμός , ὁποῖος ἄν τις βούλομαι φλέψ εἰμί ὁ καρδία ἀρχή , προστίθημι καί πηγή ὁ περιφέρω κατά πᾶς ὁ μέλος σφοδρός αἷμα . εἰς τίς μέν οὖν εἰμί οὗτος ὁ αἷμα ὁ ζῷον χρηστός , αὖθις λέγω . ὁ δέ ἐκ ἧπαρ ὁρμάω εἰς τροφή παρασκευάζω ὁ ὁ σῶμα ἅπας μέρος . ὅθεν , οἴομαι , καί ὁ Πλάτων ὑπέρ ἐκεῖνος διαλέγω φημί · οἷος φάτνη ἐν ἅπας οὗτος ὁ τόπος ὁ ὁ σῶμα τροφή τεκταίνομαι . καί μέντοι καί ἐκ ὁ λέγω , οὗτος μέν ὁ κατά ἧπαρ εἶδος ὁ ψυχή σιτίον τε καί ποτόν ἐπιθυμητικός ὑπάρχω , οὐ μήν ἐπί γε ὁ καρδία οὐδείς ἔτι προστίθημι τοιοῦτος , δῆλος εἰμί ἐκ μέν ὁ γαστήρ εἰς ἧπαρ βούλομαι ἀναφέρω ὁ τροφή , ἐκεῖθεν δέ ἐπί ὁ καρδία ἔρχομαι τις μέρος εἰς ὁ ὁ κατά ἐκεῖνος αἷμα γένεσις . ἀλλά ὅτι μέν οὐ ἐκ ὁ κατά ὁ γαστήρ χωρίον ὁ τροφή ἀνάδοσις εἰς ὁ καρδία εὐθύς , ἀλλά εἰς ἧπαρ γίγνομαι , πρότερος αὔταρκος ἀποδείκνυμι ἐν ὁ περί ὁ φυσικός δύναμις , οὐδείς ἔτι δέω νῦν ἐπεξέρχομαι , προστίθημι δέ ἀγαθός ὁ λόγος τοσόσδε . θερμός μέν ἱκανός ἀναγκαῖος εἰμί ὁ θυμοειδής σπλάγχνον , οὐ ἐκ ἀνάγκη δέ θερμός ἱκανός ὁ ἐπιθυμητικός , ἀλλά ἐν φυτόν μέν καί πάμπολυς ὁ θυμοειδής ἀπολείπω , ἐν ζῷον δέ οὐ τοσοῦτος μέν , ὅμως δέ οὐ ὀλίγος . οὔτε γάρ ἄν οὕτως θερμός ἐργάζομαι χυμός , εἰ μή καί αὐτός τοιοῦτος ὑπάρχω , οὔτε ἄσφυκτος ἄν ἔχω ὁ φλέβα , εἰ ζέω θερμασία εἰμί ἀρχή . οὗτος ἄρα καί Ἱπποκράτης ἐνδείκνυμι γράφω · ῥίζωσις φλέψ ἧπαρ , ῥίζωσις ἀρτηρία καρδία · ἐκ οὗτος ἀποπλανάω εἰς πᾶς αἷμα , καί πνεῦμα , καί θερμασία διά οὗτος φοιτάω · αἷμα μέν ἐκ ἧπαρ ἀποπλανάω λέγω , πνεῦμα δέ ἐκ καρδία , θερμασία δέ ἐκ ἄμφω . ὅθεν οὐδέ διαφέρω ἤ φλέψ ἀρχή λέγω ὁ ἧπαρ , ἤ αἷμα , ἤ ὁ ἐπιθυμητικός ψυχή , ἀλλά οἰκεῖος πως ἰατρός μέν ἐπί ὁ σωματικός ὄργανον , φιλόσοφος δέ ἐπί ὁ ψυχικός δύναμις ποιέω ὁ διδασκαλία , ἕπομαι δέ ἐπιδείκνυμι ἕτερος ἕτερος . καί τοίνυν φαίνω γράφω οὕτως ὑπέρ αὐτός Ἱπποκράτης καί Πλάτων , ὁ μέν ὑπέρ ὁ σωματικός ὄργανον ὁ πολύς λόγος ποιέω , ὁ δέ ὑπέρ ὁ ψυχικός δύναμις . διά οὗτος οὖν ὁ μέν Ἱπποκράτης λέγω , ῥίζωσις φλέψ ἧπαρ , ἀνατομή τε γράφω φλέψ ὅδε · ἡπατῖτις ἐν ὀσφῦς μέχρι ὁ μέγας σπονδύλος κάτωθεν , καί σφόνδυλος προσδίδωμι ἐντεῦθεν μετέωρος διά ἧπαρ , καί διά φρήν εἰς καρδία . καί ὁ μέν ἰθύς εἰς κλείς , ἐντεῦθεν δέ ὁ μέν εἰς τράχηλος , ὁ δέ ἐπί ὠμοπλάτη , ὁ δέ ἀποκάμπτω κάτω περί παράσπονδυλος καί πλευρά ἀποκλίνω , ἐκ ἀριστερός μέν εἷς ἐγγύς κλείς , ἐκ δεξιός δέ ἐπί τις οὗτος χωρίον . ἄλλος δέ μικρός κατώτερος ἀποκάμπτω , ὁπόθεν μέν ἐκεῖνος ἀπολείπω , προσδίδωμι ὁ πλευρά . ἐπάν δέ ὁ ἐπί αὐτός καρδία προστυγχάνω ἀποκάμπτω εἰς ὁ ἀριστερός , ἀποκάμπτω δέ κάτω ἐπί σφόνδυλος καταβαίνω , ἔστε ἄν ἀφικνέομαι ὅθεν ἄρχω μετεωρίζω ἀποδίδωμι ὁ πλευρά ὁ ἐπίλοιπος ἅπας , καί ἔνθεν ἀποσχίς παρά ἕκαστος δίδωμι , εἷς δέ εἰμί . ἀπό μέν ὁ καρδία ἐπί τις χωρίον ἐν ὁ ἀριστερός μάλα εἰμί , ἔπειτα ὑποκάτω ὁ ἀρτηρία , ἔστε ἄν καταναλίσκω καί ἔρχομαι ὅθεν ὁ ἡπατῖτις μετεωρίζω , πρότερος γε πρίν ἐνταῦθα ἔρχομαι παρά ὁ ἔσχατος δύο πλευρά διχόω , καί ὁ μέν ἔνθεν , ὁ δέ ἔνθεν ὁ σφόνδυλος ἔρχομαι καταναλίσκω . ὁ δέ εὐθύς ἀπό ὁ καρδία πρός κλειδες τείνω ἄνωθεν ὁ ἀρτηρία εἰμί , καί ἀπό οὗτος ὥσπερ καί παρά ὀσφῦς κάτωθεν ὁ καρδία , καί ἀπό οὗτος ἀίσσω εἰς ὁ ἧπαρ , ὁ μέν ἐπί πύλη καί λοβός , ὁ δέ εἰς ὁ ἄλλος ἑξῆς ἀφορμάω μικρός κάτωθεν φρήν . φρήν δέ προσφύω ὁ ἧπαρ , ὅς οὐ ῥᾴδιος χωρίζω . δισσός δέ ἀπό κλείς ὁ μέν ἔνθεν , ὁ δέ ἔνθεν ὑπό στῆθος εἰς ἦτρον . ὅπῃ δέ ἐντεῦθεν , οὔπω οἶδα . φρήν δέ κατά ὁ σφόνδυλος ὁ κάτω πλευρά , ἤ νεφρός ἐκ ἀρτηρία ταύτῃ ἀμφιβαίνω . ἀρτηρία δέ ἐκ οὗτος ἐκφύω , ἔνθεν καί ἔνθεν ἀρτηρία τόνος ἔχω . οὗτος δέ παλινδρομέω ἀπό καρδία ὁ ἡπατῖτις λήγω . ἀπό δέ ὁ ἡπατῖτις διά ὁ φρήν ὁ μέγας δύο , ὁ μέν ἔνθεν , ὁ δέ ἔνθεν φέρω μετέωρος , πολύσχιστος τε διά ὁ φρήν εἰμί , ἀμφί οὗτος ὅς καί φύω , ἄνω δέ φρήν οὗτος μάλα ἐκφανής . οὕτως μέν ὁ Ἱπποκράτης γράφω ὁ ἀνατομή ὁ ἐκ ἧπαρ ἐκφύω φλέψ , ἐνδείκνυμι ἐντεῦθεν εἰμί ὁ ἀρχή αὐτός . ἐξηγέομαι δέ ὁ ῥῆσις ἑτέρωθι τε εἰͅν ὁ δεύτερος ὁ Ἱπποκράτης ἀνατομή . ὁ δέ Πλάτων οὐ κατά ὁ φλέψ , ἀλλά κατά ὁ διοικέω αὐτός δύναμις ἀπό ἧπαρ ὁρμάω ἐν Τίμαιος διαλέγω ὅσδε πως ποιέω ὁ ὁ λόγος διέξοδος . ὁ δέ δή σῖτος τε καί ποτόν ἐπιθυμητικός ὁ ψυχή , καί ὅσος ἔνδεια διά ὁ ὁ σῶμα ἴσχω φύσις , οὗτος εἰς ὁ μεταξύ ὁ τε φρήν καί ὁ εἰς ὁ ὀμφαλός ὅρος κατοικίζω , οἷος φάτνη ἐν ἅπας οὗτος ὁ τόπος ὁ ὁ σῶμα τροφή κτάομαι , καί καταδέω δή ὁ τοιοῦτος ἐνταῦθα , ὡς θρέμμα ἄγριος . τρέφω δέ δή συνάπτω ἀναγκαῖος , εἴπερ τις μέλλω ὁ θνητός εἰμί γένος . καί μικρός προέρχομαι οὗτος δή φημί · ὁ θεός ἐπιβουλεύω αὐτός ὁ ἧπαρ ἰδέα συνίστημι . ἐπί μέν δή ὅδε ὁ σπλάγχνον καθά νέμω ὁ λόγος , ὁ μέν ὑπέρ ὁ ὄργανον , ὁ δέ ὑπέρ ὁ διοικέω αὐτός δύναμις διαλέγω . ἐπί δέ ὁ καρδία ἑκάτερος ἀμφότερος μεταχειρίζω , Πλάτων μέν ἐν Τίμαιος γράφω ὧδε . ὁ δέ δή καρδία ἅμα ὁ φλέψ πηγή καί ὁ περιφέρω κατά πᾶς ὁ μέρος σφοδρός αἷμα εἰς ὁ δορυφορικός οἴκησις καθίστημι , ἵνα , ὅτε ζέω ὁ ὁ θυμός μένος , ὁ λόγος παραγγέλλω , εἰ τις ἄδικος περί αὐτός γίγνομαι πρᾶξις ἔξωθεν , ἤ καί τις ἀπό ὁ ἔνδοθεν ἐπιθυμία , ὀξύς διά πᾶς ὁ στενωπός πᾶς ὅσος αἰσθητικός ἐν ὁ σῶμα ὁ παρακέλευσις καί ἀπειλή αἰσθάνομαι γίγνομαι ὁ ἐπήκοος , καί ἕπομαι πάντῃ , καί ὁ ἀγαθός οὕτως ἐν αὐτός πᾶς ἡγεμονέω ἐάω . Πλάτων μέν οὖν οὕτως ἀμφότερος ὁ λόγος μείγνυμι εἰς αὐτός , ὁ τε περί θυμοειδής ψυχή καί ὁ περί ὁ καρδία καί ὁ ἀπό αὐτός φύζω ἀγγεῖον . Ἱπποκράτης δέ αὖ πάλιν οὐδέ αὐτός ἀπέχω ὁ περί ὁ τοιοῦτος λέγω τις , μάλα μέν ἐν ὅς μικρός πρόσθεν γράφω ῥῆσις , κατά ὅς ἐκ ὁ σφυγμός ὁ κατά ἀγκών φλέψ τεκμαίρομαι περί ὁ ὁ ψυχή ἦθος , ἤδη δέ εἰͅν ὁ θεραπεύω ἄχροια τε καί ἰσχνότης ἐν καταψύχω ἕξις σῶμα . ἐπιτήδευσις γάρ φημί ὀξύθυμος ἐμποιέω καί χροιά ἀνάληψις ἕνεκα καί ἐκχύμωσις . ἐξηγέομαι γοῦν σύ δοκέω οὗτος Πλάτων ἐν ὅς φημί ἐπί ὁ καρδία , ἵνα , ὅτε ζέω ὁ ὁ θυμός μένος . ὁ δέ μετά αὐτός φιλόσοφος καί ὁρισμός οὗτος ποιέω ὁ θυμός , ζέσις εἰμί φάσκω αὐτός ὁ κατά ὁ καρδία θερμός . καί μέν δή καί ὁπότε περί γένεσις πυρετός διαλέγω ὁ Ἱπποκράτης φημί · αὐξάνω μέν γάρ ψύχω ὁ πούς ἐξάπτω ὑπό ὁ θώραξ , καί εἰς ὁ κεφαλή ἀναπέμπω οἷος φλόξ · ὁ ἔμφυτος θερμασία ἀρχή οἶδα ὁ καρδία . ἀλλά γάρ οὐ πρόκειμαι ἐγώ κατά ὅδε ὁ πραγματεία οὔτε ἀθροίζω ἅπας ὁ ἀνήρ ὁ ῥῆσις , οὔτε ἐξηγέομαι , μέλλω γε διά ἕτερος ὑπόμνημα ἴδιος ποιέω ὁ ἐξήγησις · ὅς δέ ἐνάρχομαι λέγω , ἐπισκοπέω τε καί κρίνω ὁ δόγμα μόνος , εἴτε κατά πᾶς ἀλλήλων ὁμολογέω , εἴτε καί μή . καταπαύω ἤδη καιρός ἐν ὅδε καί ὅδε ὁ λόγος , ἀρχή ὁ ἧπαρ ἀποδείκνυμι καί φλέψ , καί αἷμα , καί ὁ ἐπιθυμητικός ψυχή . ἐπεί δέ οὐ μόνος Ἱπποκράτης καί Πλάτων οὕτως δοξάζω , ἀλλά καί ὁ ποιητής , ὅς ὡς μάρτυς χράω Χρύσιππος , οὐ ὁ φαῦλος , γιγνώσκω ἔτι καί οὗτος προστίθημι ὁ λόγος διά ὁ θαυμαστός αὐτός σοφία , ὅς ἀποχωρέω ἑκάστοτε ὁ ἐπιστημονικός ἀπόδειξις ποιητής καί μυθολόγημα καί γυνή εἰς πίστις δόγμα χράω , οὐ μήν οὐδέ αὐτός οὗτος αἰσθάνομαι , ὡς ἀντιμαρτυρέω αὐτός καί ἐναντίος τίθημι σύμπας αὐτός , καθά ἔμπροσθεν δείκνυμι , ὁ μέν θυμός ἐν ὁ καρδία , ὁ λογισμός δέ ἐν ἐγκέφαλος περιέχω πιστεύω . ὅτι δέ καί ὁ ἐπιθυμητικός ἐν ἧπαρ κατοικίζω , ἔνειμι μέν ἐγώ καί οὗτος διά πολύς πιστόω μάρτυς , ὅπως δέ μή δοκέω σπουδάζω , ὅς φεύγω παραινέω , καί τρίβω ὁ χρόνος ἄχρηστος πρᾶγμα , Ὅμηρος μνημονεύω , ὁ Τιτυός εἰς ᾍδης κολάζω εἰσάγω , ἐπί ὅς ἀκολασταίνω ἐπιχειρέω εἰς ὁ Λητώ · καί Τιτυός ὁράω , γῆ ἐρικυδής υἱός , Κείμενος ἐν δάπεδον , ὁ δέ ἐπί ἐννέα κεῖμαι πέλεθρον , Γύψ δέ μιν ἑκάτερθε πάρημαι ἧπαρ κείρω Δέρτρον ἔσω δύω , ὁ δέ οὐ ἀπαμύνω χείρ . Λητώ γάρ ἕλκω Ζεύς κυδρός παράκοιτις , Πυθῶδε ἔρχομαι διά καλλίχορος Πανοπεύς . οὐ ὁ καρδία ἤ ὁ ἐγκέφαλος ἤ τις ὁ ἄλλος μόριον εἰσθέω ποιέω ὁ Τιτυός , διά ἐρωτικός ἐπιθυμία ἐξυβρίζω ἐπιχειρέω , ἀλλά ὁ ἧπαρ μόνος , εἰς ὁ ὁ ὕβρις αἴτιος σπλάγχνον κολάζω φημί αὐτός , ὥσπερ εἰμί εὔλογος . οὕτως γοῦν εἴωθα καί νῦν ποιέω ὁ ὁ ἁμαρτάνω οἰκέτης καταδικάζω , ὁ μέν ἀποδιδράσκω ὁ σκέλος καίω τε καί κατασχάζω καί παίω , ὁ δέ κλέπτω ὁ χείρ , ὥσπερ γε καί ὁ γαστρίμαργος ὁ γαστήρ , καί ὁ φλυαρέω ὁ γλῶσσα , ἁπλῶς δέ λέγω ἐκεῖνος κολάζω ὁ μόριον , διά ὅς ἐνεργέω ὁ μοχθηρός ἐνέργεια . εἰ δέ ἄλλος τις αἰτία ἔχω τις λέγω ὁ ἐπαινέω ὁ Χρύσιππος , διά ἐάν οὕτως Ὅμηρος ποιέω κολάζω ὁ Τιτυός , ἡδύς ἄν ἀκούω . μή λέγω μέντοι μηδέ εὑρίσκω , εὔλογος οἴομαι πρό Ἱπποκράτης καί Πλάτων ἐπαινέω Ὅμηρος οὕτως δοξάζω , καί μάρτυς τίθημι καί αὐτός , ὅς ἐγώ διά ἀπόδειξις πιστόω .