galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 2.3
Ἀλλὰ τίνα χρὴ ζητεῖν λήμματα τῷ προκειμένῳ προβλήματι προσήκοντά τε καὶ οἰκεῖα ; γέγραπται μὲν δήπου καὶ περὶ τούτων ἐπὶ πλεῖστον ἐν τοῖς περὶ ἀποδείξεως ὑπό τε τῶν παλαιῶν εἰρημένοις ἀσφαλέστερόν τε καὶ συντομώτερον , ὑπό τε ἡμῶν ἐξηγουμένων ἐκεῖνα σαφῶς τε ἅμα καὶ διὰ πολλῶν . ἀρκέσει δὲ νῦν ἐξ αὐτῶν τὸ κεφάλαιον ἀναμνήσασι μόνον ἐκείνῳ χρήσασθαι σκοπῷ εἰς τὴν τῶν κατὰ μέρος εὕρεσιν . ἦν δὲ τὸ κεφάλαιον , ὡς ἀπ’ αὐτῆς χρὴ τῆς οὐσίας τοῦ ζητουμένου πράγματος ἐξευρίσκειν τὰ προσήκοντά τε καὶ οἰκεῖα λήμματα , καθάπερ ἐν τούτοις , ἐν οἷς Χρύσιππος ἐπισκοπεῖται περὶ τοῦ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικοῦ , τόν τε τῆς οὐσίας λόγον εἰπόντας , ὑπὲρ οὗ ζητοῦμεν πράγματος , ἐκείνῳ χρῆσθαι κανόνι τε καὶ σκοπῷ τῶν κατὰ μέρος ἁπάντων . ἔστι δὲ τὸ ἡγεμονικὸν , ὡς αὐτοὶ βούλονται , τὸ κατάρχον αἰσθήσεώς τε καὶ ὁρμῆς . οὐκ οὖν ἄλλοθεν χρὴ δεικνύναι τὴν καρδίαν ἐν αὑτῇ τὸ ἡγεμονικὸν ἔχουσαν , ἢ ἐκ τοῦ πάσης μὲν τῆς καθ’ ὁρμὴν κινήσεως ἐξηγεῖσθαι τοῖς ἄλλοις τοῦ ζώου μορίοις , ἅπασαν δὲ αἴσθησιν εἰς αὐτὴν ἀναφέρεσθαι . πόθεν οὖν τοῦτο δειχθήσεται ; πόθεν δὲ ἄλλοθεν , ἢ ἐκ τῶν ἀνατομῶν ; εἰ γὰρ αὕτη τοῖς κατὰ μέρος ἅπασιν ἐπιπέμπει δύναμιν αἰσθήσεώς τε ἅμα καὶ κινήσεως , ἀποπεφυκέναι τι πάντως ἀπ’ αὐτῆς ἀγγεῖον ἀναγκαῖόν ἐστιν εἰς τὴν αὐτῶν ὑπηρεσίαν . ὥστε ἐκ τῆς ἀποδεικτικῆς μεθόδου πέφῃνεν , ὅτι τε χρησιμώτερον ἀνατέμνοντας τὰ ζῶα κατασκέπτεσθαι , τίνα καὶ πόσα γένη σωμάτων ἐκ τῆς καρδίας ἐκφυόμενα διανέμεται τοῖς ἄλλοις τοῦ ζώου μορίοις , ὅτι τε , τούτων αὐτῶν ὄντων τοιούτων καὶ τοσῶνδε , τοῦτο μὲν αἴσθησιν ἢ κίνησιν ἢ ἄμφω παράγει , τοῦτο δ’ ἄλλο τι . καὶ οὕτως ἐστὶν ἤδη τινῶν ἐν τοῖς ζώοις δυνάμεων ἡ καρδία πηγή . ταύτης τῆς ὁδοῦ πᾶν ὅτι περ ἂν ἔξω πίπτῃ , περιττόν τ’ ἐστὶ καὶ ἀλλότριον , καὶ ταύτῃ διήνεγκεν ἐπιστημονικὸν δείξεως λῆμμα ῥητορικοῦ τε καὶ γυμναστικοῦ καὶ σοφιστικοῦ , ὑπὲρ ὧν οὐδ’ αὐτῶν οὐδεμίαν ἐδίδαξαν ἡμᾶς οὔτε μέθοδον οὔτε γυμνασίαν οἵ γε περὶ τὸν Ζήνωνα καὶ τὸν Χρύσιππον . ὅθεν ἀναμέμικται φύρδην ἐν τοῖς ﻿ βιβλίοις αὐτῶν ἐφεξῆς ἅπαντα τὰ λήμματα . καὶ πολλάκις ἡγεῖται μὲν , εἰ οὕτως ἔχει , ῥητορικὸν ἐπιχείρημα , τούτῳ δ’ ἕπεται γυμναστικόν τε καὶ διαλεκτικὸν , εἶθ’ ἑξῆς ἐπιστημονικὸν , εἶθ’ , οὕτως εἰ ἔτυχε , σοφιστικὸν , οὐκ εἰδότων , ὡς τὰ μὲν ἐπιστημονικὰ λήμματα πρὸς τὴν οὐσίαν ἀναφέρεται τοῦ ζητουμένου , καὶ τοῦτον ἔχει τὸν σκοπὸν , τῶν δ’ ἄλλων ἁπάντων ἔξωθεν ὄντων , ὅσοις μὲν ὁ διαλεκτικὸς εἰς τὸ γυμνάσασθαι χρῆται , καὶ σοφιστὰς ἐξελέγξαι , καὶ πεῖραν λαβεῖν μυήσεως μειρακίου , καὶ μαιεύσασθαι , καὶ προσαγαγεῖν ἐπί τινος εὕρεσιν , ἀπορῆσαί τε ποιῆσαι . ταυτὶ μὲν ἅπαντα διαλεκτικά τε κάλει , εἰ βούλοιο , καὶ γυμναστικὰ , καὶ τοπικὰ , ( τῶν γὰρ ὀνομάτων οὐ φροντίζω , ) διορίζειν δὲ ταῦτα πειρῶ τῶν ἐπιστημονικῶν . ὅσα δ’ ἔτι τούτων ἀποκεχώρηκε ἐξωτέρω , καὶ μάλιστα διὰ παραδειγμάτων ἐνδόξων τε καὶ πολιτικῶν ἐπαγωγῶν τέ τινων τοιούτων ἢ μαρτύρων εἰς σύστασιν ἀφικνεῖται , ταῦτ’ εἰ βούλοιο πιθανὰ τε καὶ ῥητορικὰ προσαγορεύειν , οὔ μοι μέλει τῆς κλήσεως , γνωρίζειν δὲ αὐτῶν χρὴ πειρᾶσθαι τὴν φύσιν . ἔτι δὲ μᾶλλον ἀποκεχώρηκε τῆς οὐσίας τοῦ ζητουμένου τὰ σοφιστικὰ , καὶ γέγραπται περὶ τούτων ἁπάντων τοῖς παλαιοῖς , ἐν μὲν τοῖς σοφιστικοῖς ἐλέγχοις περὶ τῶν σοφιστικῶν εἴτε προτάσεων ἐθέλεις ὀνομάζειν , εἴτε ἀξιωμάτων , εἴτε λόγων , οὐδὲν γὰρ εἰς τὰ παρόντα διαφέρει , κατὰ δὲ τὰς ῥητορικὰς τέχνας ὑπὲρ τῶν ῥητορικῶν , ἐν δὲ τοῖς τοπικοῖς ὑπὲρ τῶν διαλεκτικῶν , ἐν δὲ τοῖς περὶ ἀποδείξεως , ἃ δὴ καὶ δεύτερα ἀναλυτικὰ ἐπιγράφουσιν , ὑπὲρ τῶν ἐπιστημονικῶν . ὥστε , ὅστις ὁτιοῦν ἀποδεικνύναι πειρᾶται , πρῶτα μὲν χρὴ τοῦτ’ ἐγνωκέναι , τὴν διαφορὰν τῶν λημμάτων αὐτῶν , εἶθ’ ἑξῆς χρόνῳ πολλῷ γεγυμνάσθαι , λέγοντος μὲν ἑτέρου , γνωρίζειν αὐτὰ ποίου γένους ἐστὶν ἐκ τῶν εἰρημένων , μὴ λέγοντος δὲ ἑτέρου , ταχέως ἔστιν εὑρίσκειν αὐτὸν εἰς ἕκαστον τῶν προβληθέντων . ἑνὶ δὲ λόγῳ , καθάπερ ἐπὶ τῷ λογίζεσθαι ποιοῦμεν , οὕτω κᾀνταῦθα πράττειν . ὅστις ἐθέλει γίγνεσθαι λογιστικὸς , οὗτος μὲν ἐκμανθάνει πρῶτον ἀριθμοὺς ἅπαντας , οὓς ὀνομάζουσιν ἐκεῖνοι τετραγώνους καὶ ἑτερομήκεις , ἐφεξῆς δὲ γυμνάζεται χρόνῳ παμπόλλῳ πολλαπλασιάζειν καὶ μερίζειν , εἶθ’ ἑξῆς μαθὼν ὀλιγίστας μεθόδους , οὕτως ἤδη περὶ παντὸς τοῦ προβληθέντος ἱκανὸς γίνεται λογίζεσθαι . καί μοι θαυμάζειν ἐπέρχεται τῆς τῶν πολλῶν δοξοσοφίας , εἰ προβληθέντος μὲν , ἂν οὕτω τύχῃ , τίς γίγνεται τόκος ἑκατοστὸς Ἀττικῶν δισμυρίων πεντακισχιλίων ἑξακοσίων τριακονταεπτὰ , μηνῶν τεσσαρεσκαίδεκα , τοῖς λογιστικοῖς ἐπιτρέπουσιν , εἰδότες , οἶμαι , σαφῶς , ὡς ἑαυτῷ οὐ μέτεστιν ἐπιστήμη οὐδεμία τοῦ λογίζεσθαι τὰ τοιαῦτα , διότι μήτ’ ἤσκησαν αὐτὰ μήθ’ ὅλως ἔμαθον , ἀποδείξει δὲ χρῆσθαι τολμῶσιν , εὖ εἰδότες , ὡς οὔτε παρ’ ἑτέρων ἔμαθον ὅλως οὐδὲν , οὔτε αὐτοὶ καθ’ ἑαυτοὺς ἐξεῦρον , οἵ γε μηδὲ ἐζήτησαν , ὅπου γε καὶ ἣν μεμαθήκεσαν ὁδὸν ἀποδεικτικὴν , οὐκ ἦν ἱκανὸν , ἀλλ’ ἐχρῆν , οἶμαι , πρότερον ἠσκῆσθαι κατ’ αὐτήν . οὐδὲ γὰρ τοῖς ῥήτορσιν ἀπόχρη μέθοδον ἐκμαθεῖν , ὡς χρὴ διαιρεῖν ὑπόθεσιν ἅπασαν , ἀλλ’ ἐπὶ τῇ γνώσει τῆς μεθόδου καὶ τὴν ἄσκησιν ἐπάγουσιν . ἠβουλόμην ἂν οὖν μοι καὶ τὸν ἀποδεικτικὸν εἶναι φάσκοντα πρῶτον μὲν εἰπεῖν τὴν μέθοδον , ᾗ χρῆται πρὸς τὰς ἀποδείξεις , εἶθ’ , ὅπως ἤσκηται κατ’ αὐτὴν , ἐπιδείξασθαι . νυνὶ δὲ πῶς μὲν οἱ διὰ δύο τροπικῶν ἢ τριῶν ἀναλύονται συλλογισμοὶ , καὶ πῶς οἱ ἀδιαφόρως περαίνονται , ἤ τινες ἄλλοι τοιοῦτοι , τῷ πρώτῳ καὶ δευτέρῳ θέματι προσχρώμενοι , πολλοῖς ἐστι συντυχεῖν ἀκριβῶς ἠσκημένοις , ὥσπερ ἀμέλει καὶ ἐπ’ ἄλλοις , ὅσοις διὰ τοῦ τρίτου θέματος ἢ τετάρτου συλλογισμοὺς ἀναλύουσι . καίτοι τούτων τοὺς πλείστους ἔνεστιν ἑτέρως ἀναλύειν συντομώτερον , ὡς Ἀντίπατρος ἔγραψεν , πρὸς τῷ καὶ περιεργίαν εἶναι οὐ μικρὰν ἀχρήστου πράγματος ἅπασαν τὴν τῶν τοιούτων συλλογισμῶν συμπλοκὴν , ὡς αὐτὸς ὁ Χρυσίππως ἔργῳ μαρτυρεῖ , μηδαμόθι τῶν ἑαυτοῦ συγγραμμάτων εἰς ἀπόδειξιν δόγματος ἐκείνων δεηθεὶς τῶν συλλογισμῶν . ὅπως δὲ χρὴ γνωρίζειν τε καὶ διακρίνειν ἐπιστημονικὰ λήμματα διαλεκτικῶν τε καὶ ῥητορικῶν καὶ σοφιστικῶν , οὐκέτι ἔγραψαν ἀξιόλογον οὐδὲν οἱ περὶ τὸν Χρύσιππον , οὔτε φαίνονται χρώμενοι . ἀλλ’ ὅτι τὰς χεῖρας ἐπιφέρομεν τῷ θώρακι δεικνύντες ἡμᾶς αὐτοὺς , ἢ τῇ κεφαλῇ κάτω νεύομεν , εἰ τὴν ἐγὼ φθεγγόμεθα φωνὴν , εἰς ἔνδειξιν τοῦ τὴν καρδίαν εἶναι τὴν ἀρχὴν τῆς ψυχῆς οὐκ αἰδοῦνται γράφοντες , ὧν ἡ δεῖξις οὐδὲν μᾶλλον ἐν τῇ καρδίᾳ , ἢ ἐν τῇ ῥινί τε καὶ τῷ μετώπῳ , ( καὶ γὰρ καὶ ταῦτα δείκνυται πολλάκις ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων , ) ἐμφαίνει τὸ ἡγεμονοῦν εἶναι τῆς ψυχῆς . ἡ δὲ ἐπίνευσις οὐδὲν μᾶλλον ἐν τοῖς κατὰ τὴν κεφαλὴν , ἢ ἐν τοῖς κατὰ τὸν θώρακα . ἡ δὲ ε΄ φωνὴ πόσης ἀτοπίας ἔχεται , κατὰ τὸ δεύτερον ὑπέδειξα τῶν ὑπὲρ ὀνομάτων ὀρθότητος . εἴ τις οὖν καλῶς ἤσκηται τὰς διαφορὰς τῶν λημμάτων ἐξευρίσκειν τε καὶ γνωρίζειν , οὐ δεήσομαι πρὸς αὐτὸν ἀντιλογίας μακροτέρας , ὥσπερ οὐδὲ πρὸς τοὺς ἐκ τοῦ περιπάτου . κατὰ γὰρ τὰς ἰδίας αὐτῶν διδασκαλίας ὁ λόγος ἔσται μοι πρὸς αὐτοὺς ὑπὲρ τοῦ τὴν τοῦ ἡγεμονικοῦ τῆς ψυχῆς ἀρχὴν ἐν ἐγκεφάλῳ περιέχεσθαι , τῆς δὲ θυμοειδοῦς ἐν καρδίᾳ , τῆς δ’ ἐπιθυμητικῆς ἐν ἥπατι . πρὸς μέντοι τοὺς Στωϊκοὺς ἀναγκαῖόν ἐστι μακρὸν ἀνύεσθαι λόγον , ἀνθρώπους ἐν μὲν τοῖς ἀχρήστοις τῆς ﻿ λογικῆς θεωρίας ἱκανῶς γεγυμνασμένους , ἐν δὲ τοῖς χρησίμοις ἀγυμναστοτάτους τε ἅμα καὶ μοχθηραῖς ὁδοῖς ἐπιχειρημάτων ἐντεθραμμένους · ὥστε ἀναγκαῖον εἶναι μὴ μόνον διδάσκειν αὐτοὺς , ὅσον χρηστὸν , ἀλλὰ πολὺ πρότερον ἀποστῆσαι τοῦ μοχθηροῦ . τοῦτο δὲ χαλεπῶς μὲν ἂν ἴσως , ἀνύσειν δ’ ἠλπίσαμεν , εἴ τις αὐτῶν ὑπέμεινε τῇ περὶ ἀποδείξεως πραγματείᾳ ἀκολουθήσας ἐπὶ πλέον ἐν αὐτῇ δοῦναί τε καὶ λαβεῖν λόγον ἐν εὐμενέσιν ἐλέγχοις . ἐπεὶ δὲ οὐχ ὑπομένουσι μὲν τοῦτο , περὶ δὲ τοῦ προτεθέντος ἀεὶ ζητοῦσι , πρὶν , ὅπως χρὴ ζητεῖν , καταστήσασθαι , τίς ἂν ἡμῖν ἐλπὶς ἔτι λείποιτο τοῦ μεταστῆσαι τοὺς ἀνθρώπους ἀφ’ ὧν ψευδῶς ὑπειλήφασιν ;
Lemmas: ἀλλά τίς χρή ζητέω λῆμμα ὁ πρόκειμαι πρόβλημα προσήκω τε καί οἰκεῖος ; γράφω μέν δήπου καί περί οὗτος ἐπί πολύς ἐν ὁ περί ἀπόδειξις ὑπό τε ὁ παλαιός λέγω ἀσφαλής τε καί σύντομος , ὑπό τε ἐγώ ἐξηγέομαι ἐκεῖνος σαφής τε ἅμα καί διά πολύς . ἀρκέω δέ νῦν ἐκ αὐτός ὁ κεφάλαιος ἀναμιμνῄσκω μόνος ἐκεῖνος χράω σκοπός εἰς ὁ ὁ κατά μέρος εὕρεσις . εἰμί δέ ὁ κεφάλαιος , ὡς ἀπό αὐτός χρή ὁ οὐσία ὁ ζητέω πρᾶγμα ἐξευρίσκω ὁ προσήκω τε καί οἰκεῖος λῆμμα , καθά ἐν οὗτος , ἐν ὅς Χρύσιππος ἐπισκοπέω περί ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός , ὁ τε ὁ οὐσία λόγος λέγω , ὑπέρ ὅς ζητέω πρᾶγμα , ἐκεῖνος χράω κανών τε καί σκοπός ὁ κατά μέρος ἅπας . εἰμί δέ ὁ ἡγεμονικός , ὡς αὐτός βούλομαι , ὁ κατάρχω αἴσθησις τε καί ὁρμή . οὐ οὖν ἄλλοθεν χρή δείκνυμι ὁ καρδία ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἡγεμονικός ἔχω , ἤ ἐκ ὁ πᾶς μέν ὁ κατά ὁρμή κίνησις ἐξηγέομαι ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον , ἅπας δέ αἴσθησις εἰς αὐτός ἀναφέρω . πόθεν οὖν οὗτος δείκνυμι ; πόθεν δέ ἄλλοθεν , ἤ ἐκ ὁ ἀνατομή ; εἰ γάρ οὗτος ὁ κατά μέρος ἅπας ἐπιπέμπω δύναμις αἴσθησις τε ἅμα καί κίνησις , ἀποφύω τις πάντως ἀπό αὐτός ἀγγεῖον ἀναγκαῖος εἰμί εἰς ὁ αὐτός ὑπηρεσία . ὥστε ἐκ ὁ ἀποδεικτικός μέθοδος φαίͅνω , ὅτι τε χρήσιμος ἀνατέμνω ὁ ζῷον κατασκέπτομαι , τίς καί πόσος γένος σῶμα ἐκ ὁ καρδία ἐκφύω διανέμω ὁ ἄλλος ὁ ζῷον μόριον , ὅτι τε , οὗτος αὐτός εἰμί τοιοῦτος καί τοσόσδε , οὗτος μέν αἴσθησις ἤ κίνησις ἤ ἄμφω παράγω , οὗτος δέ ἄλλος τις . καί οὕτως εἰμί ἤδη τις ἐν ὁ ζῷον δύναμις ὁ καρδία πηγή . οὗτος ὁ ὁδός πᾶς ὅστις περ ἄν ἔξω πίπτω , περισσός τε εἰμί καί ἀλλότριος , καί οὗτος διαφέρω ἐπιστημονικός δείξις λῆμμα ῥητορικός τε καί γυμναστικός καί σοφιστικός , ὑπέρ ὅς οὐδέ αὐτός οὐδείς διδάσκω ἐγώ οὔτε μέθοδος οὔτε γυμνασία ὁ γε περί ὁ Ζήνων καί ὁ Χρύσιππος . ὅθεν ἀναμείγνυμι φύρδην ἐν ὁ ﻿ βιβλίον αὐτός ἐφεξῆς ἅπας ὁ λῆμμα . καί πολλάκις ἡγέομαι μέν , εἰ οὕτως ἔχω , ῥητορικός ἐπιχείρημα , οὗτος δέ ἕπομαι γυμναστικός τε καί διαλεκτικός , εἶτα ἑξῆς ἐπιστημονικός , εἶτα , οὕτως εἰ τυγχάνω , σοφιστικός , οὐ οἶδα , ὡς ὁ μέν ἐπιστημονικός λῆμμα πρός ὁ οὐσία ἀναφέρω ὁ ζητέω , καί οὗτος ἔχω ὁ σκοπός , ὁ δέ ἄλλος ἅπας ἔξωθεν εἰμί , ὅσος μέν ὁ διαλεκτικός εἰς ὁ γυμνάζω χράω , καί σοφιστής ἐξελέγχω , καί πεῖρα λαμβάνω μύησις μειράκιον , καί μαιεύομαι , καί προσάγω ἐπί τις εὕρεσις , ἀπορέω τε ποιέω . οὗτος μέν ἅπας διαλεκτικός τε καλέω , εἰ βούλομαι , καί γυμναστικός , καί τοπικός , ( ὁ γάρ ὄνομα οὐ φροντίζω , ) διορίζω δέ οὗτος πειράω ὁ ἐπιστημονικός . ὅσος δέ ἔτι οὗτος ἀποχωρέω ἐξωτέρω , καί μάλα διά παράδειγμα ἔνδοξος τε καί πολιτικός ἐπαγωγός τε τις τοιοῦτος ἤ μάρτυς εἰς σύστασις ἀφικνέομαι , οὗτος εἰ βούλομαι πιθανός τε καί ῥητορικός προσαγορεύω , οὐ ἐγώ μέλω ὁ κλῆσις , γνωρίζω δέ αὐτός χρή πειράω ὁ φύσις . ἔτι δέ μάλα ἀποχωρέω ὁ οὐσία ὁ ζητέω ὁ σοφιστικός , καί γράφω περί οὗτος ἅπας ὁ παλαιός , ἐν μέν ὁ σοφιστικός ἔλεγχος περί ὁ σοφιστικός εἴτε πρότασις ἐθέλω ὀνομάζω , εἴτε ἀξίωμα , εἴτε λόγος , οὐδείς γάρ εἰς ὁ πάρειμι διαφέρω , κατά δέ ὁ ῥητορικός τέχνη ὑπέρ ὁ ῥητορικός , ἐν δέ ὁ τοπικός ὑπέρ ὁ διαλεκτικός , ἐν δέ ὁ περί ἀπόδειξις , ὅς δή καί δεύτερος ἀναλυτικός ἐπιγράφω , ὑπέρ ὁ ἐπιστημονικός . ὥστε , ὅστις ὁστισοῦν ἀποδείκνυμι πειράω , πρῶτος μέν χρή οὗτος γιγνώσκω , ὁ διαφορά ὁ λῆμμα αὐτός , εἶτα ἑξῆς χρόνος πολύς γυμνάζω , λέγω μέν ἕτερος , γνωρίζω αὐτός ποῖος γένος εἰμί ἐκ ὁ λέγω , μή λέγω δέ ἕτερος , ταχύς εἰμί εὑρίσκω αὐτός εἰς ἕκαστος ὁ προβάλλω . εἷς δέ λόγος , καθά ἐπί ὁ λογίζομαι ποιέω , οὕτως ᾀνταῦθη πράσσω . ὅστις ἐθέλω γίγνομαι λογιστικός , οὗτος μέν ἐκμανθάνω πρῶτος ἀριθμός ἅπας , ὅς ὀνομάζω ἐκεῖνος τετράγωνος καί ἑτερομήκης , ἐφεξῆς δέ γυμνάζω χρόνος πάμπολυς πολλαπλασιάζω καί μερίζω , εἶτα ἑξῆς μανθάνω ὀλίγος μέθοδος , οὕτως ἤδη περί πᾶς ὁ προβάλλω ἱκανός γίγνομαι λογίζομαι . καί ἐγώ θαυμάζω ἐπέρχομαι ὁ ὁ πολύς δοξοσοφία , εἰ προβάλλω μέν , ἐάν οὕτως τυγχάνω , τίς γίγνομαι τόκος ἑκατοστός Ἀττικός δισμύριοι πεντακισχίλιοι ἑξακόσιοι τρεισκονταεπτά , μείς τεσσαρεσκαίδεκα , ὁ λογιστικός ἐπιτρέπω , οἶδα , οἴομαι , σαφής , ὡς ἑαυτοῦ οὐ μέτειμι ἐπιστήμη οὐδείς ὁ λογίζομαι ὁ τοιοῦτος , διότι μήτε ἀσκέω αὐτός μήτε ὅλος μανθάνω , ἀπόδειξις δέ χράω τολμάω , εὖ οἶδα , ὡς οὔτε παρά ἕτερος μανθάνω ὅλος οὐδείς , οὔτε αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐξευρίσκω , ὅς γε μηδέ ζητέω , ὅπου γε καί ὅς μανθάνω ὁδός ἀποδεικτικός , οὐ εἰμί ἱκανός , ἀλλά χρή , οἴομαι , πρότερος ἀσκέω κατά αὐτός . οὐδέ γάρ ὁ ῥήτωρ ἀποχράω μέθοδος ἐκμανθάνω , ὡς χρή διαιρέω ὑπόθεσις ἅπας , ἀλλά ἐπί ὁ γνῶσις ὁ μέθοδος καί ὁ ἄσκησις ἐπάγω . βούλομαι ἄν οὖν ἐγώ καί ὁ ἀποδεικτικός εἰμί φάσκω πρῶτος μέν λέγω ὁ μέθοδος , ὅς χράω πρός ὁ ἀπόδειξις , εἶτα , ὅπως ἀσκέω κατά αὐτός , ἐπιδείκνυμι . νυνί δέ πῶς μέν ὁ διά δύο τροπικός ἤ τρεῖς ἀναλύω συλλογισμός , καί πῶς ὁ ἀδιάφορος περαίνω , ἤ τις ἄλλος τοιοῦτος , ὁ πρῶτος καί δεύτερος θέμα προσχράομαι , πολύς εἰμί συντυγχάνω ἀκριβής ἀσκέω , ὥσπερ ἀμέλει καί ἐπί ἄλλος , ὅσος διά ὁ τρίτος θέμα ἤ τέταρτος συλλογισμός ἀναλύω . καίτοι οὗτος ὁ πολύς ἔνειμι ἕτερος ἀναλύω σύντομος , ὡς Ἀντίπατρος γράφω , πρός ὁ καί περιεργία εἰμί οὐ μικρός ἄχρηστος πρᾶγμα ἅπας ὁ ὁ τοιοῦτος συλλογισμός συμπλοκή , ὡς αὐτός ὁ Χρύσιππος ἔργον μαρτυρέω , μηδαμόθι ὁ ἑαυτοῦ σύγγραμμα εἰς ἀπόδειξις δόγμα ἐκεῖνος δέω ὁ συλλογισμός . ὅπως δέ χρή γνωρίζω τε καί διακρίνω ἐπιστημονικός λῆμμα διαλεκτικός τε καί ῥητορικός καί σοφιστικός , οὐκέτι γράφω ἀξιόλογος οὐδείς ὁ περί ὁ Χρύσιππος , οὔτε φαίνω χράω . ἀλλά ὅτι ὁ χείρ ἐπιφέρω ὁ θώραξ δείκνυμι ἐγώ αὐτός , ἤ ὁ κεφαλή κάτω νεύω , εἰ ὁ ἐγώ φθέγγομαι φωνή , εἰς ἔνδειξις ὁ ὁ καρδία εἰμί ὁ ἀρχή ὁ ψυχή οὐ αἰδέομαι γράφω , ὅς ὁ δεῖξις οὐδείς μάλα ἐν ὁ καρδία , ἤ ἐν ὁ ῥίς τε καί ὁ μέτωπον , ( καί γάρ καί οὗτος δείκνυμι πολλάκις ὑπό ὁ ἄνθρωπος , ) ἐμφαίνω ὁ ἡγεμονέω εἰμί ὁ ψυχή . ὁ δέ ἐπίνευσις οὐδείς μάλα ἐν ὁ κατά ὁ κεφαλή , ἤ ἐν ὁ κατά ὁ θώραξ . ὁ δέ πέντε φωνή πόσος ἀτοπία ἔχω , κατά ὁ δεύτερος ὑποδείκνυμι ὁ ὑπέρ ὄνομα ὀρθότης . εἰ τις οὖν καλός ἀσκέω ὁ διαφορά ὁ λῆμμα ἐξευρίσκω τε καί γνωρίζω , οὐ δέω πρός αὐτός ἀντιλογία μακρός , ὥσπερ οὐδέ πρός ὁ ἐκ ὁ περίπατος . κατά γάρ ὁ ἴδιος αὐτός διδασκαλία ὁ λόγος εἰμί ἐγώ πρός αὐτός ὑπέρ ὁ ὁ ὁ ἡγεμονικός ὁ ψυχή ἀρχή ἐν ἐγκέφαλος περιέχω , ὁ δέ θυμοειδής ἐν καρδία , ὁ δέ ἐπιθυμητικός ἐν ἧπαρ . πρός μέντοι ὁ Στωϊκός ἀναγκαῖος εἰμί μακρός ἀνύω λόγος , ἄνθρωπος ἐν μέν ὁ ἄχρηστος ὁ ﻿ λογικός θεωρία ἱκανός γυμνάζω , ἐν δέ ὁ χρήσιμος ἀγύμναστος τε ἅμα καί μοχθηρός ὁδός ἐπιχείρημα ἐντρέφω · ὥστε ἀναγκαῖος εἰμί μή μόνος διδάσκω αὐτός , ὅσος χρηστός , ἀλλά πολύς πρότερος ἀφίστημι ὁ μοχθηρός . οὗτος δέ χαλεπός μέν ἄν ἴσως , ἀνύω δέ ἐλπίζω , εἰ τις αὐτός ὑπομένω ὁ περί ἀπόδειξις πραγματεία ἀκολουθέω ἐπί πολύς ἐν αὐτός δίδωμι τε καί λαμβάνω λόγος ἐν εὐμενής ἔλεγχος . ἐπεί δέ οὐ ὑπομένω μέν οὗτος , περί δέ ὁ προτίθημι ἀεί ζητέω , πρίν , ὅπως χρή ζητέω , καθίστημι , τίς ἄν ἐγώ ἐλπίς ἔτι λείπω ὁ μεθίστημι ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὅς ψευδής ὑπολαμβάνω ;