galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 5.3
Ἔστι δέ γε τῆς ψυχῆς μέρη , δι’ ὧν ὁ ἐν αὐτῇ λόγος συνέστηκεν . ἀναμιμνήσκων ἴσως ἡμᾶς τῶν ἐν τοῖς περὶ τοῦ λόγου γεγραμμένων ὧν σὺ διῆλθες , ὡς ἔστιν ἐννοιῶν τέ τινων καὶ προλήψεων ἄθροισμα . ἀλλ’ εἴπερ ἑκάστην τῶν ἐννοιῶν καὶ προλήψεων εἶναι μόριον νομίζεις τῆς ψυχῆς , ἁμαρτάνεις διττά . πρῶτον μὲν γὰρ οὐ ψυχῆς ἐχρῆν , ἀλλά λόγου ταῦτ’ εἶναι μόρια φάσκειν , ὥσπερ οὖν καὶ γράφεις ἐν τῇ περὶ λόγου πραγματείᾳ . οὐ γὰρ δή που ταὐτόν ἐστι ψυχὴ καὶ λόγος · ἄλλως τε καὶ διὰ τῆς προγεγραμμένης ῥήσεως ἐνεδείξω τῶν ἐν τῇ ψυχῇ συνισταμένων , ὡς ἕν τι καὶ ὁ λόγος ἐστίν . οὐ ταὐτὸν δὲ ψυχή ἐστι καὶ τὸ ἐν αὐτῇ συνιστάμενον . ἔπειτα δ’ , εἰ καὶ τοῦτό τις ἐάσειεν ἀνέλεγκτον , ἀλλά τοι τάς γ’ ἐννοίας καὶ προλήψεις οὐ μόρια τῆς ψυχῆς εἶναι λεκτέον , ἀλλ’ ἐνεργείας τινάς . οὐδὲν δ’ ἐκ τῶν οἰκείων ἐνεργειῶν σύγκειται , οὔτε οὖν ὁ ὀφθαλμὸς , οὔτε τὸ οὖς , οὔτε χεὶρ , οὔτε σκέλος , οὔτ’ ἄλλο τῶν πάντων οὐδέν . ἀλλ’ εἰσὶν ἐνέργειαι μὲν ὀφθαλμοῦ αἱ τῶν χρωμάτων ἑκάστου διαγνώσεις , λευκοῦ , καὶ μέλανος , καὶ ξανθοῦ , καὶ φαιοῦ , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων , ὥσπερ γε καὶ ὠτὸς αὖ αἱ τῶν φωνῶν , ὀξείας , καὶ βαρείας , καὶ μεγάλης , καὶ μικρᾶς , καὶ λείας , καὶ τραχείας . οὐ μὴν τά γε μόρια ταῦτ’ ἐστὶν οὔτ’ ὠτὸς , οὔτ’ ὀφθαλμοῦ . ἀλλ’ οἶσθα δήπου καὶ σὺ σαφῶς , ὡς κερατοειδής τέ τίς ἐστι χιτὼν , καὶ ῥαγοειδὴς ἕτερος , καὶ ἔτι κρυσταλλοειδές τε καὶ ὑαλοειδὲς ὑγρὸν , ἕτερά τε τοιαῦτα μόρια τῶν ὀφθαλμῶν , ὥσπερ γε καὶ ὠτὸς ὀστᾶ , καὶ χόνδροι , καὶ νεῦρα , καὶ ὑμένες , ὅσα τε ἄλλα τοιαῦτα . μὴ τοίνυν μηδὲ ἐπὶ τῆς ψυχῆς σύγχει τὰ μόρια ταῖς ἐνεργείαις . αἱ μὲν γὰρ ἔννοιαι καὶ αἱ προλήψεις ἐνέργειαι τῆς ψυχῆς , ὡς αὐτὸς σὺ δι’ ἑτέρων ἐκδιδάσκεις , τό τε ἀκουστικὸν πνεῦμα , καὶ τὸ ὀπτικὸν , ἔτι τε πρὸς τούτοις φωνητικόν τε καὶ γεννητικὸν , καὶ πρὸ πάντων αὐτῶν τὸ ἡγεμονικὸν , ἐν ᾧ καὶ τὸν λόγον ἔφης συνίστασθαι , καθ’ ὃ δὴ καὶ μάλιστα μόριον τῆς ψυχῆς αἶσχος καὶ κάλλος ἐγγίνεσθαι λέγεις αὐτῇ . τοῦτ’ οὖν τὸ πνεῦμα δύο μὲν κέκτηται μόριά τε καὶ στοιχεῖα , καὶ καταστάσεις , δι’ ὅλων ἀλλήλοις κεκραμένα , τὸ ψυχρὸν καὶ θερμόν . εἴπερ δ’ ἑτέροις ὀνόμασι καὶ ἀπὸ τῶν οὐσιῶν ἐθέλοι τις αὐτὰ προσαγορεύειν , ἀέρα τε καὶ πῦρ , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ἰκμάδα τινὰ προσείληφεν ἀπὸ τῶν σωμάτων , ἐν οἷς διαιτᾶται . ἀλλὰ θαυμάζοιμ’ ἂν , εἰ τὴν τούτων συμμετρίαν ὑγίειαν ἢ κάλλος εἶναι βουλήσῃ τοῦ ἡγεμονικοῦ . τοῦ μὲν γὰρ σώματος αὐτοῦ τὴν ὑγίειαν ἐν τούτοις τίθεσθαι προσῆκεν , ὡς ἡγεμονικοῦ δὲ ψυχῆς οὐκ ἔτ’ ἐν τούτοις οὐδὲ κατ’ αὐτὸν σέ . διέφθαρται τοίνυν ἡμῖν ὅλον τὸ παράδειγμα , καὶ ἡ τῆς συνωνυμίας ἐπαγγελία παντάπασιν οἴχεται , μὴ δυνηθεῖσιν ἐπιδεῖξαι τὸν αὐτὸν τρόπον ἐν τῷ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικῷ νόσον , ἢ ὑγίειαν , ἢ κάλλος , ἢ αἶσχος συνιστάμενα , καθάπερ ἐν ὅλῳ τῷ σώματι . καίτοι τοῦτό γ’ ὑπέσχου πρότερον ὀρθῶς γιγνώσκων καὶ φυλάττων τὴν ἔννοιαν ἁπάντων τῶν εἰρημένων , οὐ μὴν ἀκολουθῆσαι μέχρι παντὸς ἠδυνήθης , οὐδ’ ἐξηγήσω τὴν ἀναλογίαν τε καὶ ὁμοιότητα τῶν κατὰ τὴν ψυχὴν ἐγγιγνομένων τοῖς κατὰ τὸ σῶμα . αὖθις οὖν ἀναλήψομαι τὸν λόγον , ἵνα δή τι πέρας ἱκανὸν νῦν ἀπολάβῃ . τῆς νόσου τὴν ἔννοιαν ἐν μὲν τῷ πρώτῳ περὶ παθῶν συνέχεεν ὁ Χρύσιππος , ἀνάλογον ἔχειν φάμενος τὴν ἐν τῇ ψυχῇ νόσον τῇ τοῦ σώματος καταστάσει , καθ’ ἣν εὐεμπτώτως εἰς πυρετοὺς , ἢ διαῤῥοίας , ἤ τι τοιοῦτον ἔχει · κατὰ μέντοι τὸ θεραπευτικὸν ἐφυλάξατο μὲν τὴν ἔννοιαν τῆς νόσου , τῆς πρὸς ἑαυτὸν οὐδὲν φροντίσας ἐναντιολογίας , ἐξηγήσασθαι δ’ , ὡς ὑπέσχετο , τὴν ἐν τῇ ψυχῇ νόσον ἅμα τοῖς ἄλλοις , οἷς ἀνάλογον ὑπάρχειν αὐτῇ φησι πρὸς τὸ σῶμα , παντάπασιν ἠδυνάτησε μετὰ τοῦ καὶ συγχεῖν εἰς ταὐτὸν τήν θ’ ὑγίειαν τῆς ψυχῆς καὶ τὸ κάλλος . ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ σώματος ἀκριβῶς αὐτὰ διωρίσατο , τὴν μὲν ὑγίειαν τῶν στοιχείων ἐν συμμετρίᾳ θέμενος , τὸ δὲ κάλλος ἐν τῇ τῶν μορίων . ἐδήλωσε γὰρ σαφῶς τοῦτο διὰ τῆς προγεγραμμένης ὀλίγον ἔμπροσθεν ῥήσεως , ἐν ᾗ τὴν μὲν ὑγίειαν τοῦ σώματος ἐν θερμοῖς , καὶ ψυχροῖς , καὶ ξηροῖς , καὶ ὑγροῖς συμμετρίαν εἶναί φησιν , ἅπερ δὴ στοιχεῖα δηλονότι τῶν σωμάτων ἐστὶν , τὸ δὲ κάλλος οὐκ ἐν τῇ τῶν στοιχείων , ἀλλ’ ἐν τῇ τῶν μορίων συμμετρίᾳ συνίστασθαι νομίζει , δακτύλου πρὸς δάκτυλον δηλονότι , καὶ συμπάντων αὐτῶν πρός τε μετακάρπιον καὶ καρπὸν , καὶ τούτων πρὸς πῆχυν , καὶ πήχεως πρὸς βραχίονα , καὶ πάντων πρὸς πάντα , καθάπερ ἐν τῷ Πολυκλείτου κανόνι γέγραπται . πάσας γὰρ ἐκδιδάξας ἡμᾶς ἐν ἐκείνῳ τῷ συγγράμματι τὰς συμμετρίας τοῦ σώματος ὁ Πολύκλειτος ἔργῳ τὸν λόγον ἐβεβαίωσε , δημιουργήσας ἀνδριάντα κατὰ τὰ τοῦ λόγου προστάγματα , καὶ καλέσας δὴ καὶ αὐτὸν τὸν ἀνδριάντα , καθάπερ καὶ τὸ σύγγραμμα , κανόνα . τὸ μὲν δὴ κάλλος τοῦ σώματος ἐν τῇ τῶν μορίων συμμετρίᾳ κατὰ πάντας ἰατροὺς καὶ φιλοσόφους ἐστὶν , ἡ δ’ ὑγίεια τῶν στοιχείων αὖ πάλιν , ἅττα ποτ’ ἂν ᾖ , πρὸς ἄλληλά ἐστι συμμετρία . εἴτε γὰρ ἐξ ὄγκων καὶ πόρων , ὡς Ἀσκληπιάδης ὑπέθετο , τὰ τῶν ζώων σύγκειται σώματα , συμμετρία τούτων ἐστὶν ἡ ὑγίεια · εἴτ’ ἐξ ἀτόμων , ὡς Ἐπίκουρος , εἴτ’ ἐξ ὁμοιομερῶν , ὡς Ἀναξαγόρας , εἴτ’ ἐκ θερμοῦ , καὶ ψυχροῦ , καὶ ξηροῦ , καὶ ὑγροῦ , καθάπερ ὅ τε Χρύσιππος δοξάζει καὶ πάντες οἱ Στωϊκοὶ , καὶ πρὸ αὐτῶν Ἀριστοτέλης , καὶ Θεόφραστος , καὶ πρὸ τούτων ἔτι Πλάτων καὶ Ἱπποκράτης , ἡ τῶν στοιχείων κατὰ πάντα συμμετρία τὴν ὑγίειαν ἐργάζεται . εἰ τοίνυν ἐθέλοι τις ἅπασαν τὴν ἀναλογίαν αὐτῶν κατὰ τὸ σῶμα τοῖς κατὰ τὴν ψυχὴν διασώζειν , ὡς ὑπέσχετο Χρύσιππος , ἐπιδεῖξαι χρὴ τοῦτον ἔκ τινων ἁπλῶς ὡσανεὶ στοιχείων συγκειμένην τὴν ὅλην ψυχὴν , ἵνα ἐν τῇ τούτων πρὸς ἄλληλα συμμετρίᾳ τὴν ὑγίειαν καὶ τὴν νόσον αὐτῆς εὕρῃ γιγνομένην , ὅπερ ὁ Πλάτων ἐποίησε . Χρύσιππος δ’ οὔτε ταύτην ἠδυνήθη τὴν ὁμοιότητα διδάξαι , καίτοι ὑποσχόμενος , οὔτε τὴν τοῦ κάλλους τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ εἰς ταὐτὸν συνέχεεν τῇ ὑγιείᾳ τὸ κάλλος . κατὰ γὰρ τοὺς οἰκείους τοῦ λόγου μερισμοὺς καλὴν ἢ αἰσχρὰν ἔφησε γίγνεσθαι ψυχήν . ὑγιαίνουσα δ’ ἢ νοσοῦσα πῶς ἂν γένοιτο , παρέλιπεν , εἰς ταὐτὸν , οἶμαι , συγχέων ἄμφω , καὶ μὴ δυνάμενος ἀκριβῶς τε καὶ ὡρισμένως ὑπὲρ αὐτῶν ἀποφήνασθαι , καθάπερ ὁ Πλάτων ἐποίησεν ἐν ἄλλοις τέ τισι καὶ τῷ Σοφιστῇ , τὴν μὲν τῶν μερῶν τῆς ψυχῆς πρὸς ἄλληλα στάσιν ἀποφηνάμενος εἶναι νόσον ψυχῆς , τὰς δὲ παραφόρους τε καὶ ἀμέτρους κινήσεις αὐτῆς , τουτέστι τὰς ἐνεργείας τὰς καθ’ ὁρμὴν , αἶσχος , ὥσπερ γε τὴν μὲν συμφωνίαν τε καὶ συμμετρίαν πρὸς ἄλληλα τῶν μορίων αὐτῆς ὑγίειαν , τὴν δὲ συμμετρίαν τῶν κινήσεων τὸ κάλλος . ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα τὸ καλὸν ἐν τῇ συμμετρίᾳ τῶν μορίων τὴν γένεσιν ἴσχει , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐνέργεια΄ καλὴ διὰ τὴν τῶν κατὰ μέρος κινήσεων γίγνεται συμμετρίαν . οὕτω γοῦν καὶ ὀρχεῖσθαι , καὶ παγκρατιάζειν , καὶ παλαίειν , καὶ βαδίζειν εὐσχημόνως καὶ καλῶς λέγονταί τινες , ἕτεροι δ’ ἀσχημόνως τε καὶ αἰσχρῶς . ἐν μὲν τῇ συμμετρίᾳ τῶν κατὰ μέρος κινήσεων τὸ κάλλος τῶν ἐνεργειῶν ἐστι γνώριμον , κατὰ δὲ τὰς ἀμετρίας τὸ αἶσχος . ἔχουσι δὲ καὶ αἱ τοῦ Πλάτωνος ῥήσεις ἐκ τοῦ Σοφιστοῦ τόνδε τὸν τρόπον · ΞΕ . δύο μὲν εἴδη κακίας περὶ ψυχὴν ῥητέον . ΘΕ . ποῖα ; ΞΕ . τὸ μὲν οἷον νόσον ἐν σώματι , τὸ δ’ οἷον αἶσχος ἐγγιγνόμενον . ΘΕ . οὐκ ἔμαθον . ΞΕ . νόσον ἴσως καὶ στάσιν οὐ ταὐτὸν νενόμικας . ΘΕ . οὐδ’ αὖ πρὸς τοῦτο ἔχω τί χρή με ἀποκρίνασθαι . ΞΕ . πότερον ἄλλο τι στάσιν ἡγούμενος , ἢ τὴν τοῦ φύσει συγγενοῦς ἔκ τινος διαφθορᾶς διαφοράν ; ΘΕ . οὐδέν . ΞΕ . ἀλλ’ αἶσχος ἄλλο τι πλὴν τὸ τῆς ἀμετρίας πανταχοῦ δυσειδὲς τῶν ἓν ὄντων γένος ; ΘΕ . οὐδαμῶς ἄλλο . οὕτως μὲν ἐν τῷ καθόλου περὶ νόσου τε καὶ αἴσχους , ὁποῖόν τι τὴν φύσιν ἑκάτερον αὐτῶν ἐστιν , ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ Πλάτων . καὶ ὅπως ἐγγίγνονται ταῖς ψυχαῖς ἐφεξῆς διδάσκων , περὶ μὲν τῆς νόσου ταῦτα γράφει . ΞΕ . τί δαί ; ἐν ψυχῇ δόξας ἐπιθυμίαις , καὶ θυμὸν ἡδοναῖς , καὶ λόγον λύπαις , καὶ πάντα ἀλλήλοις ταῦτα τῶν φλαύρως ἐχόντων οὐκ ᾐσθήμεθα διαφερόμενα ; ΘΕ . καὶ σφόδρα γε . ΞΕ . ξυγγενῆ γε μὴν ἐξ ἀνάγκης ξύμπαντα γέγονε . ΘΕ . πῶς γὰρ οὔ ; ΞΕ . στάσιν ἄρα καὶ νόσον τῆς ψυχῆς πονηρίαν λέγοντες ὀρθῶς ἐροῦμεν . ΘΕ . ὀρθότατα μὲν οὖν . εἶτ’ ἐφεξῆς , ὅπως αἶσχος ἐγγίνεται ψυχαῖς , διεξιών φησι · ΞΕ . τί δή ; ὅσα κινήσεως μετασχόντα , καὶ σκοπόν τινα θέμενα , πειρώμενα τούτου τυγχάνειν , καθ’ ἑκάστην ὁρμὴν παράφορα αὐτοῦ γίγνεται καὶ ἀποτυγχάνει , πότερον αὐτὰ φήσομεν ὑπὸ συμμετρίας τῆς πρὸς ἄλληλα , ἢ τοὐναντίον ὑπὸ ἀμετρίας αὐτὰ πάσχειν ; ΘΕ . δῆλον ὡς ὑπὸ ἀμετρίας . ΞΕ . ἀλλὰ τὴν ψυχήν γε ἴσμεν ἄκουσαν πᾶσαν πᾶν ἀγνοοῦσαν . ΘΕ . σφόδρα γε . ΞΕ . τό γε μὴν ἀγνοεῖν ἐστιν ἐπ’ ἀλήθειαν ὁρμωμένης ψυχῆς παραφόρου ξυνέσεως γιγνομένης οὐδὲν ἄλλο πλὴν παραφροσύνη . ΘΕ . πάνυ μὲν οὖν . ΞΕ . ψυχὴν ἄρ’ ἀνόητον αἰσχρὰν καὶ ἄμετρον θετέον . οὕτω μὲν ἐν τῷ Σοφιστῇ Πλάτων ἀπεφήνατο , καὶ καθόλου καὶ κατὰ μέρος ὑπὸ ὑγιείας τε καὶ κάλλους , αἴσχους τε καὶ νόσου , καθόλου μὲν ὑπογράψας τὴν ἔννοιαν αὐτῶν , κατὰ μέρος δὲ , ὅπως ἐγγίγνεται ταῖς ψυχαῖς διδάξας . τὰς δ’ ἄλλας αὐτοῦ ῥήσεις οὐκ ὀλίγας οὔσας ἐν πολλοῖς τῶν συγγραμμάτων , ἐν οἷς ὑπὲρ ὑγιείας τε καὶ κάλλους , αἴσχους τε καὶ νόσου διῆλθεν , οὔ μοι δοκεῖ νῦν εἶναι παρατίθεσθαι καιρός · ἀλλ’ ἐπειδὰν ὑπὲρ ὑγιείας τε καὶ νόσων ὁ λόγος ἡμῖν περαίνηται , δεικνύουσιν ὡσαύτως Ἱπποκράτην καὶ τὸν Πλάτωνα γιγνώσκειν ὑπὲρ αὐτῶν , ἐπὶ πλέον ἐν ἐκείνοις τῶν τοιούτων μνημονεύσω ῥήσεων .
Lemmas: εἰμί δέ γε ὁ ψυχή μέρος , διά ὅς ὁ ἐν αὐτός λόγος συνίστημι . ἀναμιμνῄσκω ἴσως ἐγώ ὁ ἐν ὁ περί ὁ λόγος γράφω ὅς σύ διέρχομαι , ὡς εἰμί ἔννοια τε τις καί πρόληψις ἄθροισμα . ἀλλά εἴπερ ἕκαστος ὁ ἔννοια καί πρόληψις εἰμί μόριον νομίζω ὁ ψυχή , ἁμαρτάνω δισσός . πρῶτος μέν γάρ οὐ ψυχή χρή , ἀλλά λόγος οὗτος εἰμί μόριον φάσκω , ὥσπερ οὖν καί γράφω ἐν ὁ περί λόγος πραγματεία . οὐ γάρ δή που αὐτός εἰμί ψυχή καί λόγος · ἄλλος τε καί διά ὁ προγράφω ῥῆσις ἐνδείκνυμι ὁ ἐν ὁ ψυχή συνίστημι , ὡς εἷς τις καί ὁ λόγος εἰμί . οὐ αὐτός δέ ψυχή εἰμί καί ὁ ἐν αὐτός συνίστημι . ἔπειτα δέ , εἰ καί οὗτος τις ἐάω ἀνέλεγκτος , ἀλλά τοι ὁ γε ἔννοια καί πρόληψις οὐ μόριον ὁ ψυχή εἰμί λεκτέος , ἀλλά ἐνέργεια τις . οὐδείς δέ ἐκ ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια σύγκειμαι , οὔτε οὖν ὁ ὀφθαλμός , οὔτε ὁ οὖς , οὔτε χείρ , οὔτε σκέλος , οὔτε ἄλλος ὁ πᾶς οὐδείς . ἀλλά εἰμί ἐνέργεια μέν ὀφθαλμός ὁ ὁ χρῶμα ἕκαστος διάγνωσις , λευκός , καί μέλας , καί ξανθός , καί φαιός , καί ὁ ἄλλος ἅπας , ὥσπερ γε καί οὖς αὖ ὁ ὁ φωνή , ὀξύς , καί βαρύς , καί μέγας , καί μικρός , καί λεῖος , καί τραχύς . οὐ μήν ὁ γε μόριον οὗτος εἰμί οὔτε οὖς , οὔτε ὀφθαλμός . ἀλλά οἶδα δήπου καί σύ σαφής , ὡς κερατοειδής τε τις εἰμί χιτών , καί ῥαγοειδής ἕτερος , καί ἔτι κρυσταλλοειδής τε καί ὑαλοειδής ὑγρός , ἕτερος τε τοιοῦτος μόριον ὁ ὀφθαλμός , ὥσπερ γε καί οὖς ὀστέον , καί χόνδρος , καί νεῦρον , καί ὑμήν , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος . μή τοίνυν μηδέ ἐπί ὁ ψυχή συγχέω ὁ μόριον ὁ ἐνέργεια . ὁ μέν γάρ ἔννοια καί ὁ πρόληψις ἐνέργεια ὁ ψυχή , ὡς αὐτός σύ διά ἕτερος ἐκδιδάσκω , ὁ τε ἀκουστικός πνεῦμα , καί ὁ ὀπτικός , ἔτι τε πρός οὗτος φωνητικός τε καί γεννητικός , καί πρό πᾶς αὐτός ὁ ἡγεμονικός , ἐν ὅς καί ὁ λόγος φημί συνίστημι , κατά ὅς δή καί μάλα μόριον ὁ ψυχή αἶσχος καί κάλλος ἐγγίγνομαι λέγω αὐτός . οὗτος οὖν ὁ πνεῦμα δύο μέν κτάομαι μόριον τε καί στοιχεῖον , καί κατάστασις , διά ὅλος ἀλλήλων κεράννυμι , ὁ ψυχρός καί θερμός . εἴπερ δέ ἕτερος ὄνομα καί ἀπό ὁ οὐσία ἐθέλω τις αὐτός προσαγορεύω , ἀήρ τε καί πῦρ , οὐ μήν ἀλλά καί ἰκμάς τις προσλαμβάνω ἀπό ὁ σῶμα , ἐν ὅς διαιτάω . ἀλλά θαυμάζω ἄν , εἰ ὁ οὗτος συμμετρία ὑγίεια ἤ κάλλος εἰμί βούλομαι ὁ ἡγεμονικός . ὁ μέν γάρ σῶμα αὐτός ὁ ὑγίεια ἐν οὗτος τίθημι προσήκω , ὡς ἡγεμονικός δέ ψυχή οὐ ἔτι ἐν οὗτος οὐδέ κατά αὐτός σύ . διαφθείρω τοίνυν ἐγώ ὅλος ὁ παράδειγμα , καί ὁ ὁ συνωνυμία ἐπαγγελία παντάπασι οἴχομαι , μή δύναμαι ἐπιδείκνυμι ὁ αὐτός τρόπος ἐν ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός νόσος , ἤ ὑγίεια , ἤ κάλλος , ἤ αἶσχος συνιστάω , καθά ἐν ὅλος ὁ σῶμα . καίτοι οὗτος γε ὑπισχνέομαι πρότερος ὀρθός γιγνώσκω καί φυλάσσω ὁ ἔννοια ἅπας ὁ λέγω , οὐ μήν ἀκολουθέω μέχρι πᾶς δύναμαι , οὐδέ ἐξηγέομαι ὁ ἀναλογία τε καί ὁμοιότης ὁ κατά ὁ ψυχή ἐγγίγνομαι ὁ κατά ὁ σῶμα . αὖθις οὖν ἀναλαμβάνω ὁ λόγος , ἵνα δή τις πέρας ἱκανός νῦν ἀπολαμβάνω . ὁ νόσος ὁ ἔννοια ἐν μέν ὁ πρῶτος περί πάθος συγχέω ὁ Χρύσιππος , ἀνάλογος ἔχω φημί ὁ ἐν ὁ ψυχή νόσος ὁ ὁ σῶμα κατάστασις , κατά ὅς εὐέμπτωτος εἰς πυρετός , ἤ διάρροια , ἤ τις τοιοῦτος ἔχω · κατά μέντοι ὁ θεραπευτικός φυλάσσω μέν ὁ ἔννοια ὁ νόσος , ὁ πρός ἑαυτοῦ οὐδείς φροντίζω ἐναντιολογία , ἐξηγέομαι δέ , ὡς ὑπισχνέομαι , ὁ ἐν ὁ ψυχή νόσος ἅμα ὁ ἄλλος , ὅς ἀνάλογος ὑπάρχω αὐτός φημί πρός ὁ σῶμα , παντάπασι ἀδυνατέω μετά ὁ καί συγχέω εἰς αὐτός ὁ τε ὑγίεια ὁ ψυχή καί ὁ κάλλος . ἐπί μέν γάρ ὁ σῶμα ἀκριβής αὐτός διορίζω , ὁ μέν ὑγίεια ὁ στοιχεῖον ἐν συμμετρία τίθημι , ὁ δέ κάλλος ἐν ὁ ὁ μόριον . δηλόω γάρ σαφής οὗτος διά ὁ προγράφω ὀλίγος ἔμπροσθεν ῥῆσις , ἐν ὅς ὁ μέν ὑγίεια ὁ σῶμα ἐν θερμός , καί ψυχρός , καί ξηρός , καί ὑγρός συμμετρία εἰμί φημί , ὅς δή στοιχεῖον δηλονότι ὁ σῶμα εἰμί , ὁ δέ κάλλος οὐ ἐν ὁ ὁ στοιχεῖον , ἀλλά ἐν ὁ ὁ μόριον συμμετρία συνίστημι νομίζω , δάκτυλος πρός δάκτυλος δηλονότι , καί σύμπας αὐτός πρός τε μετακάρπιον καί καρπός , καί οὗτος πρός πῆχυς , καί πῆχυς πρός βραχίων , καί πᾶς πρός πᾶς , καθά ἐν ὁ Πολύκλειτος κανών γράφω . πᾶς γάρ ἐκδιδάσκω ἐγώ ἐν ἐκεῖνος ὁ σύγγραμμα ὁ συμμετρία ὁ σῶμα ὁ Πολύκλειτος ἔργον ὁ λόγος βεβαιόω , δημιουργέω ἀνδριάς κατά ὁ ὁ λόγος πρόσταγμα , καί καλέω δή καί αὐτός ὁ ἀνδριάς , καθά καί ὁ σύγγραμμα , κανών . ὁ μέν δή κάλλος ὁ σῶμα ἐν ὁ ὁ μόριον συμμετρία κατά πᾶς ἰατρός καί φιλόσοφος εἰμί , ὁ δέ ὑγίεια ὁ στοιχεῖον αὖ πάλιν , ὅστις ποτέ ἄν εἰμί , πρός ἀλλήλων εἰμί συμμετρία . εἴτε γάρ ἐκ ὄγκος καί πόρος , ὡς Ἀσκληπιάδης ὑποτίθημι , ὁ ὁ ζῷον σύγκειμαι σῶμα , συμμετρία οὗτος εἰμί ὁ ὑγίεια · εἴτε ἐκ ἄτομος , ὡς Ἐπίκουρος , εἴτε ἐκ ὁμοιομερής , ὡς Ἀναξαγόρας , εἴτε ἐκ θερμός , καί ψυχρός , καί ξηρός , καί ὑγρός , καθά ὁ τε Χρύσιππος δοξάζω καί πᾶς ὁ Στωϊκός , καί πρό αὐτός Ἀριστοτέλης , καί Θεόφραστος , καί πρό οὗτος ἔτι Πλάτων καί Ἱπποκράτης , ὁ ὁ στοιχεῖον κατά πᾶς συμμετρία ὁ ὑγίεια ἐργάζομαι . εἰ τοίνυν ἐθέλω τις ἅπας ὁ ἀναλογία αὐτός κατά ὁ σῶμα ὁ κατά ὁ ψυχή διασῴζω , ὡς ὑπισχνέομαι Χρύσιππος , ἐπιδείκνυμι χρή οὗτος ἐκ τις ἁπλῶς ὡσανεί στοιχεῖον σύγκειμαι ὁ ὅλος ψυχή , ἵνα ἐν ὁ οὗτος πρός ἀλλήλων συμμετρία ὁ ὑγίεια καί ὁ νόσος αὐτός εὑρίσκω γίγνομαι , ὅς ὁ Πλάτων ποιέω . Χρύσιππος δέ οὔτε οὗτος δύναμαι ὁ ὁμοιότης διδάσκω , καίτοι ὑπισχνέομαι , οὔτε ὁ ὁ κάλλος ὁ ψυχή , ἀλλά εἰς αὐτός συγχέω ὁ ὑγίεια ὁ κάλλος . κατά γάρ ὁ οἰκεῖος ὁ λόγος μερισμός καλός ἤ αἰσχρός φημί γίγνομαι ψυχή . ὑγιαίνω δέ ἤ νοσέω πῶς ἄν γίγνομαι , παραλείπω , εἰς αὐτός , οἴομαι , συγχέω ἄμφω , καί μή δύναμαι ἀκριβής τε καί ὡρισμένως ὑπέρ αὐτός ἀποφαίνω , καθά ὁ Πλάτων ποιέω ἐν ἄλλος τε τις καί ὁ Σοφιστής , ὁ μέν ὁ μέρος ὁ ψυχή πρός ἀλλήλων στάσις ἀποφαίνω εἰμί νόσος ψυχή , ὁ δέ παράφορος τε καί ἄμετρος κίνησις αὐτός , τουτέστι ὁ ἐνέργεια ὁ κατά ὁρμή , αἶσχος , ὥσπερ γε ὁ μέν συμφωνία τε καί συμμετρία πρός ἀλλήλων ὁ μόριον αὐτός ὑγίεια , ὁ δέ συμμετρία ὁ κίνησις ὁ κάλλος . ὥσπερ γάρ ὁ σῶμα ὁ καλός ἐν ὁ συμμετρία ὁ μόριον ὁ γένεσις ἴσχω , κατά ὁ αὐτός τρόπος ἐνέργεια καλός διά ὁ ὁ κατά μέρος κίνησις γίγνομαι συμμετρία . οὕτως γοῦν καί ὀρχέομαι , καί παγκρατιάζω , καί παλαίω , καί βαδίζω εὐσχήμων καί καλός λέγω τις , ἕτερος δέ ἀσχήμων τε καί αἰσχρός . ἐν μέν ὁ συμμετρία ὁ κατά μέρος κίνησις ὁ κάλλος ὁ ἐνέργεια εἰμί γνώριμος , κατά δέ ὁ ἀμετρία ὁ αἶσχος . ἔχω δέ καί ὁ ὁ Πλάτων ῥῆσις ἐκ ὁ Σοφιστής ὅδε ὁ τρόπος · ΞΕ . δύο μέν εἶδος κακία περί ψυχή λέγω . ΘΕ . ποῖος ; ΞΕ . ὁ μέν οἷος νόσος ἐν σῶμα , ὁ δέ οἷος αἶσχος ἐγγίγνομαι . ΘΕ . οὐ μανθάνω . ΞΕ . νόσος ἴσως καί στάσις οὐ αὐτός νομίζω . ΘΕ . οὐδέ αὖ πρός οὗτος ἔχω τίς χρή ἐγώ ἀποκρίνω . ΞΕ . πότερος ἄλλος τις στάσις ἡγέομαι , ἤ ὁ ὁ φύσις συγγενής ἐκ τις διαφθορά διαφορά ; ΘΕ . οὐδείς . ΞΕ . ἀλλά αἶσχος ἄλλος τις πλήν ὁ ὁ ἀμετρία πανταχοῦ δυσειδής ὁ εἷς εἰμί γένος ; ΘΕ . οὐδαμῶς ἄλλος . οὕτως μέν ἐν ὁ καθόλου περί νόσος τε καί αἶσχος , ὁποῖος τις ὁ φύσις ἑκάτερος αὐτός εἰμί , διδάσκω ἐγώ ὁ Πλάτων . καί ὅπως ἐγγίγνομαι ὁ ψυχή ἐφεξῆς διδάσκω , περί μέν ὁ νόσος οὗτος γράφω . ΞΕ . τίς δαί ; ἐν ψυχή δόξα ἐπιθυμία , καί θυμός ἡδονή , καί λόγος λύπη , καί πᾶς ἀλλήλων οὗτος ὁ φλαῦρος ἔχω οὐ αἰσθάνομαι διαφέρω ; ΘΕ . καί σφόδρα γε . ΞΕ . συγγενής γε μήν ἐκ ἀνάγκη σύμπας γίγνομαι . ΘΕ . πῶς γάρ οὐ ; ΞΕ . στάσις ἄρα καί νόσος ὁ ψυχή πονηρία λέγω ὀρθός λέγω . ΘΕ . ὀρθός μέν οὖν . εἶτα ἐφεξῆς , ὅπως αἶσχος ἐγγίγνομαι ψυχή , διεξέρχομαι φημί · ΞΕ . τίς δή ; ὅσος κίνησις μετέχω , καί σκοπός τις τίθημι , πειράω οὗτος τυγχάνω , κατά ἕκαστος ὁρμή παράφορος αὐτός γίγνομαι καί ἀποτυγχάνω , πότερος αὐτός φημί ὑπό συμμετρία ὁ πρός ἀλλήλων , ἤ ἐναντίος ὑπό ἀμετρία αὐτός πάσχω ; ΘΕ . δῆλος ὡς ὑπό ἀμετρία . ΞΕ . ἀλλά ὁ ψυχή γε οἶδα ἄκων πᾶς πᾶς ἀγνοέω . ΘΕ . σφόδρα γε . ΞΕ . ὁ γε μήν ἀγνοέω εἰμί ἐπί ἀλήθεια ὁρμάω ψυχή παράφορος σύνεσις γίγνομαι οὐδείς ἄλλος πλήν παραφροσύνη . ΘΕ . πάνυ μέν οὖν . ΞΕ . ψυχή ἄρα ἀνόητος αἰσχρός καί ἄμετρος τίθημι . οὕτως μέν ἐν ὁ Σοφιστής Πλάτων ἀποφαίνω , καί καθόλου καί κατά μέρος ὑπό ὑγίεια τε καί κάλλος , αἶσχος τε καί νόσος , καθόλου μέν ὑπογράφω ὁ ἔννοια αὐτός , κατά μέρος δέ , ὅπως ἐγγίγνομαι ὁ ψυχή διδάσκω . ὁ δέ ἄλλος αὐτός ῥῆσις οὐ ὀλίγος εἰμί ἐν πολύς ὁ σύγγραμμα , ἐν ὅς ὑπέρ ὑγίεια τε καί κάλλος , αἶσχος τε καί νόσος διέρχομαι , οὐ ἐγώ δοκέω νῦν εἰμί παρατίθημι καιρός · ἀλλά ἐπειδάν ὑπέρ ὑγίεια τε καί νόσος ὁ λόγος ἐγώ περαίνω , δείκνυμι ὡσαύτως Ἱπποκράτης καί ὁ Πλάτων γιγνώσκω ὑπέρ αὐτός , ἐπί πολύς ἐν ἐκεῖνος ὁ τοιοῦτος μνημονεύω ῥῆσις .