galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 9.8
Ὅτι δ’ εἰς λογικὰς ἀρχὰς ἀνάγεται παντὸς δόγματος ἡ ἀπόδειξις , ἐπιδέδεικται μὲν ἡμῖν ἐν ἁπάσαις σχεδὸν ταῖς πραγματείαις , ἀλλὰ καὶ νῦν , ἐπειδὴ τὸ διακρίνειν ἀπ’ ἀλλήλων δύνασθαι τὰ πράγματα καὶ θεωρεῖν ἀκριβῶς τὰς ἐν ἑκάστοις ὁμοιότητάς τε καὶ ἀνομοιότητας ἐξ ἀρχῆς σκοπεῖσθαι προὐθέμεθα , προσθήσω τι παράδειγμα γυμνασίας ἕνεκεν , ὡς οὐ χρὴ μόνον ἀρκεῖσθαι τῷ δεῖξαι τὸ δεῖν ὑμᾶς γυμνάζεσθαι περὶ τὰ κατὰ μέρος , ἀλλὰ καὶ πράττειν οὕτω . οὐδὲ γὰρ ὁ Πλάτων αὐτὸς οὔθ’ Ἱπποκράτης ἠρκέσθησαν τῷ καθόλου τοῦτο συμβουλεύσασθαι , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν παραδειγμάτων ἐγύμνασαν ἡμᾶς ἐν πολλοῖς κατὰ μέρος . προκεχειρίσθω δέ τις ὕλη θεωρίας , ἡ τῆς περὶ ἡμᾶς προνοίας τοῦ δημιουργοῦ , τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τῆς κατασκευῆς τοῦ σώματος ποιησαμένοις . ἔνιοι γὰρ κατά τινα τύχην ἄτεχνον καὶ ἄλογον , οὐ κατὰ πρόνοιαν σοφοῦ δημιουργοῦ διαπλάττεσθαί φασιν , ἀμυδρᾷ πρὸς τὴν πίστιν ὧν λέγουσιν ὁμοιότητι χρώμενοι , ὡς ἔνια κατὰ τὸν βίον ὑπὸ τύχης ὅμοια γίνεται τῶν κατὰ τὰς τέχνας . ὁρῶν γάρ τίς τινων τὴν περιγραφὴν ἢ τὸ σχῆμα παραπλήσιον εἶναι λέοντος προσώπῳ , καθάπερ ἐνίων δράκοντος , ἢ ἄλλου τινὸς ζώου , ὥς φασι , καί πού τις πατάξας πέτραν ἀπέῤῥηξεν αὐτῆς τηλικοῦτον , ὡς τὸ καταλειπόμενον ἐοικέναι λέοντος μορφῇ , ἕτερά τε τοιαῦτα λέγουσιν ἅπαξ ἐν μακρῷ χρόνῳ καθ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην γεγονότα , τῆς δὲ τῶν τεχνῶν φύσεως , ἣν ἅπαντες ἄνθρωποι φύσει ποιοῦνται , καὶ τῆς πρὸς αὐτὰς ὁμοιοτάτης ἡμῶν διαπλάσεως παντάπασιν ἐπιλανθάνονται . καίτοι γε ὁρῶνται ἐνεργοῦντας περὶ τὰς ὕλας πολλοὺς , οὔτε σκυτοτόμους ὀνομαζομένους , οὔτε τέκτονας , οὔτε πλάστας , ἐάν γε μὴ φαίνηται χρησίμου ἕνεκά τινος ἑκάστου , ὧν ἐκεῖνοι ἐδημιούργησαν , γεγονέναι . ὡς οὐδὲν ἄλλο τέχνης ὑπάρχει γνώρισμα παρὰ τὴν χρείαν ἑκάστου τῶν ἐν τῷ δημιουργηθέντι μορίῳ . ἐὰν μὲν οὖν ὁ τὰ ξύλα τέμνων τε καὶ πρίων καὶ συμπηγνὺς ἀπεργάσηται σκίμποδα , πάντ’ ἐπιτήδεια τὰ μόρια ἔχοντα πρὸς τὴν χρείαν , ἧς ἕνεκα πήγνυται , γεγονότα , τεχνίτην φασὶν εἶναι τὸν τοιοῦτον · ἐὰν δ’ ἤτοι τοὺς δεξιοὺς πόδας τοῖς ἀριστεροῖς ἀνίσους ἀπεργάσηται κατὰ τὸ μῆκος , ἢ τὸ πάχος , ἢ τὸ σχῆμα διαφέροντας , ἤ τι τοιοῦτον κατὰ τὸ ἐπίκλιντρον , ἢ τὰ διήκοντα ξύλα κατὰ τὸ μῆκός τι τῶν ἄνω μερῶν ἐπὶ τὰ κάτω φαίνηται σφαλεὶς , ἄτεχνον εἶναί φασι . καὶ πολύ γε μᾶλλον , ἂν τὸ κατασκευαζόμενον ἐκ πολλῶν μερῶν ᾖ συγκείμενον , εἶτα μηδὲν ἐν αὐτοῖς ὁ συμπηγνὺς αὐτὰ σφάλληται , τεχνίτην εἶναί φασι τὸν κατασκευάσαντα , καθάπερ ἐπὶ τῆς ἁμάξης ὁ Ἡσίοδος εἶπεν , — — ἑκατὸν δέ τε δούραθ’ ἁμάξης . εἴτε γὰρ ὄντως ἑκατὸν , εἴτε ἀντὶ τοῦ πολλὰ τοσαῦτα εἶπεν , ὥσπερ Ὅμηρος , Τῆς ἑκατὸν θύσανοι παγχρύσεοι ἠερέθοντο . καὶ διὰ τοῦτο οἱ γραμματικοί φασιν , ἀντὶ τοῦ πολλὰ ἑκατὸν εἰρηκέναι , τῷ μὴ σφαλῆναι κατά τι τῶν μορίων , ἀλλὰ καὶ τὸ μέγεθος αὐτοῖς καὶ τὸ σχῆμα περιθεῖναι τὸ πρέπον , ἐν χώρᾳ τε τῇ προσηκούσῃ τάξαι , καὶ τὴν πρὸς τὰ πλησιάζοντα σύνθεσιν ἀσφαλῆ καὶ δύσλυτον ἐργάσασθαι , τέχνης ἐπιδείγματα πάντες ἡγοῦνται , οὐχὶ παρ’ ἀνθρώπου διδαχθέντες οὕτω κρίνειν , ἀλλ’ ἔχοντές φύσει τέχνης ἔννοιαν ἀφωρισμένην τύχης . τὸ μὲν γὰρ ἐν ἅπασι κατορθούμενον εἰς τέχνην ἀναφέρουσι , τὸ δὲ καθ’ ἓν ἢ δύο τύχης ἔργον , οὐ τέχνης , εἶναι πεπιστεύκασι . τὴν αὐτὴν οὖν ἔννοιαν οἱ ἀνατομικοὶ τῶν ἰατρῶν ἐθαύμασαν ἅπαντες τὴν τέχνην τῆς φύσεως . οὐ γὰρ , ὡς ἔξωθεν ὁρᾶται τὸ σῶμα συγκείμενον ἐκ μερῶν δέκα που καὶ δώδεκα ἢ , εἰ βούλει , καὶ εἴκοσιν , οὕτω καὶ κατ’ ἀλήθειαν ἔχει . σύγκειται γὰρ ἐξ ὀστέων πλειόνων ἢ διακοσίων , ὥσπερ γε καὶ μυῶν πολὺ πλειόνων ἢ διακοσίων . εἰς ἕκαστον δὲ τῶν ὀστῶν μὲν ἀφικνεῖται τὸ τρέφον ἀγγεῖον , ὃ καλοῦσιν οἱ ἄνθρωποι φλέβα , τῶν δὲ μυῶν οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀρτηρία , καὶ νεῦρα , ἴσα τε πάντα ἐστὶν ἀκριβῶς τὰ κατὰ τὸ δεξιὸν μέρος τοῦ ζώου τοῖς κατὰ θάτερον , ὀστοῦν ὀστῷ , καὶ μῦς μυῒ , καὶ φλὲψ φλεβὶ , καὶ νεῦρον νεύρῳ , καὶ ταῖς ἀρτηρίαις ἀρτηρίαι . διὸ καὶ θαυμαστῶς ὁ Ἱπποκράτης ἔφη , τοῦτο μὲν ἐπεὶ δίκαιον ἔχουσι τὸ σῶμα οἱ ἄνθρωποι . μέγιστον γάρ ἐστι σημεῖον τῆς ἐν τοῖς μορίοις δικαιοσύνης καὶ ἡ τοῦ σχήματος ὁμοιότης , ἥ τε τῆς χώρας , καθ’ ἣν ἐμφύεται τὰ τρία ταῦτα ὄργανα , τὴν φλέβα λέγω καὶ τὴν ἀρτηρίαν καὶ τὸ νεῦρον ἐν ἑκάστῳ τῶν μυῶν , ἥ τε τῆς ἐν αὐτοῖς σχέσεως ἐναντιότης οὐ δικαιοσύνην μόνον ἐν τῇ κατασκευῇ τοῦ σώματος ἐνδείκνυται σαφῶς , ἀλλὰ καὶ δύναμιν ἄκραν τοῦ κατασκευάσαντος αὐτὸ τὸ σῶμα . τοὺς γάρ τοι σκοποὺς τῆς κατασκευῆς ἐὰν ἀριθμήσῃς , εἶθ’ ἕκαστον αὐτῶν εὕρῃς κατωρθωμένον , ἐναργῶς σοι φανεῖται τὸ μέγεθος αὐτοῦ , φημὶ τοῦ δημιουργοῦ . οὐ γὰρ ἁπλῶς οὕτως , ὡς ἂν ἀμελῶς τις ἐννοήσειεν , ἰσάριθμόν ἐστι τὸ πλῆθος τῶν ὀστῶν καὶ τῶν μυῶν τοῖς ὀστοῖς τε καὶ μυσὶν , ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῖς , μεγέθους λέγω καὶ θέσεως , καὶ συνθέσεως , καὶ ἀριθμοῦ , καὶ σχήματος , ὅλης τε τῆς διαπλάσεως , ἅπερ καὶ κατὰ τὰς ἀρτηρίας , καὶ τὰς φλέβας , καὶ τὰ νεῦρα φαίνεται φυλαττόμενα . καὶ γὰρ , ὁποῖον αὐτῶν ἕκαστον εἶναι προσήκει καὶ ὁπηλίκον , ὅπῃ τε μέρος ἐμφυόμενον τοῦ μυὸς , ὅπως τε κατασχιζόμενον , ἀκριβῶς φυλάττεται καθ’ ἕκαστον αὐτῶν , ἔτι τε πρὸς τούτοις ἡ πάντων ἰσότης τῶν ἀριστερῶν πρὸς τὰ δεξιὰ , τοσούτους ἔχουσα καὶ αὐτὴ τοὺς κατὰ μέρος σκοποὺς , ὅσους καὶ τὰ μόρια . καὶ ταῦτά σοι λέγω μηδέπω μνημονεύων ἑκάστου τῶν σπλάγχνων , ἢ τῶν ἄλλων μορίων , ὅσα κατὰ περιγραφὴν ἰδίαν ὁρᾶται . φαίνεται γὰρ κᾀν τούτοις οὐκ ὀλίγοις ἀριθμὸς σκοπῶν ἐν ἑκάστῳ . δυοῖν γοῦν ὀφθαλμῶν ὑπαρχόντων ἡμῖν , ἴσον ἑκατέρῳ τὸ πλῆθος τῶν μορίων ἐστὶ , οὔτε κατὰ σχῆμα παραλλάττον , οὔτε κατὰ τὸ μέγεθος , ἢ τὴν θέσιν , ἢ τὴν διάπλασιν , ἢ τὴν πρὸς τὰ πλησιάζοντα σύνθεσιν καὶ σύμφυσιν , ἀλλὰ καὶ τὸ κρυσταλλοειδὲς ὑγρὸν ἴσον ἀκριβῶς ἐν ἑκατέρῳ , καὶ τὸ ὑαλοειδὲς ὁμοιότατον κατά τε χρόαν καὶ σχῆμα καὶ σύστασιν . ὀνομάζω δὲ σύστασιν τὴν κατὰ μαλακότητα καὶ σκληρότητα διαφορὰν τῶν μορίων . οὐ μὴν οὐδὲ τῶν ὑμένων τε καὶ χιτώνων οὐδεὶς ἑτέρως ἔχων ἐν ἑκατέρῳ τῶν ὀφθαλμῶν ἐστιν , ἀλλ’ ἀκριβῶς ἴσον μὲν τὸ μῆκος , ἴσον δὲ τὸ πάχος ἢ τὴν λεπτότητα , καθάπερ γε καὶ τὴν χρόαν καὶ τὴν σύστασιν οὐδὲ βραχὺ παραλλάττων . οὕτω δὲ καὶ ὁ τῶν μυῶν ἀριθμὸς ἴσος , ὅ τε καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ὄγκος τοῦ σώματος ἅμα τῷ σχήματι καὶ τῇ χρόᾳ καὶ τῇ συστάσει . τὴν δὲ αὐτὴν εὑρήσεις δικαιοσύνην ἐν ἅπασι τοῖς ὀργανικοῖς τοῦ σώματος μορίοις . οὐ γὰρ μόνον ὅσα διττὰ , καθάπερ οἱ ὀφθαλμοὶ , καὶ τὰ ὦτα , καὶ αἱ γένυς , οἵ τε νεφροὶ καὶ οἱ ὄρχεις , καὶ αἱ χεῖρες ὅλαι , καὶ τὰ σκέλη , τὴν κατασκευὴν ἀκριβῶς ἔχει τὴν αὐτὴν τὰ δεξιὰ τοῖς ἀριστεροῖς , ἀλλὰ καὶ τῶν μονοφυῶν εἶναι δοκούντων ὅσα διφυῆ κατ’ ἀλήθειάν εἰσιν , οἷον ἐγκέφαλος , γλῶττα , γένυς , πνεύμων , θώραξ , καὶ μῆτραι τῶν γυναικῶν , ἕτερά τε τοιαῦτα . καθ’ ἕκαστον γὰρ αὐτῶν τὰ δεξιὰ τοῖς ἀριστεροῖς τὸν ἀριθμὸν ἴσον ἔχει τῶν μορίων ἅμα τῷ μεγέθει , καὶ τῷ πάχει , καὶ τῇ λεπτότητι , καὶ τῇ χρόᾳ , καὶ τῇ συστάσει , καὶ τῇ φύσει πάντως ἀπαράλλακτον . οὕτω δὲ καὶ τὸ τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν καὶ νεύρων γένος ἴσα τὰ δεξιὰ τοῖς ἀριστεροῖς πάντως ἐστὶν ἀπαράλλακτά τε κατὰ τὰς τῶν οὐσιῶν ὁμοιότητας . ὥσπερ οὖν ἐπὶ τῶν ἀνθρωπείων παθῶν ποιούμεθα τὰς κρίσεις , οὕτω χρὴ κᾀπὶ τῶν θείων ποιεῖσθαι , καὶ θαυμάζειν τὸν τοῦ σώματος ἡμῶν δημιουργὸν , ὅστις ποτέ ἐστι θεῶν . εἰ δ’ ἐκ τοῦ μὴ βλέπειν αὐτὸν οὐδ’ εἶναι φήσομεν , οὐ φυλάξομεν ἔτι τὴν ὁμοιότητα τῆς πρὸς τὰς τέχνας κρίσεως , ἐφ’ ὧν οὐκ ἐν τῷ θεᾶσθαι τὴν συμπήξασαν τὴν ναῦν ἣ τὸν σκίμποδα τὴν κρίσιν τῆς τέχνης ἐποιούμεθα , παραλιπόντες σκοπεῖσθαι τὴν χρείαν ἑκάστου τῶν μορίων , ἀλλ’ ἐν τούτῳ τὸ κῦρος αὐτῆς ἐθέμεθα . γελοῖον γὰρ , εἴ τις ἐν τῷ θεάσασθαι τὸν κατασκευάζοντα τούτων τι τεχνίτην εἶναι νομίζοι , καὶ εἰ ἔνια τῶν μερῶν εὑρίσκοι κακῶς κατεσκευασμένα . γελοῖον δὲ κᾂν ἄριστα κατεσκευασμένης τῆς νεὼς , ἢ τῆς οἰκίας , ἢ τῆς κλίνης , ἀγνώστου δ’ ὄντος τοῦ κατασκευάσαντος , νομίζειν ἄνευ τῆς τέχνης γεγονέναι τὰ τοιαῦτα , ἢ κατὰ τύχην διακρινόντων ἁπάντων , καὶ τὴν μὲν σπανιάκις ἁμαρτάνειν τοῦ σκοποῦ , τὴν δ’ ἐπιτυγχάνειν ὀλιγάκις , ἀχρείαν δὲ καὶ μὴ τεχνικὴν ἡγεῖσθαι τὴν τῆς τοῦ σώματος ἡμῶν κατασκευῆς αἰτίαν εἶναι , φυλάττοντα τὴν ὁμοιότητα τῆς κρίσεως ἐπὶ τῶν ὁρατῶν τεχνιτῶν πρὸς τοὺς μὴ ὁρωμένους . οὐ γὰρ ἔξωθεν ἐπεισάγειν προσήκει κριτήριον εἰς ἐπίσκεψιν ὧν ἅπαντες ἔχομεν φύσει . τούτοις τοῖς κριτηρίοις χρώμενος ὁ Ἱπποκράτης ἔγραψε τάσδε φωνάς · εὐπαίδευτος ἡ φύσις ἐοῦσα , οὐ μαθοῦσα τὰ δέοντα ποιέειν . καὶ ἐν ἄλλαις ἄλλως · φύσιες νούσων οἱ ἰητροί . ὡσαύτως ἔχει καὶ τοῦτο · φύσις ἐξαρκέσει παντάπασιν . καλεῖ δ’ αὐτὴν καὶ δικαίαν ἐνίοτε , καὶ τὸν ἰατρὸν ὑπηρέτην τε καὶ μιμητὴν αὐτῆς εἶναί φησι , καὶ διὰ παντὸς ἐν τοῖς κατὰ μέρος λόγοις ὑμνεῖ τε καὶ θαυμάζει τὴν δύναμιν αὐτῆς , ἥτις μέν ἐστιν ἡ οὐσία τῆς διαπλαττούσης τε καὶ διοικούσης ἡμᾶς φύσεως , οὐ τολμῶν ἀποφῄνασθαι , τὸ δὲ δημιουργικὸν ἡμῶν αἴτιον , ὡς ἔθος ἐστὶν ἅπασιν ἀνθρώποις , ὀνομάζων φύσιν .
Lemmas: ὅτι δέ εἰς λογικός ἀρχή ἀνάγω πᾶς δόγμα ὁ ἀπόδειξις , ἐπιδείκνυμι μέν ἐγώ ἐν ἅπας σχεδόν ὁ πραγματεία , ἀλλά καί νῦν , ἐπειδή ὁ διακρίνω ἀπό ἀλλήλων δύναμαι ὁ πρᾶγμα καί θεωρέω ἀκριβής ὁ ἐν ἕκαστος ὁμοιότης τε καί ἀνομοιότης ἐκ ἀρχή σκοπέω προτίθημι , προστίθημι τις παράδειγμα γυμνασία ἕνεκα , ὡς οὐ χρή μόνος ἀρκέω ὁ δείκνυμι ὁ δέω σύ γυμνάζω περί ὁ κατά μέρος , ἀλλά καί πράσσω οὕτως . οὐδέ γάρ ὁ Πλάτων αὐτός οὔτε Ἱπποκράτης ἀρκέω ὁ καθόλου οὗτος συμβουλεύω , ἀλλά καί διά ὁ παράδειγμα γυμνάζω ἐγώ ἐν πολύς κατά μέρος . προχειρίζω δέ τις ὕλη θεωρία , ὁ ὁ περί ἐγώ πρόνοια ὁ δημιουργός , ὁ ἀρχή ἀπό ὁ κατασκευή ὁ σῶμα ποιέω . ἔνιοι γάρ κατά τις τύχη ἄτεχνος καί ἄλογος , οὐ κατά πρόνοια σοφός δημιουργός διαπλήσσω φημί , ἀμυδρός πρός ὁ πίστις ὅς λέγω ὁμοιότης χράω , ὡς ἔνιοι κατά ὁ βίος ὑπό τύχη ὅμοιος γίγνομαι ὁ κατά ὁ τέχνη . ὁράω γάρ τις τις ὁ περιγραφή ἤ ὁ σχῆμα παραπλήσιος εἰμί λέων πρόσωπον , καθά ἔνιοι δράκων , ἤ ἄλλος τις ζῷον , ὡς φημί , καί που τις πατάσσω πέτρα ἀπορρήγνυμι αὐτός τηλικοῦτος , ὡς ὁ καταλείπω ἔοικα λέων μορφή , ἕτερος τε τοιοῦτος λέγω ἅπαξ ἐν μακρός χρόνος κατά ὅλος ὁ οἰκουμένη γίγνομαι , ὁ δέ ὁ τέχνη φύσις , ὅς ἅπας ἄνθρωπος φύσις ποιέω , καί ὁ πρός αὐτός ὅμοιος ἐγώ διάπλασις παντάπασι ἐπιλανθάνομαι . καίτοι γε ὁράω ἐνεργέω περί ὁ ὕλη πολύς , οὔτε σκυτότομος ὀνομάζω , οὔτε τέκτων , οὔτε πλάστης , ἐάν γε μή φαίνω χρήσιμος ἕνεκα τις ἕκαστος , ὅς ἐκεῖνος δημιουργέω , γίγνομαι . ὡς οὐδείς ἄλλος τέχνη ὑπάρχω γνώρισμα παρά ὁ χρεία ἕκαστος ὁ ἐν ὁ δημιουργέω μόριον . ἐάν μέν οὖν ὁ ὁ ξύλον τέμνω τε καί πρίω καί συμπήγνυμι ἀπεργάζομαι σκίμπους , πᾶς ἐπιτήδειος ὁ μόριον ἔχω πρός ὁ χρεία , ὅς ἕνεκα πήγνυμι , γίγνομαι , τεχνίτης φημί εἰμί ὁ τοιοῦτος · ἐάν δέ ἤτοι ὁ δεξιός πούς ὁ ἀριστερός ἄνισος ἀπεργάζομαι κατά ὁ μῆκος , ἤ ὁ πάχος , ἤ ὁ σχῆμα διαφέρω , ἤ τις τοιοῦτος κατά ὁ ἐπίκλιντρον , ἤ ὁ διήκω ξύλον κατά ὁ μῆκος τις ὁ ἄνω μέρος ἐπί ὁ κάτω φαίνω σφάλλω , ἄτεχνος εἰμί φημί . καί πολύς γε μάλα , ἐάν ὁ κατασκευάζω ἐκ πολύς μέρος εἰμί σύγκειμαι , εἶτα μηδείς ἐν αὐτός ὁ συμπήγνυμι αὐτός σφάλλω , τεχνίτης εἰμί φημί ὁ κατασκευάζω , καθά ἐπί ὁ ἄμαξα ὁ Ἡσίοδος λέγω , — — ἑκατόν δέ τε δόρυ ἄμαξα . εἴτε γάρ ὄντως ἑκατόν , εἴτε ἀντί ὁ πολύς τοσοῦτος λέγω , ὥσπερ Ὅμηρος , Τῆς ἑκατόν θύσανος παγχρύσεος ἠερέθομαι . καί διά οὗτος ὁ γραμματικός φημί , ἀντί ὁ πολύς ἑκατόν λέγω , ὁ μή σφάλλω κατά τις ὁ μόριον , ἀλλά καί ὁ μέγεθος αὐτός καί ὁ σχῆμα περιτίθημι ὁ πρέπω , ἐν χώρα τε ὁ προσήκω τάσσω , καί ὁ πρός ὁ πλησιάζω σύνθεσις ἀσφαλής καί δύσλυτος ἐργάζομαι , τέχνη ἐπίδειγμα πᾶς ἡγέομαι , οὐ παρά ἄνθρωπος διδάσκω οὕτως κρίνω , ἀλλά ἔχω φύσις τέχνη ἔννοια ἀφορίζω τύχη . ὁ μέν γάρ ἐν ἅπας κατορθόω εἰς τέχνη ἀναφέρω , ὁ δέ κατά εἷς ἤ δύο τύχη ἔργον , οὐ τέχνη , εἰμί πιστεύω . ὁ αὐτός οὖν ἔννοια ὁ ἀνατομικός ὁ ἰατρός θαυμάζω ἅπας ὁ τέχνη ὁ φύσις . οὐ γάρ , ὡς ἔξωθεν ὁράω ὁ σῶμα σύγκειμαι ἐκ μέρος δέκα που καί δώδεκα ἤ , εἰ βούλομαι , καί εἴκοσι , οὕτως καί κατά ἀλήθεια ἔχω . σύγκειμαι γάρ ἐκ ὀστέον πολύς ἤ διακόσιοι , ὥσπερ γε καί μῦς πολύς πολύς ἤ διακόσιοι . εἰς ἕκαστος δέ ὁ ὀστέον μέν ἀφικνέομαι ὁ τρέφω ἀγγεῖον , ὅς καλέω ὁ ἄνθρωπος φλέψ , ὁ δέ μῦς οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἀρτηρία , καί νεῦρον , ἴσος τε πᾶς εἰμί ἀκριβής ὁ κατά ὁ δεξιός μέρος ὁ ζῷον ὁ κατά ἕτερος , ὀστέον ὀστέον , καί μῦς μῦς , καί φλέψ φλέψ , καί νεῦρον νεῦρον , καί ὁ ἀρτηρία ἀρτηρία . διό καί θαυμαστός ὁ Ἱπποκράτης φημί , οὗτος μέν ἐπεί δίκαιος ἔχω ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος . μέγας γάρ εἰμί σημεῖον ὁ ἐν ὁ μόριον δικαιοσύνη καί ὁ ὁ σχῆμα ὁμοιότης , ὁ τε ὁ χώρα , κατά ὅς ἐμφύω ὁ τρεῖς οὗτος ὄργανον , ὁ φλέψ λέγω καί ὁ ἀρτηρία καί ὁ νεῦρον ἐν ἕκαστος ὁ μῦς , ὁ τε ὁ ἐν αὐτός σχέσις ἐναντιότης οὐ δικαιοσύνη μόνος ἐν ὁ κατασκευή ὁ σῶμα ἐνδείκνυμι σαφής , ἀλλά καί δύναμις ἄκρος ὁ κατασκευάζω αὐτός ὁ σῶμα . ὁ γάρ τοι σκοπός ὁ κατασκευή ἐάν ἀριθμέω , εἶτα ἕκαστος αὐτός εὑρίσκω κατορθόω , ἐναργής σύ φαίνω ὁ μέγεθος αὐτός , φημί ὁ δημιουργός . οὐ γάρ ἁπλῶς οὕτως , ὡς ἄν ἀμελής τις ἐννοέω , ἰσάριθμος εἰμί ὁ πλῆθος ὁ ὀστέον καί ὁ μῦς ὁ ὀστέον τε καί μῦς , ἀλλά καί ὁ ὑπάρχω αὐτός , μέγεθος λέγω καί θέσις , καί σύνθεσις , καί ἀριθμός , καί σχῆμα , ὅλος τε ὁ διάπλασις , ὅς καί κατά ὁ ἀρτηρία , καί ὁ φλέψ , καί ὁ νεῦρον φαίνω φυλάσσω . καί γάρ , ὁποῖος αὐτός ἕκαστος εἰμί προσήκω καί ὁπηλίκος , ὅπῃ τε μέρος ἐμφύω ὁ μῦς , ὅπως τε κατασχίζω , ἀκριβής φυλάσσω κατά ἕκαστος αὐτός , ἔτι τε πρός οὗτος ὁ πᾶς ἰσότης ὁ ἀριστερός πρός ὁ δεξιός , τοσοῦτος ἔχω καί αὐτός ὁ κατά μέρος σκοπός , ὅσος καί ὁ μόριον . καί οὗτος σύ λέγω μηδέπω μνημονεύω ἕκαστος ὁ σπλάγχνον , ἤ ὁ ἄλλος μόριον , ὅσος κατά περιγραφή ἴδιος ὁράω . φαίνω γάρ εἰͅν οὗτος οὐ ὀλίγος ἀριθμός σκοπέω ἐν ἕκαστος . δύο γοῦν ὀφθαλμός ὑπάρχω ἐγώ , ἴσος ἑκάτερος ὁ πλῆθος ὁ μόριον εἰμί , οὔτε κατά σχῆμα παραλλάσσω , οὔτε κατά ὁ μέγεθος , ἤ ὁ θέσις , ἤ ὁ διάπλασις , ἤ ὁ πρός ὁ πλησιάζω σύνθεσις καί σύμφυσις , ἀλλά καί ὁ κρυσταλλοειδής ὑγρός ἴσος ἀκριβής ἐν ἑκάτερος , καί ὁ ὑαλοειδής ὅμοιος κατά τε χροιά καί σχῆμα καί σύστασις . ὀνομάζω δέ σύστασις ὁ κατά μαλακότης καί σκληρότης διαφορά ὁ μόριον . οὐ μήν οὐδέ ὁ ὑμήν τε καί χιτών οὐδείς ἕτερος ἔχω ἐν ἑκάτερος ὁ ὀφθαλμός εἰμί , ἀλλά ἀκριβής ἴσος μέν ὁ μῆκος , ἴσος δέ ὁ πάχος ἤ ὁ λεπτότης , καθά γε καί ὁ χροιά καί ὁ σύστασις οὐδέ βραχύς παραλλάσσω . οὕτως δέ καί ὁ ὁ μῦς ἀριθμός ἴσος , ὁ τε κατά ἕκαστος αὐτός ὄγκος ὁ σῶμα ἅμα ὁ σχῆμα καί ὁ χροιά καί ὁ σύστασις . ὁ δέ αὐτός εὑρίσκω δικαιοσύνη ἐν ἅπας ὁ ὀργανικός ὁ σῶμα μόριον . οὐ γάρ μόνος ὅσος δισσός , καθά ὁ ὀφθαλμός , καί ὁ οὖς , καί ὁ γένυς , ὁ τε νεφρός καί ὁ ὄρχις , καί ὁ χείρ ὅλος , καί ὁ σκέλος , ὁ κατασκευή ἀκριβής ἔχω ὁ αὐτός ὁ δεξιός ὁ ἀριστερός , ἀλλά καί ὁ μονοφυής εἰμί δοκέω ὅσος διφυής κατά ἀλήθεια εἰμί , οἷος ἐγκέφαλος , γλῶσσα , γένυς , πνεύμων , θώραξ , καί μήτρα ὁ γυνή , ἕτερος τε τοιοῦτος . κατά ἕκαστος γάρ αὐτός ὁ δεξιός ὁ ἀριστερός ὁ ἀριθμός ἴσος ἔχω ὁ μόριον ἅμα ὁ μέγεθος , καί ὁ πάχος , καί ὁ λεπτότης , καί ὁ χροιά , καί ὁ σύστασις , καί ὁ φύσις πάντως ἀπαράλλακτος . οὕτως δέ καί ὁ ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ καί νεῦρον γένος ἴσος ὁ δεξιός ὁ ἀριστερός πάντως εἰμί ἀπαράλλακτος τε κατά ὁ ὁ οὐσία ὁμοιότης . ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ ἀνθρώπειος πάθος ποιέω ὁ κρίσις , οὕτως χρή εἰͅπί ὁ θεῖος ποιέω , καί θαυμάζω ὁ ὁ σῶμα ἐγώ δημιουργός , ὅστις ποτέ εἰμί θεός . εἰ δέ ἐκ ὁ μή βλέπω αὐτός οὐδέ εἰμί φημί , οὐ φυλάσσω ἔτι ὁ ὁμοιότης ὁ πρός ὁ τέχνη κρίσις , ἐπί ὅς οὐ ἐν ὁ θεάομαι ὁ συμπήγνυμι ὁ ναῦς ὅς ὁ σκίμπους ὁ κρίσις ὁ τέχνη ποιέω , παραλείπω σκοπέω ὁ χρεία ἕκαστος ὁ μόριον , ἀλλά ἐν οὗτος ὁ κῦρος αὐτός τίθημι . γέλοιος γάρ , εἰ τις ἐν ὁ θεάομαι ὁ κατασκευάζω οὗτος τις τεχνίτης εἰμί νομίζω , καί εἰ ἔνιοι ὁ μέρος εὑρίσκω κακός κατασκευάζω . γέλοιος δέ ἔͅν ἀγαθός κατασκευάζω ὁ ναῦς , ἤ ὁ οἰκία , ἤ ὁ κλίνη , ἄγνωστος δέ εἰμί ὁ κατασκευάζω , νομίζω ἄνευ ὁ τέχνη γίγνομαι ὁ τοιοῦτος , ἤ κατά τύχη διακρίνω ἅπας , καί ὁ μέν σπανιάκις ἁμαρτάνω ὁ σκοπός , ὁ δέ ἐπιτυγχάνω ὀλιγάκις , ἀχρεία δέ καί μή τεχνικός ἡγέομαι ὁ ὁ ὁ σῶμα ἐγώ κατασκευή αἰτία εἰμί , φυλάσσω ὁ ὁμοιότης ὁ κρίσις ἐπί ὁ ὁρατός τεχνίτης πρός ὁ μή ὁράω . οὐ γάρ ἔξωθεν ἐπεισάγω προσήκω κριτήριον εἰς ἐπίσκεψις ὅς ἅπας ἔχω φύσις . οὗτος ὁ κριτήριον χράω ὁ Ἱπποκράτης γράφω ὅδε φωνή · εὐπαίδευτος ὁ φύσις εἰμί , οὐ μανθάνω ὁ δέω ποιέω . καί ἐν ἄλλος ἄλλος · φύσις νόσος ὁ ἰατρός . ὡσαύτως ἔχω καί οὗτος · φύσις ἐξαρκέω παντάπασι . καλέω δέ αὐτός καί δίκαιος ἐνίοτε , καί ὁ ἰατρός ὑπηρέτης τε καί μιμητής αὐτός εἰμί φημί , καί διά πᾶς ἐν ὁ κατά μέρος λόγος ὑμνέω τε καί θαυμάζω ὁ δύναμις αὐτός , ὅστις μέν εἰμί ὁ οὐσία ὁ διαπλήσσω τε καί διοικέω ἐγώ φύσις , οὐ τολμάω ἀποφῄνομαι , ὁ δέ δημιουργικός ἐγώ αἴτιος , ὡς ἔθος εἰμί ἅπας ἄνθρωπος , ὀνομάζω φύσις .