galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 3.5
Ἀποχωρήσαντες οὖν ἤδη τῶν τοιούτων , ἴδωμεν ἑξῆς ἅπαντας οὓς ἐρωτᾷ λόγους , ἐπὶ τὴν ἀρχὴν αὖθις ἀνελθόντες ἅπαντος τοῦ λόγου , πρὸς τὸ μηδὲν παρελθεῖν . παραθήσομαι δὲ τὴν ῥῆσιν ἅπασαν , εἰ καὶ μακροτέρα πώς ἐστιν , ἔχουσαν ᾧδε . τῆς μὲν οὖν ὀργῆς γιγνομένης ἐνταῦθα , εὔλογον καὶ τὰς λοιπὰς ἐπιθυμίας ἐνταῦθ’ εἶναι , καὶ ἤδη τὰ λοιπὰ πάθη , καὶ τοὺς διαλογισμοὺς , καὶ ὅσα τούτοις ἐστὶ παραπλήσια . σαινόμενοι δὲ φήμῃ οἱ πολλοὶ τούτων , πολλὰ κατὰ τὴν ἀλήθειαν ἐπιλέγουσι τοιαῦτα ἐχόμενοι τῆς ῥηθείσης φορᾶς . πρῶτον μὲν γὰρ , ἵνα πάντες ἐντεῦθεν ἄρξωμαι , κατὰ τοῦτό φασιν ἀναβαίνειν τινὲς τὸν θυμὸν , καὶ καταπίνειν τὴν χολήν τινας ἀξιοῦσι λέγοντές τε καταπίνεσθαί τινα αὐτοῖς σπαράγματα , καὶ μὴ καταπίνεσθαι κατὰ τὴν τοιαύτην φορὰν λέγομεν . οὕτω δὲ λέγεσθαι , καὶ μηδὲν αὐτοῖς τούτων καταβαίνειν , καὶ ὅτι καταπιὼν τὸ ῥηθὲν , ἀπῆλθεν ὅ τε Ζήνων πρὸς τοὺς ἐπιλαμβανομένους , ὅτι πάντα τὰ ζητούμενα εἰς τὸ στόμα φέρειν ἔφησεν , ἀλλ’ οὐ πάντα καταπίνεται , οὔτε τῆς καταπόσεως ἄλλως ἂν οἰκειότερον λεγομένης , οὔτε τῆς καταβάσεως τῶν ῥηθέντων , εἰ μὴ περὶ τὸν θώρακα τὸ |ἡγεμονικὸν ἡμῶν ἦν , εἰς ὃ ταῦτα πάντα φέρεται . ἐν γοῦν τῇ κεφαλῇ ὄντος αὐτοῦ γελοίως ῥηθήσεται καὶ ἀλλοτρίως καταβαίνειν . ἀναβαίνειν δ’ ἂν οἶμαι οἰκειότερον αὐτῶν λεγομένων , καὶ οὐ καταβαίνειν τὸν προειρημένον τρόπον τῆς κατὰ τὴν ἀκοὴν αἰσθήσεως καταφερομένης περὶ τὴν διάνοιαν , ἐὰν ᾖ περὶ τὸν θώρακα , οἰκείως κατάβασις ῥηθήσεται · ἐὰν δὲ περὶ τὴν κεφαλὴν , ἀλλοτριώτερον . ἐν τούτοις πάλιν ὁ Χρύσιππος οὐκ αἰσθάνεται τοὺς ἰδιώτας ἐφ’ ἑαυτὸν καλῶν · τὸ γὰρ ἀναβαίνειν τὸν θυμὸν , ἢ καταβαίνειν τὴν χολὴν , ὅσα τ’ ἄλλα τοιαῦτα λέγεται , μαρτυρεῖ τοῖς τὸν θυμόν τε καὶ ὅλως τὰ πάθη κάτω που τετάχθαι νομίζουσιν , ὥσπερ ἐν τῇ κεφαλῇ τὸν λογισμόν . τηνικαῦτα γὰρ οἶδα καὶ τὸ μὴ καταβαίνειν ἑαυτοῖς τὰ εἰρημένα λέγοντας τοὺς πολλοὺς , οὐκ ἐπειδὰν μὴ παρακολουθῶσι , μηδὲ μανθάνωσι τῶν λεγομένων , ἐπειδὰν λέγηται μὲν τινα ὡς ὀργὴν , ἢ λύπην , ἢ θυμὸν , ἤ τι τοιοῦτον πάθος ἐγκαλεσόμενα , μὴ φροντίζῃ δὲ αὐτῶν ὁ ἀκούων , μηδὲ κινῆται κατὰ πάθος . αὕτη μὲν οὖν ἡ ἀδολεσχία τοῦτο τὸ πέρας ἐχέτω . μετὰ ταῦτα δ’ ὁ Χρύσιππος τοιᾶσδ’ ἑτέρας μέμνηται . αἱ δὲ γυναῖκες καὶ μᾶλλόν τι τούτων ἐμφαίνουσιν . εἰ γὰρ μὴ καταβαίνει αὐταῖς τὰ λεγόμενα , πολλάκις τὸν δάκτυλον κατάγουσι ἕως τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν τόπου , οὐ φάσκουσαι καταβαίνειν ᾧδε τὰ εἰρημένα . τοῦτο τὸ ἐπιχείρημα τοῖς ἔμπροσθεν ὁμογενές ἐστιν , δύο ἕτερα προσειληφὸς ἐπιχειρήματα πάνσοφα , τό τε γυναῖκας εἶναι τὰς λεγούσας αὐτὰ , καὶ μὴ , ὥσπερ τὰ πρόσθεν , τοὺς ἄνδρας , τό τε καὶ τῇ δείξει δηλοῦν ὥσπερ ὀρχουμένας , ἅπερ ὁ λόγος ἐπὶ τῶν ἀνδρῶν ἐδήλου . ἀλλά τοι κᾀνταῦθα , γενναιότατε Χρύσιππε , κατὰ σαυτοῦ καλεῖς τὰς γυναῖκας μάρτυρας . οὐδὲ γὰρ αὗται λέγουσιν οὕτως , οὐδ’ ὀρχοῦνται ταῖς χερσὶν , ὡς εἴρηκας , ἐπειδὰν ἀρνῶνται συνιέναι τῶν λεγομένων , ἀλλ’ ὅταν ὑπὸ λοιδορίας , ἢ ἀπειλῆς , ἤ τινος τοιούτου μήτε ὀργίζεσθαι φάσκωσι , μήτε θυμοῦσθαι , μήθ’ ὅλως ἀγανακτεῖν · ὅπερ οὐδ’ αὐτὸν , οἶμαι , λανθάνει τὸν Χρύσιππον . ἀντιφθεγγόμενος γοῦν κᾀνταῦθα ἑαυτῷ μετ’ ὀλίγον ὡδί πως γράφει . ἀφ’ ἧς τε φορᾶς λέγομεν μὴ καταβαίνειν τὰ λεγόμενα , εἴτε ἀπειλὰς , εἴτε λοιδορίας , ὥστε καθικέσθαι καὶ ἅπτεσθαι αὐτῶν , καὶ οὕτως κινεῖσθαι τὴν διάνοιαν ἀπὸ τῆς φορᾶς ταύτης , καὶ βαθείας τινάς φαμεν εἶναι , τὸ διὰ μηδὲν τῶν τοιούτων ἐφικέσθαι καταβῆναι αὐτῶν . ὅτι μὲν οὖν ἐπὶ τῶν ἀπειλούντων ἢ λοιδορούντων λέγεται τὸ μὴ καταβαίνειν εἰς τὸ στῆθος τὰ εἰρημένα , καὶ αὐτὸς ὁ Χρύσιππος μαρτυρεῖ . προσέῤῥιψε δὲ τῷ λόγῳ τὸ τῆς διανοίας ὄνομα , δέον εἰπεῖν θυμοῦ . τὸ μὲν γὰρ λογίζεσθαί τε καὶ νοεῖν τὰ λεγόμενα , καὶ τὸ μαχόμενον ἢ ἀκόλουθον ἐπίστασθαι τῆς λογιστικῆς δυνάμεως ἔργον · τὸ δὲ ἐπὶ λοιδορίαις ἢ ἀπειλαῖς μήτ’ ὀργισθῆναι μήτε θυμωθῆναι τῆς θυμοειδοῦς ἴδιον . ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς ἐφεξῆς ὁ Χρύσιππος λέγει . μεταξὺ δὲ ταύτης τῆς τε νῦν γεγραμμένης ῥήσεως καὶ ἧς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἔγραψα περὶ τῶν γυναικῶν , ἑτέρα ῥῆσίς ἐστιν , ἣν ἤδη παραγράψω , πρὸς τὸ μηδὲν ὅλως ὑπερβαίνειν δοκεῖν · ἔχει δὲ ᾧδε . τούτοις δ’ ἀκολούθως ἀνεμεῖν τέ τινάς φαμεν τὰ φανέντα αὐτοῖς , καὶ ἔτι τὸν βαθὺν λέγομεν πολλῶν τοιούτων συμφώνως τοῖς εἰρημένοις , καταπιόντες γὰρ ὅμοιον εἰπεῖν , ὅτι ἡμέρα ἐστὶ , καὶ ἐναποθέμενοι τοῦτο εἰς τὴν διάνοιαν , καὶ πάλιν ἐκεῖνο λέγοντες , ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμέρα , μενόντων τῶν πραγμάτων , οὐκ ἀλλοτρίως οὐδ’ ἀνοικείως ἀνεμεῖν λέγονται . τοῦτο τὸ ἀνεμεῖν ἐγὼ μὲν οὐδὲ ἤκουσά τινος λέγοντος , ἀλλὰ μᾶλλον ἀποπτύσαι , καὶ ἐκπτύσαι , καὶ ἐκβαλεῖν , καὶ ἀποῤῥῖψαι , καὶ ἀποθέσθαι λέγουσιν , ἐπειδὰν λέγωσί τινα δοξῶν ἀποστῆναι μοχθηρῶν . εἰ δ’ ἄρα καὶ τὸ ἐξεμέσαι λέγοιτο πρός τινων , εἴη ἂν ταὐτὸν τῷ ἀποπτύσαι , καὶ ἀποῤῥῖψαι , καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς ἐκ μεταφορᾶς λεγομένοις ὁμοίως ἔχον . ὅτι δ’ οὐ μόνον ἀνδρὶ φιλοσοφοῦντι τῶν τοιούτων ἐπιχειρημάτων οὐδέν ἐστι μεταχειριστέον , ἀλλ’ οὐδὲ ῥητορικῷ , δέδεικται μὲν ἤδη μοι καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ νῦν ἔνεστιν ἐνδείξασθαι διὰ βραχέων , ἀναμνήσαντα τῶν ῥητορικῶν τεχνῶν , ἃς ἐκεῖνοι γράφουσι , διδάσκοντες ἡμᾶς τόπους ἐπιχειρημάτων εἰς ἑκάστην ὑπόθεσιν . οὐδενὸς γὰρ τοιούτων μνημονεύουσιν , οἴων ὁ Χρύσιππος ἐνέπλησε τὰ ἑαυτοῦ συγγράμματα . ἀλλὰ γὰρ εἴπερ πᾶσαν ῥῆσιν ἀκριβολογεῖσθαι βουληθείην , ὡς μηδὲν τῶν ἁμαρτημάτων ἀνέλεγκτον παραλιπεῖν , εἰς ἄπειρον ἄν τι μῆκος ἐκταθείη τὸ βιβλίον . ἀφέμενος οὖν ἤδη τῶν προγεγραμμένων , ἐπὶ τὰ ἐφεξῆς τρέψομαι , δι’ ὧν ὁ Χρύσιππος ἄρχεται παρατίθεσθαι τὰς τῶν ποιητῶν μαρτυρίας , μεταξὺ παρεντιθεὶς αὐτῶν ὀλίγους λόγους ἑαυτοῦ , πολλάκις μὲν ὥσπερ ἐξήγησιν ὧν ἡ ῥῆσις βούλεται , πολλάκις δ’ ὥσπερ ἐπιτομήν τινα καὶ οἷον καθόλου τι κεφάλαιον . ἀρξάμενος οὖν ἀπό τινος Ἐμπεδοκλείου ῥήσεως ἐξηγεῖταί τε αὐτὴν καί τινων κατὰ τὴν ἐξήγησιν ἀξιολογωτέρων ἄρχεται λόγων , ἐν οἷς ἐστι καὶ ὁ περὶ τῆς φωνῆς , οὗ κατὰ τὸ δεύτερον ἐμνημόνευσα τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων , ἐν ᾧ βιβλίῳ πάντας ἔδοξέ μοι κάλλιον εἶναι παραθέσθαι τοὺς λόγους , οἳ τὸ πιθανὸν ἔχουσι , καὶ οὐχὶ ἀπόβλητοι τελέως εἰσὶν , οὐδὲ γυναῖκας , οὐδὲ ἰδιώτας , οὐδὲ ἐτυμολογίας , ἢ φορὰς χειρῶν , ἢ ἐπινεύσεις , ἢ ἀνανεύσεις κεφαλῆς , ἢ ποιητὰς ἐπικαλοῦνται μάρτυρας · ἐφ’ ὧν καὶ μόνων ἐγνώκειν καταμεῖναι , μὴ προσθεὶς αὐτοῖς ταυτὶ τὰ νῦν μοι γραφόμενα . δόξαν δὲ τοῖς ἑταίροις ἄμεινον εἶναι , μηδ’ ὅσα παντάπασιν ἠδολέσχηται τῷ Χρυσίππῳ , μηδὲ ταῦθ’ ὑπερβῆναι παντελῶς , ἀλλ’ ἐπισημήνασθαί τε τὴν ἀτοπίαν αὐτῶν , ἐπιδεῖξαί τε πρὸς τὸ μηδὲν πλέον ἀνύειν αὐτὰ κατὰ τῶν Στωϊκῶν δογμάτων παρειλημμένα , διὰ τοῦτο προσέθηκα πάντα ταῦτα κατὰ τόδε τὸ βιβλίον . περὶ μὲν δὴ τῆς φωνῆς οὐδὲν ἔτι δέομαι λέγειν ἐν τῷδε , σύμπαντα τὸν τόπον ἱκανῶς ἐξειργασμένος ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ . ὅσα δὲ ἐφεξῆς ἔτι τοῦ περὶ ταύτης λόγου κατὰ τὸ τοῦ Χρυσίππου βιβλίον εἰρημένα , τούτων ἤδη μνημονεύσω . ἔστι δὲ τά τε κατὰ τὰς φορὰς τῶν χειρῶν , ὅτε ἐφαπτόμεθα τῶν στέρνων ἡμᾶς αὐτοὺς δεικνύντες , ἔτι τε τὰ κατὰ τὴν ἐγὼ φωνὴν , ἃ δὴ κᾀντοῖς ἐτυμολογικοῖς εἶπεν ἔχειν τι φάσκων αὐτὰ δεικτικὸν ἐκ τοῦ φαινομένου διὰ τὸ κατὰ τὴν πρώτην ἐν αὐτῇ συλλαβὴν , ὡς ἐπὶ τὸ στῆθος ἀπάγεσθαι τήν τε κάτω γένυν καὶ τὸ χεῖλος . εἴρηταί μοι καὶ περὶ τούτων ἤδη κατὰ τὸ δεύτερον τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων κᾀν τοῖς περὶ ὀνομάτων ὀρθότητος . ὅμοια δὲ τοῖς τοιούτοις ἐπιχειρήμασι καὶ τὰ κατὰ τὴν ἐτυμολογίαν εἰσὶ τοῦ τῆς καρδίας ὀνόματος , ἑξῆς τῶν προειρημένων ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου γεγραμμένα κατὰ τὸ πρῶτον περὶ ψυχῆς , ᾧδέ πως ἔχοντα . τούτοις πᾶσι συμφώνως καὶ τοὔνομα τοῦτ’ ἔσχηκεν ἡ καρδία κατά τινα κράτησιν καὶ κυρείαν , ἀπὸ τοῦ ἐν αὐτῇ εἶναι τὸ κυριεῦον καὶ κρατοῦν τῆς ψυχῆς μέρος , ὡς ἂν κρατία λεγομένη . τὸ μὲν ὡς πρὸς τὴν ζωὴν ἡμῶν κυριώτατον εἶναι τὸ σπλάγχνον οὐδ’ ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν , ὦ γενναιότατε Χρύσιππε , οὐ μὴν ἀπλῶς γε κυριώτατον εἶναι συγχωροῦμεν . οὐ γὰρ ἄρχειν αὐτὸ καὶ δεσπόζειν τῶν ἄλλων ἡ φύσις ἔνειμεν , ὅταν γε προσηκόντως διοικήσαι τὰ κατὰ τὸν ἄνθρωπον , ἀλλ’ ἐγκεφάλῳ μὲν ἄρχειν , ὑπακούειν δὲ τῇ καρδίᾳ , καθάπερ ἡμεῖς ἀποδείκνυμεν . ἐφεξῆς δὲ τοῖς εἰρημένοις , ὁ Χρύσιππος τάδε γράφει . ὁρμῶμεν κατὰ τοῦτο τὸ μέρος , καὶ συγκατατιθέμεθα τούτῳ , καὶ εἰς τοῦτο συντείνει τὰ αἰσθητήρια πάντα . ταῦτα τὰ κεφάλαια μόνα τῶν ἐπιστημονικῶν ἐστι , καὶ εἴπερ ἀπέδειξεν ὁ Χρύσιππος αὐτὰ , τότ’ ἂν ἐπῃνοῦμέν τε τὸν ἄνδρα καὶ τοῖς δόγμασιν ἐπειθόμεθα τῶν Στωϊκῶν . ἐπεὶ δ’ ἀποδεῖξαι μὲν οὐκ ἐπεχείρησεν , ἀπεφήνατο δὲ μόνον , ἡμεῖς δὲ πρόσθεν μὲν ἤδη περὶ τῶν αὐτῶν ἀπεδείξαμεν , ὡς οὔτε κατὰ τὴν καρδίαν γίγνεται , καὶ πάντων αὐτῶν ἐγκέφαλός ἐστιν ἀρχὴ , καὶ διὰ τῶν ἐφεξῆς δὲ οὐδὲν ἧττον ἀποδείξομεν , οὐκ ἔτ’ ἂν οἶμαι δίκαιον εἶναι τοῖς Χρυσίππου πιστεύειν δόγμασιν , ἀλλὰ τοῖς Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος . ταυτὶ μὲν οὖν τὰ κεφάλαια , τὸ σύμπαν κῦρος ἐν αὑτοῖς ἔχοντα περὶ τῶν προκειμένων ἡμῖν δογμάτων , οὕτως ταχέως ὁ Χρύσιππος παρέδραμεν , ὡς ἐπιμνησθῆναι μόνον · ἐν οἷς δὲ οὐ χρὴ , μηκύνει περιττῶς . ἑξῆς δὲ περί τε φωνῆς μνημονεύει καὶ νεύρων ἀρχῆς , ὑπὲρ ὧν ἀμφοτέρων εἴρηταί μοι κατὰ τὰ πρόσθεν ὑπομνήματα . καὶ μετὰ ταῦτα τὴν ἀκάρδιον ἐξηγεῖται προσηγορίαν , ὑπὲρ ἧς ἔμπροσθεν ἤδη μοι λέλεκται , τοσοῦτον δὲ ἐπισημανοῦμαι καὶ νῦν ἀπ’ αὐτῆς τῆς λέξεως τοῦ Χρυσίππου μαρτυρούσης οἷς προεῖπον · ἔχει δὲ ᾧδε . κατὰ τοῦτο καὶ εὐκάρδιοι λέγονταί τοι εἶναί τινες καθάπερ εὔψυχοι , καὶ καρδίαν ἀλγεῖν οἱ κηδόμενοί τινων , ὡς ἂν κατὰ τὴν καρδίαν τῆς κατὰ τὴν λύπην ἀλγηδόνος γιγνομένης . ἐν ταύτῃ γὰρ τῇ ῥήσει σαφῶς ὁ Χρύσιππος ἐμαρτύρησεν ἡμῖν , ὡς οὐδέποτε τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς οὐδεὶς τῶν ἰδιωτῶν ἐν καρδίᾳ νενόμικεν ὑπάρχειν , οὐδ’ ὁ ἀκάρδιος τὸν ἄψυχον , ὡς οἴεται ὁ Χρύσιππος , ἀλλὰ τὸν ἄτολμον δηλοῖ παρ’ αὐτοῖς . οὕτω δὲ καὶ τὴν καρδίαν ἀλγεῖν τὸ λυπεῖσθαι λέγουσιν , ὡς καὶ τοῦτ’ αὐτὸς μαρτυρεῖ διὰ τῆς αὐτῆς ταύτης ῥήσεως τῆς νυνὶ γεγραμμένης , ἐν ᾗ φησιν · ὡς ἂν κατὰ τὴν καρδίαν τῆς κατὰ τὴν λύπην ἀλγηδόνος γιγνομένης . οὕτως ἐν ἅπασι τοῖς λόγοις ὁ Χρύσιππος οὐκ αἰσθάνεται τὰ πάθη τῆς ψυχῆς ἐν τοῖς κάτω τῆς κεφαλῆς μέρεσιν ὑπάρχειν κατασκευάζων , οὐ τὸ λογιζόμενον , ἢ ἐπιστήμην δεχόμενον , ἢ ἀλήθειαν σπουδάζον . οὕτω δὲ κᾀπειδὰν ἐπιφέρων εἴπῃ , τὸ γὰρ ὅλον , καθάπερ ἐν ἀρχῇ εἶπον , εὖ μάλ’ ἐμφαίνουσιν οἵ τε φόβοι καὶ αἱ λῦπαι κατὰ τοῦτο τὸ μέρος γιγνόμεναι , μαρτυρεῖ κᾀνταῦθα τῷ τοῦ Πλάτωνος λόγῳ . καὶ διὰ τῶν ἑξῆς δὲ κατὰ τὸν παραπλήσιον τρόπον οὐκ αἰσθάνεται κατασκευάζων , ὡς ἐν τῇ καρδίᾳ τὸ θυμοειδὲς ἵδρυται τῆς ψυχῆς . ἥ τε γὰρ ἐν τοῖς φόβοις πάλσις τῆς καρδίας ἐκφανής ἐστι καὶ ἡ εἰς τοῦτο τῆς ὅλης ψυχῆς συνδρομὴ , οὐκ ἄλλως ἐπιγεννηματικῶς γιγνομένων αὐτῶν , καθάπερ ἄλλοις ἄλλου συμπάσχειν πεφυκότος , καθ’ ὅ καὶ συνιζάνουσιν εἰς αὑτοὺς , συναγόμενοι πρὸς τοῦτο , ὡς ἂν τὸ ἡγεμονικὸν , καὶ κατὰ τὴν ὡς ἂν αὐτῶν τούτου φυλακτικήν . καὶ τὰ τῆς λύπης πάθη ἐνταυθοῖ που εὐφυῶς γίγνεται , οὐδενὸς ἄλλου συμπάσχοντος οὐδὲ συναλγοῦντος τόπου . ἀλγηδόνων γάρ τινων κατὰ ταῦτα γιγνομένων σφοδρῶν , ἕτερος μὲν οὐδείς ἐμφαίνει τόπος τὰ πάθη ταῦτα , ὁ δὲ περὶ τὴν καρδίαν μάλιστα . ταῦτα πάντα φήσομεν ἀληθῶς ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου λέγεσθαι , καὶ παρακαλέσομέν γε τοὺς ἀπ’ αὐτοῦ μεμνῆσθαί τε αὐτῶν καὶ μηκέτι παρ’ ἡμῶν ἑτέραν ἐπιζητεῖν ἀπόδειξιν ὑπὲρ τοῦ τοὺς φόβους , καὶ τὰς λύπας , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα πάθη κατὰ τὴν καρδίαν συνίστασθαι , ἀλλὰ τοῦτο μὲν καὶ παρ’ αὐτῶν ὁμολογούμενον λαμβάνεται τῶν Στωϊκῶν . οὐ μόνον γὰρ Χρύσιππος , ἀλλὰ καὶ Κλεάνθης καὶ Ζήνων ἑτοίμως αὐτὰ τιθέασιν . ἐκεῖνο δ’ ἐπισκέπτεσθαι χρὴ μόνον , ἐν ᾧ τὴν πᾶσαν ἀμφισβήτησιν εἶναι συμβέβηκεν , εἰ καὶ τὸ λογιζόμενόν ἐστιν ἐνταῦθα . εἰ γὰρ ὥσπερ τὸ θυμοειδὲς , ἐναργῶς ἐπιδείκνυται δι’ ὧν ὁ Χρύσιππος ἤδη πολλάκις εἴρηκε λόγων περιεχόμενον ἐν τῇ καρδίᾳ . ἡμεῖς δὲ εἰ περὶ τοῦ λογιζομένου παραπλησίας ταύταις ἢ καὶ σφοδροτέρας ἔτι προσθείημεν ἀποδείξεις ὑπὲρ τοῦ κατὰ τὴν κεφαλήν τε καὶ τὸν ἐγκέφαλον ὑπάρχειν αὐτὸ , τί ἄλλο ἢ τὸ Πλάτωνός τε καὶ Ἱπποκράτους ἀποδειχθήσεται δόγμα , τὰς ἀποδείξεις ἀμφοτέρας ἡμῶν συνθέντων ;
Lemmas: ἀποχωρέω οὖν ἤδη ὁ τοιοῦτος , ὁράω ἑξῆς ἅπας ὅς ἐρωτάω λόγος , ἐπί ὁ ἀρχή αὖθις ἀνέρχομαι ἅπας ὁ λόγος , πρός ὁ μηδείς παρέρχομαι . παρατίθημι δέ ὁ ῥῆσις ἅπας , εἰ καί μακρός πως εἰμί , ἔχω ὧδε . ὁ μέν οὖν ὀργή γίγνομαι ἐνταῦθα , εὔλογος καί ὁ λοιπός ἐπιθυμία ἐνταῦθα εἰμί , καί ἤδη ὁ λοιπός πάθος , καί ὁ διαλογισμός , καί ὅσος οὗτος εἰμί παραπλήσιος . σαίνω δέ φήμη ὁ πολύς οὗτος , πολύς κατά ὁ ἀλήθεια ἐπιλέγω τοιοῦτος ἔχω ὁ λέγω φορά . πρῶτος μέν γάρ , ἵνα πᾶς ἐντεῦθεν ἄρχω , κατά οὗτος φημί ἀναβαίνω τις ὁ θυμός , καί καταπίνω ὁ χολή τις ἀξιόω λέγω τε καταπίνω τις αὐτός σπάραγμα , καί μή καταπίνω κατά ὁ τοιοῦτος φορά λέγω . οὕτως δέ λέγω , καί μηδείς αὐτός οὗτος καταβαίνω , καί ὅτι καταπίνω ὁ λέγω , ἀπέρχομαι ὁ τε Ζήνων πρός ὁ ἐπιλαμβάνω , ὅτι πᾶς ὁ ζητέω εἰς ὁ στόμα φέρω φημί , ἀλλά οὐ πᾶς καταπίνω , οὔτε ὁ κατάποσις ἄλλος ἄν οἰκεῖος λέγω , οὔτε ὁ κατάβασις ὁ λέγω , εἰ μή περί ὁ θώραξ ὁ ἡγεμονικός ἐγώ εἰμί , εἰς ὅς οὗτος πᾶς φέρω . ἐν γοῦν ὁ κεφαλή εἰμί αὐτός γέλοιος λέγω καί ἀλλότριος καταβαίνω . ἀναβαίνω δέ ἄν οἴομαι οἰκεῖος αὐτός λέγω , καί οὐ καταβαίνω ὁ προλέγω τρόπος ὁ κατά ὁ ἀκοή αἴσθησις καταφέρω περί ὁ διάνοια , ἐάν εἰμί περί ὁ θώραξ , οἰκεῖος κατάβασις λέγω · ἐάν δέ περί ὁ κεφαλή , ἀλλότριος . ἐν οὗτος πάλιν ὁ Χρύσιππος οὐ αἰσθάνομαι ὁ ἰδιώτης ἐπί ἑαυτοῦ καλέω · ὁ γάρ ἀναβαίνω ὁ θυμός , ἤ καταβαίνω ὁ χολή , ὅσος τε ἄλλος τοιοῦτος λέγω , μαρτυρέω ὁ ὁ θυμός τε καί ὅλος ὁ πάθος κάτω που τάσσω νομίζω , ὥσπερ ἐν ὁ κεφαλή ὁ λογισμός . τηνικαῦτα γάρ οἶδα καί ὁ μή καταβαίνω ἑαυτοῦ ὁ λέγω λέγω ὁ πολύς , οὐ ἐπειδάν μή παρακολουθέω , μηδέ μανθάνω ὁ λέγω , ἐπειδάν λέγω μέν τις ὡς ὀργή , ἤ λύπη , ἤ θυμός , ἤ τις τοιοῦτος πάθος ἐγκαλέω , μή φροντίζω δέ αὐτός ὁ ἀκούω , μηδέ κινέω κατά πάθος . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀδολεσχία οὗτος ὁ πέρας ἔχω . μετά οὗτος δέ ὁ Χρύσιππος τοιόσδε ἕτερος μιμνῄσκω . ὁ δέ γυνή καί μάλα τις οὗτος ἐμφαίνω . εἰ γάρ μή καταβαίνω αὐτός ὁ λέγω , πολλάκις ὁ δάκτυλος κατάγω ἕως ὁ κατά ὁ καρδία τόπος , οὐ φάσκω καταβαίνω ὧδε ὁ λέγω . οὗτος ὁ ἐπιχείρημα ὁ ἔμπροσθεν ὁμογενής εἰμί , δύο ἕτερος προσλαμβάνω ἐπιχείρημα πάνσοφος , ὁ τε γυνή εἰμί ὁ λέγω αὐτός , καί μή , ὥσπερ ὁ πρόσθεν , ὁ ἀνήρ , ὁ τε καί ὁ δεῖξις δηλόω ὥσπερ ὀρχέομαι , ὅς ὁ λόγος ἐπί ὁ ἀνήρ δηλόω . ἀλλά τοι ᾀνταῦθη , γενναῖος Χρύσιππος , κατά σεαυτοῦ καλέω ὁ γυνή μάρτυς . οὐδέ γάρ οὗτος λέγω οὕτως , οὐδέ ὀρχέομαι ὁ χείρ , ὡς λέγω , ἐπειδάν ἀρνέομαι συνίημι ὁ λέγω , ἀλλά ὅταν ὑπό λοιδορία , ἤ ἀπειλή , ἤ τις τοιοῦτος μήτε ὀργίζω φάσκω , μήτε θυμόω , μήτε ὅλος ἀγανακτέω · ὅς οὐδέ αὐτός , οἴομαι , λανθάνω ὁ Χρύσιππος . ἀντιφθέγγομαι γοῦν ᾀνταῦθη ἑαυτοῦ μετά ὀλίγος ὡδί πως γράφω . ἀπό ὅς τε φορά λέγω μή καταβαίνω ὁ λέγω , εἴτε ἀπειλή , εἴτε λοιδορία , ὥστε καθικνέομαι καί ἅπτω αὐτός , καί οὕτως κινέω ὁ διάνοια ἀπό ὁ φορά οὗτος , καί βαθύς τις φημί εἰμί , ὁ διά μηδείς ὁ τοιοῦτος ἐφικνέομαι καταβαίνω αὐτός . ὅτι μέν οὖν ἐπί ὁ ἀπειλέω ἤ λοιδορέω λέγω ὁ μή καταβαίνω εἰς ὁ στῆθος ὁ λέγω , καί αὐτός ὁ Χρύσιππος μαρτυρέω . προσρίπτω δέ ὁ λόγος ὁ ὁ διάνοια ὄνομα , δέω λέγω θυμός . ὁ μέν γάρ λογίζομαι τε καί νοέω ὁ λέγω , καί ὁ μάχομαι ἤ ἀκόλουθος ἐπίσταμαι ὁ λογιστικός δύναμις ἔργον · ὁ δέ ἐπί λοιδορία ἤ ἀπειλή μήτε ὀργίζω μήτε θυμόω ὁ θυμοειδής ἴδιος . ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ ἐφεξῆς ὁ Χρύσιππος λέγω . μεταξύ δέ οὗτος ὁ τε νῦν γράφω ῥῆσις καί ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν γράφω περί ὁ γυνή , ἕτερος ῥῆσις εἰμί , ὅς ἤδη παραγράφω , πρός ὁ μηδείς ὅλος ὑπερβαίνω δοκέω · ἔχω δέ ὧδε . οὗτος δέ ἀκόλουθος ἀνεμέω τε τις φημί ὁ φαίνω αὐτός , καί ἔτι ὁ βαθύς λέγω πολύς τοιοῦτος συμφώνως ὁ λέγω , καταπίνω γάρ ὅμοιος λέγω , ὅτι ἡμέρα εἰμί , καί ἐναποτίθημι οὗτος εἰς ὁ διάνοια , καί πάλιν ἐκεῖνος λέγω , ὅτι οὐ εἰμί ἡμέρα , μένω ὁ πρᾶγμα , οὐ ἀλλότριος οὐδέ ἀνοίκειος ἀνεμέω λέγω . οὗτος ὁ ἀνεμέω ἐγώ μέν οὐδέ ἀκούω τις λέγω , ἀλλά μάλα ἀποπτύω , καί ἐκπτύω , καί ἐκβάλλω , καί ἀπορρίπτω , καί ἀποτίθημι λέγω , ἐπειδάν λέγω τις δόξα ἀφίστημι μοχθηρός . εἰ δέ ἄρα καί ὁ ἐξεμέω λέγω πρός τις , εἰμί ἄν αὐτός ὁ ἀποπτύω , καί ἀπορρίπτω , καί ὁ ἄλλος ὁ ἐκ μεταφορά λέγω ὅμοιος ἔχω . ὅτι δέ οὐ μόνος ἀνήρ φιλοσοφέω ὁ τοιοῦτος ἐπιχείρημα οὐδείς εἰμί μεταχειριστέος , ἀλλά οὐδέ ῥητορικός , δείκνυμι μέν ἤδη ἐγώ καί διά ὁ ἔμπροσθεν , οὐ μήν ἀλλά καί νῦν ἔνειμι ἐνδείκνυμι διά βραχύς , ἀναμιμνῄσκω ὁ ῥητορικός τέχνη , ὅς ἐκεῖνος γράφω , διδάσκω ἐγώ τόπος ἐπιχείρημα εἰς ἕκαστος ὑπόθεσις . οὐδείς γάρ τοιοῦτος μνημονεύω , οἶος ὁ Χρύσιππος ἐμπίμπλημι ὁ ἑαυτοῦ σύγγραμμα . ἀλλά γάρ εἴπερ πᾶς ῥῆσις ἀκριβολογέομαι βούλομαι , ὡς μηδείς ὁ ἁμάρτημα ἀνέλεγκτος παραλείπω , εἰς ἄπειρος ἄν τις μῆκος ἐκτείνω ὁ βιβλίον . ἀφίημι οὖν ἤδη ὁ προγράφω , ἐπί ὁ ἐφεξῆς τρέπω , διά ὅς ὁ Χρύσιππος ἄρχω παρατίθημι ὁ ὁ ποιητής μαρτυρία , μεταξύ παρεντίθημι αὐτός ὀλίγος λόγος ἑαυτοῦ , πολλάκις μέν ὥσπερ ἐξήγησις ὅς ὁ ῥῆσις βούλομαι , πολλάκις δέ ὥσπερ ἐπιτομή τις καί οἷος καθόλου τις κεφάλαιος . ἄρχω οὖν ἀπό τις Ἐμπεδόκλειος ῥῆσις ἐξηγέομαι τε αὐτός καί τις κατά ὁ ἐξήγησις ἀξιόλογος ἄρχω λόγος , ἐν ὅς εἰμί καί ὁ περί ὁ φωνή , ὅς κατά ὁ δεύτερος μνημονεύω ὅδε ὁ ὑπόμνημα , ἐν ὅς βιβλίον πᾶς δοκέω ἐγώ καλός εἰμί παρατίθημι ὁ λόγος , ὅς ὁ πιθανός ἔχω , καί οὐ ἀπόβλητος τέλειος εἰμί , οὐδέ γυνή , οὐδέ ἰδιώτης , οὐδέ ἐτυμολογία , ἤ φορά χείρ , ἤ ἐπίνευσις , ἤ ἀνάνευσις κεφαλή , ἤ ποιητής ἐπικαλέω μάρτυς · ἐπί ὅς καί μόνος γιγνώσκω καταμένω , μή προστίθημι αὐτός οὗτος ὁ νῦν ἐγώ γράφω . δοκέω δέ ὁ ἑταῖρος ἀγαθός εἰμί , μηδέ ὅσος παντάπασι ἀδολεσχέω ὁ Χρύσιππος , μηδέ οὗτος ὑπερβαίνω παντελής , ἀλλά ἐπισημαίνω τε ὁ ἀτοπία αὐτός , ἐπιδείκνυμι τε πρός ὁ μηδείς πολύς ἀνύω αὐτός κατά ὁ Στωϊκός δόγμα παραλαμβάνω , διά οὗτος προστίθημι πᾶς οὗτος κατά ὅδε ὁ βιβλίον . περί μέν δή ὁ φωνή οὐδείς ἔτι δέω λέγω ἐν ὅδε , σύμπας ὁ τόπος ἱκανός ἐξεργάζομαι ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον . ὅσος δέ ἐφεξῆς ἔτι ὁ περί οὗτος λόγος κατά ὁ ὁ Χρύσιππος βιβλίον λέγω , οὗτος ἤδη μνημονεύω . εἰμί δέ ὁ τε κατά ὁ φορά ὁ χείρ , ὅτε ἐφάπτω ὁ στέρνον ἐγώ αὐτός δείκνυμι , ἔτι τε ὁ κατά ὁ ἐγώ φωνή , ὅς δή ᾀντός ἐτυμολογικός λέγω ἔχω τις φάσκω αὐτός δεικτικός ἐκ ὁ φαίνω διά ὁ κατά ὁ πρῶτος ἐν αὐτός συλλαβή , ὡς ἐπί ὁ στῆθος ἀπάγω ὁ τε κάτω γένυς καί ὁ χεῖλος . λέγω ἐγώ καί περί οὗτος ἤδη κατά ὁ δεύτερος ὅδε ὁ ὑπόμνημα εἰͅν ὁ περί ὄνομα ὀρθότης . ὅμοιος δέ ὁ τοιοῦτος ἐπιχείρημα καί ὁ κατά ὁ ἐτυμολογία εἰμί ὁ ὁ καρδία ὄνομα , ἑξῆς ὁ προλέγω ὑπό ὁ Χρύσιππος γράφω κατά ὁ πρῶτος περί ψυχή , ὧδε πως ἔχω . οὗτος πᾶς συμφώνως καί ὄνομα οὗτος ἔχω ὁ καρδία κατά τις κράτησις καί κυριεία , ἀπό ὁ ἐν αὐτός εἰμί ὁ κυριεύω καί κρατέω ὁ ψυχή μέρος , ὡς ἄν κρατία λέγω . ὁ μέν ὡς πρός ὁ ζωή ἐγώ κύριος εἰμί ὁ σπλάγχνον οὐδέ ἐγώ ἀμφισβητέω , ὦ γενναῖος Χρύσιππος , οὐ μήν ἀπλόος γε κύριος εἰμί συγχωρέω . οὐ γάρ ἄρχω αὐτός καί δεσπόζω ὁ ἄλλος ὁ φύσις ἔνειμι , ὅταν γε προσηκόντως διοικέω ὁ κατά ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ἐγκέφαλος μέν ἄρχω , ὑπακούω δέ ὁ καρδία , καθά ἐγώ ἀποδείκνυμι . ἐφεξῆς δέ ὁ λέγω , ὁ Χρύσιππος ὅδε γράφω . ὁρμάω κατά οὗτος ὁ μέρος , καί συγκατατίθημι οὗτος , καί εἰς οὗτος συντείνω ὁ αἰσθητήριον πᾶς . οὗτος ὁ κεφάλαιος μόνος ὁ ἐπιστημονικός εἰμί , καί εἴπερ ἀποδείκνυμι ὁ Χρύσιππος αὐτός , τότε ἄν ἐπαινέω τε ὁ ἀνήρ καί ὁ δόγμα πείθω ὁ Στωϊκός . ἐπεί δέ ἀποδείκνυμι μέν οὐ ἐπιχειρέω , ἀποφαίνω δέ μόνος , ἐγώ δέ πρόσθεν μέν ἤδη περί ὁ αὐτός ἀποδείκνυμι , ὡς οὔτε κατά ὁ καρδία γίγνομαι , καί πᾶς αὐτός ἐγκέφαλος εἰμί ἀρχή , καί διά ὁ ἐφεξῆς δέ οὐδείς ἥσσων ἀποδείκνυμι , οὐ ἔτι ἄν οἴομαι δίκαιος εἰμί ὁ Χρύσιππος πιστεύω δόγμα , ἀλλά ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων . οὗτος μέν οὖν ὁ κεφάλαιος , ὁ σύμπας κῦρος ἐν ἑαυτοῦ ἔχω περί ὁ πρόκειμαι ἐγώ δόγμα , οὕτως ταχύς ὁ Χρύσιππος παρατρέχω , ὡς ἐπιμιμνῄσκομαι μόνος · ἐν ὅς δέ οὐ χρή , μηκύνω περισσός . ἑξῆς δέ περί τε φωνή μνημονεύω καί νεῦρον ἀρχή , ὑπέρ ὅς ἀμφότερος λέγω ἐγώ κατά ὁ πρόσθεν ὑπόμνημα . καί μετά οὗτος ὁ ἀκάρδιος ἐξηγέομαι προσηγορία , ὑπέρ ὅς ἔμπροσθεν ἤδη ἐγώ λέγω , τοσοῦτος δέ ἐπισημαίνω καί νῦν ἀπό αὐτός ὁ λέξις ὁ Χρύσιππος μαρτυρέω ὅς προλέγω · ἔχω δέ ὧδε . κατά οὗτος καί εὐκάρδιος λέγω τοι εἰμί τις καθά εὔψυχος , καί καρδία ἀλγέω ὁ κήδω τις , ὡς ἄν κατά ὁ καρδία ὁ κατά ὁ λύπη ἀλγηδών γίγνομαι . ἐν οὗτος γάρ ὁ ῥῆσις σαφής ὁ Χρύσιππος μαρτυρέω ἐγώ , ὡς οὐδέποτε ὁ λογίζομαι ὁ ψυχή οὐδείς ὁ ἰδιώτης ἐν καρδία νομίζω ὑπάρχω , οὐδέ ὁ ἀκάρδιος ὁ ἄψυχος , ὡς οἴομαι ὁ Χρύσιππος , ἀλλά ὁ ἄτολμος δηλόω παρά αὐτός . οὕτως δέ καί ὁ καρδία ἀλγέω ὁ λυπέω λέγω , ὡς καί οὗτος αὐτός μαρτυρέω διά ὁ αὐτός οὗτος ῥῆσις ὁ νυνί γράφω , ἐν ὅς φημί · ὡς ἄν κατά ὁ καρδία ὁ κατά ὁ λύπη ἀλγηδών γίγνομαι . οὕτως ἐν ἅπας ὁ λόγος ὁ Χρύσιππος οὐ αἰσθάνομαι ὁ πάθος ὁ ψυχή ἐν ὁ κάτω ὁ κεφαλή μέρος ὑπάρχω κατασκευάζω , οὐ ὁ λογίζομαι , ἤ ἐπιστήμη δέχομαι , ἤ ἀλήθεια σπουδάζω . οὕτως δέ ἐͅπειδάν ἐπιφέρω λέγω , ὁ γάρ ὅλος , καθά ἐν ἀρχή λέγω , εὖ μάλα ἐμφαίνω ὁ τε φόβος καί ὁ λύπη κατά οὗτος ὁ μέρος γίγνομαι , μαρτυρέω ᾀνταῦθη ὁ ὁ Πλάτων λόγος . καί διά ὁ ἑξῆς δέ κατά ὁ παραπλήσιος τρόπος οὐ αἰσθάνομαι κατασκευάζω , ὡς ἐν ὁ καρδία ὁ θυμοειδής ἱδρύω ὁ ψυχή . ὁ τε γάρ ἐν ὁ φόβος πάλσις ὁ καρδία ἐκφανής εἰμί καί ὁ εἰς οὗτος ὁ ὅλος ψυχή συνδρομή , οὐ ἄλλος ἐπιγεννηματικός γίγνομαι αὐτός , καθά ἄλλος ἄλλος συμπάσχω φύω , κατά ὅς καί συνιζάνω εἰς ἑαυτοῦ , συνάγω πρός οὗτος , ὡς ἄν ὁ ἡγεμονικός , καί κατά ὁ ὡς ἄν αὐτός οὗτος φυλακτικός . καί ὁ ὁ λύπη πάθος ἐνταυθοῖ που εὐφυής γίγνομαι , οὐδείς ἄλλος συμπάσχω οὐδέ συναλγέω τόπος . ἀλγηδών γάρ τις κατά οὗτος γίγνομαι σφοδρός , ἕτερος μέν οὐδείς ἐμφαίνω τόπος ὁ πάθος οὗτος , ὁ δέ περί ὁ καρδία μάλα . οὗτος πᾶς φημί ἀληθής ὑπό ὁ Χρύσιππος λέγω , καί παρακαλέω γε ὁ ἀπό αὐτός μιμνῄσκω τε αὐτός καί μηκέτι παρά ἐγώ ἕτερος ἐπιζητέω ἀπόδειξις ὑπέρ ὁ ὁ φόβος , καί ὁ λύπη , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος πάθος κατά ὁ καρδία συνίστημι , ἀλλά οὗτος μέν καί παρά αὐτός ὁμολογέω λαμβάνω ὁ Στωϊκός . οὐ μόνος γάρ Χρύσιππος , ἀλλά καί Κλεάνθης καί Ζήνων ἑτοῖμος αὐτός τίθημι . ἐκεῖνος δέ ἐπισκοπέω χρή μόνος , ἐν ὅς ὁ πᾶς ἀμφισβήτησις εἰμί συμβαίνω , εἰ καί ὁ λογίζομαι εἰμί ἐνταῦθα . εἰ γάρ ὥσπερ ὁ θυμοειδής , ἐναργής ἐπιδείκνυμι διά ὅς ὁ Χρύσιππος ἤδη πολλάκις λέγω λόγος περιέχω ἐν ὁ καρδία . ἐγώ δέ εἰ περί ὁ λογίζομαι παραπλήσιος οὗτος ἤ καί σφοδρός ἔτι προστίθημι ἀπόδειξις ὑπέρ ὁ κατά ὁ κεφαλή τε καί ὁ ἐγκέφαλος ὑπάρχω αὐτός , τίς ἄλλος ἤ ὁ Πλάτων τε καί Ἱπποκράτης ἀποδείκνυμι δόγμα , ὁ ἀπόδειξις ἀμφότερος ἐγώ συντίθημι ;