galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 1.5
Ἀλλὰ κᾀκείνου τὸ συνεχὲς τῷ στέρνῳ διεσεσήπει , καὶ ἦν οὕτω σαφῶς θεάσασθαι τὴν καρδίαν , ὡς κᾀν ταῖς τῶν ζώων ἀνατομαῖς , ἐπειδὰν ἑκόντες ἀναγυμνῶμεν . τὸ μὲν οὖν παιδάριον ἐσώθη , σαρκωθέντων τε τῶν περὶ τὸ στέρνον καὶ συμφύντων ἀλλήλοις , καὶ τοιοῦτον ἐπίθεμα γενομένων τῆς καρδίας , οἷόν περ ἡ ἔμπροσθεν ἦν κορυφὴ τοῦ χιτῶνος . καὶ οὐ χρὴ θαυμάζειν , εἰ , γυμνωθείσης τῆς καρδίας , ἐσώθη τὸ παιδάριον . οὐδὲν γὰρ περιττότερον ἡ διάθεσις εἶχε τῶν ὁσημέραι γινομένων εἰς τὸν θώρακα συντρήσεων . οὐ μὴν οὐδὲ ὁ περικάρδιος ἴδιον ἐξαίρετον ἐπιφέρει τινὰ κίνδυνον , ὥσπερ που καὶ Ἡρόφιλος εἴρηκε καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν ἰατρῶν . οὔτε οὖν τὸ παιδάριον ἐκεῖνο παρ’ ὅλην τὴν θεραπείαν ἐβέβλαπτο τὴν ἐνέργειαν , οὔτε ἄν τι ζῶον ὁμοίως ἀνατέμνωμεν . τίνος οὖν ἕνεκα ταῦτ’ εἴρηταί μοι ; τοῦ τὴν καρδίαν αἵματος εἶναι μεστὴν τηνικαῦτα κατ’ ἀμφοτέρας τὰς κοιλίας . τῷ τοῦτο δῆλον ; εἰ τρώσαις αὐτὴν , εὐθὺς ἐκχεῖται τὸ αἷμα . ἐχρῆν δέ γε κατὰ τὸν Χρύσιππον ἢ τὸ πνεῦμα πρότερον ἐκκενούμενον φαίνεσθαι , κᾄπειθ’ οὕτως ἕπεσθαι τὸ αἷμα , ἢ μηδὲ ὅλως ἕπεσθαι , καθάπερ οὐδὲ ἐπὶ τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἕπεται κοιλιῶν . ἀλλ’ ἐπειδὰν ἐκκόψαντες τὸ κρανίον ἀφέλωμεν τὴν παχεῖαν μήνιγγα , καὶ γυμνώσαντες ἅπαντα τὸν ἐγκέφαλον ἐπιχειρῶμεν τιτρώσκειν ἡντιναοῦν αὐτοῦ κοιλίαν , οὔτε ἐν τῷ παραχρῆμα φαίνεται κατ’ αὐτὰς αἷμα περιεχόμενον , οὔτε ὕστερον ἑπόμενον . οὕτως δὲ κᾀπὶ τοῦ τεθνεῶτος ἤδη ζώου κατὰ μὲν τὴν ἀριστερὰν κοιλίαν τῆς καρδίας οὐκ ἔσθ’ ὅπου οὐκ ἂν εὕροις αἵματος θρόμβους , ἐν δὲ ταῖς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον οὐχ εὑρήσεις , πλὴν εἰ θλασθέντος αὐτοῦ σὺν τῷ κρανίῳ τῶν ἐν αὐτῷ τινες ἀρτηριῶν ἢ φλεβῶν διασπασθεῖεν . οὕτω δὲ κᾀπὶ τῶν τιτρωσκομένων κατὰ τὴν ἔκφυσιν τοῦ νωτιαίου βοῶν εὑρίσκεταί ποτε διαδιδόμενον εἴς τινα τῶν προσθίων κοιλιῶν αἷμα . καὶ οὐδὲν οὐδ’ ἐνταῦθα θαυμαστὸν , αὐτῆς τῆς ὀπισθίου κοιλίας τιτρωσκομένης , καὶ πολλῶν καὶ μεγάλων αὐτῇ συντιτρωσκομένων ἀγγείων , ἀφικνεῖσθαί ποτε καὶ μέχρι τῶν προσθίων τὸ αἷμα . δύναιτο δ’ ἂν ἐνίοτε καὶ βρόχῳ πνιγέντος τοῦ ζώου διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν βίαν ῥαγῆναί τι τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον ἀγγείων , οἷα δὴ πολλάκις ὁρᾶται γιγνόμενα καὶ καθ’ ὁτιοῦν ἄλλο μέρος ὑπὸ πλήθους αἵματος ἢ χύσεως ἀναῤῥαγέντος ἀγγείου . εἰ δ’ ἐν ὕδατι πνιγείη τὸ ζῶον , οὐκ ἂν ὁμοίως ἀγγεῖον ῥαγείη . κατὰ μέντοι τοὺς ἄλλους ἅπαντας θανάτους τῶν ζώων οὐκ ἂν εὕροις ἐν ἐγκεφάλου κοιλίᾳ περιεχόμενον θρόμβον , ὥσπερ ἐν τῇ καρδίᾳ διαπαντός . ἀλλὰ τὰ μὲν ἐπὶ τῶν τεθνεώτων ἐκ περιουσίας εἰρῆσθαί μοι δοκῶ . ἐπάνειμι δ’ αὖθις ἐπὶ ζῶντα ζῶα , καὶ δείκνυμί σοι , γυμνωθείσης τῆς καρδίας , οὐ μόνον εἰ σμίλην καθείης εἰς τὴν ἀριστερὰν κοιλίαν , αἷμα προχεόμενον εὐθέως , ἀλλὰ κᾂν γραφεῖον , ἢ βελόνην , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον . καίτοι γε , εἴπερ ἀναγκαῖον ἦν , ἐχρῆν ἐκκενωθῆναι τὸ πνεῦμα πρότερον , ἵνα ἀκολουθήσῃ τὸ αἷμα · τὸ γὰρ στεγνὸν τῆς ὀπῆς ἂν εἰς χρόνου μῆκος οὐ σμικρὰ συνετέλεσεν . ἀλλὰ οὐχ ᾧδ’ ἔχει τἀληθές · ἕπεται γὰρ αὐτίκα μάλα τῷ τρώσαντι τὸ αἷμα , ὥστε οὐκ ἂν , οὐδ’ εἰ πάνυ σφόδρα ταχύνῃς ἐν τῇ χειρουργίᾳ , δυνήσῃ ποτὲ ἀναίμακτον ἐξαρπάσαι τὸ τρῶσαν . ᾧ δῆλον , ὡς πλήρης ἐστὶν αἵματος ἡ ἀριστερὰ κοιλία .
Lemmas: ἀλλά ἐͅκείνου ὁ συνεχής ὁ στέρνον διασήπομαι , καί εἰμί οὕτως σαφής θεάομαι ὁ καρδία , ὡς εἰͅν ὁ ὁ ζῷον ἀνατομή , ἐπειδάν ἑκών ἀναγυμνόω . ὁ μέν οὖν παιδάριον σῴζω , σαρκόω τε ὁ περί ὁ στέρνον καί συμφύω ἀλλήλων , καί τοιοῦτος ἐπίθεμα γίγνομαι ὁ καρδία , οἷος περ ὁ ἔμπροσθεν εἰμί κορυφή ὁ χιτών . καί οὐ χρή θαυμάζω , εἰ , γυμνόω ὁ καρδία , σῴζω ὁ παιδάριον . οὐδείς γάρ περισσός ὁ διάθεσις ἔχω ὁ ὁσημέραι γίγνομαι εἰς ὁ θώραξ σύντρησις . οὐ μήν οὐδέ ὁ περικάρδιος ἴδιος ἐξαιρετός ἐπιφέρω τις κίνδυνος , ὥσπερ που καί Ἡρόφιλος λέγω καί ἄλλος πολύς ὁ ἰατρός . οὔτε οὖν ὁ παιδάριον ἐκεῖνος παρά ὅλος ὁ θεραπεία βλάπτω ὁ ἐνέργεια , οὔτε ἄν τις ζῷον ὅμοιος ἀνατέμνω . τίς οὖν ἕνεκα οὗτος λέγω ἐγώ ; ὁ ὁ καρδία αἷμα εἰμί μεστός τηνικαῦτα κατά ἀμφότερος ὁ κοιλία . τίς οὗτος δῆλος ; εἰ τιτρώσκω αὐτός , εὐθύς ἐκχέω ὁ αἷμα . χρή δέ γε κατά ὁ Χρύσιππος ἤ ὁ πνεῦμα πρότερος ἐκκενόω φαίνω , ἔͅπειτα οὕτως ἕπομαι ὁ αἷμα , ἤ μηδέ ὅλος ἕπομαι , καθά οὐδέ ἐπί ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος ἕπομαι κοιλία . ἀλλά ἐπειδάν ἐκκόπτω ὁ κρανίον ἀφαιρέω ὁ παχύς μήνιγξ , καί γυμνόω ἅπας ὁ ἐγκέφαλος ἐπιχειρέω τιτρώσκω ὁστισοῦν αὐτός κοιλία , οὔτε ἐν ὁ παραχρῆμα φαίνω κατά αὐτός αἷμα περιέχω , οὔτε ὕστερον ἕπομαι . οὕτως δέ εἰͅπί ὁ θνῄσκω ἤδη ζῷον κατά μέν ὁ ἀριστερός κοιλία ὁ καρδία οὐ εἰμί ὅπου οὐ ἄν εὑρίσκω αἷμα θρόμβος , ἐν δέ ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος οὐ εὑρίσκω , πλήν εἰ θλάω αὐτός σύν ὁ κρανίον ὁ ἐν αὐτός τις ἀρτηρία ἤ φλέψ διασπάω . οὕτως δέ εἰͅπί ὁ τιτρώσκω κατά ὁ ἔκφυσις ὁ νωτιαῖος βοῦς εὑρίσκω ποτέ διαδίδωμι εἰς τις ὁ πρόσθιος κοιλία αἷμα . καί οὐδείς οὐδέ ἐνταῦθα θαυμαστός , αὐτός ὁ ὀπίσθιος κοιλία τιτρώσκω , καί πολύς καί μέγας αὐτός συντιτρώσκω ἀγγεῖον , ἀφικνέομαι ποτέ καί μέχρι ὁ πρόσθιος ὁ αἷμα . δύναμαι δέ ἄν ἐνίοτε καί βρόχος πνίγω ὁ ζῷον διά ὁ ὑπερβάλλω βία ῥήγνυμι τις ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος ἀγγεῖον , οἷος δή πολλάκις ὁράω γίγνομαι καί κατά ὁστισοῦν ἄλλος μέρος ὑπό πλῆθος αἷμα ἤ χύσις ἀναρρήγνυμι ἀγγεῖον . εἰ δέ ἐν ὕδωρ πνίγω ὁ ζῷον , οὐ ἄν ὅμοιος ἀγγεῖον ἀράσσω . κατά μέντοι ὁ ἄλλος ἅπας θάνατος ὁ ζῷον οὐ ἄν εὑρίσκω ἐν ἐγκέφαλος κοιλία περιέχω θρόμβος , ὥσπερ ἐν ὁ καρδία διαπαντός . ἀλλά ὁ μέν ἐπί ὁ θνῄσκω ἐκ περιουσία λέγω ἐγώ δοκέω . ἐπανέρχομαι δέ αὖθις ἐπί ζάω ζῷον , καί δείκνυμι σύ , γυμνόω ὁ καρδία , οὐ μόνος εἰ σμίλη καθίημι εἰς ὁ ἀριστερός κοιλία , αἷμα προχέω εὐθύς , ἀλλά ἔͅν γραφεῖον , ἤ βελόνη , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος . καίτοι γε , εἴπερ ἀναγκαῖος εἰμί , χρή ἐκκενόω ὁ πνεῦμα πρότερος , ἵνα ἀκολουθέω ὁ αἷμα · ὁ γάρ στεγνός ὁ ὀπή ἄν εἰς χρόνος μῆκος οὐ μικρός συντελέω . ἀλλά οὐ ὧδε ἔχω ἀληθής · ἕπομαι γάρ αὐτίκα μάλα ὁ τιτρώσκω ὁ αἷμα , ὥστε οὐ ἄν , οὐδέ εἰ πάνυ σφόδρα ταχύνω ἐν ὁ χειρουργία , δύναμαι ποτέ ἀναίμακτος ἐξαρπάζω ὁ τιτρώσκω . ὅς δῆλος , ὡς πλήρης εἰμί αἷμα ὁ ἀριστερός κοιλία .