galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 7.1
Οὐκ ἐγώ τοῦ μήκους τῆς πραγματείας αἴτιος , ὡς καὶ πρόσθεν εἶπον , ἀλλ’ οἱ ψευδῶν λόγων ὧν ἠρώτησαν ὑπὲρ ἡγεμονικῆς ψυχῆς οὐκ ὀλίγας πληρώσαντες βίβλους , ἃς εἰ μὲν ἀνελέγκτους τις εἴασεν , ὥσπερ ἐγνώκειν ἐγὼ τότε κατ’ ἀρχὰς , οὐκ ἂν ἐδόκει βεβαίως ἀποδεδεῖχθαι τἀληθὲς , εἰ δὲ ἐξήλεγχε πάντας ἑξῆς ἐπιὼν , ὡς μηδένα παραλιπεῖν , εἰς μῆκος οὐκ ἀναγκαῖον ἐκτείνεσθαι συνέβαινε τὴν ὅλην πραγματείαν . ἐπειδὴ τοίνυν τῶν πρώτων ἤδη ὑπομνημάτων οὐκ ὤκνουν τινὲς ἐπαινεῖν , ὡς ἀληθεῖς , οὓς Χρύσιππός τε καὶ ἄλλοι τινὲς ὑπὲρ ἡγεμονικῆς ψυχῆς ἠρώτησαν λόγους , ἔδοξε τοῖς ἑταίροις , οἷς μάλιστα χαριζόμενος ἔγραφον ταῦτα , προσθεῖναι τὰς λύσεις αὐτῶν . ἀναγκαῖον γὰρ ὂν ἢ μηκῦναι κατὰ τὴν πραγματείαν , ἢ μὴ δοκεῖν ἀποδεδειχέναι τελέως ὑπὸ τριῶν ἀρχῶν διοικούμενον τὸ ζῶον , αἱρετώτερον ἔδοξεν εἰς μῆκος ἐκτεῖναι . καὶ μέντοι καὶ τὸ τέλος αὐτὸ τοῦ γιγνομένου δείκνυσιν ὀρθῶς ἡμᾶς ἑλομένους ἅπαντας ἐλέγξαι τοὺς ἠρωτημένους λόγους . οὔτε Στωϊκὸς ἔτι φιλόσοφος , οὔτε Περιπατητικὸς , οὔτε ἰατρός τις ὁμοίως θρασὺς , ὡς πρόσθεν εἴρηται , ἔσται , ἀλλ’ ἔνιοί γε καὶ φανερῶς ἐπὶ τὸν ἀληθῆ μετέστησαν λόγον · ἰατροὶ μὲν ἐξ ἐγκεφάλου συγχωροῦντες ἐπιῤῥεῖν αἰσθήσεώς τε καὶ κινήσεως δύναμιν ἅπασι τοῖς κατὰ τὸ ζῶον μέλεσι , φιλόσοφοι δὲ τὸ λογιζόμενον τῆς ψυχῆς ἐνταῦθ’ ὑπάρχειν . ᾐδέσθησαν γὰρ ἐναργῶς ὑπὸ τῆς ἀνατομῆς ἐλεγχθέντες θατέρου τῶν λημμάτων προηγουμένως , ᾧ χρώμενοι ψευδῶς συνελογίζοντο προστιθέντες αὐτῷ τὸ πρὸς ἁπάντων ὁμολογούμενον , καθ’ ὅ φασιν , ἔνθα τῶν νεύρων ἡ ἀρχὴ , ἐνταῦθ’ εἶναι τὸ ἡγεμονικὸν , ὅπερ καὶ ἀληθές ἐστιν . ἀλλ’ ἥ γε προσληφθεῖσα δεομένη μὲν ἐξ ἀνατομῆς εὑρεθῆναι , κατεψευσμένη δ’ ὑπ’ ἐκείνων , οἰομένων ἐκ τῆς καρδίας ὁρμᾶσθαι τὰ νεῦρα , ψευδὲς εἰκότως εἰργάζετο τοῦ παντὸς λόγου τὸ συμπέρασμα , καί τινές γε τῶν οὐκ ἀλήθειαν , ἀλλ’ ἅπερ ἐξ ἀρχῆς ἔθεντο στεργόντων , ἐπιχειρήσαντες ἀνατρέπειν πᾶσιν ὁμολογούμενον ἔμπροσθεν λῆμμα , καταγέλαστοι τελέως ἐφάνησαν . ἐδείχθη γὰρ ἀπ’ αὐτῆς τοῦ ζητουμένου πράγματος τῆς οἰκείας φύσεως ἢ οὐσίας , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ τὴν πίστιν ἔχον ἡγεμονικὸν , ἁπάντων νοούντων καὶ λεγόντων τὸ κατάρχον αἰσθήσεώς τε καὶ τῆς καθ’ ὁρμὴν κινήσεως . ἐδείχθη δὲ καὶ ὡς αὐτὸς ὁ λόγος ἀρχαῖς μέν ἐστιν μόνον οὐκ ἐνδόξοις , οὐ μὴν ἀλλ’ ἐπιστημονικοῖς τοῖς λήμμασι κεχρημένος , ὅπερ ἴδιόν ἐστιν ἀποδεικτικῆς μεθόδου . οὐ μόνον δὲ τοὺς περὶ ψυχῆς ἡγεμονικοῦ λόγους ἠρωτημένους ὑπ’ αὐτῶν ἐλέγχοντες ἐμηκύναμεν , ἀλλὰ καὶ τὰ περὶ τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς ὑπὸ Χρυσίππου γεγραμμένα , τοῦτο μὲν ἐν τοῖς λογικοῖς ὑπομνήμασι τρισὶ , τοῦτο δ’ ὲν τῷ θεραπευτικῷ , μετὰ τοῦ καὶ δεικνύειν αὐτὸν ἑαυτῷ διαφερόμενον τὸν Χρύσιππον . ἐπεμνήσθημεν δὲ καὶ τῶν Ποσειδωνίου συγγραμμάτων , ἐν οἷς ἐπαινεῖ τὸν παλαιὸν λόγον , ἐλέγχων τὰ Χρυσίππῳ κακῶς εἰρημένα περί τε τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς καὶ τῶν ἀρετῶν τῆς διαφορᾶς . ὥσπερ γὰρ ἀναιρεῖται τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , εἰ μόνον εἴη τὸ λογιστικὸν τῆς ψυχῆς αὐτῆς , μηδενὸς μήτ’ ἐπιθυμητικοῦ μήτε θυμοειδοῦς ὄντος , οὕτω καὶ τῶν ἀρετῶν πλὴν φρονήσεως αἱ λοιπαὶ πᾶσαι . καίτοι κᾀνταῦθ’ εἴ τις ἐπεξέρχοιτο τῷ λόγῳ , τάς τε περὶ τῆς ψυχῆς διαφορὰς τῶν ἀρετῶν ἐν τέτταρσι βιβλίοις ὑπὸ Χρυσίππου γεγραμμένας βασανίζων , ὅσα τε καθ’ ἓν ἄλλο διῆλθεν , ᾧ δείκνυσι ποιὰς εἶναι τὰς ἀρετὰς , ἐλέγχων τὸν Ἀρίστωνος λόγον , οὐχ ἑνὸς ἢ δυοῖν , ἀλλὰ τριῶν ἢ τεττάρων ἂν δεηθείη βιβλίων . ἔστι μὲν γὰρ κᾀνταῦθα λόγος εἶς βραχὺς ἐπιστημονικὸς ἐλέγχων τὸν Χρύσιππον οὔτε τἀληθῆ πρεσβεύοντα καὶ μηκύνοντα περιττῶς . ἀλλ’ οἱ μήτε παιδευθέντες ἐν ἀποδεικτικῇ μεθόδῳ , μήθ’ ὅλως γνόντες , ὁποία τίς ἐστι , μόνῳ δὲ τῷ μεγέθει καὶ πλήθει τῶν ὑπὸ Χρυσίππου γραφέντων βιβλίων προσέχοντες τὸν νοῦν ἀληθῆ νομίζουσι πάνθ’ ὑπάρχειν αὐτά . καὶ γὰρ καὶ ὄντως ἐστὶ τὰ πλεῖστα αὐτῶν ἀληθῆ , καὶ μάλιστά γε τὰ κατ’ ἐκεῖνο τὸ βιβλίον , ἐν ᾧ δείκνυσι ποιὰς εἶναι τὰς ἀρετάς . ἀλλ’ ὅτι τῷ μίαν ὑποθεμένῳ δύναμιν ὑπάρχειν ἐν τῇ ψυχῇ , τὴν λογικήν τε καὶ κριτικὴν ὀνομαζομένην , ἀνελόντι δὲ τὴν ἐπιθυμητικήν τε καὶ θυμοειδῆ , καθάπερ ὁ Χρύσιππος ἀνεῖλε , μάχεται τὰ κατὰ τοῦτο τὸ βιβλίον εἰρημένα ταυτὶ , μέμψαιτ’ ἄν τις αὐτῷ · τὸ μέντοι καταβάλλεσθαι τὴν Ἀρίστωνος αἵρεσιν ἀληθῶς ὑπὸ τῶν γεγραμμένων οὐκ ἄν τις μέμψαιτο . νομίζει γὰρ ὁ ἀνὴρ ἐκεῖνος , μίαν οὖσαν τὴν ἀρετὴν ὀνόμασι πλείοσιν ὀνομάζεσθαι κατὰ τὴν πρός τι σχέσιν . ὁ τοίνυν Χρύσιππος δείκνυσιν οὐκ ἐν τῇ πρός τι σχέσει γενόμενον τὸ πλῆθος τῶν ἀρετῶν τε καὶ κακιῶν , ἀλλ’ ἐν ταῖς οἰκείαις οὐσίαις ὑπαλλαττομέναις κατὰ τὰς ποιότητας , ὡς ὁ τῶν παλαιῶν ἠβούλετο λόγος · ὅπερ καὶ αὐτὸ βραχὺ παρατρέψας ὁ Χρύσιππος ἑτέραις λέξεσι διῆλθε , ποιὰς εἶναι τὰς ἀρετὰς , τοῖς τ’ ἐπιχειρήμασιν οὐ πρέπουσι τῷ τὸ λογικὸν εἶναι μόνον τῆς ψυχῆς τεθειμένῳ , τὸ παθητικὸν δ’ ἀνῃρηκότι . πῶς οὖν ἐγὼ τοῦ μήκους τῶν λόγων αἴτιος , ἐὰν ἀναγκασθῶ νῦν ἐπιδεικνύειν , ἀλλοτρίας αἱρέσεως ἐπιχειρήμασι χρώμενον τὸν Χρύσιππον εἰκότως καταβαλεῖν τὴν Ἀρίστωνος δόξαν ; οἱ γὰρ μήτε γνόντες , οἷόν τι πρᾶγμά ἐστι μέθοδος ἀποδεικτικὴ , μήτ’ ἀσκηθέντες ἐν αὐτῇ , μήτε ἀλήθειαν τιμῶντες , οὗτοι δικαιότεροι τοῦ μήκους τῶν λόγων ἔχειν τὴν αἰτίαν . οὗτοι γάρ εἰσι καὶ οἱ πρὸς ἅπασαν ἀπόδειξιν ἀεὶ λογιζόμενοι καὶ στροφὰς ἀσχήμονας στρεφόμενοι χάριν τοῦ δοκεῖν ἀτελῆ τὸν ὅλον ὑπάρχειν λόγον , ὅπου καὶ νῦν , ἐκ πολλοῦ γεγραμμένων τῶν πρὸ τούτου βιβλίων ἔτεσί τε πολλοῖς βεβασανισμένων ὑπὸ τῶν ἀρίστων ἀνδρῶν ἔκ τε τοῦ Περιπάτου καὶ τῆς Στοᾶς , ἐξαίφνης τις ἀνεφάνη τῶν Περιπατητικῶν ὑμένας εἶναι λέγων τοὺς ἀπὸ τῆς καρδίας εἰς ἐγκέφαλόν τε καὶ μήνιγγας ἀναφερομένους , ὑφ’ ὧν ἡ ψυχικὴ δύναμις ἀνακομίζεται . καὶ ταῦτ’ ἐπιχειρεῖ λέγειν ἄνθρωπος οὐδ’ ὅλως ἀνατομῆς ἁψάμενος . ἐπεὶ δὲ πρὸς ἡμῶν ἐδέδεικτο καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν , ὡς τοῖς νεύροις ἐγκέφαλος ἐπιπέμπει δυνάμεις , οἷον πηγή τις ὑπάρχων αὐτὸς , οὐκ ἐκ καρδίας λαμβάνων , ὡς μὲν ἔνιοι , δι’ αὐτῶν ὧν ἔφασαν νεύρων , ὡς δ’ ἄλλοι , διὰ τῶν καρωτίδων ἀρτηριῶν , ἠναγκάσθημεν οὖν αὖθις ἡμεῖς ἐπιδεικνύναι μήθ’ ὑμένας ἀναφερομένους ὅλως ἐκ καρδίας εἰς κεφαλὴν , εἰ δὲ καί τινες τῶν κατὰ τὸν τράχηλον ὑμένων ἐκ καρδίας μὴ εἶναι φάσκοιεν διατέμνοντές τε πάντας αὐτοὺς , ἐκκόπτοντές τε μηδὲν τοῦ ζώου βλαπτομένου . σκεπάσματα γάρ εἰσιν οἱ ὑμένες , ἔνθα περ ἂν ὑπάρχωσι , μορίων , μηδεμίαν ἐνέργειαν ἢ χρείαν ἑτέραν ἔχοντες , ὁποίαν ἀρτηρίαι καὶ νεῦρα καὶ φλέβες . ὥσπερ οὖν ἐν τούτοις οὐκ ἐγὼ τοῦ μήκους τῶν λόγων αἴτιος , ἀλλ’ ὅσοι μήτ’ ἠσκήθησαν ἐν ἀποδεικτικῇ μεθόδῳ , μήτ’ ἀληθείας ἐρῶσιν , οὕτω κᾀπὶ τοῦ πλήθους τῶν ἀρετῶν ὁ μὲν ἐπιστημονικὸς λόγος ἐλάχιστος , οἱ δ’ ἐξ ἀμαθίας τε καὶ φιλονεικίας ὁρμώμενοι πολλοί . τίς οὖν ὁ ἐπιστημονικὸς λόγος ; ὁ ἀπ’ αὐτῆς δηλονότι τῆς τοῦ πράγματος οὐσίας ὁρμώμενος , ὡς ἐν τῇ περὶ τῆς ἀποδείξεως ἐδείχθη πραγματείᾳ . χρὴ γὰρ ἄρξασθαι μὲν ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν ἀρετὴν ἐννοίας , μεταβῆναι δ’ ἐντεῦθεν ἐπὶ τὴν τῆς οὐσίας εὕρεσιν ἐπισκοπούμενον , εἴτε μία τῆς κατὰ ψυχὴν ἀρετῆς , εἴτε πλείους εἰσὶν αἱ οὐσίαι κατὰ τὸ κοινότατον τῶν σημαινομένων , ὡς ἐν τοῖς περὶ τῆς ἀποδείξεως εἴρηται βιβλίοις , ἀκουόντων ἡμῶν τοῦ τῆς οὐσίας ὀνόματος , ὅπερ ἐστὶν οἷον ὕπαρξις , ὥς φασιν , ἡ βελτίστη τελειότης τῆς ἑκάστου φύσεως . ἀλλ’ εἴπερ τι τοιοῦτον πρᾶγμά ἐστιν , ἡ ἀρετὴ μία καθ’ ἕκαστον ὑπάρξει τῶν ὄντων . εἴπερ γὰρ τὸ βέλτιστον ἓν , καὶ ἡ τελειότης ἐστὶ μία , κατὰ μὲν τὸ λογιστικὸν μέρος τῆς ψυχῆς ἐπιστήμην ἀναγκαῖον εἶναι τὴν ἀρετὴν , καὶ εἴπερ ἓν τοῦτό ἐστι μόνον ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ λογιζόμενον , οὐ χρὴ ζητεῖν ἀρετὰς πολλάς · εἰ δὲ καὶ τὸν θυμὸν , ἀναγκαῖον ἔσται κᾀκείνου γενέσθαι τὴν ἀρετήν . οὕτω δὲ εἰ καὶ τρίτον ἄλλο πρὸς τούτοις εἴη τὸ ἐπιθυμητικὸν , ἑξῆς μὲν αὗται τρεῖς , ἄλλη δ’ ἐκ τῆς πρὸς ἀλλήλας αὐτῶν σχέσεως γίγνεται τετάρτη . ἄρα μήτι μακρὸς ὁ λόγος οὐδαμῶς , ὥσπερ οὐδ’ ἄλλος οὐδεὶς τῶν ἐπιστημονικῶν . ἀλλὰ μακρὰ λέγειν ἡμᾶς ἀναγκάζουσιν οἱ ληροῦντες μακρὰ , καθάπερ ἀμέλει καὶ νῦν ἀναγκαῖόν ἐστιν , εἰ καὶ μὴ τελέως μακρὰ , μέτρια γοῦν ἔτι διελθεῖν ὑπὲρ τῶν τῆς ψυχῆς ἀρετῶν . εἰ γὰρ , ὡς ἔμπροσθεν δέδεικται , ἕτερον μέν ἐστι τὸ λογιζόμενον , ἕτερον δὲ τὸ ἐπιθυμοῦν , ἄλλο δὲ τὸ θυμούμενον , ἔσται τις ἀρετὴ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν μία . κάλει τοίνυν , εἰ βούλει , τὴν μὲν ἐν τῷ λογιζομένῳ σοφίαν , ἢ φρόνησιν , ἢ ἐπιστήμην , ἢ ὅ τι περ ἂν ἄλλο σοι δόξῃ , τὴν δ’ ἐν τῷ θυμουμένῳ πάλιν ἀνδρείαν , ἢ ὅ τι περ ἂν ἄλλο βουληθῇς · οὐ γάρ μοι μέλει τῶν ὀνομάτων , ἀλλ’ ὅτι μίαν αὐτὴν ἀναγκαῖον εἶναι . κάλει δ’ , εἴπερ ἐθέλεις , καὶ τὴν ἐν τῷ λοιπῷ τῷ ἐπιθυμητικῷ γιγνομένην ἀρετὴν σωφροσύνην , αὖθις ἡμῶν ἐπισκεπτομένων περὶ τῆς κατ’ αὐτὴν Ἀριστοτέλει τε καὶ Πλάτωνι γεγενημένης διαφωνίας , οὐ μεγάλης ὑπαρχούσης . ἐπεὶ δ’ ἕκαστον μόριον τῆς ὅλης ψυχῆς τὸ κατὰ τὴν ἀξίαν ἑαυτοῦ κάλλος ἔχει , τὴν ψυχὴν ὅλην εἰκότως ἂν εἴποις δικαίαν . ἐν μὲν οὖν τοῖς ἀλόγοις μέρεσιν αὐτῆς ἕξεις τέ τινές εἰσι καὶ δυνάμεις μόνον αἱ ἀρεταὶ , κατὰ δὲ τὸ λογικὸν οὐχ ἕξις μόνον ἢ δύναμίς ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἐπιστήμη ἡ ἀρετή . μόνῳ γὰρ τούτῳ τῷ μέρει τῆς ψυχῆς ἐπιστήμης μέτεστι , τὰ δὲ ἄλλα δυνάμεις μέν τινας καὶ ἕξεις βελτίους τε καὶ χείρους κτᾶσθαι δύναται , μετασχεῖν δ’ ἐπιστήμης ἀμήχανον αὐτοῖς , ἄχρι περ ἂν μηδὲ λόγου . τὸ μὲν οὖν ἀληθὲς οὕτω βραχύ .
Lemmas: οὐ ἐγώ ὁ μῆκος ὁ πραγματεία αἴτιος , ὡς καί πρόσθεν λέγω , ἀλλά ὁ ψευδής λόγος ὅς ἐρωτάω ὑπέρ ἡγεμονικός ψυχή οὐ ὀλίγος πληρόω βίβλος , ὅς εἰ μέν ἀνέλεγκτος τις ἐάω , ὥσπερ γιγνώσκω ἐγώ τότε κατά ἀρχή , οὐ ἄν δοκέω βέβαιος ἀποδείκνυμι ἀληθής , εἰ δέ ἐξελέγχω πᾶς ἑξῆς ἐπέρχομαι , ὡς μηδείς παραλείπω , εἰς μῆκος οὐ ἀναγκαῖος ἐκτείνω συμβαίνω ὁ ὅλος πραγματεία . ἐπειδή τοίνυν ὁ πρῶτος ἤδη ὑπόμνημα οὐ ὀκνέω τις ἐπαινέω , ὡς ἀληθής , ὅς Χρύσιππος τε καί ἄλλος τις ὑπέρ ἡγεμονικός ψυχή ἐρωτάω λόγος , δοκέω ὁ ἑταῖρος , ὅς μάλα χαρίζω γράφω οὗτος , προστίθημι ὁ λύσις αὐτός . ἀναγκαῖος γάρ εἰμί ἤ μηκύνω κατά ὁ πραγματεία , ἤ μή δοκέω ἀποδείκνυμι τέλειος ὑπό τρεῖς ἀρχή διοικέω ὁ ζῷον , αἱρετός δοκέω εἰς μῆκος ἐκτείνω . καί μέντοι καί ὁ τέλος αὐτός ὁ γίγνομαι δείκνυμι ὀρθός ἐγώ αἱρέω ἅπας ἐλέγχω ὁ ἐρωτάω λόγος . οὔτε Στωϊκός ἔτι φιλόσοφος , οὔτε Περιπατητικός , οὔτε ἰατρός τις ὅμοιος θρασύς , ὡς πρόσθεν λέγω , εἰμί , ἀλλά ἔνιοι γε καί φανερός ἐπί ὁ ἀληθής μεθίστημι λόγος · ἰατρός μέν ἐκ ἐγκέφαλος συγχωρέω ἐπιρρέω αἴσθησις τε καί κίνησις δύναμις ἅπας ὁ κατά ὁ ζῷον μέλος , φιλόσοφος δέ ὁ λογίζομαι ὁ ψυχή ἐνταῦθα ὑπάρχω . αἰδέομαι γάρ ἐναργής ὑπό ὁ ἀνατομή ἐλέγχω ἕτερος ὁ λῆμμα προηγέομαι , ὅς χράω ψευδής συλλογίζομαι προστίθημι αὐτός ὁ πρός ἅπας ὁμολογέω , κατά ὅς φημί , ἔνθα ὁ νεῦρον ὁ ἀρχή , ἐνταῦθα εἰμί ὁ ἡγεμονικός , ὅς καί ἀληθής εἰμί . ἀλλά ὁ γε προσλαμβάνω δέω μέν ἐκ ἀνατομή εὑρίσκω , καταψεύδομαι δέ ὑπό ἐκεῖνος , οἴομαι ἐκ ὁ καρδία ὁρμάω ὁ νεῦρον , ψευδής ἔοικα ἐργάζομαι ὁ πᾶς λόγος ὁ συμπέρασμα , καί τις γε ὁ οὐ ἀλήθεια , ἀλλά ὅς ἐκ ἀρχή τίθημι στέργω , ἐπιχειρέω ἀνατρέπω πᾶς ὁμολογέω ἔμπροσθεν λῆμμα , καταγέλαστος τέλειος φαίνω . δείκνυμι γάρ ἀπό αὐτός ὁ ζητέω πρᾶγμα ὁ οἰκεῖος φύσις ἤ οὐσία , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω ὁ πίστις ἔχω ἡγεμονικός , ἅπας νοέω καί λέγω ὁ κατάρχω αἴσθησις τε καί ὁ κατά ὁρμή κίνησις . δείκνυμι δέ καί ὡς αὐτός ὁ λόγος ἀρχή μέν εἰμί μόνος οὐ ἔνδοξος , οὐ μήν ἀλλά ἐπιστημονικός ὁ λῆμμα χράω , ὅς ἴδιος εἰμί ἀποδεικτικός μέθοδος . οὐ μόνος δέ ὁ περί ψυχή ἡγεμονικός λόγος ἐρωτάω ὑπό αὐτός ἐλέγχω μηκύνω , ἀλλά καί ὁ περί ὁ πάθος ὁ ψυχή ὑπό Χρύσιππος γράφω , οὗτος μέν ἐν ὁ λογικός ὑπόμνημα τρεῖς , οὗτος δέ εἰμί ὁ θεραπευτικός , μετά ὁ καί δείκνυμι αὐτός ἑαυτοῦ διαφέρω ὁ Χρύσιππος . ἐπιμιμνήσκομαι δέ καί ὁ Ποσειδώνιον σύγγραμμα , ἐν ὅς ἐπαινέω ὁ παλαιός λόγος , ἐλέγχω ὁ Χρύσιππος κακός λέγω περί τε ὁ πάθος ὁ ψυχή καί ὁ ἀρετή ὁ διαφορά . ὥσπερ γάρ ἀναιρέω ὁ πάθος ὁ ψυχή , εἰ μόνος εἰμί ὁ λογιστικός ὁ ψυχή αὐτός , μηδείς μήτε ἐπιθυμητικός μήτε θυμοειδής εἰμί , οὕτως καί ὁ ἀρετή πλήν φρόνησις ὁ λοιπός πᾶς . καίτοι ἐͅνταῦτα εἰ τις ἐπεξέρχομαι ὁ λόγος , ὁ τε περί ὁ ψυχή διαφορά ὁ ἀρετή ἐν τέσσαρες βιβλίον ὑπό Χρύσιππος γράφω βασανίζω , ὅσος τε κατά εἷς ἄλλος διέρχομαι , ὅς δείκνυμι ποιός εἰμί ὁ ἀρετή , ἐλέγχω ὁ Ἀρίστων λόγος , οὐ εἷς ἤ δύο , ἀλλά τρεῖς ἤ τέσσαρες ἄν δέω βιβλίον . εἰμί μέν γάρ ᾀνταῦθη λόγος εἰμί βραχύς ἐπιστημονικός ἐλέγχω ὁ Χρύσιππος οὔτε ἀληθής πρεσβεύω καί μηκύνω περισσός . ἀλλά ὁ μήτε παιδεύω ἐν ἀποδεικτικός μέθοδος , μήτε ὅλος γιγνώσκω , ὁποῖος τις εἰμί , μόνος δέ ὁ μέγεθος καί πλῆθος ὁ ὑπό Χρύσιππος γράφω βιβλίον προσέχω ὁ νόος ἀληθής νομίζω πᾶς ὑπάρχω αὐτός . καί γάρ καί ὄντως εἰμί ὁ πολύς αὐτός ἀληθής , καί μάλα γε ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ βιβλίον , ἐν ὅς δείκνυμι ποιός εἰμί ὁ ἀρετή . ἀλλά ὅτι ὁ εἷς ὑποτίθημι δύναμις ὑπάρχω ἐν ὁ ψυχή , ὁ λογικός τε καί κριτικός ὀνομάζω , ἀναιρέω δέ ὁ ἐπιθυμητικός τε καί θυμοειδής , καθά ὁ Χρύσιππος ἀναιρέω , μάχομαι ὁ κατά οὗτος ὁ βιβλίον λέγω οὗτος , μέμφομαι ἄν τις αὐτός · ὁ μέντοι καταβάλλω ὁ Ἀρίστων αἵρεσις ἀληθής ὑπό ὁ γράφω οὐ ἄν τις μέμφομαι . νομίζω γάρ ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος , εἷς εἰμί ὁ ἀρετή ὄνομα πολύς ὀνομάζω κατά ὁ πρός τις σχέσις . ὁ τοίνυν Χρύσιππος δείκνυμι οὐ ἐν ὁ πρός τις σχέσις γίγνομαι ὁ πλῆθος ὁ ἀρετή τε καί κακία , ἀλλά ἐν ὁ οἰκεῖος οὐσία ὑπαλλάσσω κατά ὁ ποιότης , ὡς ὁ ὁ παλαιός βούλομαι λόγος · ὅς καί αὐτός βραχύς παρατρέπω ὁ Χρύσιππος ἕτερος λέξις διέρχομαι , ποιός εἰμί ὁ ἀρετή , ὁ τε ἐπιχείρημα οὐ πρέπω ὁ ὁ λογικός εἰμί μόνος ὁ ψυχή τίθημι , ὁ παθητικός δέ ἀναλέγω . πῶς οὖν ἐγώ ὁ μῆκος ὁ λόγος αἴτιος , ἐάν ἀναγκάζω νῦν ἐπιδείκνυμι , ἀλλότριος αἵρεσις ἐπιχείρημα χράω ὁ Χρύσιππος ἔοικα καταβάλλω ὁ Ἀρίστων δόξα ; ὁ γάρ μήτε γιγνώσκω , οἷος τις πρᾶγμα εἰμί μέθοδος ἀποδεικτικός , μήτε ἀσκέω ἐν αὐτός , μήτε ἀλήθεια τιμάω , οὗτος δίκαιος ὁ μῆκος ὁ λόγος ἔχω ὁ αἰτία . οὗτος γάρ εἰμί καί ὁ πρός ἅπας ἀπόδειξις ἀεί λογίζομαι καί στροφή ἀσχήμων στρέφω χάριν ὁ δοκέω ἀτελής ὁ ὅλος ὑπάρχω λόγος , ὅπου καί νῦν , ἐκ πολύς γράφω ὁ πρό οὗτος βιβλίον ἔτος τε πολύς βασανίζω ὑπό ὁ ἀγαθός ἀνήρ ἐκ τε ὁ Περίπατος καί ὁ Στοά , ἐξαίφνης τις ἀναφαίνω ὁ Περιπατητικός ὑμήν εἰμί λέγω ὁ ἀπό ὁ καρδία εἰς ἐγκέφαλος τε καί μῆνιγξ ἀναφέρω , ὑπό ὅς ὁ ψυχικός δύναμις ἀνακομίζω . καί οὗτος ἐπιχειρέω λέγω ἄνθρωπος οὐδέ ὅλος ἀνατομή ἅπτω . ἐπεί δέ πρός ἐγώ δείκνυμι καί διά ὁ ἔμπροσθεν , ὡς ὁ νεῦρον ἐγκέφαλος ἐπιπέμπω δύναμις , οἷος πηγή τις ὑπάρχω αὐτός , οὐ ἐκ καρδία λαμβάνω , ὡς μέν ἔνιοι , διά αὐτός ὅς φημί νεῦρον , ὡς δέ ἄλλος , διά ὁ καρωτίδες ἀρτηρία , ἀναγκάζω οὖν αὖθις ἐγώ ἐπιδείκνυμι μήτε ὑμήν ἀναφέρω ὅλος ἐκ καρδία εἰς κεφαλή , εἰ δέ καί τις ὁ κατά ὁ τράχηλος ὑμήν ἐκ καρδία μή εἰμί φάσκω διατέμνω τε πᾶς αὐτός , ἐκκόπτω τε μηδείς ὁ ζῷον βλάπτω . σκέπασμα γάρ εἰμί ὁ ὑμήν , ἔνθα περ ἄν ὑπάρχω , μόριον , μηδείς ἐνέργεια ἤ χρεία ἕτερος ἔχω , ὁποῖος ἀρτηρία καί νεῦρον καί φλέψ . ὥσπερ οὖν ἐν οὗτος οὐ ἐγώ ὁ μῆκος ὁ λόγος αἴτιος , ἀλλά ὅσος μήτε ἀσκέω ἐν ἀποδεικτικός μέθοδος , μήτε ἀλήθεια ἐράω , οὕτως εἰͅπί ὁ πλῆθος ὁ ἀρετή ὁ μέν ἐπιστημονικός λόγος ἐλαχύς , ὁ δέ ἐκ ἀμαθία τε καί φιλονικία ὁρμάω πολύς . τίς οὖν ὁ ἐπιστημονικός λόγος ; ὁ ἀπό αὐτός δηλονότι ὁ ὁ πρᾶγμα οὐσία ὁρμάω , ὡς ἐν ὁ περί ὁ ἀπόδειξις δείκνυμι πραγματεία . χρή γάρ ἄρχω μέν ἀπό ὁ κατά ὁ ἀρετή ἔννοια , μεταβαίνω δέ ἐντεῦθεν ἐπί ὁ ὁ οὐσία εὕρεσις ἐπισκοπέω , εἴτε εἷς ὁ κατά ψυχή ἀρετή , εἴτε πολύς εἰμί ὁ οὐσία κατά ὁ κοινός ὁ σημαίνω , ὡς ἐν ὁ περί ὁ ἀπόδειξις λέγω βιβλίον , ἀκούω ἐγώ ὁ ὁ οὐσία ὄνομα , ὅς εἰμί οἷος ὕπαρξις , ὡς φημί , ὁ ἀγαθός τελειότης ὁ ἕκαστος φύσις . ἀλλά εἴπερ τις τοιοῦτος πρᾶγμα εἰμί , ὁ ἀρετή εἷς κατά ἕκαστος ὑπάρχω ὁ εἰμί . εἴπερ γάρ ὁ ἀγαθός εἷς , καί ὁ τελειότης εἰμί εἷς , κατά μέν ὁ λογιστικός μέρος ὁ ψυχή ἐπιστήμη ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἀρετή , καί εἴπερ εἷς οὗτος εἰμί μόνος ἐν ὁ ψυχή ἐγώ ὁ λογίζομαι , οὐ χρή ζητέω ἀρετή πολύς · εἰ δέ καί ὁ θυμός , ἀναγκαῖος εἰμί κᾄκεινος γίγνομαι ὁ ἀρετή . οὕτως δέ εἰ καί τρίτος ἄλλος πρός οὗτος εἰμί ὁ ἐπιθυμητικός , ἑξῆς μέν οὗτος τρεῖς , ἄλλος δέ ἐκ ὁ πρός ἀλλήλων αὐτός σχέσις γίγνομαι τέταρτος . ἄρα μήτι μακρός ὁ λόγος οὐδαμῶς , ὥσπερ οὐδέ ἄλλος οὐδείς ὁ ἐπιστημονικός . ἀλλά μακρός λέγω ἐγώ ἀναγκάζω ὁ ληρέω μακρός , καθά ἀμέλει καί νῦν ἀναγκαῖος εἰμί , εἰ καί μή τέλειος μακρός , μέτριος γοῦν ἔτι διέρχομαι ὑπέρ ὁ ὁ ψυχή ἀρετή . εἰ γάρ , ὡς ἔμπροσθεν δείκνυμι , ἕτερος μέν εἰμί ὁ λογίζομαι , ἕτερος δέ ὁ ἐπιθυμέω , ἄλλος δέ ὁ θυμόω , εἰμί τις ἀρετή κατά ἕκαστος αὐτός εἷς . καλέω τοίνυν , εἰ βούλομαι , ὁ μέν ἐν ὁ λογίζομαι σοφία , ἤ φρόνησις , ἤ ἐπιστήμη , ἤ ὅς τις περ ἄν ἄλλος σύ δοκέω , ὁ δέ ἐν ὁ θυμόω πάλιν ἀνδρεία , ἤ ὅς τις περ ἄν ἄλλος βούλομαι · οὐ γάρ ἐγώ μέλω ὁ ὄνομα , ἀλλά ὅτι εἷς αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί . καλέω δέ , εἴπερ ἐθέλω , καί ὁ ἐν ὁ λοιπός ὁ ἐπιθυμητικός γίγνομαι ἀρετή σωφροσύνη , αὖθις ἐγώ ἐπισκοπέω περί ὁ κατά αὐτός Ἀριστοτέλης τε καί Πλάτων γίγνομαι διαφωνία , οὐ μέγας ὑπάρχω . ἐπεί δέ ἕκαστος μόριον ὁ ὅλος ψυχή ὁ κατά ὁ ἀξία ἑαυτοῦ κάλλος ἔχω , ὁ ψυχή ὅλος ἔοικα ἄν λέγω δίκαιος . ἐν μέν οὖν ὁ ἄλογος μέρος αὐτός ἕξις τε τις εἰμί καί δύναμις μόνος ὁ ἀρετή , κατά δέ ὁ λογικός οὐ ἕξις μόνος ἤ δύναμις εἰμί , ἀλλά καί ἐπιστήμη ὁ ἀρετή . μόνος γάρ οὗτος ὁ μέρος ὁ ψυχή ἐπιστήμη μέτειμι , ὁ δέ ἄλλος δύναμις μέν τις καί ἕξις ἀγαθός τε καί κακός κτάομαι δύναμαι , μετέχω δέ ἐπιστήμη ἀμήχανος αὐτός , ἄχρι περ ἄν μηδέ λόγος . ὁ μέν οὖν ἀληθής οὕτως βραχύς .