galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 1.9
Τρία γάρ ἐστιν ὄργανα παραπλήσια μὲν ἀλλήλοις τὴν μορφὴν τοῦ σώματος , οὐκ ὀλίγον δ’ ἐνεργείαις τε καὶ χρείαις διαλλάττοντα · προσαγορεύεται δ’ αὐτῶν τὸ μὲν νεῦρον , τὸ δὲ σύνδεσμος , τὸ δὲ τένων . τὸ μὲν δὴ νεῦρον ἐξ ἐγκεφάλου πάντως ἢ νωτιαίου πέφυκεν , αἴσθησιν , ἢ κίνησιν , ἢ τὸ συναμφότερον οἷς ἂν ἐμφύηται παράγον . ὁ σύνδεσμος δ’ ἀναίσθητος μέν ἐστιν , ἡ χρεία δὲ αὐτοῦ κατὰ τοὔνομα . λοιπὸς δὲ τένων πέρας ἐστὶ νευρῶδες μυὸς , ἐκ συνδέσμου καὶ νεύρου γεννώμενος , ὡς ἔν τε τοῖς περὶ μυῶν κινήσεως ἡμῖν ἐπιδέδεικται κᾀν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσι . νεῦρον μὲν δὴ πᾶν ἀκριβῶς ἐστι στρογγύλον , οἱ τένοντες δ’ οὐχ ἅπαντες , ἔτι δὲ μᾶλλον οἱ σύνδεσμοι · πλατύνονται γὰρ οἱ πλείους αὐτῶν εἰς ὑμένος ἰδέαν . ἀλλ’ ὑμὴν μὲν ἅπας ἀκριβῶς ἐστι λεπτὸς καὶ μαλακὸς , σύνδεσμος δὲ καὶ σκληρὸς , καὶ παχὺς τοὐπίπαν . ἔνιοι μὲν αὐτῶν νευροχονδρώδεις ὀνομάζονταί τε καί εἰσιν · οὔτε δὲ ὑμὴν , οὔτε νεῦρον , οὔτε τένων εἰς τοσαύτην ποθ’ ἥκει σκληρότητα . ἀλλὰ τῶν μὲν νεύρων ἔνια καὶ πάνυ μαλακὰ τὴν φύσιν ἐστὶν , εἰς αἴσθησιν ἐπιτήδεια μόνην , ἔνια δ’ , εἰ καὶ σκληρότερα τούτων ὑπάρχει κατὰ τὴν τοῦ σώματος οὐσίαν , ἀλλὰ παμπόλλῳ γε ἀπολείπεται συνδέσμου σκληρότητος . οὕτω δὲ καὶ οἱ ὑμένες , εἰ καὶ διαφέρουσι ἀλλήλων κατὰ σκληρότητα , συνδέσμων ἀπολείπονται πάμπολυ . οἱ τένοντες δὲ σύγκεινται μὲν ἔκ τε τῶν συνδέσμων καὶ τῶν νεύρων τῶν σκληροτέρων , ἐν τῷ μέσῳ δὲ εἰκότως ἀμφοῖν εἰσι , τοσούτῳ νεύρου σκληρότεροι τὴν οὐσίαν ὑπάρχοντες , ὅσῳ συνδέσμου μαλακώτεροι . ἅπαντα δὲ ταῦτά ἐστι τὰ τρία γένη λευκὰ , καὶ ἄναιμα , καὶ ἀκοίλια , καὶ εἰς ἶνας εὐθείας λυόμενα , πλὴν τῶν πάνυ σκληρῶν συνδέσμων · οὐ γὰρ οἷόν τε τούτους ἀναλῦσαι εἰς ἶνας . εἰ γοῦν οὕτως ὀνομάζειν ἐθέλεις , ὡς Ἱπποκράτης ὠνόμασε , τὸ μὲν αἴσθησίν τε καὶ κίνησιν παρέχον ἤτοι νεῦρον , ἢ τόνον , ( ἄμφω γὰρ αὐτὸ προσαγορεύει , ) τὸ δὲ ἀναίσθητον σύνδεσμον , εἰς ὃν δὲ ὁ μῦς τελευτᾷ , τένοντα , δείξω σοι σαφῶς οὐκ ἔχουσαν πλῆθος νεύρων τὴν καρδίαν . εἰ δὲ καὶ συγχεῖν βούλοιο τὰς προσηγορίας , ὡς οἱ πλεῖστοι τῶν μεθ’ Ἱπποκράτη , κάλει μὲν ἅπαντα νεῦρα , διαφορὰς δ’ ἐν αὐτοῖς λέγε τριττὰς , αἰσθητικὰ μὲν καὶ προαιρετικὰ ﻿ τὰ ἐξ ἐγκεφάλου καὶ νωτιαίου πεφυκότα , συνδετικὰ δὲ τὰ ἀναίσθητα , καὶ τρίτα ἔτι πρὸς τούτοις τὰ ἐκ τῶν μυῶν ἀπονευρουμένων φυόμενα .
Lemmas: τρεῖς γάρ εἰμί ὄργανον παραπλήσιος μέν ἀλλήλων ὁ μορφή ὁ σῶμα , οὐ ὀλίγος δέ ἐνέργεια τε καί χρεία διαλλάσσω · προσαγορεύω δέ αὐτός ὁ μέν νεῦρον , ὁ δέ σύνδεσμος , ὁ δέ τένων . ὁ μέν δή νεῦρον ἐκ ἐγκέφαλος πάντως ἤ νωτιαῖος φύω , αἴσθησις , ἤ κίνησις , ἤ ὁ συναμφότεροι ὅς ἄν ἐμφύω παράγω . ὁ σύνδεσμος δέ ἀναίσθητος μέν εἰμί , ὁ χρεία δέ αὐτός κατά ὄνομα . λοιπός δέ τένων πέρας εἰμί νευρώδης μῦς , ἐκ σύνδεσμος καί νεῦρον γεννάω , ὡς ἐν τε ὁ περί μῦς κίνησις ἐγώ ἐπιδείκνυμι εἰͅν ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις . νεῦρον μέν δή πᾶς ἀκριβής εἰμί στρογγύλος , ὁ τένων δέ οὐ ἅπας , ἔτι δέ μάλα ὁ σύνδεσμος · πλατύνω γάρ ὁ πολύς αὐτός εἰς ὑμήν ἰδέα . ἀλλά ὑμήν μέν ἅπας ἀκριβής εἰμί λεπτός καί μαλακός , σύνδεσμος δέ καί σκληρός , καί παχύς ἐπίπαν . ἔνιοι μέν αὐτός νευροχονδρώδης ὀνομάζω τε καί εἰμί · οὔτε δέ ὑμήν , οὔτε νεῦρον , οὔτε τένων εἰς τοσοῦτος ποτέ ἥκω σκληρότης . ἀλλά ὁ μέν νεῦρον ἔνιοι καί πάνυ μαλακός ὁ φύσις εἰμί , εἰς αἴσθησις ἐπιτήδειος μόνος , ἔνιοι δέ , εἰ καί σκληρός οὗτος ὑπάρχω κατά ὁ ὁ σῶμα οὐσία , ἀλλά πάμπολυς γε ἀπολείπω σύνδεσμος σκληρότης . οὕτως δέ καί ὁ ὑμήν , εἰ καί διαφέρω ἀλλήλων κατά σκληρότης , σύνδεσμος ἀπολείπω πάμπολυς . ὁ τένων δέ σύγκειμαι μέν ἐκ τε ὁ σύνδεσμος καί ὁ νεῦρον ὁ σκληρός , ἐν ὁ μέσος δέ ἔοικα ἄμφω εἰμί , τοσοῦτος νεῦρον σκληρός ὁ οὐσία ὑπάρχω , ὅσος σύνδεσμος μαλακός . ἅπας δέ οὗτος εἰμί ὁ τρεῖς γένος λευκός , καί ἄναιμος , καί ἀκοίλιος , καί εἰς ἴς εὐθύς λύω , πλήν ὁ πάνυ σκληρός σύνδεσμος · οὐ γάρ οἷος τε οὗτος ἀναλύω εἰς ἴς . εἰ γοῦν οὕτως ὀνομάζω ἐθέλω , ὡς Ἱπποκράτης ὀνομάζω , ὁ μέν αἴσθησις τε καί κίνησις παρέχω ἤτοι νεῦρον , ἤ τόνος , ( ἄμφω γάρ αὐτός προσαγορεύω , ) ὁ δέ ἀναίσθητος σύνδεσμος , εἰς ὅς δέ ὁ μῦς τελευτάω , τένων , δείκνυμι σύ σαφής οὐ ἔχω πλῆθος νεῦρον ὁ καρδία . εἰ δέ καί συγχέω βούλομαι ὁ προσηγορία , ὡς ὁ πολύς ὁ μετά Ἱπποκράτης , καλέω μέν ἅπας νεῦρον , διαφορά δέ ἐν αὐτός λέγω τρισσός , αἰσθητικός μέν καί προαιρετικός ﻿ ὁ ἐκ ἐγκέφαλος καί νωτιαῖος φύω , συνδετικός δέ ὁ ἀναίσθητος , καί τρίτος ἔτι πρός οὗτος ὁ ἐκ ὁ μῦς ἀπονευρόομαι φύω .