galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 8.5
Περὶ μὲν δὴ τῆς ἐκ στοιχείων γενέσεως , ὑγιείας τε καὶ νόσου τῶν ὁμοιομερῶν , καὶ πρώτων σωμάτων ἱκανὰ καὶ ταῦτα . μεταβῶμεν δ’ ἐπὶ τὴν ἑξῆς ῥῆσιν ἐν τῷ Τιμαίῳ γεγραμμένην , ἣν φθάνομεν ἐξηγεῖσθαι κατὰ λέξιν οὕτως ἔχουσαν . δευτέρων δὴ συστάσεων αὖ κατὰ φύσιν συνεστηκυιῶν , δευτέρα κατανόησις νοσημάτων τῷ βουλομένῳ συννοῆσαι γίνεται . μυελοῦ γὰρ ἐξ ἐκείνων ὀστοῦ τε καὶ σαρκὸς καὶ νεύρου συμπαγέντος , ἔτι τε αἵματος ἄλλον μὲν τρόπον , ἐκ δὲ τῶν αὐτῶν γεγονότος , τῶν μὲν ἄλλων τὰ πλεῖστα ᾗπερ τὰ πρόσθεν , τὰ δὲ μέγιστα τῶν νοσημάτων τῇδε χαλεπὰ συμπέπτωκε . τούτοις πάλιν ὁ Πλάτων ὀρθῶς μὲν ἔφη , δευτέραν ἁπάντων στοιχείων εἶναι σύστασιν , μυελοῦ καὶ ὀστοῦ καὶ σαρκὸς καὶ νεύρου · ταῦτα γὰρ ἐκ τῶν χυμῶν γίγνεται τὴν πρώτην ἐχόντων γένεσιν · οὐκ ὀρθῶς δὲ αὐτοῖς συγκατέλεξε τὸ αἷμα πρώτην ἔχον , οὐ δευτέραν σύστασιν . εἰς ἔννοιαν οὖν μοι δοκεῖ καὶ αὐτὸς ἀφικόμενος τῆς ἀνομοιότητος τοῦ αἵματος πρὸς ταῦτα μὴ ἁπλῶς εἰπεῖν , μυελοῦ γὰρ ἐξ ἐκείνων ὀστοῦ τε καὶ σαρκὸς καὶ νεύρου συμπαγέντος , ἔτι τε αἵματος , ἀλλὰ προσθεῖναι τῷ λόγῳ καὶ τὸ , ἄλλον μὲν τρόπον , ἐκ δὲ τῶν αὐτῶν γεγονότος . ὁμολογεῖ γὰρ ἐν τούτοις , οὐ κατὰ τὴν αὐτὴν σύστασιν ἐκ τῶν τεττάρων στοιχείων ὀστῷ καὶ μυελῷ καὶ σαρκὶ καὶ νεύρῳ γεγονέναι τὸ αἷμα . πρότερον γὰρ αὐτῶν ἐστι κοινὴν τοῖς ἄλλοις χυμοῖς ἔχον τὴν γένεσιν , ἐξ ὧν συνίσταται τὰ πρῶτα σώματα , μυελὸς , καὶ σὰρξ , καὶ νεῦρον , καὶ ὀστοῦν , ἕτερά τε πολλά . βιβλίον γὰρ ὅλον ἐμοὶ γέγραπται περὶ τῆς τῶν ὁμοιομερῶν σωμάτων διαφορᾶς . εἰ δέ τις ἠρώτησε τὸν Πλάτωνα , τίς ἕτερος τρόπος ἐστὶ τῆς τοῦ σώματος γενέσεως , ὃν αἰνίττῃ ; θαυμάζοιμ’ ἂν , εἰ ἄλλον τινὰ παρὰ τὸν ὑφ’ Ἱπποκράτους εἰρημένον ἔσχεν εἰπεῖν . ἐπὶ πλεῖστον γὰρ ὁ ἀνὴρ οὗτος ἐξείργασται τά τε περὶ γενέσεως τῶν χυμῶν , καὶ διαφορᾶς , καὶ δυνάμεως , ὅστις τε καθ’ ἥντινα χώραν , ἢ ὥραν , ἢ ἡλικίαν , ἢ σώματος ἕξιν ἐπικρατεῖ . οὐ μὴν ἀναγκαῖον ἦν Πλάτωνι ταῦθ’ ὁμοίως Ἱπποκράτει διέρχεσθαι πάντα , καθάπερ οὐδ’ Ἱπποκράτει ζητεῖν , διὰ τί λευκὸς μὲν ὁ τοῦ φλέγματος χυμὸς , ἐρυθρὸς δ’ ὁ τοῦ αἵματος , ἢ ξανθὸς ὁ τῆς πικρᾶς χολῆς , ἢ μέλας ὁ τῆς ὀξείας . ἀφορμὰς μὲν γὰρ αὐτὸς ἔδωκε τῆς τούτων εὑρέσεως , ὥσπερ ὅταν ἐκ τῶν τῆς γλώττης χρωμάτων διαγιγνώσκῃ τὰς ἐν τῷ σώματι διαθέσεις , μελαίνας λέγων αὐτὰς ἀπὸ ἐγκαύσεως λιγνυώδους γίγνεσθαι . καθάπερ γὰρ ἐκτὸς ἡ λιγνὺς κατά τε τοὺς λύχνους , καὶ τὰς δᾷδας , καὶ ἄλλα πολλὰ τῶν λιπαρῶν γεννᾶσθαι πέφυκεν , οὕτω καὶ κατὰ τὰ σώματα τῶν ζώων πολλάκις , ὑπερωπτημένων τῶν χυμῶν , καὶ μάλιστα τῶν λιπαρῶν , γεννᾶταί τι παραπλήσιον λιγνύϊ . τὸ μὲν δὴ λευκὸν φαίνεσθαι τὸ φλέγμα , διότι κατὰ τὴν γένεσιν αὐτοῦ μικραὶ πολλαὶ πομφόλυγες ἐναπολαμβάνονται , λέγειν Ἱπποκράτης οὐκ ἐτόλμησεν , ὡς μείζονος ἤδη φυσιολογίας , ἢ κατὰ τέχνην ἰατρικὴν , ἀλλ’ ὅ γε Πλάτων καὶ τοῦτ’ εἶπεν , καὶ περὶ τῆς τοῦ αἵματος χρόας ἐν ταὐτῷ βιβλίῳ διῆλθεν , ἃ νῦν ἐμοὶ γράφειν οὐκ ἀναγκαῖον · ἄμεινον γὰρ , ὡς ἀξιοῦσιν ἔνιοι τῶν φίλων , ἐξηγήσεις ἑτέρωθι ποιήσασθαί με τῶν ἰατρικῶν ἐν τῷ Τιμαίῳ γεγραμμένων . εἰς μὲν γὰρ τἄλλα πολλοῖς ὑπομνήματα γέγραπται , καί τισί γ’ αὐτῶν μακρότερον τοῦ προσήκοντος , εἰς ταῦτα δ’ ὀλίγοι τε καὶ οὐδ’ οὗτοι καλῶς ἔγραψαν . ἀρκεῖ τοιγαροῦν ἔν γε τῷ παρόντι τό γε τοσοῦτον εἰπεῖν , ὡς τοὺς τέτταρας χυμοὺς ὁ Πλάτων αἰτιᾶται τῶν πλείστων νοσημάτων ὡσαύτως Ἱπποκράτει , καὶ καθ’ ἕκαστόν γε αὐτῶν ἔγραψεν ἐπὶ τῇ τελευτῇ τοῦ βιβλίου . παραθήσομαι δέ σοι τὰς ἀρχὰς τῶν ῥήσεων ἀναμνήσεως ἕνεκα . περὶ μὲν οὖν τῆς ἐν ταῖς χολαῖς διαφορᾶς ἀρκέσει παραγράψαι ταῦτα . ὅσον μὲν οὖν ἂν παλαιότατον ὂν τῆς σαρκὸς τακῇ , δύσπεπτον γιγνόμενον μελαίνει μὲν ὑπὸ πολλῆς συγκαύσεως , διὰ δὲ τὸ πάντη διαβεβρῶσθαι πικρὸν ὂν πάντη χαλεπὸν προσπίπτει τοῦ σώματος ὅσον ἂν μήπω διεφθαρμένον ᾖ . καὶ ποτὲ μὲν ἀντὶ τῆς πικρότητος ὀξύτατον ἔσχε τὸ μέλαν χρῶμα , ἀπολεπτυνθέντος μᾶλλον τοῦ πικροῦ , ποτὲ δ’ ἡ πικρότης αὖ βαφεῖσα αἵματι χρῶμα ἔσχεν ἐρυθρότερον , τοῦ δὲ μέλανος τούτῳ συγκεραννυμένου , χλοῶδες . ἔτι δὲ συμμίγνυται ξανθὸν χρῶμα μετὰ τῆς πικρότητος , ὅταν νέα συντακῇ σὰρξ ὑπὸ τοῦ περὶ τὴν φλόγα πυρός . καὶ τὸ μὲν κοινὸν ὄνομα πᾶσι τούτοις , ἥν τινες ἰατρῶν που χολὴν ἐπωνόμασαν , ἢ καί τις ὢν δυνατὸς εἰς πολλὰ μὲν καὶ ἀνόμοια βλέπειν , ὁρᾷν δὲ ἐν αὐτοῖς ἓν γένος ἐνὸν ἄξιον ἐπωνυμίας πᾶσι . τὰ δ’ ἄλλα , ὅσα χολῆς εἴδη λέγεται παρὰ τὴν χρόαν , λόγον ἔσχεν αὐτῶν ἕκαστον ἴδιον . ταῦτα μὲν οὖν τῷ Πλάτωνι γέγραπται περὶ τῆς τῶν χολῶν διαφορᾶς , πάσας αὐτὰς γίγνεσθαι βουλομένῳ , καθάπερ ὁ Ἱπποκράτης εἶπε , διὰ θερμασίας ὑπερβολήν . περὶ δὲ τῶν νοσημάτων , ὅσα διὰ χολὴν γίγνεται , τὸν λόγον ποιούμενος ὁ Πλάτων ᾧδέ πως ἄρχεται . ὅσα δὲ φλεγμαίνειν λέγεται τοῦ σώματος , ἀπὸ τοῦ καίεσθαί τε καὶ φλέγεσθαι διὰ χολὴν γέγονε πάντα . καὶ μὴν καὶ περὶ φλέγματος ᾧδέ πως ἤρξατο . φλέγμα δ’ ὀξὺ καὶ ἁλμυρὸν πηγὴ πάντων νοσημάτων , ὅσα γίγνεται καταῤῥοϊκά . καὶ περὶ μελαίνης χολῆς ἄλλα τέ τινα λέγει καὶ ταῦτα . ἰχὼρ δ’ ὁ μὲν αἵματος ὀῤῥὸς πρᾷος , ὁ δὲ μελαίνης χολῆς ὀξὺς καὶ ἄγριος . οὐ μόνος δὲ Πλάτων , ἀλλὰ καὶ Ἀριστοτέλης καὶ Θεόφραστος , οἵ τε ἄλλοι μαθηταὶ Πλάτωνός τε καὶ Ἀριστοτέλους , οἳ τὸν περὶ τῶν χυμῶν λόγον ἐζήλωσαν Ἱπποκράτους , ὥσπερ γε καὶ τῶν παλαιῶν ἰατρῶν οἱ δοκιμώτατοι , Διοκλῆς , Πλειστόνικος , Μνησίθεος , Πραξαγόρας , Φιλότιμος , Ἡρόφιλος . Ἐρασίστρατος δὲ δῆλός ἐστι πρὸς τοὺς ἀπὸ Κῶ φιλοτιμούμενος , ὡς ἐν ἑτέροις ἐδείξαμεν , οὐκ ἀλήθειαν τιμῶν , καὶ διὰ τοῦτο δεδιὼς φθέγξασθαι θερμὸν , ἢ ψυχρὸν , ἢ ὑγρὸν , ἢ ξηρόν τινα τῶν χυμῶν . ὁ δ’ Ἱπποκράτης ἔν γε τῷ περὶ φύσεως ἀνθρώπου βιβλίῳ τά τ’ ἄλλα καὶ τὴν τάξιν τῆς διδασκαλίας ἄμεινον ἐποιήσατο Πλάτωνος . ὅτι τε γὰρ οἱ τέσσαρες χυμοὶ κατὰ φύσιν εἰσὶν , ἀπέδειξεν , οὐδ’ ἐπιχειρήσαντος τοῦτο πρᾶξαι τοῦ Πλάτωνος , ὅτι τε κατὰ τὰς ὥρας τοῦ ἔτους ἄλλος ἐν ἄλλῃ πλεονάζει . παραθήσομαι δέ σοι καὶ περὶ τούτου ὀλίγα τῶν ῥήσεων αὐτοῦ . εἶπον δὲ , ἃ ἂν φήσω τὸν ἄνθρωπον εἶναι , ἀποφανεῖν αἰεὶ ταῦτα ἐόντα , καὶ κατὰ νόμον , καὶ κατὰ φύσιν . φημὶ δ’ , εἶναι αἷμα καὶ φλέγμα καὶ χολὴν ξανθήν τε καὶ μέλαιναν . τουτέων πρῶτον μὲν κατὰ τὸν νόμον τὰ ὀνόματα διῃρῆσθαί φημι , καὶ οὐδενὶ αὐτέων τωὐτὸ ὄνομα , ἔπειτα κατὰ φύσιν τὰς ἰδέας κεχωρίσθαι , καὶ οὔτε τὸ φλέγμα οὐδὲν ἐοικέναι τῷ αἵματι , οὔτε τὸ αἷμα τῇ χολῇ , οὔτε τὴν χολὴν τῷ φλέγματι . πῶς γὰρ ἂν ἐοικότα εἴη ταῦτ’ ἀλλήλοισιν , ὧν οὔτε τὰ χρώματα ὅμοια φαίνεται προσορώμενα , οὔτε τῇ χειρὶ ψαυούσῃ ὅμοια δοκέει εἶναι ; οὔτε γὰρ θερμὰ ὁμοίως ἐστὶν , οὔτε ψυχρὰ , οὔτε ξηρὰ , οὔτε ὑγρά . ἀνάγκη τοίνυν , ὅτι τοσοῦτον διήλλακται ἀλλήλων τὴν ἰδέαν τε καὶ τὴν δύναμιν , μὴ ἓν αὐτὰ εἶναι , εἴπερ μὴ πῦρ τε καὶ ὕδωρ ταὐτόν ἐστι . γνοίης δ’ ἂν τοῖσδε , ὅτι οὐχ ἓν ταῦτα πάντα ἐστὶν , ἀλλ’ ἕκαστον αὐτέων ἔχει δύναμίν τε καὶ φύσιν τὴν ἑωυτοῦ . εἰ γάρ τινι δίδως ἀνθρώπῳ φάρμακον , ὅ τι φλέγμα ἄγει , ἐμεῖταί σοι φλέγμα , καὶ ἢν διδῷς φάρμακον , ὅ τι χολὴν ἄγει , ἐμεῖταί σοι χολήν . κατὰ ταὐτὰ δὲ καὶ χολὴν μέλαιναν καθαίρει , ἢν διδῷς φάρμακον , ὅ τι χολὴν μέλαιναν ἄγει . καὶ ἢν τρώσῃς αὖ σὺ τοῦ σώματος μέρος τι , ὥστε ἕλκος γενέσθαι , ῥυήσεται αὐτῷ αἷμα . καὶ ταῦτα ποιήσει πάντα πᾶσαν ἡμέραν , καὶ νύκτα , καὶ χειμῶνος , καὶ ἤρεος , μέχρις ἂν δυνατὸς ᾖ τὸ πνεῦμα ἕλκειν εἰς ἑωυτὸν , καὶ πάλιν μεθιέναι , καὶ δυνατὸς ἔσται , ἔστ’ ἄν τινος τούτων στερηθῇ τῶν συγγεγονότων . συγγέγονε δὲ ταῦτα τὰ εἰρημένα . πῶς γὰρ οὐ συγγέγονε ; πρῶτον μὲν φανερῶς ἐστιν ἄνθρωπος ἔχων ἐν ἑωυτῷ πάντα ταῦτα ἀεὶ , ἕως ἂν ζῇ , ἔπειτα δὲ γέγονεν ἐξ ἀνθρώπου πάντα ταῦτα ἔχοντος , ἔπειτα τέθραπται ἐν ἀνθρώπῳ πάντα ταῦτα ἔχοντι , ἃ ἐγώ τέ φημι καὶ ἀποδείκνυμι . διὰ τούτων ὁ Ἱπποκράτης ἀπέδειξε τοὺς τέτταρας χυμοὺς κατὰ φύσιν ἐν ἡμῖν εἶναι , καὶ οὐχ , ὥσπερ ἔνιοι νομίζουσι , τὸ αἷμα μόνον , ἐκ περιουσίας γε πάλιν ἐλέγχων διὰ τῶν ἑξῆς τοὺς ἓν ὁτιοῦν τούτων εἰπόντας εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ὡς καὶ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἤλεγξε τοὺς ἓν εἰπόντας εἶναι τὸ στοιχεῖον τῶν ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ σωμάτων , ὑπὲρ ὧν τῆς ἀποδείξεως , ὡς ἔφην , γέγραπταί μοι κατ’ ἐκεῖνο τὸ βιβλίον , ὃ περὶ τῶν καθ’ Ἱπποκράτην στοιχείων ἐπιγέγραπται . καὶ τοῦτον οὖν τὸν λόγον ὁ Πλάτων ἅπαντα παρέλιπεν , ὁ δ’ Ἱπποκράτης , ὡς ἔφην , διῆλθε διὰ τῶν ἐφεξῆς τῇ προγεγραμμένῃ ῥήσει . μόνην δ’ ἀρκέσει μοι τὴν ἀρχὴν αὐτῆς παραγράψαι , κατὰ λέξιν οὕτως ἔχουσαν . οἱ δὲ λέγοντες , ὡς ἕν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , δοκέουσί μοι ταύτῃ τῇ γνώμῃ χρῆσθαι . ὁρῶντες τοὺς πίνοντας ἀνθρώπους τὰ φάρμακα ἀπολλυμένους ἐν τῇσι καθάρσεσι , τοὺς μὲν χολὴν ἐμέοντας , τοὺς δέ τινας φλέγμα , τοῦθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἐνόμισαν εἶναι τὸν ἄνθρωπον , ὅτι καθαιρόμενον εἶδον ἀποθανόντα . καὶ οἱ τὸ αἷμα φάντες εἶναι τὸν ἄνθρωπον τῇ αὐτῇ γνώμῃ χρῶνται . ὁρῶντες ἀποσφαζομένους τοὺς ἀνθρώπους , καὶ τὸ αἷμα καταῤῥέον ἐκ τοῦ σώματος , τοῦτο νομίζουσιν εἶναι τὴν ψυχὴν τῶν ἀνθρώπων , καὶ μαρτυρίοισι τούτοισι χρῶνται ἐν τοῖσι λόγοισι . ταῦτα προειπὼν ὁ Ἱπποκράτης ἐφεξῆς ἐλέγχει τὴν δόξαν τῶν οὕτως ὑπολαμβανόντων , ἅπερ εἴ τις μέλλει πάντα ἀναγιγνώσκειν , ἐκ τοῦ περὶ φύσιος ἀνθρώπου βιβλίου πάρεστιν αὐτῷ . τὸ γὰρ σύγγραμμα παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐστί .
Lemmas: περί μέν δή ὁ ἐκ στοιχεῖον γένεσις , ὑγίεια τε καί νόσος ὁ ὁμοιομερής , καί πρῶτος σῶμα ἱκανός καί οὗτος . μεταβαίνω δέ ἐπί ὁ ἑξῆς ῥῆσις ἐν ὁ Τίμαιος γράφω , ὅς φθάνω ἐξηγέομαι κατά λέξις οὕτως ἔχω . δεύτερος δή σύστασις αὖ κατά φύσις συνίστημι , δεύτερος κατανόησις νόσημα ὁ βούλομαι συννοέω γίγνομαι . μυελός γάρ ἐκ ἐκεῖνος ὀστέον τε καί σάρξ καί νεῦρον συμπήγνυμι , ἔτι τε αἷμα ἄλλος μέν τρόπος , ἐκ δέ ὁ αὐτός γίγνομαι , ὁ μέν ἄλλος ὁ πολύς ᾗ ὁ πρόσθεν , ὁ δέ μέγας ὁ νόσημα τῇδε χαλεπός συμπίπτω . οὗτος πάλιν ὁ Πλάτων ὀρθός μέν φημί , δεύτερος ἅπας στοιχεῖον εἰμί σύστασις , μυελός καί ὀστέον καί σάρξ καί νεῦρον · οὗτος γάρ ἐκ ὁ χυμός γίγνομαι ὁ πρῶτος ἔχω γένεσις · οὐ ὀρθός δέ αὐτός συγκαταλέγω ὁ αἷμα πρῶτος ἔχω , οὐ δεύτερος σύστασις . εἰς ἔννοια οὖν ἐγώ δοκέω καί αὐτός ἀφικνέομαι ὁ ἀνομοιότης ὁ αἷμα πρός οὗτος μή ἁπλῶς λέγω , μυελός γάρ ἐκ ἐκεῖνος ὀστέον τε καί σάρξ καί νεῦρον συμπήγνυμι , ἔτι τε αἷμα , ἀλλά προστίθημι ὁ λόγος καί ὁ , ἄλλος μέν τρόπος , ἐκ δέ ὁ αὐτός γίγνομαι . ὁμολογέω γάρ ἐν οὗτος , οὐ κατά ὁ αὐτός σύστασις ἐκ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὀστέον καί μυελός καί σάρξ καί νεῦρον γίγνομαι ὁ αἷμα . πρότερος γάρ αὐτός εἰμί κοινός ὁ ἄλλος χυμός ἔχω ὁ γένεσις , ἐκ ὅς συνίστημι ὁ πρῶτος σῶμα , μυελός , καί σάρξ , καί νεῦρον , καί ὀστέον , ἕτερος τε πολύς . βιβλίον γάρ ὅλος ἐγώ γράφω περί ὁ ὁ ὁμοιομερής σῶμα διαφορά . εἰ δέ τις ἐρωτάω ὁ Πλάτων , τίς ἕτερος τρόπος εἰμί ὁ ὁ σῶμα γένεσις , ὅς αἰνίσσομαι ; θαυμάζω ἄν , εἰ ἄλλος τις παρά ὁ ὑπό Ἱπποκράτης λέγω ἔχω λέγω . ἐπί πολύς γάρ ὁ ἀνήρ οὗτος ἐξεργάζομαι ὁ τε περί γένεσις ὁ χυμός , καί διαφορά , καί δύναμις , ὅστις τε κατά ὅστις χώρα , ἤ ὥρα , ἤ ἡλικία , ἤ σῶμα ἕξις ἐπικρατέω . οὐ μήν ἀναγκαῖος εἰμί Πλάτων οὗτος ὅμοιος Ἱπποκράτης διέρχομαι πᾶς , καθά οὐδέ Ἱπποκράτης ζητέω , διά τίς λευκός μέν ὁ ὁ φλέγμα χυμός , ἐρυθρός δέ ὁ ὁ αἷμα , ἤ ξανθός ὁ ὁ πικρός χολή , ἤ μέλας ὁ ὁ ὀξύς . ἀφορμή μέν γάρ αὐτός δίδωμι ὁ οὗτος εὕρεσις , ὥσπερ ὅταν ἐκ ὁ ὁ γλῶσσα χρῶμα διαγιγνώσκω ὁ ἐν ὁ σῶμα διάθεσις , μέλας λέγω αὐτός ἀπό ἔγκαυσις λιγνυώδης γίγνομαι . καθά γάρ ἐκτός ὁ λιγνύς κατά τε ὁ λύχνος , καί ὁ δαίς , καί ἄλλος πολύς ὁ λιπαρός γεννάω φύω , οὕτως καί κατά ὁ σῶμα ὁ ζῷον πολλάκις , ὑπεροπτάω ὁ χυμός , καί μάλα ὁ λιπαρός , γεννάω τις παραπλήσιος λιγνύς . ὁ μέν δή λευκός φαίνω ὁ φλέγμα , διότι κατά ὁ γένεσις αὐτός μικρός πολύς πομφόλυξ ἐναπολαμβάνω , λέγω Ἱπποκράτης οὐ τολμάω , ὡς μέγας ἤδη φυσιολογία , ἤ κατά τέχνη ἰατρικός , ἀλλά ὁ γε Πλάτων καί οὗτος λέγω , καί περί ὁ ὁ αἷμα χροιά ἐν αὐτός βιβλίον διέρχομαι , ὅς νῦν ἐγώ γράφω οὐ ἀναγκαῖος · ἀγαθός γάρ , ὡς ἀξιόω ἔνιοι ὁ φίλος , ἐξήγησις ἑτέρωθι ποιέω ἐγώ ὁ ἰατρικός ἐν ὁ Τίμαιος γράφω . εἰς μέν γάρ ἄλλος πολύς ὑπόμνημα γράφω , καί τις γε αὐτός μακρός ὁ προσήκω , εἰς οὗτος δέ ὀλίγος τε καί οὐδέ οὗτος καλός γράφω . ἀρκέω τοιγαροῦν ἐν γε ὁ πάρειμι ὁ γε τοσοῦτος λέγω , ὡς ὁ τέσσαρες χυμός ὁ Πλάτων αἰτιάομαι ὁ πολύς νόσημα ὡσαύτως Ἱπποκράτης , καί κατά ἕκαστος γε αὐτός γράφω ἐπί ὁ τελευτή ὁ βιβλίον . παρατίθημι δέ σύ ὁ ἀρχή ὁ ῥῆσις ἀνάμνησις ἕνεκα . περί μέν οὖν ὁ ἐν ὁ χολή διαφορά ἀρκέω παραγράφω οὗτος . ὅσος μέν οὖν ἄν παλαιός εἰμί ὁ σάρξ τήκω , δύσπεπτος γίγνομαι μελαίνω μέν ὑπό πολύς σύγκαυσις , διά δέ ὁ πάντῃ διαβιβρώσκω πικρός εἰμί πάντῃ χαλεπός προσπίπτω ὁ σῶμα ὅσος ἄν μήπω διαφθείρω εἰμί . καί ποτέ μέν ἀντί ὁ πικρότης ὀξύς ἔχω ὁ μέλας χρῶμα , ἀπολεπτύνω μάλα ὁ πικρός , ποτέ δέ ὁ πικρότης αὖ βάπτω αἷμα χρῶμα ἔχω ἐρυθρός , ὁ δέ μέλας οὗτος συγκεράννυμι , χλοώδης . ἔτι δέ συμμείγνυμι ξανθός χρῶμα μετά ὁ πικρότης , ὅταν νέος συντήκω σάρξ ὑπό ὁ περί ὁ φλόξ πῦρ . καί ὁ μέν κοινός ὄνομα πᾶς οὗτος , ὅς τις ἰατρός που χολή ἐπονομάζω , ἤ καί τις εἰμί δυνατός εἰς πολύς μέν καί ἀνόμοιος βλέπω , ὁράω δέ ἐν αὐτός εἷς γένος ἔνειμι ἄξιος ἐπωνυμία πᾶς . ὁ δέ ἄλλος , ὅσος χολή εἶδος λέγω παρά ὁ χροιά , λόγος ἔχω αὐτός ἕκαστος ἴδιος . οὗτος μέν οὖν ὁ Πλάτων γράφω περί ὁ ὁ χολή διαφορά , πᾶς αὐτός γίγνομαι βούλομαι , καθά ὁ Ἱπποκράτης λέγω , διά θερμασία ὑπερβολή . περί δέ ὁ νόσημα , ὅσος διά χολή γίγνομαι , ὁ λόγος ποιέω ὁ Πλάτων ὧδε πως ἄρχω . ὅσος δέ φλεγμαίνω λέγω ὁ σῶμα , ἀπό ὁ καίω τε καί φλέγω διά χολή γίγνομαι πᾶς . καί μήν καί περί φλέγμα ὧδε πως ἄρχω . φλέγμα δέ ὀξύς καί ἁλμυρός πηγή πᾶς νόσημα , ὅσος γίγνομαι καταρροϊκός . καί περί μέλας χολή ἄλλος τε τις λέγω καί οὗτος . ἰχώρ δέ ὁ μέν αἷμα ὀρός πρᾶος , ὁ δέ μέλας χολή ὀξύς καί ἄγριος . οὐ μόνος δέ Πλάτων , ἀλλά καί Ἀριστοτέλης καί Θεόφραστος , ὁ τε ἄλλος μαθητής Πλάτων τε καί Ἀριστοτέλης , ὅς ὁ περί ὁ χυμός λόγος ζηλόω Ἱπποκράτης , ὥσπερ γε καί ὁ παλαιός ἰατρός ὁ δόκιμος , Διοκλῆς , Πλειστόνικος , Μνησίθεος , Πραξαγόρας , Φιλότιμος , Ἡρόφιλος . Ἐρασίστρατος δέ δῆλος εἰμί πρός ὁ ἀπό Κῶς φιλοτιμέομαι , ὡς ἐν ἕτερος δείκνυμι , οὐ ἀλήθεια τιμάω , καί διά οὗτος δείδω φθέγγομαι θερμός , ἤ ψυχρός , ἤ ὑγρός , ἤ ξηρός τις ὁ χυμός . ὁ δέ Ἱπποκράτης ἐν γε ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον ὁ τε ἄλλος καί ὁ τάξις ὁ διδασκαλία ἀγαθός ποιέω Πλάτων . ὅτι τε γάρ ὁ τέσσαρες χυμός κατά φύσις εἰμί , ἀποδείκνυμι , οὐδέ ἐπιχειρέω οὗτος πράσσω ὁ Πλάτων , ὅτι τε κατά ὁ ὥρα ὁ ἔτος ἄλλος ἐν ἄλλος πλεονάζω . παρατίθημι δέ σύ καί περί οὗτος ὀλίγος ὁ ῥῆσις αὐτός . λέγω δέ , ὅς ἄν φημί ὁ ἄνθρωπος εἰμί , ἀποφαίνω ἀεί οὗτος εἰμί , καί κατά νόμος , καί κατά φύσις . φημί δέ , εἰμί αἷμα καί φλέγμα καί χολή ξανθός τε καί μέλας . οὗτος πρῶτος μέν κατά ὁ νόμος ὁ ὄνομα διαιρέω φημί , καί οὐδείς αὐτός αὐτός ὄνομα , ἔπειτα κατά φύσις ὁ ἰδέα χωρίζω , καί οὔτε ὁ φλέγμα οὐδείς ἔοικα ὁ αἷμα , οὔτε ὁ αἷμα ὁ χολή , οὔτε ὁ χολή ὁ φλέγμα . πῶς γάρ ἄν ἔοικα εἰμί οὗτος ἀλλήλων , ὅς οὔτε ὁ χρῶμα ὅμοιος φαίνω προσοράω , οὔτε ὁ χείρ ψαύω ὅμοιος δοκέω εἰμί ; οὔτε γάρ θερμός ὅμοιος εἰμί , οὔτε ψυχρός , οὔτε ξηρός , οὔτε ὑγρός . ἀνάγκη τοίνυν , ὅτι τοσοῦτος διαλλάσσω ἀλλήλων ὁ ἰδέα τε καί ὁ δύναμις , μή εἷς αὐτός εἰμί , εἴπερ μή πῦρ τε καί ὕδωρ αὐτός εἰμί . γιγνώσκω δέ ἄν ὅδε , ὅτι οὐ εἷς οὗτος πᾶς εἰμί , ἀλλά ἕκαστος αὐτός ἔχω δύναμις τε καί φύσις ὁ ἑαυτοῦ . εἰ γάρ τις δίδωμι ἄνθρωπος φάρμακον , ὅς τις φλέγμα ἄγω , ἐμέω σύ φλέγμα , καί ἐάν δίδωμι φάρμακον , ὅς τις χολή ἄγω , ἐμέω σύ χολή . κατά αὐτός δέ καί χολή μέλας καθαίρω , ἐάν δίδωμι φάρμακον , ὅς τις χολή μέλας ἄγω . καί ἐάν τιτρώσκω αὖ σύ ὁ σῶμα μέρος τις , ὥστε ἕλκος γίγνομαι , ῥέω αὐτός αἷμα . καί οὗτος ποιέω πᾶς πᾶς ἡμέρα , καί νύξ , καί χειμών , καί ἤραος , μέχρι ἄν δυνατός εἰμί ὁ πνεῦμα ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ , καί πάλιν μεθίημι , καί δυνατός εἰμί , ἔστε ἄν τις οὗτος στερέω ὁ συγγίγνομαι . συγγίγνομαι δέ οὗτος ὁ λέγω . πῶς γάρ οὐ συγγίγνομαι ; πρῶτος μέν φανερός εἰμί ἄνθρωπος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πᾶς οὗτος ἀεί , ἕως ἄν ζάω , ἔπειτα δέ γίγνομαι ἐκ ἄνθρωπος πᾶς οὗτος ἔχω , ἔπειτα τρέφω ἐν ἄνθρωπος πᾶς οὗτος ἔχω , ὅς ἐγώ τε φημί καί ἀποδείκνυμι . διά οὗτος ὁ Ἱπποκράτης ἀποδείκνυμι ὁ τέσσαρες χυμός κατά φύσις ἐν ἐγώ εἰμί , καί οὐ , ὥσπερ ἔνιοι νομίζω , ὁ αἷμα μόνος , ἐκ περιουσία γε πάλιν ἐλέγχω διά ὁ ἑξῆς ὁ εἷς ὁστισοῦν οὗτος λέγω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὡς καί διά ὁ ἔμπροσθεν ἐλέγχω ὁ εἷς λέγω εἰμί ὁ στοιχεῖον ὁ ἐν γένεσις καί φθορά σῶμα , ὑπέρ ὅς ὁ ἀπόδειξις , ὡς φημί , γράφω ἐγώ κατά ἐκεῖνος ὁ βιβλίον , ὅς περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον ἐπιγράφω . καί οὗτος οὖν ὁ λόγος ὁ Πλάτων ἅπας παραλείπω , ὁ δέ Ἱπποκράτης , ὡς φημί , διέρχομαι διά ὁ ἐφεξῆς ὁ προγράφω ῥῆσις . μόνος δέ ἀρκέω ἐγώ ὁ ἀρχή αὐτός παραγράφω , κατά λέξις οὕτως ἔχω . ὁ δέ λέγω , ὡς εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , δοκέω ἐγώ οὗτος ὁ γνώμη χράω . ὁράω ὁ πίνω ἄνθρωπος ὁ φάρμακον ἀπόλλυμι ἐν ὁ κάθαρσις , ὁ μέν χολή ἐμέω , ὁ δέ τις φλέγμα , οὗτος ἕκαστος αὐτός νομίζω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , ὅτι καθαίρω ὁράω ἀποθνῄσκω . καί ὁ ὁ αἷμα φημί εἰμί ὁ ἄνθρωπος ὁ αὐτός γνώμη χράω . ὁράω ἀποσφάζω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ αἷμα καταρρέω ἐκ ὁ σῶμα , οὗτος νομίζω εἰμί ὁ ψυχή ὁ ἄνθρωπος , καί μαρτύριον οὗτος χράω ἐν ὁ λόγος . οὗτος προλέγω ὁ Ἱπποκράτης ἐφεξῆς ἐλέγχω ὁ δόξα ὁ οὕτως ὑπολαμβάνω , ὅς εἰ τις μέλλω πᾶς ἀναγιγνώσκω , ἐκ ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον πάρειμι αὐτός . ὁ γάρ σύγγραμμα παρά πᾶς ἄνθρωπος εἰμί .