galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 3.8
Νυνὶ μέντοι κατὰ τοῦτο τὸ βιβλίον , ἐπειδὴ καὶ ταῦτ’ ἔδοξε προσθεῖναι , τά τ’ ἄλλα τὰ προηγούμενα διῆλθον , ἑξῆς τε προσθήσω τὸν περὶ τῆς Ἀθηνᾶς λόγον . αἰσθόμενος γὰρ ὁ Χρύσιππος ἐναντιούμενον τοῖς ἑαυτοῦ δόγμασι τὸν περὶ τῆς θεᾶς μῦθον ἀπὸ τῆς τοῦ Διὸς κεφαλῆς ὑπειλημμένης γεγενῆσθαι , τοιάδε λέγει · παραγράψω γὰρ ἅπασαν τὴν ῥῆσιν αὐτοῦ , εἰ καὶ μακροτέρα πώς ἐστιν . ἀκούω δή τινας λέγειν παραμυθουμένους πρὸς τὸ ἐν τῇ κεφαλῇ εἶναι τὸ ἡγεμονικὸν τῆς ψυχῆς μέρος . τὸ γὰρ τὴν Ἀθηνᾶν , μῆτιν οὖσαν καὶ οἷον φρόνησιν , ἐκ τῆς κεφαλῆς γενέσθαι τοῦ Διὸς σύμβολόν φασιν εἶναι τοῦ ταύτῃ τὸ ἡγεμονικὸν εἶναι · οὐ γὰρ ἄλλως ἂν ἐν τῇ κεφαλῇ γενέσθαι μῆτιν καὶ φρόνησιν , εἰ μὴ τὸ ἡγεμονικὸν ἐν ταύτῃ ἐστί · πιθανοῦ μέν τινος ἐχόμενοι , διαμαρτάνοντες δ’ , ὡς ἐμοὶ φαίνεται , καὶ ἀγνοοῦντες τὰ περὶ τούτων ἱστορούμενα , περὶ ὧν οὐ χεῖρόν ἐστιν ἐπὶ πλέον εἰπεῖν ἐν τοῖς ἐνεστῶσι ζητήμασι . φασὶ δ’ οἱ μὲν οὕτως ἁπλῶς , ἐκ τῆς τοῦ Διὸς κεφαλῆς αὐτὴν γενέσθαι , οὐδὲ προσιστοροῦντες τὸ πῶς ἢ κατὰ τίνα λόγον . ὁ δὲ Ἡσίοδος ἐπὶ πλέον λέγει ἐν ταῖς θεογονίαις , τινῶν μὲν ἐν τῇ θεογονίᾳ γραφόντων τὴν γένεσιν αὐτῆς , πρῶτον μὲν Μήτιδι συγγενομένου τοῦ Διὸς , δεύτερον δὲ Θέμιδι , τινῶν δὲ ἐν ἑτέροις ἄλλως γραφόντων τὴν γένεσιν αὐτῆς , ὡς ἄρα , γενομένης ἔριδος τῷ Διῒ καὶ τῇ Ἥρᾳ , γεννήσειεν ἡ μὲν Ἥρα δι’ ἑαυτῆς τὸν Ἥφαιστον , ὁ δὲ Ζεὺς τὴν Ἀθηνᾶν ἐκ τῆς Μήτιδος καταποθείσης ὑπ’ αὐτοῦ . ἡ μὲν γὰρ εἰς αὐτὸν κατάποσις τῆς Μήτιδος καὶ ἔνδον τοῦ Διὸς τῆς Ἀθηνᾶς γένεσις κατ’ ἀμφοτέρους τοὺς λόγους ἐστίν . διαφέρουσι δ’ ἐν τῷ , πῶς ταῦτα συνετελέσθη , πρὸς τὸν ἐνεστῶτα λόγον , ὅθεν ὡς ὄντος τοιούτου . τὸ γὰρ κοινὸν ἐν αὐτοῖς ὑπάρχον μόνον χρήσιμόν ἐστι πρὸς τὰ ἐνεστῶτα . λέγεται δ’ ἐν μὲν τῇ θεογονίᾳ οὕτω · Ζεὺς δὲ θεῶν βασιλεὺς πρώτην ἄλοχον θέτο Μῆτιν , Πλεῖστα θεῶν εἰδυῖαν ἰδὲ θνητῶν ἀνθρώπων . Ἀλλ’ ὅτε δή ῥ’ ἤμελλε θεὰν γλαυκῶπιν Ἀθήνην Τέξεσθαι , τότ’ ἔπειτα δόλῳ φρένας ἐξαπατήσας Αἱμυλίοισι λόγοισιν ἑὴν ἐγκάτθετο νηδύν · Ὡς δ’ οἱ συμφράσσαιτο θεὰ ἀγαθόν τε κακόν τε . εἶτα προελθών φησιν οὕτως · Αὐτὸς δ’ ἐκ κεφαλῆς γλαυκώπιδα γείνατ’ Ἀθήνην , Δεινὴν , ἐγρεκύδοιμον , ἀγέστρατον , ἀτρυτώνην , Πότνιαν , ᾗ κέλαδοί τ’ ἄδον , πόλεμοί τε μάχαι τε . στήθεσι γὰρ αὐτοῖς ἔνδον εὔδηλον ὅτι ἀπέθετο τὴν Μῆτιν , καὶ οὕτως φησὶν αὐτὴν γεννῆσαι κατὰ τὴν κεφαλήν . ἐν δὲ τοῖς μετὰ ταῦτα πλείω διεληλυθότος αὐτοῦ , τοιαῦτ’ ἐστὶ τὰ λεγόμενα · Ἐκ ταύτης ἔριδος ἡ μὲν τέκε φαίδιμον υἱὸν Ἥφαιστον τέχνῃσιν ἄνευ Διὸς αἰγιόχοιο , Ἐν πάντων παλάμῃσι κεκλημένον οὐρανιώνων . Αὐτὰρ ὅ γ’ Ὠκεανοῦ καὶ Τηθύος ἠϋκόμοιο Κούρῃ νόσφ’ Ἥρης παρελέξατο καλλιπαρῄου , Ἐξαπατῶν Μῆτιν , καί περ πολύϊδριν ἐοῦσαν . Συμμάρψας δ’ ὅγε χερσὶν ἑὴν ἐγκάτθετο νηδὺν , Δείσας , μὴ τέξῃ κρατερώτερον ἄλλο κεραυνοῦ . Τοὔνεκά μιν Κρονίδης ὑψίζυγος αἰθέρι ναίων Κᾄππιεν ἐξαπίνης . ἡ δ’ αὐτίκα Παλλάδ’ Ἀθήνην Κύσατο · τὴν μὲν ἔτικτε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε Πὰρ κορυφὴν Τρίτωνος ἐπ’ ὄχθῃσι ποταμοῖο . Μῆτις δ’ αὖτε Ζηνὸς ὑπὸ σπλάγχνοις λελαθυῖα Ἧστο Ἀθηναίης μήτηρ τέκτῃνα δικαίων , Πλεῖστα θεῶν εἰδυῖα καταθνητῶν τ’ ἀνθρώπων . Ἔνθα θεὰ παρέλεκτο Θέμις παλάμαις , περὶ πάντων Ἀθανάτων ἐκέκαστο Ὀλύμπια δώματ’ ἐχόντων . Αἰγίδα ποιήσασα φοβέστρατον ἐντὸς Ἀθήνῃ , Σὺν τῇ ἐγείνατό μιν πολεμήϊα τεύχε’ ἔχουσαν . ταῦτα προειπὼν ὁ Χρύσιππος ἑξῆς αὐτοῖς συνάπτων τάδε γράφει . τὰ μὲν οὖν περὶ τῆς Ἀθηνᾶς λεγόμενα τοιαῦτά ἐστιν , ἄλλου τινὸς συμβόλου ποιοῦντ’ ἔμφασιν . πρῶτον μὲν γὰρ ἡ Μῆτις λέγεται ὡσανεί τις φρόνησις καὶ περὶ τῶν κατὰ τὸν βίον τέχνη , ᾗ τὰς τέχνας δεῖ καταπίνεσθαι καὶ ἐναποτίθεσθαι , καθ’ ὃν λόγον καὶ τὰ λεγόμενά τινας καταπίνειν φαμέν . διὰ δὲ τὴν κατάποσιν συνηκολουθηκότως λέγεται , καὶ εἰς τὴν κοιλίαν ἀποτίθεσθαι αὐτά . μετὰ ταῦτα τὴν καταποθεῖσαν τοιαύτην τέχνην τίκτειν’ εὔλογον ἐν αὐτῷ παραπλησίαν τῆς τικτούσης μητρός · πρός τε τούτοις τὰ ὑπὸ τῶν ἐπιστημονικῶν τικτόμενα ἐν αὐτοῖς . πῶς δ’ ἂν ἐκπορεύοιτο , καὶ διὰ τίνος μάλιστα , πάρεστι σκοπεῖν . φανερὸν γὰρ , ὅτι λόγῳ ἐκφέρεται διὰ τοῦ στόματος κατὰ τὴν κεφαλὴν ἐξ ἴσου , οὕτως τῆς κεφαλῆς λεγομένης , ὃν τρόπον προβάτου κεφαλὴ λέγεται , καὶ τὰς κεφαλὰς ἀφαιροῦσί τινων , καθ’ ὃν λόγον παραγινόμενον καὶ ἐκ τῆς κορυφῆς λέγεται γενέσθαι τῶν τοιούτων παραλλαγῶν κατὰ σύμβολον γινομένων πλειόνων , καὶ χωρὶς δὲ τῆς ἱστορίας ταύτης ἀπ’ αὐτοῦ μόνον τοῦ γενέσθαι ταύτην κατὰ τὴν κεφαλὴν , τὰ παραπλήσιά τις λέγοι · οὐ γὰρ ἐν τῇ κεφαλῇ φησιν αὐτὴν γενέσθαι , εἰ μή τινες διαστρέφοντες ἢ παραλλάττοντες τὸν λόγον ἐξελθεῖν ταύτῃ , γινομένην δ’ ἄλλως ἔροιντο · ὥστε μᾶλλον καὶ τοῦτο σύμβολον πρὸς τὸν ἕτερον εἶναι , ὡς ἔφην . τὰ γὰρ ἐν αὐτοῖς γινόμενα τεχνικὰ κατὰ τὴν κεφαλὴν ἐξιόντα μάλιστα ἀποσημαίνει τὸν προειρημένον λόγον . αὕτη μὲν ἡ τοῦ Χρυσίππου ῥῆσις . ἐπεὶ δ’ ἐστὶ πάνυ μακρὰ , καὶ διὰ τοῦτ’ ἴσως τινὲς οὐκ ἀκριβῶς αὐτῆς ἅπαντα τὸν νοῦν καταμανθάνουσιν , ἐγὼ πειράσομαι διὰ βραχέων εἰπεῖν , ἃ βούλεται δηλοῦν . οὐ μάχεταί μοι , φησὶν , ὁ μῦθος λέγων , ἐκ τῆς Διὸς κεφαλῆς γεγεννῆσθαι τὴν Ἀθηνᾶν , φρόνησιν ὑπάρχουσαν . οὐ γὰρ αὐτὸ τοῦτο μόνον εἴρηται κατ’ αὐτὸν , ἀλλ’ ὅτι καταπιὼν τὴν Μῆτιν ὁ Ζεὺς , καὶ ὥσπερ ἐγκύμων ἐξ αὐτῆς γενόμενος , τὴν γεννηθεῖσαν ἐν αὑτῷ κόρην ἀπεκύησε διὰ τῆς κεφαλῆς . εἰρῆσθαι δ’ οὕτω φησὶ τὰ κατὰ τὸν μῦθον , ἐπειδὴ τὰς τέχνας ἁπάσας ἐν τῇ καρδίᾳ συνισταμένας διὰ τὸν λόγον εἰς τὸ φανερὸν ἐκφερόμενοί τινες λόγοι διὰ τῆς κεφαλῆς ἐξίασιν . ἔστι γὰρ καὶ τὸ στόμα τῆς κεφαλῆς μόριον . οὐ γὰρ τὸ τετριχωμένον μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ μετὰ τὸν τράχηλον ἄνωθεν ἅπαν ὀνομάζεσθαι κεφαλὴν , καθ’ ὃ σημαινόμενον ἀποτμηθῆναί τινος λέγομεν τὴν κεφαλήν . εἰ δὲ μὴ διὰ τοῦ στόματος τοῦ Διὸς , ἀλλ’ ἐκ τῆς κορυφῆς ἐμυθολόγησεν ἐξεληλυθέναι τὴν Ἀθηνᾶν , οὐδὲν ἄτοπον εἶναί φησι , τοιούτων παραλλαγῶν κατὰ σύμβολον γινομένων πλειόνων . ἐν τούτοις τοῖς λόγοις ὁ Χρύσιππος τὰ μὲν ἄλλα πιθανῶς τε ἅμα καὶ εὐμηχάνως ἐξηγεῖται τοῦ μύθου , προσαρμόττων αὐτὸν τῷ Στωϊκῷ δόγματι · τὸ δὲ συνέχον τε καὶ κυριώτατον τοῦ λόγου παντὸς , ὑπὲρ οὗ δίκαιον ἦν ἀγωνίσασθαι , μάλιστα διὰ ταχέων παρέδραμεν , ὡς κᾀν τοῖς πρόσθεν ἐποίησεν ἐξηγούμενος , ὅπερ οἱ πολλοὶ λέγουσι , τοὺς μὲν οὐκ ἔχειν , τοὺς δ’ ἔχειν ἐγκέφαλον . ὡς γὰρ ἐν ἐκείνοις αὐτὸ τὸ ζητούμενον τάχιστα παρῆλθεν , ἐν τοῖς ἔξωθεν αὐτοῦ μηκύνας ἐπὶ πλεῖστον , οὕτω κᾀνταῦθα τὸ συνέχον αὐτὸ τοῦ λόγου διὰ ταχέων παρέδραμεν ἀρκεσθεὶς εἰπεῖν , διὰ τοῦτ’ ἐκ τῆς κορυφῆς γεγεννῆσθαι τὴν Ἀθηνᾶν , οὐκ ἐκ τοῦ στόματος , τοιούτων παραλλαγῶν κατὰ σύμβολον γινομένων πλειόνων . ἐχρῆν γὰρ αὐτὸν ἢ μηδ’ ὅλως ἧφθαι τοῦ μύθου , μηδέν γ’ ἀναγκαῖον ἔχοντος ἀνδρὶ φιλοσόφῳ πρὸς ἀπόδειξιν δόγματος , ἢ ἁπτόμενον , ὅπερ ἦν μάλιστα τὴν ἀντιλογίαν συνέχον , ἀκριβῶς ἅπασαν ἐξελθεῖν , καὶ εἰ πλειόνων ἔχρῃζε λόγων , οὐκ ὀκνήσαντα τοὺς πολλοὺς προσγράψαι . βουλόμενος δ’ ἄν τις , οἶμαι , καὶ τοὺς τοιούτους ἑτέρως ἐξηγεῖσθαι , πολλὰς ἐπιχειρημάτων ἀφορμὰς ἐκ τῶν κατὰ τὰς ἀνατομὰς φαινομένων δύναιτο λαμβάνειν , ὑπὲρ ὧν ἐπὶ πλέον μὲν ἐν τοῖς ἑξῆς ἀναγκαῖον ἔσται διελθεῖν , ἐπειδὰν περὶ τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ὁ λόγος ἡμῖν γίνηται , διὰ βραχέων δ’ ἂν καὶ νῦν αὐτὰ μόνον εἴποιμι τὰ κεφάλαια τῶν μελλόντων ἀποδειχθήσεσθαι . ὥσπερ γὰρ αὐτὸ τὸ σῶμα τῆς καρδίας ἐξ ἑαυτοῦ διαστελλόμενόν τε καὶ συστελλόμενον ἐν μέρει τὰς ὕλας τε ἕλκει καὶ αὖθις ἐκπέμπει , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὁ ἐγκέφαλος , ἐπειδὰν προέληται τοῦ περιεχομένου κατὰ τὰς ἑαυτοῦ κοιλίας πνεύματος , ὃ δὴ καὶ ψυχικὸν ὀνομάζομεν , ἐπιπέμψαι τινὶ μορίῳ , τὴν εἰς τοῦτ’ ἐπιτήδειον κίνησιν κινηθεὶς οὕτως ἐπιπέμπει . γένεσις δὲ τῷ πνεύματι τῷδε τῷ κατὰ τὰς κοιλίας αὐτοῦ τάχα μέν τις ὀλίγη καὶ ἐκ τῶν εἰς αὐτὰς περαινομένων γίγνεται φλεβῶν , τὴν πλείστην δὲ καὶ κυριωτάτην αἱ κατὰ τὸ δικτυοειδὲς πλέγμα τὸ κατὰ τὴν τοῦ ἐγκεφάλου βάσιν ἀρτηρίαι χορηγοῦσιν , αἵτινες ἀπὸ τῆς καρδίας ἀναφέρονται . ὥστ’ , εἴ τις βούλοιτο τοῖς ἀληθέσι συνάπτειν τὸν μῦθον , ἐν τοῖς κάτω μέρεσι κυηθεῖσαν τὴν φρόνησιν , τοῦτ’ ἔστι τὸ πνεῦμα τὸ ψυχικὸν , ἐν τῇ κεφαλῇ φασι τελειοῦσθαι , καὶ μάλιστά γε κατὰ τὴν κορυφὴν , ὅτι κατὰ ταύτην ἐστὶν ἡ μέση καὶ κυριωτάτη τῶν ἐγκεφάλου κοιλιῶν . ἐγὼ μὲν οὖν , ὥσπερ ὁ Πλάτων αὐτὸς εἶπε , τὰ τοιαῦτα πάντα μυθολογήματα ἄλλως μὲν χαρίεντα ἡγοῦμαι , λίαν δὲ δεινοῦ καὶ ἐπιπόνου καὶ οὐ πάνυ εὐτυχοῦς ἀνδρὸς , κατ’ ἄλλο μὲν οὐδὲν , ὅτι δ’ αὐτῷ ἀνάγκη μετὰ τοῦτο τὸ τῶν Ἱπποκενταύρων εἶδος ἐπανορθοῦσθαι , καὶ αὖθις τὸ τῆς Χιμαίρας , καὶ ἐπιῤῥεῖ δὲ ὄχλος τοιούτων Γοργόνων καὶ Πηγάσων , καὶ ἄλλων ἀμηχάνων πλήθη τε καὶ ἀτοπώτερα λόγων τινῶν φύσεων , αἷς εἴ τις ἀπιστῶν προσβιβᾷ κατὰ τὸ εἰκὸς ἕκαστον , ἅτε ἀγροίκῳ τινὶ σοφίᾳ χρώμενος , πολλῆς αὐτῷ σχολῆς δεήσει . ταύτην τὴν ῥῆσιν ἐχρῆν ἀνεγνωκότα τὸν Χρύσιππον ἀποκεχωρηκέναι τῶν μύθων , καὶ μὴ κατατρίβειν τὸν χρόνον ἐξηγούμενον αὐτῶν τὰς ὑπονοίας . ἂν γὰρ ἅπαξ εἰς τοῦτ’ ἀφίκηταί τις , ἀνάριθμον πλῆθος ἐπιῤῥεῖ μυθολογημάτων , ὥσθ’ ὅλον ἀπολέσει τὸν βίον , εἴ τις ἐπεξέρχοιτο πάντα . ἄμεινον δ’ ἦν , οἶμαι , τὸν ἀληθείας ὄντως ἐφιέμενον ἄνδρα , μὴ τί λέγουσιν οἱ ποιηταὶ σκοπεῖν , ἀλλὰ τῶν ἐπιστημονικῶν λημμάτων , ὑπὲρ ὧν ἐν τῷ δευτέρῳ γράμματι διῆλθον , ἐκμαθόντα τὴν τῆς εὑρέσεως ὁδὸν , ἐφεξῆς μὲν ἀσκῆσαί τε καὶ γεγυμνάσθαι κατὰ ταύτην , ὅταν δ’ ἱκανῶς ἴδῃ τὰ κατὰ τὴν ἄσκησιν αὐτῷ προήκειν , τηνικαῦτα ἀφικόμενον ἐφ’ ἕκαστον τῶν προβλημάτων ἐπισκέπτεσθαι περὶ τῶν εἰς τὰς ἀποδείξεις αὐτοῦ λημμάτων , τίνα μὲν ἐξ αἰσθήσεως ἁπλῆς , τίνα δ’ ἐξ ἐμπειρίας , ἤτοι τῆς κατὰ τὸν βίον , ἢ τῆς κατὰ τὰς τέχνας , τίνα δὲ ἐκ τῶν πρὸς νόησιν ἐναργῶν χρὴ λαβόντα περαίνειν ἐξ αὐτῶν ἤδη τὸ προκείμενον . εἰ ταύτην τὴν ὁδὸν ὁ Χρύσιππος ἐτράπετο , παρελθὼν τὴν κατὰ τοὺς μύθους τε καὶ τὰς ἐτυμολογίας , ἀνανεύσεις τε καὶ κατανεύσεις κεφαλῆς , καὶ χειρῶν κινήσεις , καὶ χειλῶν σχήματα , καὶ ποιητῶν μαρτυρίας ἅμα γυναιξὶ καὶ τοῖς ἄλλοις ἰδιώταις , αὐτὸς ἂν εὕρισκε τἀληθὲς , ἡμῶν τε τὸν χρόνον οὐκ ἂν ἀπώλλυεν , ἐπιδεικνύντων αὐτῷ μηδὲ ἐν οἷς ἐπικαλεῖται μάρτυσι , μηδὲ ἐν τούτοις τι πλέον ἔχοντι . καὶ γὰρ οἱ ποιηταὶ τὰ πλείω κατὰ τῶν δογμάτων αὐτοῦ λέγουσι , καὶ οἱ μῦθοι , καὶ οἱ ἰδιῶται , καὶ τῶν ἄλλων ἕκαστος , οὓς ὡς ἑαυτῷ μαρτυροῦντας ἐν τῷ προτέρῳ περὶ ψυχῆς ἔγραψε . ταῦτ’ ἐστὶν , ἃ παρελελοίπειν ἐγὼ κατὰ τὸ πρὸ τούτου βιβλίον ὧν εἰρήκει Χρύσιππος ἐν τῷ περὶ τοῦ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικοῦ λόγῳ , νομίζων , εἰ κᾀκεῖνος οὐκ ᾐδέσθη πλεονάζειν ἐν αὐτοῖς , ἐμοὶ γοῦν προσήκειν ἀποχωρῆσαι τῆς τοιαύτης ἀδολεσχίας . ἐπεὶ δ’ , ὡς ἔφην , ἔδοξε τῶν ἑταίρων τισὶ ὑπὸ φιλοτιμίας κινηθεῖσιν ἐπιμνησθῆναί με καὶ τῶν τοιούτων λόγων , ἐκείνοις χαριζόμενος ἔγραψα καὶ τουτὶ τὸ βιβλίον , ὅσον οἷόν τ’ οὖν ἐμοὶ μετὰ τοῦ διὰ ταχέων παρέρχεσθαι τὰ περιττῶς ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου γεγραμμένα , καὶ τῶν χρησίμων τῇ προκειμένῃ πραγματείᾳ προτιθεὶς οὐκ ὀλίγα .
Lemmas: νυνί μέντοι κατά οὗτος ὁ βιβλίον , ἐπειδή καί οὗτος δοκέω προστίθημι , ὁ τε ἄλλος ὁ προηγέομαι διέρχομαι , ἑξῆς τε προστίθημι ὁ περί ὁ Ἀθήνη λόγος . αἰσθάνομαι γάρ ὁ Χρύσιππος ἐναντιόομαι ὁ ἑαυτοῦ δόγμα ὁ περί ὁ θεά μῦθος ἀπό ὁ ὁ Ζεύς κεφαλή ὑπολαμβάνω γίγνομαι , τοιόσδε λέγω · παραγράφω γάρ ἅπας ὁ ῥῆσις αὐτός , εἰ καί μακρός πως εἰμί . ἀκούω δή τις λέγω παραμυθέομαι πρός ὁ ἐν ὁ κεφαλή εἰμί ὁ ἡγεμονικός ὁ ψυχή μέρος . ὁ γάρ ὁ Ἀθήνη , μῆτις εἰμί καί οἷος φρόνησις , ἐκ ὁ κεφαλή γίγνομαι ὁ Ζεύς σύμβολον φημί εἰμί ὁ ταύτῃ ὁ ἡγεμονικός εἰμί · οὐ γάρ ἄλλος ἄν ἐν ὁ κεφαλή γίγνομαι μῆτις καί φρόνησις , εἰ μή ὁ ἡγεμονικός ἐν οὗτος εἰμί · πιθανός μέν τις ἔχω , διαμαρτάνω δέ , ὡς ἐγώ φαίνω , καί ἀγνοέω ὁ περί οὗτος ἱστορέω , περί ὅς οὐ κακός εἰμί ἐπί πολύς λέγω ἐν ὁ ἐνίστημι ζήτημα . φημί δέ ὁ μέν οὕτως ἁπλῶς , ἐκ ὁ ὁ Ζεύς κεφαλή αὐτός γίγνομαι , οὐδέ προσιστορέω ὁ πῶς ἤ κατά τίς λόγος . ὁ δέ Ἡσίοδος ἐπί πολύς λέγω ἐν ὁ θεογονία , τις μέν ἐν ὁ θεογονία γράφω ὁ γένεσις αὐτός , πρῶτος μέν Μῆτις συγγίγνομαι ὁ Ζεύς , δεύτερος δέ Θέμις , τις δέ ἐν ἕτερος ἄλλος γράφω ὁ γένεσις αὐτός , ὡς ἄρα , γίγνομαι ἔρις ὁ Ζεύς καί ὁ Ἥρα , γεννάω ὁ μέν Ἥρα διά ἑαυτοῦ ὁ Ἥφαιστος , ὁ δέ Ζεύς ὁ Ἀθήνη ἐκ ὁ Μῆτις καταπίνω ὑπό αὐτός . ὁ μέν γάρ εἰς αὐτός κατάποσις ὁ Μῆτις καί ἔνδον ὁ Ζεύς ὁ Ἀθήνη γένεσις κατά ἀμφότερος ὁ λόγος εἰμί . διαφέρω δέ ἐν ὁ , πῶς οὗτος συντελέω , πρός ὁ ἐνίστημι λόγος , ὅθεν ὡς εἰμί τοιοῦτος . ὁ γάρ κοινός ἐν αὐτός ὑπάρχω μόνος χρήσιμος εἰμί πρός ὁ ἐνίστημι . λέγω δέ ἐν μέν ὁ θεογονία οὕτως · Ζεύς δέ θεός βασιλεύς πρῶτος ἄλοχος τίθημι Μῆτις , Πλεῖστα θεός οἶδα ἰδέ θνητός ἄνθρωπος . ἀλλά ὅτε δή ἄρα μέλλω θεά γλαυκῶπις Ἀθήνη Τίκτω , τότε ἔπειτα δόλος φρήν ἐξαπατάω Αἱμύλιος λόγος ἑός ἐγκατατίθημι νηδύς · ὡς δέ ἕ συμφράζομαι θεά ἀγαθός τε κακός τε . εἶτα προέρχομαι φημί οὕτως · αὐτός δέ ἐκ κεφαλή γλαυκῶπις γίγνομαι Ἀθήνη , Δεινή , ἐγρεκύδοιμος , ἀγέστρατος , ἀτρυτώνη , Πότνια , ὅς κέλαδος τε ἀσθίω , πόλεμος τε μάχη τε . στῆθος γάρ αὐτός ἔνδον εὔδηλος ὅτι ἀποτίθημι ὁ Μῆτις , καί οὕτως φημί αὐτός γεννάω κατά ὁ κεφαλή . ἐν δέ ὁ μετά οὗτος πολύς διέρχομαι αὐτός , τοιοῦτος εἰμί ὁ λέγω · ἐκ οὗτος ἔρις ὁ μέν τίκτω φαίδιμος υἱός Ἥφαιστος τέχνη ἄνευ Ζεύς αἰγίοχος , Ἐν πᾶς παλάμη καλέω οὐρανίωνες . ἀτάρ ὁ γε Ὠκεανός καί Τηθύς εὔκομος Κούρη νόσφι Ἥρα παραλέγω καλλιπάρηος , Ἐξαπάτη Μῆτις , καί περ πολύιδρις εἰμί . συμμάρπτω δέ ὅσγε χείρ ἑός ἐγκατατίθημι νηδύς , Δείσας , μή τίκτω κρατερός ἄλλος κεραυνός . ἕνεκα μιν Κρονίδης ὑψίζυγος αἰθήρ ναίω Κᾀππίω ἐξαπίνης . ὁ δέ αὐτίκα Παλλάς Ἀθήνη Κύω · ὁ μέν τίκτω πατήρ ἀνήρ τε θεός τε Πάρ κορυφή Τρίτων ἐπί ὄχθη ποταμός . Μῆτις δέ αὖτε Ζεύς ὑπό σπλάγχνον λανθάνω Ἧστο Ἀθήνη μήτηρ κτῄͅσνω δίκαιος , Πλεῖστα θεός οἶδα καταθνητός τε ἄνθρωπος . ἔνθα θεά παραλέγω Θέμις παλάμη , περί πᾶς Ἀθάνατος καίνυμαι Ὀλύμπιος δῶμα ἔχω . αἰγίς ποιέω φοβέστρατος ἐντός Ἀθήνη , Σύν ὁ γίγνομαι μιν πολεμήϊος τεῦχος ἔχω . οὗτος προλέγω ὁ Χρύσιππος ἑξῆς αὐτός συνάπτω ὅδε γράφω . ὁ μέν οὖν περί ὁ Ἀθήνη λέγω τοιοῦτος εἰμί , ἄλλος τις σύμβολος ποιέω ἔμφασις . πρῶτος μέν γάρ ὁ Μῆτις λέγω ὡσανεί τις φρόνησις καί περί ὁ κατά ὁ βίος τέχνη , ὅς ὁ τέχνη δέω καταπίνω καί ἐναποτίθημι , κατά ὅς λόγος καί ὁ λέγω τις καταπίνω φημί . διά δέ ὁ κατάποσις συνηκολουθηκότως λέγω , καί εἰς ὁ κοιλία ἀποτίθημι αὐτός . μετά οὗτος ὁ καταπίνω τοιοῦτος τέχνη τικτειίνω εὔλογος ἐν αὐτός παραπλήσιος ὁ τίκτω μήτηρ · πρός τε οὗτος ὁ ὑπό ὁ ἐπιστημονικός τίκτω ἐν αὐτός . πῶς δέ ἄν ἐκπορεύω , καί διά τίς μάλα , πάρειμι σκοπέω . φανερός γάρ , ὅτι λόγος ἐκφέρω διά ὁ στόμα κατά ὁ κεφαλή ἐκ ἴσος , οὕτως ὁ κεφαλή λέγω , ὅς τρόπος πρόβατον κεφαλή λέγω , καί ὁ κεφαλή ἀφαιρέω τις , κατά ὅς λόγος παραγίγνομαι καί ἐκ ὁ κορυφή λέγω γίγνομαι ὁ τοιοῦτος παραλλαγή κατά σύμβολον γίγνομαι πολύς , καί χωρίς δέ ὁ ἱστορία οὗτος ἀπό αὐτός μόνος ὁ γίγνομαι οὗτος κατά ὁ κεφαλή , ὁ παραπλήσιος τις λέγω · οὐ γάρ ἐν ὁ κεφαλή φημί αὐτός γίγνομαι , εἰ μή τις διαστρέφω ἤ παραλλάσσω ὁ λόγος ἐξέρχομαι ταύτῃ , γίγνομαι δέ ἄλλος ἔρομαι · ὥστε μάλα καί οὗτος σύμβολον πρός ὁ ἕτερος εἰμί , ὡς φημί . ὁ γάρ ἐν αὐτός γίγνομαι τεχνικός κατά ὁ κεφαλή ἐξέρχομαι μάλα ἀποσημαίνω ὁ προλέγω λόγος . οὗτος μέν ὁ ὁ Χρύσιππος ῥῆσις . ἐπεί δέ εἰμί πάνυ μακρός , καί διά οὗτος ἴσως τις οὐ ἀκριβής αὐτός ἅπας ὁ νόος καταμανθάνω , ἐγώ πειράω διά βραχύς λέγω , ὅς βούλομαι δηλόω . οὐ μάχομαι ἐγώ , φημί , ὁ μῦθος λέγω , ἐκ ὁ Ζεύς κεφαλή γεννάω ὁ Ἀθήνη , φρόνησις ὑπάρχω . οὐ γάρ αὐτός οὗτος μόνος λέγω κατά αὐτός , ἀλλά ὅτι καταπίνω ὁ Μῆτις ὁ Ζεύς , καί ὥσπερ ἐγκύμων ἐκ αὐτός γίγνομαι , ὁ γεννάω ἐν ἑαυτοῦ κόρη ἀποκυέω διά ὁ κεφαλή . λέγω δέ οὕτως φημί ὁ κατά ὁ μῦθος , ἐπειδή ὁ τέχνη ἅπας ἐν ὁ καρδία συνίστημι διά ὁ λόγος εἰς ὁ φανερός ἐκφέρω τις λόγος διά ὁ κεφαλή ἐξέρχομαι . εἰμί γάρ καί ὁ στόμα ὁ κεφαλή μόριον . οὐ γάρ ὁ τριχόω μόνος , ἀλλά καί ὁ μετά ὁ τράχηλος ἄνωθεν ἅπας ὀνομάζω κεφαλή , κατά ὅς σημαίνω ἀποτέμνω τις λέγω ὁ κεφαλή . εἰ δέ μή διά ὁ στόμα ὁ Ζεύς , ἀλλά ἐκ ὁ κορυφή μυθολογέω ἐξέρχομαι ὁ Ἀθήνη , οὐδείς ἄτοπος εἰμί φημί , τοιοῦτος παραλλαγή κατά σύμβολον γίγνομαι πολύς . ἐν οὗτος ὁ λόγος ὁ Χρύσιππος ὁ μέν ἄλλος πιθανός τε ἅμα καί εὐμήχανος ἐξηγέομαι ὁ μῦθος , προσαρμόζω αὐτός ὁ Στωϊκός δόγμα · ὁ δέ συνέχω τε καί κύριος ὁ λόγος πᾶς , ὑπέρ ὅς δίκαιος εἰμί ἀγωνίζομαι , μάλα διά ταχύς παρατρέχω , ὡς εἰͅν ὁ πρόσθεν ποιέω ἐξηγέομαι , ὅς ὁ πολύς λέγω , ὁ μέν οὐ ἔχω , ὁ δέ ἔχω ἐγκέφαλος . ὡς γάρ ἐν ἐκεῖνος αὐτός ὁ ζητέω ταχύς παρέρχομαι , ἐν ὁ ἔξωθεν αὐτός μηκύνω ἐπί πολύς , οὕτως ᾀνταῦθη ὁ συνέχω αὐτός ὁ λόγος διά ταχύς παρατρέχω ἀρκέω λέγω , διά οὗτος ἐκ ὁ κορυφή γεννάω ὁ Ἀθήνη , οὐ ἐκ ὁ στόμα , τοιοῦτος παραλλαγή κατά σύμβολον γίγνομαι πολύς . χρή γάρ αὐτός ἤ μηδέ ὅλος ἅπτω ὁ μῦθος , μηδείς γε ἀναγκαῖος ἔχω ἀνήρ φιλόσοφος πρός ἀπόδειξις δόγμα , ἤ ἅπτω , ὅς εἰμί μάλα ὁ ἀντιλογία συνέχω , ἀκριβής ἅπας ἐξέρχομαι , καί εἰ πολύς χρῄζω λόγος , οὐ ὀκνέω ὁ πολύς προσγράφω . βούλομαι δέ ἄν τις , οἴομαι , καί ὁ τοιοῦτος ἕτερος ἐξηγέομαι , πολύς ἐπιχείρημα ἀφορμή ἐκ ὁ κατά ὁ ἀνατομή φαίνω δύναμαι λαμβάνω , ὑπέρ ὅς ἐπί πολύς μέν ἐν ὁ ἑξῆς ἀναγκαῖος εἰμί διέρχομαι , ἐπειδάν περί ὁ ψυχικός πνεῦμα ὁ λόγος ἐγώ γίγνομαι , διά βραχύς δέ ἄν καί νῦν αὐτός μόνος λέγω ὁ κεφάλαιος ὁ μέλλω ἀποδείκνυμι . ὥσπερ γάρ αὐτός ὁ σῶμα ὁ καρδία ἐκ ἑαυτοῦ διαστέλλω τε καί συστέλλω ἐν μέρος ὁ ὕλη τε ἕλκω καί αὖθις ἐκπέμπω , κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁ ἐγκέφαλος , ἐπειδάν προαιρέω ὁ περιέχω κατά ὁ ἑαυτοῦ κοιλία πνεῦμα , ὅς δή καί ψυχικός ὀνομάζω , ἐπιπέμπω τις μόριον , ὁ εἰς οὗτος ἐπιτήδειος κίνησις κινέω οὕτως ἐπιπέμπω . γένεσις δέ ὁ πνεῦμα ὅδε ὁ κατά ὁ κοιλία αὐτός τάχα μέν τις ὀλίγος καί ἐκ ὁ εἰς αὐτός περαίνω γίγνομαι φλέψ , ὁ πολύς δέ καί κύριος ὁ κατά ὁ δικτυοειδής πλέγμα ὁ κατά ὁ ὁ ἐγκέφαλος βάσις ἀρτηρία χορηγέω , ὅστις ἀπό ὁ καρδία ἀναφέρω . ὥστε , εἰ τις βούλομαι ὁ ἀληθής συνάπτω ὁ μῦθος , ἐν ὁ κάτω μέρος κυέω ὁ φρόνησις , οὗτος εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ ψυχικός , ἐν ὁ κεφαλή φημί τελειόω , καί μάλα γε κατά ὁ κορυφή , ὅτι κατά οὗτος εἰμί ὁ μέσος καί κύριος ὁ ἐγκέφαλος κοιλία . ἐγώ μέν οὖν , ὥσπερ ὁ Πλάτων αὐτός λέγω , ὁ τοιοῦτος πᾶς μυθολόγημα ἄλλος μέν χαρίεις ἡγέομαι , λίαν δέ δεινός καί ἐπίπονος καί οὐ πάνυ εὐτυχής ἀνήρ , κατά ἄλλος μέν οὐδείς , ὅτι δέ αὐτός ἀνάγκη μετά οὗτος ὁ ὁ Ἱπποκένταυρος εἶδος ἐπανορθόω , καί αὖθις ὁ ὁ Χίμαιρα , καί ἐπιρρέω δέ ὄχλος τοιοῦτος Γοργών καί Πήγασος , καί ἄλλος ἀμήχανος πλῆθος τε καί ἄτοπος λόγος τις φύσις , ὅς εἰ τις ἀπιστέω προσβιβάω κατά ὁ ἔοικα ἕκαστος , ἅτε ἄγροικος τις σοφία χράω , πολύς αὐτός σχολή δέω . οὗτος ὁ ῥῆσις χρή ἀναγιγνώσκω ὁ Χρύσιππος ἀποχωρέω ὁ μῦθος , καί μή κατατρίβω ὁ χρόνος ἐξηγέομαι αὐτός ὁ ὑπόνοια . ἐάν γάρ ἅπαξ εἰς οὗτος ἀφικνέομαι τις , ἀνάριθμος πλῆθος ἐπιρρέω μυθολόγημα , ὥστε ὅλος ἀπόλλυμι ὁ βίος , εἰ τις ἐπεξέρχομαι πᾶς . ἀγαθός δέ εἰμί , οἴομαι , ὁ ἀλήθεια ὄντως ἐφίημι ἀνήρ , μή τίς λέγω ὁ ποιητής σκοπέω , ἀλλά ὁ ἐπιστημονικός λῆμμα , ὑπέρ ὅς ἐν ὁ δεύτερος γράμμα διέρχομαι , ἐκμανθάνω ὁ ὁ εὕρεσις ὁδός , ἐφεξῆς μέν ἀσκέω τε καί γυμνάζω κατά οὗτος , ὅταν δέ ἱκανός ὁράω ὁ κατά ὁ ἄσκησις αὐτός προήκω , τηνικαῦτα ἀφικνέομαι ἐπί ἕκαστος ὁ πρόβλημα ἐπισκοπέω περί ὁ εἰς ὁ ἀπόδειξις αὐτός λῆμμα , τίς μέν ἐκ αἴσθησις ἁπλόος , τίς δέ ἐκ ἐμπειρία , ἤτοι ὁ κατά ὁ βίος , ἤ ὁ κατά ὁ τέχνη , τίς δέ ἐκ ὁ πρός νόησις ἐναργής χρή λαμβάνω περαίνω ἐκ αὐτός ἦδος ὁ πρόκειμαι . εἰ οὗτος ὁ ὁδός ὁ Χρύσιππος τρέπω , παρέρχομαι ὁ κατά ὁ μῦθος τε καί ὁ ἐτυμολογία , ἀνάνευσις τε καί κατάνευσις κεφαλή , καί χείρ κίνησις , καί χεῖλος σχῆμα , καί ποιητής μαρτυρία ἅμα γυνή καί ὁ ἄλλος ἰδιώτης , αὐτός ἄν εὑρίσκω ἀληθής , ἐγώ τε ὁ χρόνος οὐ ἄν ἀπόλλυμι , ἐπιδείκνυμι αὐτός μηδέ ἐν ὅς ἐπικαλέω μάρτυς , μηδέ ἐν οὗτος τις πολύς ἔχω . καί γάρ ὁ ποιητής ὁ πολύς κατά ὁ δόγμα αὐτός λέγω , καί ὁ μῦθος , καί ὁ ἰδιώτης , καί ὁ ἄλλος ἕκαστος , ὅς ὡς ἑαυτοῦ μαρτυρέω ἐν ὁ πρότερος περί ψυχή γράφω . οὗτος εἰμί , ὅς παραλείπω ἐγώ κατά ὁ πρό οὗτος βιβλίον ὅς λέγω Χρύσιππος ἐν ὁ περί ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός λόγος , νομίζω , εἰ κᾀκεῖνος οὐ αἰδέομαι πλεονάζω ἐν αὐτός , ἐγώ γοῦν προσήκω ἀποχωρέω ὁ τοιοῦτος ἀδολεσχία . ἐπεί δέ , ὡς φημί , δοκέω ὁ ἑταῖρος τις ὑπό φιλοτιμία κινέω ἐπιμιμνῄσκομαι ἐγώ καί ὁ τοιοῦτος λόγος , ἐκεῖνος χαρίζω γράφω καί οὗτος ὁ βιβλίον , ὅσος οἷος τε οὖν ἐγώ μετά ὁ διά ταχύς παρέρχομαι ὁ περισσός ὑπό ὁ Χρύσιππος γράφω , καί ὁ χρήσιμος ὁ πρόκειμαι πραγματεία προτίθημι οὐ ὀλίγος .