galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 5.7
Μεταβήσομαι δ’ ἤδη πρὸς τὴν ὑπὸ Πλάτωνος εἰρημένην ἐπίδειξιν ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Πολιτείας ὑπὲρ τοῦ τρία τῆς ψυχῆς εἶναι μόρια τὰ καθ’ ὁρμὴν ἡμᾶς κινοῦντα . γινώσκειν δὲ χρὴ κᾀνταῦθα τὸ μὲν , ὅτι μόρια διαφέροντ’ ἀλλήλων ἐστὶν , οὐκ ἀναγκαστικῶς ἀποδεικνύμενον · οὐδὲν γὰρ μᾶλλον τρεῖς εἶναι δυνάμεις ἢ τρία μόρια δείκνυσιν ὁ λόγος · ὅτι μέν γε τρία μόνα σύμπαντ’ ἐστὶν , εἴτε μόρια ψυχῆς , εἴτε δυνάμεις , ὑφ’ ὧν ὁ βίος ἡμῶν διοικεῖται , βιαστικῶς τε καὶ ἀναντιῤῥήτως ἀποδείκνυται . ὥστε καὶ ἐκ τῶν νῦν λεχθησομένων ἡ μὲν τοῦ Χρυσίππου διαβληθήσεται δόξα , κατασκευασθήσεται δὲ τὸ κοινὸν Ἀριστοτέλους καὶ Πλάτωνος καὶ Ποσειδωνίου δόγμα , τὸ καθ’ ἑτέραν μὲν ἡμᾶς δύναμιν λογίζεσθαι , καθ’ ἑτέραν δὲ θυμοῦσθαι , κατ’ ἄλλην δ’ ἐπιθυμεῖν . ὅτι μέντοι καὶ ταῖς οὐσίαις ἀλλήλων ταῦτα διαφέρει , καὶ πολὺ μᾶλλον ὅτι κατὰ διαφέροντας ἵδρυται τόπους , ἐκ μὲν τῶν νῦν λεχθησομένων ἐπιστημονικὴν ἀπόδειξιν οὐκ ἔνεστι λαβεῖν , ἐν δὲ τῷ μετὰ ταῦθ’ ὑπομνήματι γραφησομένῳ μοι , τῆς ὅλης πραγματείας ἕκτῳ γενήσεσθαι μέλλοντι , δι’ ἐναργῶν λημμάτων ἀποδειχθήσεται κατὰ τὰς Ἱπποκράτους τε καὶ Πλάτωνος μεθόδους . ἰστέον δ’ , ὅτι καὶ ὁ Πλάτων αὐτὸς ἐπίσταται τὴν δύναμιν τῶν λεχθησομένων ἀποδείξεων . ἄρχεσθαι γοῦν αὐτῶν μέλλων τάδε προὔγραψε . καὶ εὖ ἴσθι , ὦ Γλαύκων , ὡς ἡ ἐμὴ δόξα , ἀκριβῶς μὲν τοῦτο ἐκ τοιούτων μεθόδων , οἵαις δὴ νῦν ἐν τοῖς λόγοις χρώμεθα , οὐ μή ποτε λάβωμεν . ἄλλη γὰρ μακροτέρα καὶ πλείων ὁδός ἐστι , δι’ ἧς ἀποδείκνυται , τρία τῆς ψυχῆς ἡμῶν εἶναι τὰ μέρη , οὐ μόνον τοῖς τόποις τοῦ σώματος , ἀλλὰ καὶ ταῖς οὐσίαις , καὶ ταῖς δυνάμεσι , καὶ ταῖς ἐνεργείαις διαφέροντα , ὡς κατὰ τὸν ἑξῆς λόγον ἐπιδείξω , καθ’ ὃν καὶ τὴν μέθοδον αὐτὴν , ἣν ἐνταῦθ’ αἰνίττεται , μέλλω διεξέρχεσθαι . διὰ τί δὲ , καίτοι μὴ θαῤῥῶν ᾗ μέλλει λέγειν ἀποδείξει , ὅμως χρῆται , πρόδηλον ὑπάρχειν οἶμαι τῷ γε προσεσχηκότι τὸν νοῦν . οἷς δὲ ἀρτίως ἐλέγομεν , ὡς ὅτι μὲν τρεῖς εἰσι δυνάμεις διοικοῦσαι τὸν βίον ἡμῶν , ἐναργῶς ἀποδείκνυται , μὴ μέντοι τὸ , ὅτι διαφέρουσι ταῖς οὐσίαις . πρὸς δὲ τὴν προκειμένην αὐτῶν πραγματείαν ἐν τῇ Πολιτείᾳ , τὴν περὶ δικαιοσύνης τε καὶ τῶν ἄλλων ἀρετῶν , ( ὑπὲρ ἁπασῶν γὰρ ἐν τοῖς ἑξῆς ποιεῖται τὸν λόγον , ) ἤρκει τὸ δειχθῆναι , τρεῖς εἶναι δυνάμεις ἑτερογενεῖς . οὕτω γοῦν καὶ ὁ Ποσειδώνιος ὑπολαβὼν ἀπεχώρησέ τε τοῦ Χρυσίππου καὶ μᾶλλον ἠκολούθησεν Ἀριστοτέλει καὶ Πλάτωνι . προσέθηκα δὲ τῷ λόγῳ τὸ μᾶλλον , ἐπειδὴ κατὰ μέρος εὑρίσκονταί τινα διαφωνοῦντες οἱ τρεῖς ἄνδρες ὑπὲρ τῆς τῶν ἀρετῶν διαφορᾶς , κατὰ δὲ τὸ συμπέρασμα ὁμολογοῦσιν ἀλλήλοις . ἐπιδείξω δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο σαφῶς , ἡνίκ’ ἂν ἐν τοῖς ἔπειτα τὸν ὑπὲρ τῶν ἀρετῶν διεξέρχωμαι λόγον . ἐν δὲ τῷ παρόντι τῶν ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Πολιτείας ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος εἰρημένων ἀποδείξεων ἤδη μνημονεύσω , προγράψας τὴν ῥῆσιν , ἀφ’ ἧς ἄρχεται τοῦ λόγου · ἔχει δὲ ᾧδε . Ταὐτὸν δῆλον ὅτι τἀναντία ποιεῖν ἢ πάσχειν κατὰ ταὐτόν τε καὶ πρὸς ταὐτὸν οὐκ ἐθελήσει ἅμα . εἶθ’ ἑξῆς πιστωσάμενός τε τοῦτο καὶ περὶ τῶν δοκούντων μάχεσθαι διελθὼν ἐπιφέρει · Ἆρ’ οὖν , ἦν δ’ ἐγὼ , τὸ ἐπινεύειν τῷ ἀνανεύειν , καὶ τὸ ἐφίεσθαί τινος λαβεῖν τῷ ἀπαρνεῖσθαι , καὶ τὸ προσάγεσθαι τῷ ἀπωθεῖσθαι , πάντα τὰ τοιαῦτα τῶν ἐναντίων ἀλλήλοις θείης , εἴτε ποιημάτων , εἴτε παθημάτων ; οὐδὲν γὰρ ταύτῃ διοίσει . ἀλλ’ , ἦ δ’ ὃς , τῶν ἐναντίων . τί οὖν , ἦν δ’ ἐγὼ , διψῇν καὶ πεινῇν , καὶ ὅλως τὰς ἐπιθυμίας , καὶ αὖ τὸ ἐθέλειν , καὶ τὸ βούλεσθαι , οὐ ταῦτα πάντα εἰς ἐκεῖνά ποι ἂν θείης τὰ εἴδη τὰ νῦν λεχθέντα ; οἷον ἀεὶ τὴν τοῦ ἐπιθυμοῦντος ψυχὴν οὐχὶ ἤτοι ἐφίεσθαι φήσεις ἐκείνου , οὗ ἂν ἐπιθυμῇ , ἢ προσάγεσθαι τοῦτο , ὃ ἂν βούληταί οἱ γενέσθαι ; ἢ αὖ οὐ , καθ’ ὅσον ἐθέλει τί οἱ πορισθῆναι , ἐπινεύειν τοῦτο πρὸς αὐτὴν , ὥσπερ τινὸς ἐρῶντος ἐπορεγομένου αὐτοῦ τῆς γενέσεως ; ἔγωγε . τί δέ ; τὸ ἀβουλεῖν , καὶ μὴ ἐθέλειν , μηδ’ ἐπιθυμεῖν οὐκ εἰς τὸ ἀπωθεῖν καὶ ἀπελαύνειν ἀπ’ αὐτῆς καὶ εἰς ἅπαντα τἀναντία ἐκείνοις θήσομεν ; πῶς γὰρ οὔ ; ἐν ταύτῃ τῇ ῥήσει καὶ ταῖς ἑξῆς ἁπάσαις δείκνυσιν ἕτερον εἶναι μέρος τῆς ψυχῆς τὸ ἐπιθυμοῦν τοῦ λογιζομένου , πῶς καὶ τίνα τρόπον ἐν μὲν τῷ πεινῇν ἐφιέμεθα πληρωθῆναι σιτίων , ἐν δὲ τῷ διψῇν πόματος . ἀλλὰ παῖδες μὲν ὄντες ὁμοίως τοῖς ἀλόγοις ζώοις ἑτοίμως ἐπὶ τὸ πληρωθῆναι ἐχόμεθα , μήτ’ εἰ συνοίσει τοῦτο , μήτ’ εἰ βλάψει σκοπούμενοι , κατὰ δὲ τὴν ἡλικίαν καὶ τὸν λογισμὸν γενόμενοι , πολλάκις μὲν οὐδ’ ὅλως πίνομεν , ἐπειδὰν πεισθῶμεν ἀπὸ τοῦ πόματος βλάβην ἔσεσθαι , πολλάκις δὲ ὀλιγώτερον , ἢ ὅσον ἐπιθυμοῦμεν , εἰ κᾀνταῦθα μέλλοι βλάψειν τὸ πλέον , ἐνίοτε δ’ ὕδωρ πίνομεν , οἶνον ἐπιθυμοῦντες πιεῖν , ἢ σφοδρῶς ὀρεγόμενοι ψυχροῦ θερμὸν προσφερόμεθα . οἱ δέ γε ἀλόγιστοι τῶν ἀνθρώπων ὡσαύτως τοῖς βρέφεσι καὶ θηρίοις οὔτε τὸν καιρὸν ἀναμένουσιν , οὔτε ποσότητα καὶ ποιότητα τοῦ σώματος ἐπισκέπτονται . τὸ μὲν δὴ μὴ χρῆσθαι λογισμῷ μήτε τὰ θηρία μήτε τὰ βρέφη , καὶ πρὸς τοὺς περὶ τὸν Χρύσιππον ὡμολόγηται · τὸ δὲ ὑπὸ δυνάμεώς τινος ἑτέρας παρὰ τὸν λογισμὸν ἐπὶ τὴν ἀπόλαυσιν ὧν ἐπιθυμοῦσιν ἔρχεσθαι ποτὲ μὲν ὁμολογοῦσιν , ἔστιν ὅτε δ’ ἀρνοῦνται , περιπλέκοντες ἄνω καὶ κάτω τοὺς λόγους , ἐνὸν ὡς ἄνδρας ἐραστὰς ἀληθείας ἐκ προχείρου συλλογίζεσθαι , δύναμίν τινα ὑπάρχειν ἄλογον , ἐπὶ τὴν τοῦ σώματος ἀπόλαυσιν ἄγουσαν οὐ τὰ βοσκήματα μόνα καὶ τοὺς παῖδας , ἀλλὰ καὶ τοὺς βοσκήμασιν ὁμοίους ἀνθρώπους . εἰς μὲν οὖν τὴν τοιαύτην ἀπόδειξιν ὁ λόγος ἡμᾶς ἤγαγεν προτέραν ὁ ἐξ ἀκολουθίας τινὸς , οὐ σμικρὰ συντελοῦσαν οὐδ’ αὐτὴν ταῖς ὑπὸ τοῦ Πλάτωνος λεγομέναις . ἐπὶ δὲ τοὺς ἤδη τελείους ἄνδρας οὐ κατὰ τὴν ἡλικίαν μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν λογισμὸν ἀφικόμενοι τῷ λόγῳ θεασώμεθα ἤδη τὴν ἐν αὐτοῖς μάχην τῆς λογιστικῆς δυνάμεως πρὸς τὴν ἐπιθυμητικὴν ἔν τε νόσοις καὶ ἄλλαις πολλαῖς περιστάσεσιν , ἐν αἷς οὔπω δοκεῖ καιρὸς εἶναι προσφέρεσθαι πόμα τὸν διψῶντα , καὶ σιτία τὸν πεινῶντα , καὶ θάλπεσθαι τὸν ῥιγοῦντα , καὶ ψύχεσθαι τὸν θαλπόμενον , ἀφροδισίοις τε χρῆσθαι τὸν ἐπὶ ταῦτ’ ὀργῶντα . ἡ μὲν γὰρ ἄλογος ἐν ἡμῖν δύναμις ἐφ’ ἕκαστον τῶν ἐπιθυμουμένων ἕλκει τὸν δεόμενον , ὁ δὲ λογισμὸς ἀντισπᾷ καὶ κατέχει τὴν οὐκ ἐν καιρῷ φοράν . καὶ μάχη γε πολλάκις ἑκατέρων ἰσχυρὰ γίγνεται πρὸς ἄλληλα , φανερῶς ἐνδεικνυμένη , διττὴν εἶναι φύσιν ἐν ἡμῖν τῶν στασιαζουσῶν ἀλλήλαις δυνάμεων . εἴπερ γὰρ ἦν μία μόνη , καθάπερ ἐν τοῖς παισὶν , οὐδὲν ἂν ἐκώλυεν ἀκαίρως ἡμᾶς ἀπολαύειν τῶν ἐπιθυμουμένων , ὥσπερ γε καὶ εἰ μόνος ὁ λογισμὸς ἦν , πρὸς οὐδὲν ἀνθέλκειν τε καὶ στασιάζειν εἰθισμένος , οὐδὲν ἂν ἦν πρᾶγμα διψῶντα μὴ πίνειν , ἢ πεινῶντα μὴ ἐσθίειν , οὐδ’ ἐγκρατὴς οὐδὲ σώφρων ἂν ὁ μὴ πίνων ὠνομάζετο , καθάπερ οὐδ’ ὁ μὴ βαδίζων , εἰ μὴ βούλοιτο . νυνὶ δ’ , ἐπεὶ διτταί τινές εἰσιν αἱ τὸν ἄνθρωπον ἐπισπώμεναι δυνάμεις , ἔστι δὲ ἄλογος ἡ τοῦ πόματος ἐπιθυμοῦσα , ἡ δὲ κατέχουσα ταύτην λογικὴ , ἀφροσύνης ἐν τῷ τοιούτῳ καὶ ἐγκρατείας γένεσις . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἡμῖν οὐ σμικρὸν ἐν παρέργῳ δειχθὲν εἰς τὸν περὶ τῶν ἀρετῶν λόγον μνημονευέσθω , μήτ’ ἐγκράτειαν εἶναί τι , μήτε σωφροσύνην , ἀναιρεθείσης τῷ λόγῳ τῆς ἐπιθυμητικῆς δυνάμεως . ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον αὖθις ἐπάνειμι , ὡς ἡ τοῦ διψῶντος μὲν , μὴ βουλομένου δὲ πίνειν ψυχὴ κατὰ μέν τινα τῶν ἑαυτῆς δυνάμεων ἢ μερῶν ἐφίεται ποτοῦ , καθ’ ἕτερον δέ τι φεύγει καὶ ἀποτρέπεται . ἑνὶ γὰρ καὶ ταὐτῷ προσίεσθαί τι καὶ φεύγειν οὐκ ἐνδέχεται . εἴτε δὲ προσίεσθαι καὶ φεύγειν λέγεις . εἴτε διώκειν , εἴτ’ ἐφίεσθαι , διαφέρει οὐδὲν , ὥσπερ οὐδὲ εἰ βούλεσθαι , ἢ ὀρέγεσθαι , ἢ ἀντιποιεῖσθαι , ἢ ἀσπάζεσθαι , ἢ ἐπιθυμεῖν , ἡ γὰρ τῶν τοιούτων ὀνομάτων διαίρεσις οὐδὲν εἰς τὴν παροῦσαν σκέψιν ὀνίνησιν , ἀλλ’ αὐτὸ τοὐναντίον ἄκαιρός τ’ ἐστὶ καὶ τὴν περὶ τῶν πραγμάτων ζήτησιν εἰς τὴν περὶ τῶν ὀνομάτων ἀμφισβήτησιν ἀπάγει . διὸ καὶ τεχνάζονταί τινες ἐξεπίτηδες ὑπὲρ τοῦ μηδὲν περανθῆναι πρὸς ἕκαστον τῶν ὀνομάτων ἐνίστασθαι , εἰ μὲν ὀρέγεσθαι πόματος εἴποις τὸν διψῶντα , μὴ συγχωροῦντες ὀρέγεσθαι λέγειν , αἴτιον γάρ τι τὴν ὄρεξιν εἶναι καὶ μόνου τοῦ σοφοῦ , ὑπάρχειν γοῦν αὐτὴν ὁρμὴν λογιστικὴν ἐπί τι ὅσον χρὴ ἥδοντος , ἂν δὲ ἐπιθυμεῖν , οὐδὲ οὕτως ὀνομάζειν συγχωροῦντες · τὸ μὲν γὰρ διψῇν οὐκ ἐν τοῖς φαύλοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀστείοις γίγνεσθαι , τὴν δ’ ἐπιθυμίαν αὐτήν τε φαύλην εἶναι καὶ μόνοις τοῖς φαύλοις ἐγγίνεσθαι , εἶναι γὰρ ὄρεξιν ἀθρόως ῥεπτικὴν πρὸς τὸ τυγχάνειν . εἰ δὲ μὴ μακρὸν οὕτως αὐτῆς ὁρισμὸν ποιήσειεν , ἀλλ’ ὄρεξίν τε ἄλογον ὑπάρχειν εἰπὼν , ἐπιτιμήσει μάλα σεμνῶς ἀνδρὶ , πολλάκις οὐκ ἐν τῇ τῶν πραγμάτων ἐπιστήμῃ μόνον , ἀλλὰ κᾀν τῇ τῶν ὀνομάτων χρήσει μυρίων διαφέροντι . τοιοῦτοι δ’ ἀμέλει καὶ τῶν παλαιῶν ἦσαν οὐκ ὀλίγοι , καθάπερ καὶ αὐτὸς ὁ Πλάτων φησὶν , ὀνόμασι χρώμενοι καινῶς μετωνομασμένοις . δι’ οὕς μοι δοκεῖ καὶ νῦν οὐχ ἓν ἁπλῶς γράψαι κατὰ τὸν προκείμενον λόγον ὄνομα , χρήσασθαι δὲ ἐξεπίτηδες ἅπασιν , οἷς ἐγχωρεῖ ταὐτὸν δηλῶσαι πρᾶγμα . τῷ τε γὰρ ὀρέγεσθαι , καὶ τῷ ἐπιθυμεῖν , καὶ τῷ ἐφίεσθαι , καὶ τῷ νεύειν , ἐπορέγεσθαί τε καὶ θέλειν , καὶ βούλεσθαι , καὶ προσάγεσθαι , καὶ μέντοι καὶ τοῖς ἐναντίοις αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ἑνὸς πράγματος φαίνεται χρώμενος , τῷ ἀβουλεῖν καὶ μὴ ἐθέλειν . ἐνδείξασθαι γὰρ αὐτῷ πρόκειται καὶ δηλῶσαι σαφῶς , ὃ βούλεται , περὶ τὴν ἀπόδειξιν ἐσπουδακότι , καὶ δουλεύοντι διὰ τῆς λέξεως τῇ μηνύσει τοῦ πράγματος , οὐ τερθρευομένῳ περὶ τὰς συλλαβάς . ἐκ μὲν δὴ τῶν προειρημένων ἕτερον ἐπέδειξε τὸ ἐπιθυμοῦν τοῦ λογιζομένου . παραγράφειν γὰρ ἁπάσας αὐτοῦ τὰς ῥήσεις μακρὸν ἔδοξέ μοι , δυναμένῳ γε παντὶ τῷ βουλομένῳ τὸ ἐφεξῆς ἅπαν ἀναγνῶναι τοῦ βιβλίου χωρίον . εἰ δὲ καὶ τὴν ἐπὶ τῆς τελευτῆς ὁμοῦ τοῦ λόγου δέοι παραγράψαι ῥῆσιν , ὡς ἔμοιγε δοκεῖ χάριν τοῦ σαφεστέραν γενέσθαι τὴν ἐπὶ τὸ δεύτερον κεφάλαιον μετάβασιν , οὐδὲ ταύτην παρήσω · ἔχει δὲ ᾧδε . Ἆρα τοῦ διψῶντος ἡ ψυχὴ , καθόσον διψῇ , οὐκ ἄλλό τι βούλεται ἢ πιεῖν , καὶ τούτου ὀρέγεται , καὶ ἐπὶ τοῦτο ὁρμᾷ ; δῆλον δή . οὐκοῦν , εἴ ποτέ τι αὐτὴν ἀνθέλκει διψῶσαν , ἕτερον ἄν τι ἐν αὐτῇ εἴη αὐτοῦ τοῦ διψῶντος καὶ ἄγοντος ὥσπερ θηρίον ἐπὶ τὸ πιεῖν · οὐ γὰρ δὴ , φαμὲν , τῷ γε αὐτῷ , τὸ αὐτὸ , τῷ ἑαυτοῦ , περὶ τὸ αὐτὸ , ἅμα τἀναντία πράττοι . οὐ γὰρ οὖν . ὥσπερ γε , οἶμαι , τοῦ τοξότου οὐ καλῶς ἔχει λέγειν , ὅτι αὐτοῦ ἅμα αἱ χεῖρες τὸ τόξον ἀπωθοῦνταί τε καὶ προσέλκονται , ἀλλ’ ὅτι μὲν ἄλλη μὲν ἡ ἀπωθοῦσα χεὶρ , ἑτέρα δ’ ἡ προσαγομένη . παντάπασι μὲν οὖν , ἔφη . πότερον δὴ φῶμέν τινας ἔστιν ὅτε διψῶντας οὐκ ἐθέλειν πιεῖν ; καὶ μάλα γ’ , ἔφη , πολλοὺς καὶ πολλάκις . τί οὖν , ἔφην ἐγὼ , φαίη τις ἂν τούτων πέρι ; οὐκ ἐνεῖναι μὲν ἐν τῇ ψυχῇ αὐτῶν τὸ κελεῦον , ἐνεῖναι δὲ τὸ κωλῦον πιεῖν , ἄλλο ὂν καὶ κρατοῦν τοῦ κελεύοντος ; ἔμοιγ’ , ἔφη , δοκεῖ . ἆρ’ οὖν οὐ τὸ μὲν κωλῦον τὰ τοιαῦτα ἐγγίγνεται , ὅταν ἐγγένηται , ἐκ τοῦ λογισμοῦ , τὰ δὲ ἄγοντα καὶ ἕλκοντα διὰ παθημάτων τε καὶ νοσημάτων παραγίγνεται ; φαίνεται . οὐ δὴ ἀλόγως , ἦν δ’ ἐγὼ , ἀξιώσομεν αὐτὰ διττά τε καὶ ἕτερα ἀλλήλων εἶναι , τὸ μὲν , ᾧ λογίζεται , λογιστικὸν προσαγορεύοντες τῆς ψυχῆς , τὸ δ’ , ᾧ ἐρᾷ τε καὶ πεινῇ καὶ διψῇ καὶ περὶ τὰς ἄλλας ἐπιθυμίας ἐπτόηται , ἀλόγιστόν τε καὶ ἐπιθυμητικὸν , πληρώσεών τινων καὶ ἡδονῶν ἑταῖρον . διὰ τούτων ἔδειξεν , ἕτερον εἶδος εἶναι ψυχῆς τὸ λογιστικὸν τοῦ ἐπιθυμητικοῦ . ἀλλ’ , ὡς εἶπον καὶ πρόσθεν , οὔπω μοι πρόκειται δεικνύειν , ὡς ἕτερα τῷ εἴδει ταυτὶ τὰ δύο μέρη τῆς ψυχῆς ἐστιν , ἀλλ’ εἴς γε τὸ προκείμενον ἀπόχρη τὸ περαινόμενον ἀναμφισβητήτως , ὅτι μὴ τῆς αὐτῆς ἐστι δυνάμεως τό τε λογίζεσθαι καὶ τὸ σιτίων ἢ ποτῶν ἢ ἀφροδισίων ἐπιθυμεῖν , ὅπερ οὐκ οἶδ’ ὅπως ὁ Χρύσιππος ἅμα πολλοῖς Στωϊκοῖς ἠγνόησεν . ἀλλὰ τὸ μὲν ἀγνοῆσαί τι συγγνωστὸν , ὡς καὶ πρόσθεν ἔλεγον , οὐ συγγνωστὸν δὲ τὸ πλημμελῶς οὕτως μεταχειρίσασθαι τὸν λόγον , ὥστε τῶν μὲν τοῖς κωμικοῖς ἢ τραγικοῖς ποιηταῖς εἰρημένων μνημονεύειν εἰς τηλικούτου δόγματος ἀπόδειξιν , ἀνθρώπων οὐδ’ ἐπιχειρούντων ἀποδεικνύειν οὐδὲν , ἀλλὰ μόνον , οἷα ἂν αὐτοῖς δόξῃ πρέπειν τῷ λέγοντι προσώπῳ κατὰ τὸ δρᾶμα , κοσμούντων διὰ τῆς ἑρμηνείας , τῶν δ’ ὑπὸ Πλάτωνος εἰρημένων εἰς τὴν ἀπόδειξιν αὐτοῦ μήτε μνημονεῦσαι μήτ’ ἀντειπεῖν ἐπιχειρῆσαι , ἀλλ’ ἐξ ἑτοίμου τε καὶ προχείρου λαμβάνειν , ὡς , ἔνθ’ ἂν ᾖ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , ἐνταῦθ’ ἐστὶ καὶ τὸ λογιζόμενον . Χρύσιππος μὲν οὖν ἀεὶ τοιοῦτος . ὁ δὲ Πλάτων , ἐπειδὴ διώρισται ἐν τῇ προγεγραμμένῃ ῥήσει τὸ ἐπιθυμητικὸν τοῦ λογιστικοῦ , μετὰ ταῦτα πειρᾶται καὶ τὸ θυμοειδὲς αὐτῶν διορίζειν . ἔχει δ’ ἡ ἀρχὴ τῆς ῥήσεως ᾧδε . ταῦτα μὲν τοίνυν , ἦν δ’ ἐγὼ , δύο μοι ὡρίσθω εἴδη ἐν ψυχῇ ἐνόντα . αὐτοῦ δὲ τοῦ θυμοῦ καὶ ᾧ θυμούμεθα πότερον τρίτον , ἢ τούτων ποτέρῳ εἴη ἂν ὁμοφυές ; ἴσως , ἔφη , τῷ ἑτέρῳ τῷ ἐπιθυμητικῷ . ἀλλ’ , ἦν δ’ ἐγὼ , ποτὲ ἀκούσας τι , πιστεύω τοῦτο , ὡς |ἄρα Λεόντιος ὁ Ἀγλαΐωνος , ἀνιὼν ἐκ Πειραιέως ὑπὸ τὸ βόρειον τεῖχος , ἐκτὸς αἰσθόμενος νεκροὺς παρὰ τῷ δημίῳ κειμένους , ἅμα μὲν ἰδεῖν ἐπιθυμοῖ , ἅμα δὲ δυσχεραίνοι καὶ ἀποτρέποι ἑαυτὸν , καὶ τέως μάν μάχοιτό τε καὶ παρακαλύπτοιτο , κρατούμενος δ’ οὖν ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας , διελκύσας τοὺς ὀφθαλμοὺς , προσδραμὼν πρὸς τοὺς νεκροὺς , ἰδοὺ ὑμῖν , ἔφη , ὦ κακοδαίμονες , ἐμπλήσθητε τοῦ κακοῦ θεάματος . ἤκουσα , ἔφη , καὶ αὐτός . οὗτος μέντοι , ἔφην , ὁ λόγος σημαίνει τὴν ὀργὴν χαλεπαίνειν καὶ πολεμεῖν ἐνίοτε ταῖς ἐπιθυμίαις , ὡς ἄλλο ὂν ἄλλῳ . σημαίνει γὰρ , ἔφη . πάλιν κᾀν τούτοις ὁ Πλάτων ἐπιδείκνυσιν , ὡς ἕτερόν ἐστι τὸ ἐπιθυμητικὸν τοῦ ὀργιζομένου , προσχρώμενος δηλονότι τῷ κατ’ ἀρχὰς ὑποκειμένῳ ἀξιώματι , ὡς οὐκ ἐνδέχεται τὸ ἀκριβῶς ἓν καὶ ἁπλοῦν καὶ ἀσύνθετον ὀρέγεσθαί τινος καὶ ἀποτρέπεσθαι , καὶ χαίρειν τῷ αὐτῷ καὶ δυσχεραίνειν , ἀλλ’ ἀναγκαῖον , ἕτερον μὲν τὸ ἐπιθυμοῦν θεάσασθαι τοὺς νεκροὺς , ἕτερον δὲ τὸ κωλῦον θεάσασθαι , καὶ ὡς τῷ μὲν ἐπιθυμοῦντι πάντως πού τις ἡδονὴ κατὰ τὴν θέαν ἤμελλεν ἔσεσθαι , τῷ δὲ κωλύοντι δυσχέρειά τε καὶ ἀνία . τὸ γὰρ ὀργίζεσθαι τῷ ἐπιθυμοῦντι καὶ δυσχεραίνειν αὐτοῦ ταῖς ὁρμαῖς , καὶ κωλύειν , ἐθέλειν τε ταῖς ἐπιθυμίαις ἐπιτιμᾷν τε καὶ μέμφεσθαι , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα , μέρους ἑτέρου τῆς ψυχῆς ἔργον ἐστὶν , οὐκ αὐτοῦ τοῦ ἐπιθυμοῦντος · εἰ δὲ καὶ μὴ μέρους , ἀλλὰ δυνάμεώς γε πάντως ἑτέρας . εἴρηται γὰρ ἤδη γε τοῦτο πολλάκις , ὡς οὐδέποτε κατὰ τόδε τὸ βιβλίον ἀγωνιζόμεθα πρὸς Ἀριστοτέλην καὶ Ποσειδώνιον , ὁμολογοῦντας μὲν ἑτέροις ἀλλήλων λογίζεσθαί τε καὶ θυμοῦσθαι καὶ ἐπιθυμεῖν ἡμᾶς , οὐ μὴν εἴδεσί γε ἢ μορίοις ψυχῆς , ἀλλὰ δυνάμεσιν . ἐν γὰρ τοῖς ἐφεξῆς λόγοις ἐπιδείξομεν , ὅτι μὴ δυνάμεσι μόνον , ἀλλὰ καὶ μέρεσι τῆς ψυχῆς ἑτέροις ἀλλήλων κατ’ εἶδος . ἐν δὲ τῷδε τῷ νῦν ἐνεστῶτι τοῦτ’ ἀρκεῖ μόνον ἀποδεῖξαι πρὸς ἔνδειξιν τῆς Χρυσίππου περὶ τὰ τοιαῦτα ῥᾳθυμίας , ὡς αὐτὸς , ἰσχυρῶν λόγων ὑπὸ Πλάτωνος ἠρωτημένων εἰς ἀπόδειξιν τοῦ νῦν ἡμῖν ζητουμένου δόγματος , οὔτ’ ἐμνήσθη τινὸς αὐτῶν , οὔτ’ ἀντειπεῖν ἐπεχείρησεν , καίτοι πληρώσας λόγων μακρῶν καὶ ποιητικῶν ἐπῶν ὅλον τὸ πρῶτον βιβλίον περὶ ψυχῆς , ἐν ᾧ περὶ ἡγεμονικοῦ διεξῆλθεν . οὐ μόνον δὲ κατὰ τοῦτο τελέως ἐσιώπησε τοὺς τοῦ Πλάτωνος λόγους , ἀλλὰ καὶ κατὰ τὰ περὶ παθῶν συγγράμματα , τά τε τρία τὰ λογικὰ καὶ τὰ χωρὶς αἰτιῶν ἰδίᾳ γεγραμμένα ὑπ’ αὐτοῦ , τὸ θεραπευτικόν τε καὶ ἠθικὸν ἐπιγραφόμενον . ἐπὶ τὰς ὑπολοίπους οὖν τοῦ Πλάτωνος ῥήσεις ἴωμεν ἐχούσας ᾧδε . οὐκοῦν καὶ ἄλλοθι , ἔφην , πολλάκις αἰσθανόμεθα , ὅταν βιάζωνταί τινα παρὰ τὸν λογισμὸν ἐπιθυμίαι , λοιδοροῦντά τε αὐτὸν καὶ θυμούμενον τῷ βιαζομένῳ ἐν ἑαυτῷ , καὶ ὥσπερ δυοῖν στασιαζόντοιν ξύμμαχον τῷ λόγῳ γιγνόμενον τὸν θυμὸν τοῦ τοιούτου , ταῖς δ’ ἐπιθυμίαις αὐτὸν κοινωνήσαντα αἱροῦντος λόγου μηδὲν ἀντιπράττειν . οἶμαι δέ σε οὐκ ἂν φάναι γενομένου ποτ’ ἐν σεαυτῷ τοιούτου αἰσθέσθαι , οἶμαι δ’ οὐδ’ ἐν ἄλλῳ . οὐ μὰ τὸν Δία , ἔφη . κατὰ μὲν οὖν τὴν προτέραν ῥῆσιν ὁ Πλάτων , ἐν ᾗ τοῦ ποθοῦντος θεάσασθαι τοὺς νεκροὺς ἐμνημόνευσεν , ἐναργῶς μὲν ἀπέδειξεν , ἕτερον ὑπάρχειν τὸ θυμούμενον τοῦ ἐπιθυμοῦντος , οὐ μὴν , ὅτι τὸ λογιζόμενον ἕτερον ἀμφοῖν ἐστιν , ἐναργῶς εἶπεν , ἀλλ’ ἐνεδείξατο καὶ κατ’ ἐκεῖνον μέν πως τὸν λόγον , ἐνταῦθα δ’ ἱκανῶς ἐπεξέρχεται . ὅταν γάρ τινα βιάζηταί τις ἐπιθυμία παρὰ τὸν λογισμὸν , ὥσπερ τὸν ἔμπροσθεν εἰρημένον Λεόντιον , ὁ θυμὸς ἐνταῦθα κινεῖται συμμαχῶν τῷ λογισμῷ , καὶ πολλάκις μὲν ἐκράτησεν ἅμα τῷ λογισμῷ τῆς ἀμέτρου κινήσεως τοῦ ἀκολάστου τῆς ψυχῆς εἴδους , καὶ κατέσχε τε καὶ διεκώλυσεν αὐτὸ , καὶ τῆς ὁρμῆς ἐπέσχεν , ὥσπερ οὖν καὶ ὁ Λεόντιος ἐδυνήθη λοιδορηθεὶς ἑαυτῷ τῆς περὶ τὸ θεάσασθαι τοὺς νεκροὺς ἀκρασίας προελθεῖν μὴ θεασάμενος αὐτοὺς , ἐνίοτε δ’ , ἀμφοτέρων τῶν μερῶν τῆς ψυχῆς ἀγχόντων τε καὶ λοιδορουμένων , ἀντιπραττόντων τε καὶ ἀνθελκόντων , ἐκράτησε τὸ ἐπιθυμητικὸν , ὥσπερ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦδε τοῦ θεασαμένου τοὺς νεκροὺς ὁ Πλάτων διηγεῖται γενέσθαι , συνενδεικνύμενος ἐν τῷ λόγῳ πολλά . καὶ γὰρ , ὅτι τὸ θυμαινόμενον ἕτερόν ἐστι τοῦ ἐπιθυμοῦντος , καὶ ὅτι τὸ λογιζόμενον ἀμφοῖν ἄλλο , καὶ ὡς τὸ θυμαινόμενον οὐδέποτε συμμαχεῖ τῷ ἐπιθυμητικῷ , δι’ ἑνὸς ἐνεδείξατο τοῦδε τοῦ προειρημένου παραδείγματος . οὐδεὶς γὰρ ἐπετίμησεν ἑαυτῷ ποτε καὶ ὠργίσθη , διότι τῶν ἀκαίρως ἐπιθυμιῶν ἀφίστασθαι προαιρεῖται . εἴπερ τις γὰρ ἐν νόσῳ τῶν ἀμέτρως συγκαιομένων ὀρεγόμενος πόμα τὸ ψυχρὸν ὁρμὴν πλεονάζουσαν , ἐντεῦθεν περὶ πόματος ψυχροῦ λογισάμενος , ὄλεθρον οἴσειν αὐτῷ τὸ πόμα , ἐσχάτην εἶτ’ ἐπισχὼν τὴν ὁρμὴν , καὶ κατὰ τὰς ψυχὰς ἃς ἐπετίμησεν αὐτῷ καὶ ὠργίσθη , διότι καλῶς ἐλογίσατο ; οὐδεὶς , ὡς οἶμαι , τῶν πάντων . ἀλλ’ ἔνθα μὲν ἂν ἑκὼν ὁ λογισμὸς ἕπηται τῷ ἐπιθυμητικῷ , συνέπεται καὶ τὸ θυμοειδὲς τῷ λογισμῷ · τούτῳ γὰρ ὑπηρετεῖν καὶ συμπράττειν ὥσπερ τις κύων κυνηγέτῃ κατὰ τοῦ τρίτου τῆς ψυχῆς εἴδους ὑπὸ τῆς φύσεως ἐδόθη · ἔνθα δὲ ἐναντιοῦται καὶ στασιάζει καὶ μάχεται , μετὰ τοῦ λογισμοῦ γίγνεται , καὶ τούτῳ συμμαχεῖ . ὅτι δὲ τῷ λογιστικῷ τὸ θυμοειδὲς ἀεὶ κατὰ τοῦ ἐπιθυμητικοῦ συμμαχεῖ , καὶ διὰ τῆς ἐπιφερομένης ῥήσεως δῆλον ποιεῖται γράφων ᾧδε . τί δέ ; ἦν δ’ ἐγὼ , ὅταν τις οἴηται ἀδικεῖν , οὐχ , ὅσῳ ἂν γενναιότερος ᾖ , τοσούτῳ ἧττον δύναται ὀργίζεσθαι , καὶ πεινῶν καὶ ῥιγῶν , καὶ ἄλλο ὁτιοῦν τῶν τοιούτων πάσχων ὑπ’ ἐκείνου , ὃν ἂν οἴηται δικαίως ταῦτα δρᾷν ; καὶ ὃ λέγω , οὐκ ἐθέλει πρὸς τοῦτον αὐτοῦ ἐγείρεσθαι ὁ θυμός ; ἀληθῆ , ἔφη . τί δέ ; ὅταν ἀδικεῖσθαί τις ἡγῆται , οὐκ ἐν τούτῳ ζεῖ τε καὶ χαλεπαίνει καὶ συμμαχεῖ τῷ δοκοῦντι δικαίῳ ; καὶ διὰ τὸ πεινῇν , καὶ διὰ τὸ ῥιγοῦν , καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα πάσχειν , καὶ ὑπομένων νικᾷ καὶ οὐ λήγει τῶν γενναίων , πρὶν ἂν ἢ διαπράξηται , ἢ τελευτήσῃ , ἢ ὥσπερ κύων ὑπὸ νομέως , ὑπὸ τοῦ λόγου τοῦ παῤ αὐτῷ ἀνακλιθεὶς πραϋνθῇ ; ἐν ταύτῃ τῇ ῥήσει πάλιν ὁ Πλάτων ἐμνημόνευσεν δυοῖν ἀνθρώπων , ἀμφοῖν μὲν ταὐτὰ πασχόντων ὑπό τινος ἄρχοντός τε καὶ κρατοῦντος , ὡς καὶ πεινῇν , καὶ διψῇν , καὶ ῥιγοῦν , ἀλλὰ τοῦ μὲν ἑτέρου δικαίως πεπεισμένου πάσχειν αὐτὰ , τοῦ δὲ ἑτέρου ἀδίκως . εἶτά φησιν , ὡς ὁ μὲν ἕτερος , ὅστις οἴεται δικαίως πάσχειν ταῦτα διὰ τὸ πρότερον αὐτὸς ἀδικεῖν τι , φέρει πρᾴως αὐτὰ καὶ οὐκ ὀργίζεται τῷ δικαίως κολάζοντι , καὶ τοσούτῳ γε μᾶλλον , φησὶ , ὅσω περ ἂν ᾖ γενναιότερος . εἴρηκε δὲ τοῦτο περὶ αὐτοῦ τοῦ κολαζομένου . οὗτος γὰρ , ὅσῳ περ ἂν εὐγενέστερος ὑπάρχῃ φύσει , τοσούτῳ μᾶλλον ὑπομένει γενναίως τὰς κολάσεις . ὁ δ’ ἕτερος , ὅστις ἂν ἀδικεῖσθαι νομίζῃ , θυμοῦται καὶ χαλεπαίνει , καὶ συμμαχεῖ τῷ δοκοῦντι δίκαια . ταῦθ’ ὁσημέραι γενόμενα κᾀπὶ τῶν οἰκετῶν ἔστι θεάσασθαι . ὅσοι μὲν γὰρ ἂν αὐτῶν ἢ κλέπτοντες ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον δρῶντες ἁλῶσι , καὶ μαστιγούμενοι , καὶ λιμαγχονούμενοι , καὶ ἀτιμαζόμενοι πρὸς τῶν δεσποτῶν οὐκ ὀργίζονται · ὅσοι δ’ ἂν οἰηθῶσιν ἀδίκως τι τούτων ἢ πάσχειν , ἢ πεπονθέναι , ἀεὶ τούτων ἔνδον ὁ θυμὸς ἀγριούμενός ἐστι καὶ ποθῶν ἀντιτιμωρήσασθαι τὸν ἀδικοῦντα . δηλοῦται δ’ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν παραδειγμάτων , ὡς τὸ θυμοειδὲς ὑπὸ τῆς φύσεως ἡμῖν ἐδόθη σύμμαχον τῷ λογιστικῷ . τούτῳ γοῦν δὴ φαίνεται συμμαχοῦν , ὅταν ὑπό τινος ἢ ἔνδοθεν ἢ ἔξωθεν ἀδικεῖσθαί τε καὶ βιάζεσθαι δοξάζῃ . τὸ μὲν οὖν δοξάζειν ἀδικεῖσθαι τοῦ λογιστικοῦ , τὸ δ’ ἐπαμύνειν αὐτῷ κατὰ τοῦ βιαζομένου τοῦ θυμοειδοῦς ἴδιον . ἐπειδὰν μὲν οὖν ἀμέτρως ἐπί τι φερόμενον τὸ τῆς ψυχῆς ἐπιθυμητικὸν ἄκοντα τὸν λογισμὸν ἕλκῃ βιαίως , κατ’ ἐκείνου σύμμαχον τῷ λογιστικῷ τὸ θυμοειδὲς γίγνεται · ὅταν δὲ ἔξωθεν ᾖ τις ἀδικῶν ἐκεῖνον , ἀντιτιμωρεῖσθαι σπεύδει . ἐπειδὰν δ’ ὑπὸ μηδενὸς ἀδικεῖσθαι δοξάζῃ τὸ λογιστικὸν , οὐδ’ ὁ θυμὸς ἀναζεῖ τηνικαῦτα , κᾂν ὅτι μάλιστα κολάζηται τὸ σῶμα δικαίως ὑπό τινος , ἢ ῥιγοῦν , ἢ πεινῇν , ἢ διψῇν ἀναγκαζόμενον . ᾧ δῆλον , ὡς ταῖς δόξαις ἕπεται τοῦ λογιστικοῦ κατὰ φύσιν ἔχον τὸ θυμοειδές . ἐνδέχεται γάρ ποτε καὶ τοῦτο μοχθηρῶς διακείμενον ἀπειθῶς κινεῖσθαι τῷ λογισμῷ . μετ’ ὀλίγα γοῦν καὶ αὐτὸς ὁ Πλάτων ἐνδεικνύμενος τοῦτό φησιν . εἰ , καθάπερ ἐν τῇ πόλει συνεῖχεν αὐτὴν τρία ὄντα γένη , χρηματιστικὸν , ἐπικουρητικὸν , βουλευτικὸν , οὕτω καὶ ἐν ψυχῇ τοῦτο τρίτον ἐστὶ τὸ θυμοειδὲς , ἐπίκουρον ὂν τῷ λογιστικῷ φύσει , ἐὰν μὴ ὑπὸ κακῆς τροφῆς διαφθαρῇ . τίνες μὲν οὖν εἰσιν αἱ διαφοραὶ τοῦ θυμοειδοῦς , οὐκ ἐν καιρῷ νῦν λέγειν . ἐν γὰρ τῷ μετὰ τοῦτον λόγῳ περί τε τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς , ὡς ἐδόκει Πλάτωνι , καὶ περὶ νοσημάτων καὶ ἁμαρτημάτων κατ’ αὐτὴν ἁπασῶν , τῆς κακίας ὅπως γίγνεταί τε καὶ θεραπεύεται μετὰ τὸ γενέσθαι , διελθεῖν ἔγνωκα , καὶ δὴ καὶ περὶ κάλλους τε καὶ ὑγιείας αὐτῆς ἁπασῶν τε τῶν ἀρετῶν · οὐ σμικρὰ γὰρ οὐδ’ ἐν τούτοις ὁ Χρύσιππος σφάλλεται . νυνὶ δὲ ἔτι μίαν ῥῆσιν ὑπογράψαι βούλομαι τοῦ Πλάτωνος , ἐν ᾗ δείκνυσιν , ἕτερον ὑπάρχειν τὸ θυμοειδὲς τοῦ λογιστικοῦ . γέγραπται δ’ ἐφεξῆς τῶν προειρημένων ἐν τῷ τετάρτῳ τῆς Πολιτείας τόνδε τὸν τρόπον . καὶ γὰρ ἐν τοῖς παιδίοις τοῦτό γ’ ἄν τις ἴδοι , ὅτι θυμοῦ μὲν , εὐθὺς γενόμενα , μεστά ἐστι · λογισμοῦ δ’ ἔνιοι μὲν ἔμοιγε δοκοῦσιν οὐδέποτε μεταλαμβάνειν , οἱ δὲ πολλοὶ ὀψέ ποτε . ναὶ μὰ Δί’ , ἦν δ’ ἐγὼ , καλῶς γε εἶπες . ἔτι δ’ ἐν τοῖς θηρίοις ἄν τις ἴδοι , ὃ λέγεις , ὅτι οὕτως ἔχει . πρὸς δὲ τούτοις καὶ ὃ ἄνω που ἐκεῖ εἴπομεν , τὸ τοῦ Ὁμήρου μαρτυρήσει , τό , Στῆθος δὲ πλήξας κραδίην ἠνίπαπε μύθῳ . ἐνταῦθα γὰρ δὴ σαφῶς ὡς ἕτερον ἑτέρῳ ἐπιπλῆττον πεποίηκεν Ὅμηρος , τὸ ἀναλογισάμενον περὶ βελτίονός τε καὶ χείρονος τῷ ἀλογίστως θυμουμένῳ . ἐν τούτοις ἐναργῶς ὁ Πλάτων ἐπιδείκνυσιν ἕτερον ὑπάρχον τὸ θυμούμενον τοῦ λογιζομένου . οἱ γοῦν παῖδες , ὥσπερ καὶ τὰ θηρία , θυμοῦ μὲν πλήρεις εἰσὶ , λογισμοῦ δὲ ἥκιστα μετέχουσιν . ἐπὶ μὲν οὖν τῶν θηρίων ἐτόλμησαν ἔνιοι λέγειν , οὔτε θυμὸν , οὔτ’ ἐπιθυμίαν ἐνυπάρχειν αὐτῶν ταῖς ψυχαῖς , ἐπὶ δὲ τῶν παίδων οὐκ οἶδ’ ὅ τι φήσουσιν . οὐ γὰρ δή γε καὶ τὰ τούτων πάθη διὰ συλλογισμοῦ χρὴ μαθεῖν , ἀλλ’ ἀναμνησθῆναι μόνον αὔταρκες , ὡς οὐκ ἄλλως μὲν νῦν , ἄλλως δὲ παῖδες ὄντες θυμούμεθα . καὶ γὰρ δύναμις ἡ αὐτὴ , καὶ ὁ τρόπος τῆς τοῦ πάθους γενέσεως ὅμοιος . ἓν δὲ μόνον ἐξαίρετον ὑπάρχει τοῖς τελείοις ἀνδράσιν , ὅταν γε μὴ κατὰ πάθος ὦσιν , ἀλλὰ λογισμὸς αὐτῶν ἐξηγῆται τοῦ βίου , κατέχουσιν ἐν πολλαῖς πράξεσι τὸν θυμὸν , ὥσπερ τις νομεὺς κύνα γενναῖον ἀγριώτερον ἐκφερόμενον ἐπὶ τοὺς πέλας . ἐν δὲ τοῖς παισὶν οὐδὲν γίγνεται τοιοῦτον , ὥσπερ οὐδὲ ἐν τοῖς θηρίοις , ὅτι τοῖς μὲν οὐδέπω , τοῖς δὲ οὐδέποτε λογισμὸς ἄρχει τῶν ὁρμῶν . ταῦτα μὲν οὖν ὀρθῶς εἴρηται τῷ Πλάτωνι , καὶ προσέτι τὸ κατὰ τὴν τελευτὴν τῆς ῥήσεως γεγραμμένον , ἔνθα τὸν Ὅμηρον ἐπάγεται μάρτυρα ταυτὶ λέγοντα · Στῆθος δὲ πλήξας κραδίην ἠνίπαπε μύθῳ . ἐνταῦθα γάρ φησιν , ὡς ἕτερον ἑτέρῳ πεποίηκεν ἐπιπλῆττον , τὸ ἀναλογισάμενον περὶ τοῦ βελτίονός τε καὶ χείρονος τῷ ἀλογίστῳ θυμουμένῳ . ἠβουλόμην δ’ ἂν καὶ τὸν Χρύσιππον ἀνεγνωκέναι τε τὴν ῥῆσιν αὐτοῦ , προσεσχηκέναι τε τὸν νοῦν αὐτῇ . πάντως γὰρ ἄν τι καὶ αὐτὸς ὤνητο μαθὼν , ὁπηνίκα τε προσήκει καλεῖν Ὅμηρον μάρτυρα καὶ περὶ τίνων πραγμάτων . οὔτε γὰρ ἐν ἀρχῇ τῶν λόγων , ἀλλ’ ἐπειδὰν ἱκανῶς ἀποδείξῃ τις τὸ προκείμενον , ἀνεπίφθονον ἤδη καὶ τοὺς πρεσβυτέρους ἐπικαλεῖσθαι μαρτυρήσοντας , οὔτε περὶ πραγμάτων ἀδήλων παντάπασιν , ἀλλ’ ἤτοι περὶ φαινομένων ἐναργῶς , ἢ παρακειμένην αἰσθήσει τὴν ἔνδειξιν ἐχόντων , οἷά πέρ ἐστι τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , οὐ μακρῶν λόγων οὐδ’ ἀποδείξεων ἀκριβεστέρων δεόμενα , μόνης δὲ ἀναμνήσεως ὧν ἑκάστοτε πάσχομεν , ὡς καὶ Ποσειδώνιος εἶπεν . ὅτι μὲν γὰρ ἐν ἐγκεφάλῳ τὸ λογιζόμενόν ἐστιν , ἢ ἐν καρδίᾳ τὸ θυμούμενον , οὐ μεγάλην μοῖραν πρὸς πίστιν ἐκ τῶν μαρτύρων , ἀλλ’ ἀποδείξει χρὴ τὸ πᾶν ἐπιτρέπειν ἐνταῦθα . τὸ δὲ πρότερον εἶναι τοῦ θυμουμένου τὸ λογιζόμενον , οὔτ’ ἀποδείξεως δεῖται μακρᾶς , οὔτε σοφῶν τῶν μαρτυρησόντων , ἀλλ’ ἀρκεῖ μὲν καὶ Ὅμηρος ἐπὶ τοῖς ἀρτίως ῥηθεῖσι μαρτυρῶν , ἀρκεῖ δὲ καὶ Θουκυδίδης λέγων · καὶ οἱ λογισμῷ ἐλάχιστα χρώμενοι θυμῷ πλεῖστα εἰς ἔργον καθίστανται , ἀρκεῖ δὲ καὶ Δημοσθένης εἰπών · ἀλλὰ μὴν , ἄν τις ἄφνω τὸν λογισμὸν φθάσας ἐξαχθῇ , πράξεις ὑβριστικὰς ποιήσει . δι’ ὀργὴν δ’ ὁ Πλάτων ἔφησε πεποιηκέναι , πρὸς τούτοις οἱ λοιποὶ πάντες , καὶ ῥήτορες , καὶ ποιηταὶ , καὶ μυθολόγοι · διὰ γὰρ τὴν ἐνάργειαν τοῦ πράγματος οὐδείς ἐστιν , ὃς οὐχ οὕτω γιγνώσκει . προσεκτέον οὖν ἐστι τῇ προγεγραμμένῃ τοῦ Πλάτωνος ῥήσει , τῶν τε ἄλλων ἕνεκα καὶ ὅπως ἀσφαλῶς οὐ περὶ μὲν τοῦ κατὰ τὸν ἐγκέφαλον εἶναι τὸ λογιζόμενον , ἐν καρδίᾳ δὲ τὸ θυμούμενον , ἐπεκαλέσατο μαρτυρήσοντα τὸν Ὅμηρον , ἀλλὰ περὶ μόνου τοῦ διαφέρειν τὸ θυμούμενον τῆς ψυχῆς τοῦ λογιζομένου . τοῦτο μὲν γὰρ ἅπαντες ἄνθρωποι γιγνώσκουσι δι’ ἐνάργειαν , ἐκεῖνο δ’ οὐκ ἔθ’ ὁμοίως ἅπαντες , ἀλλ’ ἀποδείξεως αὐτὸ δεῖ . διό μοι δοκῶ κᾀγὼ καταπαύειν μὲν ἤδη τὸν ἐνεστῶτα λόγον , ἐν δὲ τῷ μετ’ αὐτὸν ἐπὶ τὴν ἀπόδειξιν τρέπεσθαι τοῦ καὶ τοῖς τόποις διωρίσθαι τὰ τρία μόρια τῆς ψυχῆς .
Lemmas: μεταβαίνω δέ ἤδη πρός ὁ ὑπό Πλάτων λέγω ἐπίδειξις ἐν ὁ τέταρτος ὁ Πολιτεία ὑπέρ ὁ τρεῖς ὁ ψυχή εἰμί μόριον ὁ κατά ὁρμή ἐγώ κινέω . γιγνώσκω δέ χρή ᾀνταῦθη ὁ μέν , ὅτι μόριον διαφέρω ἀλλήλων εἰμί , οὐ ἀναγκαστικός ἀποδείκνυμι · οὐδείς γάρ μάλα τρεῖς εἰμί δύναμις ἤ τρεῖς μόριον δείκνυμι ὁ λόγος · ὅτι μέν γε τρεῖς μόνος σύμπας εἰμί , εἴτε μόριον ψυχή , εἴτε δύναμις , ὑπό ὅς ὁ βίος ἐγώ διοικέω , βιαστικός τε καί ἀναντίρρητος ἀποδείκνυμι . ὥστε καί ἐκ ὁ νῦν λέγω ὁ μέν ὁ Χρύσιππος διαβάλλω δόξα , κατασκευάζω δέ ὁ κοινός Ἀριστοτέλης καί Πλάτων καί Ποσειδώνιον δόγμα , ὁ κατά ἕτερος μέν ἐγώ δύναμις λογίζομαι , κατά ἕτερος δέ θυμόω , κατά ἄλλος δέ ἐπιθυμέω . ὅτι μέντοι καί ὁ οὐσία ἀλλήλων οὗτος διαφέρω , καί πολύς μάλα ὅτι κατά διαφέρω ἱδρύω τόπος , ἐκ μέν ὁ νῦν λέγω ἐπιστημονικός ἀπόδειξις οὐ ἔνειμι λαμβάνω , ἐν δέ ὁ μετά οὗτος ὑπόμνημα γράφω ἐγώ , ὁ ὅλος πραγματεία ἕκτος γίγνομαι μέλλω , διά ἐναργής λῆμμα ἀποδείκνυμι κατά ὁ Ἱπποκράτης τε καί Πλάτων μέθοδος . οἶδα δέ , ὅτι καί ὁ Πλάτων αὐτός ἐπίσταμαι ὁ δύναμις ὁ λέγω ἀπόδειξις . ἄρχω γοῦν αὐτός μέλλω ὅδε προγράφω . καί εὖ οἶδα , ὦ Γλαύκων , ὡς ὁ ἐμός δόξα , ἀκριβής μέν οὗτος ἐκ τοιοῦτος μέθοδος , οἷος δή νῦν ἐν ὁ λόγος χράω , οὐ μή ποτέ λαμβάνω . ἄλλος γάρ μακρός καί πολύς ὁδός εἰμί , διά ὅς ἀποδείκνυμι , τρεῖς ὁ ψυχή ἐγώ εἰμί ὁ μέρος , οὐ μόνος ὁ τόπος ὁ σῶμα , ἀλλά καί ὁ οὐσία , καί ὁ δύναμις , καί ὁ ἐνέργεια διαφέρω , ὡς κατά ὁ ἑξῆς λόγος ἐπιδείκνυμι , κατά ὅς καί ὁ μέθοδος αὐτός , ὅς ἐνταῦθα αἰνίσσομαι , μέλλω διεξέρχομαι . διά τίς δέ , καίτοι μή θαρσέω ὅς μέλλω λέγω ἀπόδειξις , ὅμως χράω , πρόδηλος ὑπάρχω οἴομαι ὁ γε προσέχω ὁ νόος . ὅς δέ ἄρτιος λέγω , ὡς ὅτι μέν τρεῖς εἰμί δύναμις διοικέω ὁ βίος ἐγώ , ἐναργής ἀποδείκνυμι , μή μέντοι ὁ , ὅτι διαφέρω ὁ οὐσία . πρός δέ ὁ πρόκειμαι αὐτός πραγματεία ἐν ὁ Πολιτεία , ὁ περί δικαιοσύνη τε καί ὁ ἄλλος ἀρετή , ( ὑπέρ ἅπας γάρ ἐν ὁ ἑξῆς ποιέω ὁ λόγος , ) ἀρκέω ὁ δείκνυμι , τρεῖς εἰμί δύναμις ἑτερογενής . οὕτως γοῦν καί ὁ Ποσειδώνιος ὑπολαμβάνω ἀποχωρέω τε ὁ Χρύσιππος καί μάλα ἀκολουθέω Ἀριστοτέλης καί Πλάτων . προστίθημι δέ ὁ λόγος ὁ μάλα , ἐπειδή κατά μέρος εὑρίσκω τις διαφωνέω ὁ τρεῖς ἀνήρ ὑπέρ ὁ ὁ ἀρετή διαφορά , κατά δέ ὁ συμπέρασμα ὁμολογέω ἀλλήλων . ἐπιδείκνυμι δέ καί αὐτός οὗτος σαφής , ἡνίκα ἄν ἐν ὁ ἔπειτα ὁ ὑπέρ ὁ ἀρετή διεξέρχομαι λόγος . ἐν δέ ὁ πάρειμι ὁ ἐν ὁ τέταρτος ὁ Πολιτεία ὑπό ὁ Πλάτων λέγω ἀπόδειξις ἤδη μνημονεύω , προγράφω ὁ ῥῆσις , ἀπό ὅς ἄρχω ὁ λόγος · ἔχω δέ ὧδε . αὐτός δῆλος ὅτι ἐναντίος ποιέω ἤ πάσχω κατά αὐτός τε καί πρός αὐτός οὐ ἐθέλω ἅμα . εἶτα ἑξῆς πιστόω τε οὗτος καί περί ὁ δοκέω μάχομαι διέρχομαι ἐπιφέρω · ἆρα οὖν , εἰμί δέ ἐγώ , ὁ ἐπινεύω ὁ ἀνανεύω , καί ὁ ἐφίημι τις λαμβάνω ὁ ἀπαρνέομαι , καί ὁ προσάγω ὁ ἀπωθέω , πᾶς ὁ τοιοῦτος ὁ ἐναντίος ἀλλήλων τίθημι , εἴτε ποίημα , εἴτε πάθημα ; οὐδείς γάρ οὗτος διαφέρω . ἀλλά , ἠμί δέ ὅς , ὁ ἐναντίος . τίς οὖν , εἰμί δέ ἐγώ , διψάω καί πεινάω , καί ὅλος ὁ ἐπιθυμία , καί αὖ ὁ ἐθέλω , καί ὁ βούλομαι , οὐ οὗτος πᾶς εἰς ἐκεῖνος ποι ἄν τίθημι ὁ εἶδος ὁ νῦν λέγω ; οἷος ἀεί ὁ ὁ ἐπιθυμέω ψυχή οὐ ἤτοι ἐφίημι φημί ἐκεῖνος , ὅς ἄν ἐπιθυμέω , ἤ προσάγω οὗτος , ὅς ἄν βούλομαι ἕ γίγνομαι ; ἤ αὖ οὐ , κατά ὅσος ἐθέλω τίς ἕ πορίζω , ἐπινεύω οὗτος πρός αὐτός , ὥσπερ τις ἐράω ἐπορέγω αὐτός ὁ γένεσις ; ἐγώ . τίς δέ ; ὁ ἀβουλέω , καί μή ἐθέλω , μηδέ ἐπιθυμέω οὐ εἰς ὁ ἀπωθέω καί ἀπελαύνω ἀπό αὐτός καί εἰς ἅπας ἐναντίος ἐκεῖνος τίθημι ; πῶς γάρ οὐ ; ἐν οὗτος ὁ ῥῆσις καί ὁ ἑξῆς ἅπας δείκνυμι ἕτερος εἰμί μέρος ὁ ψυχή ὁ ἐπιθυμέω ὁ λογίζομαι , πῶς καί τίς τρόπος ἐν μέν ὁ πεινάω ἐφίημι πληρόω σιτίον , ἐν δέ ὁ διψάω πόμα . ἀλλά παῖς μέν εἰμί ὅμοιος ὁ ἄλογος ζῷον ἑτοῖμος ἐπί ὁ πληρόω ἔχω , μήτε εἰ συμφέρω οὗτος , μήτε εἰ βλάπτω σκοπέω , κατά δέ ὁ ἡλικία καί ὁ λογισμός γίγνομαι , πολλάκις μέν οὐδέ ὅλος πίνω , ἐπειδάν πείθω ἀπό ὁ πόμα βλάβη εἰμί , πολλάκις δέ ὀλίγος , ἤ ὅσος ἐπιθυμέω , εἰ ᾀνταῦθη μέλλω βλάπτω ὁ πολύς , ἐνίοτε δέ ὕδωρ πίνω , οἶνος ἐπιθυμέω πίνω , ἤ σφοδρός ὀρέγω ψυχρός θερμός προσφέρω . ὁ δέ γε ἀλόγιστος ὁ ἄνθρωπος ὡσαύτως ὁ βρέφος καί θηρίον οὔτε ὁ καιρός ἀναμένω , οὔτε ποσότης καί ποιότης ὁ σῶμα ἐπισκοπέω . ὁ μέν δή μή χράω λογισμός μήτε ὁ θηρίον μήτε ὁ βρέφος , καί πρός ὁ περί ὁ Χρύσιππος ὁμολογέω · ὁ δέ ὑπό δύναμις τις ἕτερος παρά ὁ λογισμός ἐπί ὁ ἀπόλαυσις ὅς ἐπιθυμέω ἔρχομαι ποτέ μέν ὁμολογέω , εἰμί ὅτε δέ ἀρνέομαι , περιπλέκω ἄνω καί κάτω ὁ λόγος , ἔνειμι ὡς ἀνήρ ἐραστής ἀλήθεια ἐκ πρόχειρος συλλογίζομαι , δύναμις τις ὑπάρχω ἄλογος , ἐπί ὁ ὁ σῶμα ἀπόλαυσις ἄγω οὐ ὁ βόσκημα μόνος καί ὁ παῖς , ἀλλά καί ὁ βόσκημα ὅμοιος ἄνθρωπος . εἰς μέν οὖν ὁ τοιοῦτος ἀπόδειξις ὁ λόγος ἐγώ ἄγω πρότερος ὁ ἐκ ἀκολουθία τις , οὐ μικρός συντελέω οὐδέ αὐτός ὁ ὑπό ὁ Πλάτων λέγω . ἐπί δέ ὁ ἤδη τέλειος ἀνήρ οὐ κατά ὁ ἡλικία μόνος , ἀλλά καί κατά ὁ λογισμός ἀφικνέομαι ὁ λόγος θεάομαι ἤδη ὁ ἐν αὐτός μάχη ὁ λογιστικός δύναμις πρός ὁ ἐπιθυμητικός ἐν τε νόσος καί ἄλλος πολύς περίστασις , ἐν ὅς οὔπω δοκέω καιρός εἰμί προσφέρω πόμα ὁ διψάω , καί σιτίον ὁ πεινάω , καί θάλπω ὁ ῥιγέω , καί ψύχω ὁ θάλπω , ἀφροδίσιος τε χράω ὁ ἐπί οὗτος ὀργάω . ὁ μέν γάρ ἄλογος ἐν ἐγώ δύναμις ἐπί ἕκαστος ὁ ἐπιθυμέω ἕλκω ὁ δέω , ὁ δέ λογισμός ἀντισπάω καί κατέχω ὁ οὐ ἐν καιρός φορά . καί μάχη γε πολλάκις ἑκάτερος ἰσχυρός γίγνομαι πρός ἀλλήλων , φανερός ἐνδείκνυμι , δισσός εἰμί φύσις ἐν ἐγώ ὁ στασιάζω ἀλλήλων δύναμις . εἴπερ γάρ εἰμί εἷς μόνος , καθά ἐν ὁ παῖς , οὐδείς ἄν κωλύω ἄκαιρος ἐγώ ἀπολαύω ὁ ἐπιθυμέω , ὥσπερ γε καί εἰ μόνος ὁ λογισμός εἰμί , πρός οὐδείς ἀνθέλκω τε καί στασιάζω ἐθίζω , οὐδείς ἄν εἰμί πρᾶγμα διψάω μή πίνω , ἤ πεινάω μή ἐσθίω , οὐδέ ἐγκρατής οὐδέ σώφρων ἄν ὁ μή πίνω ὀνομάζω , καθά οὐδέ ὁ μή βαδίζω , εἰ μή βούλομαι . νυνί δέ , ἐπεί δισσός τις εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐπισπάω δύναμις , εἰμί δέ ἄλογος ὁ ὁ πόμα ἐπιθυμέω , ὁ δέ κατέχω οὗτος λογικός , ἀφροσύνη ἐν ὁ τοιοῦτος καί ἐγκράτεια γένεσις . ἀλλά οὗτος μέν ἐγώ οὐ μικρός ἐν πάρεργος δείκνυμι εἰς ὁ περί ὁ ἀρετή λόγος μνημονεύω , μήτε ἐγκράτεια εἰμί τις , μήτε σωφροσύνη , ἀναιρέω ὁ λόγος ὁ ἐπιθυμητικός δύναμις . ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι αὖθις ἐπανέρχομαι , ὡς ὁ ὁ διψάω μέν , μή βούλομαι δέ πίνω ψυχή κατά μέν τις ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἤ μέρος ἐφίημι ποτόν , κατά ἕτερος δέ τις φεύγω καί ἀποτρέπω . εἷς γάρ καί αὐτός προσίημι τις καί φεύγω οὐ ἐνδέχομαι . εἴτε δέ προσίημι καί φεύγω λέγω . εἴτε διώκω , εἴτε ἐφίημι , διαφέρω οὐδείς , ὥσπερ οὐδέ εἰ βούλομαι , ἤ ὀρέγω , ἤ ἀντιποιέω , ἤ ἀσπάζομαι , ἤ ἐπιθυμέω , ὁ γάρ ὁ τοιοῦτος ὄνομα διαίρεσις οὐδείς εἰς ὁ πάρειμι σκέψις ὀνίνημι , ἀλλά αὐτός ἐναντίος ἄκαιρος τε εἰμί καί ὁ περί ὁ πρᾶγμα ζήτησις εἰς ὁ περί ὁ ὄνομα ἀμφισβήτησις ἀπάγω . διό καί τεχνάζω τις ἐξεπίτηδες ὑπέρ ὁ μηδείς περαίνω πρός ἕκαστος ὁ ὄνομα ἐνίστημι , εἰ μέν ὀρέγω πόμα λέγω ὁ διψάω , μή συγχωρέω ὀρέγω λέγω , αἴτιος γάρ τις ὁ ὄρεξις εἰμί καί μόνος ὁ σοφός , ὑπάρχω γοῦν αὐτός ὁρμή λογιστικός ἐπί τις ὅσος χρή ἥδω , ἐάν δέ ἐπιθυμέω , οὐδέ οὕτως ὀνομάζω συγχωρέω · ὁ μέν γάρ διψάω οὐ ἐν ὁ φαῦλος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀστεῖος γίγνομαι , ὁ δέ ἐπιθυμία αὐτός τε φαῦλος εἰμί καί μόνος ὁ φαῦλος ἐγγίγνομαι , εἰμί γάρ ὄρεξις ἀθρόος ῥεπτικός πρός ὁ τυγχάνω . εἰ δέ μή μακρός οὕτως αὐτός ὁρισμός ποιέω , ἀλλά ὄρεξις τε ἄλογος ὑπάρχω λέγω , ἐπιτιμάω μάλα σεμνός ἀνήρ , πολλάκις οὐ ἐν ὁ ὁ πρᾶγμα ἐπιστήμη μόνος , ἀλλά εἰͅν ὁ ὁ ὄνομα χρῆσις μυρίος διαφέρω . τοιοῦτος δέ ἀμέλει καί ὁ παλαιός εἰμί οὐ ὀλίγος , καθά καί αὐτός ὁ Πλάτων φημί , ὄνομα χράω καινός μετονομάζω . διά ὅς ἐγώ δοκέω καί νῦν οὐ εἷς ἁπλῶς γράφω κατά ὁ πρόκειμαι λόγος ὄνομα , χράω δέ ἐξεπίτηδες ἅπας , ὅς ἐγχωρέω αὐτός δηλόω πρᾶγμα . ὁ τε γάρ ὀρέγω , καί ὁ ἐπιθυμέω , καί ὁ ἐφίημι , καί ὁ νεύω , ἐπορέγω τε καί ἐθέλω , καί βούλομαι , καί προσάγω , καί μέντοι καί ὁ ἐναντίος αὐτός ἐπί ὁ εἷς πρᾶγμα φαίνω χράω , ὁ ἀβουλέω καί μή ἐθέλω . ἐνδείκνυμι γάρ αὐτός πρόκειμαι καί δηλόω σαφής , ὅς βούλομαι , περί ὁ ἀπόδειξις σπουδάζω , καί δουλεύω διά ὁ λέξις ὁ μήνυσις ὁ πρᾶγμα , οὐ τερθρεύομαι περί ὁ συλλαβή . ἐκ μέν δή ὁ προλέγω ἕτερος ἐπιδείκνυμι ὁ ἐπιθυμέω ὁ λογίζομαι . παραγράφω γάρ ἅπας αὐτός ὁ ῥῆσις μακρός δοκέω ἐγώ , δύναμαι γε πᾶς ὁ βούλομαι ὁ ἐφεξῆς ἅπας ἀναγιγνώσκω ὁ βιβλίον χωρίον . εἰ δέ καί ὁ ἐπί ὁ τελευτή ὁμοῦ ὁ λόγος δέω παραγράφω ῥῆσις , ὡς ἐγώ δοκέω χάριν ὁ σαφής γίγνομαι ὁ ἐπί ὁ δεύτερος κεφάλαιος μετάβασις , οὐδέ οὗτος παρίημι · ἔχω δέ ὧδε . ἆρα ὁ διψάω ὁ ψυχή , καθόσον διψάω , οὐ ἄλλος τις βούλομαι ἤ πίνω , καί οὗτος ὀρέγω , καί ἐπί οὗτος ὁρμάω ; δῆλος δή . οὐκοῦν , εἰ ποτέ τις αὐτός ἀνθέλκω διψάω , ἕτερος ἄν τις ἐν αὐτός εἰμί αὐτός ὁ διψάω καί ἄγω ὥσπερ θηρίον ἐπί ὁ πίνω · οὐ γάρ δή , φημί , ὁ γε αὐτός , ὁ αὐτός , ὁ ἑαυτοῦ , περί ὁ αὐτός , ἅμα ἐναντίος πράσσω . οὐ γάρ οὖν . ὥσπερ γε , οἴομαι , ὁ τοξότης οὐ καλός ἔχω λέγω , ὅτι αὐτός ἅμα ὁ χείρ ὁ τόξον ἀπωθέω τε καί προσέλκω , ἀλλά ὅτι μέν ἄλλος μέν ὁ ἀπωθέω χείρ , ἕτερος δέ ὁ προσάγω . παντάπασι μέν οὖν , φημί . πότερος δή φημί τις εἰμί ὅτε διψάω οὐ ἐθέλω πίνω ; καί μάλα γε , φημί , πολύς καί πολλάκις . τίς οὖν , φημί ἐγώ , φημί τις ἄν οὗτος περί ; οὐ ἔνειμι μέν ἐν ὁ ψυχή αὐτός ὁ κελεύω , ἔνειμι δέ ὁ κωλύω πίνω , ἄλλος εἰμί καί κρατέω ὁ κελεύω ; ἐγώ , φημί , δοκέω . ἆρα οὖν οὐ ὁ μέν κωλύω ὁ τοιοῦτος ἐγγίγνομαι , ὅταν ἐγγίγνομαι , ἐκ ὁ λογισμός , ὁ δέ ἄγω καί ἕλκω διά πάθημα τε καί νόσημα παραγίγνομαι ; φαίνω . οὐ δή ἄλογος , εἰμί δέ ἐγώ , ἀξιόω αὐτός δισσός τε καί ἕτερος ἀλλήλων εἰμί , ὁ μέν , ὅς λογίζομαι , λογιστικός προσαγορεύω ὁ ψυχή , ὁ δέ , ὅς ἐράω τε καί πεινάω καί διψάω καί περί ὁ ἄλλος ἐπιθυμία πτοέω , ἀλόγιστος τε καί ἐπιθυμητικός , πλήρωσις τις καί ἡδονή ἑταῖρος . διά οὗτος δείκνυμι , ἕτερος εἶδος εἰμί ψυχή ὁ λογιστικός ὁ ἐπιθυμητικός . ἀλλά , ὡς λέγω καί πρόσθεν , οὔπω ἐγώ πρόκειμαι δείκνυμι , ὡς ἕτερος ὁ εἶδος οὗτος ὁ δύο μέρος ὁ ψυχή εἰμί , ἀλλά εἰς γε ὁ πρόκειμαι ἀποχράω ὁ περαίνω ἀναμφισβήτητος , ὅτι μή ὁ αὐτός εἰμί δύναμις ὁ τε λογίζομαι καί ὁ σιτίον ἤ ποτόν ἤ ἀφροδίσιος ἐπιθυμέω , ὅς οὐ οἶδα ὅπως ὁ Χρύσιππος ἅμα πολύς Στωϊκός ἀγνοέω . ἀλλά ὁ μέν ἀγνοέω τις συγγνωστός , ὡς καί πρόσθεν λέγω , οὐ συγγνωστός δέ ὁ πλημμελής οὕτως μεταχειρίζω ὁ λόγος , ὥστε ὁ μέν ὁ κωμικός ἤ τραγικός ποιητής λέγω μνημονεύω εἰς τηλικοῦτος δόγμα ἀπόδειξις , ἄνθρωπος οὐδέ ἐπιχειρέω ἀποδείκνυμι οὐδείς , ἀλλά μόνος , οἷος ἄν αὐτός δοκέω πρέπω ὁ λέγω πρόσωπον κατά ὁ δρᾶμα , κοσμέω διά ὁ ἑρμηνεία , ὁ δέ ὑπό Πλάτων λέγω εἰς ὁ ἀπόδειξις αὐτός μήτε μνημονεύω μήτε ἀντιλέγω ἐπιχειρέω , ἀλλά ἐκ ἑτοῖμος τε καί πρόχειρος λαμβάνω , ὡς , ἔνθα ἄν εἰμί ὁ πάθος ὁ ψυχή , ἐνταῦθα εἰμί καί ὁ λογίζομαι . Χρύσιππος μέν οὖν ἀεί τοιοῦτος . ὁ δέ Πλάτων , ἐπειδή διορίζω ἐν ὁ προγράφω ῥῆσις ὁ ἐπιθυμητικός ὁ λογιστικός , μετά οὗτος πειράω καί ὁ θυμοειδής αὐτός διορίζω . ἔχω δέ ὁ ἀρχή ὁ ῥῆσις ὧδε . οὗτος μέν τοίνυν , εἰμί δέ ἐγώ , δύο ἐγώ ὁρίζω εἶδος ἐν ψυχή ἔνειμι . αὐτός δέ ὁ θυμός καί ὅς θυμόω πότερος τρίτος , ἤ οὗτος πότερος εἰμί ἄν ὁμοφυής ; ἴσως , φημί , ὁ ἕτερος ὁ ἐπιθυμητικός . ἀλλά , εἰμί δέ ἐγώ , ποτέ ἀκούω τις , πιστεύω οὗτος , ὡς ἄρα Λεόντιος ὁ Ἀγλαΐων , ἀνέρχομαι ἐκ Πειραιεύς ὑπό ὁ βόρειος τεῖχος , ἐκτός αἰσθάνομαι νεκρός παρά ὁ δήμιος κεῖμαι , ἅμα μέν ὁράω ἐπιθυμέω , ἅμα δέ δυσχεραίνω καί ἀποτρέπω ἑαυτοῦ , καί τέως μήν μάχομαι τε καί παρακαλύπτω , κρατέω δέ οὖν ὑπό ὁ ἐπιθυμία , διέλκω ὁ ὀφθαλμός , προστρέχω πρός ὁ νεκρός , ἰδού σύ , φημί , ὦ κακοδαίμων , ἐμπίμπλημι ὁ κακός θέαμα . ἀκούω , φημί , καί αὐτός . οὗτος μέντοι , φημί , ὁ λόγος σημαίνω ὁ ὀργή χαλεπαίνω καί πολεμέω ἐνίοτε ὁ ἐπιθυμία , ὡς ἄλλος εἰμί ἄλλος . σημαίνω γάρ , φημί . πάλιν εἰͅν οὗτος ὁ Πλάτων ἐπιδείκνυμι , ὡς ἕτερος εἰμί ὁ ἐπιθυμητικός ὁ ὀργίζω , προσχράομαι δηλονότι ὁ κατά ἀρχή ὑπόκειμαι ἀξίωμα , ὡς οὐ ἐνδέχομαι ὁ ἀκριβής εἷς καί ἁπλόος καί ἀσύνθετος ὀρέγω τις καί ἀποτρέπω , καί χαίρω ὁ αὐτός καί δυσχεραίνω , ἀλλά ἀναγκαῖος , ἕτερος μέν ὁ ἐπιθυμέω θεάομαι ὁ νεκρός , ἕτερος δέ ὁ κωλύω θεάομαι , καί ὡς ὁ μέν ἐπιθυμέω πάντως που τις ἡδονή κατά ὁ θέα μέλλω εἰμί , ὁ δέ κωλύω δυσχέρεια τε καί ἀνία . ὁ γάρ ὀργίζω ὁ ἐπιθυμέω καί δυσχεραίνω αὐτός ὁ ὁρμή , καί κωλύω , ἐθέλω τε ὁ ἐπιθυμία ἐπιτιμάω τε καί μέμφομαι , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος , μέρος ἕτερος ὁ ψυχή ἔργον εἰμί , οὐ αὐτός ὁ ἐπιθυμέω · εἰ δέ καί μή μέρος , ἀλλά δύναμις γε πάντως ἕτερος . λέγω γάρ ἤδη γε οὗτος πολλάκις , ὡς οὐδέποτε κατά ὅδε ὁ βιβλίον ἀγωνίζομαι πρός Ἀριστοτέλης καί Ποσειδώνιος , ὁμολογέω μέν ἕτερος ἀλλήλων λογίζομαι τε καί θυμόω καί ἐπιθυμέω ἐγώ , οὐ μήν εἶδος γε ἤ μόριον ψυχή , ἀλλά δύναμις . ἐν γάρ ὁ ἐφεξῆς λόγος ἐπιδείκνυμι , ὅτι μή δύναμις μόνος , ἀλλά καί μέρος ὁ ψυχή ἕτερος ἀλλήλων κατά εἶδος . ἐν δέ ὅδε ὁ νῦν ἐνίστημι οὗτος ἀρκέω μόνος ἀποδείκνυμι πρός ἔνδειξις ὁ Χρύσιππος περί ὁ τοιοῦτος ῥαθυμία , ὡς αὐτός , ἰσχυρός λόγος ὑπό Πλάτων ἐρωτάω εἰς ἀπόδειξις ὁ νῦν ἐγώ ζητέω δόγμα , οὔτε μιμνῄσκω τις αὐτός , οὔτε ἀντιλέγω ἐπιχειρέω , καίτοι πληρόω λόγος μακρός καί ποιητικός ἔπος ὅλος ὁ πρῶτος βιβλίον περί ψυχή , ἐν ὅς περί ἡγεμονικός διεξέρχομαι . οὐ μόνος δέ κατά οὗτος τέλειος σιωπάω ὁ ὁ Πλάτων λόγος , ἀλλά καί κατά ὁ περί πάθος σύγγραμμα , ὁ τε τρεῖς ὁ λογικός καί ὁ χωρίς αἰτία ἴδιος γράφω ὑπό αὐτός , ὁ θεραπευτικός τε καί ἠθικός ἐπιγράφω . ἐπί ὁ ὑπόλοιπος οὖν ὁ Πλάτων ῥῆσις ἔρχομαι ἔχω ὧδε . οὐκοῦν καί ἄλλοθι , φημί , πολλάκις αἰσθάνομαι , ὅταν βιάζω τις παρά ὁ λογισμός ἐπιθυμία , λοιδορέω τε αὐτός καί θυμόω ὁ βιάζω ἐν ἑαυτοῦ , καί ὥσπερ δύο στασιάζω σύμμαχος ὁ λόγος γίγνομαι ὁ θυμός ὁ τοιοῦτος , ὁ δέ ἐπιθυμία αὐτός κοινωνέω αἱρέω λόγος μηδείς ἀντιπράσσω . οἴομαι δέ σύ οὐ ἄν φημί γίγνομαι ποτέ ἐν σεαυτοῦ τοιοῦτος αἰσθάνομαι , οἴομαι δέ οὐδέ ἐν ἄλλος . οὐ μά ὁ Ζεύς , φημί . κατά μέν οὖν ὁ πρότερος ῥῆσις ὁ Πλάτων , ἐν ὅς ὁ ποθέω θεάομαι ὁ νεκρός μνημονεύω , ἐναργής μέν ἀποδείκνυμι , ἕτερος ὑπάρχω ὁ θυμόω ὁ ἐπιθυμέω , οὐ μήν , ὅτι ὁ λογίζομαι ἕτερος ἄμφω εἰμί , ἐναργής λέγω , ἀλλά ἐνδείκνυμι καί κατά ἐκεῖνος μέν πως ὁ λόγος , ἐνταῦθα δέ ἱκανός ἐπεξέρχομαι . ὅταν γάρ τις βιάζω τις ἐπιθυμία παρά ὁ λογισμός , ὥσπερ ὁ ἔμπροσθεν λέγω Λεόντιος , ὁ θυμός ἐνταῦθα κινέω συμμαχέω ὁ λογισμός , καί πολλάκις μέν κρατέω ἅμα ὁ λογισμός ὁ ἄμετρος κίνησις ὁ ἀκόλαστος ὁ ψυχή εἶδος , καί κατέχω τε καί διακωλύω αὐτός , καί ὁ ὁρμή ἐπέχω , ὥσπερ οὖν καί ὁ Λεόντιος δύναμαι λοιδορέω ἑαυτοῦ ὁ περί ὁ θεάομαι ὁ νεκρός ἀκρασία προέρχομαι μή θεάομαι αὐτός , ἐνίοτε δέ , ἀμφότερος ὁ μέρος ὁ ψυχή ἄγχω τε καί λοιδορέω , ἀντιπράσσω τε καί ἀνθέλκω , κρατέω ὁ ἐπιθυμητικός , ὥσπερ ἐπί αὐτός ὅδε ὁ θεάομαι ὁ νεκρός ὁ Πλάτων διηγέομαι γίγνομαι , συνενδείκνυμι ἐν ὁ λόγος πολύς . καί γάρ , ὅτι ὁ θυμαίνω ἕτερος εἰμί ὁ ἐπιθυμέω , καί ὅτι ὁ λογίζομαι ἄμφω ἄλλος , καί ὡς ὁ θυμαίνω οὐδέποτε συμμαχέω ὁ ἐπιθυμητικός , διά εἷς ἐνδείκνυμι ὅδε ὁ προλέγω παράδειγμα . οὐδείς γάρ ἐπιτιμάω ἑαυτοῦ ποτέ καί ὀργίζω , διότι ὁ ἄκαιρος ἐπιθυμία ἀφίστημι προαιρέω . εἴπερ τις γάρ ἐν νόσος ὁ ἄμετρος συγκαίω ὀρέγω πόμα ὁ ψυχρός ὁρμή πλεονάζω , ἐντεῦθεν περί πόμα ψυχρός λογίζομαι , ὄλεθρος φέρω αὐτός ὁ πόμα , ἔσχατος εἶτα ἐπέχω ὁ ὁρμή , καί κατά ὁ ψυχή ὅς ἐπιτιμάω αὐτός καί ὀργίζω , διότι καλός λογίζομαι ; οὐδείς , ὡς οἴομαι , ὁ πᾶς . ἀλλά ἔνθα μέν ἄν ἑκών ὁ λογισμός ἕπομαι ὁ ἐπιθυμητικός , συνέπομαι καί ὁ θυμοειδής ὁ λογισμός · οὗτος γάρ ὑπηρετέω καί συμπράσσω ὥσπερ τις κύων κυνηγέτης κατά ὁ τρίτος ὁ ψυχή εἶδος ὑπό ὁ φύσις δίδωμι · ἔνθα δέ ἐναντιόομαι καί στασιάζω καί μάχομαι , μετά ὁ λογισμός γίγνομαι , καί οὗτος συμμαχέω . ὅτι δέ ὁ λογιστικός ὁ θυμοειδής ἀεί κατά ὁ ἐπιθυμητικός συμμαχέω , καί διά ὁ ἐπιφέρω ῥῆσις δῆλος ποιέω γράφω ὧδε . τίς δέ ; εἰμί δέ ἐγώ , ὅταν τις οἴομαι ἀδικέω , οὐ , ὅσος ἄν γενναῖος εἰμί , τοσοῦτος ἥσσων δύναμαι ὀργίζω , καί πεινάω καί ῥιγόω , καί ἄλλος ὁστισοῦν ὁ τοιοῦτος πάσχω ὑπό ἐκεῖνος , ὅς ἄν οἴομαι δίκαιος οὗτος δράω ; καί ὅς λέγω , οὐ ἐθέλω πρός οὗτος αὐτός ἐγείρω ὁ θυμός ; ἀληθής , φημί . τίς δέ ; ὅταν ἀδικέω τις ἡγέομαι , οὐ ἐν οὗτος ζέω τε καί χαλεπαίνω καί συμμαχέω ὁ δοκέω δίκαιος ; καί διά ὁ πεινάω , καί διά ὁ ῥιγόω , καί πᾶς ὁ τοιοῦτος πάσχω , καί ὑπομένω νικάω καί οὐ λήγω ὁ γενναῖος , πρίν ἄν ἤ διαπράσσω , ἤ τελευτάω , ἤ ὥσπερ κύων ὑπό νομεύς , ὑπό ὁ λόγος ὁ παρά αὐτός ἀνακλίνω πραύνω ; ἐν οὗτος ὁ ῥῆσις πάλιν ὁ Πλάτων μνημονεύω δύο ἄνθρωπος , ἄμφω μέν αὐτός πάσχω ὑπό τις ἄρχω τε καί κρατέω , ὡς καί πεινάω , καί διψάω , καί ῥιγόω , ἀλλά ὁ μέν ἕτερος δίκαιος πείθω πάσχω αὐτός , ὁ δέ ἕτερος ἄδικος . εἶτα φημί , ὡς ὁ μέν ἕτερος , ὅστις οἴομαι δίκαιος πάσχω οὗτος διά ὁ πρότερος αὐτός ἀδικέω τις , φέρω πρᾶος αὐτός καί οὐ ὀργίζω ὁ δίκαιος κολάζω , καί τοσοῦτος γε μάλα , φημί , ὅσος περ ἄν εἰμί γενναῖος . λέγω δέ οὗτος περί αὐτός ὁ κολάζω . οὗτος γάρ , ὅσος περ ἄν εὐγενής ὑπάρχω φύσις , τοσοῦτος μάλα ὑπομένω γενναῖος ὁ κόλασις . ὁ δέ ἕτερος , ὅστις ἄν ἀδικέω νομίζω , θυμόω καί χαλεπαίνω , καί συμμαχέω ὁ δοκέω δίκαιος . οὗτος ὁσημέραι γίγνομαι εἰͅπί ὁ οἰκέτης εἰμί θεάομαι . ὅσος μέν γάρ ἄν αὐτός ἤ κλέπτω ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος δράω ἁλίσκομαι , καί μαστιγόω , καί λιμαγχονέω , καί ἀτιμάζω πρός ὁ δεσπότης οὐ ὀργίζω · ὅσος δέ ἄν οἴομαι ἄδικος τις οὗτος ἤ πάσχω , ἤ πάσχω , ἀεί οὗτος ἔνδον ὁ θυμός ἀγριόω εἰμί καί ποθέω ἀντιτιμωρέομαι ὁ ἀδικέω . δηλόω δέ ἐκ ἀμφότερος ὁ παράδειγμα , ὡς ὁ θυμοειδής ὑπό ὁ φύσις ἐγώ δίδωμι σύμμαχος ὁ λογιστικός . οὗτος γοῦν δή φαίνω συμμαχέω , ὅταν ὑπό τις ἤ ἔνδοθεν ἤ ἔξωθεν ἀδικέω τε καί βιάζω δοξάζω . ὁ μέν οὖν δοξάζω ἀδικέω ὁ λογιστικός , ὁ δέ ἐπαμύνω αὐτός κατά ὁ βιάζω ὁ θυμοειδής ἴδιος . ἐπειδάν μέν οὖν ἄμετρος ἐπί τις φέρω ὁ ὁ ψυχή ἐπιθυμητικός ἄκων ὁ λογισμός ἕλκω βίαιος , κατά ἐκεῖνος σύμμαχος ὁ λογιστικός ὁ θυμοειδής γίγνομαι · ὅταν δέ ἔξωθεν εἰμί τις ἀδικέω ἐκεῖνος , ἀντιτιμωρέομαι σπεύδω . ἐπειδάν δέ ὑπό μηδείς ἀδικέω δοξάζω ὁ λογιστικός , οὐδέ ὁ θυμός ἀναζέω τηνικαῦτα , ἔͅν ὅτι μάλα κολάζω ὁ σῶμα δίκαιος ὑπό τις , ἤ ῥιγόω , ἤ πεινάω , ἤ διψάω ἀναγκάζω . ὅς δῆλος , ὡς ὁ δόξα ἕπομαι ὁ λογιστικός κατά φύσις ἔχω ὁ θυμοειδής . ἐνδέχομαι γάρ ποτέ καί οὗτος μοχθηρός διάκειμαι ἀπειθής κινέω ὁ λογισμός . μετά ὀλίγος γοῦν καί αὐτός ὁ Πλάτων ἐνδείκνυμι οὗτος φημί . εἰ , καθά ἐν ὁ πόλις συνέχω αὐτός τρεῖς εἰμί γένος , χρηματιστικός , ἐπικουρητικός , βουλευτικός , οὕτως καί ἐν ψυχή οὗτος τρίτος εἰμί ὁ θυμοειδής , ἐπίκουρος εἰμί ὁ λογιστικός φύσις , ἐάν μή ὑπό κακός τροφή διαφθείρω . τίς μέν οὖν εἰμί ὁ διαφορά ὁ θυμοειδής , οὐ ἐν καιρός νῦν λέγω . ἐν γάρ ὁ μετά οὗτος λόγος περί τε ὁ πάθος ὁ ψυχή , ὡς δοκέω Πλάτων , καί περί νόσημα καί ἁμάρτημα κατά αὐτός ἅπας , ὁ κακία ὅπως γίγνομαι τε καί θεραπεύω μετά ὁ γίγνομαι , διέρχομαι γιγνώσκω , καί δή καί περί κάλλος τε καί ὑγίεια αὐτός ἅπας τε ὁ ἀρετή · οὐ μικρός γάρ οὐδέ ἐν οὗτος ὁ Χρύσιππος σφάλλω . νυνί δέ ἔτι εἷς ῥῆσις ὑπογράφω βούλομαι ὁ Πλάτων , ἐν ὅς δείκνυμι , ἕτερος ὑπάρχω ὁ θυμοειδής ὁ λογιστικός . γράφω δέ ἐφεξῆς ὁ προλέγω ἐν ὁ τέταρτος ὁ Πολιτεία ὅδε ὁ τρόπος . καί γάρ ἐν ὁ παιδίον οὗτος γε ἄν τις ὁράω , ὅτι θυμός μέν , εὐθύς γίγνομαι , μεστός εἰμί · λογισμός δέ ἔνιοι μέν ἐγώ δοκέω οὐδέποτε μεταλαμβάνω , ὁ δέ πολύς ὀψέ ποτέ . ναί μά Ζεύς , εἰμί δέ ἐγώ , καλός γε λέγω . ἔτι δέ ἐν ὁ θηρίον ἄν τις ὁράω , ὅς λέγω , ὅτι οὕτως ἔχω . πρός δέ οὗτος καί ὅς ἄνω που ἐκεῖ λέγω , ὁ ὁ Ὅμηρος μαρτυρέω , ὁ , Στῆθος δέ πλήσσω καρδία ἐνίπτω μῦθος . ἐνταῦθα γάρ δή σαφής ὡς ἕτερος ἕτερος ἐπιπλήσσω ποιέω Ὅμηρος , ὁ ἀναλογίζομαι περί ἀγαθός τε καί κακός ὁ ἀλόγιστος θυμόω . ἐν οὗτος ἐναργής ὁ Πλάτων ἐπιδείκνυμι ἕτερος ὑπάρχω ὁ θυμόω ὁ λογίζομαι . ὁ γοῦν παῖς , ὥσπερ καί ὁ θηρίον , θυμός μέν πλήρης εἰμί , λογισμός δέ ἦκα μετέχω . ἐπί μέν οὖν ὁ θηρίον τολμάω ἔνιοι λέγω , οὔτε θυμός , οὔτε ἐπιθυμία ἐνυπάρχω αὐτός ὁ ψυχή , ἐπί δέ ὁ παῖς οὐ οἶδα ὅς τις φημί . οὐ γάρ δή γε καί ὁ οὗτος πάθος διά συλλογισμός χρή μανθάνω , ἀλλά ἀναμιμνῄσκω μόνος αὐτάρκης , ὡς οὐ ἄλλος μέν νῦν , ἄλλος δέ παῖς εἰμί θυμόω . καί γάρ δύναμις ὁ αὐτός , καί ὁ τρόπος ὁ ὁ πάθος γένεσις ὅμοιος . εἷς δέ μόνος ἐξαιρετός ὑπάρχω ὁ τέλειος ἀνήρ , ὅταν γε μή κατά πάθος εἰμί , ἀλλά λογισμός αὐτός ἐξηγέομαι ὁ βίος , κατέχω ἐν πολύς πρᾶξις ὁ θυμός , ὥσπερ τις νομεύς κύων γενναῖος ἄγριος ἐκφέρω ἐπί ὁ πέλας . ἐν δέ ὁ παῖς οὐδείς γίγνομαι τοιοῦτος , ὥσπερ οὐδέ ἐν ὁ θηρίον , ὅτι ὁ μέν οὐδέπω , ὁ δέ οὐδέποτε λογισμός ἄρχω ὁ ὁρμή . οὗτος μέν οὖν ὀρθός λέγω ὁ Πλάτων , καί προσέτι ὁ κατά ὁ τελευτή ὁ ῥῆσις γράφω , ἔνθα ὁ Ὅμηρος ἐπάγω μάρτυς οὗτος λέγω · στῆθος δέ πλήσσω καρδία ἐνίπτω μῦθος . ἐνταῦθα γάρ φημί , ὡς ἕτερος ἕτερος ποιέω ἐπιπλήσσω , ὁ ἀναλογίζομαι περί ὁ ἀγαθός τε καί κακός ὁ ἀλόγιστος θυμόω . βούλομαι δέ ἄν καί ὁ Χρύσιππος ἀναγιγνώσκω τε ὁ ῥῆσις αὐτός , προσέχω τε ὁ νόος αὐτός . πάντως γάρ ἄν τις καί αὐτός ὠνέομαι μανθάνω , ὁπηνίκα τε προσήκω καλέω Ὅμηρος μάρτυς καί περί τίς πρᾶγμα . οὔτε γάρ ἐν ἀρχή ὁ λόγος , ἀλλά ἐπειδάν ἱκανός ἀποδείκνυμι τις ὁ πρόκειμαι , ἀνεπίφθονος ἤδη καί ὁ πρέσβυς ἐπικαλέω μαρτυρέω , οὔτε περί πρᾶγμα ἄδηλος παντάπασι , ἀλλά ἤτοι περί φαίνω ἐναργής , ἤ παράκειμαι αἴσθησις ὁ ἔνδειξις ἔχω , οἷος περ εἰμί ὁ πάθος ὁ ψυχή , οὐ μακρός λόγος οὐδέ ἀπόδειξις ἀκριβής δέω , μόνος δέ ἀνάμνησις ὅς ἑκάστοτε πάσχω , ὡς καί Ποσειδώνιος λέγω . ὅτι μέν γάρ ἐν ἐγκέφαλος ὁ λογίζομαι εἰμί , ἤ ἐν καρδία ὁ θυμόω , οὐ μέγας μοῖρα πρός πίστις ἐκ ὁ μάρτυς , ἀλλά ἀπόδειξις χρή ὁ πᾶς ἐπιτρέπω ἐνταῦθα . ὁ δέ πρότερος εἰμί ὁ θυμόω ὁ λογίζομαι , οὔτε ἀπόδειξις δέω μακρός , οὔτε σοφός ὁ μαρτυρέω , ἀλλά ἀρκέω μέν καί Ὅμηρος ἐπί ὁ ἄρτιος λέγω μαρτυρέω , ἀρκέω δέ καί Θουκυδίδης λέγω · καί ὁ λογισμός ἐλαχύς χράω θυμός πολύς εἰς ἔργον καθίστημι , ἀρκέω δέ καί Δημοσθένης λέγω · ἀλλά μήν , ἐάν τις ἄφνω ὁ λογισμός φθάνω ἐξάγω , πρᾶξις ὑβριστικός ποιέω . διά ὀργή δέ ὁ Πλάτων φημί ποιέω , πρός οὗτος ὁ λοιπός πᾶς , καί ῥήτωρ , καί ποιητής , καί μυθολόγος · διά γάρ ὁ ἐνάργεια ὁ πρᾶγμα οὐδείς εἰμί , ὅς οὐ οὕτως γιγνώσκω . προσέχω οὖν εἰμί ὁ προγράφω ὁ Πλάτων ῥῆσις , ὁ τε ἄλλος ἕνεκα καί ὅπως ἀσφαλής οὐ περί μέν ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος εἰμί ὁ λογίζομαι , ἐν καρδία δέ ὁ θυμόω , ἐπικαλέω μαρτυρέω ὁ Ὅμηρος , ἀλλά περί μόνος ὁ διαφέρω ὁ θυμόω ὁ ψυχή ὁ λογίζομαι . οὗτος μέν γάρ ἅπας ἄνθρωπος γιγνώσκω διά ἐνάργεια , ἐκεῖνος δέ οὐ ἔτι ὅμοιος ἅπας , ἀλλά ἀπόδειξις αὐτός δέω . διό ἐγώ δοκέω ἐͅγώ καταπαύω μέν ἤδη ὁ ἐνίστημι λόγος , ἐν δέ ὁ μετά αὐτός ἐπί ὁ ἀπόδειξις τρέπω ὁ καί ὁ τόπος διορίζω ὁ τρεῖς μόριον ὁ ψυχή .