galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 2.6
Ὅπερ οὖν ὁ Χρύσιππος ἐθεάσατο μὲν , οὐκ ἐπεξῆλθε δὲ τῷ λόγῳ , τοῦτ’ ἐγώ μοι δοκῶ προσθήσειν . ἐπειδὴ γὰρ ἐγχωρεῖ , κᾂν ὅτι μάλιστα πάντων τῶν νεύρων ἐγκέφαλος ἀρχὴ φαίνεται , τὴν καρδίαν ἐπιπέμπειν αὐτῷ δύναμιν αἰσθητικήν τε καὶ προαιρετικὴν , ὡσαύτως δὲ , κᾂν ἐκ τῶν κατὰ τὸν θώρακα μορίων ὁ λόγος ἐκπέμπεται , τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως αὐτοῦ ἀπ’ ἐγκεφάλου καταφέρεσθαι , ζητητέον ἐφεξῆς ἐστι , πότερον οὐδέτερον οὐδετέρῳ μεταδίδωσιν οὐδεμιᾶς δυνάμεως , ἢ τὸ ἕτερον τῷ ἑτέρῳ . γένοιτο δ’ ἂν ἡ ζήτησις ᾧδε . τὰ συνάπτοντα τὴν καρδίαν ἐγκεφάλῳ διασκέψασθαι χρὴ κατὰ τὰς τῶν ζώων ἀνατομὰς , ὁπόσα τ’ ἐστὶ καὶ ὁποῖα , κᾄπειτα κατὰ τὸν τράχηλον ἕκαστον αὐτὸ ἢ τέμνειν , ἢ θλᾷν , ἢ βρόχοις διαλαμβάνειν , εἶτ’ ἐπισκέπτεσθαι , τίνα καταλαμβάνει τὸ ζῶον παθήματα . συνάπτει δὲ καρδίαν ἐγκεφάλῳ τὰ τρία γένη τῶν ἀγγείων , ἅπερ δὴ καὶ παντὸς τοῦ σώματος ὑπάρχει κοινὰ , φλέβες καὶ ἀρτηρίαι καὶ νεῦρα , φλέβες μὲν αἱ σφαγίτιδες ὀνομαζόμεναι , ἀρτηρίαι δὲ αἱ καρωτίδες , νεῦρα δὲ τὰ ταύταις ταῖς ἀρτηρίαις παραπεφυκότα . τὰς μὲν δὴ σφαγίτιδας φλέβας ἢ τὰς καρωτίδας ἀρτηρίας οὐχ ἁπλῶς χρὴ τέμνειν , ὥσπερ τὰ νεῦρα , τεθνήξεται γὰρ εὐθέως τὸ ζῶον αἱμοῤῥαγίᾳ λάβρῳ συσχεθὲν , ἀλλ’ ἄμεινον βρόχοις ἰσχυροῖς διαλαβόντα πρῶτον ἔν τε τοῖς ἄνω καὶ κάτω μέρεσι τοῦ τραχήλου τὸ μέσον τῶν βρόχων διατέμνειν , ὡς μηδεμίαν αἱμοῤῥαγίαν ἀκολουθῆσαι . τὰ νεῦρα δὲ εἴτε θλᾷν , εἴτε διαλαμβάνειν ἐθέλοις βρόχοις τισὶν ἢ τοῖς σαυτοῦ δακτύλοις , εἴτε τέμνειν , ἐφ’ ἅπασι τούτοις τοῖς παθήμασιν ἓν καὶ ταὐτὸν ἀκολουθήσει σύμπτωμα τῷ ζώῳ · ἄφωνον ἔσται παραχρῆμα , τῶν δὲ ἄλλων ἐνεργειῶν οὐδεμία οὔτ’ ἐν τῷ παραυτίκα βεβλαμμένη , οὔτ’ ἐξ ὑστέρου φανεῖται . τῶν ἀρτηριῶν δέ γε βρόχοις διαληφθεισῶν ἢ , ὡς εἴρηται , τμηθεισῶν , ἄφωνον μὲν ἢ καρῶδες , ὡς οἱ πλεῖστοι τῶν μεθ’ Ἱπποκράτην κακῶς ἀνατεμόντων ἔγραψαν , οὐκ ἔσται τὸ ζῶον , αἱ δὲ ἀνωτέρω τῶν τρωθεισῶν ἀρτηριῶν ἅπασαι τελέως ἄσφυκτοι γενήσονται . τὰς δὲ φλέβας οὔτε βρόχοις διαλαμβάνων οὔθ’ , ὡς εἴρηται , τέμνων ὄψει τινὰ σαφῶς ἐνέργειαν ἀπολλυμένην . ἐκ τούτων τῶν φαινομένων ἕτοιμόν ἐστι συλλογίσασθαι , μήτε τὴν καρδίαν εἰς τὴν τῶν σφυγμῶν κίνησιν ἐγκεφάλου τι προσδεῖσθαι , μήτε τὸν ἐγκέφαλον καρδίας , ἵν’ αἰσθάνηταί τε καὶ κατὰ προαίρεσιν ἐνεργῇ τὸ ζῶον . ὅτι μὲν γὰρ οὐδὲν ἡ καρδία πρὸς τὴν οἰκείαν κίνησιν ἐγκεφάλου δεῖται , δῆλόν ἐστιν ἐκ τοῦ , καὶ τῶν φλεβῶν , καὶ τῶν ἀρτηριῶν καὶ τῶν νεύρων τῶν προειρημένων βρόχοις διαληφθέντων , ὁμοίως ἔτι σφύζειν αὐτὴν καὶ τὰς καθ’ ὅλον τὸ ζῶον ἀρτηρίας · αἱ γὰρ ἀνωτέρω τῶν βρόχων μόναι παντάπασιν ἄσφυκτοι γίγνονται , τοῦ συνεχοῦς αὐτῶν μέρους τοῦ μέχρι καρδίας ὡσαύτως ταῖς ἄλλαις σφύζοντος . ὅτι δὲ οὐκ ἔτι τῶν ἐγκεφάλου δυνάμεων ἡ καρδία τὴν πρώτην ἀρχὴν ἔχει , μάθοις ἂν ἐκ τοῦ , πάντων τῶν εἰρημένων νεύρων ἤτοι τμηθέντων , ἢ βρόχοις διαληφθέντων , ἄφωνον μόνον γίγνεσθαι τὸ ζῶον , εἰσπνεῖν μέντοι καὶ ἐκπνεῖν ἀκωλύτως κατ’ ἀμφοτέρας τὰς διαφορὰς τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων εἰσπνοῶν τε καὶ ἐκπνοῶν , οὕτω δὲ κᾀν τοῖς τέσσαρσιν κώλοις ἔτι καὶ νῦν ἐνεργεῖν , καθάπερ καὶ πρόσθεν , ἀκούειν τε καὶ βλέπειν καὶ πᾶσαν αἴσθησιν αἰσθάνεσθαι . μόνη γὰρ , ὡς εἴρηται , φωνὴ διαφθείρεται τοῦ ζώου , τμηθέντων τῶν παρὰ ταῖς ἀρτηρίαις νεύρων . ὅσοι δὲ τῶν ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων ἐπὶ ταῖς εἰρημέναις ἀρτηρίαις ἤτοι τμηθείσαις , ἢ , ὡς εἴρηται , διαληφθείσαις ᾤοντο καροῦσθαι τὸ ζῶον , εἶτ’ ἐκ τούτου συνελογίζοντο τὴν καρδίαν ἐγκεφάλῳ χορηγεῖν αἴσθησίν τε καὶ κίνησιν , ἐσφάλθαι μὲν αὐτοὺς ὑποληπτέον ἐν τῇ περὶ τὸ φαινόμενον ἐμπειρίᾳ , τὸ δ’ ἐξ ὑποθέσεως ἀκολουθοῦν ﻿ ἀκριβῶς ἑωρακέναι · εἴπερ γὰρ ὄντως ἐγίγνετο καρῶδες τὸ ζῶον , ὅπερ αὐτοῖς ὄνομα βούλεται σημαίνειν τὸ ἀναίσθητόν τε καὶ ἀκίνητον , ἐξ ἀνάγκης ἂν ἀκολουθεῖν τὸ τὴν καρδίαν ἐπιπέμπειν ἐγκεφάλῳ τὴν πρώτην ἀρχὴν αἰσθήσεώς τε καὶ κινήσεως , ἣν αὐτὸς ἅπαντι τῷ σώματι διὰ νεύρων χορηγεῖ , ὥστ’ εἶναι δευτέραν τινὰ ἀρχὴν αὐτὸν , οὐκ ἀκριβῶς πρώτην , ἀνάλογον ὑπάρχῳ μεγάλου βασιλέως . ἀποδεδειγμένον γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν , ὡς ἡ μὲν καρδία τῶν ἀρτηριῶν , ὁ δ’ ἐγκέφαλος τῶν νεύρων ἐστὶν ἀρχὴ , περαίνοιτ’ ἂν , εἴπερ ἀληθὲς ἦν τὸ λεγόμενον , ὡς ἡ καρδία διὰ τῶν ἀρτηριῶν ἐγκεφάλῳ χορηγεῖ δύναμιν ψυχικήν . οὐ μὴν ἀληθές ἐστιν , ἀλλὰ κατεψεύσαντο τοῦ φαινομένου κατὰ τὰς ἀνατομάς . καρῶδες μὲν γὰρ οὐδ’ ἐπὶ τοῖς νεύροις τμηθεῖσι γίγνεται τὸ ζῶον , μήτοι γε δὴ ταῖς ἀρτηρίαις · ἄφωνον δὲ τῶν νεύρων μὲν βλαβέντων γίγνεται , τῶν ἀρτηριῶν δ’ οὐ γίγνεται , καὶ πολὺ δὲ μᾶλλον ἔτι τῶν φλεβῶν . ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων ἅμα ταῖς ἀρτηρίαις τὰ νεῦρα τοῖς βρόχοις διαλαμβάνοντες , εἶτα ἄφωνον ὁρῶντες αὐτίκα τὸ ζῶον γιγνόμενον , ἀρτηριῶν τὸ πάθος ᾠήθησαν ὑπάρχειν , καὶ κάρον ὠνόμασαν , οὐκ ὀρθῶς , οἶμαι , εἰ μήτι ἄρα τὴν ἀφωνίαν ἐθέλουσιν ὀνομάζειν κάρον · οὕτω γὰρ ἂν ὀνόματι μόνον σφάλλοιντο κατά γε τοῦτο , περὶ δὲ τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἁμαρτάνοιεν , εἴπερ ἐπὶ ταῖς ἀρτηρίαις ὑπολαμβάνοιεν ἄφωνον γίγνεσθαι τὸ ζῶον .
Lemmas: ὅς οὖν ὁ Χρύσιππος θεάομαι μέν , οὐ ἐπεξέρχομαι δέ ὁ λόγος , οὗτος ἐγώ ἐγώ δοκέω προστίθημι . ἐπειδή γάρ ἐγχωρέω , ἔͅν ὅτι μάλα πᾶς ὁ νεῦρον ἐγκέφαλος ἀρχή φαίνω , ὁ καρδία ἐπιπέμπω αὐτός δύναμις αἰσθητικός τε καί προαιρετικός , ὡσαύτως δέ , ἔͅν ἐκ ὁ κατά ὁ θώραξ μόριον ὁ λόγος ἐκπέμπω , ὁ ἀρχή ὁ κίνησις αὐτός ἀπό ἐγκέφαλος καταφέρω , ζητέω ἐφεξῆς εἰμί , πότερος οὐδέτερος οὐδέτερος μεταδίδωμι οὐδείς δύναμις , ἤ ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος . γίγνομαι δέ ἄν ὁ ζήτησις ὧδε . ὁ συνάπτω ὁ καρδία ἐγκέφαλος διασκοπέω χρή κατά ὁ ὁ ζῷον ἀνατομή , ὁπόσος τε εἰμί καί ὁποῖος , ᾄπειτη κατά ὁ τράχηλος ἕκαστος αὐτός ἤ τέμνω , ἤ θλάω , ἤ βρόχος διαλαμβάνω , εἶτα ἐπισκοπέω , τίς καταλαμβάνω ὁ ζῷον πάθημα . συνάπτω δέ καρδία ἐγκέφαλος ὁ τρεῖς γένος ὁ ἀγγεῖον , ὅς δή καί πᾶς ὁ σῶμα ὑπάρχω κοινός , φλέψ καί ἀρτηρία καί νεῦρον , φλέψ μέν ὁ σφαγῖτις ὀνομάζω , ἀρτηρία δέ ὁ καρωτίδες , νεῦρον δέ ὁ οὗτος ὁ ἀρτηρία παραφύομαι . ὁ μέν δή σφαγῖτις φλέψ ἤ ὁ καρωτίδες ἀρτηρία οὐ ἁπλῶς χρή τέμνω , ὥσπερ ὁ νεῦρον , θνῄσκω γάρ εὐθύς ὁ ζῷον αἱμορραγία λάβρος συνέχω , ἀλλά ἀγαθός βρόχος ἰσχυρός διαλαμβάνω πρῶτος ἐν τε ὁ ἄνω καί κάτω μέρος ὁ τράχηλος ὁ μέσος ὁ βρόχος διατέμνω , ὡς μηδείς αἱμορραγία ἀκολουθέω . ὁ νεῦρον δέ εἴτε θλάω , εἴτε διαλαμβάνω ἐθέλω βρόχος τις ἤ ὁ σεαυτοῦ δάκτυλος , εἴτε τέμνω , ἐπί ἅπας οὗτος ὁ πάθημα εἷς καί αὐτός ἀκολουθέω σύμπτωμα ὁ ζῷον · ἄφωνος εἰμί παραχρῆμα , ὁ δέ ἄλλος ἐνέργεια οὐδείς οὔτε ἐν ὁ παραυτίκα βλάπτω , οὔτε ἐκ ὕστερος φαίνω . ὁ ἀρτηρία δέ γε βρόχος διαλαμβάνω ἤ , ὡς λέγω , τέμνω , ἄφωνος μέν ἤ καρώδης , ὡς ὁ πολύς ὁ μετά Ἱπποκράτης κακός ἀνατέμνω γράφω , οὐ εἰμί ὁ ζῷον , ὁ δέ ἀνώτερος ὁ τιτρώσκω ἀρτηρία ἅπας τέλειος ἄσφυκτος γίγνομαι . ὁ δέ φλέψ οὔτε βρόχος διαλαμβάνω οὔτε , ὡς λέγω , τέμνω ὁράω τις σαφής ἐνέργεια ἀπόλλυμι . ἐκ οὗτος ὁ φαίνω ἑτοῖμος εἰμί συλλογίζομαι , μήτε ὁ καρδία εἰς ὁ ὁ σφυγμός κίνησις ἐγκέφαλος τις προσδέω , μήτε ὁ ἐγκέφαλος καρδία , ἵνα αἰσθάνομαι τε καί κατά προαίρεσις ἐνεργέω ὁ ζῷον . ὅτι μέν γάρ οὐδείς ὁ καρδία πρός ὁ οἰκεῖος κίνησις ἐγκέφαλος δέω , δῆλος εἰμί ἐκ ὁ , καί ὁ φλέψ , καί ὁ ἀρτηρία καί ὁ νεῦρον ὁ προλέγω βρόχος διαλαμβάνω , ὅμοιος ἔτι σφύζω αὐτός καί ὁ κατά ὅλος ὁ ζῷον ἀρτηρία · ὁ γάρ ἀνώτερος ὁ βρόχος μόνος παντάπασι ἄσφυκτος γίγνομαι , ὁ συνεχής αὐτός μέρος ὁ μέχρι καρδία ὡσαύτως ὁ ἄλλος σφύζω . ὅτι δέ οὐ ἔτι ὁ ἐγκέφαλος δύναμις ὁ καρδία ὁ πρῶτος ἀρχή ἔχω , μανθάνω ἄν ἐκ ὁ , πᾶς ὁ λέγω νεῦρον ἤτοι τέμνω , ἤ βρόχος διαλαμβάνω , ἄφωνος μόνος γίγνομαι ὁ ζῷον , εἰσπνέω μέντοι καί ἐκπνέω ἀκώλυτος κατά ἀμφότερος ὁ διαφορά ὁ ἔμπροσθεν λέγω εἰσπνοή τε καί ἐκπνοή , οὕτως δέ εἰͅν ὁ τέσσαρες κῶλον ἔτι καί νῦν ἐνεργέω , καθά καί πρόσθεν , ἀκούω τε καί βλέπω καί πᾶς αἴσθησις αἰσθάνομαι . μόνος γάρ , ὡς λέγω , φωνή διαφθείρω ὁ ζῷον , τέμνω ὁ παρά ὁ ἀρτηρία νεῦρον . ὅσος δέ ὁ ἰατρός τε καί φιλόσοφος ἐπί ὁ λέγω ἀρτηρία ἤτοι τέμνω , ἤ , ὡς λέγω , διαλαμβάνω οἴομαι καρόω ὁ ζῷον , εἶτα ἐκ οὗτος συλλογίζομαι ὁ καρδία ἐγκέφαλος χορηγέω αἴσθησις τε καί κίνησις , σφάλλω μέν αὐτός ὑπολαμβάνω ἐν ὁ περί ὁ φαίνω ἐμπειρία , ὁ δέ ἐκ ὑπόθεσις ἀκολουθέω ﻿ ἀκριβής ὁράω · εἴπερ γάρ ὄντως γίγνομαι καρώδης ὁ ζῷον , ὅς αὐτός ὄνομα βούλομαι σημαίνω ὁ ἀναίσθητος τε καί ἀκίνητος , ἐκ ἀνάγκη ἄν ἀκολουθέω ὁ ὁ καρδία ἐπιπέμπω ἐγκέφαλος ὁ πρῶτος ἀρχή αἴσθησις τε καί κίνησις , ὅς αὐτός ἅπας ὁ σῶμα διά νεῦρον χορηγέω , ὥστε εἰμί δεύτερος τις ἀρχή αὐτός , οὐ ἀκριβής πρῶτος , ἀνάλογος ὕπαρχος μέγας βασιλεύς . ἀποδείκνυμι γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ὡς ὁ μέν καρδία ὁ ἀρτηρία , ὁ δέ ἐγκέφαλος ὁ νεῦρον εἰμί ἀρχή , περαίνω ἄν , εἴπερ ἀληθής εἰμί ὁ λέγω , ὡς ὁ καρδία διά ὁ ἀρτηρία ἐγκέφαλος χορηγέω δύναμις ψυχικός . οὐ μήν ἀληθής εἰμί , ἀλλά καταψεύδομαι ὁ φαίνω κατά ὁ ἀνατομή . καρώδης μέν γάρ οὐδέ ἐπί ὁ νεῦρον τέμνω γίγνομαι ὁ ζῷον , μήτοι γε δή ὁ ἀρτηρία · ἄφωνος δέ ὁ νεῦρον μέν βλάπτω γίγνομαι , ὁ ἀρτηρία δέ οὐ γίγνομαι , καί πολύς δέ μάλα ἔτι ὁ φλέψ . ἀλλά ὁ πολύς ὁ ἰατρός τε καί φιλόσοφος ἅμα ὁ ἀρτηρία ὁ νεῦρον ὁ βρόχος διαλαμβάνω , εἶτα ἄφωνος ὁράω αὐτίκα ὁ ζῷον γίγνομαι , ἀρτηρία ὁ πάθος οἴομαι ὑπάρχω , καί κάρος ὀνομάζω , οὐ ὀρθός , οἴομαι , εἰ μήτι ἄρα ὁ ἀφωνία ἐθέλω ὀνομάζω κάρος · οὕτως γάρ ἄν ὄνομα μόνος σφάλλω κατά γε οὗτος , περί δέ ὁ πρᾶγμα αὐτός ἁμαρτάνω , εἴπερ ἐπί ὁ ἀρτηρία ὑπολαμβάνω ἄφωνος γίγνομαι ὁ ζῷον .