galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 8.4
Καὶ μὴν καὶ τὸν τρόπον , ὃν ἐκ τῶν στοιχείων τὰ σώμαθ’ ἡμῶν συνίσταται , τὸν αὐτὸν ἀμφότεροι λέγουσι , οὐ δήπου τῆς γῆς ὕδατι φυραθείσης , εἶτ’ ἐν ἡλίῳ θερμανθείσης γεννᾶσθαι τὰ ζῶα φάσκοντες , ἀλλὰ διὰ πλεόνων τῶν μεταξὺ μεταβολῶν . ἐκ μὲν γὰρ τῶν τεττάρων στοιχείων ἥ τε τῶν φυτῶν ἐστι γένεσις , οἵ τ’ ἐξ αὐτῶν καρποὶ καὶ τὰ σπέρματα . τροφὴ δὲ ταῦτα πάντα προβάτοις τε καὶ ὑσὶν , αἰξί τε καὶ βουσὶ , καὶ τοῖς ἄλλοις ζώοις , ὁπόσα πόας , ἢ καρποὺς δένδρων , ἢ ἀκρέμονας , ἢ ῥίζας ἐσθίει . τοῖς δ’ ἀνθρώποις αὐτά τε ταῦτα τροφαὶ τὰ ζῶα , καὶ γεννᾶται δ’ ἐν αὐτοῖς ἐκ τούτων αἷμα , καὶ φλέγμα , καὶ χολαὶ διτταί · πλεῖστον μὲν αἷμα , διὸ καὶ φαίνεται μόνον ἐν ταῖς φλεψίν · ὀλίγον δὲ τῶν ἄλλων ἑκάστου . καὶ τοῦτό ἐστιν αὐτὸ τὸ αἷμα τῆς γενέσεως ἡμῶν ὡς ὕλη , τὸ συγκείμενον μὲν ἐκ τῶν τεσσάρων χυμῶν , κατ’ ἐπικράτειαν δ’ ὠνομασμένον οὕτως . γεννώμεθα γὰρ ἐξ αὐτοῦ κατὰ τὰς μήτρας κυούμενοι , καὶ τήν τε πρώτην διάπλασιν ἐκ τούτου λαμβάνομεν , ἐφεξῆς δὲ ταύτῃ τῶν διαπλασθέντων μορίων τήν τε διάρθρωσιν καὶ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν τελείωσιν . ἀποκυηθέντες δὲ πρῶτα μὲν τῷ γάλακτι τρεφόμεθα , τὴν γένεσιν ἐξ αἵματος ἔχοντες , μετὰ δὲ ταῦτα ταῖς αὐταῖς τελείοις τροφαῖς , ἐξ ὧν πάλιν αἷμα καὶ φλέγμα καὶ χολὴ ξανθὴ καὶ μέλαινα γεννῶνται . διαφερέτω δὲ μηδὲν εἰς τὰ παρόντα ξανθὴν ἢ ὠχρὰν ὀνομάζειν χολήν . ἀλλὰ ταῦτά γε πάντα Ἱπποκράτης ἁπάντων πρῶτος ὧν ἴσμεν ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων ἀκριβῶς ὡρίσατο , καὶ διὰ τοῦτο τὰ νοσήματα τῶν πρώτων σωμάτων κατὰ δυσκρασίαν ἔφη γίνεσθαι . τίνα δ’ ὀνομάζω πρῶτα σώματα , δηλώσω πρότερον , ὅπως μηδὲν ἀσαφὲς ᾖ κατὰ τὸν λόγον . αὐτὸς μὲν γὰρ Ἱπποκράτης οὐκ ὠνόμασε σῶμα πρῶτον ἢ δεύτερον , ὥσπερ Ἀριστοτέλης · ὁ δὲ Πλάτων δευτέραν μέν τινα σύστασιν εἶπεν εἶναι σωμάτων , πρώτην δ’ οὐδ’ αὐτὸς ὠνόμασεν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ δευτέραν τινὰ φάναι δῆλός ἐστι πρὸ αὐτῆς ἑτέραν τιθέμενος , ἣν ὀνόματι τῷ τῶν ὁμοιομερῶν ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως ὠνόμασεν , ὡς ἂν ἐπὶ πλέον περί τε τῶν ἐν τοῖς ζώοις μορίων καὶ περὶ τῆς γενέσεως αὐτῶν διελθών . ὅσον γὰρ ἄν τις ἀκριβέστερόν τε καὶ λεπτομερέστερον ἡντιναοῦν φύσιν πραγμάτων ἐξεργάζηται , τοσούτῳ πλεόνων ὀνομάτων αὐτῷ γίγνεται χρεία . τὰ τοίνυν ἐν μιᾷ περιγραφῇ σώματα πολλάκις μὲν ὁμοιομερῆ καλεῖται τῷ πάντ’ αὐτὰ τὰ μόρια καὶ ἀλλήλοις ὑπάρχειν ὅμοια καὶ τῷ παντὶ , πολλάκις δ’ ἁπλᾶ καὶ πρῶτα . καὶ γὰρ συντίθεται ἐξ αὐτῶν τὰ σύνθετά τε καὶ ὀργανικὰ προσαγορευόμενα , δάκτυλοι , καὶ καρπὸς ὅλος , καὶ πῆχυς ὅλος , καὶ βραχίων ὅλος . ἀνάλογον δ’ αὐτοῖς τὰ κατὰ τὰ σκέλη μόρια , δάκτυλοι καὶ ποὺς , καὶ κνήμη , καὶ μηρός · καὶ μὴν καὶ ὀφθαλμὸς , καὶ γλῶττα , καὶ καρδία , καὶ πνεύμων , ἅπαντά τε τὰ σπλάγχνα , καὶ ἡ γαστὴρ , καὶ τὰ ἔντερα τῶν ὀργανικῶν μορίων ἐστὶν , ἐξ ὧν πάλιν ὅλον τὸ σῶμα συντίθεται . πρώτη μὲν οὖν ἐστι γένεσις ἡμῶν ἐκ τοῦ αἵματος τοῦ γινομένου ἐκ τῆς λαμβανομένης τροφῆς εἴσω τοῦ σώματος · ἔστι δὲ καὶ σπέρμα . αἷμα δ’ ὀνομάζω τὸ κατ’ ἐπικράτειαν οὕτω καλούμενον , ὃ καὶ περιεχόμενον ὁρᾶται κατὰ τὰς φλέβας . ἐκ τούτων δὲ τὰ πρῶτα μόρια γεννᾶται , χόνδρος καὶ ὀστοῦν , καὶ νεῦρον , καὶ ὑμὴν , καὶ σύνδεσμος , καὶ ὅσα τἄλλα τοιαῦτα . κᾄπειτ’ ἐκ τούτων ὀφθαλμὸς , καὶ γλῶττα , καὶ κεφαλὴ , καὶ τὰ σπλάγχνα , καὶ τὰ κῶλα , καὶ πάλιν ἐκ τούτων ὅλον τὸ σῶμα . καὶ διὰ τοῦθ’ Ἱπποκράτης ἐν τῷ περὶ φύσιος ἀνθρώπου τὴν ἐκ τῶν στοιχείων ἕνωσιν ἁπάντων τῶν φυσικῶν σωμάτων κοινὴν εἶπεν ὑπάρχειν , ἐξ ἧς ἐπὶ τὴν τῶν ζώων μετέβη , καὶ τούτων οὐχ ἁπάντων , ἀλλὰ τῶν ἐναίμων , ἐν οἶς ἐστι καὶ ὁ ἄνθρωπος , ἐφ’ ὃν ἑξῆς ὁ λόγος ἔσπευδεν αὐτῷ . καὶ τοίνυν φησὶ ᾧδέ πως ὑπὲρ αὐτοῦ . τὸ δὲ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἐν ἑαυτῷ αἷμα , καὶ φλέγμα , καὶ χολὴν ξανθήν τε καὶ μέλαιναν , καὶ ταῦτά ἐστιν αὐτῷ φύσις τοῦ σώματος , καὶ διὰ ταῦτ’ ἀλγέει καὶ ὑγιαίνει . ὑγιαίνει μὲν οὖν μάλιστα , ὅταν μετρίως ἔχῃ ταῦτα τῆς πρὸς ἄλληλα δυνάμεως , καὶ τοῦ πλήθους , καὶ μάλιστα μὲν μεμιγμένα ᾖ · ἀλγέει δ’ , ὅταν τι τούτων ἔλαττον ἢ πλέον χωρισθῇ τῷ σώματι , καὶ μὴ κεκρημένον ᾖ τοῖσι πᾶσιν . ἀνάγκη γὰρ , ὅταν τι τούτων χωρισθῇ , καὶ ἐφ’ ἑωυτοῦ στῇ , οὐ μόνον τὸ χωρισθὲν ἐπίνοσον γενέσθαι , ἀλλὰ καὶ , ἔνθα ἂν στῇ καὶ ἐπισχεθῇ ὑπερεμπιπλάμενον , ὀδύνην τε καὶ πόνον παρέχειν . καὶ γὰρ , ὅταν τι τούτων ἔξω τοῦ σώματος ἐκρυῇ πλέον τοῦ ἐπιπολάζοντος , ὀδύνην παρέχει , ἢ καὶ νόσον · ἤν τ’ αὖθις ἔσω ποιήσηται τὴν κίνησιν , καὶ τὴν μετάστασιν , καὶ τὴν ἀπόκρισιν ἀπὸ τῶν ἄλλων , πολλή γ’ αὐτῷ ἀνάγκη διπλῆν τὴν ὀδύνην παρέχειν κατὰ τὰ εἰρημένα , ἔνθα τε ἐξέστη , καὶ ὅθεν ὑπερέβαλεν . αὕτη μὲν ἡ τοῦ Ἱπποκράτους ῥῆσις , ᾗ μοι δοκεῖ βουλόμενος ἀκολουθεῖν ὁ Πλάτων εἰπεῖν ἐκεῖνα τὰ μικρὸν ἀνωτέρω γεγραμμένα περί τε τῶν τεσσάρων στοιχείων τῆς γενέσεως ἡμῶν καὶ περὶ τοῦ καθόλου τρόπου τῶν νοσημάτων . ἀρχὴ δὲ τῆς ῥήσεώς ἐστιν ἥδε . τεττάρων γὰρ ὄντων τῶν γενῶν , ἐξ ὧν συμπέπηγε τὸ σῶμα , γῆς , πυρὸς , ὕδατός τε καὶ ἀέρος , ἀκριβέστερον φαίνεται , καὶ μέντοι καὶ χρησιμώτερον ἰατρῷ περὶ αὐτῶν ὁ Ἱπποκράτης γεγραφώς . ἐκ μὲν γὰρ τῶν τεσσάρων στοιχείων φησὶ γεγονέναι τὸ σῶμα , καλῶν τοὐπίπαν ἀπὸ τῶν δραστικῶν ποιοτήτων αὐτὰ , τὸ μὲν ξηρὸν , τὸ δ’ ὑγρὸν , καὶ τὸ μὲν θερμὸν , τὸ δὲ ψυχρόν . οὐ μὴν κατ’ ἐκεῖνα τὸν περὶ τῶν νοσημάτων λόγον ἐποιήσατο . δυνάμει μὲν γάρ ἐστιν ἐν τοῖς σώμασιν , ἐνεργείᾳ δὲ οὐκ ἔστιν , ἀλλὰ τὰ ἐξ αὐτῶν γεγονότα διὰ μέσων τῶν τροφῶν , αἷμα καὶ φλέγμα , καὶ ἡ ξανθὴ καὶ μέλαινα χολή · πυρὶ μὲν ἀνάλογον ἡ ξανθὴ χολὴ , ἡ δὲ μέλαινα τῇ γῇ , τὸ δὲ φλέγμα τῷ ὕδατι . καὶ διὰ τοῦτο θερμὴ μὲν καὶ ξηρὰ τὴν δύναμίν ἐστιν ἡ ξανθὴ χολὴ , καθάπερ τὸ πῦρ , ψυχρὰ δὲ ἡ μέλαινα καὶ ξηρὰ παραπλησίως τῇ γῇ , τὸ δὲ φλέγμα ψυχρὸν καὶ ὑγρὸν , ὥσπερ τὸ ὕδωρ . μόνον δὲ τὸ ἀερῶδες στοιχεῖον ἐν τοῖς τῶν ζώων σώμασιν ὁρᾶται πλησίον τῆς ἑαυτοῦ φύσεως , ἔν τε ταῖς ἀναπνοαῖς , καὶ κατὰ τοὺς σφυγμοὺς , ἤδη δὲ κᾀν τοῖς παλμώδεσι πάθεσιν ἐμφυσήμασί τε καὶ οἰδήμασίν ἐστιν , ἔν τε ταῖς καλουμέναις πνευματώσεσιν . ἡ δ’ ἐξ ἁπάντων τῶν τεττάρων στοιχείων σύμμετρος κρᾶσις ἐγέννησε τὸ ἀκριβὲς αἷμα . καὶ βέλτιόν ἐστιν ἐπὶ τῶν χυμῶν λέγειν , ἅπερ ὁ Πλάτων ἐπὶ τῶν στοιχείων ἔγραψεν . ἀλλ’ ὁ Ἱπποκράτης προειπὼν , τὸ δὲ σῶμα τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἐν ἑαυτῷ αἷμα , καὶ φλέγμα , καὶ χολὴν ξανθήν τε καὶ μέλαιναν , ἐφεξῆς φησι , καὶ διὰ ταῦτα ἀλγέει καὶ ὑγιαίνει . τὸ μὲν ἀλγέει κατ’ ἐξοχὴν μεγάλου νοσήματος ἐπὶ πάντων τῶν παρὰ φύσιν τάσσεται , τὸ δὲ ὑγιαίνει κατὰ τὴν πρὸς τὰ παρὰ φύσιν ἀντίθεσιν πάντα . κᾄπειτα πάλιν ἐφεξῆς , ὅπως μὲν ὑγιαίνει , διδάσκων φησίν · ὑγιαίνει μὲν οὖν μάλιστα , ὅταν μετρίως ἔχῃ ταῦτα πρὸς ἄλληλα δυνάμεως καὶ τοῦ πλήθεος , καὶ μάλιστα μεμιγμένα ᾖ . τίνα ταῦτα ; οὐ τὰ στοιχεῖα δήπουθεν , ἀλλὰ καὶ τὰ προσεχῶς γεννητικὰ τῶν τοῦ σώματος μορίων , αἷμα καὶ φλέγμα , καὶ δύο χολαί . ἀλγέει δὲ , φησὶν , ὅταν τι τούτων ἔλαττον ἢ πλέον ᾖ , ἢ χωρισθῇ ἐν τῷ σώματι καὶ μὴ κεκρημένον ᾖ τοῖσι πᾶσιν , ὅπερ ὁ Πλάτων παραφράζων ἔφη , καὶ τῆς χώρας μετάστασιν ἐξ οἰκείας ἐπ’ ἀλλοτρίαν γιγνομένην . ἀλλ’ οὗτος μὲν , ὡς ἔφην , ἁμαρτάνει , προσθεὶς , πυρός τε καὶ τῶν ἑτέρων , ἐπειδὴ καὶ γένη πλέονα ἑνὸς ὄντα τυγχάνει . ταῦτα γὰρ οὐκ ἔστι τὰ μεθιστάμενα καὶ χώραν ἀμείβοντα κατὰ τὰ τῶν ζώων σώματα , φλέγμα δὲ καὶ χολαὶ , καὶ αὐτὸ τὸ αἷμα . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο πολλάκις εἰς ἀλλοτρίαν ἀφικόμενον ἕδραν αἴτιον ὀλεθρίων νοσημάτων γίγνεται . ἄχρι μὲν οὖν τοῦ πλέον ἢ ἔλασσον ἕκαστον τῶν συντιθέντων ἡμᾶς γιγνόμενον , αἱ νόσοι καθίστανται , κοινὸς ὁ λόγος ἐστὶν ἐπί τε τῶν χυμῶν καὶ τῶν στοιχείων . ἐπὶ δὲ τοῦ καθ’ ἑαυτό που στάντος ἔν τινι τόπῳ τοῦ σώματος οὐκ ἔθ’ ὁμοίως ἐπ’ ἀμφοῖν ὁ λόγος ἀληθής . οἱ μὲν γὰρ χυμοὶ σαφῶς ὁρῶνται , καθ’ ὅπερ ἂν ἐν τῷ σώματι μόριον στῶσι , νόσους ἐργαζόμενοι · τὰ ἐρυσιπέλατα καὶ τοὺς ἕρπητας ἡ ξανθὴ χολή · τοὺς καρκίνους δὲ ἡ μέλαινα · τὰ δ’ οἰδήματα τὸ φλέγμα · τὸ δ’ αἷμα κατά τε τὸν πνεύμονα καὶ μεταξὺ θώρακός τε καὶ πνεύμονος , ὅταν ἐκχυθὲν τῶν οἰκείων ὀργάνων στῇ σηπόμενον , ἐν τῷ χρόνῳ φθορὰς ἐργάζεται , καὶ κατὰ γαστέρα καὶ κατὰ τὰ μεγάλα τῶν τραυμάτων θρομβούμενον ἐσχάτους κινδύνους ἐπιφέρει . γῆν δ’ οὐδαμοῦ καθ’ ἑαυτὴν ἰδεῖν ἔστι μόνην ἐν τῷ σώματι ἀθροισθεῖσαν , ὥσπερ οὐδὲ πῦρ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ μόνον , οὐδ’ ὕδωρ στοιχεῖον , ἀλλ’ ἰχῶράς τινας , ἐπιμιχθέντων ἀλλήλοις τοῦ θ’ ὑδατώδους στοιχείου καὶ τοῦ πυρώδους , οὐ μόνον οὐδ’ εἰλικρινῶν , ἀλλὰ καὶ πάχους ἰλυώδους τι προσλαβόντων . οὕτω δὲ καὶ τὸ φυσῶδες πνεῦμα γεννᾶται κατὰ τὰ ζῶα , προσλαβούσης γε τῆς ἀερώδους οὐσίας ὑγρὰν ἰκμάδα . καλῶς μὲν οὖν Ἱπποκράτης ἐπὶ τῶν χυμῶν ἔγραψεν τὸ χωριζομένους τε τῶν ἄλλων καὶ καθ’ ἓν ὁτιοῦν ἱσταμένους μόριον αἰτίους γίγνεσθαι νοσημάτων · οὐκ ὀρθῶς δὲ ὁ Πλάτων ἐπὶ τῶν στοιχείων εἶπεν αὐτό .
Lemmas: καί μήν καί ὁ τρόπος , ὅς ἐκ ὁ στοιχεῖον ὁ σῶμα ἐγώ συνίστημι , ὁ αὐτός ἀμφότερος λέγω , οὐ δήπου ὁ γῆ ὕδωρ φυράω , εἶτα ἐν ἥλιος θερμαίνω γεννάω ὁ ζῷον φάσκω , ἀλλά διά πολύς ὁ μεταξύ μεταβολή . ἐκ μέν γάρ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ τε ὁ φυτόν εἰμί γένεσις , ὁ τε ἐκ αὐτός καρπός καί ὁ σπέρμα . τροφή δέ οὗτος πᾶς πρόβατον τε καί ὗς , αἴξ τε καί βοῦς , καί ὁ ἄλλος ζῷον , ὁπόσος πόα , ἤ καρπός δένδρον , ἤ ἀκρέμων , ἤ ῥίζα ἐσθίω . ὁ δέ ἄνθρωπος αὐτός τε οὗτος τροφή ὁ ζῷον , καί γεννάω δέ ἐν αὐτός ἐκ οὗτος αἷμα , καί φλέγμα , καί χολή δισσός · πολύς μέν αἷμα , διό καί φαίνω μόνος ἐν ὁ φλέψ · ὀλίγος δέ ὁ ἄλλος ἕκαστος . καί οὗτος εἰμί αὐτός ὁ αἷμα ὁ γένεσις ἐγώ ὡς ὕλη , ὁ σύγκειμαι μέν ἐκ ὁ τέσσαρες χυμός , κατά ἐπικράτεια δέ ὀνομάζω οὕτως . γεννάω γάρ ἐκ αὐτός κατά ὁ μήτρα κυέω , καί ὁ τε πρῶτος διάπλασις ἐκ οὗτος λαμβάνω , ἐφεξῆς δέ οὗτος ὁ διαπλάσσω μόριον ὁ τε διάρθρωσις καί ὁ αὔξησις καί ὁ τελείωσις . ἀποκυέω δέ πρῶτος μέν ὁ γάλα τρέφω , ὁ γένεσις ἐκ αἷμα ἔχω , μετά δέ οὗτος ὁ αὐτός τέλειος τροφή , ἐκ ὅς πάλιν αἷμα καί φλέγμα καί χολή ξανθός καί μέλας γεννάω . διαφέρω δέ μηδείς εἰς ὁ πάρειμι ξανθός ἤ ὠχρός ὀνομάζω χολή . ἀλλά οὗτος γε πᾶς Ἱπποκράτης ἅπας πρῶτος ὅς οἶδα ἰατρός τε καί φιλόσοφος ἀκριβής ὁρίζω , καί διά οὗτος ὁ νόσημα ὁ πρῶτος σῶμα κατά δυσκρασία φημί γίγνομαι . τίς δέ ὀνομάζω πρῶτος σῶμα , δηλόω πρότερος , ὅπως μηδείς ἀσαφής εἰμί κατά ὁ λόγος . αὐτός μέν γάρ Ἱπποκράτης οὐ ὀνομάζω σῶμα πρῶτος ἤ δεύτερος , ὥσπερ Ἀριστοτέλης · ὁ δέ Πλάτων δεύτερος μέν τις σύστασις λέγω εἰμί σῶμα , πρῶτος δέ οὐδέ αὐτός ὀνομάζω , ἀλλά ἐκ ὁ δεύτερος τις φημί δῆλος εἰμί πρό αὐτός ἕτερος τίθημι , ὅς ὄνομα ὁ ὁ ὁμοιομερής ὁ Ἀριστοτέλης οὕτως ὀνομάζω , ὡς ἄν ἐπί πολύς περί τε ὁ ἐν ὁ ζῷον μόριον καί περί ὁ γένεσις αὐτός διέρχομαι . ὅσος γάρ ἄν τις ἀκριβής τε καί λεπτομερής ὁστισοῦν φύσις πρᾶγμα ἐξεργάζομαι , τοσοῦτος πολύς ὄνομα αὐτός γίγνομαι χρεία . ὁ τοίνυν ἐν εἷς περιγραφή σῶμα πολλάκις μέν ὁμοιομερής καλέω ὁ πᾶς αὐτός ὁ μόριον καί ἀλλήλων ὑπάρχω ὅμοιος καί ὁ πᾶς , πολλάκις δέ ἁπλόος καί πρῶτος . καί γάρ συντίθημι ἐκ αὐτός ὁ σύνθετος τε καί ὀργανικός προσαγορεύω , δάκτυλος , καί καρπός ὅλος , καί πῆχυς ὅλος , καί βραχίων ὅλος . ἀνάλογος δέ αὐτός ὁ κατά ὁ σκέλος μόριον , δάκτυλος καί πούς , καί κνήμη , καί μηρός · καί μήν καί ὀφθαλμός , καί γλῶσσα , καί καρδία , καί πνεύμων , ἅπας τε ὁ σπλάγχνον , καί ὁ γαστήρ , καί ὁ ἔντερον ὁ ὀργανικός μόριον εἰμί , ἐκ ὅς πάλιν ὅλος ὁ σῶμα συντίθημι . πρῶτος μέν οὖν εἰμί γένεσις ἐγώ ἐκ ὁ αἷμα ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ λαμβάνω τροφή εἴσω ὁ σῶμα · εἰμί δέ καί σπέρμα . αἷμα δέ ὀνομάζω ὁ κατά ἐπικράτεια οὕτως καλέω , ὅς καί περιέχω ὁράω κατά ὁ φλέψ . ἐκ οὗτος δέ ὁ πρῶτος μόριον γεννάω , χόνδρος καί ὀστέον , καί νεῦρον , καί ὑμήν , καί σύνδεσμος , καί ὅσος ἄλλος τοιοῦτος . καρἔͅπεχομαι ἐκ οὗτος ὀφθαλμός , καί γλῶσσα , καί κεφαλή , καί ὁ σπλάγχνον , καί ὁ κῶλον , καί πάλιν ἐκ οὗτος ὅλος ὁ σῶμα . καί διά οὗτος Ἱπποκράτης ἐν ὁ περί φύσις ἄνθρωπος ὁ ἐκ ὁ στοιχεῖον ἕνωσις ἅπας ὁ φυσικός σῶμα κοινός λέγω ὑπάρχω , ἐκ ὅς ἐπί ὁ ὁ ζῷον μεταβαίνω , καί οὗτος οὐ ἅπας , ἀλλά ὁ ἔναιμος , ἐν ὄις εἰμί καί ὁ ἄνθρωπος , ἐπί ὅς ἑξῆς ὁ λόγος σπεύδω αὐτός . καί τοίνυν φημί ὧδε πως ὑπέρ αὐτός . ὁ δέ σῶμα ὁ ἄνθρωπος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ αἷμα , καί φλέγμα , καί χολή ξανθός τε καί μέλας , καί οὗτος εἰμί αὐτός φύσις ὁ σῶμα , καί διά οὗτος ἀλγέω καί ὑγιαίνω . ὑγιαίνω μέν οὖν μάλα , ὅταν μέτριος ἔχω οὗτος ὁ πρός ἀλλήλων δύναμις , καί ὁ πλῆθος , καί μάλα μέν μείγνυμι εἰμί · ἀλγέω δέ , ὅταν τις οὗτος ἐλαχύς ἤ πολύς χωρίζω ὁ σῶμα , καί μή χράω εἰμί ὁ πᾶς . ἀνάγκη γάρ , ὅταν τις οὗτος χωρίζω , καί ἐπί ἑαυτοῦ στάζω , οὐ μόνος ὁ χωρίζω ἐπίνοσος γίγνομαι , ἀλλά καί , ἔνθα ἄν στάζω καί ἐπέχω ὑπερεμπίμπλημι , ὀδύνη τε καί πόνος παρέχω . καί γάρ , ὅταν τις οὗτος ἔξω ὁ σῶμα ἐκρέω πολύς ὁ ἐπιπολάζω , ὀδύνη παρέχω , ἤ καί νόσος · ἐάν τε αὖθις ἔσω ποιέω ὁ κίνησις , καί ὁ μετάστασις , καί ὁ ἀπόκρισις ἀπό ὁ ἄλλος , πολύς γε αὐτός ἀνάγκη διπλόος ὁ ὀδύνη παρέχω κατά ὁ λέγω , ἔνθα τε ἐξίστημι , καί ὅθεν ὑπερβάλλω . οὗτος μέν ὁ ὁ Ἱπποκράτης ῥῆσις , ὅς ἐγώ δοκέω βούλομαι ἀκολουθέω ὁ Πλάτων λέγω ἐκεῖνος ὁ μικρός ἀνώτερος γράφω περί τε ὁ τέσσαρες στοιχεῖον ὁ γένεσις ἐγώ καί περί ὁ καθόλου τρόπος ὁ νόσημα . ἀρχή δέ ὁ ῥῆσις εἰμί ὅδε . τέσσαρες γάρ εἰμί ὁ γένος , ἐκ ὅς συμπήγνυμι ὁ σῶμα , γῆ , πῦρ , ὕδωρ τε καί ἀήρ , ἀκριβής φαίνω , καί μέντοι καί χρήσιμος ἰατρός περί αὐτός ὁ Ἱπποκράτης γράφω . ἐκ μέν γάρ ὁ τέσσαρες στοιχεῖον φημί γίγνομαι ὁ σῶμα , καλέω ἐπίπαν ἀπό ὁ δραστικός ποιότης αὐτός , ὁ μέν ξηρός , ὁ δέ ὑγρός , καί ὁ μέν θερμός , ὁ δέ ψυχρός . οὐ μήν κατά ἐκεῖνος ὁ περί ὁ νόσημα λόγος ποιέω . δύναμις μέν γάρ εἰμί ἐν ὁ σῶμα , ἐνέργεια δέ οὐ εἰμί , ἀλλά ὁ ἐκ αὐτός γίγνομαι διά μέσος ὁ τροφή , αἷμα καί φλέγμα , καί ὁ ξανθός καί μέλας χολή · πῦρ μέν ἀνάλογος ὁ ξανθός χολή , ὁ δέ μέλας ὁ γῆ , ὁ δέ φλέγμα ὁ ὕδωρ . καί διά οὗτος θερμός μέν καί ξηρός ὁ δύναμις εἰμί ὁ ξανθός χολή , καθά ὁ πῦρ , ψυχρός δέ ὁ μέλας καί ξηρός παραπλήσιος ὁ γῆ , ὁ δέ φλέγμα ψυχρός καί ὑγρός , ὥσπερ ὁ ὕδωρ . μόνος δέ ὁ ἀερώδης στοιχεῖον ἐν ὁ ὁ ζῷον σῶμα ὁράω πλησίον ὁ ἑαυτοῦ φύσις , ἐν τε ὁ ἀναπνοή , καί κατά ὁ σφυγμός , ἤδη δέ εἰͅν ὁ παλμώδης πάθος ἐμφύσημα τε καί οἴδημα εἰμί , ἐν τε ὁ καλέω πνευμάτωσις . ὁ δέ ἐκ ἅπας ὁ τέσσαρες στοιχεῖον σύμμετρος κρᾶσις γεννάω ὁ ἀκριβής αἷμα . καί ἀγαθός εἰμί ἐπί ὁ χυμός λέγω , ὅς ὁ Πλάτων ἐπί ὁ στοιχεῖον γράφω . ἀλλά ὁ Ἱπποκράτης προλέγω , ὁ δέ σῶμα ὁ ἄνθρωπος ἔχω ἐν ἑαυτοῦ αἷμα , καί φλέγμα , καί χολή ξανθός τε καί μέλας , ἐφεξῆς φημί , καί διά οὗτος ἀλγέω καί ὑγιαίνω . ὁ μέν ἀλγέω κατά ἐξοχή μέγας νόσημα ἐπί πᾶς ὁ παρά φύσις τάσσω , ὁ δέ ὑγιαίνω κατά ὁ πρός ὁ παρά φύσις ἀντίθεσις πᾶς . ᾄπειτη πάλιν ἐφεξῆς , ὅπως μέν ὑγιαίνω , διδάσκω φημί · ὑγιαίνω μέν οὖν μάλα , ὅταν μέτριος ἔχω οὗτος πρός ἀλλήλων δύναμις καί ὁ πλῆθος , καί μάλα μείγνυμι εἰμί . τίς οὗτος ; οὐ ὁ στοιχεῖον δήπουθεν , ἀλλά καί ὁ προσεχής γεννητικός ὁ ὁ σῶμα μόριον , αἷμα καί φλέγμα , καί δύο χολή . ἀλγέω δέ , φημί , ὅταν τις οὗτος ἐλαχύς ἤ πολύς εἰμί , ἤ χωρίζω ἐν ὁ σῶμα καί μή χράω εἰμί ὁ πᾶς , ὅς ὁ Πλάτων παραφράζω φημί , καί ὁ χώρα μετάστασις ἐκ οἰκεῖος ἐπί ἀλλότριος γίγνομαι . ἀλλά οὗτος μέν , ὡς φημί , ἁμαρτάνω , προστίθημι , πῦρ τε καί ὁ ἕτερος , ἐπειδή καί γένος πολύς εἷς εἰμί τυγχάνω . οὗτος γάρ οὐ εἰμί ὁ μεθίστημι καί χώρα ἀμείβω κατά ὁ ὁ ζῷον σῶμα , φλέγμα δέ καί χολή , καί αὐτός ὁ αἷμα . καί γάρ καί οὗτος πολλάκις εἰς ἀλλότριος ἀφικνέομαι ἕδρα αἴτιος ὀλέθριος νόσημα γίγνομαι . ἄχρι μέν οὖν ὁ πολύς ἤ ἐλαχύς ἕκαστος ὁ συντίθημι ἐγώ γίγνομαι , ὁ νόσος καθίστημι , κοινός ὁ λόγος εἰμί ἐπί τε ὁ χυμός καί ὁ στοιχεῖον . ἐπί δέ ὁ κατά ἑαυτοῦ που ἵστημι ἐν τις τόπος ὁ σῶμα οὐ ἔτι ὅμοιος ἐπί ἄμφω ὁ λόγος ἀληθής . ὁ μέν γάρ χυμός σαφής ὁράω , κατά ὅς ἄν ἐν ὁ σῶμα μόριον ἵστημι , νόσος ἐργάζομαι · ὁ ἐρυσίπελας καί ὁ ἕρπης ὁ ξανθός χολή · ὁ καρκίνος δέ ὁ μέλας · ὁ δέ οἴδημα ὁ φλέγμα · ὁ δέ αἷμα κατά τε ὁ πνεύμων καί μεταξύ θώραξ τε καί πνεύμων , ὅταν ἐκχέω ὁ οἰκεῖος ὄργανον στάζω σήπω , ἐν ὁ χρόνος φθορά ἐργάζομαι , καί κατά γαστήρ καί κατά ὁ μέγας ὁ τραῦμα θρομβόομαι ἔσχατος κίνδυνος ἐπιφέρω . γῆ δέ οὐδαμοῦ κατά ἑαυτοῦ ὁράω εἰμί μόνος ἐν ὁ σῶμα ἀθροίζω , ὥσπερ οὐδέ πῦρ αὐτός κατά ἑαυτοῦ μόνος , οὐδέ ὕδωρ στοιχεῖον , ἀλλά ἰχώρ τις , ἐπιμείγνυμι ἀλλήλων ὁ τε ὑδατώδης στοιχεῖον καί ὁ πυρώδης , οὐ μόνος οὐδέ εἰλικρινής , ἀλλά καί πάχος ἰλυώδης τις προσλαμβάνω . οὕτως δέ καί ὁ φυσώδης πνεῦμα γεννάω κατά ὁ ζῷον , προσλαμβάνω γε ὁ ἀερώδης οὐσία ὑγρός ἰκμάς . καλός μέν οὖν Ἱπποκράτης ἐπί ὁ χυμός γράφω ὁ χωρίζω τε ὁ ἄλλος καί κατά εἷς ὁστισοῦν ἵστημι μόριον αἴτιος γίγνομαι νόσημα · οὐ ὀρθός δέ ὁ Πλάτων ἐπί ὁ στοιχεῖον λέγω αὐτός .