galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 4.6
Ὅτι δ’ ὁ Χρύσιππος οὐχ ἅπαξ ἢ δὶς , ἀλλὰ πάνυ πολλάκις αὐτὸς ὁμολογεῖ , δύναμίν τινα ἑτέραν εἶναι τῆς λογικῆς ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν ἀνθρώπων αἰτίαν τῶν παθῶν , ἔνεστιν ἡμῖν ἐκ τῶν τοιούτων καταμαθεῖν , ἐν οἷς αἰτιᾶται τῶν πραττομένων οὐκ ὀρθῶς ἀτονίαν τε καὶ ἀσθένειαν τῆς ψυχῆς · οὕτω γὰρ αὐτὰς ὀνομάζει , καθάπερ γε καὶ τἀναντία , τὸ μὲν εὐτονίαν , τὸ δ’ ἰσχύν . ὅσα γὰρ οὐκ ὀρθῶς πράττουσιν ἄνθρωποι , τὰ μὲν εἰς μοχθηρὰν κρίσιν ἀναφέρει , τὰ δ’ εἰς ἀτονίαν καὶ ἀσθένειαν τῆς ψυχῆς , ὥσπερ γε καὶ ὧν κατορθοῦσιν ἡ ὀρθὴ κρίσις ἐξηγεῖται μετὰ τῆς κατὰ τὴν ψυχὴν εὐτονίας . ἀλλὰ τοιούτων ὥσπερ ἡ κρίσις ἔργον ἐστὶ τῆς λογικῆς δυνάμεως , οὕτως ἡ εὐτονία ῥώμη τε καὶ ἀρετὴ δυνάμεως ἑτέρας παρὰ τὴν λογικὴν , ἣν αὐτὸς ὁ Χρύσιππος ὀνομάζει τόνον , ἀφίστασθαί τέ φησιν ἔστιν ὅτε τῶν ὀρθῶς ἐγνωσμένων ἡμῖν , ἐνδόντος τοῦ τόνου τῆς ψυχῆς , καὶ μὴ παραμείναντος ἕως παντὸς , μήτ’ ἐξυπηρετήσαντος τοῖς τοῦ λόγου προστάγμασιν , ἐναργῶς ἐν τοῖς τοιούτοις ἐνδεικνύμενος , οἷόν τι τὸ πάθος ἐστίν . ἤδη δὲ καὶ ῥῆσιν αὐτοῦ τινα παραγράψω περὶ τούτων ἐκδιδάσκουσαν · ἔστι δ’ ἐκ τοῦ περὶ παθῶν ἠθικοῦ . ἔτι δὲ καὶ κατὰ τοῦτ’ ἴσως οἱ ἐπὶ τοῦ σώματος λέγονται τόνοι ἄτονοι καὶ εὔτονοι εἶναι κατὰ τὸ νευρῶδες , τῷ δύνασθαι ἡμᾶς ἢ ἀδυνατεῖν ἐν τοῖς διὰ τούτων ἐπιτελουμένοις ἔργοις . καὶ ὁ ἐν τῇ ψυχῇ λέγεται τόνος , ὡς εὐτονία καὶ ἀτονία . καὶ ἐφεξῆς · ὥσπερ γὰρ ἐν τρόμῳ καὶ ἀνθέξει τινὸς καὶ τῶν παραπλησίων ἤδη , ἃ διὰ τῶν νεύρων ἐνεργεῖται , ἔστι τις ἐπιτελεστικὴ κατάστασις καὶ ἐνδοτικὴ , τῶν νεύρων προεκλελυμένων καὶ ἀνειμένων , ἀναλόγως καὶ ἐπὶ ψυχῆς ἐστι τοιοῦτον νευρῶδες , καθ’ ὃ καὶ κατὰ μεταφορὰν ἀνεύρους τινὰς λέγομεν , καὶ νεῦρα ἔχειν . εἶθ’ ἑξῆς ἐξηγούμενος αὐτὸ τοῦτο τάδε γράφει · ὁ μὲν δειμῶν ἐπιγινομένων ἀφίσταται , ὁ δὲ κέρδους ἢ ζημίας φερομένης ἐξελύθη καὶ ἐνέδωκεν , ὁ δὲ καθ’ ἕτερα τοιαῦτα οὐκ ὀλίγα . ἕκαστον γὰρ τῶν τοιούτων τρέπεταί τε καὶ δουλοῦται ἡμᾶς , ὡς ἐνδιδόντας αὐτοῖς , καὶ φίλους , καὶ πόλεις προδιδόναι , καὶ αὐτοὺς εἰς πολλὰς καὶ ἀσχήμονας πράξεις ἐπιδιδόναι , τῆς πρὸς θέατρα φορᾶς ἐκλυθείσης . οἷος εἰσῆκται καὶ τῷ Εὐριπίδῃ ὁ Μενέλαος · σπασάμενος γὰρ τὴν μάχαιραν φέρεται ἐπὶ τὴν Ἑλένην ὡς ἀναιρήσων , ἰδὼν δὲ καὶ καταπλαγεὶς εἰς τὸ κάλλος ἐξέβαλε τὴν μάχαιραν , οὐδὲ ταύτης ἔτι δυνάμενος κρατεῖν , καθὰ καὶ ἡ ἐπίπληξις αὐτῆς εἴρηκεν αὐτῷ · σὺ δ’ ὡς ἐσεῖδες μαστὸν ἐκείνης , ἐκβαλὼν ξίφος φίλημ’ ἐδέξω προδότιν αἰκάλλων κύνα . ἅπαντα εἴρηται ὀρθῶς τῷ Χρυσίππῳ , μάχεται δὲ τῷ κρίσεις εἶναι τὰ πάθη . κρίνας γοῦν ὁ Μενέλαος ἀποκτεῖναι τὴν Ἑλένην καὶ σπασάμενος τὸ ξίφος , ἐπειδὴ πλησίον ἧκεν αὐτῆς , ἐκπλαγεὶς τοῦ κάλλους διὰ τὴν ἀτονίαν καὶ ἀσθένειαν τῆς ψυχῆς ( τοῦτο γάρ ἐστιν , ὃ κατασκευάζει παρ’ ὅλον τὸν λόγον ὁ Χρύσιππος ) οὐ μόνον ἀπέῤῥιψε τὸ ξίφος , ἀλλὰ καὶ καταφιλεῖ τὴν γυναῖκα , καὶ , ὥσπερ ἂν εἴποι τις , αὑτὸν δοῦλον ἐγχειρίζει , οὐ μεταπεισθεὶς ὑπὸ λόγου τινὸς , ὡς ἑτέραν κτήσασθαι κρίσιν , ἀλλ’ ἀκρίτως τε καὶ ἀλόγως ὁρμήσας ἐπὶ τἀναντία τοῖς ἐξ ἀρχῆς κεκριμένοις . ὅθεν καὶ αὐτὸς ὁ Χρύσιππος ἐπιφέρων ἐρεῖ · διὸ πάντων τῶν φαύλων οὕτω πραττόντων ἀποστατικῶς καὶ ἐνδοτικῶς κατὰ πολλὰς αἰτίας ἀσθενῶς καὶ κακῶς ἔκαστα πράττειν ἂν λέγοιτο . τὸ μὲν οὖν ἀποστατικῶς μὲν τοῦ λόγου , τοῖς πάθεσι δ’ ἐνδοτικῶς ἁπάντων τῶν φαύλων πραττόντων , ἀσθένειάν τινα καὶ ἀτονίαν ἐμφαίνεσθαι κατὰ τὴν ψυχὴν αὐτῶν ἀληθέστατα λέγεται . τὸ δὲ κατὰ πολλὰς αἰτίας , ὃ δὴ καὶ αὐτὸς προσέθηκεν ἐν τῇ ῥήσει , καλῶς μὲν εἴρηται πρὸς αὐτοῦ , κάλλιον δ’ ἦν , εἰ καὶ τὰς πολλὰς ταύτας αἰτίας , αἵτινές ποτ’ εἰσὶν , ἐφεξῆς αὐτὸς διεληλύθει . εἰ γάρ τις προσέχοι τὸν νοῦν , οὐδὲν οὕτως εὑρήσει συνέχον τὴν περὶ τῶν παθῶν πραγματείαν , καὶ μάλιστα τὴν θεραπευτικὴν , ἐν ᾗ ταῦτ’ ἔγραψεν , ὡς τὸ πάσας γνῶναι τὰς αἰτίας , ὑφ’ ὧν ἀποχωροῦσι τῶν ἐξ ἀρχῆς κρίσεων οἱ κατὰ πάθος τι πράττοντες . ὁ δέ γε τοσούτου δεῖ συμπάσας ἀκριβῶς ἐκδιδάσκειν , ὥστ’ οὐδ’ αὐτὴν ταύτην , ἧς μέμνηται νῦν , ἐδήλωσε σαφῶς . οὐ γὰρ δὴ ἀποχρήσει γ’ ἡμῖν εἰπεῖν , ὡς ἡ τῆς ψυχῆς ἐστιν ἀσθένεια · κοινὴ γὰρ αὕτη γε κατὰ πάντα τὰ πάθη καὶ μία . Χρύσιππος δὲ πολλὰς εἶναί φησιν αἰτίας τὰς ἐξελεγχούσας δηλονότι τὴν ἀσθένειαν τῆς ψυχῆς , ὥσπερ ἐπὶ μὲν τοῦ Μενέλεω τὸ κάλλος τῆς Ἑλένης , ἐπὶ δὲ τῆς Ἐριφύλης τὸν χρυσὸν , ἐπ’ ἄλλου δέ τινος ἄλλο . μυρία γάρ ἐστι τὰ κατὰ μέρος , ὑφ’ ὧν ἐξίστανται τῆς ἀρχαίας κρίσεως οἱ κατὰ πάθος ζῶντες . ἀλλ’ οὐ χρὴ τῶν μυρίων τούτων μνημονεύειν , ἀλλ’ εἰς ὀλίγα κεφάλαια τὸν λόγον ἄγειν , ὡς ὁ Πλάτων ἐποίησε , βασιλικὸν μέν τι λέγων εἶναι καὶ δεσποτικὸν ἐπιστήμην , καὶ μήποτε ἂν ἁμαρτεῖν μηδένα κατὰ μηδὲν , ἐπιστήμης παρούσης , τοὺς μέντοι μεταπεισθέντας , ἢ ἐπιλαθομένους αὐτῶν , ἢ βιασθέντας , ἢ δελεασθέντας , ἐξαμαρτάνειν ἄλλον ἐν ἄλλῃ πράξει . ἀλλὰ τὸ μὲν ἐπιλαθέσθαι καὶ τὸ μεταπεισθῆναι πάθος οὐδέπω , καθάπερ οὐδὲ τὸ μηδὲ ὅλως ἔχειν ἐπιστήμην · ἀμαθία γὰρ τοῦτο καὶ ἄγνοιά ἐστιν , οὐ πάθος . εἰ δέ τις ὑπὸ θυμοῦ βιασθεὶς ἢ δελεασθεὶς ὑφ’ ἡδονῆς ἀπέστη τῶν ἐξ ἀρχῆς κεκριμένων , ἀσθενὴς μὲν ἡ ψυχὴ τούτῳ καὶ ἄτονος , ἡ κίνησις δ’ αὐτῆς τὸ πάθος ἐστὶν , ὥσπερ που καὶ ἡ τοῦ κατὰ τραγῳδίαν ὑποκειμένου Μενέλεω ψυχὴ δελεασθεῖσα πρὸς τῆς ἐπιθυμίας ἐξέστη τῶν κεκριμένων , ἡ δέ γε Μήδεια βιασθεῖσα πρὸς τοῦ θυμοῦ , περὶ ἧς καὶ αὐτῆς οὐκ οἶδ’ ὅπως ὁ Χρύσιππος οὐκ αἰσθάνεται καθ’ ἑαυτοῦ τῶν Εὐριπίδου μεμνημένος ἐπῶν · Καὶ μανθάνω μὲν , οἷα δρᾷν μέλλω κακὰ , Θυμὸς δὲ κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων . οὐ γὰρ μανθάνειν ἐχρῆν εἰρηκέναι τὸν Εὐριπίδην , εἰ τοῖς τοῦ Χρυσίππου δόγμασιν ἔμελλε μαρτυρήσειν , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἐναντιώτατον , ἀγνοεῖν τε καὶ μὴ μανθάνειν , οἷα δρᾷν μέλλει κακά . τὸ δὲ γινώσκειν μὲν αὐτὸ , νικᾶσθαι δ’ ὑπὸ τοῦ θυμοῦ , τί ἄλλο ἐστὶν , ἢ δύο ἀρχὰς εἰσάγοντος ἀνθρώπου τῶν τῆς Μηδείας ὁρμῶν ; ἑτέραν μὲν , ᾗ γιγνώσκομέν τε τὰ πράγματα καὶ ἐπιστήμην ἔχομεν αὐτῶν , ἥτις ἐστὶν ἡ λογικὴ δύναμις , ἑτέραν δ’ ἄλογον , ἧς ἔργον τὸ θυμοῦσθαι . αὕτη μὲν οὖν Μηδείας ἐβιάσατο τὴν ψυχήν · ἡ δὲ ἑτέρα ἡ ἐπιθυμητικὴ τὴν τοῦ Μενέλεω δελεάσασα κατηνάγκασεν ἀκολουθεῖν οἷς αὐτὴ προσέταττε . Χρύσιππος δ’ οὔτε τῆς ἐν τούτοις ἐναντιώσεως αἰσθάνεται , καὶ μυρία ἕτερα γράφει τοιαῦτα , καθάπερ ἐπειδὰν λέγῃ · ἔστι δ’ , ὡς οἶμαι , κοινότατον ἡ ἄλογος αὐτὴ φορὰ καὶ ἀπεστραμμένη τὸν λόγον , καθ’ ὃ καὶ θυμῷ φαμέν τινας φέρεσθαι . καὶ πάλιν · διὸ καὶ ἐπὶ τῶνδε τῶν ἐμπαθῶν ὡς περὶ ἐξεστηκότων ἔχομεν , καὶ ὡς πρὸς παρηλλαχότας ποιούμεθα τὸν λόγον , καὶ οὐ παρ’ ἑαυτοῖς , οὐδ’ ἐν ἑαυτοῖς ὄντας . καὶ ἐφεξῆς δὲ πάλιν ἐξηγούμενος αὐτὰ ταῦτα · ἡ δὲ παραλλαγὴ γίγνεται καὶ ἡ ἐξ αὑτοῦ ἀναχώρησις οὐ κατ’ ἄλλο τι ἢ τὴν τοῦ λόγου ἀποστροφὴν , ὡς προείπομεν . τῷ τε γὰρ θυμῷ φέρεσθαι , καὶ ἐξεστηκέναι , καὶ οὐ παρ’ ἑαυτοῖς , οὐδ’ ἐν ἑαυτοῖς εἶναι , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα φανερῶς μαρτυρεῖ τῷ κρίσεις εἶναι τὰ πάθη , κᾀν τῇ |λογικῇ δυνάμει τῆς ψυχῆς συνίστασθαι , καθάπερ καὶ τὰ οὕτως ἔχοντα . διὸ καὶ τοιαύτας ἔστιν ἀκοῦσαι φωνὰς ἐπί τε τῶν ἐρώντων καὶ τῶν ἄλλως σφόδρα ἐπιθυμούντων , καὶ ἐπὶ τῶν ὀργιζομένων , ὅτι τε τῷ θυμῷ θέλουσι χαρίζεσθαι , καὶ ἐᾷν αὐτοὺς , εἴτ’ ἄμεινον , εἴτε μὴ , καὶ μηθὲν λέγειν αὐτοῖς , καὶ ὡς τοῦτο ἐκ παντός γε τρόπου ποιητέον , καὶ εἰ διαμαρτάνουσι , καὶ εἰ ἀσύμφορόν ἐστιν αὐτοῖς . καὶ γὰρ καὶ τὰ οὕτως ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου λεγόμενα τὴν θυμοειδῆ δύναμιν ἑτέραν τινὰ τῆς λογιζομένης ἐνδείκνυται , καὶ τὴν ὁρμὴν τοῦ ζώου ποτὲ μὲν ὑπ’ ἐκείνης ἄρχεσθαι διδάσκει , ποτὲ δ’ ὑπὸ τῆς ἐπιθυμητικῆς , ὅταν γ’ ἐν πάθει καθεστήκῃ , καθάπερ , ὅταν ἔξω πάθους , ὑπὸ τῆς λογικῆς . ὅμοια δὲ τοῖς προγεγραμμένοις καὶ τὰ οὕτως ὑπὸ τοῦ Χρυσίππου λεγόμενα , καθάπερ ἔχει καὶ τάδε · οἵας μάλιστα φορὰς καὶ οἱ ἐρώμενοι ἀξιοῦσι πρὸς ἑαυτοὺς ἔχειν τοὺς ἐραστὰς , ἀπερισκεπτότερον καὶ ἄνευ ἐπιστροφῆς λογικῆς ἱσταμένους , καὶ ἔτι τοῦ παραινοῦντος λόγου αὐτοῖς ὑπερβατικοὺς ὄντας , μᾶλλον δ’ οὐδ’ ὅλως ὑπομονητικοὺς ἀκοῦσαί τινος τοιούτου . καὶ γὰρ καὶ τὰ τοιαῦτα πάντα τῇ παλαιᾷ δόξῃ μαρτυρεῖ , καθάπερ καὶ τὰ ἐφεξῆς αὐτῶν τάδε . οὕτως τε μακρὰν ἀπέχουσιν ἀπὸ τοῦ λόγου , ὡς ἂν ἀκοῦσαι ἢ προσέχειν τινὶ τοιούτῳ , ὥστε μηδὲ τὰ τοιαῦτα ἄπο τρόπου ἔχειν γ’ αὐτοῖς λέγεσθαι · Κύπρις γὰρ οὐδὲν νουθετουμένη χαλᾷ . Ἂν γὰρ βιάζῃ , μᾶλλον ἐντείνειν φιλεῖ . Νουθετούμενος δ’ ἔρως μᾶλλον πιέζει . καὶ γὰρ καὶ ταῦτα καὶ τὰ ἐφεξῆς λεγόμενα τῷ παλαιῷ μαρτυρεῖ δόγματι περὶ τῆς τῶν παθῶν γενέσεως · ἔχει δ’ οὕτως . ὅτι δ’ ὥσπερ ἄκαιρον ἐπιτιμητὴν καὶ οὐκ ἐπιγνώμονα τοῖς γινομένοις ἐν τῷ ἐρᾷν ἀποκλίνουσι τὸν λόγον , καθάπερ ἄνθρωπον ἀκαίρως δοκοῦντα νουθετεῖν , ἡνίκα δὴ καὶ οἱ θεοὶ δοκοῦσιν αὐτοῖς ἐφιέναι ἐπιορκεῖν . καὶ ἔτι τὰ τούτων ἑξῆς . ἔτι μᾶλλον ἐξείη , φησὶν , αὐτοῖς τὸ ἐπιὸν ποιεῖν ἀκολουθοῦσι τῇ ἐπιθυμίᾳ . ἐνταῦθα μέν γε ναὶ μὰ τὸν Δία σαφῶς εἶπεν ἀκολουθοῦσι τῇ ἐπιθυμίᾳ , καθάπερ ἔμπροσθεν ἔφην τῷ θυμῷ . λόγῳ δ’ οὔτ’ ἐν τούτοις οὔτ’ ἐν ἄλλῳ τινὶ τῶν ἑξῆς ἀκολουθεῖν φήσει τοὺς ἐν πάθει καθεστηκότας , ἀλλ’ ἀπεστράφθαι διὰ παντὸς αὐτὸν , καὶ φεύγειν , καὶ μὴ προσίεσθαι , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅταν μνημονεύῃ τοῦ Μενανδρείου ἔπους , ἐν ᾧ φησι , τὸν νοῦν ὑποχείριον ἔχων εἰς τὸν πίθον δέδωκα , φανερῶς κᾀνταῦθα μαρτυροῦσαν ἀπόφασιν τῇ παλαιᾷ δόξῃ παρατίθεται , καθάπερ κᾀπειδὰν ἐξηγούμενος τὸ μὴ παρ’ ἑαυτοῖς εἶναι μηδ’ ἐν ἑαυτοῖς λέγῃ ταυτί · οἰκείως δὲ καὶ ἐκφέρεσθαι λέγονται οἱ οὕτως ὀργιζόμενοι τοῖς ἐπὶ τῶν δρομέων προεκφερομένοις παραπλησίως κατὰ τὸ πλεονάζον , τῶν μὲν παρὰ τὴν ἐν τῷ τρέχειν ὁρμὴν , τῶν δὲ παρὰ τὸν ἴδιον λόγον . οὐ γὰρ ἂν οὕτως οἵ γε κρατοῦντες τῆς κινήσεως καθ’ ἑαυτοὺς ἂν κινεῖσθαι λέγοιντο , ἀλλὰ κατ’ ἄλλην τινὰ βίαν ἔξωθεν αὐτῶν . ὁμολογεῖ κᾀνταῦθα βίαν τινὰ τὴν κινοῦσαν εἶναι πᾶσι τοῖς πάθεσιν ὁρμὰς ὀρθότατα γινώσκων , πλὴν ὅτι τὴν βίαν ἔξωθεν αὐτῶν ἔφησεν εἶναι , δέον οὐκ ἔξωθεν , ἀλλ’ ἐν τοῖς ἀνθρώποις ὑπάρχειν εἰπεῖν . οὐ γὰρ δι’ αὐτὸ λέγομεν αὐτοὺς ἑαυτοῖς ἔξω καθεστηκέναι , καὶ μὴ ἐν ἑαυτοῖς εἶναι , διότι τὸ βιαζόμενον αὐτοὺς ὁρμᾷν κατὰ τὸ πάθος ἔξωθέν ἐστιν , ἀλλ’ ὅτι παρὰ φύσιν ἔχουσιν , εἴγε τὸ λογικὸν τῆς ψυχῆς , ᾧ κρατεῖν καὶ ἄρχειν τῶν ἄλλων ἦν κατὰ φύσιν , οὐ κρατεῖ νῦν , ἀλλὰ κρατεῖται καὶ ἄρχεται πρὸς τῶν ἀλόγων τῆς ψυχῆς δυνάμεων · ὅπερ , οἶμαι , καὶ διὰ τῶν τοιούτων παραδειγμάτων ὁ Χρύσιππος κατασκευάζων οὐκ αἰσθάνεται . παρατίθεται γοῦν τὸν Εὐριπίδου γεγραμμένον Ἡρακλεῖ πρὸς Ἄδμητον διάλογον . ἔχει δ’ ᾧδε · Τί δ’ ἂν προκόπτοις , εἰ θέλοις στένειν ἀεί ; ταυτὶ μὲν Ἡρακλῆς λέγει , ὁ δ’ Ἄδμητος ἀποκρίνεται · Ἔγνωκα κ’ αὐτὸς , ἀλλ’ ἔρως τις ἐξάγει . δῆλον γὰρ ὅτι τῆς ἐπιθυμητικῆς δυνάμεως , οὐ τῆς λογικῆς ὁ ἔρως πάθος ὑπάρχων ἐξάγει τὴν ὅλην ψυχὴν , καὶ ἄγει τὸν ἄνθρωπον εἰς ἐναντίας πράξεις ὧν ἐξ ἀρχῆς ἐκεκρίκει . παρατίθεται δὲ καὶ τὰ τοῦ Ἀχιλλέως πρὸς τὸν Πρίαμον εἰρημένα · Ἄνσχεο μηδ’ ἀλίαστον ὀδύρεο σὸν κατὰ θυμόν · Οὐ γάρ τι πρήξεις ἀκαχήμενος υἷος ἑῆος , Οὐδέ μιν ἀνστήσεις , πρὶν καὶ κακὸν ἄλλο πάθῃσθα . ταῦτα μέν φησι λέγειν αὐτὸν παρ’ αὐτῷ διαλεγόμενον , οὕτω γὰρ ἔγραψεν αὐτοῖς ὀνόμασιν , ἐξίστασθαι δ’ οὐκ ὀλιγάκις ἐκ τῶν αὐτῶν τούτων κρίσεων ἐν τοῖς συμπίπτουσιν , καὶ μὴ κρατεῖν ἑαυτοῦ νικωμένου ὑπὸ τῶν παθῶν . καὶ γὰρ οὖν κᾀνταῦθα τό τε τῶν κρίσεων ἐξίστασθαι , καὶ τὸ μὴ κρατεῖν ἑαυτοῦ , καὶ τὸ ποτὲ μὲν εἶναι παρ’ ἑαυτῷ , ποτὲ δ’ οὒ , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα , τοῖς τε φαινομένοις ἐναργῶς ὁμολογεῖ καὶ τῇ παλαιᾷ δόξῃ περὶ παθῶν τε καὶ ψυχῆς δυνάμεων , οὐ μὴν οἷς ὑπέθετο Χρύσιππος . ὁμοίως δ’ εἴρηται καὶ τὰ τοιαῦτα κατὰ τὸ περὶ τῶν παθῶν βιβλίον · τὸ γὰρ δὴ σεσοβημένον καὶ παρηλλαχὸς ἐν ἡμῖν καὶ ἀπειθὲς τῷ λόγῳ οὐχ ἧττον ἐπὶ τῆς ἡδονῆς καταγίνεται . καὶ πάλιν · οὕτω γὰρ ἐξιστάμεθα , καὶ ἔξω γινόμεθα ἑαυτῶν , καὶ τελέως ἀποτυφλούμεθα ἐν τοῖς σφαλλομένοις , ὥστ’ ἔστιν ὅτε σπόγγον ἔχοντες ἢ ἔριον ἐν ταῖς χερσὶν τοῦτον διαράμενοι βάλλομεν ὡς δή τι περανοῦντες δι’ αὐτῶν . εἰ δ’ ἐτυγχάνομεν μάχαιραν ἔχοντες ἢ ἄλλο τι , τούτῳ ἂν ἐχρησάμεθα παραπλησίως . καὶ ἐφεξῆς · πολλάκις δὲ κατὰ τὴν τοιαύτην τυφλότητα τὰς κλεῖς δάκνομεν , καὶ τὰς θύρας τύπτομεν , οὐ ταχὺ αὐτῶν ἀνοιγομένων , πρός τε τοὺς λίθους ἐὰν προσπταίσωμεν , τιμωρητικῶς προσφερόμεθα καταγνύντες καὶ ῥιπτοῦντες αὐτοὺς εἴς τινας τόπους , καὶ ἐπιλέγοντες καθ’ ἕκαστα τούτων ἀτοπώτατα . ὡσαύτως δὲ κᾀν τοῖς ἑξῆς φησιν · ἐννοήσεις δ’ ἄν τις ἐκ τῶν τοιούτων καὶ τὴν ἐν τοῖς πάθεσιν ἀλογιστίαν , καὶ ὡς ἐν τοῖς τοιούτοις ἀποτυφλούμεθα καιροῖς , ὡς ἂν ἕτεροί τινες γεγονότες τῶν προδιαλελογισμένων . ὅλως δ’ , εἴ τις ἐκλέγοι πάντα καὶ παραγράφοι νῦν , ὅσα κατὰ τὸ περὶ παθῶν εἴρηται βιβλίον αὐτῷ , μαχόμενα μὲν οἷς αὐτὸς ὑπέθετο δόγμασιν , ὁμολογοῦντα δὲ τοῖς τε φαινομένοις ἐναργῶς καὶ τῇ Πλάτωνος δόξῃ , μῆκος ἂν ἄμετρόν τι γένοιτο τοῦ βιβλίου . μεστὸν γάρ ἐστιν αὐτῷ τὸ γραμμάτων τε καὶ κρίσεων ἐξίστασθαι λέγοντι , καὶ τῶν προδιαλελογισμένων διὰ τὸν θυμὸν , ἢ τὴν ἐπιθυμίαν , ἢ τὴν ἡδονὴν , ἤ τι τοιοῦτον μανιωδῶς τε κινεῖσθαι , καὶ οὐκ ἐν ἑαυτῷ , οὐδὲ παρ’ ἑαυτῷ εἶναι , τετυφλῶσθαί τε τὴν διάνοιαν , ἀλογίστως τε φέρεσθαι , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα . τὰς μὲν δὴ τοιαύτας ῥήσεις αὐτοῦ τινὶ κατὰ σχολὴν ἐκλέγειν ἐπιτρέπω .
Lemmas: ὅτι δέ ὁ Χρύσιππος οὐ ἅπαξ ἤ δίς , ἀλλά πάνυ πολλάκις αὐτός ὁμολογέω , δύναμις τις ἕτερος εἰμί ὁ λογικός ἐν ὁ ψυχή ὁ ἄνθρωπος αἰτία ὁ πάθος , ἔνειμι ἐγώ ἐκ ὁ τοιοῦτος καταμανθάνω , ἐν ὅς αἰτιάομαι ὁ πράσσω οὐ ὀρθός ἀτονία τε καί ἀσθένεια ὁ ψυχή · οὕτως γάρ αὐτός ὀνομάζω , καθά γε καί ἐναντίος , ὁ μέν εὐτονία , ὁ δέ ἰσχύς . ὅσος γάρ οὐ ὀρθός πράσσω ἄνθρωπος , ὁ μέν εἰς μοχθηρός κρίσις ἀναφέρω , ὁ δέ εἰς ἀτονία καί ἀσθένεια ὁ ψυχή , ὥσπερ γε καί ὅς κατορθόω ὁ ὀρθός κρίσις ἐξηγέομαι μετά ὁ κατά ὁ ψυχή εὐτονία . ἀλλά τοιοῦτος ὥσπερ ὁ κρίσις ἔργον εἰμί ὁ λογικός δύναμις , οὕτως ὁ εὐτονία ῥώμη τε καί ἀρετή δύναμις ἕτερος παρά ὁ λογικός , ὅς αὐτός ὁ Χρύσιππος ὀνομάζω τόνος , ἀφίστημι τε φημί εἰμί ὅτε ὁ ὀρθός γιγνώσκω ἐγώ , ἐνδίδωμι ὁ τόνος ὁ ψυχή , καί μή παραμένω ἕως πᾶς , μήτε ἐξυπηρετέω ὁ ὁ λόγος πρόσταγμα , ἐναργής ἐν ὁ τοιοῦτος ἐνδείκνυμι , οἷος τις ὁ πάθος εἰμί . ἤδη δέ καί ῥῆσις αὐτός τις παραγράφω περί οὗτος ἐκδιδάσκω · εἰμί δέ ἐκ ὁ περί πάθος ἠθικός . ἔτι δέ καί κατά οὗτος ἴσως ὁ ἐπί ὁ σῶμα λέγω τόνος ἄτονος καί εὔτονος εἰμί κατά ὁ νευρώδης , ὁ δύναμαι ἐγώ ἤ ἀδυνατέω ἐν ὁ διά οὗτος ἐπιτελέω ἔργον . καί ὁ ἐν ὁ ψυχή λέγω τόνος , ὡς εὐτονία καί ἀτονία . καί ἐφεξῆς · ὥσπερ γάρ ἐν τρόμος καί ἄνθεξις τις καί ὁ παραπλήσιος ἤδη , ὅς διά ὁ νεῦρον ἐνεργέω , εἰμί τις ἐπιτελεστικός κατάστασις καί ἐνδοτικός , ὁ νεῦρον προεκλύω καί ἀνίημι , ἀνάλογος καί ἐπί ψυχή εἰμί τοιοῦτος νευρώδης , κατά ὅς καί κατά μεταφορά ἄνευρος τις λέγω , καί νεῦρον ἔχω . εἶτα ἑξῆς ἐξηγέομαι αὐτός οὗτος ὅδε γράφω · ὁ μέν δειμός ἐπιγίγνομαι ἀφίστημι , ὁ δέ κέρδος ἤ ζημία φέρω ἐκλύω καί ἐνδίδωμι , ὁ δέ κατά ἕτερος τοιοῦτος οὐ ὀλίγος . ἕκαστος γάρ ὁ τοιοῦτος τρέπω τε καί δουλόω ἐγώ , ὡς ἐνδίδωμι αὐτός , καί φίλος , καί πόλις προδίδωμι , καί αὐτός εἰς πολύς καί ἀσχήμων πρᾶξις ἐπιδίδωμι , ὁ πρός θέατρον φορά ἐκλύω . οἷος εἰσάγω καί ὁ Εὐριπίδης ὁ Μενέλαος · σπάω γάρ ὁ μάχαιρα φέρω ἐπί ὁ Ἑλένη ὡς ἀναιρέω , ὁράω δέ καί καταπλήσσω εἰς ὁ κάλλος ἐκβάλλω ὁ μάχαιρα , οὐδέ οὗτος ἔτι δύναμαι κρατέω , καθά καί ὁ ἐπίπληξις αὐτός λέγω αὐτός · σύ δέ ὡς εἰσοράω μαστός ἐκεῖνος , ἐκβάλλω ξίφος φίλημα δέχομαι προδότις αἰκάλλω κύων . ἅπας λέγω ὀρθός ὁ Χρύσιππος , μάχομαι δέ ὁ κρίσις εἰμί ὁ πάθος . κρίνω γοῦν ὁ Μενέλαος ἀποκτείνω ὁ Ἑλένη καί σπάω ὁ ξίφος , ἐπειδή πλησίον ἥκω αὐτός , ἐκπλήσσω ὁ κάλλος διά ὁ ἀτονία καί ἀσθένεια ὁ ψυχή ( οὗτος γάρ εἰμί , ὅς κατασκευάζω παρά ὅλος ὁ λόγος ὁ Χρύσιππος ) οὐ μόνος ἀπορρίπτω ὁ ξίφος , ἀλλά καί καταφιλέω ὁ γυνή , καί , ὥσπερ ἄν λέγω τις , ἑαυτοῦ δοῦλος ἐγχειρίζω , οὐ μεταπείθω ὑπό λόγος τις , ὡς ἕτερος κτάομαι κρίσις , ἀλλά ἄκριτος τε καί ἄλογος ὁρμάω ἐπί ἐναντίος ὁ ἐκ ἀρχή κρίνω . ὅθεν καί αὐτός ὁ Χρύσιππος ἐπιφέρω λέγω · διό πᾶς ὁ φαῦλος οὕτως πράσσω ἀποστατικός καί ἐνδοτικός κατά πολύς αἰτία ἀσθενής καί κακός ἔκαστος πράσσω ἄν λέγω . ὁ μέν οὖν ἀποστατικός μέν ὁ λόγος , ὁ πάθος δέ ἐνδοτικός ἅπας ὁ φαῦλος πράσσω , ἀσθένεια τις καί ἀτονία ἐμφαίνω κατά ὁ ψυχή αὐτός ἀληθής λέγω . ὁ δέ κατά πολύς αἰτία , ὅς δή καί αὐτός προστίθημι ἐν ὁ ῥῆσις , καλός μέν λέγω πρός αὐτός , καλός δέ εἰμί , εἰ καί ὁ πολύς οὗτος αἰτία , ὅστις ποτέ εἰμί , ἐφεξῆς αὐτός διέρχομαι . εἰ γάρ τις προσέχω ὁ νόος , οὐδείς οὕτως εὑρίσκω συνέχω ὁ περί ὁ πάθος πραγματεία , καί μάλα ὁ θεραπευτικός , ἐν ὅς οὗτος γράφω , ὡς ὁ πᾶς γιγνώσκω ὁ αἰτία , ὑπό ὅς ἀποχωρέω ὁ ἐκ ἀρχή κρίσις ὁ κατά πάθος τις πράσσω . ὁ δέ γε τοσοῦτος δέω σύμπας ἀκριβής ἐκδιδάσκω , ὥστε οὐδέ αὐτός οὗτος , ὅς μιμνῄσκω νῦν , δηλόω σαφής . οὐ γάρ δή ἀποχράω γε ἐγώ λέγω , ὡς ὁ ὁ ψυχή εἰμί ἀσθένεια · κοινός γάρ οὗτος γε κατά πᾶς ὁ πάθος καί εἷς . Χρύσιππος δέ πολύς εἰμί φημί αἰτία ὁ ἐξελέγχω δηλονότι ὁ ἀσθένεια ὁ ψυχή , ὥσπερ ἐπί μέν ὁ Μενέλαος ὁ κάλλος ὁ Ἑλένη , ἐπί δέ ὁ Ἐριφύλη ὁ χρυσός , ἐπί ἄλλος δέ τις ἄλλος . μυρίος γάρ εἰμί ὁ κατά μέρος , ὑπό ὅς ἐξίστημι ὁ ἀρχαῖος κρίσις ὁ κατά πάθος ζάω . ἀλλά οὐ χρή ὁ μυρίος οὗτος μνημονεύω , ἀλλά εἰς ὀλίγος κεφάλαιος ὁ λόγος ἄγω , ὡς ὁ Πλάτων ποιέω , βασιλικός μέν τις λέγω εἰμί καί δεσποτικός ἐπιστήμη , καί μήποτε ἄν ἁμαρτάνω μηδείς κατά μηδείς , ἐπιστήμη πάρειμι , ὁ μέντοι μεταπείθω , ἤ ἐπιλανθάνομαι αὐτός , ἤ βιάζω , ἤ δελεάζω , ἐξαμαρτάνω ἄλλος ἐν ἄλλος πρᾶξις . ἀλλά ὁ μέν ἐπιλανθάνω καί ὁ μεταπείθω πάθος οὐδέπω , καθά οὐδέ ὁ μηδέ ὅλος ἔχω ἐπιστήμη · ἀμαθία γάρ οὗτος καί ἄγνοια εἰμί , οὐ πάθος . εἰ δέ τις ὑπό θυμός βιάζω ἤ δελεάζω ὑπό ἡδονή ἀφίστημι ὁ ἐκ ἀρχή κρίνω , ἀσθενής μέν ὁ ψυχή οὗτος καί ἄτονος , ὁ κίνησις δέ αὐτός ὁ πάθος εἰμί , ὥσπερ που καί ὁ ὁ κατά τραγῳδία ὑπόκειμαι Μενέλαος ψυχή δελεάζω πρός ὁ ἐπιθυμία ἐξίστημι ὁ κρίνω , ὁ δέ γε Μήδεια βιάζω πρός ὁ θυμός , περί ὅς καί αὐτός οὐ οἶδα ὅπως ὁ Χρύσιππος οὐ αἰσθάνομαι κατά ἑαυτοῦ ὁ Εὐριπίδης μιμνῄσκω ἔπος · καί μανθάνω μέν , οἷος δράω μέλλω κακός , Θυμός δέ κρατύς ὁ ἐμός βούλευμα . οὐ γάρ μανθάνω χρή λέγω ὁ Εὐριπίδης , εἰ ὁ ὁ Χρύσιππος δόγμα μέλλω μαρτυρέω , ἀλλά αὐτός ὁ ἐναντίος , ἀγνοέω τε καί μή μανθάνω , οἷος δράω μέλλω κακός . ὁ δέ γιγνώσκω μέν αὐτός , νικάω δέ ὑπό ὁ θυμός , τίς ἄλλος εἰμί , ἤ δύο ἀρχή εἰσάγω ἄνθρωπος ὁ ὁ Μήδεια ὁρμή ; ἕτερος μέν , ὅς γιγνώσκω τε ὁ πρᾶγμα καί ἐπιστήμη ἔχω αὐτός , ὅστις εἰμί ὁ λογικός δύναμις , ἕτερος δέ ἄλογος , ὅς ἔργον ὁ θυμόω . οὗτος μέν οὖν Μήδεια βιάζω ὁ ψυχή · ὁ δέ ἕτερος ὁ ἐπιθυμητικός ὁ ὁ Μενέλαος δελεάζω καταναγκάζω ἀκολουθέω ὅς αὐτός προστάσσω . Χρύσιππος δέ οὔτε ὁ ἐν οὗτος ἐναντίωσις αἰσθάνομαι , καί μυρίος ἕτερος γράφω τοιοῦτος , καθά ἐπειδάν λέγω · εἰμί δέ , ὡς οἴομαι , κοινός ὁ ἄλογος αὐτός φορά καί ἀποστρέφω ὁ λόγος , κατά ὅς καί θυμός φημί τις φέρω . καί πάλιν · διό καί ἐπί ὅδε ὁ ἐμπαθής ὡς περί ἐξίστημι ἔχω , καί ὡς πρός παραλλάσσω ποιέω ὁ λόγος , καί οὐ παρά ἑαυτοῦ , οὐδέ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί . καί ἐφεξῆς δέ πάλιν ἐξηγέομαι αὐτός οὗτος · ὁ δέ παραλλαγή γίγνομαι καί ὁ ἐκ ἑαυτοῦ ἀναχώρησις οὐ κατά ἄλλος τις ἤ ὁ ὁ λόγος ἀποστροφή , ὡς προλέγω . ὁ τε γάρ θυμός φέρω , καί ἐξίστημι , καί οὐ παρά ἑαυτοῦ , οὐδέ ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος φανερός μαρτυρέω ὁ κρίσις εἰμί ὁ πάθος , εἰͅν ὁ λογικός δύναμις ὁ ψυχή συνίστημι , καθά καί ὁ οὕτως ἔχω . διό καί τοιοῦτος εἰμί ἀκούω φωνή ἐπί τε ὁ ἐράω καί ὁ ἄλλος σφόδρα ἐπιθυμέω , καί ἐπί ὁ ὀργίζω , ὅτι τε ὁ θυμός ἐθέλω χαρίζω , καί ἐάω αὐτός , εἴτε ἀγαθός , εἴτε μή , καί μηδείς λέγω αὐτός , καί ὡς οὗτος ἐκ πᾶς γε τρόπος ποιέω , καί εἰ διαμαρτάνω , καί εἰ ἀσύμφορος εἰμί αὐτός . καί γάρ καί ὁ οὕτως ὑπό ὁ Χρύσιππος λέγω ὁ θυμοειδής δύναμις ἕτερος τις ὁ λογίζομαι ἐνδείκνυμι , καί ὁ ὁρμή ὁ ζῷον ποτέ μέν ὑπό ἐκεῖνος ἄρχω διδάσκω , ποτέ δέ ὑπό ὁ ἐπιθυμητικός , ὅταν γε ἐν πάθος καθίστημι , καθά , ὅταν ἔξω πάθος , ὑπό ὁ λογικός . ὅμοιος δέ ὁ προγράφω καί ὁ οὕτως ὑπό ὁ Χρύσιππος λέγω , καθά ἔχω καί ὅδε · οἷος μάλα φορά καί ὁ ἐρώμενος ἀξιόω πρός ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἐραστής , ἀπερίσκεπτος καί ἄνευ ἐπιστροφή λογικός ἵστημι , καί ἔτι ὁ παραινέω λόγος αὐτός ὑπερβατικός εἰμί , μάλα δέ οὐδέ ὅλος ὑπομονητικός ἀκούω τις τοιοῦτος . καί γάρ καί ὁ τοιοῦτος πᾶς ὁ παλαιός δόξα μαρτυρέω , καθά καί ὁ ἐφεξῆς αὐτός ὅδε . οὕτως τε μακρός ἀπέχω ἀπό ὁ λόγος , ὡς ἄν ἀκούω ἤ προσέχω τις τοιοῦτος , ὥστε μηδέ ὁ τοιοῦτος ἀπό τρόπος ἔχω γε αὐτός λέγω · Κύπρις γάρ οὐδείς νουθετέω χαλάω . ἐάν γάρ βιάζω , μάλα ἐντείνω φιλέω . νουθετέω δέ ἔρως μάλα πιέζω . καί γάρ καί οὗτος καί ὁ ἐφεξῆς λέγω ὁ παλαιός μαρτυρέω δόγμα περί ὁ ὁ πάθος γένεσις · ἔχω δέ οὕτως . ὅτι δέ ὥσπερ ἄκαιρος ἐπιτιμητής καί οὐ ἐπιγνώμων ὁ γίγνομαι ἐν ὁ ἐράω ἀποκλίνω ὁ λόγος , καθά ἄνθρωπος ἄκαιρος δοκέω νουθετέω , ἡνίκα δή καί ὁ θεός δοκέω αὐτός ἐφίημι ἐπιορκέω . καί ἔτι ὁ οὗτος ἑξῆς . ἔτι μάλα ἔξεστι , φημί , αὐτός ὁ ἐπέρχομαι ποιέω ἀκολουθέω ὁ ἐπιθυμία . ἐνταῦθα μέν γε ναί μά ὁ Ζεύς σαφής λέγω ἀκολουθέω ὁ ἐπιθυμία , καθά ἔμπροσθεν φημί ὁ θυμός . λόγος δέ οὔτε ἐν οὗτος οὔτε ἐν ἄλλος τις ὁ ἑξῆς ἀκολουθέω φημί ὁ ἐν πάθος καθίστημι , ἀλλά ἀποστρέφω διά πᾶς αὐτός , καί φεύγω , καί μή προσίημι , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος . καί μέν δή καί ὅταν μνημονεύω ὁ Μενάνδρειος ἔπος , ἐν ὅς φημί , ὁ νόος ὑποχείριος ἔχω εἰς ὁ πίθος δίδωμι , φανερός ᾀνταῦθη μαρτυρέω ἀπόφασις ὁ παλαιός δόξα παρατίθημι , καθά ἐͅπειδάν ἐξηγέομαι ὁ μή παρά ἑαυτοῦ εἰμί μηδέ ἐν ἑαυτοῦ λέγω οὗτος · οἰκεῖος δέ καί ἐκφέρω λέγω ὁ οὕτως ὀργίζω ὁ ἐπί ὁ δρομεύς προεκφέρω παραπλήσιος κατά ὁ πλεονάζω , ὁ μέν παρά ὁ ἐν ὁ τρέχω ὁρμή , ὁ δέ παρά ὁ ἴδιος λόγος . οὐ γάρ ἄν οὕτως ὁ γε κρατέω ὁ κίνησις κατά ἑαυτοῦ ἄν κινέω λέγω , ἀλλά κατά ἄλλος τις βία ἔξωθεν αὐτός . ὁμολογέω ᾀνταῦθη βία τις ὁ κινέω εἰμί πᾶς ὁ πάθος ὁρμή ὀρθός γιγνώσκω , πλήν ὅτι ὁ βία ἔξωθεν αὐτός φημί εἰμί , δέω οὐ ἔξωθεν , ἀλλά ἐν ὁ ἄνθρωπος ὑπάρχω λέγω . οὐ γάρ διά αὐτός λέγω αὐτός ἑαυτοῦ ἔξω καθίστημι , καί μή ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , διότι ὁ βιάζω αὐτός ὁρμάω κατά ὁ πάθος ἔξωθεν εἰμί , ἀλλά ὅτι παρά φύσις ἔχω , εἰ ὁ λογικός ὁ ψυχή , ὅς κρατέω καί ἄρχω ὁ ἄλλος εἰμί κατά φύσις , οὐ κρατέω νῦν , ἀλλά κρατέω καί ἄρχω πρός ὁ ἄλογος ὁ ψυχή δύναμις · ὅς , οἴομαι , καί διά ὁ τοιοῦτος παράδειγμα ὁ Χρύσιππος κατασκευάζω οὐ αἰσθάνομαι . παρατίθημι γοῦν ὁ Εὐριπίδης γράφω Ἡρακλῆς πρός Ἄδμητος διάλογος . ἔχω δέ ὧδε · τίς δέ ἄν προκόπτω , εἰ ἐθέλω στένω ἀεί ; οὗτος μέν Ἡρακλῆς λέγω , ὁ δέ Ἄδμητος ἀποκρίνω · γιγνώσκω ἄν αὐτός , ἀλλά ἔρως τις ἐξάγω . δῆλος γάρ ὅτι ὁ ἐπιθυμητικός δύναμις , οὐ ὁ λογικός ὁ ἔρως πάθος ὑπάρχω ἐξάγω ὁ ὅλος ψυχή , καί ἄγω ὁ ἄνθρωπος εἰς ἐναντίος πρᾶξις ὅς ἐκ ἀρχή κρίνω . παρατίθημι δέ καί ὁ ὁ Ἀχιλλεύς πρός ὁ Πρίαμος λέγω · ἀνέχω μηδέ ἀλίαστος ὀδύρομαι σός κατά θυμός · οὐ γάρ τις πράσσω ἀχεύω υἱός ἐύς , οὐδός μιν ἀνίστημι , πρίν καί κακός ἄλλος πάσχω . οὗτος μέν φημί λέγω αὐτός παρά αὐτός διαλέγω , οὕτως γάρ γράφω αὐτός ὄνομα , ἐξίστημι δέ οὐ ὀλιγάκις ἐκ ὁ αὐτός οὗτος κρίσις ἐν ὁ συμπίπτω , καί μή κρατέω ἑαυτοῦ νικάω ὑπό ὁ πάθος . καί γάρ οὖν ᾀνταῦθη ὁ τε ὁ κρίσις ἐξίστημι , καί ὁ μή κρατέω ἑαυτοῦ , καί ὁ ποτέ μέν εἰμί παρά ἑαυτοῦ , ποτέ δέ οὐ , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος , ὁ τε φαίνω ἐναργής ὁμολογέω καί ὁ παλαιός δόξα περί πάθος τε καί ψυχή δύναμις , οὐ μήν ὅς ὑποτίθημι Χρύσιππος . ὅμοιος δέ λέγω καί ὁ τοιοῦτος κατά ὁ περί ὁ πάθος βιβλίον · ὁ γάρ δή σοβέω καί παραλλάσσω ἐν ἐγώ καί ἀπειθής ὁ λόγος οὐ ἥσσων ἐπί ὁ ἡδονή καταγίγνομαι . καί πάλιν · οὕτως γάρ ἐξίστημι , καί ἔξω γίγνομαι ἑαυτοῦ , καί τέλειος ἀποτυφλόω ἐν ὁ σφάλλω , ὥστε εἰμί ὅτε σπόγγος ἔχω ἤ ἔριον ἐν ὁ χείρ οὗτος διαίρω βάλλω ὡς δή τις περιανέω διά αὐτός . εἰ δέ τυγχάνω μάχαιρα ἔχω ἤ ἄλλος τις , οὗτος ἄν χράω παραπλήσιος . καί ἐφεξῆς · πολλάκις δέ κατά ὁ τοιοῦτος τυφλότης ὁ κλείς δάκνω , καί ὁ θύρα τύπτω , οὐ ταχύς αὐτός ἀνοίγνυμι , πρός τε ὁ λίθος ἐάν προσπταίω , τιμωρητικός προσφέρω κατάγνυμι καί ῥίπτω αὐτός εἰς τις τόπος , καί ἐπιλέγω κατά ἕκαστος οὗτος ἄτοπος . ὡσαύτως δέ εἰͅν ὁ ἑξῆς φημί · ἐννοέω δέ ἄν τις ἐκ ὁ τοιοῦτος καί ὁ ἐν ὁ πάθος ἀλογιστία , καί ὡς ἐν ὁ τοιοῦτος ἀποτυφλόω καιρός , ὡς ἄν ἕτερος τις γίγνομαι ὁ προδιαλογίζομαι . ὅλος δέ , εἰ τις ἐκλέγω πᾶς καί παραγράφω νῦν , ὅσος κατά ὁ περί πάθος λέγω βιβλίον αὐτός , μάχομαι μέν ὅς αὐτός ὑποτίθημι δόγμα , ὁμολογέω δέ ὁ τε φαίνω ἐναργής καί ὁ Πλάτων δόξα , μῆκος ἄν ἄμετρος τις γίγνομαι ὁ βιβλίον . μεστός γάρ εἰμί αὐτός ὁ γράμμα τε καί κρίσις ἐξίστημι λέγω , καί ὁ προδιαλογίζομαι διά ὁ θυμός , ἤ ὁ ἐπιθυμία , ἤ ὁ ἡδονή , ἤ τις τοιοῦτος μανιώδης τε κινέω , καί οὐ ἐν ἑαυτοῦ , οὐδέ παρά ἑαυτοῦ εἰμί , τυφλόω τε ὁ διάνοια , ἀλόγιστος τε φέρω , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος . ὁ μέν δή τοιοῦτος ῥῆσις αὐτός τις κατά σχολή ἐκλέγω ἐπιτρέπω .