galenus.de-placitis-hippocratis-et-platonis 4.4
Περὶ δὲ τοῦ μὴ φροντίζειν τῆς πρὸς ἑαυτὸν ἐναντιολογίας αὐτὸν ἔχων ἔτι μυρία λέγειν , ἃ τάχ’ ἂν καὶ ὕστερον , εἰ μακροτέρας ἐπιλαβοίμην σχολῆς , εἰς μίαν ἀθροίσαιμι πραγματείαν ἅπαντα , παραλιπὼν τἄλλα μόνων τῶν οἰκείων τοῖς νῦν προκειμένοις μνημονεύσω . τὴν τοίνυν ἐπιθυμίαν ἐν τῷ πρώτῳ περὶ παθῶν ὁρισάμενος ὄρεξιν ἄλογον , αὐτὴν πάλιν τὴν ὄρεξιν ἐν ἕκτῳ τῶν κατὰ γένος ὅρων ὁρμὴν λογικὴν εἶναί φησιν ἐπί τι , ὅσον χρὴ , ἧδον αὐτῷ . οὕτω δὲ αὐτὴν ὁρίζεται κᾀν τοῖς περὶ τῆς ὁρμῆς . ὥστε τὸν τῆς ἐπιθυμίας ὅρον ἀναπτυσσόμενον γίγνεσθαι τοιοῦτον · ἐπιθυμία ἐστὶν ὁρμὴ λογικὴ ἐπί τι , ὅσον χρὴ , ἧδον αὐτῷ , ἄλογος . ἀλλὰ τὸ μὲν ἐν διαφέρουσιν ἤτοι βιβλίοις ἢ χωρίοις βίβλων ἀναισθήτως ἔχειν τῆς ἐναντιολογίας ἧττον δεινόν · ὅταν δ’ ἐν αὐτοῖς οἷς φθέγγεταί τις ἐναντία τε καὶ παντοίως μαχόμενα συμπλέξῃ , συγχεῖ καὶ ταράσσει τὴν διδασκαλίαν ἐν τῷδε καὶ πολλὴν ἀπορίαν παρέχει τοῖς ἐξελέγχειν αὐτὰ πειρωμένοις , ὥσπερ ἂν εἰ καὶ οὕτω τις εἴποι γε , καταβὰς ἄνω , καὶ διαλεχθεὶς τῷ λίθῳ , καὶ πλεύσας διὰ μέσης τῆς πέτρας , ἀνελθεῖν εἰς τὸν βυθὸν τῆς λίμνης . ἄν τε γὰρ ὡς οὐ καταβάντα διελέγχῃς , φάσκων αὐτὸν ἄνω μεμενηκέναι καταβάντα , τοῦτ’ αὐτὸ δήπου φήσει καὶ αὐτὸς εἰρηκέναι κατὰ τὸν λόγον ἐν τῷ προσθεῖναι τὸ ἄνω , ἄν θ’ , ὡς οὐδενὶ διελέχθη , καὶ τοῦτ’ εἰρῆσθαι φήσει , ταὐτὸ γὰρ εἶναι τὸ λίθῳ διαλέγεσθαι τῷ μηδὲ λίθῳ , τῷ λίθῳ γὰρ οὐδεὶς διαλέγεται . καὶ τἄλλα οὕτως ἅπαντα σοφιστικῶς ἐπανορθοῦσθαι δυνήσεταί τις . ὥστε κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς δεῖν ἀποδρᾶναι λόγων εἶδος τοιούτων , ἐν ᾧ χρὴ τοὺς ἀκούοντας οὐχ ἃ σημαίνεται συνήθως ὑφ’ ἑκάστου τῶν ὀνομάτων μανθάνειν , ἀλλ’ ἕτερ’ ἄττα . τοιοῦτον γάρ τι καὶ ὁ Χρύσιππος ἀξιώσει , ἐπειδὰν μὲν ἄνευ κρίσεως λέγῃ τις γίνεσθαι τὰ πάθη τῆς ψυχῆς , ἀκούειν ἡμᾶς ἀξιῶν , ὅτι μετὰ κρίσεώς τε γίνεται καὶ κρίσεις εἰσίν · ἐπειδὰν δ’ ἄνευ λόγου καὶ ἄλογα , τὸ μήτ’ ἄλογα , μήτ’ ἐν ἀλόγῳ τινὶ δυνάμει τῆς ψυχῆς , ἀλλ’ ἐν τῇ λογιζομένῃ καὶ λογικά · τὸ γὰρ κρίνειν ταύτης ἔργον ὑπάρχειν · ἐπειδὰν δ’ ἀπειθῶς τε καὶ ἀπεστραμμένως τοῦ λόγου , τὸ μηδεμίαν ἐπιζητεῖν ἑτέραν ἐν τῇ ψυχῇ δύναμιν , ἧς κινουμένης ἀπειθῶς τῷ λόγῳ γίγνεσθαι τὰ πάθη · μηδὲν γὰρ εἶναί τινα τοιαύτην , ὡς ἔνιοι τῶν φιλοσόφων ὑπολαμβάνουσιν ἐπιθυμητικήν τε καὶ θυμοειδῆ προσαγορεύοντες , τὸ ὅλον γὰρ εἶναι τὸ τῶν ἀνθρώπων ἡγεμονικὸν λογικόν . εἰ μὲν γὰρ εἰς πρόβλημά τις ἀπὸ στόματος ἐπικαίρου λέγοι , κάλλιον μὲν καὶ τούτῳ διωρισμένως τε χρῆσθαι καὶ σαφῶς τοῖς ὀνόμασιν , ἕξει δ’ οὖν ὅμως συγγνώμην αὐτοῦ τὰ σφάλματα . τὸ δ’ ἐπιστημονικὴν καὶ λογικὴν πραγματείαν ἐπαγγειλάμενον γράφειν ἀπειθῆ μὲν τῷ λόγῳ τινὰ κίνησιν ὀνομάζειν , ἀξιοῦν δ’ ἡμᾶς ἀκούεν αὐτὴν λογικὴν , ἢ ἀπεστράφθαι μὲν τὸν λόγον , εἶναι δ’ οὐδὲν ἄλλο ἢ λόγον τε καὶ κρίσιν αὐτὴν , οὐκ οἶδ’ εἰ μὴ τῆς μεγίστης μέμψεως ἄξιος ὑπάρχει ἄνθρωπος , μὴ συγχωρῶν ἐπὶ ταὐτοῦ λέγειν αἰσχύνεσθαι καὶ αἰδεῖσθαι , μηδ’ ἥδεσθαι καὶ χαίρειν , ἀλλ’ ἀκριβοῦν ἅπαντα καὶ μέχρι τῶν ὀνομάτων ἀξιῶν αὐτὸν ἐν τοῖς συγγράμμασιν , ὃ μικρὸν ἔμπροσθεν οὐκ ἐκ λόγου καὶ κρίσεως ἔφησε γίγνεσθαι , προελθὼν ἐν λόγῳ καὶ κρίσει συνίστασθαί φησιν , ἐνὸν ἐκφυγεῖν μὲν ἁπάσας τὰς οὕτως ἀκαίρους τε ἅμα καὶ παρὰ τὸ τῶν Ἑλλήνων ἔθος ἀναπιμπλαμένας ὁμωνυμίας , ἀκριβῶσαι δὲ καὶ διαρθρῶσαι τὸν λόγον Ἑλληνικοῖς τε καὶ σαφέσιν ὀνόμασιν . τὸ γοῦν ἄλογον ὡσαύτως ἀφώνῳ τε καὶ ἀτραχήλῳ διχῶς ἅπαντες ἄνθρωποι λέγουσιν , καὶ τρίτον οὐδέν ἐστιν ἐπ’ αὐτῶν σημαινόμενον εὑρεῖν οὔτε παρὰ τοῖς νῦν Ἕλλησιν , οὔτε παρὰ τοῖς παλαιοῖς , εἴ τι χρὴ τεκμαίρεσθαι τοῖς βιβλίοις αὐτῶν . ἄφωνον δὲ δή πως λέγουσι καὶ ἀτράχηλον · ἀναγκάζει γὰρ ἡμᾶς τὰ ῥήματα ἡ Χρυσίππειος ἑρμηνεία καὶ ταῦτ’ ἐξηγεῖσθαι · τὸ μὲν , οἶμαι , στερήσει φωνῆς ἢ τραχήλου , τὸ δὲ κακώσει , εἰ μὲν γάρ τις φάσκει , τοὺς ἰχθῦς ἀφώνους ὑπάρχειν , ἢ τὰ φυτὰ , τῷ μηδ’ ὅλως ἔχειν φωνὴν οὕτως αὐτὰ προσαγορεύει · εἰ δέ τις ἄφωνον εἶναι λέγοι τὸν κιθαρῳδὸν ἢ τὸν κήρυκα , κάκωσίν τινα ἐνδείκνυται τῆς φωνῆς τἀνθρώπου , ἢ γὰρ μικρόφωνον , ἢ τραχύφωνον , ἢ μελάμφωνον , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον εἶναί φησιν αὐτὸν , οὐ μὴν παντελῶς γ’ ἐστερῆσθαι φωνῆς . οὕτω δὲ καὶ ἀτραχήλους τινὰς ὀνομάζουσιν ἀνθρώπους , οὐ μὰ Δία ὥσπερ τοὺς ἰχθῦς ἀτραχήλους ἄν τις εἴποι , διότι μηδ’ ὅλως αὐτοῖς ὑπάρχει τράχηλος . οὐδεὶς γὰρ ἂν οὕτως γε ἄνθρωπος ἀτράχηλος εἴη , ὡς ἐστερῆσθαι τὸ πάμπαν τραχήλου , ἀλλὰ τῷ μικρὸν ἔχειν τὸν τράχηλον ὀνομάζονταί τινες οὕτως . καὶ μένει κᾀνταῦθα τὰ παραπλήσια δύο σημαινόμενα , καθάπερ ἐπὶ τῆς ἄφωνος προσηγορίας . οὕτω δὲ καὶ ἄπους , καὶ ἀσκελὴς , καὶ ἀκοίλιος , καὶ ἄπλευρος , καὶ ἄχειρ , καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα , ποτὲ μὲν ἀναιρούσης τῆς α΄ φωνῆς τὸ σημαινόμενον ἑκάστου τῶν ὀνομάτων , οὗ προτάττεται , ποτὲ δ’ οὐκ ἀναιρούσης . οὕτως εὑρίσκω καὶ τὸ ἄλογον ὄνομα παρὰ τοῖς παλαιοῖς ἅπασιν εἰρημένον ὑπό τε τῶν νῦν ἀνθρώπων λεγόμενον . ἐπειδὰν μὲν γὰρ ἢ τὸν ἰχθῦν τις ἢ τὸν καρκῖνον ἄλογον εἶναι φάσκῃ , παντάπασιν ἀναιρεῖ τὸ σημαινόμενον ἐκ τῆς ἄλογος φωνῆς · ἐπειδὰν δὲ τόδε τι τὸ ὑπὸ τοῦδε λεγόμενον ἐπιμεμφόμενοι φάσκωσιν ἄλογον , οὐχ ὡς οὐδένα λόγον ἔχον , ἀλλ’ ὡς μεμπτέον καὶ πονηρῶς ἔχον οὕτως ὀνομάζουσιν . ἄλλο δὲ τρίτον ἢ καὶ νὴ Δία τέταρτον , ὡς οὗτοι βιάζονται , σημαινόμενον οὐκ ἔστιν ἐν ἔθει τοῖς Ἕλλησιν , ὃ ἐξηγεῖσθαι τὴν φωνὴν ἐπαγγέλλονται . δηλοῖ δὲ τοῦτο καὶ αὐτὸς ὁ Χρύσιππος ἐν τῇδε τῇ ῥήσει . διὸ καὶ οὐκ ἄπο τρόπου λέγεται ὑπό τινων τὸ τῆς ψυχῆς πάθος εἶναι κίνησις παρὰ φύσιν , ὡς ἐπὶ φόβου ἔχει καὶ ἐπιθυμίας καὶ τῶν ὁμοίων . πᾶσαι γὰρ αἱ τοιαῦται κινήσεις τε καὶ καταστάσεις ἀπειθεῖς τε τῷ λόγῳ εἰσὶ καὶ ἀπεστραμμέναι · καθ’ ὃ καὶ ἀλόγως φαμὲν φέρεσθαι τοὺς τοιούτους , οὐχ οἷον κακῶς ἐν τῷ διαλογίζεσθαι , ὡς ἄν τις εἴποι κατὰ τὸ ἔχειν ἐναντίως πρὸς τὸ εὐλόγως , ἀλλὰ κατὰ τὴν τοῦ λόγου ἀποστροφήν . ἐναργῶς ἐν τούτοις ὁ Χρύσιππος ἐνδείκνυται τὰ δύο σημαινόμενα τῆς ἄλογον φωνῆς , ἅπερ καὶ ὄντως ἐστὶ παρὰ τοῖς Ἕλλησι , τὸ μὲν ἕτερον , ᾧ τὸ εὔλογον ἐναντίον ἐστὶ , τὸ δ’ ἕτερον , ᾧ μηδὲν μέτεστι λόγου . τὸ μὲν οὖν ἀντικείμενον τῷ εὐλόγῳ ἁμάρτημά ἐστι καὶ κρίσις μοχθηρά · τὸ δ’ ἕτερον , ὃ χωρὶς λόγου γίγνεται παντὸς , ἡ κατὰ τὸ πάθος ὁρμὴ καὶ κίνησις . εἰ δέ γε ἦν πλείω τὰ σημαινόμενα τοῦ ἄλογον ὀνόματος , οὐκ ἂν ὤκνησεν οὐδὲ περὶ ἐκείνων εἰπεῖν , ἐπιδεικνὺς , ὡς οὐδὲ καθ’ ἓν αὐτῶν ἄλογον εἰρῆσθαι τὸ τῆς ψυχῆς πάθος , ἀλλὰ κατὰ μόνον ὅπερ αὐτὸς ὠνόμασε τὸ κατὰ τὴν ἀποστροφὴν τοῦ λόγου γινόμενον . ὅσα μὲν γάρ τις ἔκρινε κακῶς , οὐκ ἀπέστραπται τὸν λόγον , ἀλλ’ ἔσφαλται κατ’ αὐτόν · ὅσαι δ’ ὁρμαὶ κατὰ θυμὸν ἢ ἐπιθυμίαν ἀποτελοῦνται , μὴ προσχρώμεναι λόγῳ , ταύτας ἀλόγους ὀνομάζει κατὰ τὸ ἕτερον τῶν σημαινομένων , ἐν ᾧ τὴν α΄ φωνὴν ἀποφάσκειν τε καὶ ἀναιρεῖν ἐλέγομεν τὸ σημαινόμενον τῆς μετ’ αὐτοῦ τεταγμένης . ἡ γὰρ ἀπειθὴς λόγῳ κίνησις ψυχῆς ἄλογός ἐστι κατὰ τοῦτο τὸ σημαινόμενον , ἐν ᾧ τὸ μηδὲ ὅλως χρῆσθαι λόγῳ περιέχεται . ὡς εἴγε χρώμεθα λόγῳ , καὶ κατ’ αὐτὴν οὐκ ὀρθῶς ὁ Χρύσιππος εἶπεν , ἔν τε τῷ πρώτῳ περὶ παθῶν , οὐχὶ διημαρτημένως φέρεται , καὶ παριδών τι κατὰ τὸν λόγον , ἀλλ’ ἀπεστραμμένως τε καὶ ἀπειθῶς αὐτῷ , καὶ πάλιν ἐν τῷ θεραπευτικῷ τῶν παθῶν , αὐτὰ δὴ ταῦτα τὰ μικρῷ πρόσθεν μοι παραγεγραμμένα διὰ τῆς ῥήσεως , ἐν ᾗ τὸ μὲν ἐναντίως τῷ εὐλόγως λεγόμενον ἄλογον οὐκ ἔφασκεν ἐν τῷ τοῦ πάθους ὁρισμῷ σημαίνεσθαι , θάτερον δὲ τὸ ἀπειθές τε καὶ ἀπεστραμμένον τὸν λόγον . ἐπιφέρων γοῦν φησιν · οἷαι καὶ ἀκρατεῖς αἱ τοιαῦται καταστάσεις εἰσὶν , ὡς ἂν οὐ κρατούντων ἑαυτῶν , ἀλλ’ ἐκφερομένων , καθάπερ οἱ τῷ τόνῳ τρέχοντες προσεκφέρονται , οὐ κρατοῦντες τῆς τοιαύτης κινήσεως . οἱ δὲ κατὰ τὸν λόγον κινούμενοι ὡς ἂν ἡγεμόνα καὶ τούτῳ οἰακίζοντες , κᾂν ὁποιοσοῦν ᾖ , κρατοῦσιν ἤτοι ἀπαθεῖς εἰσι τῆς τοιαύτης κινήσεως καὶ τῶν κατ’ αὐτὴν ὁρμῶν . ἐνταῦθα γὰρ πάλιν τὸ κᾂν ὁποιοσοῦν ᾖ προκείμενον ἐπὶ τοῦ λόγου σαφῶς ἐνδείκνυται τὸν ἀπὸ τῶν ἁμαρτημάτων διορισμὸν τοῦ πάθους . εἴτε γὰρ ὑγιὴς εἴη καὶ ἀληθὴς ὁ λόγος , εἴτε μοχθηρός τε καὶ ψευδὴς , ὁ κινούμενος κατ’ αὐτὸν οὐκ ἄν ποτε γένοιτ’ ἐν πάθει . κατὰ μὲν γὰρ τὸν ἀληθῆ προσηκόντως τε καὶ κατωρθωμένως κινεῖται , κατὰ δὲ τὸν ψευδῆ μοχθηρῶς τε καὶ διημαρτημένως . ἵνα γὰρ ὁ λόγος ἡγεμών ἐστιν , ἢ ἀρετὴ ἕπεται , ἢ ἁμάρτημα , πάθος οὐδέποτε . τὸ γοῦν οἰηθῆναι τὴν ἡδονὴν ἀγαθὸν εἶναι , καθάπερ ὁ Ἐπίκουρος , ἡμαρτημένος τε λόγος ἐστὶ καὶ ψευδὴς , ἁπάσας τε τὰς ἐνεργείας καὶ κατὰ μέρος κινήσεις ἐκ τῆς ψυχῆς , ὅσαι τῆς ἡδονῆς ὡς τέλους στοχάζονται μοχθηρῶς , μοχθηρὰς μὲν ἐξ ἀνάγκης ἔχει καὶ διημαρτημένας , οὐ μὴν ἤδη γέ πω καὶ πάθη · τὸ γὰρ ἴδιον τοῦ πάθους αὐτὸ δὴ τοῦτ’ ἔστι τὸ χωρὶς λόγου κινεῖσθαι τὴν ψυχήν . ὅθεν καὶ δεόντως ὁ Χρύσιππος ἔγραψεν · οἱ δὲ κατὰ λόγον κινούμενοι ὡς ἂν ἡγεμόνα καὶ τούτῳ οἰακίζοντες τὰς κατὰ μέρος δηλονότι κινήσεις τῆς ψυχῆς κρατοῦσι τῶν κατ’ αὐτὰς ὁρμῶν ἀνάλογον τοῖς περιπατοῦσιν , ἀλλ’ οὐχ ὑπ’ αὐτῶν ἐκφέρονται βιαίως , ὥσπερ οἳ κατὰ πρανοῦς θέοντες . συνάπτων γοῦν τῇ προγεγραμμένῃ ῥήσει καὶ ταυτὶ προσγράφει · οἱ δέ γε κατὰ τὸν λόγον κινούμενοι ὡς ἂν ἡγεμόνα καὶ τούτῳ οἰακίζοντες , καὶ ἐὰν ὁποιοσοῦν ᾖ , κρατοῦσι τῶν κινήσεων καὶ τῶν κατ’ αὐτὰς ὁρμῶν , ὥστε πεισθῆναι ἐάν περ ἐνδείκνυται αὐτὸς παραπλησίως τοῖς περιπατοῦσιν . οὐκ ἀρκεσθεὶς δὲ τούτοις ἐπιφέρει · διὸ καὶ αἱ οὕτως ἄλογοι κινήσεις πάθη τε λέγονται καὶ παρὰ φύσιν εἶναι , ἅτ’ ἐκβαίνουσαι τὴν λογικὴν σύστασιν . πῶς οὕτως ; ἢ δηλονότι χωρὶς λόγου παντὸς , καὶ ἀπεστραμμέναι τὸν λόγον , ὃν ἡγεμόνα ἔδωκεν ἡμῖν ἡ φύσις ἁπασῶν τῶν κατὰ μέρος ἐνεργειῶν ; οὐχ ἡγεῖται δ’ ἐν τοῖς πάθεσιν · ὅθεν ἐκβεβηκέναι φησὶ τὴν λογικὴν σύστασιν ἁπάσας τὰς κατὰ πάθος κινήσεις , ὀρθότατα λέγων . εἰ γὰρ ἡ μὲν λογικὴ τοῦ ζώου σύστασις ἡγεμόνα κέκτηται τὸν λόγον , οὐ κρατεῖ δ’ οὗτος οὐδ’ ἡγεῖται τῶν κατὰ τὸ πάθος κινήσεων , ἐκβέβηκε τὴν λογικὴν φύσιν ὁ κατὰ πάθος κινούμενος . καὶ μὴν , εἴπερ οὐ λόγος ὁρμῆς ἡγεῖται , ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν οἱ περὶ τὸν Χρύσιππον , ὅ τί ποτέ ἐστι τὸ ἡγούμενον . οὐ γὰρ δή γε ἀποχρήσει αὐτοῖς εἰπεῖν , ὡς οὔτε λόγος , οὔτε ἄλλη δύναμις οὐδεμία . συγχωροῦσι γὰρ οὕτως ἀναίτιόν τινα κίνησιν , ὃ παντὸς μᾶλλον φυλάττεσθαι παραινοῦσι , καὶ μέμφονταί γε τὸν Ἐπίκουρον , ἐπειδάν τινα τοιαύτην ὑποτίθηται . εἴπερ οὖν μηδὲν ἀναιτίως γίγνεται , καὶ τοῦτ’ ἔστιν ἁπάντων σχεδόν τι τῶν φιλοσόφων ὁμολόγημα κοινὸν , οὐ Χρυσίππου μόνον , ἢ Ἀριστοτέλους , ἢ Πλάτωνος , ἀποκρινάσθωσαν ἡμῖν , ἥ τίς ποτ’ ἐστὶν αἰτία τῆς κατὰ πάθη κινήσεως . οὐ γὰρ δὴ ὁ λόγος γε νῦν ἡγεμὼν οὐδ’ αἴτιος αὐτοῖς ὑπάρχει , καθάπερ ἔν τε τοῖς ἁμαρτήμασι καὶ κατορθώμασιν . ὁ μὲν οὖν Ποσειδώνιος , ὡς ἂν , οἶμαι , τεθραμμένος ἐν γεωμετρίᾳ καὶ μᾶλλον τῶν ἄλλων Στωϊκῶν ἀποδείξεσιν ἕπεσθαι συνειθισμένος , ᾐδέσθη τήν τε πρὸς τὰ σαφῶς φαινόμενα μάχην καὶ τὴν αὐτὴν πρὸς αὑτὸν ἐναντιολογίαν τοῦ Χρυσίππου , καὶ πειρᾶται μὴ μόνον ἑαυτὸν τοῖς Πλατωνικοῖς , ἀλλὰ καὶ τὸν Κιττιέα Ζήνωνα προσάγειν · οἱ δ’ ἄλλοι Στωϊκοὶ σχεδὸν ἅπαντες οὐκ οἶδ’ ὅπως ἕπεσθαι μᾶλλον οἷς ἐσφάλη Χρύσιππος ὑπομένουσιν , ἢ τἀληθὲς αἱρεῖσθαι .
Lemmas: περί δέ ὁ μή φροντίζω ὁ πρός ἑαυτοῦ ἐναντιολογία αὐτός ἔχω ἔτι μυρίος λέγω , ὅς τάχα ἄν καί ὕστερον , εἰ μακρός ἐπιλαμβάνω σχολή , εἰς εἷς ἀθροίζω πραγματεία ἅπας , παραλείπω ἄλλος μόνος ὁ οἰκεῖος ὁ νῦν πρόκειμαι μνημονεύω . ὁ τοίνυν ἐπιθυμία ἐν ὁ πρῶτος περί πάθος ὁρίζω ὄρεξις ἄλογος , αὐτός πάλιν ὁ ὄρεξις ἐν ἕκτος ὁ κατά γένος ὅρος ὁρμή λογικός εἰμί φημί ἐπί τις , ὅσος χρή , ἦδος αὐτός . οὕτως δέ αὐτός ὁρίζω εἰͅν ὁ περί ὁ ὁρμή . ὥστε ὁ ὁ ἐπιθυμία ὅρος ἀναπτύσσω γίγνομαι τοιοῦτος · ἐπιθυμία εἰμί ὁρμή λογικός ἐπί τις , ὅσος χρή , ἧδον αὐτός , ἄλογος . ἀλλά ὁ μέν ἐν διαφέρω ἤτοι βιβλίον ἤ χωρίον βίβλος ἀναίσθητος ἔχω ὁ ἐναντιολογία ἥσσων δεινός · ὅταν δέ ἐν αὐτός ὅς φθέγγομαι τις ἐναντίος τε καί παντοίως μάχομαι συμπλέκω , συγχέω καί ταράσσω ὁ διδασκαλία ἐν ὅδε καί πολύς ἀπορία παρέχω ὁ ἐξελέγχω αὐτός πειράω , ὥσπερ ἄν εἰ καί οὕτως τις λέγω γε , καταβαίνω ἄνω , καί διαλέγω ὁ λίθος , καί πλέω διά μέσος ὁ πέτρα , ἀνέρχομαι εἰς ὁ βυθός ὁ λίμνη . ἐάν τε γάρ ὡς οὐ καταβαίνω διελέγχω , φάσκω αὐτός ἄνω μένω καταβαίνω , οὗτος αὐτός δήπου φημί καί αὐτός λέγω κατά ὁ λόγος ἐν ὁ προστίθημι ὁ ἄνω , ἐάν τε , ὡς οὐδείς διαλέγω , καί οὗτος λέγω φημί , αὐτός γάρ εἰμί ὁ λίθος διαλέγω ὁ μηδέ λίθος , ὁ λίθος γάρ οὐδείς διαλέγω . καί ἄλλος οὕτως ἅπας σοφιστικός ἐπανορθόω δύναμαι τις . ὥστε κατά ἀρχή εὐθύς δέω ἀποδιδράσκω λόγος εἶδος τοιοῦτος , ἐν ὅς χρή ὁ ἀκούω οὐ ὅς σημαίνω συνήθης ὑπό ἕκαστος ὁ ὄνομα μανθάνω , ἀλλά ἕτερος τις . τοιοῦτος γάρ τις καί ὁ Χρύσιππος ἀξιόω , ἐπειδάν μέν ἄνευ κρίσις λέγω τις γίγνομαι ὁ πάθος ὁ ψυχή , ἀκούω ἐγώ ἀξιόω , ὅτι μετά κρίσις τε γίγνομαι καί κρίσις εἰμί · ἐπειδάν δέ ἄνευ λόγος καί ἄλογος , ὁ μήτε ἄλογος , μήτε ἐν ἄλογος τις δύναμις ὁ ψυχή , ἀλλά ἐν ὁ λογίζομαι καί λογικός · ὁ γάρ κρίνω οὗτος ἔργον ὑπάρχω · ἐπειδάν δέ ἀπειθής τε καί ἀποστρέφω ὁ λόγος , ὁ μηδείς ἐπιζητέω ἕτερος ἐν ὁ ψυχή δύναμις , ὅς κινέω ἀπειθής ὁ λόγος γίγνομαι ὁ πάθος · μηδείς γάρ εἰμί τις τοιοῦτος , ὡς ἔνιοι ὁ φιλόσοφος ὑπολαμβάνω ἐπιθυμητικός τε καί θυμοειδής προσαγορεύω , ὁ ὅλος γάρ εἰμί ὁ ὁ ἄνθρωπος ἡγεμονικός λογικός . εἰ μέν γάρ εἰς πρόβλημα τις ἀπό στόμα ἐπίκαιρος λέγω , καλός μέν καί οὗτος διωρισμένως τε χράω καί σαφής ὁ ὄνομα , ἔχω δέ οὖν ὅμως συγγνώμη αὐτός ὁ σφάλμα . ὁ δέ ἐπιστημονικός καί λογικός πραγματεία ἐπαγγέλλω γράφω ἀπειθής μέν ὁ λόγος τις κίνησις ὀνομάζω , ἀξιόω δέ ἐγώ ἀκούω αὐτός λογικός , ἤ ἀποστρέφω μέν ὁ λόγος , εἰμί δέ οὐδείς ἄλλος ἤ λόγος τε καί κρίσις αὐτός , οὐ οἶδα εἰ μή ὁ μέγας μέμψις ἄξιος ὑπάρχω ἄνθρωπος , μή συγχωρέω ἐπί αὐτός λέγω αἰσχύνω καί αἰδέομαι , μηδέ ἥδομαι καί χαίρω , ἀλλά ἀκριβόω ἅπας καί μέχρι ὁ ὄνομα ἀξιόω αὐτός ἐν ὁ σύγγραμμα , ὅς μικρός ἔμπροσθεν οὐ ἐκ λόγος καί κρίσις φημί γίγνομαι , προέρχομαι ἐν λόγος καί κρίσις συνίστημι φημί , ἔνειμι ἐκφεύγω μέν ἅπας ὁ οὕτως ἄκαιρος τε ἅμα καί παρά ὁ ὁ Ἕλλην ἔθος ἀναπίμπλημι ὁμωνυμία , ἀκριβόω δέ καί διαρθρόω ὁ λόγος Ἑλληνικός τε καί σαφής ὄνομα . ὁ γοῦν ἄλογος ὡσαύτως ἄφωνος τε καί ἀτράχηλος διχῶς ἅπας ἄνθρωπος λέγω , καί τρίτος οὐδείς εἰμί ἐπί αὐτός σημαίνω εὑρίσκω οὔτε παρά ὁ νῦν Ἕλλην , οὔτε παρά ὁ παλαιός , εἰ τις χρή τεκμαίρομαι ὁ βιβλίον αὐτός . ἄφωνος δέ δή πως λέγω καί ἀτράχηλος · ἀναγκάζω γάρ ἐγώ ὁ ῥῆμα ὁ Χρυσίππειος ἑρμηνεία καί οὗτος ἐξηγέομαι · ὁ μέν , οἴομαι , στέρησις φωνή ἤ τράχηλος , ὁ δέ κάκωσις , εἰ μέν γάρ τις φάσκω , ὁ ἰχθῦς ἄφωνος ὑπάρχω , ἤ ὁ φυτόν , ὁ μηδέ ὅλος ἔχω φωνή οὕτως αὐτός προσαγορεύω · εἰ δέ τις ἄφωνος εἰμί λέγω ὁ κιθαρῳδός ἤ ὁ κῆρυξ , κάκωσις τις ἐνδείκνυμι ὁ φωνή ἄνθρωπος , ἤ γάρ μικρόφωνος , ἤ τραχύφωνος , ἤ μελάμφωνος , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος εἰμί φημί αὐτός , οὐ μήν παντελής γε στερέω φωνή . οὕτως δέ καί ἀτράχηλος τις ὀνομάζω ἄνθρωπος , οὐ μά Ζεύς ὥσπερ ὁ ἰχθῦς ἀτράχηλος ἄν τις λέγω , διότι μηδέ ὅλος αὐτός ὑπάρχω τράχηλος . οὐδείς γάρ ἄν οὕτως γε ἄνθρωπος ἀτράχηλος εἰμί , ὡς στερέω ὁ πάμπαν τράχηλος , ἀλλά ὁ μικρός ἔχω ὁ τράχηλος ὀνομάζω τις οὕτως . καί μένω ᾀνταῦθη ὁ παραπλήσιος δύο σημαίνω , καθά ἐπί ὁ ἄφωνος προσηγορία . οὕτως δέ καί ἄπους , καί ἀσκελής , καί ἀκοίλιος , καί ἄπλευρος , καί ἄχειρ , καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος , ποτέ μέν ἀναιρέω ὁ αʹ φωνή ὁ σημαίνω ἕκαστος ὁ ὄνομα , ὅς προτάσσω , ποτέ δέ οὐ ἀναιρέω . οὕτως εὑρίσκω καί ὁ ἄλογος ὄνομα παρά ὁ παλαιός ἅπας λέγω ὑπό τε ὁ νῦν ἄνθρωπος λέγω . ἐπειδάν μέν γάρ ἤ ὁ ἰχθῦς τις ἤ ὁ καρκῖνος ἄλογος εἰμί φάσκω , παντάπασι ἀναιρέω ὁ σημαίνω ἐκ ὁ ἄλογος φωνή · ἐπειδάν δέ ὅδε τις ὁ ὑπό ὅδε λέγω ἐπιμέμφομαι φάσκω ἄλογος , οὐ ὡς οὐδείς λόγος ἔχω , ἀλλά ὡς μεμπτέος καί πονηρός ἔχω οὕτως ὀνομάζω . ἄλλος δέ τρίτος ἤ καί νή Ζεύς τέταρτος , ὡς οὗτος βιάζω , σημαίνω οὐ εἰμί ἐν ἔθος ὁ Ἕλλην , ὅς ἐξηγέομαι ὁ φωνή ἐπαγγέλλω . δηλόω δέ οὗτος καί αὐτός ὁ Χρύσιππος ἐν ὅδε ὁ ῥῆσις . διό καί οὐ ἀπό τρόπος λέγω ὑπό τις ὁ ὁ ψυχή πάθος εἰμί κίνησις παρά φύσις , ὡς ἐπί φόβος ἔχω καί ἐπιθυμία καί ὁ ὅμοιος . πᾶς γάρ ὁ τοιοῦτος κίνησις τε καί κατάστασις ἀπειθής τε ὁ λόγος εἰμί καί ἀποστρέφω · κατά ὅς καί ἄλογος φημί φέρω ὁ τοιοῦτος , οὐ οἷος κακός ἐν ὁ διαλογίζομαι , ὡς ἄν τις λέγω κατά ὁ ἔχω ἐναντίος πρός ὁ εὔλογος , ἀλλά κατά ὁ ὁ λόγος ἀποστροφή . ἐναργής ἐν οὗτος ὁ Χρύσιππος ἐνδείκνυμι ὁ δύο σημαίνω ὁ ἄλογος φωνή , ὅς καί ὄντως εἰμί παρά ὁ Ἕλλην , ὁ μέν ἕτερος , ὅς ὁ εὔλογος ἐναντίος εἰμί , ὁ δέ ἕτερος , ὅς μηδείς μέτειμι λόγος . ὁ μέν οὖν ἀντίκειμαι ὁ εὔλογος ἁμάρτημα εἰμί καί κρίσις μοχθηρός · ὁ δέ ἕτερος , ὅς χωρίς λόγος γίγνομαι πᾶς , ὁ κατά ὁ πάθος ὁρμή καί κίνησις . εἰ δέ γε εἰμί πολύς ὁ σημαίνω ὁ ἄλογος ὄνομα , οὐ ἄν ὀκνέω οὐδέ περί ἐκεῖνος λέγω , ἐπιδείκνυμι , ὡς οὐδέ κατά εἷς αὐτός ἄλογος λέγω ὁ ὁ ψυχή πάθος , ἀλλά κατά μόνος ὅς αὐτός ὀνομάζω ὁ κατά ὁ ἀποστροφή ὁ λόγος γίγνομαι . ὅσος μέν γάρ τις κρίνω κακός , οὐ ἀποστρέφω ὁ λόγος , ἀλλά σφάλλω κατά αὐτός · ὅσος δέ ὁρμή κατά θυμός ἤ ἐπιθυμία ἀποτελέω , μή προσχράομαι λόγος , οὗτος ἄλογος ὀνομάζω κατά ὁ ἕτερος ὁ σημαίνω , ἐν ὅς ὁ αʹ φωνή ἀποφάσκω τε καί ἀναιρέω λέγω ὁ σημαίνω ὁ μετά αὐτός τάσσω . ὁ γάρ ἀπειθής λόγος κίνησις ψυχή ἄλογος εἰμί κατά οὗτος ὁ σημαίνω , ἐν ὅς ὁ μηδέ ὅλος χράω λόγος περιέχω . ὡς εἰ χράω λόγος , καί κατά αὐτός οὐ ὀρθός ὁ Χρύσιππος λέγω , ἐν τε ὁ πρῶτος περί πάθος , οὐ διημαρτημένως φέρω , καί παροράω τις κατά ὁ λόγος , ἀλλά ἀποστρέφω τε καί ἀπειθής αὐτός , καί πάλιν ἐν ὁ θεραπευτικός ὁ πάθος , αὐτός δή οὗτος ὁ μικρός πρόσθεν ἐγώ παραγράφω διά ὁ ῥῆσις , ἐν ὅς ὁ μέν ἐναντίος ὁ εὔλογος λέγω ἄλογος οὐ φάσκω ἐν ὁ ὁ πάθος ὁρισμός σημαίνω , ἕτερος δέ ὁ ἀπειθής τε καί ἀποστρέφω ὁ λόγος . ἐπιφέρω γοῦν φημί · οἷος καί ἀκρατής ὁ τοιοῦτος κατάστασις εἰμί , ὡς ἄν οὐ κρατέω ἑαυτοῦ , ἀλλά ἐκφέρω , καθά ὁ ὁ τόνος τρέχω προσεκφέρω , οὐ κρατέω ὁ τοιοῦτος κίνησις . ὁ δέ κατά ὁ λόγος κινέω ὡς ἄν ἡγεμών καί οὗτος οἰακίζω , ᾄν ὁποῖος εἰμί , κρατέω ἤτοι ἀπαθής εἰμί ὁ τοιοῦτος κίνησις καί ὁ κατά αὐτός ὁρμή . ἐνταῦθα γάρ πάλιν ὁ ἔͅν ὁποῖος εἰμί πρόκειμαι ἐπί ὁ λόγος σαφής ἐνδείκνυμι ὁ ἀπό ὁ ἁμάρτημα διορισμός ὁ πάθος . εἴτε γάρ ὑγιής εἰμί καί ἀληθής ὁ λόγος , εἴτε μοχθηρός τε καί ψευδής , ὁ κινέω κατά αὐτός οὐ ἄν ποτέ γίγνομαι ἐν πάθος . κατά μέν γάρ ὁ ἀληθής προσηκόντως τε καί κατωρθωμένως κινέω , κατά δέ ὁ ψευδής μοχθηρός τε καί διημαρτημένως . ἵνα γάρ ὁ λόγος ἡγεμών εἰμί , ἤ ἀρετή ἕπομαι , ἤ ἁμάρτημα , πάθος οὐδέποτε . ὁ γοῦν οἴομαι ὁ ἡδονή ἀγαθός εἰμί , καθά ὁ Ἐπίκουρος , ἁμαρτάνω τε λόγος εἰμί καί ψευδής , ἅπας τε ὁ ἐνέργεια καί κατά μέρος κίνησις ἐκ ὁ ψυχή , ὅσος ὁ ἡδονή ὡς τέλος στοχάζομαι μοχθηρός , μοχθηρός μέν ἐκ ἀνάγκη ἔχω καί διαμαρτάνω , οὐ μήν ἤδη γε πω καί πάθος · ὁ γάρ ἴδιος ὁ πάθος αὐτός δή οὗτος εἰμί ὁ χωρίς λόγος κινέω ὁ ψυχή . ὅθεν καί δεόντως ὁ Χρύσιππος γράφω · ὁ δέ κατά λόγος κινέω ὡς ἄν ἡγεμών καί οὗτος οἰακίζω ὁ κατά μέρος δηλονότι κίνησις ὁ ψυχή κρατέω ὁ κατά αὐτός ὁρμή ἀνάλογος ὁ περιπατέω , ἀλλά οὐ ὑπό αὐτός ἐκφέρω βίαιος , ὥσπερ ὁ κατά πρηνής θέω . συνάπτω γοῦν ὁ προγράφω ῥῆσις καί οὗτος προσγράφω · ὁ δέ γε κατά ὁ λόγος κινέω ὡς ἄν ἡγεμών καί οὗτος οἰακίζω , καί ἐάν ὁποῖος εἰμί , κρατέω ὁ κίνησις καί ὁ κατά αὐτός ὁρμή , ὥστε πείθω ἐάν περ ἐνδείκνυμι αὐτός παραπλήσιος ὁ περιπατέω . οὐ ἀρκέω δέ οὗτος ἐπιφέρω · διό καί ὁ οὕτως ἄλογος κίνησις πάθος τε λέγω καί παρά φύσις εἰμί , ὅστε ἐκβαίνω ὁ λογικός σύστασις . πῶς οὕτως ; ἤ δηλονότι χωρίς λόγος πᾶς , καί ἀποστρέφω ὁ λόγος , ὅς ἡγεμών δίδωμι ἐγώ ὁ φύσις ἅπας ὁ κατά μέρος ἐνέργεια ; οὐ ἡγέομαι δέ ἐν ὁ πάθος · ὅθεν ἐκβαίνω φημί ὁ λογικός σύστασις ἅπας ὁ κατά πάθος κίνησις , ὀρθός λέγω . εἰ γάρ ὁ μέν λογικός ὁ ζῷον σύστασις ἡγεμών κτάομαι ὁ λόγος , οὐ κρατέω δέ οὗτος οὐδέ ἡγέομαι ὁ κατά ὁ πάθος κίνησις , ἐκβαίνω ὁ λογικός φύσις ὁ κατά πάθος κινέω . καί μήν , εἴπερ οὐ λόγος ὁρμή ἡγέομαι , ἀποκρίνω ἐγώ ὁ περί ὁ Χρύσιππος , ὅς τις ποτέ εἰμί ὁ ἡγέομαι . οὐ γάρ δή γε ἀποχράω αὐτός λέγω , ὡς οὔτε λόγος , οὔτε ἄλλος δύναμις οὐδείς . συγχωρέω γάρ οὕτως ἀναίτιος τις κίνησις , ὅς πᾶς μάλα φυλάσσω παραινέω , καί μέμφομαι γε ὁ Ἐπίκουρος , ἐπειδάν τις τοιοῦτος ὑποτίθημι . εἴπερ οὖν μηδείς ἀναίτιος γίγνομαι , καί οὗτος εἰμί ἅπας σχεδόν τις ὁ φιλόσοφος ὁμολόγημα κοινός , οὐ Χρύσιππος μόνος , ἤ Ἀριστοτέλης , ἤ Πλάτων , ἀποκρίνω ἐγώ , ὅς τίς ποτέ εἰμί αἰτία ὁ κατά πάθος κίνησις . οὐ γάρ δή ὁ λόγος γε νῦν ἡγεμών οὐδέ αἴτιος αὐτός ὑπάρχω , καθά ἐν τε ὁ ἁμάρτημα καί κατόρθωμα . ὁ μέν οὖν Ποσειδώνιος , ὡς ἄν , οἴομαι , τρέφω ἐν γεωμετρία καί μάλα ὁ ἄλλος Στωϊκός ἀπόδειξις ἕπομαι συνεθίζω , αἰδέομαι ὁ τε πρός ὁ σαφής φαίνω μάχη καί ὁ αὐτός πρός ἑαυτοῦ ἐναντιολογία ὁ Χρύσιππος , καί πειράω μή μόνος ἑαυτοῦ ὁ Πλατωνικός , ἀλλά καί ὁ Κιττιεύς Ζήνων προσάγω · ὁ δέ ἄλλος Στωϊκός σχεδόν ἅπας οὐ οἶδα ὅπως ἕπομαι μάλα ὅς σφάλλω Χρύσιππος ὑπομένω , ἤ ἀληθής αἱρέω .