galenus.de-ossibus-ad-tirones 3
Περὶ μὲν οὖν τῶν ἀφοριζουσῶν ῥαφῶν τὴν ἄνω γένυν ἀπό τε τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ σφηνοειδοῦς ὀστοῦ προείρηται · περὶ δὲ τῶν κατ’ αὐτὴν τὴν γένυν ἐν τῷδε λεχθήσεται . πρότερον ἴσως ἄμεινόν ἐστι διηγήσασθαι τὸ τῆς ῥαφῆς ὄνομα , πῶς ἅπασι λέλεκται τοῖς νεωτέροις ἀνατομικοῖς . εἰώθασι γὰρ καὶ τὰς καθ’ ἁρμονίαν συνθέσεις ὀνομάζειν ῥαφὰς , καὶ τοῦτ’ εἰκότως πεπόνθασιν . οὐ γάρ ἐστιν εὑρεῖν ἐπὶ πάντων ὁμοίως τῶν κρανίων τὴν πριονοειδῆ σύνθεσιν ἠκριβωμένην ἐν ἁπάσαις ταῖς ῥαφαῖς , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς ﻿ αὐτῆς ἐνίοτε συντάξεως τῶν ὀστῶν ἐν ἑτέρῳ μὲν κρανίῳ ῥαφήν ἐστιν ἰδεῖν , ἐν ἑτέρῳ δ’ ἁρμονίαν . ἡμεῖς μέντοι πολλάκις ἐκκόψαντες ἔνια τῶν τοιούτων ὀστῶν ἀντεμβαίνοντα κατὰ τὸ βάθος ἀλλήλοις εὕρομεν , ὡς εἶναι ῥαφῇ μᾶλλον , οὐχ ἁρμονίᾳ τὴν σύνθεσιν αὐτῶν ὁμοίαν . ὥστε καὶ διὰ τοῦτο ῥαφὰς ὀνομάζειν οὐκ ἄν τις ὀκνήσειεν ἁπάσας αὐτάς . ἔστι δὲ πρώτη μὲν ἡ τῆς τοῦ ζυγώματος ἐκφύσεως ὑποκάτω . τελευτᾷ δ’ αὐτῆς τὸ μὲν ἕτερον μέρος ὀπίσω φερόμενον εἰς τὴν ὑπ’ αὐτῷ τῷ ζυγώματι κοιλότητα , συνάπτον ἐνταῦθα τῇ κοινῇ πρὸς τὸ σφηνοειδὲς ὀστοῦν ῥαφῇ · τὸ δὲ ἕτερον , ὄρθιον ἅμα καὶ λοξὸν ἀναφερόμενον ἐπὶ τὰς χώρας τῶν ὀφθαλμῶν , εἰς μέσην ἔρχεται τὴν κάτωθεν ἴτυν αὐτῶν , κᾄπειτ’ ἐνταῦθα τριχῇ σχισθὲν , ἑνὶ μὲν τῶν μερῶν παρὰ τὸν μέγαν κανθὸν ἔξωθεν ἐπὶ τὸ μεσόφρυον ἀνέρχεται , ἑτέρῳ δ’ , ἐφεξῆς αὐτοῦ κειμένῳ , διὰ τῆς κοιλότητος ὑπὸ τὸν αὐτὸν κανθὸν ἐπὶ τὴν κοινὴν ἀφικνεῖται ῥαφὴν τῆς κεφαλῆς · ὥστε περιλαμβάνεσθαι καὶ τὸν κανθὸν μὲν αὐτὸν , καὶ τὸ φυσικὸν δὲ τρῆμα τὸ ὑποκείμενον αὐτῷ , μέγιστον ὑπάρχον ἁπάντων τῶν τῇδε τρημάτων , ὑπὸ τῶν εἰρημένων δύο ῥαφῶν . ἡ δὲ τρίτη μοῖρα τῆς εἰρημένης σχίσεως , ὑπερβαίνουσα τὸν κάτωθεν ἄμβωνα τῆς χώρας τοῦ ὀφθαλμοῦ , πρὸς τὸ βάθος ἔσω φέρεται , κᾀνταῦθα συνάπτει τῇ κοινῇ ῥαφῇ τῆς κεφαλῆς . ὡς γίγνεσθαι τρία καθ’ ἑκάτερον μέρος ἐξ ἀριστερῶν τε καὶ δεξιῶν ὀστᾶ τῆς ἄνω γένυος οἷς συντέτακται τῇ κεφαλῇ . μέγιστον μὲν οὖν αὐτῶν ἐστι τὸ κατὰ τὸ ζύγωμα · καὶ γὰρ καὶ τοῦ κροτάφου τι συνεπιλαμβάνει , καὶ τῆς ὀφρύος , καὶ τῆς χώρας τῶν ὀφθαλμῶν , καὶ τὸν μικρὸν κανθὸν ὅλον ἐν ἑαυτῷ περιλαμβάνει , μέχρι τοῦ καλουμένου μήλου καθῆκον . ἑξῆς δ’ αὐτῷ καὶ θέσει καὶ μεγέθει τὸ κατ’ αὐτόν ἐστι τὸν ὀφθαλμὸν , ἐν ᾧ περιέχεται τὰ πρὸς τὴν ἄνω γένυν ἀφικνούμενα νεῦρα . σμικρότατον δ’ ἁπάντων ὑπάρχει τὸ περὶ τὸν μέγαν κανθόν . ἔνιοι δὲ τῶν ἀνατομικῶν ἓν εἶναι γράφουσι τὰ τρία ταῦτα , τὰς εἰς τὴν ῥίζαν τῶν ὀφθαλμῶν ἀποσχιζομένας δύο ῥαφὰς ἢ μηδόλως εἰδότες , ἢ παραλείποντες ἑκόντες , ὡς μικρά . ὑπὸ δὲ τούτοις ἅπασι καθ’ ἑκάτερον μέρος ἓν ὀστοῦν ἐστι , τοῖς εἰρημένοις τρισὶν ὑποτεταγμένον , ἀξιόλογον τῷ μεγέθει . καὶ γὰρ καὶ τὸ μῆλον ὀνομαζόμενον τούτου μόριόν ἐστι , καὶ τὰ τῶν ὀδόντων ἁπάντων φάτνια πλὴν τῶν τομέων . ὁρίζουσι δ’ αὐτὰ ῥαφαὶ τέσσαρες · ἄνωθεν μὲν , ἣν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἴπομεν ἀπὸ τοῦ ζυγώματος ἐπὶ τὸ μεσόφρυον ἀναφέρεσθαι · κάτωθεν δὲ ἡ κατὰ μέσον τὸν οὐρανίσκον εὐθεῖα · δύο δὲ λοιπαὶ ταύτας ἐπιζευγνύουσιν , ἥ τε ἀπὸ τοῦ μεσοφρύου μὲν ἀρχομένη , παρὰ δὲ τὴν ῥῖνα φερομένη καὶ μεταξὺ τοῦ τε κυνόδοντος ὀνομαζομένου καὶ τῶν τομέων διεκπίπτουσα , καὶ ἄλλη , μέρος μέν τι αὐτῶν ἔχουσα τῇ κοινῇ τοῦ σφηνοειδοῦς , ὅσον ἐν κύκλῳ περιθεῖ τὸν ἔσχατον ὀδόντα , τὸ λοιπὸν δὲ ἴδιον , ἄχρι τοῦ συνάψαι τῇ κατὰ τὸν οὐρανίσκον εὐθείᾳ ῥαφῇ . τούτοις δὲ τοῖς ὀστοῖς , μεγίστοις οὖσιν , ὡς εἴρηται , δύο ἕτερα παράκειται μικρὰ , καθ’ ἃ καὶ συντέτρηται πρὸς ὑπερῴαν ἡ ῥίς . ὅροι δ’ αὐτῶν εἰσι ἥ τ’ ἰδία μοῖρα τῆς προειρημένης ῥαφῆς , ἥ τ’ ἐγκαρσία τοῦ σφηνοειδοῦς ὀστοῦ , ἡ μεταξὺ τῶν ἐσχάτων ὀδόντων . αὗται μὲν οὖν τῶν περιεχόντων αὐτὰ χωρίζουσιν , ἀλλήλων δὲ κατὰ τὴν εὐθεῖαν τὴν ἐν οὐρανίσκῳ ῥαφὴν διώρισται .
Lemmas: περί μέν οὖν ὁ ἀφορίζω ῥαφή ὁ ἄνω γένυς ἀπό τε ὁ κεφαλή καί ὁ σφηνοειδής ὀστέον προλέγω · περί δέ ὁ κατά αὐτός ὁ γένυς ἐν ὅδε λέγω . πρότερος ἴσως ἀγαθός εἰμί διηγέομαι ὁ ὁ ῥαφή ὄνομα , πῶς ἅπας λέγω ὁ νεώτερος ἀνατομικός . εἴωθα γάρ καί ὁ κατά ἁρμονία σύνθεσις ὀνομάζω ῥαφή , καί οὗτος ἔοικα πάσχω . οὐ γάρ εἰμί εὑρίσκω ἐπί πᾶς ὅμοιος ὁ κρανίον ὁ πριονοειδής σύνθεσις ἀκριβόω ἐν ἅπας ὁ ῥαφή , ἀλλά ἐπί ὁ ﻿ αὐτός ἐνίοτε σύνταξις ὁ ὀστέον ἐν ἕτερος μέν κρανίον ῥαφή εἰμί ὁράω , ἐν ἕτερος δέ ἁρμονία . ἐγώ μέντοι πολλάκις ἐκκόπτω ἔνιοι ὁ τοιοῦτος ὀστέον ἀντεμβαίνω κατά ὁ βάθος ἀλλήλων εὑρίσκω , ὡς εἰμί ῥαφή μάλα , οὐ ἁρμονία ὁ σύνθεσις αὐτός ὅμοιος . ὥστε καί διά οὗτος ῥαφή ὀνομάζω οὐ ἄν τις ὀκνέω ἅπας αὐτός . εἰμί δέ πρῶτος μέν ὁ ὁ ὁ ζύγωμα ἔκφυσις ὑποκάτω . τελευτάω δέ αὐτός ὁ μέν ἕτερος μέρος ὀπίσω φέρω εἰς ὁ ὑπό αὐτός ὁ ζύγωμα κοιλότης , συνάπτω ἐνταῦθα ὁ κοινός πρός ὁ σφηνοειδής ὀστέον ῥαφή · ὁ δέ ἕτερος , ὄρθιος ἅμα καί λοξός ἀναφέρω ἐπί ὁ χώρα ὁ ὀφθαλμός , εἰς μέσος ἔρχομαι ὁ κάτωθεν ἴτυς αὐτός , καρἔͅπεχομαι ἐνταῦθα τριχῆ σχίζω , εἷς μέν ὁ μέρος παρά ὁ μέγας κανθός ἔξωθεν ἐπί ὁ μεσόφρυον ἀνέρχομαι , ἕτερος δέ , ἐφεξῆς αὐτός κεῖμαι , διά ὁ κοιλότης ὑπό ὁ αὐτός κανθός ἐπί ὁ κοινός ἀφικνέομαι ῥαφή ὁ κεφαλή · ὥστε περιλαμβάνω καί ὁ κανθός μέν αὐτός , καί ὁ φυσικός δέ τρῆμα ὁ ὑπόκειμαι αὐτός , μέγας ὑπάρχω ἅπας ὁ τῇδε τρῆμα , ὑπό ὁ λέγω δύο ῥαφή . ὁ δέ τρίτος μοῖρα ὁ λέγω σχίσις , ὑπερβαίνω ὁ κάτωθεν ἄμβων ὁ χώρα ὁ ὀφθαλμός , πρός ὁ βάθος ἔσω φέρω , ᾀνταῦθη συνάπτω ὁ κοινός ῥαφή ὁ κεφαλή . ὡς γίγνομαι τρεῖς κατά ἑκάτερος μέρος ἐκ ἀριστερός τε καί δεξιός ὀστέον ὁ ἄνω γένυς ὅς συντάσσω ὁ κεφαλή . μέγας μέν οὖν αὐτός εἰμί ὁ κατά ὁ ζύγωμα · καί γάρ καί ὁ κρόταφος τις συνεπιλαμβάνομαι , καί ὁ ὀφρῦς , καί ὁ χώρα ὁ ὀφθαλμός , καί ὁ μικρός κανθός ὅλος ἐν ἑαυτοῦ περιλαμβάνω , μέχρι ὁ καλέω μῆλον καθήκω . ἑξῆς δέ αὐτός καί θέσις καί μέγεθος ὁ κατά αὐτός εἰμί ὁ ὀφθαλμός , ἐν ὅς περιέχω ὁ πρός ὁ ἄνω γένυς ἀφικνέομαι νεῦρον . μικρός δέ ἅπας ὑπάρχω ὁ περί ὁ μέγας κανθός . ἔνιοι δέ ὁ ἀνατομικός εἷς εἰμί γράφω ὁ τρεῖς οὗτος , ὁ εἰς ὁ ῥίζα ὁ ὀφθαλμός ἀποσχίζω δύο ῥαφή ἤ μηδόλως οἶδα , ἤ παραλείπω ἑκών , ὡς μικρός . ὑπό δέ οὗτος ἅπας κατά ἑκάτερος μέρος εἷς ὀστέον εἰμί , ὁ λέγω τρεῖς ὑποτάσσω , ἀξιόλογος ὁ μέγεθος . καί γάρ καί ὁ μῆλον ὀνομάζω οὗτος μόριον εἰμί , καί ὁ ὁ ὀδούς ἅπας φάτνιον πλήν ὁ τομεύς . ὁρίζω δέ αὐτός ῥαφή τέσσαρες · ἄνωθεν μέν , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω ἀπό ὁ ζύγωμα ἐπί ὁ μεσόφρυον ἀναφέρω · κάτωθεν δέ ὁ κατά μέσος ὁ οὐρανίσκος εὐθύς · δύο δέ λοιπός οὗτος ἐπιζεύγνυμι , ὁ τε ἀπό ὁ μεσόφρυον μέν ἄρχω , παρά δέ ὁ ῥίς φέρω καί μεταξύ ὁ τε κυνόδους ὀνομάζω καί ὁ τομεύς διεκπίτνω , καί ἄλλος , μέρος μέν τις αὐτός ἔχω ὁ κοινός ὁ σφηνοειδής , ὅσος ἐν κύκλος περιθέω ὁ ἔσχατος ὀδούς , ὁ λοιπός δέ ἴδιος , ἄχρι ὁ συνάπτω ὁ κατά ὁ οὐρανίσκος εὐθύς ῥαφή . οὗτος δέ ὁ ὀστέον , μέγας εἰμί , ὡς λέγω , δύο ἕτερος παράκειμαι μικρός , κατά ὅς καί συντετραίνω πρός ὑπερῴα ὁ ῥίς . ὅρος δέ αὐτός εἰμί ὁ τε ἴδιος μοῖρα ὁ προλέγω ῥαφή , ὁ τε ἐγκάρσιος ὁ σφηνοειδής ὀστέον , ὁ μεταξύ ὁ ἔσχατος ὀδούς . οὗτος μέν οὖν ὁ περιέχω αὐτός χωρίζω , ἀλλήλων δέ κατά ὁ εὐθύς ὁ ἐν οὐρανίσκος ῥαφή διορίζω .