galenus.de-optima-corporis-nostri-constitutione 1
Τίς ἡ ἀρίστη κατασκευὴ τοῦ σώματος ἡμῶν ; ἆρά γε ἡ εὐκρατοτάτη , καθάπερ ἔδοξε πολλοῖς μὲν παλαιῶν ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων ; ἢ τὴν μὲν ἀρίστην ἀναγκαῖον εὐκρατοτάτην ὑπάρχειν , οὐ μὴν τήν γε εὐκρατοτάτην ἀρίστην ἐξ ἀνάγκης ; ἡ μὲν γὰρ ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ σύμμετρος κρᾶσις ὑγεία τῶν ὁμοιομερῶν ἐστι μελῶν τοῦ σώματος ἡμῶν · ἡ δὲ ἐκ τούτων ἁπάντων διάπλασις τοῦ ζώου ἐν θέσει καὶ μεγέθει καὶ σχήματι καὶ ἀριθμῷ τῶν συνθέντων ὑπάρχει . καὶ δόξειεν ἂν ἐγχωρεῖν τὸ ἐκ τῶν πλείστων μορίων εὐκράτων συγκείμενόν τι σῶμα παρὰ τὸ μέγεθος αὐτῶν ἢ τὸν ἀριθμὸν , ἢ τὴν διάπλασιν , ἢ τὴν πρὸς ἄλληλα σύνταξιν ἡμαρτῆσθαι . πειρατέον οὖν ὑπὲρ ἁπάντων τούτων ἐφεξῆς διελθεῖν ἀρξαμένους ἀπὸ τῶν ὀνομάτων , οἷς ἐξ ἀνάγκης χρώμεθα κατὰ τὸν λόγον , ἐπειδὴ καὶ περὶ τούτων ἐρίζουσί τινες , οἱ μὲν κατασκευὴν ἀρίστην , οἱ δὲ διάθεσιν , οἱ δὲ σχέσιν , οἱ δὲ ἕξιν , ἢ φύσιν σώματος , ἢ ὅπως ἂν ἑκάστῳ δόξειε λέγειν ἀξιοῦντες . ἐγὼ δὲ τὸ μὲν , ὡς ἄν τῳ παρασταίη , ποιεῖσθαι τὴν ἑρμηνείαν οὐ μέμφομαι · τὸ δ’ ἐγκαλεῖν τοῖς ἑτέροις ὀνόμασιν οὐκ ἐπαινῶ , τὴν πλείστην καὶ μεγίστην φροντίδα τῶν πραγμάτων αὐτῶν , ὑπὲρ ὧν ὁ λόγος ἐστὶ , ἡγούμενος χρῆναι ποιεῖσθαι μᾶλλον ἢ τῶν ὀνομάτων . εἴτ’ οὖν ἀρίστην κατασκευὴν σώματος , εἴτε διάθεσιν , εἴτε ἕξιν , εἴτε σχέσιν , εἴτε φύσιν , εἴθ’ ὁπωσοῦν ἑτέρως ὀνομάζειν ἐθέλοι τις , οὕτω θέμενος , ἐὰν ἀπό τε τῆς ὁμολογουμένης ἐννοίας ἄρξηται , καὶ προϊὼν ἐπὶ τὴν τῆς οὐσίας εὕρεσιν ἐν τάξει τινὶ καὶ μεθόδῳ ποιῆται τὴν ζήτησιν , ἐπαινέσομαι τοῦτον ἐγὼ πολὺ μᾶλλον , ἢ εἰ περὶ ὀνομάτων πάνδεινός τίς μοι φαίνοιτο . καὶ τοίνυν καὶ ἡμεῖς οὕτως ποιῶμεν ἀπὸ τῆς κοινῆς ἐννοίας ἀρξάμενοι , καὶ ταύτην διορισάμενοι μεθόδῳ προΐωμεν ἐπὶ τὸ συνεχὲς τῆς σκέψεως .
Lemmas: τίς ὁ ἀγαθός κατασκευή ὁ σῶμα ἐγώ ; ἆρα γε ὁ εὔκρατος , καθά δοκέω πολύς μέν παλαιός ἰατρός τε καί φιλόσοφος ; ἤ ὁ μέν ἀγαθός ἀναγκαῖος εὔκρατος ὑπάρχω , οὐ μήν ὁ γε εὔκρατος ἀγαθός ἐκ ἀνάγκη ; ὁ μέν γάρ ἐκ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός σύμμετρος κρᾶσις ὑγεία ὁ ὁμοιομερής εἰμί μέλος ὁ σῶμα ἐγώ · ὁ δέ ἐκ οὗτος ἅπας διάπλασις ὁ ζῷον ἐν θέσις καί μέγεθος καί σχῆμα καί ἀριθμός ὁ συντίθημι ὑπάρχω . καί δοκέω ἄν ἐγχωρέω ὁ ἐκ ὁ πολύς μόριον εὔκρατος σύγκειμαι τις σῶμα παρά ὁ μέγεθος αὐτός ἤ ὁ ἀριθμός , ἤ ὁ διάπλασις , ἤ ὁ πρός ἀλλήλων σύνταξις ἁμαρτάνω . πειράω οὖν ὑπέρ ἅπας οὗτος ἐφεξῆς διέρχομαι ἄρχω ἀπό ὁ ὄνομα , ὅς ἐκ ἀνάγκη χράω κατά ὁ λόγος , ἐπειδή καί περί οὗτος ἐρίζω τις , ὁ μέν κατασκευή ἀγαθός , ὁ δέ διάθεσις , ὁ δέ σχέσις , ὁ δέ ἕξις , ἤ φύσις σῶμα , ἤ ὅπως ἄν ἕκαστος δοκέω λέγω ἀξιόω . ἐγώ δέ ὁ μέν , ὡς ἄν τις παρίστημι , ποιέω ὁ ἑρμηνεία οὐ μέμφομαι · ὁ δέ ἐγκαλέω ὁ ἕτερος ὄνομα οὐ ἐπαινέω , ὁ πολύς καί μέγας φροντίς ὁ πρᾶγμα αὐτός , ὑπέρ ὅς ὁ λόγος εἰμί , ἡγέομαι χρή ποιέω μάλα ἤ ὁ ὄνομα . εἴτε οὖν ἀγαθός κατασκευή σῶμα , εἴτε διάθεσις , εἴτε ἕξις , εἴτε σχέσις , εἴτε φύσις , εἴτε ὁπωσοῦν ἕτερος ὀνομάζω ἐθέλω τις , οὕτως τίθημι , ἐάν ἀπό τε ὁ ὁμολογέω ἔννοια ἄρχω , καί προέρχομαι ἐπί ὁ ὁ οὐσία εὕρεσις ἐν τάξις τις καί μέθοδος ποιέω ὁ ζήτησις , ἐπαινέω οὗτος ἐγώ πολύς μάλα , ἤ εἰ περί ὄνομα πάνδεινος τις ἐγώ φαίνω . καί τοίνυν καί ἐγώ οὕτως ποιέω ἀπό ὁ κοινός ἔννοια ἄρχω , καί οὗτος διορίζω μέθοδος προέρχομαι ἐπί ὁ συνεχής ὁ σκέψις .