galenus.de-naturalibus-facultatibus 3.2
Ἀλλ’ ἡμεῖς οὐ τούτῳ μόνῳ τῷ γένει τῆς ἀποδείξεως εἰθισμένοι χρῆσθαι , προστιθέντες δὲ αὐτῷ καὶ τὰς ἐκ τῶν ἐναργῶς φαινομένων ἀναγκαζούσας τε καὶ βιαζομένας πίστεις , ἐπὶ τὰς τοιαύτας καὶ νῦν ἀφιξόμεθα , καὶ δείξομεν ἐπὶ μέν τινων μορίων τοῦ σώματος οὕτως ἐναργῆ τὴν καθεκτικὴν δύναμιν , ὡς αὐταῖς ταῖς αἰσθήσεσι διαγιγνώσκεσθαι τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς , ἐπὶ δέ τινων ἧττον μὲν ἐναργῶς ταῖς αἰσθήσεσι , λόγῳ δὲ κᾀνταῦθα φωραθῆναι δυναμένην . ἀρξώμεθα οὖν τῆς διδασκαλίας ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πρώτου , μεθόδῳ τινὶ προχειρίσασθαι μόρι’ ἄττα τοῦ σώματος , ἐφ’ ὧν ἀκριβῶς ἐστι βασανίσαι τε καὶ ζητῆσαι τὴν καθεκτικὴν δύναμιν , ὁποία ποτ’ ἐστίν . ἆρ’ οὖν ἄν τις ἄμεινον ἑτέρωθεν ἢ ἀπὸ τῶν μεγίστων τε καὶ κοιλοτάτων ὀργάνων ὑπάρξαιτο τῆς ζητήσεως ; ἐμοὶ μὲν οὖν οὐκ ἂν δοκεῖ βέλτιον . ἐναργεῖς γοῦν εἰκὸς ἐπὶ τούτων φανῆναι τὰς ἐνεργείας διὰ τὸ μέγεθος · ὡς τά γε σμικρὰ τάχ’ ἂν , εἰ καὶ σφοδρὰν ἔχει τὴν τοιαύτην δύναμιν , ἀλλ’ οὐκ αἰσθήσει γ’ ἑτοίμην διαγιγνώσκεσθαι τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς . ἀλλ’ ἔστιν ἐν τοῖς μάλιστα κοιλότατα καὶ μέγιστα τῶν τοῦ ζώου μορίων ἥ τε γαστὴρ , αἱ μῆτραί τε , αἱ καὶ ὑστέραι καλούμεναι . τί οὖν κωλύει ταῦτα προχειρισαμένους ἐπισκέψασθαι . τὰς ἐνεργείας αὐτῶν , ὅσαι μὲν καὶ πρὸ τῆς ἀνατομῆς δῆλαι , τὴν ἐξέτασιν ἐφ’ ἐμῶν αὐτῶν ποιουμένους , ὅσαι δ’ ἀμυδρότεραι , τὰ παραπλήσια διαιροῦντας ἀνθρώπῳ ζῶα ; οὐχ ὡς οὐκ ἂν ἱκανῶς τό γε καθόλου περὶ τῆς ζητουμένης δυνάμεως καὶ τῶν ἀνομοίων ἐνδειξαμένων , ἀλλ’ ὅσην ἅμα τῷ κοινῷ καὶ τὸ ἴδιον ἐφ’ ἡμῶν αὐτῶν ἐγνωκότες , εἴς τε τὰς διαγνώσεις τῶν νοσημάτων αὐτῶν καὶ τὰς ἰάσεις εὐπορώτεροι γιγνώμεθα . περὶ μὲν οὖν ἀμφοτέρων τῶν ὀργάνων ἅμα λέγειν ἀδύνατον · ἐν μέρει δ’ ὑπὲρ ἑκατέρου ποιησόμεθα τὸν λόγον , ἀπὸ τοῦ σαφέστερον ἐνδείξασθαι δυναμένου τὴν καθεκτικὴν δύναμιν ἀρξάμενοι . κατέχει μὲν γὰρ καὶ ἡ γαστὴρ τὰ σιτία , μέχρι περ ἂν ἐκπέψῃ · κατέχουσι δὲ καὶ αἱ μῆτραι τὸ ἔμβρυον , ἔστ’ ἂν τελειώσωσιν . ἀλλὰ πολλαπλάσιός ἐστιν ὁ τῆς τῶν ἐμβρύων τελειώσεως χρόνος τῆς τῶν σιτίων πέψεως .
Lemmas: ἀλλά ἐγώ οὐ οὗτος μόνος ὁ γένος ὁ ἀπόδειξις ἐθίζω χράω , προστίθημι δέ αὐτός καί ὁ ἐκ ὁ ἐναργής φαίνω ἀναγκάζω τε καί βιάζω πίστις , ἐπί ὁ τοιοῦτος καί νῦν ἀφικνέομαι , καί δείκνυμι ἐπί μέν τις μόριον ὁ σῶμα οὕτως ἐναργής ὁ καθεκτικός δύναμις , ὡς αὐτός ὁ αἴσθησις διαγιγνώσκω ὁ ἐνέργεια αὐτός , ἐπί δέ τις ἥσσων μέν ἐναργής ὁ αἴσθησις , λόγος δέ ᾀνταῦθη φωράω δύναμαι . ἄρχω οὖν ὁ διδασκαλία ἀπό αὐτός ὁ πρῶτος , μέθοδος τις προχειρίζω μόριον τις ὁ σῶμα , ἐπί ὅς ἀκριβής εἰμί βασανίζω τε καί ζητέω ὁ καθεκτικός δύναμις , ὁποῖος ποτέ εἰμί . ἆρα οὖν ἄν τις ἀγαθός ἑτέρωθεν ἤ ἀπό ὁ μέγας τε καί κοῖλος ὄργανον ὑπάρχω ὁ ζήτησις ; ἐγώ μέν οὖν οὐ ἄν δοκέω ἀγαθός . ἐναργής γοῦν ἔοικα ἐπί οὗτος φαίνω ὁ ἐνέργεια διά ὁ μέγεθος · ὡς ὁ γε μικρός τάχα ἄν , εἰ καί σφοδρός ἔχω ὁ τοιοῦτος δύναμις , ἀλλά οὐ αἴσθησις γε ἑτοῖμος διαγιγνώσκω ὁ ἐνέργεια αὐτός . ἀλλά εἰμί ἐν ὁ μάλα κοῖλος καί μέγας ὁ ὁ ζῷον μόριον ὁ τε γαστήρ , ὁ μήτρα τε , ὁ καί ὑστέρα καλέω . τίς οὖν κωλύω οὗτος προχειρίζω ἐπισκοπέω . ὁ ἐνέργεια αὐτός , ὅσος μέν καί πρό ὁ ἀνατομή δῆλος , ὁ ἐξέτασις ἐπί ἐμός αὐτός ποιέω , ὅσος δέ ἀμυδρός , ὁ παραπλήσιος διαιρέω ἄνθρωπος ζῷον ; οὐ ὡς οὐ ἄν ἱκανός ὁ γε καθόλου περί ὁ ζητέω δύναμις καί ὁ ἀνόμοιος ἐνδείκνυμι , ἀλλά ὅσος ἅμα ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος ἐπί ἐγώ αὐτός γιγνώσκω , εἰς τε ὁ διάγνωσις ὁ νόσημα αὐτός καί ὁ ἴασις εὔπορος γίγνομαι . περί μέν οὖν ἀμφότερος ὁ ὄργανον ἅμα λέγω ἀδύνατος · ἐν μέρος δέ ὑπέρ ἑκάτερος ποιέω ὁ λόγος , ἀπό ὁ σαφής ἐνδείκνυμι δύναμαι ὁ καθεκτικός δύναμις ἄρχω . κατέχω μέν γάρ καί ὁ γαστήρ ὁ σιτίον , μέχρι περ ἄν ἐκπέσσω · κατέχω δέ καί ὁ μήτρα ὁ ἔμβρυον , ἔστε ἄν τελειόω . ἀλλά πολλαπλάσιος εἰμί ὁ ὁ ὁ ἔμβρυον τελείωσις χρόνος ὁ ὁ σιτίον πέψις .