galenus.de-naturalibus-facultatibus 2.1
Ὅτι μὲν οὖν ἀναγκαῖόν ἐστιν οὐκ Ἐρασιστράτῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν , ὅσοι μέλλουσι περὶ διακρίσεως οὔρων ἐρεῖν τι χρηστὸν , ὁμολογῆσαι , δύναμίν τινα ὑπάρχειν τοῖς νεφροῖς ἕλκουσαν εἰς ἑαυτοὺς ποιότητα τοιαύτην , οἵα ἐν τοῖς οὔροις ἐστὶ , διὰ τοῦ πρόσθεν ἐπιδέδεικται γράμματος , ἀναμιμνησκόντων ἅμ’ αὐτῷ καὶ τοῦθ’ ἡμῶν , ὡς οὐκ ἄλλως μὲν εἰς τὴν κύστιν τὰ οὖρα φέρεται διὰ τῶν νεφρῶν , ἄλλως δ’ εἰς ἅπαντα τὰ μόρια τοῦ ζώου τὸ αἷμα , κατ’ ἄλλον δέ τινα τρόπον ἡ ξανθὴ χολὴ διακρίνεται . δειχθείσης γὰρ ἐναργῶς ἐφ’ ἑνὸς οὑτινοσοῦν ὀργάνου τῆς ἑλκτικῆς τε καὶ ἐπισπαστικῆς ὀνομαζομένης δυνάμεως , οὐδὲν ἔτι χαλεπὸν ἐπὶ τὰ λοιπὰ μεταφέρειν αὐτήν . οὐ γὰρ δὴ τοῖς μὲν νεφροῖς ἡ φύσις ἔδωκέ τινα τοιαύτην δύναμιν , οὐχὶ δέ γε καὶ τοῖς τὸ χολῶδες ὑγρὸν ἕλκουσιν ἀγγείοις · οὐδὲ τούτοις μὲν , οὐκέτι δὲ καὶ τῶν ἄλλων μορίων ἑκάστῳ . καὶ μὴν εἰ τοῦτ’ ἀληθές ἐστι , θαυμάζειν χρὴ τοῦ Ἐρασιστράτου ψευδεῖς οὕτω λόγους ὑπὲρ ἀναδόσεως τροφῆς εἰπόντος , ὡς μηδ’ Ἀσκληπιάδην λαθεῖν . καί τοί γε οἴεται παντὸς μᾶλλον ἀληθὲς ὑπάρχειν , ὡς , εἴπερ ἐκ τῶν φλεβῶν ἀποῤῥέοι τι , δυοῖν θάτερον , ἢ κενὸς ἔσται τόπος ἀθρόως , ἢ τὸ συνεχὲς ἐπιῤῥυήσεται , τὴν βάσιν ἀναπληροῦν τοῦ κενουμένου . ἀλλ’ ὅ γ’ Ἀσκληπιάδης οὐ δυοῖν θάτερόν φησιν , ἀλλὰ τριῶν ἕν τι χρῆναι λέγειν ἐπὶ τοῖς κενουμένοις ἀγγείοις ἕπεσθαι , ἢ κενὸν ἀθρόως τόπον , ἢ τὸ συνεχὲς ἀκολουθήσειν , ἢ συσταλήσεσθαι τὸ ἀγγεῖον . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν καλάμων καὶ τῶν αὐλίσκων τῶν εἰς τὸ ὕδωρ καθιεμένων ἀληθὲς εἰπεῖν , ὅτι , τοῦ περιεχομένου κενουμένου κατὰ τὴν εὐρυχωρίαν αὐτῶν ἀέρος , ἢ κενὸς ἀθρόως ἔσται τόπος , ἢ ἀκολουθήσει τὸ συνεχές · ἐπὶ δὲ τῶν φλεβῶν οὐκέτ’ ἐγχωρεῖ , δυναμένου δὴ τοῦ χιτῶνος αὐτῶν εἰς ἑαυτὸν συνιζάνειν , καὶ διὰ τοῦτο καταπίπτειν εἰς τὴν ἐντὸς εὐρυχωρίαν . οὕτως μὲν δὴ ψευδὴς ἡ περὶ τῆς πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίας , οὐκ ἀπόδειξις μὰ τὸν Δία εἴποιμ’ ἂν , ἀλλ’ ὑπόθεσις Ἐρασιστράτειος . καθ’ ἕτερον δ’ αὖ τρόπον , εἰ καὶ ἀληθὴς εἴη , περιττὴ , τῆς μὲν κοιλίας ἐνθλίβειν ταῖς φλεψὶ δυναμένης , ὡς αὐτὸς ὑπέθετο , τῶν φλεβῶν δ’ αὖ περιστέλλεσθαι τῷ ἐνυπάρχοντι , καὶ προωθεῖν αὐτό . τά τε γὰρ ἄλλα καὶ πλῆθος οὐκ ἂν ἐν τῷ σώματι γένοιτο , τῇ πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίᾳ μόνῃ τῆς ἀναδόσεως ἐπιτελουμένης . εἰ μὲν οὖν ἡ τῆς γαστρὸς ἔνθλιψις ἐκλύεται προϊοῦσα , καὶ μέχρι παντὸς ἀδύνατός ἐστιν ἐξικνεῖσθαι , καὶ διὰ τοῦτο ἄλλης τινὸς δεῖ μηχανῆς εἰς τὴν πάντη φορὰν τοῦ αἵματος , ἀναγκαία μὲν ἡ πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθία προσεξεύρηται · πλῆθος δ’ ἐν οὐδενὶ τῶν μεθ’ ἧπαρ ἔσται μορίων , ἢ , εἴπερ ἄρα , περὶ τὴν καρδίαν τε καὶ τὸν πνεύμονα . μόνη γὰρ αὕτη τῶν μεθ’ ἧπαρ εἰς τὴν δεξιὰν αὐτῆς κοιλίαν ἕλκει τὴν τροφὴν , εἶτα διὰ τῆς φλεβὸς τῆς ἀρτηριώδους ἐκπέμπει τῷ πνεύμονι . τῶν δὲ ἄλλων οὐδὲν οὐδ’ αὐτὸς ὁ Ἐρασίστρατος ἐκ καρδίας βούλεται τρέφεσθαι διὰ τὴν τῶν ὑμένων ἐπίφυσιν . εἰ δέ γε , ἵνα πλῆθος γένηται , φυλάξομεν ἄχρι παντὸς τὴν ῥώμην τῆς κατὰ τὴν κοιλίαν ἐνθλίψεως , οὐδὲν ἔτι δεόμεθα τῆς πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίας , μάλιστα εἰ καὶ τὴν τῶν φλεβῶν συνυπεθέμεθα περιστολὴν , ὡς αὖ καὶ τοῦτ’ αὐτὸ πάλιν ἀρέσκει τὸν Ἐρασίστρατον .
Lemmas: ὅτι μέν οὖν ἀναγκαῖος εἰμί οὐ Ἐρασίστρατος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἅπας , ὅσος μέλλω περί διάκρισις ὅρος λέγω τις χρηστός , ὁμολογέω , δύναμις τις ὑπάρχω ὁ νεφρός ἕλκω εἰς ἑαυτοῦ ποιότης τοιοῦτος , οἷος ἐν ὁ οὖρον εἰμί , διά ὁ πρόσθεν ἐπιδείκνυμι γράμμα , ἀναμιμνῄσκω ἅμα αὐτός καί οὗτος ἐγώ , ὡς οὐ ἄλλος μέν εἰς ὁ κύστις ὁ οὖρον φέρω διά ὁ νεφρός , ἄλλος δέ εἰς ἅπας ὁ μόριον ὁ ζῷον ὁ αἷμα , κατά ἄλλος δέ τις τρόπος ὁ ξανθός χολή διακρίνω . δείκνυμι γάρ ἐναργής ἐπί εἷς ὅστις ὄργανον ὁ ἑλκτικός τε καί ἐπισπαστικός ὀνομάζω δύναμις , οὐδείς ἔτι χαλεπός ἐπί ὁ λοιπός μεταφέρω αὐτός . οὐ γάρ δή ὁ μέν νεφρός ὁ φύσις δίδωμι τις τοιοῦτος δύναμις , οὐ δέ γε καί ὁ ὁ χολώδης ὑγρός ἕλκω ἀγγεῖον · οὐδέ οὗτος μέν , οὐκέτι δέ καί ὁ ἄλλος μόριον ἕκαστος . καί μήν εἰ οὗτος ἀληθής εἰμί , θαυμάζω χρή ὁ Ἐρασίστρατος ψευδής οὕτως λόγος ὑπέρ ἀνάδοσις τροφή λέγω , ὡς μηδέ Ἀσκληπιάδης λανθάνω . καί τοι γε οἴομαι πᾶς μάλα ἀληθής ὑπάρχω , ὡς , εἴπερ ἐκ ὁ φλέψ ἀπορρέω τις , δύο ἕτερος , ἤ κενός εἰμί τόπος ἀθρόος , ἤ ὁ συνεχής ἐπιρρέω , ὁ βάσις ἀναπληρόω ὁ κενόω . ἀλλά ὁ γε Ἀσκληπιάδης οὐ δύο ἕτερος φημί , ἀλλά τρεῖς εἷς τις χρή λέγω ἐπί ὁ κενόω ἀγγεῖον ἕπομαι , ἤ κενός ἀθρόος τόπος , ἤ ὁ συνεχής ἀκολουθέω , ἤ συσταλάω ὁ ἀγγεῖον . ἐπί μέν γάρ ὁ κάλαμος καί ὁ αὐλίσκος ὁ εἰς ὁ ὕδωρ καθίημι ἀληθής λέγω , ὅτι , ὁ περιέχω κενόω κατά ὁ εὐρυχωρία αὐτός ἀήρ , ἤ κενός ἀθρόος εἰμί τόπος , ἤ ἀκολουθέω ὁ συνεχής · ἐπί δέ ὁ φλέψ οὐκέτι ἐγχωρέω , δύναμαι δή ὁ χιτών αὐτός εἰς ἑαυτοῦ συνιζάνω , καί διά οὗτος καταπίπτω εἰς ὁ ἐντός εὐρυχωρία . οὕτως μέν δή ψευδής ὁ περί ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία , οὐ ἀπόδειξις μά ὁ Ζεύς λέγω ἄν , ἀλλά ὑπόθεσις Ἐρασιστράτειος . κατά ἕτερος δέ αὖ τρόπος , εἰ καί ἀληθής εἰμί , περισσός , ὁ μέν κοιλία ἐνθλίβω ὁ φλέψ δύναμαι , ὡς αὐτός ὑποτίθημι , ὁ φλέψ δέ αὖ περιστέλλω ὁ ἐνυπάρχω , καί προωθέω αὐτός . ὁ τε γάρ ἄλλος καί πλῆθος οὐ ἄν ἐν ὁ σῶμα γίγνομαι , ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία μόνος ὁ ἀνάδοσις ἐπιτελέω . εἰ μέν οὖν ὁ ὁ γαστήρ ἔνθλιψις ἐκλύω προέρχομαι , καί μέχρι πᾶς ἀδύνατος εἰμί ἐξικνέομαι , καί διά οὗτος ἄλλος τις δέω μηχανή εἰς ὁ πάντῃ φορά ὁ αἷμα , ἀναγκαῖος μέν ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία προσεξευρίσκω · πλῆθος δέ ἐν οὐδείς ὁ μετά ἧπαρ εἰμί μόριον , ἤ , εἴπερ ἄρα , περί ὁ καρδία τε καί ὁ πνεύμων . μόνος γάρ οὗτος ὁ μετά ἧπαρ εἰς ὁ δεξιός αὐτός κοιλία ἕλκω ὁ τροφή , εἶτα διά ὁ φλέψ ὁ ἀρτηριώδης ἐκπέμπω ὁ πνεύμων . ὁ δέ ἄλλος οὐδείς οὐδέ αὐτός ὁ Ἐρασίστρατος ἐκ καρδία βούλομαι τρέφω διά ὁ ὁ ὑμήν ἐπίφυσις . εἰ δέ γε , ἵνα πλῆθος γίγνομαι , φυλάσσω ἄχρι πᾶς ὁ ῥώμη ὁ κατά ὁ κοιλία ἔνθλιψις , οὐδείς ἔτι δέω ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία , μάλα εἰ καί ὁ ὁ φλέψ συνυποτίθεμαι περιστολή , ὡς αὖ καί οὗτος αὐτός πάλιν ἀρέσκω ὁ Ἐρασίστρατος .