galenus.de-naturalibus-facultatibus 3.1
Ὅτι μὲν οὖν , ἡ θρέψις ἀλλοιουμένου τε καὶ ὁμοιουμένου γίνεται τοῦ τρέφοντος τῷ τρεφομένῳ , καὶ ὡς ἐν ἑκάστῳ τῶν τοῦ ζώου μορίων ἐστί τις δύναμις , ἣν ἀπὸ τῆς ἐνεργείας ἀλλοιωτικὴν μὲν κατὰ γένος , ὁμοιωτικὴν δὲ καὶ θρεπτικὴν κατ’ εἶδος ὀνομάζομεν , ἐν τῷ πρόσθεν δεδήλωται λόγῳ . τὴν δ’ εὐπορίαν τῆς ὕλης , ἣν τροφὴν ἑαυτῷ ποιεῖται τὸ τρεφόμενον , ἐξ ἑτέρας τινὸς ἔχειν ἐδείκνυτο δυνάμεως ἐπισπᾶσθαι πεφυκυίας τὸν οἰκεῖον χυμόν . εἶναι δ’ οἰκεῖον ἑκάστῳ τῶν μορίων χυμὸν , ὃς ἂν ἐπιτηδειότατος εἰς τὴν ἐξομοίωσιν ᾖ , καὶ τὴν ἕλκουσαν αὐτὸν δύναμιν ἀπὸ τῆς ἐνεργείας ἑλκτικήν τέ τινα καὶ ἐπισπαστικὴν ὀνομάζεσθαι . δέδεικται δὲ καὶ ὡς πρὸ μὲν τῆς ὁμοιώσεως ἡ πρόσφυσίς ἐστιν , ἐκείνης δ’ ἔμπροσθεν ἡ πρόσθεσις γίγνεται , τέλος , ὡς ἂν εἴποι τις , οὖσα τῆς κατὰ τὴν ἐπισπαστικὴν δύναμιν ἐνεργείας . αὐτὸ μὲν γὰρ τὸ παράγεσθαι τὴν τροφὴν ἐκ τῶν φλεβῶν εἰς ἕκαστον τῶν μορίων τῆς ἑλκτικῆς ἐνεργούσης γίγνεται δυνάμεως · τὸ δ’ ἤδη παρῆχθαί τε καὶ προστίθεσθαι τῷ μορίῳ τὸ τέλος ἐστὶν αὐτὸ , δι’ ὃ καὶ τῆς τοιαύτης ἐνεργείας ἐδεήθημεν . ἵνα γὰρ προστεθῇ , διὰ τοῦθ’ ἕλκεται . χρόνου δ’ ἐντεῦθεν ἤδη πλείονος εἰς τὴν θρέψιν τοῦ ζώου δεῖ . ἑλχθῆναι μὲν γὰρ καὶ διὰ ταχέων τι δύναται προσφυῆναι δὲ καὶ ἀλλοιωθῆναι . καὶ τελέως ὁμοιωθῆναι τῷ τρεφομένῳ , καὶ μέρος αὐτοῦ γενέσθαι , παραχρῆμα μὲν οὐχ οἷόν τε , χρόνῳ δ’ ἂν πλείονι συμβαίνοι καλῶς . ἀλλ’ εἰ μὴ μένει κατὰ τὸ μέρος ὁ προστεθεὶς . οὗτος χυμὸς , εἰς ἕτερον δέ τι μεθίσταται , καὶ παραῤῥεῖ διὰ παντὸς , ἀμείβων τε καὶ ὑπαλλάττων τὰ χωρία , κατ’ οὐδὲν αὐτῶν οὔτε πρόσφυσις , οὔτ’ ἐξομοίωσις ἔσται . δεῖ δὲ κᾀνταῦθά τινος τῇ φύσει δυνάμεως ἑτέρας εἰς πολυχρόνιον μονὴν τοῦ προστεθέντος τῷ μορίῳ χυμοῦ , καὶ ταύτης οὐκ ἔξωθέν ποθεν ἐπιῤῥεούσης , ἀλλ’ ἐν αὐτῷ τῷ θρεψομένῳ κατῳκισμένης , ἣν ἀπὸ τῆς ἐνεργείας πάλιν οἱ πρὸ ἡμῶν ἠναγκάσθησαν ὀνομάσαι καθεκτικήν . ὁ μὲν δὴ λόγος ἤδη σαφῶς ἐνεδείξατο τὴν ἀνάγκην τῆς γενέσεως τῆς τοιαύτης δυνάμεως . καὶ ὅστις ἀκολουθοῦσαν σύνεσιν ἔχει , πέπεισται βιαίως ἐξ ὧν εἴπομεν , ὡς , ὑποκειμένου τε καὶ ἀποδεδειγμένου τοῦ τεχνικὴν εἶναι τὴν φύσιν καὶ τοῦ ζώου κηδεμονικὴν , ἀναγκαῖον ὑπάρχειν αὐτῇ καὶ τὴν τοιαύτην δύναμιν ·
Lemmas: ὅτι μέν οὖν , ὁ θρέψις ἀλλοιόω τε καί ὁμοιόω γίγνομαι ὁ τρέφω ὁ τρέφω , καί ὡς ἐν ἕκαστος ὁ ὁ ζῷον μόριον εἰμί τις δύναμις , ὅς ἀπό ὁ ἐνέργεια ἀλλοιωτικός μέν κατά γένος , ὁμοιωτικός δέ καί θρεπτικός κατά εἶδος ὀνομάζω , ἐν ὁ πρόσθεν δηλόω λόγος . ὁ δέ εὐπορία ὁ ὕλη , ὅς τροφή ἑαυτοῦ ποιέω ὁ τρέφω , ἐκ ἕτερος τις ἔχω δείκνυμι δύναμις ἐπισπάω φύω ὁ οἰκεῖος χυμός . εἰμί δέ οἰκεῖος ἕκαστος ὁ μόριον χυμός , ὅς ἄν ἐπιτήδειος εἰς ὁ ἐξομοίωσις εἰμί , καί ὁ ἕλκω αὐτός δύναμις ἀπό ὁ ἐνέργεια ἑλκτικός τε τις καί ἐπισπαστικός ὀνομάζω . δείκνυμι δέ καί ὡς πρό μέν ὁ ὁμοίωσις ὁ πρόσφυσις εἰμί , ἐκεῖνος δέ ἔμπροσθεν ὁ πρόσθεσις γίγνομαι , τέλος , ὡς ἄν λέγω τις , εἰμί ὁ κατά ὁ ἐπισπαστικός δύναμις ἐνέργεια . αὐτός μέν γάρ ὁ παράγω ὁ τροφή ἐκ ὁ φλέψ εἰς ἕκαστος ὁ μόριον ὁ ἑλκτικός ἐνεργέω γίγνομαι δύναμις · ὁ δέ ἤδη παράγω τε καί προστίθημι ὁ μόριον ὁ τέλος εἰμί αὐτός , διά ὅς καί ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια δέω . ἵνα γάρ προστίθημι , διά οὗτος ἕλκω . χρόνος δέ ἐντεῦθεν ἤδη πολύς εἰς ὁ θρέψις ὁ ζῷον δέω . ἑλ́σκω μέν γάρ καί διά ταχύς τις δύναμαι προσφύω δέ καί ἀλλοιόω . καί τέλειος ὁμοιόω ὁ τρέφω , καί μέρος αὐτός γίγνομαι , παραχρῆμα μέν οὐ οἷος τε , χρόνος δέ ἄν πολύς συμβαίνω καλός . ἀλλά εἰ μή μένω κατά ὁ μέρος ὁ προστίθημι . οὗτος χυμός , εἰς ἕτερος δέ τις μεθίστημι , καί παραρρέω διά πᾶς , ἀμείβω τε καί ὑπαλλάσσω ὁ χωρίον , κατά οὐδείς αὐτός οὔτε πρόσφυσις , οὔτε ἐξομοίωσις εἰμί . δέω δέ ᾀνταῦθη τις ὁ φύσις δύναμις ἕτερος εἰς πολυχρόνιος μονή ὁ προστίθημι ὁ μόριον χυμός , καί οὗτος οὐ ἔξωθεν ποθεν ἐπιρρέω , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ τρέφω κατοικίζω , ὅς ἀπό ὁ ἐνέργεια πάλιν ὁ πρό ἐγώ ἀναγκάζω ὀνομάζω καθεκτικός . ὁ μέν δή λόγος ἤδη σαφής ἐνδείκνυμι ὁ ἀνάγκη ὁ γένεσις ὁ τοιοῦτος δύναμις . καί ὅστις ἀκολουθέω σύνεσις ἔχω , πείθω βίαιος ἐκ ὅς λέγω , ὡς , ὑπόκειμαι τε καί ἀποδείκνυμι ὁ τεχνικός εἰμί ὁ φύσις καί ὁ ζῷον κηδεμονικός , ἀναγκαῖος ὑπάρχω αὐτός καί ὁ τοιοῦτος δύναμις ·