galenus.de-naturalibus-facultatibus 1.15
Ἐπεὶ δ’ ἱκανῶς ἠδολεσχήσαμεν οὐχ ἑκόντες , ἀλλ’ , ὡς ἡ παροιμία φησὶ , μαινομένοις ἀναγκασθέντες συμμανῆναι , πάλιν ἐπὶ τὴν τῶν οὔρων ἐπανέλθωμεν διάκρισιν , ἐν ᾗ τῶν μὲν Ἀσκληπιάδου λήρων ἐπιλαθώμεθα , μετὰ δὲ τῶν πεπεισμένων διηθεῖσθαι τὰ οὖρα διὰ τῶν νεφρῶν , τίς ὁ τρόπος ἐστὶ τῆς ἐνεργείας , ἐπισκεψώμεθα . πάντως γὰρ ἢ ἐξ αὑτῶν ἐπὶ τοὺς νεφροὺς φέρεται τὰ οὖρα , τοῦτο βέλτιον εἶναι νομίζοντα , καθάπερ ἡμεῖς , ὁπόταν εἰς τὴν ἀγορὰν ἀπίωμεν · ἢ , εἰ τοῦτ’ ἀδύνατον , ἕτερόν τι χρὴ τῆς φορᾶς αὐτῶν ἐξευρεῖν αἴτιον . τί δὴ τοῦτ’ ἔστιν ; εἰ γὰρ μὴ τοῖς νεφροῖς δώσομέν τινα δύναμιν ἑλκτικὴν τῆς τοιαύτης ποιότητος , ὡς Ἱπποκράτης ἐνόμιζεν , οὐδὲν ἕτερον ἐξευρήσομεν . ὅτι μὲν γὰρ ἤτοι τούτους ἕλκειν αὐτὸ προσῆκεν , ἢ τὰς φλέβας πέμπειν , εἴπερ γε μὴ ἐξ ἑαυτοῦ φέρεται , παντί που δῆλον . ἀλλ’ εἰ μὲν αἱ φλέβες περιστελλόμεναι προωθοῖεν , οὐκ ἐκεῖνο μόνον , ἀλλὰ σὺν αὐτῷ καὶ τὸ πᾶν αἷμα περιεχόμενον ἐν ἑαυταῖς εἰς τοὺς νεφροὺς ἐκθλίψουσιν . εἰ δὲ τοῦτ’ ἀδύνατον , ὡς δείξομεν , λείπεται τοὺς νεφροὺς ἕλκειν . πῶς οὖν τοῦτ’ ἀδύνατον ; τῶν νεφρῶν ἡ θέσις ἀντιβαίνει . οὐ γὰρ δὴ οὕτω γ’ ὑπόκεινται τῇ κοίλῃ φλεβὶ , καθάπερ τοῖς ἐξ ἐγκεφάλου περιττώμασιν ἔν τε τῇ ῥινὶ καὶ κατὰ τὴν ὑπερώαν οἱ τοῖς ἠθμοῖς ὅμοιοι πόροι , ἀλλ’ ἑκατέρωθεν αὐτῇ παράκεινται . καὶ μὴν , εἴπερ ὁμοίως τοῖς ἠθμοῖς , ὅσον ἂν ᾖ λεπτότερον καὶ τελέως ὀῤῥῶδες , τοῦτο μὲν ἑτοίμως διαπέμπουσι , τὸ δὲ παχύτερον ἀποστέγουσιν , ἅπαν ἐπ’ αὐτοὺς ἰέναι χρὴ τὸ αἷμα τὸ περιεχόμενον ἐν τῇ κοίλῃ φλεβὶ , καθάπερ εἰς τὸν τρυγητὸν ὁ πᾶς οἶνος ἐμβάλλεται . καὶ μέν γε καὶ τὸ τοῦ γάλακτος τοῦ τυρουμένου παράδειγμα σαφῶς ἂν , ὃ βούλομαι λέγειν , ἐνδείξαιτο . καὶ γὰρ καὶ τοῦτο , πᾶν ἐμβληθὲν εἰς τοὺς ταλάρους , οὐ πᾶν διηθεῖται , ἀλλ’ ὅσον ἂν ᾖ λεπτότερον τῆς εὐρύτητος τῶν πλοκάμων , εἰς τὸ κάταντες φέρεται , καὶ τοῦτο μὲν ὀῤῥὸς ἐπονομάζεται · τὸ λοιπὸν δὲ παχὺ , τὸ μέλλον ἔσεσθαι τυρὸς , ὡς ἂν οὐ παραδεχομένων αὐτὸ τῶν ἐν τοῖς ταλάροις πόρων , οὐ διεκπίπτει κάτω . καὶ τοίνυν , εἴπερ οὕτως μέλλει διηθεῖσθαι τῶν νεφρῶν ὁ τοῦ αἵματος ὀῤῥὸς , ἅπαν ἐπ’ αὐτοὺς ἥκειν χρὴ τὸ αἷμα , καὶ μὴ τὸ μὲν ἥκειν , τὸ δ’ οὔ . πῶς οὖν ἔχει τὸ φαινόμενον ἐκ τῆς ἀνατομῆς ; τὸ μὲν ἕτερον μέρος τῆς κοίλης ἄνω πρὸς τὴν καρδίαν ἀναφέρεται , τὸ λοιπὸν δ’ ἐπιβαίνει τῇ ῥάχει , καθ’ ὅλης αὐτῆς ἐκτεινόμενον ἄχρι τῶν σκελῶν . ὥστε τὸ μὲν ἕτερον οὐδ’ ἐγγὺς ἀφικνεῖται τῶν νεφρῶν , τὸ λοιπὸν δὲ πλησιάζει μὲν , οὐ μὴν εἰς αὐτούς γε καταφύεται . ἐχρῆν δ’ , εἴπερ ἔμελλεν ὡς δι’ ἠθμῶν αὐτῶν καθαρθήσεσθαι τὸ αἷμα , πᾶν ἐμπίπτειν εἰς αὐτοὺς , κᾄπειτα κάτω μὲν φέρεσθαι τὸ λεπτὸν , ἴσχεσθαι δ’ ἄνω τὸ . παχύ . νυνὶ δ’ οὐχ οὕτως ἔχει · πλάγιοι γὰρ ἑκατέρωθεν τῆς κοίλης φλεβὸς οἱ νεφροὶ κεῖνται . οὔκουν ὡς ἠθμοὶ διηθοῦσι , πεμπούσης μὲν ἐκείνης , αὐτοὶ δ’ οὐδεμίαν εἰσφερόμενοι δύναμιν , ἀλλ’ ἕλκουσι δηλονότι · τοῦτο γὰρ ἔτι λείπεται . πῶς οὖν ἕλκουσιν ; εἰ μὲν , ὡς Ἐπίκουρος οἴεται , τὰς ὁλκὰς ἁπάσας γίγνεσθαι κατὰ τὰς τῶν ἀτόμων ἀποπάλσεις τε καὶ περιπλοκὰς , ἄμεινον ὄντως ἐστὶν εἰπεῖν , μηδ’ ἕλκειν ὅλως αὐτούς · πολὺ γὰρ ἂν οὕτω γε τῶν ἐπὶ τῆς ἡρακλείας λίθου μικρῷ πρόσθεν εἰρημένων ὁ λόγος ἐξεταζόμενος εὑρεθείη γελοιότερος · ἀλλ’ ὡς Ἱπποκράτης ἐβούλετο . λεχθήσεται δὲ σαφέστερον ἐπὶ προήκοντι τῷ λόγῳ . νῦν γὰρ οὐ τοῦτο πρόκειται διδάσκειν , ἀλλ’ ὡς οὔτ’ ἄλλο τι δυνατὸν ἂν εἰπεῖν αἴτιον εἶναι τῆς τῶν οὔρων διακρίσεως πλὴν ὁλκῆς τῶν νεφρῶν , οὔθ’ οὕτω γίγνεσθαι τὴν ὁλκὴν , ὡς οἱ μηδεμίαν οἰκείαν διδόντες τῇ φύσει δύναμιν οἴονται γίγνεσθαι . τούτου γὰρ ὁμολογηθέντος , ὡς ἔστιν ὅλως τις ἐν τοῖς φύσεως διοικουμένοις δύναμις ἑλκτικὴ , ληρώδης εἶναι νομίζοιτ’ ἂν ὁ περὶ ἀναδόσεως τροφῆς ἄλλό τι λέγειν ἐπιχειρῶν .
Lemmas: ἐπεί δέ ἱκανός ἀδολεσχέω οὐ ἑκών , ἀλλά , ὡς ὁ παροιμία φημί , μαίνομαι ἀναγκάζω συμμαίνομαι , πάλιν ἐπί ὁ ὁ ὅρος ἐπανέρχομαι διάκρισις , ἐν ὅς ὁ μέν Ἀσκληπιάδης λῆρος ἐπιλανθάνομαι , μετά δέ ὁ πείθω διηθέω ὁ οὖρον διά ὁ νεφρός , τίς ὁ τρόπος εἰμί ὁ ἐνέργεια , ἐπισκοπέω . πάντως γάρ ἤ ἐκ ἑαυτοῦ ἐπί ὁ νεφρός φέρω ὁ οὖρον , οὗτος ἀγαθός εἰμί νομίζω , καθά ἐγώ , ὁπόταν εἰς ὁ ἀγορά ἀπέρχομαι · ἤ , εἰ οὗτος ἀδύνατος , ἕτερος τις χρή ὁ φορά αὐτός ἐξευρίσκω αἴτιος . τίς δή οὗτος εἰμί ; εἰ γάρ μή ὁ νεφρός δίδωμι τις δύναμις ἑλκτικός ὁ τοιοῦτος ποιότης , ὡς Ἱπποκράτης νομίζω , οὐδείς ἕτερος ἐξευρίσκω . ὅτι μέν γάρ ἤτοι οὗτος ἕλκω αὐτός προσήκω , ἤ ὁ φλέψ πέμπω , εἴπερ γε μή ἐκ ἑαυτοῦ φέρω , πᾶς που δῆλος . ἀλλά εἰ μέν ὁ φλέψ περιστέλλω προωθέω , οὐ ἐκεῖνος μόνος , ἀλλά σύν αὐτός καί ὁ πᾶς αἷμα περιέχω ἐν ἑαυτοῦ εἰς ὁ νεφρός ἐκθλίβω . εἰ δέ οὗτος ἀδύνατος , ὡς δείκνυμι , λείπω ὁ νεφρός ἕλκω . πῶς οὖν οὗτος ἀδύνατος ; ὁ νεφρός ὁ θέσις ἀντιβαίνω . οὐ γάρ δή οὕτως γε ὑπόκειμαι ὁ κοῖλος φλέψ , καθά ὁ ἐκ ἐγκέφαλος περίσσωμα ἐν τε ὁ ῥίς καί κατά ὁ ὑπερώα ὁ ὁ ἠθμός ὅμοιος πόρος , ἀλλά ἑκατέρωθεν αὐτός παράκειμαι . καί μήν , εἴπερ ὅμοιος ὁ ἠθμός , ὅσος ἄν εἰμί λεπτός καί τέλειος ὀρρώδης , οὗτος μέν ἑτοῖμος διαπέμπω , ὁ δέ παχύς ἀποστέγω , ἅπας ἐπί αὐτός ἔρχομαι χρή ὁ αἷμα ὁ περιέχω ἐν ὁ κοῖλος φλέψ , καθά εἰς ὁ τρύγητος ὁ πᾶς οἶνος ἐμβάλλω . καί μέν γε καί ὁ ὁ γάλα ὁ τυρέω παράδειγμα σαφής ἄν , ὅς βούλομαι λέγω , ἐνδείκνυμι . καί γάρ καί οὗτος , πᾶς ἐμβάλλω εἰς ὁ τάλαρος , οὐ πᾶς διηθέω , ἀλλά ὅσος ἄν εἰμί λεπτός ὁ εὐρύτης ὁ πλόκαμος , εἰς ὁ κατάντης φέρω , καί οὗτος μέν ὀρός ἐπονομάζω · ὁ λοιπός δέ παχύς , ὁ μέλλω εἰμί τυρός , ὡς ἄν οὐ παραδέχομαι αὐτός ὁ ἐν ὁ τάλαρος πόρος , οὐ διεκπίτνω κάτω . καί τοίνυν , εἴπερ οὕτως μέλλω διηθέω ὁ νεφρός ὁ ὁ αἷμα ὀρός , ἅπας ἐπί αὐτός ἥκω χρή ὁ αἷμα , καί μή ὁ μέν ἥκω , ὁ δέ οὐ . πῶς οὖν ἔχω ὁ φαίνω ἐκ ὁ ἀνατομή ; ὁ μέν ἕτερος μέρος ὁ κοῖλος ἄνω πρός ὁ καρδία ἀναφέρω , ὁ λοιπός δέ ἐπιβαίνω ὁ ῥάχις , κατά ὅλος αὐτός ἐκτείνω ἄχρι ὁ σκέλος . ὥστε ὁ μέν ἕτερος οὐδέ ἐγγύς ἀφικνέομαι ὁ νεφρός , ὁ λοιπός δέ πλησιάζω μέν , οὐ μήν εἰς αὐτός γε καταφύω . χρή δέ , εἴπερ μέλλω ὡς διά ἠθμός αὐτός καθαίρω ὁ αἷμα , πᾶς ἐμπίπτω εἰς αὐτός , ᾄπειτη κάτω μέν φέρω ὁ λεπτός , ἴσχω δέ ἄνω ὁ . παχύς . νυνί δέ οὐ οὕτως ἔχω · πλάγιος γάρ ἑκατέρωθεν ὁ κοῖλος φλέψ ὁ νεφρός κεῖμαι . οὔκουν ὡς ἠθμός διηθέω , πέμπω μέν ἐκεῖνος , αὐτός δέ οὐδείς εἰσφέρω δύναμις , ἀλλά ἕλκω δηλονότι · οὗτος γάρ ἔτι λείπω . πῶς οὖν ἕλκω ; εἰ μέν , ὡς Ἐπίκουρος οἴομαι , ὁ ὁλκάς ἅπας γίγνομαι κατά ὁ ὁ ἄτομος ἀπόπαλσις τε καί περιπλοκή , ἀγαθός ὄντως εἰμί λέγω , μηδέ ἕλκω ὅλος αὐτός · πολύς γάρ ἄν οὕτως γε ὁ ἐπί ὁ ἡράκλεια λίθος μικρός πρόσθεν λέγω ὁ λόγος ἐξετάζω εὑρίσκω γέλοιος · ἀλλά ὡς Ἱπποκράτης βούλομαι . λέγω δέ σαφής ἐπί προήκω ὁ λόγος . νῦν γάρ οὐ οὗτος πρόκειμαι διδάσκω , ἀλλά ὡς οὔτε ἄλλος τις δυνατός ἄν λέγω αἴτιος εἰμί ὁ ὁ ὅρος διάκρισις πλήν ὁλκή ὁ νεφρός , οὔτε οὕτως γίγνομαι ὁ ὁλκή , ὡς ὁ μηδείς οἰκεῖος δίδωμι ὁ φύσις δύναμις οἴομαι γίγνομαι . οὗτος γάρ ὁμολογέω , ὡς εἰμί ὅλος τις ἐν ὁ φύσις διοικέω δύναμις ἑλκτικός , ληρώδης εἰμί νομίζω ἄν ὁ περί ἀνάδοσις τροφή ἄλλος τις λέγω ἐπιχειρέω .