galenus.de-naturalibus-facultatibus 3.10
Καὶ λέγειν ἔτι περὶ τῆς τούτων γενέσεως οὐκ ἂν ἐθέλοιμι μεθ’ Ἱπποκράτην , καὶ Πλάτωνα , καὶ Ἀριστοτέλην , καὶ Διοκλέα , καὶ Πραξαγόραν , καὶ Φιλότιμον . οὐδὲ γὰρ οὐδὲ περὶ τῶν δυνάμεων εἶπον ἂν , εἴ τις τῶν ἔμπροσθεν ἀκριβῶς ἐξειργάσατο τὸν περὶ αὐτῶν λόγον . ἐπεὶ δὲ οἱ μὲν παλαιοὶ καλῶς ὑπὲρ αὐτῶν ἀποφηνάμενοι πολλὰ παρέλιπον ἀγωνίσασθαι τῷ λόγῳ , μηδ’ ὑπονοήσαντες ἔσεσθαί τινας εἰς τοσοῦτον ἀναισχύντους σοφιστὰς , ὡς ἀντιλέγειν ἐπιχειρῆσαι τοῖς ἐναργέσιν , οἱ νεώτεροι δὲ , τὸ μέν τι νικηθέντες ὑπὸ τῶν σοφισμάτων ἐπείσθησαν αὐτοῖς , τὸ δέ τι καὶ ἀντιλέγειν ἐπιχειρήσαντες ἀποδεῖν μοι πολὺ τῆς τῶν παλαιῶν ἔδοξαν δυνάμεως , διὰ τοῦθ’ ὡς ἂν ἐκείνων αὐτῶν εἴπερ ἔτι ἦν τις ἀγωνίσασθαί μοι δοκεῖ πρὸς τοὺς ἀνατρέποντας τῆς τέχνης τὰ κάλλιστα , καὶ αὐτὸς οὕτως ἐπειράθην συνθεῖναι τοὺς λόγους . ὅτι δ’ οὐδὲν ἢ παντάπασι σμικρὸν ἀνύσω τι , καὶ τοῦτο οὐκ ἀγνοῶ . πάμπολλα γὰρ εὑρίσκω τελέως μὲν ἀποδεδειγμένα τοῖς παλαιοῖς , οὔτε δὲ συνετὰ τοῖς πολλοῖς τῶν νῦν δι’ ἀμαθίαν , ἀλλ’ οὐδ’ ἐπιχειρούμενα γιγνώσκεσθαι διὰ ῥᾳθυμίαν , οὔτ’ , εἰ καὶ γνωσθείη τινὶ , δικαίως ἐξεταζόμενα . χρὴ γὰρ τὸν μέλλοντα γνώσεσθαί τι τῶν πολλῶν ἄμεινον εὐθὺς μὲν καὶ τῇ φύσει καὶ τῇ πρώτῃ διδασκαλίᾳ πολὺ τῶν ἄλλων διενεγκεῖν · ἐπειδὰν δὲ γένηται μειράκιον , ἀληθείας τινὸς ἔχειν ἐρωτικὴν μανίαν , ὥσπερ ἐνθουσιῶντα , καὶ μήθ’ ἡμέρας μήτε νυκτὸς διαλείπειν , σπεύδοντά τε καὶ συντεταμένον ἐκμαθεῖν , ὅσα τοῖς ἐνδοξοτάτοις εἴρηται τῶν παλαιῶν · ἐπειδὰν δ’ ἐκμάθῃ , κρίνειν αὐτὰ καὶ βασανίζειν χρόνῳ παμπόλλῳ , καὶ σκοπεῖν , πόσα μὲν ὁμολογεῖ τοῖς ἐναργῶς φαινομένοις , πόσα δὲ διαφέρεται , καὶ οὕτως τὰ μὲν αἱρεῖσθαι , τὰ δ’ ἀποστρέφεσθαι . τῷ μὲν δὴ τοιούτῳ πάνυ σφόδρα χρησίμους τοὺς ἡμετέρους ἤλπικα λόγους ἔσεσθαι · εἶεν δ’ ἂν ὀλίγοι παντάπασιν οὗτοι · τοῖς δ’ ἄλλοις οὕτω γενήσεσθαι τὸ γράμμα περιττὸν , ὡς εἰ καὶ μῦθον ὄνῳ τις λέγοι .
Lemmas: καί λέγω ἔτι περί ὁ οὗτος γένεσις οὐ ἄν ἐθέλω μετά Ἱπποκράτης , καί Πλάτων , καί Ἀριστοτέλης , καί Διοκλῆς , καί Πραξαγόρας , καί Φιλότιμος . οὐδέ γάρ οὐδέ περί ὁ δύναμις λέγω ἄν , εἰ τις ὁ ἔμπροσθεν ἀκριβής ἐξεργάζομαι ὁ περί αὐτός λόγος . ἐπεί δέ ὁ μέν παλαιός καλός ὑπέρ αὐτός ἀποφαίνω πολύς παραλείπω ἀγωνίζομαι ὁ λόγος , μηδέ ὑπονοέω εἰμί τις εἰς τοσοῦτος ἀναίσχυντος σοφιστής , ὡς ἀντιλέγω ἐπιχειρέω ὁ ἐναργής , ὁ νέος δέ , ὁ μέν τις νικάω ὑπό ὁ σόφισμα πείθω αὐτός , ὁ δέ τις καί ἀντιλέγω ἐπιχειρέω ἀποδέω ἐγώ πολύς ὁ ὁ παλαιός δοκέω δύναμις , διά οὗτος ὡς ἄν ἐκεῖνος αὐτός εἴπερ ἔτι εἰμί τις ἀγωνίζομαι ἐγώ δοκέω πρός ὁ ἀνατρέπω ὁ τέχνη ὁ καλός , καί αὐτός οὕτως ἐπιλέγω συντίθημι ὁ λόγος . ὅτι δέ οὐδείς ἤ παντάπασι μικρός ἀνύω τις , καί οὗτος οὐ ἀγνοέω . πάμπολυς γάρ εὑρίσκω τέλειος μέν ἀποδείκνυμι ὁ παλαιός , οὔτε δέ συνετός ὁ πολύς ὁ νῦν διά ἀμαθία , ἀλλά οὐδέ ἐπιχειρέω γιγνώσκω διά ῥαθυμία , οὔτε , εἰ καί γιγνώσκω τις , δίκαιος ἐξετάζω . χρή γάρ ὁ μέλλω γιγνώσκω τις ὁ πολύς ἀγαθός εὐθύς μέν καί ὁ φύσις καί ὁ πρῶτος διδασκαλία πολύς ὁ ἄλλος διαφέρω · ἐπειδάν δέ γίγνομαι μειράκιον , ἀλήθεια τις ἔχω ἐρωτικός μανία , ὥσπερ ἐνθουσιάω , καί μήτε ἡμέρα μήτε νύξ διαλείπω , σπεύδω τε καί συντείνω ἐκμανθάνω , ὅσος ὁ ἔνδοξος λέγω ὁ παλαιός · ἐπειδάν δέ ἐκμανθάνω , κρίνω αὐτός καί βασανίζω χρόνος πάμπολυς , καί σκοπέω , πόσος μέν ὁμολογέω ὁ ἐναργής φαίνω , πόσος δέ διαφέρω , καί οὕτως ὁ μέν αἱρέω , ὁ δέ ἀποστρέφω . ὁ μέν δή τοιοῦτος πάνυ σφόδρα χρήσιμος ὁ ἡμέτερος ἐλπίζω λόγος εἰμί · εἰμί δέ ἄν ὀλίγος παντάπασι οὗτος · ὁ δέ ἄλλος οὕτως γίγνομαι ὁ γράμμα περισσός , ὡς εἰ καί μῦθος ὄνος τις λέγω .