galenus.de-naturalibus-facultatibus 2.2
Ἀναμνηστέον οὖν αὖθις αὐτὸν , κᾂν μὴ βούληται , τῶν νεφρῶν , καὶ λεκτέον , ὡς ἔλεγχός ἐστιν οὗτος φανερώτατος ἁπάντων τῶν ἀποχωρούντων τῆς ὁλκῆς . οὐδεὶς γὰρ οὐδὲν οὔτ’ εἶπε πιθανὸν , ἀλλ’ οὐδ’ ἐξευρεῖν ἔχει κατ’ οὐδένα τρόπον , ὡς ἔμπροσθεν ἐδείκνυμεν , ἕτερον αἴτιον οὔρων διακρίσεως , ἀλλ’ ἀναγκαῖον , ἢ μαίνεσθαι δοκεῖν , εἰ φήσαιμεν ἀτμοειδῶς εἰς τὴν κύστιν ἰέναι τὸ οὖρον , ἢ ἀσχημονεῖν , τῆς πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίας μνημονεύοντας , ληρώδους μὲν οὔσης κᾀπὶ τοῦ αἵματος , ἀδυνάτου δὲ καὶ ἠλιθίου παντάπασιν ἐπὶ τῶν οὔρων . ἓν μὲν δὴ τοῦτο σφάλμα τῶν ἀποστάντων τῆς ὁλκῆς . ἕτερον δὲ τὸ περὶ τῆς κατὰ τὴν ξανθὴν χολὴν διακρίσεως . οὐδὲ γὰρ οὐδ’ ἐκεῖ , παραῤῥέοντος τοῦ αἵματος κατὰ τὰ στόματα τῶν χοληδόχων ἀγγείων , ἀκριβῶς διακριθήσεται τὸ χολῶδες περίττωμα . καὶ μὴ διακρινέσθω , φασὶν , ἀλλὰ συναναφερέσθω τῷ αἵματι πάντη τοῦ σώματος . ἀλλ’ , ὦ σοφώτατοι , προνοητικὴν τοῦ ζώου καὶ τεχνικὴν αὐτὸς ὁ Ἐρασίστρατος ὑπέθετο τὴν φύσιν . ἀλλὰ καὶ τὸ χολῶδες ὑγρὸν ἄχρηστον εἶναι παντάπασι τοῖς ζώοις ἔφασκεν . οὐ συμβαίνει δ’ ἀλλήλοις ἄμφω ταῦτα . πῶς γὰρ ἂν ἔτι προνοεῖσθαι τοῦ ζώου δόξειεν , ἐπιτρέπουσα συναναφέρεσθαι τῷ αἵματι μοχθηρὸν οὕτω χυμόν ; ἀλλὰ ταῦτα μὲν σμικρά . τὸ δὲ μέγιστον καὶ σαφέστατον πάλιν ἐνταῦθ’ ἁμάρτημα καὶ δὴ φράσω . εἴπερ γὰρ δι’ οὐδὲν ἄλλο , ἢ ὅτι παχύτερον μέν ἐστι τὸ αἷμα , λεπτοτέρα δ’ ἡ ξανθὴ χολὴ , καὶ τὰ μὲν τῶν φλεβῶν εὐρύτερα στόματα , τὰ δὲ τῶν χοληδόχων ἀγγείων στενότερα , διὰ τοῦθ’ ἡ μὲν χολὴ τοῖς στενοτέροις ἀγγείοις τε καὶ στόμασιν ἐναρμόττει , τὸ δ’ αἷμα τοῖς εὐρυτέροις , δῆλον , ὡς καὶ τὸ ὑδατῶδες τοῦτο καὶ ὀῤῥῶδες περίττωμα τοσούτῳ πρότερον εἰσρυήσεται τοῖς χοληδόχοις ἀγγείοις , ὅσῳ λεπτότερόν ἐστι τῆς χολῆς . πῶς οὖν οὐκ εἰσρεῖ ; ὅτι παχύτερόν ἐστι νὴ Δία τὸ οὖρον τῆς χολῆς . τοῦτο γὰρ ἐτόλμησέ τις εἰπεῖν τῶν καθ’ ἡμᾶς Ἐρασιστρατείων , ἀποστὰς δηλονότι τῶν αἰσθήσεων , αἷς ἐπίστευσεν ἐπί τε τῆς χολῆς καὶ τοῦ αἵματος . εἴτε γὰρ , ὅτι μᾶλλον ἡ χολὴ τοῦ αἵματος ῥεῖ , διὰ τοῦτο λεπτοτέραν αὐτὴν ἡμῖν ἐστι νομιστέον , εἴθ’ , ὅτι δι’ ὀθόνης ἢ ῥάκους ἤ τινος ἠθμοῦ ῥᾷον διεξέρχεται καὶ ταύτης τὸ ὀῤῥῶδες περίττωμα , καὶ κατὰ ταῦτα τὰ γνωρίσματα παχυτέρα τῆς ὑδατώδους ὑγρότητος καὶ αὕτη γενήσεται . πάλιν γὰρ οὐδ’ ἐνταῦθα λόγος οὐδείς ἐστιν , ὃς ἀποδείξει λεπτοτέραν τὴν χολὴν τῶν ὀῤῥωδῶν περιττωμάτων . ἀλλ’ ὅταν τις ἀναισχυντῇ περιπλέκων τε καὶ μήπω καταπεπτωκέναι συγχωρῶν , ὅμοιος ἔσται τοῖς ἰδιώταις τῶν παλαιστῶν , οἳ καταβληθέντες ὑπὸ τῶν παλαιστρικῶν , καὶ κατὰ τῆς γῆς ὕπτιοι κείμενοι , τοσοῦτον δέουσι τὸ πτῶμα γνωρίζειν , ὥστε καὶ κρατοῦσι τῶν αὐχένων αὐτοὺς τοὺς καταβάλλοντας , οὐκ ἐῶντες ἀπαλλάττεσθαι , κᾀν τούτῳ νικᾷν ὑπολαμβάνουσι .
Lemmas: ἀναμνηστέον οὖν αὖθις αὐτός , ἔͅν μή βούλομαι , ὁ νεφρός , καί λεκτέος , ὡς ἔλεγχος εἰμί οὗτος φανερός ἅπας ὁ ἀποχωρέω ὁ ὁλκή . οὐδείς γάρ οὐδείς οὔτε λέγω πιθανός , ἀλλά οὐδέ ἐξευρίσκω ἔχω κατά οὐδείς τρόπος , ὡς ἔμπροσθεν δείκνυμι , ἕτερος αἴτιος ὅρος διάκρισις , ἀλλά ἀναγκαῖος , ἤ μαίνομαι δοκέω , εἰ φημί ἀτμοειδής εἰς ὁ κύστις ἔρχομαι ὁ οὖρος , ἤ ἀσχημονέω , ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία μνημονεύω , ληρώδης μέν εἰμί εἰͅπί ὁ αἷμα , ἀδύνατος δέ καί ἠλίθιος παντάπασι ἐπί ὁ ὅρος . εἷς μέν δή οὗτος σφάλμα ὁ ἀφίστημι ὁ ὁλκή . ἕτερος δέ ὁ περί ὁ κατά ὁ ξανθός χολή διάκρισις . οὐδέ γάρ οὐδέ ἐκεῖ , παραρρέω ὁ αἷμα κατά ὁ στόμα ὁ χοληδόχος ἀγγεῖον , ἀκριβής διακρίνω ὁ χολώδης περίσσωμα . καί μή διακρίνω , φημί , ἀλλά συναναφέρω ὁ αἷμα πάντῃ ὁ σῶμα . ἀλλά , ὦ σοφός , προνοητικός ὁ ζῷον καί τεχνικός αὐτός ὁ Ἐρασίστρατος ὑποτίθημι ὁ φύσις . ἀλλά καί ὁ χολώδης ὑγρός ἄχρηστος εἰμί παντάπασι ὁ ζῷον φάσκω . οὐ συμβαίνω δέ ἀλλήλων ἄμφω οὗτος . πῶς γάρ ἄν ἔτι προνοέω ὁ ζῷον δοκέω , ἐπιτρέπω συναναφέρω ὁ αἷμα μοχθηρός οὕτως χυμός ; ἀλλά οὗτος μέν μικρός . ὁ δέ μέγας καί σαφής πάλιν ἐνταῦθα ἁμάρτημα καί δή φράζω . εἴπερ γάρ διά οὐδείς ἄλλος , ἤ ὅτι παχύς μέν εἰμί ὁ αἷμα , λεπτός δέ ὁ ξανθός χολή , καί ὁ μέν ὁ φλέψ εὐρύς στόμα , ὁ δέ ὁ χοληδόχος ἀγγεῖον στενός , διά οὗτος ὁ μέν χολή ὁ στενός ἀγγεῖον τε καί στόμα ἐναρμόζω , ὁ δέ αἷμα ὁ εὐρύς , δῆλος , ὡς καί ὁ ὑδατώδης οὗτος καί ὀρρώδης περίσσωμα τοσοῦτος πρότερος εἰσρέω ὁ χοληδόχος ἀγγεῖον , ὅσος λεπτός εἰμί ὁ χολή . πῶς οὖν οὐ εἰσρέω ; ὅτι παχύς εἰμί νή Ζεύς ὁ οὖρος ὁ χολή . οὗτος γάρ τολμάω τις λέγω ὁ κατά ἐγώ Ἐρασιστράτειος , ἀφίστημι δηλονότι ὁ αἴσθησις , ὅς πιστεύω ἐπί τε ὁ χολή καί ὁ αἷμα . εἴτε γάρ , ὅτι μάλα ὁ χολή ὁ αἷμα ῥέω , διά οὗτος λεπτός αὐτός ἐγώ εἰμί νομίζω , εἴτε , ὅτι διά ὀθόνη ἤ ῥάκος ἤ τις ἠθμός ῥᾴδιος διεξέρχομαι καί οὗτος ὁ ὀρρώδης περίσσωμα , καί κατά οὗτος ὁ γνώρισμα παχύς ὁ ὑδατώδης ὑγρότης καί οὗτος γίγνομαι . πάλιν γάρ οὐδέ ἐνταῦθα λόγος οὐδείς εἰμί , ὅς ἀποδείκνυμι λεπτός ὁ χολή ὁ ὀρρώδης περίσσωμα . ἀλλά ὅταν τις ἀναισχυντέω περιπλέκω τε καί μήπω καταπίπτω συγχωρέω , ὅμοιος εἰμί ὁ ἰδιώτης ὁ παλαιστής , ὅς καταβάλλω ὑπό ὁ παλαιστρικός , καί κατά ὁ γῆ ὕπτιος κεῖμαι , τοσοῦτος δέω ὁ πτῶμα γνωρίζω , ὥστε καί κρατέω ὁ αὐχήν αὐτός ὁ καταβάλλω , οὐ ἐάω ἀπαλλάσσω , εἰͅν οὗτος νικάω ὑπολαμβάνω .