galenus.de-motu-musculorum-libri-ii 2.2
Δεῖται δ’ ὁ λόγος , ἵν’ ᾖ σαφὴς , ἐγνῶσθαι πρότερον , ὑπὸ τίνων τε μυῶν καὶ τίνα τρόπον ἐχόντων καὶ ποῖον ἄρθρον κινούντων αἱ τέτταρες αὗται τῆς χειρὸς ἐπιτελοῦνται κινήσεις . ἔστιν οὖν βραχίων μόριον τῆς ὅλης χειρὸς τὸ μέγιστον . ὅροι δ’ αὐτοῦ , κάτωθεν μὲν τὸ κατὰ τὸν ἀγκῶνα ἄρθρον · ἀγκῶνα δὲ καλοῦμεν , ᾧ ποτιστηριζόμεθα , φησὶν Ἱπποκράτης · ἄνωθεν δ’ αὖ πάλιν τὸ κατ’ ὦμον . ἕτερον δὲ μόριον τῆς ὅλης χειρὸς οὐ σμικρότατον ἐφεξῆς τοῦ βραχίονος ὁ πῆχυς καλούμενος . ὁρίζεται δὲ , καθ’ ὃ μὲν τῷ βραχίονι συνεχής ἐστιν , ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸν ἀγκῶνα ἄρθρου , καθ’ ὃ δὲ τῷ καρπῷ , πρὸς τούτου πάλιν . ἐν μὲν οὖν τῷ βραχίονι μέγα καὶ περιφερὲς ἓν ὀστοῦν ἐστιν , ὀνομαζόμενον ὡσαύτως τῷ μορίῳ . κατὰ δὲ τὸν πῆχυν δυοῖν ὀστῶν ὄντων , τὸ μὲν ὁμώνυμόν ἐστι τῷ παντὶ μορίῳ , τὸ δ’ ἕτερον κερκὶς ὀνομάζεται . διαρθροῦται δὲ ἄμφω πρὸς τὸ τοῦ βραχίονος πέρας τὸ κάτω , πῆχυς μὲν , ἵνα περ ἡ μέση τῶν κονδύλων τοῦ βραχίονός ἐστι χώρα , κερκὶς δὲ τὸν ἔξω κόνδυλον τοῦ βραχίονος αὐτοῦ περιβέβηκεν εἰς γλήνην τελευτῶσα · καὶ δῆτα περὶ τοῦτον οἷον ἄξονά τινα στρεφομένη τὰς τῆς χειρὸς ἐπιστροφὰς οἰακίζει . εἴσω μὲν αὐτῆς περιαγομένης τὸ πρηνὲς σχῆμα τῆς χειρὸς , ἔξω δὲ τὸ ὕπτιον ἕπεται . τὸ δ’ ἐκτείνειν καὶ κάμπτειν τὴν χεῖρα τῆς τοῦ πήχεως πρὸς τὸν βραχίονα διαρθρώσεως ἔργον ἐστίν . ἀκρίβεια δὲ συνθέσεως ὀστῶν οὐκ οἶδ’ εἴ τινι τῶν ἄλλων ἄρθρων ὑπάρχει τοσαύτη . τοῦ μὲν γὰρ βραχίονος τὸ κάτω πέρας πλατυνθὲν ὁρίζεται κονδύλοις , ὁ δ’ αὖ πῆχυς , ἀποφύσεις δύο καμπύλας ποιησάμενος ἀντιτεταγμένας ἀλλήλαις καὶ μέσην αὐτῶν κοιλότητα τῷ σίγμα γράμματι παραπλησίαν ἐργασάμενος , ταύτῃ τῇ κοιλότητι περιλαμβάνει τὴν μέσην τῶν κονδύλων τοῦ βραχίονος χώραν , ἐοικυῖαν ἀκριβῶς ταῖς κατὰ τὰς τροχιλίας καλουμένας . περιφερομένης οὖν τῆς κοιλότητος τοῦ πήχεως περὶ τὴν κυρτότητα τοῦ βραχίονος , ἐκτείνεσθαί τε καὶ κάμπτεσθαι τῷ παντὶ κώλῳ συμβαίνει . τοῦ δὲ μηδ’ ἑτέρωσε προχωρεῖν , ἀλλ’ ἀεὶ μένειν ἀκριβῆ τὴν διάρθρωσιν αἱ τῆς μέσης κοιλότητος ὀφρύες αἰτίαι , σφίγγουσαι τὰς ἀποφύσεις τοῦ πήχεως . ὅταν μὲν οὖν ἡ πρόσθιος ἀπόφυσις τῆς κινήσεως ἐξηγῆται , κάμπτεται τὸ κῶλον , ἐκτείνεται δὲ , ὅταν ἡ ὄπισθεν . ὅρος δὲ τῆς μὲν καμπῆς τὴν πρόσθεν ἀπόφυσιν ἑδρασθῆναι πρὸς τῷ τοῦ βραχίονος ὀστῷ , τῆς δ’ ἐκτάσεως τὴν ὀπίσθιον . ἐπεὶ δὲ καὶ τὸ τοῦ βραχίονος ὀστοῦν κυρτὸν ἦν , καὶ τοῦ πήχεως τῶν ἀποφύσεων ἑκατέρα προμήκης , καὶ διὰ τοῦτο κίνδυνος ἦν , θᾶττον , ἢ δεῖ , συμβαλλόντων ἀλλήλοις τῶν ὀστῶν , κωλυθῆναι τὴν τοῦ κώλου κίνησιν , ἐξέγλυψεν ἡ φύσις ἑκατέρωθεν τὸ τοῦ βραχίονος ὀστοῦν , εἰς τοσοῦτον ἐγκαταβαινόντων ταῖς κοιλότησιν αὐτοῦ τῶν κορωνῶν τοῦ πήχεως , εἰς ὅσον ἐσχάτην ἔκτασίν τε καὶ καμπὴν ἡ χεὶρ ἕξειν ἔμελλεν . ἐπεὶ δὲ μεῖζον ἦν τὸ ὄπισθεν κορωνὸν τοῦ πήχεως , πολὺ βαθυτέραν τὴν ταύτῃ κοιλότητα τοῦ βραχίονος ἐποίησεν , ὥστε διὰ τὸ ταύτῃ βάθος λεπτὸν ἱκανῶς γενέσθαι τὸ τοῖ βραχίονος ὀστοῦν , ὅσον ἐστὶ μεταξύ τῶν κοιλοτήτων . οὐ μὴν διέτρησέ γε αὐτὸ , καίτοι λεπτὸν ὂν , ἵνα μὴ χαλαρὸν πάντη καὶ ἀστήρικτον ᾖ τὸ ἄρθρον , μήτε τῶν μυῶν αἱ κινήσεις ἄμετροι . εἰ δέ γε διετρήθη , κάμπτειν μὲν ἂν εἰς τοὐπίσω τὴν χεῖρα δυνατὸν ἦν , ὅσα δὲ ἐκτεταμένης αὐτῆς ἑδραίως ἐνεργοῦμεν , ταῦτά τε σύμπαντα χεῖρον ἂν ἐγίνετο μακρῷ , καὶ τῶν μυῶν ἀμφοτέρων αἱ τάσεις ἤστην ἂν ὀδυνηραὶ κομιδῇ , τῶν μὲν ὄπισθεν ὑπὸ τῆς ψυχικῆς δυνάμεως τεινομένων , ὡς διασπασθῆναι πλέον , ἢ πεφύκασι συστέλλεσθαι , τῶν δ’ ἔμπροσθεν εἰς τοσοῦτον ἐκτεινομένων , ὡς κινδυνεῦσαι διασπασθῆναι . τοιαύτη μὲν ἡ τῆς φύσεως τέχνη περὶ τὴν τῆς διαρθρώσεως ἀκρίβειαν .
Lemmas: δέω δέ ὁ λόγος , ἵνα εἰμί σαφής , γιγνώσκω πρότερος , ὑπό τίς τε μῦς καί τίς τρόπος ἔχω καί ποῖος ἄρθρον κινέω ὁ τέσσαρες οὗτος ὁ χείρ ἐπιτελέω κίνησις . εἰμί οὖν βραχίων μόριον ὁ ὅλος χείρ ὁ μέγας . ὅρος δέ αὐτός , κάτωθεν μέν ὁ κατά ὁ ἀγκών ἄρθρον · ἀγκών δέ καλέω , ὅς προσστηρίζω , φημί Ἱπποκράτης · ἄνωθεν δέ αὖ πάλιν ὁ κατά ὦμος . ἕτερος δέ μόριον ὁ ὅλος χείρ οὐ μικρός ἐφεξῆς ὁ βραχίων ὁ πῆχυς καλέω . ὁρίζω δέ , κατά ὅς μέν ὁ βραχίων συνεχής εἰμί , ὑπό ὁ κατά ὁ ἀγκών ἄρθρον , κατά ὁ δέ ὁ καρπός , πρός οὗτος πάλιν . ἐν μέν οὖν ὁ βραχίων μέγας καί περιφερής εἷς ὀστέον εἰμί , ὀνομάζω ὡσαύτως ὁ μόριον . κατά δέ ὁ πῆχυς δύο ὀστέον εἰμί , ὁ μέν ὁμώνυμος εἰμί ὁ πᾶς μόριον , ὁ δέ ἕτερος κερκίς ὀνομάζω . διαρθρόω δέ ἄμφω πρός ὁ ὁ βραχίων πέρας ὁ κάτω , πῆχυς μέν , ἵνα περ ὁ μέσος ὁ κόνδυλος ὁ βραχίων εἰμί χώρα , κερκίς δέ ὁ ἔξω κόνδυλος ὁ βραχίων αὐτός περιβαίνω εἰς γλήνη τελευτάω · καί δῆτα περί οὗτος οἷος ἄξων τις στρέφω ὁ ὁ χείρ ἐπιστροφή οἰακίζω . εἴσω μέν αὐτός περιάγω ὁ πρηνής σχῆμα ὁ χείρ , ἔξω δέ ὁ ὕπτιος ἕπομαι . ὁ δέ ἐκτείνω καί κάμπτω ὁ χείρ ὁ ὁ πῆχυς πρός ὁ βραχίων διάρθρωσις ἔργον εἰμί . ἀκρίβεια δέ σύνθεσις ὀστέον οὐ οἶδα εἰ τις ὁ ἄλλος ἄρθρον ὑπάρχω τοσοῦτος . ὁ μέν γάρ βραχίων ὁ κάτω πέρας πλατύνω ὁρίζω κόνδυλος , ὁ δέ αὖ πῆχυς , ἀπόφυσις δύο καμπύλος ποιέω ἀντιτάσσω ἀλλήλων καί μέσος αὐτός κοιλότης ὁ σίγμα γράμμα παραπλήσιος ἐργάζομαι , οὗτος ὁ κοιλότης περιλαμβάνω ὁ μέσος ὁ κόνδυλος ὁ βραχίων χώρα , ἔοικα ἀκριβής ὁ κατά ὁ τροχιλία καλέω . περιφέρω οὖν ὁ κοιλότης ὁ πῆχυς περί ὁ κυρτότης ὁ βραχίων , ἐκτείνω τε καί κάμπτω ὁ πᾶς κῶλον συμβαίνω . ὁ δέ μηδέ ἑτέρωσε προχωρέω , ἀλλά ἀεί μένω ἀκριβής ὁ διάρθρωσις ὁ ὁ μέσος κοιλότης ὀφρύς αἰτία , σφίγγω ὁ ἀπόφυσις ὁ πῆχυς . ὅταν μέν οὖν ὁ πρόσθιος ἀπόφυσις ὁ κίνησις ἐξηγέομαι , κάμπτω ὁ κῶλον , ἐκτείνω δέ , ὅταν ὁ ὄπισθεν . ὅρος δέ ὁ μέν καμπή ὁ πρόσθεν ἀπόφυσις ἑδράζω πρός ὁ ὁ βραχίων ὀστέον , ὁ δέ ἔκτασις ὁ ὀπίσθιος . ἐπεί δέ καί ὁ ὁ βραχίων ὀστέον κυρτός εἰμί , καί ὁ πῆχυς ὁ ἀπόφυσις ἑκάτερος προμήκης , καί διά οὗτος κίνδυνος εἰμί , ταχύς , ἤ δέω , συμβάλλω ἀλλήλων ὁ ὀστέον , κωλύω ὁ ὁ κῶλον κίνησις , ἐκγλύφω ὁ φύσις ἑκατέρωθεν ὁ ὁ βραχίων ὀστέον , εἰς τοσοῦτος ἐγκαταβαίνω ὁ κοιλότης αὐτός ὁ κορώνη ὁ πῆχυς , εἰς ὅσος ἔσχατος ἔκτασις τε καί καμπή ὁ χείρ ἔχω μέλλω . ἐπεί δέ μέγας εἰμί ὁ ὄπισθεν κορωνόν ὁ πῆχυς , πολύς βαθύς ὁ ταύτῃ κοιλότης ὁ βραχίων ποιέω , ὥστε διά ὁ ταύτῃ βάθος λεπτός ἱκανός γίγνομαι ὁ σύ βραχίων ὀστέον , ὅσος εἰμί μεταξύ ὁ κοιλότης . οὐ μήν διατετραίνω γε αὐτός , καίτοι λεπτός εἰμί , ἵνα μή χαλαρός πάντῃ καί ἀστήρικτος εἰμί ὁ ἄρθρον , μήτε ὁ μῦς ὁ κίνησις ἄμετρος . εἰ δέ γε διατρέω , κάμπτω μέν ἄν εἰς ὀπίσω ὁ χείρ δυνατός εἰμί , ὅσος δέ ἐκτείνω αὐτός ἑδραῖος ἐνεργέω , οὗτος τε σύμπας κακός ἄν γίγνομαι μακρός , καί ὁ μῦς ἀμφότερος ὁ τάσις εἰμί ἄν ὀδυνηρός κομιδῇ , ὁ μέν ὄπισθεν ὑπό ὁ ψυχικός δύναμις τείνω , ὡς διασπάω πολύς , ἤ φύω συστέλλω , ὁ δέ ἔμπροσθεν εἰς τοσοῦτος ἐκτείνω , ὡς κινδυνεύω διασπάω . τοιοῦτος μέν ὁ ὁ φύσις τέχνη περί ὁ ὁ διάρθρωσις ἀκρίβεια .