galenus.de-motu-musculorum-libri-ii 1.7
Ὅ δ’ οὔτ’ εἴρηταί πω , καὶ διὰ τοῦτ’ ἀσαφές ἐστιν ἔτι , λεκτέον ἐφεξῆς , τὸ μήτε πᾶσαν κίνησιν τῆς χειρὸς ἐνεργείᾳ γίνεσθαι μυῶν , μήτε πᾶσαν ἀκινησίαν ἡσυχίᾳ . καὶ γὰρ κίνησίν τινα δυνατὸν εὑρεῖν , ἀργούντων ἁπάντων τῶν κατ’ αὐτὴν μυῶν , καί τιν’ ἡσυχίαν , ἐνεργούντων πάνυ πολλῶν . λεγέσθω δὲ πρότερον ὑπὲρ τῆς ﻿ κινήσεως . ἵνα δὲ ᾖ σαφὴς ὁ λόγος , ἀναμνησθῶμεν πρῶτον μὲν ἐπὶ τοῦ παντὸς σώματος δυεῖν οὖν τούτοιν κινήσεων , ἀλλήλαις μὲν παρακειμένων , οὐχ ὁμοίως δὲ γινομένων · καλεῖται δ’ αὐτῶν ἡ μὲν κατάκλισις , ἡ δὲ κατάπτωσις . καὶ γίνεται δηλονότι καθ’ ὁρμὴν μὲν τὸ κατακλίνεσθαι , τὸ καταπίπτειν δ’ ἀκουσίως . τὸ μὲν οὖν κατακλίνεσθαι μυῶν ἐνεργείᾳ συντελεῖται , καὶ διὰ τοῦτο ἔργον ἑκούσιόν ἐστι τοῦ ζώου · τὸ δὲ καταπίπτειν οὔτ’ ἔργον , ἀλλ’ ἀκούσιον πάθημα , καὶ μυὸς οὐδενὸς ἐνεργοῦντος δεῖται , μόνον γὰρ ἀρκεῖ πάντας ἐκλῦσαι τοὺς μῦς τῆς τάσεως , ἐπιτρέψαντος τῷ βάθει τοῦ σώματος , ᾗ ῥέπει , φέρεσθαι . ταύτῃ μὲν τὸ καταπίπτειν τοῦ κατακλίνεσθαι διήνεγκε , ταύτῃ δὲ καὶ τὸ καταφέρεσθαι τὴν χεῖρα τοῦ καθίεσθαι . καταφέρεται μὲν γὰρ , ἁπάντων ἀργούντων τῶν ἐν αὐτῇ μυῶν , ὑπὸ τοῦ συμφύτου τοῖς σώμασι βάρους κατασπωμένη · καθίεται δὲ , τῶν κατὰ μασχάλην μυῶν πρὸς ἑαυτοὺς ἑλκόντων τὸν βραχίονα . τρίτη τοίνυν αὕτη κίνησις εὑρέθη τῶν μυῶν παρὰ τὰς δύο τὰς ἔμπροσθεν εἰρημένας . ἐκείνων γὰρ ἡ μὲν ἑτέρα , καθ’ ἣν ἐνεργοῦσιν , εἰς ἑαυτοὺς ἦν σύνοδος , ἡ δ’ ἑτέρα , καθ’ ἣν ἀργοῦσιν , ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων ἐκτεινόμενοι μυῶν , οὐκ ἦν μὲν αὐτοῖς σύμφυτος , κατὰ δέ τι συμβεβηκὸς ἐγένετο . ἡ δὲ νῦν προτεθεῖσα κατ’ οὐδὲν ἐκείναις ἔοικεν · οὔτε γὰρ συστέλλεται κατ’ αὐτὴν οὔτ’ ἐκτείνεται μῦς οὐδείς . τί γὰρ οὖν οὐδὲ κινεῖται τὸ παράπαν ; καὶ μὴν οὐκ ἐνδέχεται , τοῦ κώλου παντὸς κάτω φερομένου , μόρια ὄντα τοῦ κώλου τὸν μῦν ἀκίνητον μένειν . ἀλλὰ κινεῖται μὲν , οὐ μὴν ἐκτείνεταί γε οὐδὲ συστέλλεται τηνικαῦτα . τίς οὖν ὁ τρόπος αὐτῷ τῆς κινήσεως ; οἷος καὶ τοῖς ὀστοῖς δηλονότι · οὐδὲ γὰρ ταῦτ’ ἐκτεινόμενα καὶ συστελλόμενα συμπεριφέρεται τοῖς κώλοις , ἀλλ’ ὥσπερ εἰ καὶ τῶν ἀψύχων τι σωμάτων προσδήσας αὐτοῖς ἔτυχες . ἐπεὶ τοίνυν τῶν κινήσεων ἡ μὲν σύντασις ἐνέργεια τοῦ μυός ἐστιν , ὡς ἂν ὀργάνου ψυχῆς , ἡ δ’ ἔκτασις ὡς ὀργάνου μὲν , οὐ μὴν ἐνέργειά γε , ἀλλ’ ἁπλῶς κίνησις , ἡ δὲ νῦν προτεθεῖσα τρίτη κίνησις οὐδ’ ὡς ζῶσιν ὑπάρχει τοῖς μυσὶν , ἀλλ’ ὡς τοῖς ἀψύχοις τε καὶ τελέως ἐξ ἑαυτῶν ἀκινήτοις , ἐπὶ τὴν λοιπὴν καὶ τετάρτην μεταβάντες κίνησιν , ἐπισκεψώμεθα καὶ τὸν ταύτης τρόπον · ἀντίστροφός τις γὰρ ἔοικεν ὑπάρχειν τῇ τρίτῃ . κατὰ μὲν γὰρ τὸν τρίτον τρόπον τῆς κινήσεως ἀργεῖν οἱ μύες ἀπεδείχθησαν , καίτοι κινούμενοι · κατὰ δὲ τὸν τέταρτον ἐνεργεῖν ἀποδειχθήσονται , καίτοι μηδαμῶς κινεῖσθαι φαινόμενοι . ἐννοήσωμεν γὰρ ἀνατεταμένην τὴν χεῖρα , κᾄπειτ’ ἐν τούτῳ τῷ σχήματι φυλαττομένην , εἶτ’ ἐρώμεθα ἑξῆς ἡμᾶς αὐτοὺς , τί δή ποτ’ οὐ καταφέρεται τῷ βάρει ῥέπουσα , κᾄπειτ’ ἀποκρινώμεθα , διότι τῶν ἀνατεινόντων αὐτὴν μυῶν ἡ τάσις διαμένει . πρὶν οὖν ταύτης ἐκλυθῆναι τελέως , οὐχ οἷόν τε μετακινηθῆναι τῇ χειρί . παυσαμένων μέντοι τῆς τάσεως , εἰ μὲν μηδεὶς ἄλλος ταθείη μῦς , ἀλλ’ ἀργοὶ μένοιεν ἅπαντες , ᾗ τὸ βάρος αὐτὴν ἄγει , ταύτῃ κατενεχθήσεται · εἰ δέ τις ἄλλος ταθείη μῦς , ἵνα περ ἐκεῖνος ἕλκῃ , ταύτῃ κινηθήσεται . δῆλον οὖν , ὡς ἐν τῷ τεταμένην φυλάττειν τὴν χεῖρα τῶν εἰς τοῦτο αὐτὴν καταστησάντων μυῶν ἡ τάσις διασώζεται . ἆρ’ οὖν ἐνεργεῖν μὲν καὶ τείνεσθαι , κινεῖσθαι δ’ αὐτοὺς οὐ λεκτέον ; καὶ μὴν , εἰ τοῦτ’ εὐλαβησόμεθα λέγειν , οὐδ’ ἐνεργεῖν αὐτοὺς ῥητέον . ἄτοπον γὰρ ὅτι μὲν ἐνεργοῦσιν ὁμολογεῖν κατὰ τὴν σύμφυτόν τε καὶ οἰκειοτάτην ἐνέργειαν , ὅτι δὲ κινοῦνται , οὐκέθ’ ὁμολογεῖν . καὶ μὴν οὐ φαίνονται κινούμενοι . τί γὰρ καὶ οὐ χρὴ τὰ ἐναντία τιθέναι , κᾂν ὅτι μάλιστα χαλεπὴ καὶ δυσδιαίρετος αὐτῶν ἡ μάχη γίνηται ; εἰ μὲν γὰρ ἀπορίας ἐρῶντες ἐπεχειροῦμεν εἰς τἀναντία , κακῶς ἂν ἐδρῶμεν · ἐπεὶ δὲ οὐ τῶν , ἵνα μηδὲν εὑρεθῇ , διὰ τοῦτο ἀπορίας ἐσμὲν κινούντων , ἀλλὰ τῶν , ἵν’ ἀκριβῶς εὑρεθῇ , διὰ τοῦτο πανταχόσε περισκεπτομένων , ἑτοίμως χρὴ πᾶν τὸ ἀντιπίπτον εἰς τὸ μέσον ἐκφέρειν μηδὲν ὑποστελλομένους . διότι μὲν γὰρ ἐνεργοῦσιν οἱ μύες , διὰ τοῦτ’ αὐτοὺς κινεῖσθαι λέγομεν · διότι δ’ οὔθ’ ὅλον τὸ κῶλον , οὗ μέρος εἰσὶν , οὔτ’ αὐτοὶ κατὰ μόνας φαίνονται κινούμενοι , διὰ τοῦτ’ αὐτοὺς πάλιν οὐ τολμῶμεν ὁμολογεῖν κινεῖσθαι . τίνα οὖν ἄν τις λύσιν ἐφεύροι τῆς ἀπορίας ; πότερον ἣν οἱ τὰς τονικὰς καλουμένας ὑποθέμενοι κινήσεις , ἤ τινα ἑτέραν βελτίονα , ἢ μηδὲ περὶ τούτου προπετῶς ἀποφαινόμεθα , πρὶν ἀκριβῶς διασκέψασθαι , τί ποτε καὶ λέγουσιν ; ἐμοὶ μὲν πολὺ τοῦτο δοκεῖ βέλτιον εἶναι .
Lemmas: ὅς δέ οὔτε λέγω πω , καί διά οὗτος ἀσαφής εἰμί ἔτι , λεκτέος ἐφεξῆς , ὁ μήτε πᾶς κίνησις ὁ χείρ ἐνέργεια γίγνομαι μῦς , μήτε πᾶς ἀκινησία ἡσυχία . καί γάρ κίνησις τις δυνατός εὑρίσκω , ἀργέω ἅπας ὁ κατά αὐτός μῦς , καί τις ἡσυχία , ἐνεργέω πάνυ πολύς . λέγω δέ πρότερος ὑπέρ ὁ ﻿ κίνησις . ἵνα δέ εἰμί σαφής ὁ λόγος , ἀναμιμνῄσκω πρῶτος μέν ἐπί ὁ πᾶς σῶμα δύο οὖν οὗτος κίνησις , ἀλλήλων μέν παράκειμαι , οὐ ὅμοιος δέ γίγνομαι · καλέω δέ αὐτός ὁ μέν κατάκλισις , ὁ δέ κατάπτωσις . καί γίγνομαι δηλονότι κατά ὁρμή μέν ὁ κατακλίνω , ὁ καταπίπτω δέ ἀκούσιος . ὁ μέν οὖν κατακλίνω μῦς ἐνέργεια συντελέω , καί διά οὗτος ἔργον ἑκούσιος εἰμί ὁ ζῷον · ὁ δέ καταπίπτω οὔτε ἔργον , ἀλλά ἀκούσιος πάθημα , καί μῦς οὐδείς ἐνεργέω δέω , μόνος γάρ ἀρκέω πᾶς ἐκλύω ὁ μῦς ὁ τάσις , ἐπιτρέπω ὁ βάθος ὁ σῶμα , ᾗ ῥέπω , φέρω . ταύτῃ μέν ὁ καταπίπτω ὁ κατακλίνω διαφέρω , ταύτῃ δέ καί ὁ καταφέρω ὁ χείρ ὁ καθίημι . καταφέρω μέν γάρ , ἅπας ἀργέω ὁ ἐν αὐτός μῦς , ὑπό ὁ σύμφυτος ὁ σῶμα βάρος κατασπάω · καθίημι δέ , ὁ κατά μασχάλη μῦς πρός ἑαυτοῦ ἕλκω ὁ βραχίων . τρίτος τοίνυν οὗτος κίνησις εὑρίσκω ὁ μῦς παρά ὁ δύο ὁ ἔμπροσθεν λέγω . ἐκεῖνος γάρ ὁ μέν ἕτερος , κατά ὅς ἐνεργέω , εἰς ἑαυτοῦ εἰμί σύνοδος , ὁ δέ ἕτερος , κατά ὅς ἀργέω , ὑπό ὁ ἀντίκειμαι ἐκτείνω μῦς , οὐ εἰμί μέν αὐτός σύμφυτος , κατά δέ τις συμβαίνω γίγνομαι . ὁ δέ νῦν προτίθημι κατά οὐδείς ἐκεῖνος ἔοικα · οὔτε γάρ συστέλλω κατά αὐτός οὔτε ἐκτείνω μῦς οὐδείς . τίς γάρ οὖν οὐδέ κινέω ὁ παράπαν ; καί μήν οὐ ἐνδέχομαι , ὁ κῶλον πᾶς κάτω φέρω , μόριον εἰμί ὁ κῶλον ὁ μῦς ἀκίνητος μένω . ἀλλά κινέω μέν , οὐ μήν ἐκτείνω γε οὐδέ συστέλλω τηνικαῦτα . τίς οὖν ὁ τρόπος αὐτός ὁ κίνησις ; οἷος καί ὁ ὀστέον δηλονότι · οὐδέ γάρ οὗτος ἐκτείνω καί συστέλλω συμπεριφέρω ὁ κῶλον , ἀλλά ὥσπερ εἰ καί ὁ ἄψυχος τις σῶμα προσδέω αὐτός τυγχάνω . ἐπεί τοίνυν ὁ κίνησις ὁ μέν σύντασις ἐνέργεια ὁ μῦς εἰμί , ὡς ἄν ὄργανον ψυχή , ὁ δέ ἔκτασις ὡς ὄργανον μέν , οὐ μήν ἐνέργεια γε , ἀλλά ἁπλῶς κίνησις , ὁ δέ νῦν προτίθημι τρίτος κίνησις οὐδέ ὡς ζάω ὑπάρχω ὁ μῦς , ἀλλά ὡς ὁ ἄψυχος τε καί τέλειος ἐκ ἑαυτοῦ ἀκίνητος , ἐπί ὁ λοιπός καί τέταρτος μεταβαίνω κίνησις , ἐπισκοπέω καί ὁ οὗτος τρόπος · ἀντίστροφος τις γάρ ἔοικα ὑπάρχω ὁ τρίτος . κατά μέν γάρ ὁ τρίτος τρόπος ὁ κίνησις ἀργέω ὁ μῦς ἀποδείκνυμι , καίτοι κινέω · κατά δέ ὁ τέταρτος ἐνεργέω ἀποδείκνυμι , καίτοι μηδαμῶς κινέω φαίνω . ἐννοέω γάρ ἀνατείνω ὁ χείρ , ἔͅπειτα ἐν οὗτος ὁ σχῆμα φυλάσσω , εἶτα ἔρομαι ἑξῆς ἐγώ αὐτός , τίς δή ποτέ οὐ καταφέρω ὁ βάρος ῥέπω , ἔͅπειτα ἀποκρίνω , διότι ὁ ἀνατείνω αὐτός μῦς ὁ τάσις διαμένω . πρίν οὖν οὗτος ἐκλύω τέλειος , οὐ οἷος τε μετακινέω ὁ χείρ . παύω μέντοι ὁ τάσις , εἰ μέν μηδείς ἄλλος τείνω μῦς , ἀλλά ἀργός μένω ἅπας , ᾗ ὁ βάρος αὐτός ἄγω , ταύτῃ καταφέρω · εἰ δέ τις ἄλλος τείνω μῦς , ἵνα περ ἐκεῖνος ἕλκω , ταύτῃ κινέω . δῆλος οὖν , ὡς ἐν ὁ τείνω φυλάσσω ὁ χείρ ὁ εἰς οὗτος αὐτός καθίστημι μῦς ὁ τάσις διασῴζω . ἆρα οὖν ἐνεργέω μέν καί τείνω , κινέω δέ αὐτός οὐ λεκτέος ; καί μήν , εἰ οὗτος εὐλαβέομαι λέγω , οὐδέ ἐνεργέω αὐτός λέγω . ἄτοπος γάρ ὅτι μέν ἐνεργέω ὁμολογέω κατά ὁ σύμφυτος τε καί οἰκεῖος ἐνέργεια , ὅτι δέ κινέω , οὐκέτι ὁμολογέω . καί μήν οὐ φαίνω κινέω . τίς γάρ καί οὐ χρή ὁ ἐναντίος τίθημι , ἔͅν ὅτι μάλα χαλεπός καί δυσδιαίρετος αὐτός ὁ μάχη γίγνομαι ; εἰ μέν γάρ ἀπορία ἐράω ἐπιχειρέω εἰς ἐναντίος , κακός ἄν δράω · ἐπεί δέ οὐ ὁ , ἵνα μηδείς εὑρίσκω , διά οὗτος ἀπορία εἰμί κινέω , ἀλλά ὁ , ἵνα ἀκριβής εὑρίσκω , διά οὗτος πανταχοῦ περισκέπτομαι , ἑτοῖμος χρή πᾶς ὁ ἀντιπίπτω εἰς ὁ μέσος ἐκφέρω μηδείς ὑποστέλλω . διότι μέν γάρ ἐνεργέω ὁ μῦς , διά οὗτος αὐτός κινέω λέγω · διότι δέ οὔτε ὅλος ὁ κῶλον , ὅς μέρος εἰμί , οὔτε αὐτός κατά μόνος φαίνω κινέω , διά οὗτος αὐτός πάλιν οὐ τολμάω ὁμολογέω κινέω . τίς οὖν ἄν τις λύσις ἐφευρίσκω ὁ ἀπορία ; πότερος ὅς ὁ ὁ τονικός καλέω ὑποτίθημι κίνησις , ἤ τις ἕτερος ἀγαθός , ἤ μηδέ περί οὗτος προπετής ἀποφαίνω , πρίν ἀκριβής διασκοπέω , τίς ποτέ καί λέγω ; ἐγώ μέν πολύς οὗτος δοκέω ἀγαθός εἰμί .