galenus.de-motu-musculorum-libri-ii 1.5
Πῶς οὖν τοῦτο διορισθήσεται ; τοῖς διαφόροις συμπτώμασιν . ὡς γὰρ τὰ κοινὰ κοινοῦ τινος ἦν , ὅσον ἐφ’ ἑαυτοῖς , ἐνδεικτικὰ , καὶ διὰ τοῦτο ἄδηλον ἐγένετο τὸ καθ’ ἑκάτερον ἴδιον , οὕτω τὰ διαφέροντα τήν τε ἔνδειξιν ἰδίαν ἑκατέρου τῶν μυῶν τῆς ἐνεργείας ποιήσεται , καὶ δῆλον τἀληθές . ἴδια δ’ ἐφ’ ἑκατέρου τῶν μυῶν τάδε γίνεται . τοῦ μὲν ἐντὸς διακοπέντος , ἐκταθὲν τὸ μέρος ἐν τούτῳ τῷ σχήματι διὰ παντὸς μένει , τοῦ δ’ ἐκτὸς , καμφθὲν οὐκέτ’ ἐκτείνεται . καὶ εἰ λαβόμενος ταῖς χερσὶ σαυτοῦ κάμπτοις τὸ ἐκτεταμένον , ἢ ἐκτείνοις τὸ κεκαμμένον , ἑκάτερον μὲν αὐτῶν ῥᾳδίως ἐργάσῃ , ἐαθὲν δὲ παραχρῆμα τὸ μόριον εἰς τὴν ἐξ ἀρχῆς κατάστασιν ἀχθήσεται . τί τοίνυν ἐκ τούτων ἀποδείκνυται ; τὸ κάμπτεσθαι μὲν ὑπὸ τῶν ἐντὸς μυῶν , ἐκτείνεσθαι δὲ ὑπὸ τῶν ἐκτός . καὶ διὰ τοῦτο , εἰ μὲν ὁ ἐκτὸς τρωθεὶς ἀπολέσειε τὴν ἐνέργειαν , ὁ δ’ ἐντὸς ἐνεργῶν ἔτι μένοι , κάμπτεται τὸ μόριον , ὡς ἂν τοῦ κάμπτειν αὐτὸ πεφυκότος ἀβλαβοῦς ὑπάρχοντος · εἰ δ’ ὁ ἐντὸς διακοπείη , τὸ ἔμπαλιν γίνεται · ἐκτείνεται μὲν τὸ κῶλον , κάμπτεται δ’ οὐκέτι . διὰ τί δ’ ἐν ἑκατέρῳ τῷ σχήματι καταμένει τὸ μόριον ἀκίνητον ; ἢ ὅτι ἀπόλλυσθαι συμβέβηκε τὰς διαδεχομένας ἀλλήλας κινήσεις ; ὅ τε γὰρ κάμπτειν πεφυκὼς μῦς , ὑγιὴς μὲν ὢν , τὸ μὲν πρῶτον ἔκαμψε , δεύτερον δὲ καὶ τρίτον οὐκέτι κάμπτειν δύναται , μὴ παραλαβὼν αὖθις ἐκτεινόμενον τὸ κῶλον · τοῦ γὰρ ἐκτεταμένου ἡ κάμψις · ὅ τ’ ἐκτείνειν πεφυκὼς κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἅπαξ μὲν ἐκτείνει , δεύτερον δὲ ἢ τρίτον οὐκέτι δυνήσεται , μὴ παραλαβὼν αὖθις κεκαμμένον τὸ μόριον · τοῦ γὰρ κεκαμμένου ἡ ἔκτασις . εἰ δὲ σὺ τηνικαῦτα τὴν ἀπολωλυῖαν τοῦ τετρωμένου μυὸς ἐνέργειαν μιμησάμενος ἐκτείναις ταῖς σαυτοῦ χερσὶ τὸ κεκαμμένον , ὄψει σωζομένην τὴν κάμπτειν αὐτὸ πεφυκυῖαν κίνησιν . οὐδὲ γὰρ ἔτι σου δεηθὲν αὐτόματον καμφθήσεται ὑπὸ τοῦ κατὰ τὰ ἔνδον μέρη τεταγμένου μυὸς ἐνεργοῦντος ἑλκόμενον . οὐ μὴν ἐκταθήσεταί γε οὐδέποθ’ ὑπ’ οὐδενὸς μυὸς , ἀλλ’ ἀεὶ σοῦ πρὸς τοῦτο δεηθήσεται · καθάπερ , εἰ τὸν ἐντὸς τρώσεις , ἐκταθήσεται μὲν ἀεὶ χωρὶς σοῦ τὸ μόριον , οὐ μὴν καμφθήσεταί γε ὑπ’ οὐδενὸς μυὸς , ἀλλ’ εἰς τοῦτο τῆς παρὰ σοῦ δεηθήσεται κινήσεως . δῆλον οὖν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὡς τὸ μὲν κάμπτειν τῶν ἐντὸς ἔργον ἐστὶ μυῶν , τὸ δὲ ἐκτείνειν τῶν ἐκτός . οὐκ ἄδηλον δ’ , ὅτι τὸ μὲν τείνεσθαί τε καὶ εἰς ἑαυτοὺς συνέλκεσθαι σύμφυτος ἐνέργεια τοῖς μυσὶ , τὸ δ’ ἐκτείνεσθαι καὶ χαλᾶσθαι τῶν ἀντιτεταγμένων ἐνταθέντων τε καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἑλκυσάντων γίνεται . μάθοις δ’ ἂν αὐτὸ καὶ δι’ ἑτέρων φαινομένων οὐκ ὀλίγων , οἷα ἔμαθες , καὶ τοῦδε πρώτου . τῶν ὀρνιθείων μεταχειρισάμενος σκελῶν , ἀφῃρημένων δηλονότι τοῦ ζώου , τείνειν τοῖς σαυτοῦ δακτύλοις ἐπιχείρει τοὺς ἐν αὐτῷ τένοντας , πρότερον μὲν τοὺς ἐντὸς , ἔπειτα δὲ καὶ τοὺς ἐκτός . ὄψει γὰρ ἐπὶ μὲν τοῖς καμπτόμενον τὸ κῶλον , ἐπὶ δὲ τοῖς ἐκτεινόμενον . ἀλλὰ καὶ εἰ προσκείμενον ὅλῳ τῶ σώματι τὸ σκέλος ἐπὶ τεθνεῶτος τούτου τοῦ ζώου λαβῶν ἑκατέρους τῶν τενόντων ἢ τῶν μυῶν ἐθέλοις τείνειν , ἐν μέρει καὶ οὕτως ἂν ἴδοις ἐπὶ μὲν τοῖς ἐντός καμπτόμενον τὸ κῶλον , ἐπὶ δὲ τοῖς ἐκτὸς ἐκτεινόμενον . ἀλλὰ καὶ εἰ μῦν ὅλον ἐγκάρσιον ἐθέλοις διατεμεῖν εἴτ’ ἐπὶ τεθνεῶτος , εἴτε καὶ ζῶντος ἔτι τοῦ ζώου , τῶν μερῶν αὐτοῦ τὸ μὲν ἄνω , τὸ δὲ κάτω φερόμενον ἐναργῶς ὄψει πρὸς τὸ ἴδιον πέρας ἑκάτερον ἑλκόμενον . καὶ τοῦτο , καθ’ ὁτιοῦν ἂν μέρος τὸν μῦν ὅλον ἐγκάρσιον διατέμῃς , ἐναργῶς ὄψει γιγνόμενον . ᾧ δῆλον , ὅτι πᾶν μόριον αὐτοῦ σύμφυτον ἔχει τὴν κίνησιν τὴν εἰς ἑαυτὸ σύνοδον . καὶ γὰρ οὖν καὶ εἰ τὴν ἄνωθεν ἀρχὴν μόνην ἀποτέμοις τοῦ μυὸς , ὅλος ἐπὶ τὸ πέρας ἐνεχθήσεται , καὶ εἰ τὴν κάτω τελευτὴν , ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀνασπασθήσεται , καὶ εἰ ἑκατέρωθεν ἀποτέμοις αὐτὸν , οἷον σφαιρούμενον ὄψει καὶ συντρέχοντα πρὸς τὸ μέσον ἐξ ἀμφοῖν τῶν περάτων . οἶδα μὲν οὖν , ὅτι καθ’ ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἱκανῶς ἀποδείκνυται τὸ προκείμενον .
Lemmas: πῶς οὖν οὗτος διορίζω ; ὁ διάφορος σύμπτωμα . ὡς γάρ ὁ κοινός κοινός τις εἰμί , ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ , ἐνδεικτικός , καί διά οὗτος ἄδηλος γίγνομαι ὁ κατά ἑκάτερος ἴδιος , οὕτως ὁ διαφέρω ὁ τε ἔνδειξις ἴδιος ἑκάτερος ὁ μῦς ὁ ἐνέργεια ποιέω , καί δῆλος ἀληθής . ἴδιος δέ ἐπί ἑκάτερος ὁ μῦς ὅδε γίγνομαι . ὁ μέν ἐντός διακόπτω , ἐκτείνω ὁ μέρος ἐν οὗτος ὁ σχῆμα διά πᾶς μένω , ὁ δέ ἐκτός , κάμπτω οὐκέτι ἐκτείνω . καί εἰ λαμβάνω ὁ χείρ σεαυτοῦ κάμπτω ὁ ἐκτείνω , ἤ ἐκτείνω ὁ κάπτω , ἑκάτερος μέν αὐτός ῥᾴδιος ἐργάζομαι , ἐάω δέ παραχρῆμα ὁ μόριον εἰς ὁ ἐκ ἀρχή κατάστασις ἄγω . τίς τοίνυν ἐκ οὗτος ἀποδείκνυμι ; ὁ κάμπτω μέν ὑπό ὁ ἐντός μῦς , ἐκτείνω δέ ὑπό ὁ ἐκτός . καί διά οὗτος , εἰ μέν ὁ ἐκτός τιτρώσκω ἀπόλλυμι ὁ ἐνέργεια , ὁ δέ ἐντός ἐνεργέω ἔτι μένω , κάμπτω ὁ μόριον , ὡς ἄν ὁ κάμπτω αὐτός φύω ἀβλαβής ὑπάρχω · εἰ δέ ὁ ἐντός διακόπτω , ὁ ἔμπαλιν γίγνομαι · ἐκτείνω μέν ὁ κῶλον , κάμπτω δέ οὐκέτι . διά τίς δέ ἐν ἑκάτερος ὁ σχῆμα καταμένω ὁ μόριον ἀκίνητος ; ἤ ὅτι ἀπόλλυμι συμβαίνω ὁ διαδέχομαι ἀλλήλων κίνησις ; ὁ τε γάρ κάμπτω φύω μῦς , ὑγιής μέν εἰμί , ὁ μέν πρῶτος κάμπτω , δεύτερος δέ καί τρίτος οὐκέτι κάμπτω δύναμαι , μή παραλαμβάνω αὖθις ἐκτείνω ὁ κῶλον · ὁ γάρ ἐκτείνω ὁ κάμψις · ὁ τε ἐκτείνω φύω κατά ὁ αὐτός λόγος ἅπαξ μέν ἐκτείνω , δεύτερος δέ ἤ τρίτος οὐκέτι δύναμαι , μή παραλαμβάνω αὖθις κάπτω ὁ μόριον · ὁ γάρ κάπτω ὁ ἔκτασις . εἰ δέ σύ τηνικαῦτα ὁ ἀπόλλυμι ὁ τιτρώσκω μῦς ἐνέργεια μιμέομαι ἐκτείνω ὁ σεαυτοῦ χείρ ὁ κάπτω , ὁράω σῴζω ὁ κάμπτω αὐτός φύω κίνησις . οὐδέ γάρ ἔτι σύ δέω αὐτόματος κάμπτω ὑπό ὁ κατά ὁ ἔνδον μέρος τάσσω μῦς ἐνεργέω ἕλκω . οὐ μήν ἐκτείνω γε οὐδέποτε ὑπό οὐδείς μῦς , ἀλλά ἀεί σύ πρός οὗτος δέω · καθά , εἰ ὁ ἐντός τιτρώσκω , ἐκτείνω μέν ἀεί χωρίς σύ ὁ μόριον , οὐ μήν κάμπτω γε ὑπό οὐδείς μῦς , ἀλλά εἰς οὗτος ὁ παρά σύ δέω κίνησις . δῆλος οὖν ἐκ ὁ λέγω , ὡς ὁ μέν κάμπτω ὁ ἐντός ἔργον εἰμί μῦς , ὁ δέ ἐκτείνω ὁ ἐκτός . οὐ ἄδηλος δέ , ὅτι ὁ μέν τείνω τε καί εἰς ἑαυτοῦ συνέλκω σύμφυτος ἐνέργεια ὁ μῦς , ὁ δέ ἐκτείνω καί χαλάω ὁ ἀντιτάσσω ἐντείνω τε καί πρός ἑαυτοῦ ἕλκω γίγνομαι . μανθάνω δέ ἄν αὐτός καί διά ἕτερος φαίνω οὐ ὀλίγος , οἷος μανθάνω , καί ὅδε πρῶτος . ὁ ὀρνίθειος μεταχειρίζω σκέλος , ἀφαιρέω δηλονότι ὁ ζῷον , τείνω ὁ σεαυτοῦ δάκτυλος ἐπιχειρέω ὁ ἐν αὐτός τένων , πρότερος μέν ὁ ἐντός , ἔπειτα δέ καί ὁ ἐκτός . ὁράω γάρ ἐπί μέν ὁ κάμπτω ὁ κῶλον , ἐπί δέ ὁ ἐκτείνω . ἀλλά καί εἰ πρόσκειμαι ὅλος ὁ σῶμα ὁ σκέλος ἐπί θνῄσκω οὗτος ὁ ζῷον λαβή ἑκάτερος ὁ τένων ἤ ὁ μῦς ἐθέλω τείνω , ἐν μέρος καί οὕτως ἄν ὁράω ἐπί μέν ὁ ἐντός κάμπτω ὁ κῶλον , ἐπί δέ ὁ ἐκτός ἐκτείνω . ἀλλά καί εἰ μῦς ὅλος ἐγκάρσιος ἐθέλω διατέμνω εἴτε ἐπί θνῄσκω , εἴτε καί ζάω ἔτι ὁ ζῷον , ὁ μέρος αὐτός ὁ μέν ἄνω , ὁ δέ κάτω φέρω ἐναργής ὁράω πρός ὁ ἴδιος πέρας ἑκάτερος ἕλκω . καί οὗτος , κατά ὁστισοῦν ἄν μέρος ὁ μῦς ὅλος ἐγκάρσιος διατέμνω , ἐναργής ὁράω γίγνομαι . ὅς δῆλος , ὅτι πᾶς μόριον αὐτός σύμφυτος ἔχω ὁ κίνησις ὁ εἰς ἑαυτοῦ σύνοδος . καί γάρ οὖν καί εἰ ὁ ἄνωθεν ἀρχή μόνος ἀποτέμνω ὁ μῦς , ὅλος ἐπί ὁ πέρας ἐνεχθέω , καί εἰ ὁ κάτω τελευτή , ἐπί ὁ κεφαλή ἀνασπάω , καί εἰ ἑκατέρωθεν ἀποτέμνω αὐτός , οἷος σφαιρόω ὁράω καί συντρέχω πρός ὁ μέσος ἐκ ἄμφω ὁ πέρας . οἶδα μέν οὖν , ὅτι κατά ἕκαστος ὁ λέγω ἱκανός ἀποδείκνυμι ὁ πρόκειμαι .