galenus.de-motu-musculorum-libri-ii 2.1
Ἐπεὶ δὲ τὰ πρῶθ’ ἡμῖν καὶ οἷον στοιχεῖα τῆς τῶν μυῶν κινήσεως ἀποδέδεικται , προσθῶμεν αὐτοῖς ἤδη τὰ λείποντα , ὥστε μηδὲν ἔτ’ ἐνδεῖν , ἀλλ’ ἱκανὸν γενέσθαι τὸν ἅπαντα ταῦτα ἀναλεξάμενον ἀκριβῶς πᾶν , ὅ τι ἂν περὶ μυὸς προβληθῇ , ῥᾳδίως ἐξευρίσκειν . ἀρξώμεθα οὖν αὖθις ἀπὸ τῶν κατὰ τὰ μόρια σχημάτων , εἰς ἅπερ ἐτελεύτησεν ὁ πρότερος λόγος . καὶ πρῶτόν γε τὸ μέσον σχῆμα προχειρισάμενοι λέγωμεν , ὡς ἐν τούτῳ διττὴν ἀνάγκη κατάστασιν ὑπάρχειν τοῖς μυσὶν , ἑτέραν μὲν τὴν ἔμπροσθεν εἰρημένην , ᾗ μηδέτερος τῶν ἀντιτεταγμένων ἐνεργεῖ μυῶν , ἑτέραν δὲ τὴν νῦν ῥηθησομένην , καθ’ ἣν ὁμοίως ἐνεργοῦσιν ἀμφότεροι . ὑπάρχει δ’ ἡ μὲν προτέρα τοῖς ἐλινύουσιν , ὡς Ἱπποκράτης ὠνόμασεν , ἡ λοιπὴ δὲ , ὅταν μήτ’ ἐκτείνειν , μήτε κάμπτειν τὸ κῶλον ἐπιτρέπωμέν τινι , μηδ’ εἰ πάνυ σφόδρα βιάζοιτο . γίγνεται δ’ αὕτη , τῶν ἀντιτεταγμένων μυῶν τὴν τονικὴν καλουμένην ἐχόντων ἐνέργειαν . οὕτω δὲ , κᾂν εἰ τοῦ μέσου σχήματος ἑκατέρωθεν καταστήσεις τὸ κῶλον , ὁμοίως ἀμφοτέροις ἐνεργεῖν δυνήσῃ τοῖς μυσίν . ὅταν δ’ εἴς τι τῶν ὑπερβολικῶν σχημάτων ἀγάγῃς αὐτὸ , οἱ ἕτεροι μύες ἱκανοὶ εἰς τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν . οὐκ ἄδηλον δ’ οὐδ’ ὅτι καθ’ ἕκαστον τῶν εἰρημένων σχημάτων ποτὲ μὲν μᾶλλον , ποτὲ δ’ ἧττον τὴν τονικὴν ἐνέργειαν ἐνεργήσουσιν οἱ μύες , καὶ ὡς τὸ μετὰ τοιαύτης ἐνεργείας μέσον σχῆμα τῶν ὑπερβολικῶν οὐδετέρου λείπεται . μὴ τοίνυν ἁπλῶς τὸ μέσον ἀνώδυνον εἶναι λέγωμεν , ἀλλὰ τὸ ἐν τῷ ἐλινύειν . τὸ γὰρ μετὰ τῆς ἑκατέρων τῶν μυῶν τάσεως μέσον σχῆμα τοῖς ἐσχάτοις ὁμοίως ὀδυνηρόν . ἐπεὶ δὲ ἐν αὐτῷ τῷ ἐλινύειν μέσον σχῆμα τὸ μὲν ἁπλῶς ἐστι , τὸ δ’ οὐχ ἁπλῶς , ἁπλῶς μὲν τὸ πάντων τῶν ὑπερβολικῶν τοῦ κώλου σχημάτων μέσον , οὐχ ἁπλῶς δὲ τὸ τῆς ἑτέρας ἀντιθέσεως μόνης , τὸ μὲν ἁπλῶς μέσον ἀκάματον ἂν , ὡς Ἱπποκράτης ἐκάλεσεν , εἴη μόνον , οὐ μὴν τῶν γε ἄλλων οὐδὲν ἀκριβῶς ἀκάματον . ἀπόδειξις δὲ τοῦ λεγομένου γένοιτ’ ἂν σαφὴς , διελομένων πρότερον ἡμῶν τό θ’ ἁπλῶς μέσον σχῆμα καὶ τὰ μὴ τοιαῦτα . γενήσεται δ’ ὁ λόγος , ἵν’ ᾖ σαφὴς , ἐπὶ χειρὸς , ὡς ἐπὶ παραδείγματος . ὄντων οὖν ἐν αὐτῇ σχημάτων ἐσχάτων τεττάρων , πρηνοῦς , ὑπτίου , τοῦ κατ’ ἔκτασιν ἄκραν , τοῦ κατὰ κάμψιν , τὸ μὲν ἁπλῶς μέσον ἁπάντων ἐστὶ τούτων μέσον , τὸ δ’ οὐχ ἁπλῶς μέσον ὁποτερασοῦν τῶν ἀντιθέσεων . ἄλλο μὲν γὰρ ἐκτάσεως ἄκρας καὶ καμπῆς , ἄλλο δὲ ὑπτίου καὶ πρηνοῦς τὸ μέσον . ὕπτιον μὲν οὖν ἐστι σχῆμα χειρὸς , ὅταν τὸ κοῖλον μὲν αὐτῆς μέρος ἄνωθεν ᾖ , τὸ δὲ κυρτὸν κάτωθεν · πρηνὲς δὲ τὸ ἐναντίον τούτῳ · μέσον δ’ ἀμφοῖν , ὅταν ἔσωθεν μὲν ᾖ τὸ κοῖλον , ἔξωθεν δὲ τὸ κυρτὸν , ὑποκείμενος δ’ ὁ μὲν μικρὸς δάκτυλος τοῖς ἄλλοις , τὸ δὲ τοῦ πήχεως ὀστοῦν τῷ τῆς κερκίδος . τοῦτ’ οὖν τὸ μέσον σχῆμα δύναται μὲν ἐκτεταμένης τελέως τῆς χειρὸς , δύναται δὲ καὶ κεκαμμένης γίγνεσθαι , ὥσπερ οὖν καὶ τὸ τῆς ἑτέρας ἀντιθέσεως μέσον σχῆμα δύναται μὲν ὑπτίας τῆς χειρὸς , δύναται δὲ καὶ πρηνοῦς οὔσης ὑπάρχειν . ὅρος δὲ ἐκείνου τοῦ σχήματός ἐστιν ὁ πῆχυς ὀρθὴν ἐργαζόμενος γωνίαν πρὸς βραχίονα , καὶ διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸ καλοῦσιν ἐγγώνιον . τὸ τοίνυν ἁπλῶς μέσον ἐκ τῆς ἀμφοτέρων τῶν εἰρημένων μέσων σχημάτων συνόδου γίνεται · τὰ δ’ ἄλλα μέσα τέτταρα μὲν ἔσται τὰ σύμπαντα , γενήσεται δ’ αὐτῶν οὐδὲν ἁπλῶς ὅλου τοῦ κώλου μέσον , ἀλλὰ μιᾶς ἀντιθέσεως μόνης · ἢ γὰρ ἐκτάσεως καὶ συστολῆς μόνον ἔσται μέσον , ἢ ὑπτίου τε καὶ πρηνοῦς . ἐπεὶ δὲ ἑκάτερον αὐτῶν διττὸν γίνεται ζευγνύμενον ἐν μέρει ταῖς ἐκ τῆς λοιπῆς ἀντιθέσεως ὑπερβολαῖς , ἀναγκαῖον οὕτω τὰ πάντα γίνεσθαι τέτταρα . καθ’ ἕκαστον δ’ αὐτῶν τὸ μέν τι κοινόν ἐστιν ἁπάντων , τὸ δ’ ἴδιον ἑκάστου · κοινὸν μὲν τὸ πάντως ἐνεργεῖν ἕν γέ τι γένος μυῶν , τὰ δ’ ἄλλα τρία τείνεσθαι μὲν κατὰ συμβεβηκὸς , ἐνεργεῖν δὲ μή · τὸ δ’ ἴδιον ἑκάστου , τοῦ μὲν ἐγγωνίου τε καὶ πρηνοῦς , ἐνεργεῖν μὲν τοὺς ἐπιστρέφοντας ἔσω τὸ τῆς κερκίδος ὀστοῦν , τοὺς δ’ ἄλλους πάντας ἀργοῦντας τείνεσθαι , τοῦ δ’ ἐγγωνίου μὲν , ὑπτίου δὲ , τοὺς μὲν ἔξω περιάγοντας ἐνεργεῖν , τοὺς δὲ ἄλλους ἀργοῦντας τείνεσθαι · κατὰ ταὐτὰ δὲ κᾀν τῷ μέσῳ πρηνοῦς τε καὶ ὑπτίου μετὰ μὲν ἄκρας ἐκτάσεως τοὺς ἐκτείνοντας μόνους ἐνεργεῖν μετὰ δὲ κάμψεως τοὺς κάμπτοντας μόνον , τῶν ἄλλων ἁπάντων ἀργούντων μὲν , τεινομένων δέ .
Lemmas: ἐπεί δέ ὁ πρῶτος ἐγώ καί οἷος στοιχεῖον ὁ ὁ μῦς κίνησις ἀποδείκνυμι , προστίθημι αὐτός ἤδη ὁ λείπω , ὥστε μηδείς ἔτι ἐνδέω , ἀλλά ἱκανός γίγνομαι ὁ ἅπας οὗτος ἀναλέγω ἀκριβής πᾶς , ὅς τις ἄν περί μῦς προβάλλω , ῥᾴδιος ἐξευρίσκω . ἄρχω οὖν αὖθις ἀπό ὁ κατά ὁ μόριον σχῆμα , εἰς ὅς τελευτάω ὁ πρότερος λόγος . καί πρῶτος γε ὁ μέσος σχῆμα προχειρίζω λέγω , ὡς ἐν οὗτος δισσός ἀνάγκη κατάστασις ὑπάρχω ὁ μῦς , ἕτερος μέν ὁ ἔμπροσθεν λέγω , ὅς μηδέτερος ὁ ἀντιτάσσω ἐνεργέω μῦς , ἕτερος δέ ὁ νῦν ῥέομαι , κατά ὅς ὅμοιος ἐνεργέω ἀμφότερος . ὑπάρχω δέ ὁ μέν πρότερος ὁ ἐλινύω , ὡς Ἱπποκράτης ὀνομάζω , ὁ λοιπός δέ , ὅταν μήτε ἐκτείνω , μήτε κάμπτω ὁ κῶλον ἐπιτρέπω τις , μηδέ εἰ πάνυ σφόδρα βιάζω . γίγνομαι δέ οὗτος , ὁ ἀντιτάσσω μῦς ὁ τονικός καλέω ἔχω ἐνέργεια . οὕτως δέ , ἔͅν εἰ ὁ μέσος σχῆμα ἑκατέρωθεν καθίστημι ὁ κῶλον , ὅμοιος ἀμφότερος ἐνεργέω δύναμαι ὁ μῦς . ὅταν δέ εἰς τις ὁ ὑπερβολικός σχῆμα ἄγω αὐτός , ὁ ἕτερος μῦς ἱκανός εἰς ὁ τοιοῦτος ἐνέργεια . οὐ ἄδηλος δέ οὐδέ ὅτι κατά ἕκαστος ὁ λέγω σχῆμα ποτέ μέν μάλα , ποτέ δέ ἥσσων ὁ τονικός ἐνέργεια ἐνεργέω ὁ μῦς , καί ὡς ὁ μετά τοιοῦτος ἐνέργεια μέσος σχῆμα ὁ ὑπερβολικός οὐδέτερος λείπω . μή τοίνυν ἁπλῶς ὁ μέσος ἀνώδυνος εἰμί λέγω , ἀλλά ὁ ἐν ὁ ἐλινύω . ὁ γάρ μετά ὁ ἑκάτερος ὁ μῦς τάσις μέσος σχῆμα ὁ ἔσχατος ὅμοιος ὀδυνηρός . ἐπεί δέ ἐν αὐτός ὁ ἐλινύω μέσος σχῆμα ὁ μέν ἁπλῶς εἰμί , ὁ δέ οὐ ἁπλῶς , ἁπλῶς μέν ὁ πᾶς ὁ ὑπερβολικός ὁ κῶλον σχῆμα μέσος , οὐ ἁπλῶς δέ ὁ ὁ ἕτερος ἀντίθεσις μόνος , ὁ μέν ἁπλῶς μέσος ἀκάματος ἄν , ὡς Ἱπποκράτης καλέω , εἰμί μόνος , οὐ μήν ὁ γε ἄλλος οὐδείς ἀκριβής ἀκάματος . ἀπόδειξις δέ ὁ λέγω γίγνομαι ἄν σαφής , διαιρέω πρότερος ἐγώ ὁ τε ἁπλῶς μέσος σχῆμα καί ὁ μή τοιοῦτος . γίγνομαι δέ ὁ λόγος , ἵνα εἰμί σαφής , ἐπί χείρ , ὡς ἐπί παράδειγμα . εἰμί οὖν ἐν αὐτός σχῆμα ἔσχατος τέσσαρες , πρηνής , ὕπτιος , ὁ κατά ἔκτασις ἄκρος , ὁ κατά κάμψις , ὁ μέν ἁπλῶς μέσος ἅπας εἰμί οὗτος μέσος , ὁ δέ οὐ ἁπλῶς μέσος ὅποτερας ὁ ἀντίθεσις . ἄλλος μέν γάρ ἔκτασις ἄκρος καί καμπή , ἄλλος δέ ὕπτιος καί πρηνής ὁ μέσος . ὕπτιος μέν οὖν εἰμί σχῆμα χείρ , ὅταν ὁ κοῖλος μέν αὐτός μέρος ἄνωθεν εἰμί , ὁ δέ κυρτός κάτωθεν · πρηνής δέ ὁ ἐναντίος οὗτος · μέσος δέ ἄμφω , ὅταν ἔσωθεν μέν εἰμί ὁ κοῖλος , ἔξωθεν δέ ὁ κυρτός , ὑπόκειμαι δέ ὁ μέν μικρός δάκτυλος ὁ ἄλλος , ὁ δέ ὁ πῆχυς ὀστέον ὁ ὁ κερκίς . οὗτος οὖν ὁ μέσος σχῆμα δύναμαι μέν ἐκτείνω τέλειος ὁ χείρ , δύναμαι δέ καί κάπτω γίγνομαι , ὥσπερ οὖν καί ὁ ὁ ἕτερος ἀντίθεσις μέσος σχῆμα δύναμαι μέν ὕπτιος ὁ χείρ , δύναμαι δέ καί πρηνής εἰμί ὑπάρχω . ὅρος δέ ἐκεῖνος ὁ σχῆμα εἰμί ὁ πῆχυς ὀρθός ἐργάζομαι γωνία πρός βραχίων , καί διά οὗτος καί αὐτός καλέω ἐγγώνιος . ὁ τοίνυν ἁπλῶς μέσος ἐκ ὁ ἀμφότερος ὁ λέγω μέσος σχῆμα σύνοδος γίγνομαι · ὁ δέ ἄλλος μέσος τέσσαρες μέν εἰμί ὁ σύμπας , γίγνομαι δέ αὐτός οὐδείς ἁπλῶς ὅλος ὁ κῶλον μέσος , ἀλλά εἷς ἀντίθεσις μόνος · ἤ γάρ ἔκτασις καί συστολή μόνος εἰμί μέσος , ἤ ὕπτιος τε καί πρηνής . ἐπεί δέ ἑκάτερος αὐτός δισσός γίγνομαι ζεύγνυμι ἐν μέρος ὁ ἐκ ὁ λοιπός ἀντίθεσις ὑπερβολή , ἀναγκαῖος οὕτως ὁ πᾶς γίγνομαι τέσσαρες . κατά ἕκαστος δέ αὐτός ὁ μέν τις κοινός εἰμί ἅπας , ὁ δέ ἴδιος ἕκαστος · κοινός μέν ὁ πάντως ἐνεργέω εἷς γε τις γένος μῦς , ὁ δέ ἄλλος τρεῖς τείνω μέν κατά συμβαίνω , ἐνεργέω δέ μή · ὁ δέ ἴδιος ἕκαστος , ὁ μέν ἐγγώνιος τε καί πρηνής , ἐνεργέω μέν ὁ ἐπιστρέφω ἔσω ὁ ὁ κερκίς ὀστέον , ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἀργέω τείνω , ὁ δέ ἐγγώνιος μέν , ὕπτιος δέ , ὁ μέν ἔξω περιάγω ἐνεργέω , ὁ δέ ἄλλος ἀργέω τείνω · κατά αὐτός δέ εἰͅν ὁ μέσος πρηνής τε καί ὕπτιος μετά μέν ἄκρος ἔκτασις ὁ ἐκτείνω μόνος ἐνεργέω μετά δέ κάμψις ὁ κάμπτω μόνος , ὁ ἄλλος ἅπας ἀργέω μέν , τείνω δέ .