galenus.de-morborum-temporibus-liber 4
Νυνὶ δὲ ἐπὶ τούτου πρῶτον , οὗ πρῶτον παρεθέμην , ὁ λόγος ἐξεταζέσθω . πρῶτος οὖν ἦν καιρὸς ὁ συνάπτων τῇ ἀπυρεξίᾳ , ψύξεως αἴσθησιν παρέχων , ὃν ἀρχὴν ὠνομάσαμεν · δεύτερος ὁ ἀποτιθέμενος τὴν ψύξιν , ὡς εἴρηται , κατὰ βραχὺ , καὶ καλείσθω συντόμου διδασκαλίας ἕνεκεν ἀνωμαλίας καιρός · εἶτ’ ἐπ’ αὐτῷ τρίτος ὁ τῆς ὁμαλοῦς αὐξήσεως . ἐφ’ ᾗ τέταρτος ὁ τῆς στάσεως , καὶ πέμπτος ὁ τῆς μειώσεως · εἶθ’ ἕκτος ὁ τῆς ἀπυρεξίας . ὅτι μὲν οὖν ἕξ εἰσιν αἱ εἰρημέναι κανονικαὶ διαφοραὶ κατὰ τὰς τῶν τριταίων πυρετῶν περιόδους , αἰσθήσεως δεῖ καὶ μνήμης , οὐκ ἀποδείξεως λογικῆς . ἓξ δ’ οὐσῶν αὐτῶν , ὀνόματα συνθέσθαι κάλλιον ἕνεκα συντόμου θ’ ἅμα καὶ σαφοῦς δηλώσεως · καθάπερ τις νόμος ἐστὶ κοινὸς ἅπασι τοῖς Ἕλλησιν , ὧν μὲν ἂν ἔχωμεν ὀνόματα πραγμάτων παρὰ τοῖς πρεσβυτέροις εἰρημένα , χρῆσθαι τούτοις · ὧν δ’ οὐκ ἔχομεν , ἤτοι μεταφέρειν ἀπό τινος ὧν ἔχομεν , ἢ ποιεῖν αὐτοὺς κατὰ ἀναλογίαν τινὰ τὴν πρὸς τὰ κατωνομασμένα τῶν πραγμάτων , ἢ καὶ καταχρῆσθαι τοῖς ἐφ’ ἑτέρων κειμένοις . ἔξεστι μὲν τῷ βουλομένῳ μήτε φυλάττειν τὰ συνήθη τοῖς Ἕλλησιν , εἴ που δεήσειε ποιεῖν αὐτὸν , εἰς τοὺς εἰρημένους ἀποβλέπειν σκοποὺς , καὶ πολὺ τοῦτ’ ἔστι παρὰ τοῖς νεωτέροις ἰατροῖς , ὡς ἂν μὴ παιδευθεῖσι τὴν ἐν παισὶ παιδείαν , ὥσπερ οἱ παλαιοί . συγχωρητέον οὖν αὐτοῖς ὡς ἂν ἐθέλωσιν ὀνομάζειν , ἐπειδὴ μάχιμοί τ’ εἰσὶ καὶ ἀναιδεῖς , καὶ πολλάκις γε χρηστέον τοῖς ὀνόμασιν , ὡς ἂν ἐκεῖνοι κελεύωσιν , ὑπὲρ τοῦ φυγεῖν αὐτῶν τὴν γλωσσαλγίαν · οὐδὲ γὰρ οὐδὲ βλαβήσονταί τι διὰ τὴν ἐν τοῖς ὀνόμασι παρανομίαν οἱ κάμνοντες · ὅταν δὲ ἤτοι κλέπτωσί τινα καιρὸν ὅλον ὑπερβαίνοντες , ἢ τοῖς εἰρημένοις ἐπεισάγωσι τὸ μὴ φαινόμενον , οὐκ ἐπιτρεπτέον αὐτοῖς , ὡς ἂν εἰς βλάβην ἤδη τῶν νοσούντων τῆς τοιαύτης ἁμαρτίας διαφερούσης . ἄμεινον οὖν ἐστιν ἐν τῷδε , προδιεσκέφθαι τὰς τῶν σφαλμάτων αἰτίας , παρ’ αἷς οἱ πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν σφάλλονται , πρὸς τὸ μήτ’ αὐτούς τι σφαλῆναι κᾀκείνοις ἐπιδεῖξαι τὴν ἀληθῆ τοῦ πράγματος ὁδὸν , εἰ βουληθεῖεν . ἔνιοι γὰρ αὐτῶν οὕτω πεφύκασιν , ὡς μηδ’ ἂν τὸν Ἀπόλλωνα αὐτὸν ἢ τὸν Ἀσκληπιὸν σχῶσιν ἐπιθυμοῦντάς τε διδάσκειν αὐτοὺς καὶ παρακαλοῦντας , ὑπακοῦσαί ποτε καὶ παρασχεῖν δύνασθαι τὰ ὦτα , μήτοι γε δὴ καταδέξασθαι τῇ ψυχῇ τὰ λεχθέντα . ἀλλ’ οὐκ ἐκείνοις γε ταῦτα γεγράψεται . τοῦτο τοίνυν σφάλματος αὐτῶν αἰτία πρώτη καὶ μάλιστ’ ἐστὶν , ἡ τῆς τῶν νοσημάτων διαφορᾶς ἄγνοια . τριταῖος μὲν γὰρ , ὡς εἴρηται νῦν , εἴωθε κινεῖσθαί τε καὶ τὰς ὥσπερ ἡλικίας αὐτοῦ διανύειν , οὐ μὴν ὁμοίαν γε κίνησιν ἔχει πᾶν νόσημα · διόπερ οὔθ’ ἡμεῖς ὀρθῶς , ἃ περὶ τριταίων εἰρήκαμεν , ἐπὶ πάντα μετοίσομεν , οὔτ’ ἄλλος τις ἀπ’ ἄλλου πάθους ὁρμηθεὶς , ἕνα κοινὸν ἀξιώσει λόγον ἁπάντων ὑπάρχειν . αὕτη μὲν οὖν ἡ πρώτη καὶ μεγίστη τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν αἰτία .
Lemmas: νυνί δέ ἐπί οὗτος πρῶτος , ὅς πρῶτος παρατίθημι , ὁ λόγος ἐξετάζω . πρῶτος οὖν εἰμί καιρός ὁ συνάπτω ὁ ἀπυρεξία , ψῦξις αἴσθησις παρέχω , ὅς ἀρχή ὀνομάζω · δεύτερος ὁ ἀποτίθημι ὁ ψῦξις , ὡς λέγω , κατά βραχύς , καί καλέω σύντομος διδασκαλία ἕνεκα ἀνωμαλία καιρός · εἶτα ἐπί αὐτός τρίτος ὁ ὁ ὁμαλής αὔξησις . ἐπί ὅς τέταρτος ὁ ὁ στάσις , καί πέμπτος ὁ ὁ μείωσις · εἶτα ἕκτος ὁ ὁ ἀπυρεξία . ὅτι μέν οὖν ἕξ εἰμί ὁ λέγω κανονικός διαφορά κατά ὁ ὁ τριταῖος πυρετός περίοδος , αἴσθησις δέω καί μνήμη , οὐ ἀπόδειξις λογικός . ἕξ δέ εἰμί αὐτός , ὄνομα συντίθημι καλός ἕνεκα σύντομος τε ἅμα καί σαφής δήλωσις · καθά τις νόμος εἰμί κοινός ἅπας ὁ Ἕλλην , ὅς μέν ἄν ἔχω ὄνομα πρᾶγμα παρά ὁ πρέσβυς λέγω , χράω οὗτος · ὅς δέ οὐ ἔχω , ἤτοι μεταφέρω ἀπό τις ὅς ἔχω , ἤ ποιέω αὐτός κατά ἀναλογία τις ὁ πρός ὁ κατονομάζω ὁ πρᾶγμα , ἤ καί καταχράομαι ὁ ἐπί ἕτερος κεῖμαι . ἔξεστι μέν ὁ βούλομαι μήτε φυλάσσω ὁ συνήθης ὁ Ἕλλην , εἰ που δέω ποιέω αὐτός , εἰς ὁ λέγω ἀποβλέπω σκοπός , καί πολύς οὗτος εἰμί παρά ὁ νεώτερος ἰατρός , ὡς ἄν μή παιδεύω ὁ ἐν παῖς παιδεία , ὥσπερ ὁ παλαιός . συγχωρέω οὖν αὐτός ὡς ἄν ἐθέλω ὀνομάζω , ἐπειδή μάχιμος τε εἰμί καί ἀναιδής , καί πολλάκις γε χράω ὁ ὄνομα , ὡς ἄν ἐκεῖνος κελεύω , ὑπέρ ὁ φεύγω αὐτός ὁ γλωσσαλγία · οὐδέ γάρ οὐδέ βλάπτω τις διά ὁ ἐν ὁ ὄνομα παρανομία ὁ κάμνω · ὅταν δέ ἤτοι κλέπτω τις καιρός ὅλος ὑπερβαίνω , ἤ ὁ λέγω ἐπεισάγω ὁ μή φαίνω , οὐ ἐπιτρεπτέον αὐτός , ὡς ἄν εἰς βλάβη ἤδη ὁ νοσέω ὁ τοιοῦτος ἁμαρτία διαφέρω . ἀγαθός οὖν εἰμί ἐν ὅδε , προδιασκέπτομαι ὁ ὁ σφάλμα αἰτία , παρά ὅς ὁ πολύς ὁ ἰατρός σφάλλω , πρός ὁ μήτε αὐτός τις σφάλλω κᾀκείνος ἐπιδείκνυμι ὁ ἀληθής ὁ πρᾶγμα ὁδός , εἰ βούλομαι . ἔνιοι γάρ αὐτός οὕτως φύω , ὡς μηδέ ἐάν ὁ Ἀπόλλων αὐτός ἤ ὁ Ἀσκληπιός ἔχω ἐπιθυμέω τε διδάσκω αὐτός καί παρακαλέω , ὑπακούω ποτέ καί παρέχω δύναμαι ὁ οὖς , μήτοι γε δή καταδέχομαι ὁ ψυχή ὁ λέγω . ἀλλά οὐ ἐκεῖνος γε οὗτος γράφω . οὗτος τοίνυν σφάλμα αὐτός αἰτία πρῶτος καί μάλα εἰμί , ὁ ὁ ὁ νόσημα διαφορά ἄγνοια . τριταῖος μέν γάρ , ὡς λέγω νῦν , εἴωθα κινέω τε καί ὁ ὥσπερ ἡλικία αὐτός διανύω , οὐ μήν ὅμοιος γε κίνησις ἔχω πᾶς νόσημα · διόπερ οὔτε ἐγώ ὀρθός , ὅς περί τριταῖος λέγω , ἐπί πᾶς μεταφέρω , οὔτε ἄλλος τις ἀπό ἄλλος πάθος ὁρμάω , εἷς κοινός ἀξιόω λόγος ἅπας ὑπάρχω . οὗτος μέν οὖν ὁ πρῶτος καί μέγας ὁ ἁμαρτία αὐτός αἰτία .