galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 8.7
Συντετελεσμένου δὲ ἡμῖν τοῦ περὶ τῶν ἐφημέρων πυρετῶν λόγου κατὰ τὰς πικροχόλους φύσεις , ἐφ’ ὧν τὸ μὲν θερμὸν στοιχεῖον τοῦ ψυχροῦ , τὸ δὲ ξηρὸν τοῦ ὑγροῦ πλεονεκτεῖ , μεταβαίνωμεν ἤδη πρὸς ἑτέραν κρᾶσιν τῶν σωμάτων οὐδὲν ἧττον τῆσδε κακόχυμον , ἐν ᾗ τὸ μὲν θερμὸν τοῦ ψυχροῦ , τὸ δ’ ὑγρὸν τοῦ ξηροῦ κρατεῖ . σηπεδονώδεσι γάρ τοι νοσήμασιν ἡ φύσις αὕτη ἁπασῶν μάλιστα τῶν δυσκρασιῶν ἁλίσκεται , διότι καὶ καθ’ ὃν ὑγιαίνει χρόνον ἐγγὺς σηπεδόνος ἐστὶν , ὡς ἔκ τε τῶν ἰδρώτων ἔνεστι τεκμαίρεσθαι δυσωδῶν ὑπαρχόντων , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τῶν οὔρων καὶ τῶν διαχωρημάτων , ἔτι τε καὶ τῆς ἐκπνοῆς . οἵα γὰρ ἡ τῶν τράγων κρᾶσίς ἐστι , τοιαύτη καὶ ἡ τῶν τοιῶνδε φύσεων . ἕτοιμον οὖν αὐτὴν νοσεῖν ἐξ αἰτίου παντὸς ἄλλα τε νοσήματα πολλὰ καὶ πυρετούς . οὔτε γὰρ ὁπόταν στεγνωθῇ τὸ δέρμα , δυνατὸν τοῖς οὕτω κεκραμένοις μὴ πυρέττειν , οὔθ’ ὅταν ἀπεπτῶσιν ἰσχυρῶς , ἢ ἐγκαυθῶσιν , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον πάθωσιν . αἱ μὲν οὖν στεγνώσεις μάλιστα τῶν κακοχύμων ἅπτονται φύσεων . ὥστε οὐδὲν ἧττον αἱ πικρόχολοι κράσεις τῶν σηπεδονωδῶν ἁλώσονται πυρετοῖς ἐπὶ στεγνώσει . ὑπὸ δὲ τῶν κνισωδῶν ἀπεψιῶν ἑτοιμότερον αἱ ὑγραὶ καὶ θερμαὶ βλαβήσονται φύσεις , ἃς ἀρτίως ὠνόμασα σηπεδονώδεις , ἐπειδὴ ῥᾷστα σήπονται κατὰ ταύτας οἱ χυμοί . περὶ δὲ τῶν ἐμφράξεων τί δεῖ καὶ λέγειν ; ἃς διὰ τοῦτο μάλιστα πυρετοὺς ἀνάπτειν ἔφαμεν , ὅτι σήψεις ἐργάζονται κατὰ τὰ μὴ διαπνεόμενα σώματα . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν τοιούτων πυρετῶν αὖθις ἐροῦμεν . οἱ δ’ ἐφήμεροι πάντες ἑτοιμότατα μὲν ἐν ταῖς εἰρημέναις συνίστανται κράσεσιν , ἐπὶ πᾶσι τοῖς αἰτίοις ὅσα μικρὸν ἔμπροσθεν εἴπομεν ἐπὶ τῶν πικροχόλων φύσεων · ἴασιν δὲ παραπλησίαν αὐτοῖς ἔχοντες ἐν ὀλίγοις πάνυ διαλλάττουσιν . ὑγρότεραι γὰρ αἱ φύσεις ὑπάρχουσαι , φέρουσιν ἐκείνων μᾶλλον ἀσιτίαν τε καὶ δίψος . ὥσθ’ ἧττον οὗτοι βλαβήσονται λιμαγχούμενοι πρὸς τῶν διατριταρίων ἰατρῶν , ἐὰν μόνον ἀκωλύτως διαπνέωνται . διὰ ταύτα δὲ ﻿ καὶ τῶν βαλανείων , ὡς μανούντων μὲν τὸ δέρμα δέονται μᾶλλον , ἢ οὐχ ἧττόν γε τῶν πικροχόλων · ὡς ὑγραινόντων δ’ οὐ δέονται . ὅσα δ’ ἐπὶ τῶν τοιούτων φύσεων εἴρηται , ταῦτα κᾀπὶ τῶν ἐπικτήτων ἕξεων εἰρῆσθαι χρὴ νομίζειν . ἔνιοι γὰρ ὑπάρχοντες εὔχυμοι φύσει πικρόχολοι γίγνονται , συνελθόντων εἰς ἕνα χρόνον ἐνίοτε πλειόνων αἰτιῶν ξηραινόντων τε καὶ θερμαινόντων τὸ σῶμα . φέρε γὰρ εἰς χωρίον ἀφῖχθαι τὸν ἄνθρωπον ὥρᾳ θέρους θερμὸν καὶ ξηρόν · εἶναι δὲ καὶ τὴν ἐν τῷ τότε χρόνῳ κατάστασιν θερμὴν καὶ ξηράν · ἐσθίειν τ’ αὐτὸν ἐδέσματα θερμὰ καὶ ξηρά · καὶ φροντίζειν καὶ λυπεῖσθαι καὶ ἀγρυπνεῖν καὶ θυμοῦσθαι καὶ πονεῖν πάμπολλα · δύναιτο δ’ ἂν ὁ αὐτὸς ἄνθρωπος ἀφροδισίοις τε συνεχέσι χρήσασθαι κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν , ἐν ἡλίῳ τε διατρίβειν τὰ πλείω καὶ πίνειν φαρμάκων ξηραινόντων τε καὶ θερμαινόντων , ὥσπερ ἔνιοι μὲν τῆς θηριακῆς , ἔνιοι δὲ τῆς ἀμβροσίας , ἔνιοι δὲ τῆς ἀθανασίας , ἴσμεν γὰρ δήπου τὰ καλούμενα πρὸς τῶν νεωτέρων ἰατρῶν φάρμακα τοῖς τοιούτοις ὀνόμασιν . ὅστις οὖν ἐν ἅπασι τοῖς εἰρημένοις ἐγένετο θέρους , ἀναγκαῖον αὐτῷ θερμὸν καὶ ξηρὸν , καὶ διὰ τοῦτο πικρόχολον εἶναι τὸ σῶμα , κᾂν ἔμπροσθεν εὐχυμότατον ἦν . καὶ τοίνυν καὶ πυρέξει ῥᾳδίως οὗτος ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἔμπροσθεν εἰρημένοις αἰτίοις . οὕτω δὲ καὶ ὅστις εὔχυμος φύσει , χωρίον εὔκρατον οἰκῶν , εἰς ἕτερον χωρίον ὑγρὸν καὶ θερμὸν ἐν ἦρι μετέλθοι , καταστάσεως οὔσης θερμῆς καὶ ὑγρᾶς ἅπαντά τε τὰ διαιτήματα θερμὰ καὶ ὑγρὰ ποιήσαιτο , καὶ οὗτος ὁμοίως τῷ φύσει σηπεδονώδει τοῖς τ’ ἄλλοις ἁλώσεται νοσήμασιν οἷσπερ κᾀκεῖνοι · καὶ πυρέξει τούς τ’ ἄλλους πυρετοὺς ὁμοίως ἐκείνοις ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς αἰτίοις , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τὸν ἐφήμερον , ὑπὲρ οὗ νῦν ὁ λόγος .
Lemmas: συντελέω δέ ἐγώ ὁ περί ὁ ἐφήμερος πυρετός λόγος κατά ὁ πικρόχολος φύσις , ἐπί ὅς ὁ μέν θερμός στοιχεῖον ὁ ψυχρός , ὁ δέ ξηρός ὁ ὑγρός πλεονεκτέω , μεταβαίνω ἤδη πρός ἕτερος κρᾶσις ὁ σῶμα οὐδείς ἥσσων ὅδε κακόχυμος , ἐν ὅς ὁ μέν θερμός ὁ ψυχρός , ὁ δέ ὑγρός ὁ ξηρός κρατέω . σηπεδονώδης γάρ τοι νόσημα ὁ φύσις οὗτος ἅπας μάλα ὁ δυσκρασία ἁλίσκομαι , διότι καί κατά ὅς ὑγιαίνω χρόνος ἐγγύς σηπεδών εἰμί , ὡς ἐκ τε ὁ ἰδρῶτος ἔνειμι τεκμαίρομαι δυσώδης ὑπάρχω , οὐ ἦκα δέ καί ὁ ὅρος καί ὁ διαχώρημα , ἔτι τε καί ὁ ἐκπνοή . οἷος γάρ ὁ ὁ τράγος κρᾶσις εἰμί , τοιοῦτος καί ὁ ὁ τοιόσδε φύσις . ἑτοῖμος οὖν αὐτός νοσέω ἐκ αἴτιος πᾶς ἄλλος τε νόσημα πολύς καί πυρετός . οὔτε γάρ ὁπόταν στεγνόω ὁ δέρμα , δυνατός ὁ οὕτως κεράννυμι μή πυρέσσω , οὔτε ὅταν ἀπεπτέω ἰσχυρός , ἤ ἐγκαίω , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος πάσχω . ὁ μέν οὖν στέγνωσις μάλα ὁ κακώχυμος ἅπτω φύσις . ὥστε οὐδείς ἥσσων ὁ πικρόχολος κρᾶσις ὁ σηπεδονώδης ἁλίσκομαι πυρετός ἐπί στέγνωσις . ὑπό δέ ὁ κνισώδης ἀπεψία ἑτοῖμος ὁ ὑγρός καί θερμός βλάπτω φύσις , ὅς ἄρτιος ὀνομάζω σηπεδονώδης , ἐπειδή ῥᾴδιος σήπω κατά οὗτος ὁ χυμός . περί δέ ὁ ἔμφραξις τίς δέω καί λέγω ; ὅς διά οὗτος μάλα πυρετός ἀνάπτω φημί , ὅτι σῆψις ἐργάζομαι κατά ὁ μή διαπονέω σῶμα . ἀλλά περί μέν ὁ τοιοῦτος πυρετός αὖθις λέγω . ὁ δέ ἐφήμερος πᾶς ἑτοῖμος μέν ἐν ὁ λέγω συνίστημι κρᾶσις , ἐπί πᾶς ὁ αἴτιος ὅσος μικρός ἔμπροσθεν λέγω ἐπί ὁ πικρόχολος φύσις · ἴασις δέ παραπλήσιος αὐτός ἔχω ἐν ὀλίγος πάνυ διαλλάσσω . ὑγρός γάρ ὁ φύσις ὑπάρχω , φέρω ἐκεῖνος μάλα ἀσιτία τε καί δίψος . ὥστε ἥσσων οὗτος βλάπτω λιμαγχέω πρός ὁ διατριτάριος ἰατρός , ἐάν μόνος ἀκώλυτος διαπνέω . διά ταῦτος δέ ﻿ καί ὁ βαλανεῖον , ὡς μανόω μέν ὁ δέρμα δέω μάλα , ἤ οὐ ἥσσων γε ὁ πικρόχολος · ὡς ὑγραίνω δέ οὐ δέω . ὅσος δέ ἐπί ὁ τοιοῦτος φύσις λέγω , οὗτος εἰͅπί ὁ ἐπίκτητος ἕξις λέγω χρή νομίζω . ἔνιοι γάρ ὑπάρχω εὔχυμος φύσις πικρόχολος γίγνομαι , συνέρχομαι εἰς εἷς χρόνος ἐνίοτε πολύς αἰτία ξηραίνω τε καί θερμαίνω ὁ σῶμα . φέρω γάρ εἰς χωρίον ἀφικνέομαι ὁ ἄνθρωπος ὥρα θέρος θερμός καί ξηρός · εἰμί δέ καί ὁ ἐν ὁ τότε χρόνος κατάστασις θερμός καί ξηρός · ἐσθίω τε αὐτός ἔδεσμα θερμός καί ξηρός · καί φροντίζω καί λυπέω καί ἀγρυπνέω καί θυμόω καί πονέω πάμπολυς · δύναμαι δέ ἄν ὁ αὐτός ἄνθρωπος ἀφροδίσιος τε συνεχής χράω κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός , ἐν ἥλιος τε διατρίβω ὁ πολύς καί πίνω φάρμακον ξηραίνω τε καί θερμαίνω , ὥσπερ ἔνιοι μέν ὁ θηριακός , ἔνιοι δέ ὁ ἀμβροσία , ἔνιοι δέ ὁ ἀθανασία , οἶδα γάρ δήπου ὁ καλέω πρός ὁ νέος ἰατρός φάρμακον ὁ τοιοῦτος ὄνομα . ὅστις οὖν ἐν ἅπας ὁ λέγω γίγνομαι θέρος , ἀναγκαῖος αὐτός θερμός καί ξηρός , καί διά οὗτος πικρόχολος εἰμί ὁ σῶμα , ἔͅν ἔμπροσθεν εὔχυμος εἰμί . καί τοίνυν καί πυρέσσω ῥᾴδιος οὗτος ἐπί πᾶς ὁ ἔμπροσθεν λέγω αἴτιος . οὕτως δέ καί ὅστις εὔχυμος φύσις , χωρίον εὔκρατος οἰκέω , εἰς ἕτερος χωρίον ὑγρός καί θερμός ἐν ἔαρ μετέρχομαι , κατάστασις εἰμί θερμός καί ὑγρός ἅπας τε ὁ διαίτημα θερμός καί ὑγρός ποιέω , καί οὗτος ὅμοιος ὁ φύσις σηπεδονώδης ὁ τε ἄλλος ἁλίσκομαι νόσημα ὅς κᾀκεῖνος · καί πυρέσσω ὁ τε ἄλλος πυρετός ὅμοιος ἐκεῖνος ἐπί ὁ αὐτός αἴτιος , οὐ ἦκα δέ καί ὁ ἐφήμερον , ὑπέρ ὅς νῦν ὁ λόγος .