galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 14.1
Περὶ μὲν τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων ὁπόσοι μέν εἰσι καὶ ὁποῖοι γέγραπται πρόσθεν ἰδίᾳ καθ’ ἕν βιβλίον . ὡς δ’ ἄν τις αὐτοὺς θεραπεύοι μεθόδῳ , τῆς προκειμένης πραγματείας ἴδιον ὄν , ἐν τῷ τρισκαιδεκάτῳ τῶνδε τῶν ὑπομνημάτων ἠρξάμεθα λέγειν . ἐπεὶ δ’ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὑπὲρ ἁπάντων πυρετῶν ὁ λόγος ἐγεγόνει , βέλτιον ἔδοξέ μοι περὶ πρώτης φλεγμονῆς διελθεῖν ὡς ἂν συνεχέστατά τε γινομένης καὶ πυρετοὺς ἐπιφερούσης πολλάκις . εἴρηται μὲν οὖν τι κᾀν τῇ τῶν πυρετῶν θεραπείᾳ περὶ τῆς φλεγμονῆς ἅμα ταῖς ἄλλαις αὐτῶν αἰτίαις · ἀλλ’ ὁ τέλειός τε καὶ ἴδιος αὐτῆς λόγος ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ γέγραπται , τὴν μέθοδον τῆς θεραπείας ὁποία τίς ἐστὶ διερχομένων ἡμῶν , οὐ τὴν τῶν βοηθημάτων ὕλην , ὅ τι μὴ παραδείγματος ἕνεκεν , ὡς κᾀπὶ τῶν ἔμπροσθεν ἐποιήσαμεν . οὐ πόῤῥω δὲ τῆς φλεγμονῆς ἕτερον νόσημά ἐστιν ἐρυσίπελας ὀνομαζόμενον , ἐπὶ χολώδει χυμῷ συνιστάμενον , ὡς ἐδείχθη . βέλτιον δ’ ἴσως αὐτὸ μακροτέρῳ λόγῳ διορίσαι τῆς φλεγμονῆς . κοινὰ μὲν οὖν ἀμφοῖν ὅ τε παρὰ φύσιν ὄγκος ἐστὶ καὶ ἡ θερμασία , διαφέρει δὲ πρῶτα μὲν καὶ μάλιστα τῇ χροιᾷ . ἐρυθρᾶς μὲν γὰρ οὔσης αὐτῆς φλεγμονὴν τὸ πάθος ὀνομάζουσιν , ὠχρᾶς δ’ ἢ ξανθῆς ἢ ὥσπερ ἐξ ὠχροῦ καὶ ξανθοῦ χρώματος μικτῆς , ἐρυσίπελας . ἀτὰρ οὖν καὶ ὁ σφυγμὸς ἴδιον σύμπτωμά ἐστι τῆς μεγάλης φλεγμονῆς · καὶ γὰρ καὶ διὰ βάθους γίνεται μᾶλλον , ὥσπερ γε ἐρυσίπελας ἐν τῷ δέρματι μᾶλλον ἢ ἐν τῷ βάθει . λεπτὸς γὰρ κατὰ τὴν σύστασιν ὁ τῆς ὠχρᾶς χολῆς χυμὸς , ὥστε διαῤῥεῖ ῥᾳδίως ἐπὶ τὸ δέρμα , τὰ σαρκώδη καὶ ἀραιὰ μόρια διερχόμενος . ἡ δὲ τοῦ δέρματος πυκνότης οὐκέθ’ ὁμοίως εὔπορος τῇδε τῇ χολῇ , πλὴν εἰ πάνυ λεπτὴ καὶ ὑδατώδης εἴη , τοιαύτη γὰρ μάλιστα καὶ ἡ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐστὶ συναπερχομένη τοῖς ἱδρῶσι . καὶ πολλῶν ὄψει κατὰ τὰ βαλανεῖα ταῖς στλεγγίσιν ἀποξεόντων τὸν ἱδρῶτα τοιοῦτον τὴν χρόαν , οἷόν περ καὶ τὸ οὖρόν ἐστι τοῖς ἐπὶ πλέον ἀσιτήσασιν . οἶσθα γὰρ ὡς χρονιζόντων ἡμῶν ἐν ταῖς ἀσιτίαις ὠχρότερον ἐξ ὑδατώδους γίγνεται τὸ οὖρον · ὕστερον δὲ ποτε καὶ ξανθὸν , εἰ μὴ φθάσειέ τις ἐπιτέγξαι τὸν αὐχμὸν τοῦ σώματος , ὑγραινούσῃ τε τροφῇ καὶ ποτῷ . κατὰ φύσιν μὲν οὖν διοικουμένου τοῦ σώματος ὁ πικρόχολος χυμὸς ἀδήλως διαπνεῖται · παρὰ φύσιν δὲ κατ’ ἄλλα τε πάθη πλεονάζων φαίνεται , περὶ ὧν αὖθις εἰρήσεται , καὶ μέντοι κατὰ τουτὶ τὸ νῦν ἡμῖν προκείμενον , ὃ καλοῦσιν ἐρυσίπελας . ὅταν γὰρ ἤτοι πολὺ πλέον τοῦ κατὰ φύσιν ἢ παχύτερος γενόμενος ἀθρόως ἐνεχθῇ πρὸς τὸ δέρμα , διακαίει τε τοῦτο καὶ εἰς ὄγκον αἴρει .
Lemmas: περί μέν ὁ παρά φύσις ὄγκος ὁπόσος μέν εἰμί καί ὁποῖος γράφω πρόσθεν ἴδιος κατά εἷς βιβλίον . ὡς δέ ἄν τις αὐτός θεραπεύω μέθοδος , ὁ πρόκειμαι πραγματεία ἴδιος εἰμί , ἐν ὁ τρισκαιδέκατος ὅδε ὁ ὑπόμνημα ἄρχω λέγω . ἐπεί δέ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὑπέρ ἅπας πυρετός ὁ λόγος γίγνομαι , ἀγαθός δοκέω ἐγώ περί πρῶτος φλεγμονή διέρχομαι ὡς ἄν συνεχής τε γίγνομαι καί πυρετός ἐπιφέρω πολλάκις . λέγω μέν οὖν τις εἰͅν ὁ ὁ πυρετός θεραπεία περί ὁ φλεγμονή ἅμα ὁ ἄλλος αὐτός αἰτία · ἀλλά ὁ τέλειος τε καί ἴδιος αὐτός λόγος ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον γράφω , ὁ μέθοδος ὁ θεραπεία ὁποῖος τις εἰμί διέρχομαι ἐγώ , οὐ ὁ ὁ βοήθημα ὕλη , ὅς τις μή παράδειγμα ἕνεκα , ὡς εἰͅπί ὁ ἔμπροσθεν ποιέω . οὐ πρόσω δέ ὁ φλεγμονή ἕτερος νόσημα εἰμί ἐρυσίπελας ὀνομάζω , ἐπί χολώδης χυμός συνίστημι , ὡς δείκνυμι . ἀγαθός δέ ἴσως αὐτός μακρός λόγος διορίζω ὁ φλεγμονή . κοινός μέν οὖν ἄμφω ὁ τε παρά φύσις ὄγκος εἰμί καί ὁ θερμασία , διαφέρω δέ πρῶτος μέν καί μάλα ὁ χροιά . ἐρυθρός μέν γάρ εἰμί αὐτός φλεγμονή ὁ πάθος ὀνομάζω , ὠχρός δέ ἤ ξανθός ἤ ὥσπερ ἐκ ὠχρός καί ξανθός χρῶμα μικτός , ἐρυσίπελας . ἀτάρ οὖν καί ὁ σφυγμός ἴδιος σύμπτωμα εἰμί ὁ μέγας φλεγμονή · καί γάρ καί διά βάθος γίγνομαι μάλα , ὥσπερ γε ἐρυσίπελας ἐν ὁ δέρμα μάλα ἤ ἐν ὁ βάθος . λεπτός γάρ κατά ὁ σύστασις ὁ ὁ ὠχρός χολή χυμός , ὥστε διαρρέω ῥᾴδιος ἐπί ὁ δέρμα , ὁ σαρκώδης καί ἀραιός μόριον διέρχομαι . ὁ δέ ὁ δέρμα πυκνότης οὐκέτι ὅμοιος εὔπορος ὅδε ὁ χολή , πλήν εἰ πάνυ λεπτός καί ὑδατώδης εἰμί , τοιοῦτος γάρ μάλα καί ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα εἰμί συναπέρχομαι ὁ ἱδρώς . καί πολύς ὁράω κατά ὁ βαλανεῖον ὁ στλεγγίς ἀποξέω ὁ ἱδρώς τοιοῦτος ὁ χροιά , οἷος περ καί ὁ οὖρος εἰμί ὁ ἐπί πολύς ἀσιτέω . οἶδα γάρ ὡς χρονίζω ἐγώ ἐν ὁ ἀσιτία ὠχρός ἐκ ὑδατώδης γίγνομαι ὁ οὖρος · ὕστερον δέ ποτέ καί ξανθός , εἰ μή φθάνω τις ἐπιτέγγω ὁ αὐχμός ὁ σῶμα , ὑγραίνω τε τροφή καί ποτός . κατά φύσις μέν οὖν διοικέω ὁ σῶμα ὁ πικρόχολος χυμός ἄδηλος διαπνέω · παρά φύσις δέ κατά ἄλλος τε πάθος πλεονάζω φαίνω , περί ὅς αὖθις λέγω , καί μέντοι κατά οὗτος ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι , ὅς καλέω ἐρυσίπελας . ὅταν γάρ ἤτοι πολύς πολύς ὁ κατά φύσις ἤ παχύς γίγνομαι ἀθρόος φέρω πρός ὁ δέρμα , διακαίω τε οὗτος καί εἰς ὄγκος ἀείρω .