galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 8.8
Ὀκτὼ δ’ οὐσῶν τῶν πασῶν δυσκρασιῶν , ὡς ἐδείκνυμεν , ἑτοιμοτάτη μὲν εἰς πυρετοὺς ἡ θερμὴ καὶ ξηρά · καὶ ἢν μή τις αὐτὴν , ὡς εἴρηται , διαιτήσῃ , τάχιστα μεταπίπτουσιν ἀπ’ αὐτῶν εἰς τοὺς ὀξεῖς πυρετοὺς οἱ ἐφήμεροι . ἐγγὺς δ’ αὐτῇ πυρετῶν γ’ ἕνεκα , καίτοι πρὸς ἄλλα γε ὑπάρχουσα χείρων , ἡ θερμὴ καὶ ὑγρά . τρίτη δ’ ἐπὶ ταύταις ἐστὶν ἡ ἁπλῆ δυσκρασία , καθ’ ἣν ἡ μὲν ἑτέρα τῶν ἀντιθέσεων ἡ κατὰ τὸ ξηρὸν καὶ ὑγρὸν ἄμεμπτος · ἐν δὲ τῇ λοιπῇ πλεονεκτεῖ τὸ θερμόν . ἑτοιμοτέρα γὰρ ἥδε τῶν ὑπολοίπων καὶ βλάπτεσθαι πρὸς ἁπάντων τῶν εἰρημένων αἰτιῶν καὶ μεταπίπτειν ἐκ τῶν ἐφημέρων εἰς τοὺς πολυημέρους · οὐδὲν γὰρ χεῖρον οὕτως αὐτοὺς ὀνομάσαι . ταύτῃ δ’ ἐφεξῆς ἐστιν , ἡ κατὰ μὲν τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν εὔκρατος , ἐπικρατοῦν δὲ τὸ ξηρὸν στοιχεῖον ἔχουσα τοῦ ὑγροῦ . μεθ’ ἣν ἡ μέση πασῶν ἡ εὔκρατός ἐστι κατ’ ἀμφοτέρας τὰς ἀντιθέσεις . αἱ δ’ ὑπόλοιποι κράσεις αἱ τέτταρες οὔτε ῥᾳδίως ἁλίσκονται πυρετοῖς ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις αἰτίοις , οὔθ’ ἁλοῦσαί τινι τῶν ἐφημέρων , ἐὰν ἀσιτήσωσι , μεταπίπτουσιν εἰς τοὺς πολυημέρους . ἀλλ’ ἔνιαί γε αὐτῶν , ἐπειδὰν τύχωσι πλῆθος ἠθροικυῖαι χυμῶν ἄνευ διαφθορᾶς , ἀθροίζουσι δὲ αἱ τοιαῦται συνεχῶς , ὑπὸ ἀσιτίας ὀνίνανται , μάλιστα μὲν ἡ ὑγρὰ καὶ ψυχρὰ , δευτέρα δὲ ἡ ὑγρὰ , καὶ τρίτη μετὰ ταύτας ἡ ψυχρὰ , τετάρτη δ’ ἡ ξηρὰ καὶ ψυχρά . ἐπὶ γὰρ τοῖς ἐφημέροις πυρετοῖς παυσαμένοις , ὅταν ἀναγκασθῇ τις οὐδὲν δέον ὑπερβάλλειν τὴν δαιμονιωτάτην διάτριτον · ἕτερος μὲν οὐκ ἂν ἐκ τῆς ἀσιτίας ἀναφθείη πυρετὸς ἐν ψυχραῖς κράσεσι · κακοῦται δ’ ἡ ξηρὰ καὶ ψυχρὰ μάλισθ’ ἕξις , ὥστε πολλοῦ χρόνου χρῄζειν ἵν’ εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπανέλθωσιν οἱ οὕτω δύσκρατοι . συνούσης μέντοι τινος αὐτοῖς κατὰ τύχην ἐπικτήτου κακίας χυμῶν , ἐγχωρεῖ μεταπεσεῖν ἐκ τῶν ἐφημέρων πυρετῶν εἰς τοὺς πολυημέρους , ὅταν ἄσιτοι καὶ ἄλουτοι φυλαχθῶσι τὰς τρεῖς ἡμέρας . ἡ μέν τοι ξηρὰ μὲν , ἀλλ’ εὔκρατος κατὰ τὴν ἑτέραν ἀντίθεσιν φύσιν σώματος , ἐν ταῖς μακροτέραις ἀσιτίαις ἰσχνοῦται μὲν τῆς ξηρᾶς καὶ ψυχρᾶς μᾶλλον , ἀνατρέφεται δὲ ῥᾷον ὑπὸ τῆς προσηκούσης διαίτης .
Lemmas: ὀκτώ δέ εἰμί ὁ πᾶς δυσκρασία , ὡς δείκνυμι , ἑτοῖμος μέν εἰς πυρετός ὁ θερμός καί ξηρός · καί ἐάν μή τις αὐτός , ὡς λέγω , διαιτάω , ταχύς μεταπίπτω ἀπό αὐτός εἰς ὁ ὀξύς πυρετός ὁ ἐφήμερος . ἐγγύς δέ αὐτός πυρετός γε ἕνεκα , καίτοι πρός ἄλλος γε ὑπάρχω κακός , ὁ θερμός καί ὑγρός . τρίτος δέ ἐπί οὗτος εἰμί ὁ ἁπλόος δυσκρασία , κατά ὅς ὁ μέν ἕτερος ὁ ἀντίθεσις ὁ κατά ὁ ξηρός καί ὑγρός ἄμεμπτος · ἐν δέ ὁ λοιπός πλεονεκτέω ὁ θερμός . ἑτοῖμος γάρ ὅδε ὁ ὑπόλοιπος καί βλάπτω πρός ἅπας ὁ λέγω αἰτία καί μεταπίπτω ἐκ ὁ ἐφήμερος εἰς ὁ πολυήμερος · οὐδείς γάρ κακός οὕτως αὐτός ὀνομάζω . οὗτος δέ ἐφεξῆς εἰμί , ὁ κατά μέν ὁ θερμός καί ψυχρός εὔκρατος , ἐπικρατέω δέ ὁ ξηρός στοιχεῖον ἔχω ὁ ὑγρός . μετά ὅς ὁ μέσος πᾶς ὁ εὔκρατος εἰμί κατά ἀμφότερος ὁ ἀντίθεσις . ὁ δέ ὑπόλοιπος κρᾶσις ὁ τέσσαρες οὔτε ῥᾴδιος ἁλίσκομαι πυρετός ἐπί ὁ λέγω αἴτιος , οὔτε ἁλίσκομαι τις ὁ ἐφήμερος , ἐάν ἀσιτέω , μεταπίπτω εἰς ὁ πολυήμερος . ἀλλά ἔνιοι γε αὐτός , ἐπειδάν τυγχάνω πλῆθος ἀθροίζω χυμός ἄνευ διαφθορά , ἀθροίζω δέ ὁ τοιοῦτος συνεχής , ὑπό ἀσιτία ὀνίνημι , μάλα μέν ὁ ὑγρός καί ψυχρός , δεύτερος δέ ὁ ὑγρός , καί τρίτος μετά οὗτος ὁ ψυχρός , τέταρτος δέ ὁ ξηρός καί ψυχρός . ἐπί γάρ ὁ ἐφήμερος πυρετός παύω , ὅταν ἀναγκάζω τις οὐδείς δέω ὑπερβάλλω ὁ δαιμόνιος διάτριτος · ἕτερος μέν οὐ ἄν ἐκ ὁ ἀσιτία ἀνάπτω πυρετός ἐν ψυχρός κρᾶσις · κακόω δέ ὁ ξηρός καί ψυχρός μάλα ἕξις , ὥστε πολύς χρόνος χρῄζω ἵνα εἰς ὁ κατά φύσις ἐπανέρχομαι ὁ οὕτως δύσκρατος . σύνειμι μέντοι τις αὐτός κατά τύχη ἐπίκτητος κακία χυμός , ἐγχωρέω μεταπίπτω ἐκ ὁ ἐφήμερος πυρετός εἰς ὁ πολυήμερος , ὅταν ἄσιτος καί ἄλουτος φυλάσσω ὁ τρεῖς ἡμέρα . ὁ μέν τοι ξηρός μέν , ἀλλά εὔκρατος κατά ὁ ἕτερος ἀντίθεσις φύσις σῶμα , ἐν ὁ μακρός ἀσιτία ἰσχνόω μέν ὁ ξηρός καί ψυχρός μάλα , ἀνατρέφω δέ ῥᾴδιος ὑπό ὁ προσήκω δίαιτα .