galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 11.10
Τοῖς οὖν ἐπιχειροῦσιν ἰᾶσθαι τὸν πυρετὸν ἀναγκαῖόν ἐστι παύειν τὴν σῆψιν , ὥστε δύο γενέσθαι σκοποὺς , τὸν μὲν ἀπὸ τοῦ πυρετοῦ , τὸν δὲ ἀπὸ τῆς σήψεως . ἄλλοι δ’ αὖ πάλιν ἔσονται δύο σκοποὶ , ἵνα τὸ μὲν γεγονὸς ἤδη τοῦ πυρετοῦ θεραπεύηται , τὸ δὲ γιγνόμενον κωλύηται . ἄλλοι δ’ αὖ πάλιν ἔσονται ἀπὸ τῆς σήψεως δύο σκοποὶ , τὸ μὲν γεγονὸς ἤδη τῆς σήψεως ἰώμενοι , τὸ δὲ γινόμενον κωλύοντες . ἦν δὲ τὸ γιγνόμενον ἐκ τῆς ἀδιαπνευστίας · οὐδὲν γὰρ χεῖρον οὕτως αὐτὴν ὀνομάσαι σαφοῦς ἕνεκα διδασκαλίας . ὥστε καὶ περὶ ταύτης ἕτεραι δύο ἐνδείξεις ἔσονται , τὸ μὲν ἐπεσχημένον ἐκκενούντων , τὸ δ’ ἐπέχεσθαι μέλλον κωλυόντων . κωλυθήσεται δὲ διὰ τῶν τὴν ἔμφραξιν ἰωμένων . ἧς πάλιν καὶ αὐτῆς τὸ μὲν ἤδη γεγονὸς ἰατέον ἐστὶ , τὸ δὲ ἐσόμενον κωλυτέον . ἰαθήσεται μὲν οὖν τὸ γεγονὸς ὑπὸ τῶν ἐκφραττόντων , κωλυθήσεται δὲ τὴν ἐπιῤῥοὴν τῶν ἐμφραττόντων χυμῶν ἀνειργόντων . ὅπερ οὖν ἔσχατον εὑρέθη κατὰ τὴν ἀναλυτικὴν μέθοδον , ἐν τῇ θεραπείᾳ πρῶτον ἁπάντων χρὴ πραχθῆναι . δέδεικται γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν λόγοις ὡς , ἐὰν ἐθελήσωμεν τοῖς ἐμφρακτικοῖς βοηθήμασι χρῆσθαι , ἄνευ τοῦ προκενῶσαι τὸ πλῆθος οὐ μόνον οὐδὲν ἀνύσομεν , ἀλλὰ μείζονα τὴν διάθεσιν ἐργασόμεθα , μαχομένων ἀλλήλαις τῶν ἐνδείξεων . ἀλλ’ ἐὰν κενώσαντες πρότερον ἐπὶ τὸ θεραπεύειν ἴωμεν τὴν ἔμφραξιν , ἐκφραττόντων ἡμῖν δεήσει φαρμάκων . ἀλλ’ ἐπεὶ τούτων ﻿ ἐστὶ τὰ πλεῖστα θερμὰ , κίνδυνος αὐξῆσαι καὶ τὴν σηπεδόνα καὶ τὸν πυρετόν . ὅσα τοίνυν ἄνευ τοῦ θερμαίνειν ἐκφράττειν δύναται , τούτοις χρησόμεθα · μετὰ δὲ τὸ διαῤῥῦψαι καὶ τεμεῖν τὰ ἐμφράττοντα , κενοῦν αὐτοὺς πειρασόμεθα διά τε γαστρὸς καὶ οὔρων καὶ ἱδρώτων . οὐσῶν δὲ καὶ τῶν ταῦτα ἐργαζομένων ὑλῶν θερμῶν ἀναγκαῖον μὲν ἐν τούτῳ τήν τε σῆψιν αὐξάνειν καὶ τοὺς πυρετούς . ὥστε καθ’ ὅσον ἐνδέχεται πειρατέον ἐκλέγεσθαι τὰς ἧττον θερμαινούσας ὕλας · ἢ εἴ τις εὑρίσκοιτο μὴ θερμαίνουσα , καθάπερ ἐν τῷ καιρῷ τῷδε τὸ βαλανεῖον , ἐπ’ αὐτὴν ἔρχεσθαι . πειρᾶσθαι δ’ ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ καὶ τὴν δύναμιν ῥωννύειν , ὅπως πέττῃ τοὺς χυμοὺς , ἐκνικῶσα τὴν σῆψιν . αὐτοῦ δὲ τοῦ πυρετοῦ τὸ γεγονὸς ἤδη ψυκτέον · ἔσχατος γὰρ ἐν τῇ τῶν βοηθημάτων τάξει σκοπὸς ὁ ἀπὸ τοῦδε , καίτοι καθ’ ἕτερον τρόπον ὑπάρχων πρῶτος · ἀπ’ αὐτοῦ γοῦν ἤρξατο καὶ ἡ τῶν βοηθημάτων εὑρετικὴ μέθοδος .
Lemmas: ὁ οὖν ἐπιχειρέω ἰάομαι ὁ πυρετός ἀναγκαῖος εἰμί παύω ὁ σῆψις , ὥστε δύο γίγνομαι σκοπός , ὁ μέν ἀπό ὁ πυρετός , ὁ δέ ἀπό ὁ σῆψις . ἄλλος δέ αὖ πάλιν εἰμί δύο σκοπός , ἵνα ὁ μέν γίγνομαι ἤδη ὁ πυρετός θεραπεύω , ὁ δέ γίγνομαι κωλύω . ἄλλος δέ αὖ πάλιν εἰμί ἀπό ὁ σῆψις δύο σκοπός , ὁ μέν γίγνομαι ἤδη ὁ σῆψις ἰάομαι , ὁ δέ γίγνομαι κωλύω . εἰμί δέ ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ἀδιαπνευστία · οὐδείς γάρ κακός οὕτως αὐτός ὀνομάζω σαφής ἕνεκα διδασκαλία . ὥστε καί περί οὗτος ἕτερος δύο ἔνδειξις εἰμί , ὁ μέν ἐπέχω ἐκκενόω , ὁ δέ ἐπέχω μέλλω κωλύω . κωλύω δέ διά ὁ ὁ ἔμφραξις ἰάομαι . ὅς πάλιν καί αὐτός ὁ μέν ἤδη γίγνομαι ἰατέον εἰμί , ὁ δέ εἰμί κωλυτέον . ἰάομαι μέν οὖν ὁ γίγνομαι ὑπό ὁ ἐκφράσσω , κωλύω δέ ὁ ἐπιρροή ὁ ἐμφράσσω χυμός ἀνείργω . ὅς οὖν ἔσχατος εὑρίσκω κατά ὁ ἀναλυτικός μέθοδος , ἐν ὁ θεραπεία πρῶτος ἅπας χρή πράσσω . δείκνυμι γάρ ἐν ὁ ἔμπροσθεν λόγος ὡς , ἐάν ἐθέλω ὁ ἐμφρακτικός βοήθημα χράω , ἄνευ ὁ προκενόω ὁ πλῆθος οὐ μόνος οὐδείς ἀνύω , ἀλλά μέγας ὁ διάθεσις ἐργάζομαι , μάχομαι ἀλλήλων ὁ ἔνδειξις . ἀλλά ἐάν κενόω πρότερος ἐπί ὁ θεραπεύω ἔρχομαι ὁ ἔμφραξις , ἐκφράσσω ἐγώ δέω φάρμακον . ἀλλά ἐπεί οὗτος ﻿ εἰμί ὁ πολύς θερμός , κίνδυνος αὐξάνω καί ὁ σηπεδών καί ὁ πυρετός . ὅσος τοίνυν ἄνευ ὁ θερμαίνω ἐκφράσσω δύναμαι , οὗτος χράω · μετά δέ ὁ διαρρύπτω καί τέμνω ὁ ἐμφράσσω , κενόω αὐτός πειράω διά τε γαστήρ καί ὅρος καί ἱδρώς . εἰμί δέ καί ὁ οὗτος ἐργάζομαι ὕλη θερμός ἀναγκαῖος μέν ἐν οὗτος ὁ τε σῆψις αὐξάνω καί ὁ πυρετός . ὥστε κατά ὅσος ἐνδέχομαι πειράω ἐκλέγω ὁ ἥσσων θερμαίνω ὕλη · ἤ εἰ τις εὑρίσκω μή θερμαίνω , καθά ἐν ὁ καιρός ὅδε ὁ βαλανεῖον , ἐπί αὐτός ἔρχομαι . πειράω δέ ἐν οὗτος ὁ χρόνος καί ὁ δύναμις ῥώννυμι , ὅπως πέσσω ὁ χυμός , ἐκνικάω ὁ σῆψις . αὐτός δέ ὁ πυρετός ὁ γίγνομαι ἤδη ψυκτέον · ἔσχατος γάρ ἐν ὁ ὁ βοήθημα τάξις σκοπός ὁ ἀπό ὅδε , καίτοι κατά ἕτερος τρόπος ὑπάρχω πρῶτος · ἀπό αὐτός γοῦν ἄρχω καί ὁ ὁ βοήθημα εὑρετικός μέθοδος .