galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 1.1
Ἐπειδὴ καὶ σύ με πολλάκις , ὦ Ἱέρων φίλτατε , καὶ ἄλλοι τινὲς νῦν ἑταῖροι παρακαλοῦσι θεραπευτικὴν μέθοδον αὐτοῖς γράψαι , ἐγὼ δὲ μάλιστα μὲν καὶ ὑμῖν χαρίζεσθαι βουλόμενος , οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τοὺς μεθ’ ἡμᾶς ἀνθρώπους ὠφελῆσαι καθ’ ὅσον οἷός τέ εἰμι προαιρούμενος , ὅμως ὤκνουν τε · καὶ ἀνεβαλλόμην ἑκάστοτε διὰ πολλὰς αἰτίας , ἄμεινον εἶναί μοι δοκεῖ καὶ νῦν αὐτὰς διελθεῖν , πρὶν ἄρξασθαι τῆς πραγματείας , ἔχουσι γάρ τι χρήσιμον εἰς τὰ μέλλοντα ῥηθήσεσθαι . κεφάλαιον μὲν οὖν ἁπασῶν αὐτῶν ἐστι τὸ κινδυνεῦσαι μάτην γράψαι , μηδενὸς τῶν νῦν ἀνθρώπων ὡς ἔπος εἰπεῖν ἀλήθειαν σπουδάζοντος , ἀλλὰ χρήματά τε καὶ δυνάμεις πολιτικὰς καὶ ἀπλήστους ἡδονῶν ἀπολαύσεις ἐζηλωκότων ἐς τοσοῦτον ὡς μαίνεσθαι νομίζειν εἴ τις ἄρα καὶ γένοιτο σοφίαν ἀσκῶν ἡντιναοῦν . αὐτὴν μὲν γὰρ τὴν πρώτην καὶ ὄντως σοφίαν , ἐπιστήμην οὖσαν θείων τε καὶ ἀνθρωπίνων πραγμάτων , οὐδ’ εἶναι νομίζουσι τὸ παράπαν · ἰατρικὴν δὲ καὶ γεωμετρίαν καὶ ῥητορικὴν ἀριθμητικήν τε καὶ μουσικὴν ἁπάσας τε τὰς τοιαύτας τέχνας εἶναι μὲν ὑπολαμβάνουσιν , οὐ μὴν ἐπί γε τὸ τέλος αὐτῶν ἰέναι δικαιοῦσιν . ἀλλ’ ἔμοιγε καὶ τῶν πάνυ δοκούντων με φιλεῖν ἔνιοι πολλάκις ἐπετίμησαν ὡς πέρα τοῦ μετρίου τὴν ἀλήθειαν σπουδάζοντι καὶ ὡς οὔθ’ ἑαυτῷ μέλλοντε χρησίμῳ γενήσεσθαι παρ’ ὅλον τὸν βίον οὔτε ἐκείνοις , εἰ μὴ σχολάσαιμι μέν τι τῆς τοσαύτης περὶ τὴν ἀλήθειαν σπουδῆς , προσαγορεύοιμι δὲ περιερχόμενος ἕωθεν , εἰς ἑσπέραν τε συνδειπνοῖμι τοῖς δυναμένοις · ἐκ τούτων γὰρ καὶ φιλεῖσθαι καὶ προσάγεσθαι καὶ τοὺς τεχνίτας πιστεύεσθαι , οὐκ ἐκ τῆς οἰκείας παρασκευῆς · οὐδὲ γὰρ εἶναι τοὺς κρίνοντας ἐκείνην , ἁπάντων δι’ ὅλης ἡμέρας ἀσχολουμένων , ἕωθεν μὲν ἔν προσαγορεύσεσι κοινῇ , μετὰ ταῦτα δ’ ἤδη σχιζομένων , ἐπὶ μὲν τὴν ἀγορὰν καὶ τὰς δίκας οὐ σμικροῦ τινος ἔθνους , ἐπὶ δ’ αὖ τοὺς ὀρχηστάς τε καὶ τοὺς ἡνιόχους ἑτέρου πλείονος , οὐκ ὀλίγου δέ τινος ἄλλου τοῖς κύβοις , ἤ τισιν ἔρωσιν , ἢ λουτροῖς , ἢ μέθαις , ἢ κώμοις σχολάζοντος , ἤ τισιν ἄλλαις ἡδοναῖς τοῦ σώματος , ἐς ἑσπέραν δὲ κοινῇ πάντων αὖθις συναθροιζομένων εἰς τὰ συμπόσια , κᾀπειδὰν ἐμπλησθῶσιν οἴνου , οὐ λύρας ἐν κύκλῳ περιφερομένης , ἢ κιθάρας , ἤ τινος ἄλλου τῶν μουσικῶν ὀργάνων ὧν ἅπτεσθαι πάλαι κατὰ τὰς τοιαύτας συνόδους καλὸν ἐνενόμιστο καὶ δεινῶς αἰσχρὸν τοὐναντίον ἦν , ἀλλ’ οὐδὲ λόγων τινῶν ἀνακοινουμένων , οἵους ἐν τοῖς συμποσίοις συνέγραψαν ἡμῖν οἱ παλαιοὶ γινομένους , ἀλλ’ οὐδ’ ἄλλου τῶν καλῶν οὐδενὸς , ἀλλὰ προπινόντων μὲν ἀλλήλοις , ἁμιλλωμένων δὲ περὶ μεγέθους ἐκπωμάτων . ἄριστος γὰρ ἐν τούτοις οὐχ ὁ πλείστων ἁψάμενος ὀργάνων μουσικῶν ἢ λόγων φιλοσόφων , ἀλλ’ ὁ παμπόλλας καὶ μεγίστας ἐκπιὼν κύλικας · ὥστ’ ἔμοιγε καὶ περὶ τὴν ἕω δοκοῦσιν ἔτι μεθύειν οἱ πολλοὶ τῶν τοιούτων , καί τινες αὐτῶν ὄζουσιν οἴνου σαφῶς οὕτως ὡς ἄρτι προσενηνεγμένοι . ὥστ’ εἰκότως , ἐπειδὰν νοσεῖν ὑπάρξωνται , μετακαλοῦνται τῶν ἰατρῶν οὐ τοὺς ἀρίστους , οὕς γε μηδὲ πώποτε κρῖναι προὐθυμήθησαν ὑγιαίνοντες , ἀλλὰ τοὺς συνηθεστάτους τε ἅμα καὶ κολακευτικωτάτους , οἳ καὶ ψυχρὸν δώσουσιν , ἢν αἰτηθῶσι , καὶ λούσουσιν , ἢν κελευσθῶσι , καὶ χιόνα καὶ οἶνον ὀρέξουσι καὶ πᾶν ὑπηρετήσουσι τὸ προσταττόμενον ὥσπερ ἀνδράποδα , ἔμπαλιν ἐκείνοις τῶν ἰατρῶν τοῖς παλαιοῖς Ἀσκληπιάδαις , οἳ τῶν νοσούντων ἠξίουν ἄρχειν ὡς στρατηγοὶ στρατηγουμένων καὶ βασιλεῖς ὑπηκόων , οὐκ ἄρχεσθαι καὶ δεσπόζεσθαι , καθάπερ Γέται καὶ Τίβιοι καὶ Φρύγες καὶ , Θρᾴκες ἀργυρώνητοι . οὔκουν οὐχ ὁ κρείττων τὴν τέχνην , ἀλλ’ ὁ κολακεύειν δεινότερος ἐντιμότερος αὐτοῖς ἐστι , καὶ τούτῳ ἅπαντα βάσιμα καὶ πόριμα , καὶ τῶν οἰκιῶν ἀνεῴγασιν αἱ θύραι τῷ τοιούτῳ , καὶ πλουτεῖ τε ταχέως οὗτος καὶ πολὺ δύναται , καὶ μαθητὰς ἔχει τοὺς ἐκ κοιτῶνος πολλοὺς , ὅταν ἔξωροι γένωνται . καὶ τοῦτο κατανοήσας ὁ Θεσσαλὸς ἐκεῖνος οὐ τὰ ἄλλα μόνον ἐκολάκευε τοὺς ἐπὶ τῆς Ῥώμης πλουσίους , ἀλλὰ καὶ τῷ μησὶν ἕξ ἐπαγγείλασθαι διδάξειν τὴν τέχνην ἑτοίμως ἐλάμβανε μαθητὰς παμπόλλους . εἰ γὰρ οὔτε γεωμετρίας οὔτε ἀστρονομίας οὔτε διαλεκτικῆς οὔτε μουσικῆς οὔτε ἄλλου τινὸς μαθήματος τῶν καλῶν οἱ μέλλοντες ἰατροὶ γενήσεσθαι δέονται , καθάπερ ὁ γενναιότατος ἐπηγχείλατο Θεσσαλὸς , ἀλλ’ οὐδὲ μακρᾶς ἐμπειρίας χρῄζουσι καὶ συνηθείας τῶν ἔργων τῆς τέχνης , ἕτοιμον ἤδη προσιέναι παντὶ γενησομένῳ ῥᾳδίως ἰατρῷ . διὰ τοῦτο καὶ σκυτοτόμοι καὶ τέκτονες καὶ βαφεῖς καὶ χαλκεῖς ἐπιπηδῶσιν ἤδη τοῖς ἔργοις τῆς ἰατρικῆς , τὰς ἀρχαίας αὑτῶν ἀπολιπόντες τέχνας , οἱ μὲν γὰρ τὸν ῥῶπον διατιθέμενοι καὶ περὶ πρωτείων ἐρίζουσι . καὶ διὰ τοῦτο κᾀγὼ γράφειν ὤκνουν θεραπευτικὴν μέθοδον , ἣν εἰσηγήσαντο μὲν ἄνδρες παλαιοὶ , τελειῶσαι δ’ ἐπεχείρησαν οἱ μετ’ αὐτούς . καὶ πρόσθεν μὲν ἔρις ἦν οὐ σμικρὰ , νικῆσαι τῷ πλήθει τῶν εὑρημάτων ἀλλήλους ὀριγνωμένων τῶν ἐν Κῷ καὶ Κνίδῳ · διττὸν γὰρ ἔτι τοῦτο τὸ γένος ἦν τῶν ἐπὶ ﻿ τῆς Ἀσίας Ἀσκληπιαδῶν , ἐπιλιπόντος τοῦ κατὰ Ῥόδον · ἤριζον δ’ αὐτοῖς τὴν ἀγαθὴν ἔριν ἐκείνην , ἣν Ἡσίοδος ἐπῄνει καὶ οἱ ἐκ τῆς Ἰταλίας ἰατροὶ , Φιλιστίων τε καὶ Ἐμπεδοκλῆς καὶ Παυσανίας καὶ οἱ τούτων ἑταῖροι · καὶ τρεῖς οὗτοι χοροὶ θαυμαστοὶ πρὸς ἀλλήλους ἁμιλλωμένων ἐγένοντο ἰατρῶν · πλείστους μὲν οὖν καὶ ἀρίστους χορευτὰς ὁ κῷος εὐτυχήσας εἶχεν , ἐγγὺς δ’ ἔτι τούτῳ καὶ ὁ ἀπὸ τῆς Κνίδου , λόγου δ’ ἦν ἄξιος οὐ σμικροῦ καὶ ὁ ἀπὸ τῆς Ἰταλίας . ἀλλ’ οὐδεὶς τούτων · οὔτε ἕωθεν ἐπὶ τὰς τῶν πλουσίων ἐφοίτα θύρας προσαγορεύσων αὐτοὺς οὔτ’ εἰς ἑσπέραν δειπνησόμενος , ἀλλ’ ὥσπερ Ἡσίοδός φησιν , Εἰς ἕτερον γάρ τίς τε ἰδὼν ἔργοιο χατίζων Πλούσιον , ὃς σπεύδει μὲν ἀρόμμεναι ἠδὲ φυτεύειν , οὕτω κᾀκεῖνοι διὰ παντὸς ἤριζον ἀλλήλοις οὐκ ἀροῦν ἢ φυτεύειν γῆν , σμικρότερα γὰρ ταῦτα τοῦ τῶν Ἀσκληπιαδῶν γένους καὶ Ἀσκραίῳ πρέποντα ποιητῇ , ἀλλ’ ἀσκεῖν καὶ αὔξειν ἀεὶ καὶ τελειοῦν πειρᾶσθαι τὴν Ἀπόλλωνός τε καὶ Ἀσκληπιοῦ τέχνην , νυνὶ δ’ ἀπόλωλε μὲν ἡ ἀγαθὴ ἔρις , ἢ σμικρὸν ἔτι καὶ ἀμυδρὸν αὐτῆς ἐν ἀνθρώποις ἐστίν · ἐπικρατεῖ δ’ ἡ πονηρὰ καὶ ὁ ἀποτρέψων οὐδεὶς οὐδ’ ὁ ἰασόμενος , ὥσπερ Ἡσίοδος , Μηδέ σ’ ἔρις κακόχαρτος ἀπ’ ἔργου θυμὸν ἐρύκοι . αὕτη γὰρ ἡ Ἔρις , ὡς ὁ θειότερος αὖ πάλιν Ἡσιόδου ποιητής φησιν · Ἡ δ’ ὀλίγη μὲν πρῶτα κορύσσεται , αὐτὰρ ἔπειτα Οὐρανῷ ἐστήριξε κάρη , καὶ ἐπὶ χθονὶ βαίνει .
Lemmas: ἐπειδή καί σύ ἐγώ πολλάκις , ὦ Ἱέρων φίλος , καί ἄλλος τις νῦν ἑταῖρος παρακαλέω θεραπευτικός μέθοδος αὐτός γράφω , ἐγώ δέ μάλα μέν καί σύ χαρίζω βούλομαι , οὐ ἦκα δέ καί ὁ μετά ἐγώ ἄνθρωπος ὠφελέω κατά ὅσος οἷος τε εἰμί προαιρέω , ὅμως ὀκνέω τε · καί ἀναβάλλω ἑκάστοτε διά πολύς αἰτία , ἀγαθός εἰμί ἐγώ δοκέω καί νῦν αὐτός διέρχομαι , πρίν ἄρχω ὁ πραγματεία , ἔχω γάρ τις χρήσιμος εἰς ὁ μέλλω λέγω . κεφάλαιος μέν οὖν ἅπας αὐτός εἰμί ὁ κινδυνεύω μάτην γράφω , μηδείς ὁ νῦν ἄνθρωπος ὡς ἔπος λέγω ἀλήθεια σπουδάζω , ἀλλά χρῆμα τε καί δύναμις πολιτικός καί ἄπληστος ἡδονή ἀπόλαυσις ζηλόω εἰς τοσοῦτος ὡς μαίνομαι νομίζω εἰ τις ἄρα καί γίγνομαι σοφία ἀσκέω ὁστισοῦν . αὐτός μέν γάρ ὁ πρῶτος καί ὄντως σοφία , ἐπιστήμη εἰμί θεῖος τε καί ἀνθρώπινος πρᾶγμα , οὐδέ εἰμί νομίζω ὁ παράπαν · ἰατρικός δέ καί γεωμετρία καί ῥητορική ἀριθμητικός τε καί μουσική ἅπας τε ὁ τοιοῦτος τέχνη εἰμί μέν ὑπολαμβάνω , οὐ μήν ἐπί γε ὁ τέλος αὐτός ἔρχομαι δικαιόω . ἀλλά ἐγώ καί ὁ πάνυ δοκέω ἐγώ φιλέω ἔνιοι πολλάκις ἐπιτιμάω ὡς πέρα ὁ μέτριος ὁ ἀλήθεια σπουδάζω καί ὡς οὔτε ἑαυτοῦ μέλλω χρήσιμος γίγνομαι παρά ὅλος ὁ βίος οὔτε ἐκεῖνος , εἰ μή σχολάζω μέν τις ὁ τοσοῦτος περί ὁ ἀλήθεια σπουδή , προσαγορεύω δέ περιέρχομαι ἕωθεν , εἰς ἑσπέρα τε συνδειπνέω ὁ δύναμαι · ἐκ οὗτος γάρ καί φιλέω καί προσάγω καί ὁ τεχνίτης πιστεύω , οὐ ἐκ ὁ οἰκεῖος παρασκευή · οὐδέ γάρ εἰμί ὁ κρίνω ἐκεῖνος , ἅπας διά ὅλος ἡμέρα ἀσχολέω , ἕωθεν μέν ἐν προσαγόρευσις κοινῇ , μετά οὗτος δέ ἤδη σχίζω , ἐπί μέν ὁ ἀγορά καί ὁ δίκη οὐ μικρός τις ἔθνος , ἐπί δέ αὖ ὁ ὀρχηστής τε καί ὁ ἡνίοχος ἕτερος πολύς , οὐ ὀλίγος δέ τις ἄλλος ὁ κύβος , ἤ τις ἔρως , ἤ λουτρόν , ἤ μέθη , ἤ κῶμος σχολάζω , ἤ τις ἄλλος ἡδονή ὁ σῶμα , εἰς ἑσπέρα δέ κοινῇ πᾶς αὖθις συναθροίζω εἰς ὁ συμπόσιον , ἐͅπειδάν ἐμπίμπλημι οἶνος , οὐ λύρα ἐν κύκλος περιφέρω , ἤ κιθάρα , ἤ τις ἄλλος ὁ μουσική ὄργανον ὅς ἅπτω πάλαι κατά ὁ τοιοῦτος σύνοδος καλός νομίζω καί δεινός αἰσχρός ἐναντίον εἰμί , ἀλλά οὐδέ λόγος τις ἀνακοινέω , οἷος ἐν ὁ συμπόσιον συγγράφω ἐγώ ὁ παλαιός γίγνομαι , ἀλλά οὐδέ ἄλλος ὁ καλός οὐδείς , ἀλλά προπίνω μέν ἀλλήλων , ἁμιλλάομαι δέ περί μέγεθος ἔκπωμα . ἀγαθός γάρ ἐν οὗτος οὐ ὁ πολύς ἅπτω ὄργανον μουσικός ἤ λόγος φιλόσοφος , ἀλλά ὁ πάμπολυς καί μέγας ἐκπίνω κύλιξ · ὥστε ἐγώ καί περί ὁ ἠώς δοκέω ἔτι μεθύω ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος , καί τις αὐτός ὄζω οἶνος σαφής οὕτως ὡς ἄρτι προσφέρω . ὥστε ἔοικα , ἐπειδάν νοσέω ὑπάρχω , μετακαλέω ὁ ἰατρός οὐ ὁ ἀγαθός , ὅς γε μηδέ πώποτε κρίνω προθυμέομαι ὑγιαίνω , ἀλλά ὁ συνήθης τε ἅμα καί κολακευτικός , ὅς καί ψυχρός δίδωμι , ἐάν αἰτέω , καί λούω , ἐάν κελεύω , καί χιών καί οἶνος ὀρέγω καί πᾶς ὑπηρετέω ὁ προστάσσω ὥσπερ ἀνδράποδον , ἔμπαλιν ἐκεῖνος ὁ ἰατρός ὁ παλαιός Ἀσκληπιάδης , ὅς ὁ νοσέω ἀξιόω ἄρχω ὡς στρατηγός στρατηγέω καί βασιλεύς ὑπήκοος , οὐ ἄρχω καί δεσπόζω , καθά Γέται καί Τίβιος καί Φρύξ καί , Θρᾴκες ἀργυρώνητος . οὔκουν οὐ ὁ κρατύς ὁ τέχνη , ἀλλά ὁ κολακεύω δεινός ἔντιμος αὐτός εἰμί , καί οὗτος ἅπας βάσιμος καί πόριμος , καί ὁ οἰκία ἀνοίγνυμι ὁ θύρα ὁ τοιοῦτος , καί πλουτέω τε ταχύς οὗτος καί πολύς δύναμαι , καί μαθητής ἔχω ὁ ἐκ κοιτών πολύς , ὅταν ἔξωρος γίγνομαι . καί οὗτος κατανοέω ὁ Θεσσαλός ἐκεῖνος οὐ ὁ ἄλλος μόνος κολακεύω ὁ ἐπί ὁ Ῥώμη πλούσιος , ἀλλά καί ὁ μείς ἕξ ἐπαγγέλλω διδάσκω ὁ τέχνη ἑτοῖμος λαμβάνω μαθητής πάμπολυς . εἰ γάρ οὔτε γεωμετρία οὔτε ἀστρονομία οὔτε διαλεκτικός οὔτε μουσική οὔτε ἄλλος τις μάθημα ὁ καλός ὁ μέλλω ἰατρός γίγνομαι δέω , καθά ὁ γενναῖος ἐπηγχαιρέω Θεσσαλός , ἀλλά οὐδέ μακρός ἐμπειρία χρῄζω καί συνήθεια ὁ ἔργον ὁ τέχνη , ἑτοῖμος ἤδη προσέρχομαι πᾶς γίγνομαι ῥᾴδιος ἰατρός . διά οὗτος καί σκυτοτόμος καί τέκτων καί βαφεύς καί χαλκεύς ἐπιπηδάω ἤδη ὁ ἔργον ὁ ἰατρικός , ὁ ἀρχαῖος ἑαυτοῦ ἀπολείπω τέχνη , ὁ μέν γάρ ὁ ῥῶπος διατίθημι καί περί πρωτεῖον ἐρίζω . καί διά οὗτος ἐͅγώ γράφω ὀκνέω θεραπευτικός μέθοδος , ὅς εἰσηγέομαι μέν ἀνήρ παλαιός , τελειόω δέ ἐπιχειρέω ὁ μετά αὐτός . καί πρόσθεν μέν ἔρις εἰμί οὐ μικρός , νικάω ὁ πλῆθος ὁ εὕρημα ἀλλήλων ὀριγνάομαι ὁ ἐν Κῶς καί Κνίδος · δισσός γάρ ἔτι οὗτος ὁ γένος εἰμί ὁ ἐπί ﻿ ὁ Ἀσία Ἀσκληπιάδης , ἐπιλείπω ὁ κατά Ῥόδος · ἐρίζω δέ αὐτός ὁ ἀγαθός ἔρις ἐκεῖνος , ὅς Ἡσίοδος ἐπαινέω καί ὁ ἐκ ὁ Ἰταλία ἰατρός , Φιλιστίων τε καί Ἐμπεδοκλῆς καί Παυσανίας καί ὁ οὗτος ἑταῖρος · καί τρεῖς οὗτος χορός θαυμαστός πρός ἀλλήλων ἁμιλλάομαι γίγνομαι ἰατρός · πολύς μέν οὖν καί ἀγαθός χορευτής ὁ κῷος εὐτυχέω ἔχω , ἐγγύς δέ ἔτι οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ Κνίδος , λόγος δέ εἰμί ἄξιος οὐ μικρός καί ὁ ἀπό ὁ Ἰταλία . ἀλλά οὐδείς οὗτος · οὔτε ἕωθεν ἐπί ὁ ὁ πλούσιος φοιτάω θύρα προσαγορεύω αὐτός οὔτε εἰς ἑσπέρα δειπνέω , ἀλλά ὥσπερ Ἡσίοδος φημί , Εἰς ἕτερος γάρ τις τε ὁράω ἔργον χατίζω Πλούσιος , ὅς σπεύδω μέν ἀρόω ἠδέ φυτεύω , οὕτως κᾀκεῖνος διά πᾶς ἐρίζω ἀλλήλων οὐ ἀρόω ἤ φυτεύω γῆ , μικρός γάρ οὗτος ὁ ὁ Ἀσκληπιάδης γένος καί Ἀσκραῖος πρέπω ποιητής , ἀλλά ἀσκέω καί αὐξάνω ἀεί καί τελειόω πειράω ὁ Ἀπόλλων τε καί Ἀσκληπιός τέχνη , νυνί δέ ἀπόλλυμι μέν ὁ ἀγαθός ἔρις , ἤ μικρός ἔτι καί ἀμυδρός αὐτός ἐν ἄνθρωπος εἰμί · ἐπικρατέω δέ ὁ πονηρός καί ὁ ἀποτρέπω οὐδείς οὐδέ ὁ ἰάζω , ὥσπερ Ἡσίοδος , Μήδος σύ ἔρις κακόχαρτος ἀπό ἔργον θυμός ἐρύκω . οὗτος γάρ ὁ Ἔρις , ὡς ὁ θεῖος αὖ πάλιν Ἡσίοδος ποιητής φημί · ὁ δέ ὀλίγος μέν πρῶτος κορύσσω , ἀτάρ ἔπειτα Οὐρανός στηρίζω κάρα , καί ἐπί χθών βαίνω .