galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 5.15
Οὐδὲν ὧν εἶπον οὔτε νῦν οὔτε πρόσθεν ὧν ἂν ἢ αὐτὸς ἐξεῦρον , ἢ κατὰ τὴν Ἱπποκράτους ὁδὸν ἐχρησάμην , ἀβασάνιστόν ἐστιν οὐδ’ ἄκριτον , ἀλλ’ ὑπὸ τῆς πείρας ἅπαντα κέκριται , τὸν μὲν τῆς ἀποτυχίας κίνδυνον ἡμῶν ὑπομεινάντων , τὸν καρπὸν δὲ τῆς χρήσεως ἑξόντων ἁπάντων οἷς ἂν μέλῃ τῶν ἔργων τῆς τέχνης . ἄλλοι μὲν γάρ εἰσιν οἱ ἀληθεῖς , ἄλλοι δὲ οἱ τῶν σοφιστῶν λόγοι . καὶ τί δεῖ λέγειν περὶ τῶν σοφιστῶν , ὅπου καὶ τῶν ἀξιολόγων ἰατρῶν ἔνιοι ὅλα γράψαντες . βιβλία περὶ αἵματος ἀναγωγῆς ἄλλα μέν τινα πολλὰ καὶ μικρὰ καλῶς διεξῆλθον , οὐδενὸς δὲ τῶν μεγίστων ἐμνημόνευσαν ; οὐκ ἐννοοῦντες ὡς μὲν διὰ τὰ πολλὰ καὶ σμικρὰ τὰ καλῶς παρ’ αὐτῶν παρῃνημένα μακρὸς ὁ θάνατος αὐτοῖς τοῖς κάμνουσι γενήσοιτο , διὰ δὲ τρία ταῦτα σώζονται πάντες οἱ σωθῆναι δυνάμενοι , διὰ φλεβοτομίαν καὶ κάθαρσιν καὶ τὰ ῥωννύντα τὴν κεφαλὴν φάρμακα . εἰρήσεται δὲ τελεώτερον ἐν τοῖς ἑξῆς περὶ φλεβοτομίας , ὅταν ὑπὲρ τῆς τῶν κακοχύμων θεραπείας διερχώμεθα . μὴ τοίνυν ὥσπερ ἔνιοι τῶν ἰατρῶν ἀπὸ τῶν μικρῶν ἄρχεσθαι βοηθημάτων , μηδ’ ὅπερ ἐκεῖνοι λέγουσιν , ἐννοεῖν , ὡς . ἀποπειρατέον ἐστὶ τούτων πρότερον , εἶτ’ , εἴπερ ἀνύει μηδὲν , ἐπιτίθεσθαι τοῖς μείζοσιν . ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἀκινδύνων παθῶν ἀληθὴς ἡ τοιαύτη δόξα , τεθνηξομένου δὲ πάντως τοῦ κάμνοντος , ἐὰν εἰς ἀρχὴν καταστῇ φθόης , ἀλογώτατόν ἐστιν ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἄρχεσθαι . τά τε γὰρ ἄλλα πάντα καλῶς ὑφ’ . Ἱπποκράτους εἴρηται καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ ἀφορισμὸς ὅδε · εἰς δὲ τὰ ἔσχατα νοσήματα αἱ ἔσχαται θεραπεῖαι εἰς ἀκριβίην κράτισται . τί ποτ’ οὖν Ἐρασιστράτῳ δόξαν ἀργός τε καὶ ῥᾴθυμος ἐν ἀρχῇ τῶν τοιούτων παθῶν γενόμενος , ἐπιμελὴς αὖθίς ἐστιν , ὅτε οὐδὲν ὄφελος ; φλεβοτομία γὰρ οὐδ’ ὅλως ἐπ’ οὐδενὸς τοῦ αἵματος ἀναγωγῇ χρῆται , λογισμῷ φαυλοτάτῳ πιστεύσας · ἐκάθηρέ τε οὐδένα , καθάπερ οὐδὲ τὴν κεφαλὴν ἐξήρανεν . ἅπερ εἴ τις ἐξέλοι τῶν κινδυνευόντων ἁλῶναι φθόῃ , κᾂν τἄλλα πάντα διέλθοι καλῶς , οὐδὲν , οἶμαι , πλέον ἀνύσει . φλεβοτομίαν γὰρ παραιτεῖται , δεσμοῖς μόνοις χρώμενος ἐπὶ τῶν κώλων ὑπὲρ ἀντισπάσεως , ἵν’ , ὡς αὐτός φησι , εἰς τοὺς τῆς φλεγμονῆς καιροὺς ἔχωμεν αὔταρκες αἷμα καὶ μὴ διὰ τὴν ἔνδειαν αὐτοῦ τρέφειν ἀναγκαζώμεθα τὸν ἄῤῥωστον . ἀλλ’ ὦ γενναιότατε , φαίη τις ἂν , οἶμαι , πρὸς αὐτὸν , ἐὰν φθάσῃ φλεγμήνας πνεύμων ἐπ’ ἀγγείου ῥήξει , μηκέτι ἔλπιζε τοῦτον ἰαθήσεσθαι δι’ οὓς ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον λογισμούς · ὥστ’ οὐδὲν ἔτι σου χρῄζει , προδοθεὶς ἐν ἀρχῇ . παραπλήσιον γάρ τι ποιεῖς κυβερνήτῃ δι’ ἀμέλειαν περιτρέψαντι τὸ πλοῖον , εἶτ’ ἐγχειρίζοντι σανίδας τῶν πλωτήρων τινὶ καὶ συμβουλεύοντι διὰ ταύτης πορίζεσθαι τὴν σωτηρίαν . ἀλλ’ ἴσως Ἐρασίστρατος ἡγεῖτο τῶν ἐξ ἀνάγκης . ἑπομένων τραύμασιν εἶναι τὴν φλεγμονὴν , ἀγνοεῖ δ’ , εἴπερ οὕτω γιγνώσκει , μεγάλα · πάρεστι γοῦν θεάσασθαι τῷ βουλομένῳ μυρίους τῶν ὁσημέραι μονομαχούντων ἄνευ φλεγμονῆς τραύματα μέγιστα κολληθέντας · ὥστε τῇ δευτέρᾳ ἢ τῇ τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν ἐν ἀσφαλείᾳ πάσῃ καθεστηκέναι . παμπόλλους δὲ καὶ ἡμεῖς ἐθεραπεύσαμεν ἀγγεῖον ἐν πνεύμονι ῥήξαντας . ἐκ καταπτώσεως ἢ ἐκ πληγῆς ἢ βοῆς , πρὶν φλεγμῆναι τὸ ῥαγέν . εἰ δὲ καὶ τοῦτόν φησι φλεγμῆναι τὸν πνεύμονα , τοῖς ἑαυτοῦ μάχεται δόγμασιν , ἅμα μὲν φλεγμαίνειν λέγων κύριον σπλάγχνον ἐγγυτάτω κείμενον καρδίας , ἅμα δ’ ἀπύρεκτον φαίνεσθαι τὸν ἄνθρωπον , ἔτι τε λυθείσης τῆς φλεγμονῆς , μηδὲν ἀναπτυσθῆναι . ἀντακουσάτω τοιγαροῦν παρ’ ἡμῶν ὡς οὔτε κολληθῆναι τὸ ἕλκος οἷόν τ’ ἐστὶν , ἐὰν ὁ πνεύμων φλεγμαίνῃ · καὶ πάντως πυρέξει φλεγμήναντος · ἀναπτύσει θ’ ἑξῆς σὺν βηχὶ πυώδη πτύσματα , λυομένης τῆς φλεγμονῆς . ἐὰν τοίνυν μήτε πυρέξῃ μήτε βήξῃ μήτε ἀναπτύσῃ τι τῶν ἐφ’ ἕλκει καὶ φλεγμονῇ ἰχώρων , τίνα νοῦν ἔχει φλεγμῆναι φάναι τούτου τὸν πνεύμονα ; τοῦτό τε οὖν τὸ βοήθημα μέγιστον ὑπάρχων οὐκ ὀρθῶς παρ’ αὐτοῦ κατέγνωσται , τούτῳ τ’ ἐφεξῆς ἡ κάθαρσις ἀμνημόνευτος ἐᾶται , καὶ φάρμακον ἀγωνιστικὸν οὐδὲν εἴρηται τῷ ἀνδρὶ κατ’ οὐδὲν γένος τῶν προειρημένων . ἀλλ’ ἐάν τε κεφαλὴ πέμπῃ τὸ ῥεῦμα , φυλαχθήσεται πέμπουσα · ἐάν τε διὰ δυσκρασίαν αὐτῶν τῶν ἀναπνευστικῶν γένηται ἡ βὴξ , καὶ αὐτὴ φυλαχθήσεται . παραπλήσιος γοῦν ἐστιν ὁ Ἐρασίστρατος ἀγαλματοποιῷ , τὰ μὲν ἄλλα πάντα κοσμήσαντι , τυφλὸν δ’ ἐργασαμένῳ τὸ ἄγαλμα . τί γὰρ ὄφελος τοῦ λοιποῦ κάλλους , ὀφθαλμῶ μὴ παρόντων ; εἶτα τῶν τηλικούτων ἀνδρῶν μέγιστα σφαλλομένων ὁ θαυμασιώτατος Θεσσαλὸς , οὐδ’ ἐννοήσας τὴν τέχνην , ἀξιώσει μεθοδικὸς ὀνομάζεσθαι · καὶ νῦν ὁρῶμεν σχεδὸν ἅπαντας τοὺς ἀπ’ αὐτοῦ φλεβοτομοῦντας ἄλλους τε πολλοὺς τῶν καμνόντων , οἷς οὐχ ὅπως ὠφέλιμον , ἀλλὰ καὶ βλαβερὸν ἐχρῆν . ὑπειλῆφθαι τὸ βοήθημα , φυλαττόντων γε αὐτῶν τὰς οἰκείας ὑποθέσεις · οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ τοὺς αἷμα πτύσαντας , εἴτε ﻿ σὺν ἐμέτοις εἴτε σὺν βηξὶν , ὅταν ὦσιν ἰσχυροὶ τὴν δύναμιν . εἶτα πῶς ἀλλήλοις ὁμολογεῖ ταῦτα , τὸ φλεβοτομεῖν τινα τῶν αἷμα πτυσάντων , αὐτοὺς ἐν τοῖς ἰδίοις συγγράμμασι γράφοντας τοῖς στεγνοῖς πάθεσιν ἐπιτήδειον εἶναι τὸ βοήθημα ; μὴ τοίνυν ἔτι μηδὲ μεθοδικοὺς ἑαυτοὺς ὀνομαζέτωσαν , ἀλλ’ ἐμπειρικοὺς , οἳ παρέντες τὸν λόγον , ὃν ἐνόμιζον ὑπάρχειν ὑγιῆ , τῇ πείρᾳ χρῶνται πρὸς τὴν τῶν βοηθημάτων εὕρεσιν . ἆρ’ οὖν ἐν τούτοις μὲν ἐναργῶς ἐξελέγχονται μηδὲν μήτε μεθόδῳ μήθ’ ὅλως λόγῳ τινὶ πράττοντες , ἐν οἷς δὲ τὰ μέρη φασὶν ὑπάρχειν ἄχρηστα πρὸς τὴν τῆς θεραπείας εὕρεσιν , οὐ πολὺ μᾶλλον ; καὶ μὴν εἴ τις ἀναμνησθείη τῶν εἰρημένων ἡμῖν ἐπὶ ὠτῶν καὶ μυκτήρων καὶ ὀφθαλμῶν καὶ στόματος καὶ θώρακος καὶ πνεύμονος ; ἔτι τε μήτρας καὶ κύστεως καὶ τῶν κατὰ τὴν γαστέρα , τοῦ παντὸς ἁμαρτάνοντες φανοῦνται . τοιοῦτος γοῦν καὶ ὁ τῷ Μακεδονικῷ φαρμάκῳ χρώμενος ἐπ’ αἰδοίου φλεγμαίνοντος , ἅμα τῷ χαλαστικῷ καταπλάσματι , τῷ συνήθει τούτῳ τῷ δι’ ἄρτου καὶ ὑδρελαίου σκευαζομένῳ . καί τις ἄλλος αὐτῷ παραπλήσιος ἐφ’ ἕδρας ἡλκωμένης τοῖς αὐτοῖς χρώμενος · ἀλλ’ ἐν τοῖς περὶ τῶν φλεγμονῶν λόγοις ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἐροῦμεν . ἕλκη δὲ χωρὶς φλεγμονῆς ἐν αἰδοίῳ καὶ ἕδρᾳ καταπλάσματος μὲν οὐδενὸς δεῖται , φαρμάκου δ’ ἐπουλοῦντος ; οὐ μὰ Δία τοιούτου τὴν φύσιν οἷον εἰς οὐλὴν ἄγει τὰ κατὰ τὰς σάρκας ἕλκη , ἀλλ’ εἰς τοσοῦτον ξηροτέρου τὴν δύναμιν εἰς ὅσον ἐστὶ καὶ τὰ μόρια ξηρότερα σαρκός . καὶ τό γε θαυμασιώτερον , αὐτῶν τῶν ἐν αἰδοίῳ συνισταμένων ἑλκῶν ἐπὶ μᾶλλον δεῖται ξηραίνεσθαι τά τε τοῦ καυλοῦ σύμπαντος ὅσα τε ἐκτὸς αὐτοῦ κατὰ τὸ πέρας ἐστὶν , ὃ προσαγορεύουσι βάλανον . ἧττον δὲ τούτων χρῄζει ξηραινόντων φαρμάκων ὅσα τῆς πόσθης ἐστὶν ἕλκη , κᾀκ τούτων ἔθ’ ἧττον ὅσα κατὰ τοῦ λοιποῦ δέρματος ὃ περὶ σύμπαν ἐστὶ τὸ αἰδοῖον . ὑγρὸν οὖν ποθ’ ἕλκος ἐπὶ τῆς βαλάνου τῶν ἀμεθόδων ἰατρῶν τις , τούτων δὴ τῶν Θεσσαλείων , μὴ δυνάμενος ἰάσασθαι τούτοις τοῖς ἐπουλωτικοῖς ὀνομαζομένοις φαρμάκοις , εἰς συμβουλὴν ἡμᾶς παρεκάλεσεν . ἀκούσας οὖν ὅτι πολὺ ξηροτέρου δεῖται φαρμάκου τὸ μόριον τοῦτο , παρ’ ὅσον ἐστὶ καὶ φύσει ξηρότερον , ἠπίστει μὲν τὸ πρῶτον · ὡς δ’ ὑπ’ ἀνάγκης εἰς τὸ χρήσασθαί τινι τῶν ἡμετέρων ἀφίκετο , τρισὶ μὲν ἡμέραις ὑγιάσθη τὸ ἕλκος · εὔδηλος δὲ ἦν ὁ ἰατρὸς οὐ τοσοῦτον χαίρων ἐπὶ τῷ θεραπεῦσαι τὸν ἄνθρωπον ὅσον ἀνιώμενος ἐπὶ τῷ πονηρᾷ συντετράφθαι δογμάτων αἱρέσει . τὸ γάρ τοι διὰ χάρτου κεκαυμένου , τοῦτο δὴ τὸ σύνηθες ἡμῖν , ἰᾶται τὰ τοιαῦτα τῶν ἑλκῶν , ὥσπερ γε καὶ ἄνηθον κεκαυμένον ὁμοίως ἐπιπαττόμενον , καὶ κολοκύνθη δὲ ξηρὰ κεκαυμένη κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον · ἄλλα τε πολλὰ τῶν ὄντως ἰσχυρῶς ξηραινόντων φαρμάκων . ὅσα δ’ ἄνικμα τῶν τοιούτων ἑλκῶν ἐστι καὶ πρόσψατα , τούτοις καὶ ἡ ἀλόη μόνη φάρμακον ἀγαθόν · ἐπιπάττεται δὲ χνοώδης ξηρά . αὕτη δὲ καὶ τὰ κατὰ τὴν ἕδραν ἕλκη τὰ ξηρὰ θεραπεύει καλῶς . ὁμοιοτάτην δ’ αὐτῇ δύναμιν ἔχει καὶ καδμεία δι’ οἴνου πεπλυμένη ξηρά . καὶ ταύτης ἐγγύς ἐστιν ἡ καλουμένη λιθάργυρος . εἶθ’ ἑξῆς ἡ μολύβδαινα . πάντων δ’ αὐτῶν ἀνωδυνώτατόν τε καὶ οὐδενὸς ἧττον δραστήριον ὁ πομφόλυξ ἐστίν . εἰ δ’ ὑγρότερα τύχοι πίτυός τε φλοιὸς αὐτὸς καθ’ ἑαυτὸν , ὅ τε λίθος ὁ αἱματίτης ὀνομαζόμενος . εἰ δὲ καὶ βάθος αὐτοῖς συνείη τι , μετὰ τὸ ξηρᾶναι τῶν εἰρημένων τινὶ , μάννης αὐτοῖς τοσοῦτον μικτέον ὅσον αὔταρκες εἰς γένεσιν σαρκός . τούτων τε οὖν οὐδὲν οὐδὲ ὄναρ ἴσασιν οἱ ἀπὸ τῆς ἀμεθοδωτάτης αἱρέσεως ἅπαν ἕλκος ἡγούμενοι τῆς αὐτῆς δεῖσθαι θεραπείας , ἐν ᾧπερ ἂν ᾖ τοῦ ζώου μορίῳ · καὶ πρὸς τούτοις ἔτι , μηδ’ ὅπως χρὴ ῥάπτειν αὐτῶν ἔνια , καθάπερ εἰ τύχοι τὰ κατ’ ἐπιγάστριον · ὑπὲρ ὧν ἐν τῷ μετὰ ταῦτα λόγῳ λεχθήσεται σὺν τοῖς ὑπολοίποις ἅπασι .
Lemmas: οὐδείς ὅς λέγω οὔτε νῦν οὔτε πρόσθεν ὅς ἄν ἤ αὐτός ἐξευρίσκω , ἤ κατά ὁ Ἱπποκράτης ὁδός χράω , ἀβασάνιστος εἰμί οὐδέ ἄκριτος , ἀλλά ὑπό ὁ πεῖρα ἅπας κρίνω , ὁ μέν ὁ ἀποτυχία κίνδυνος ἐγώ ὑπομένω , ὁ καρπός δέ ὁ χρῆσις ἔχω ἅπας ὅς ἄν μέλω ὁ ἔργον ὁ τέχνη . ἄλλος μέν γάρ εἰμί ὁ ἀληθής , ἄλλος δέ ὁ ὁ σοφιστής λόγος . καί τίς δέω λέγω περί ὁ σοφιστής , ὅπου καί ὁ ἀξιόλογος ἰατρός ἔνιοι ὅλος γράφω . βιβλίον περί αἷμα ἀναγωγή ἄλλος μέν τις πολύς καί μικρός καλός διεξέρχομαι , οὐδείς δέ ὁ μέγας μνημονεύω ; οὐ ἐννοέω ὡς μέν διά ὁ πολύς καί μικρός ὁ καλός παρά αὐτός παραινέω μακρός ὁ θάνατος αὐτός ὁ κάμνω γίγνομαι , διά δέ τρεῖς οὗτος σῴζω πᾶς ὁ σῴζω δύναμαι , διά φλεβοτομία καί κάθαρσις καί ὁ ῥώννυμι ὁ κεφαλή φάρμακον . λέγω δέ τέλειος ἐν ὁ ἑξῆς περί φλεβοτομία , ὅταν ὑπέρ ὁ ὁ κακώχυμος θεραπεία διέρχομαι . μή τοίνυν ὥσπερ ἔνιοι ὁ ἰατρός ἀπό ὁ μικρός ἄρχω βοήθημα , μηδέ ὅς ἐκεῖνος λέγω , ἐννοέω , ὡς . ἀποπειρατέον εἰμί οὗτος πρότερος , εἶτα , εἴπερ ἀνύω μηδείς , ἐπιτίθημι ὁ μέγας . ἐπί μέν γάρ ὁ ἀκίνδυνος πάθος ἀληθής ὁ τοιοῦτος δόξα , τίτηθνηξομι δέ πάντως ὁ κάμνω , ἐάν εἰς ἀρχή καθίστημι φθόη , ἄλογος εἰμί ἀπό ὁ μικρός ἄρχω . ὁ τε γάρ ἄλλος πᾶς καλός ὑπό . Ἱπποκράτης λέγω καί σύν αὐτός ὁ ἀφορισμός ὅδε · εἰς δέ ὁ ἔσχατος νόσημα ὁ ἔσχατος θεραπεία εἰς ἀκρίβεια κρατύς . τίς ποτέ οὖν Ἐρασίστρατος δοκέω ἀργός τε καί ῥᾴθυμος ἐν ἀρχή ὁ τοιοῦτος πάθος γίγνομαι , ἐπιμελής αὖθις εἰμί , ὅτε οὐδείς ὄφελος ; φλεβοτομία γάρ οὐδέ ὅλος ἐπί οὐδείς ὁ αἷμα ἀναγωγή χράω , λογισμός φαῦλος πιστεύω · καθαίρω τε οὐδείς , καθά οὐδέ ὁ κεφαλή ξηραίνω . ὅς εἰ τις ἐξαιρέω ὁ κινδυνεύω ἁλίσκομαι φθόη , ἔͅν ἄλλος πᾶς διέρχομαι καλός , οὐδείς , οἴομαι , πολύς ἀνύω . φλεβοτομία γάρ παραιτέομαι , δεσμός μόνος χράω ἐπί ὁ κῶλον ὑπέρ ἀντίσπασις , ἵνα , ὡς αὐτός φημί , εἰς ὁ ὁ φλεγμονή καιρός ἔχω αὐτάρκης αἷμα καί μή διά ὁ ἔνδεια αὐτός τρέφω ἀναγκάζω ὁ ἄρρωστος . ἀλλά ὦ γενναῖος , φημί τις ἄν , οἴομαι , πρός αὐτός , ἐάν φθάνω φλεγμαίνω πνεύμων ἐπί ἀγγεῖον ῥήγνυμι , μηκέτι ἐλπίζω οὗτος ἰάομαι διά ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω λογισμός · ὥστε οὐδείς ἔτι σύ χρῄζω , προδίδωμι ἐν ἀρχή . παραπλήσιος γάρ τις ποιέω κυβερνήτης διά ἀμέλεια περιτρέπω ὁ πλοῖον , εἶτα ἐγχειρίζω σανίς ὁ πλωτήρ τις καί συμβουλεύω διά οὗτος πορίζω ὁ σωτηρία . ἀλλά ἴσως Ἐρασίστρατος ἡγέομαι ὁ ἐκ ἀνάγκη . ἕπομαι τραῦμα εἰμί ὁ φλεγμονή , ἀγνοέω δέ , εἴπερ οὕτως γιγνώσκω , μέγας · πάρειμι γοῦν θεάομαι ὁ βούλομαι μυρίος ὁ ὁσημέραι μονομαχέω ἄνευ φλεγμονή τραῦμα μέγας κολλάω · ὥστε ὁ δεύτερος ἤ ὁ τέταρτος ὁ ἡμέρα ἐν ἀσφάλεια πᾶς καθίστημι . πάμπολυς δέ καί ἐγώ θεραπεύω ἀγγεῖον ἐν πνεύμων ῥήγνυμι . ἐκ κατάπτωσις ἤ ἐκ πληγή ἤ βοή , πρίν φλεγμαίνω ὁ ῥήγνυμι . εἰ δέ καί οὗτος φημί φλεγμαίνω ὁ πνεύμων , ὁ ἑαυτοῦ μάχομαι δόγμα , ἅμα μέν φλεγμαίνω λέγω κύριος σπλάγχνον ἐγγύς κεῖμαι καρδία , ἅμα δέ ἀπύρεκτος φαίνω ὁ ἄνθρωπος , ἔτι τε λύω ὁ φλεγμονή , μηδείς ἀναπτύω . ἀντακούω τοιγαροῦν παρά ἐγώ ὡς οὔτε κολλάω ὁ ἕλκος οἷος τε εἰμί , ἐάν ὁ πνεύμων φλεγμαίνω · καί πάντως πυρέσσω φλεγμαίνω · ἀναπτύω τε ἑξῆς σύν βήξ πυώδης πτύσμα , λύω ὁ φλεγμονή . ἐάν τοίνυν μήτε πυρέσσω μήτε βήσσω μήτε ἀναπτύω τις ὁ ἐπί ἕλκος καί φλεγμονή ἰχώρ , τίς νόος ἔχω φλεγμαίνω φημί οὗτος ὁ πνεύμων ; οὗτος τε οὖν ὁ βοήθημα μέγας ὑπάρχω οὐ ὀρθός παρά αὐτός καταγιγνώσκω , οὗτος τε ἐφεξῆς ὁ κάθαρσις ἀμνημόνευτος ἐάω , καί φάρμακον ἀγωνιστικός οὐδείς λέγω ὁ ἀνήρ κατά οὐδείς γένος ὁ προλέγω . ἀλλά ἐάν τε κεφαλή πέμπω ὁ ῥεῦμα , φυλάσσω πέμπω · ἐάν τε διά δυσκρασία αὐτός ὁ ἀναπνευστικός γίγνομαι ὁ βήξ , καί αὐτός φυλάσσω . παραπλήσιος γοῦν εἰμί ὁ Ἐρασίστρατος ἀγαλματοποιός , ὁ μέν ἄλλος πᾶς κοσμέω , τυφλός δέ ἐργάζομαι ὁ ἄγαλμα . τίς γάρ ὄφελος ὁ λοιπός κάλλος , ὀφθαλμός μή πάρειμι ; εἶτα ὁ τηλικοῦτος ἀνήρ μέγας σφάλλω ὁ θαυμάσιος Θεσσαλός , οὐδέ ἐννοέω ὁ τέχνη , ἀξιόω μεθοδικός ὀνομάζω · καί νῦν ὁράω σχεδόν ἅπας ὁ ἀπό αὐτός φλεβοτομέω ἄλλος τε πολύς ὁ κάμνω , ὅς οὐ ὅπως ὠφέλιμος , ἀλλά καί βλαβερός χρή . ὑπολαμβάνω ὁ βοήθημα , φυλάσσω γε αὐτός ὁ οἰκεῖος ὑπόθεσις · οὐ ἦκα δέ καί ὁ αἷμα πτύω , εἴτε ﻿ σύν ἔμετος εἴτε σύν βήξ , ὅταν εἰμί ἰσχυρός ὁ δύναμις . εἶτα πῶς ἀλλήλων ὁμολογέω οὗτος , ὁ φλεβοτομέω τις ὁ αἷμα πτύω , αὐτός ἐν ὁ ἴδιος σύγγραμμα γράφω ὁ στεγνός πάθος ἐπιτήδειος εἰμί ὁ βοήθημα ; μή τοίνυν ἔτι μηδέ μεθοδικός ἑαυτοῦ ὀνομάζω , ἀλλά ἐμπειρικός , ὅς παρίημι ὁ λόγος , ὅς νομίζω ὑπάρχω ὑγιής , ὁ πεῖρα χράω πρός ὁ ὁ βοήθημα εὕρεσις . ἆρα οὖν ἐν οὗτος μέν ἐναργής ἐξελέγχω μηδείς μήτε μέθοδος μήτε ὅλος λόγος τις πράσσω , ἐν ὅς δέ ὁ μέρος φημί ὑπάρχω ἄχρηστος πρός ὁ ὁ θεραπεία εὕρεσις , οὐ πολύς μάλα ; καί μήν εἰ τις ἀναμιμνῄσκω ὁ λέγω ἐγώ ἐπί οὖς καί μυκτήρ καί ὀφθαλμός καί στόμα καί θώραξ καί πνεύμων ; ἔτι τε μήτρα καί κύστις καί ὁ κατά ὁ γαστήρ , ὁ πᾶς ἁμαρτάνω φαίνω . τοιοῦτος γοῦν καί ὁ ὁ Μακεδ ́νιος φάρμακον χράω ἐπί αἰδοῖον φλεγμαίνω , ἅμα ὁ χαλαστικός κατάπλασμα , ὁ συνήθης οὗτος ὁ διά ἄρτος καί ὑδρέλαιον σκευάζω . καί τις ἄλλος αὐτός παραπλήσιος ἐπί ἕδρα ἑλκόω ὁ αὐτός χράω · ἀλλά ἐν ὁ περί ὁ φλεγμονή λόγος ὑπέρ ὁ τοιοῦτος λέγω . ἕλκος δέ χωρίς φλεγμονή ἐν αἰδοῖον καί ἕδρα κατάπλασμα μέν οὐδείς δέω , φάρμακον δέ ἐπουλόω ; οὐ μά Ζεύς τοιοῦτος ὁ φύσις οἷος εἰς οὐλή ἄγω ὁ κατά ὁ σάρξ ἕλκος , ἀλλά εἰς τοσοῦτος ξηρός ὁ δύναμις εἰς ὅσος εἰμί καί ὁ μόριον ξηρός σάρξ . καί ὁ γε θαυμάσιος , αὐτός ὁ ἐν αἰδοῖον συνίστημι ἕλκος ἐπί μάλα δέω ξηραίνω ὁ τε ὁ καυλός σύμπας ὅσος τε ἐκτός αὐτός κατά ὁ πέρας εἰμί , ὅς προσαγορεύω βάλανος . ἥσσων δέ οὗτος χρῄζω ξηραίνω φάρμακον ὅσος ὁ πόσθη εἰμί ἕλκος , ᾀ οὗτος ἔτι ἥσσων ὅσος κατά ὁ λοιπός δέρμα ὅς περί σύμπας εἰμί ὁ αἰδοῖον . ὑγρός οὖν ποτέ ἕλκος ἐπί ὁ βάλανος ὁ ἀμέθοδος ἰατρός τις , οὗτος δή ὁ Θεσσάλειος , μή δύναμαι ἰάομαι οὗτος ὁ ἐπουλωτικός ὀνομάζω φάρμακον , εἰς συμβουλή ἐγώ παρακαλέω . ἀκούω οὖν ὅτι πολύς ξηρός δέω φάρμακον ὁ μόριον οὗτος , παρά ὅσος εἰμί καί φύσις ξηρός , ἀπιστέω μέν ὁ πρῶτος · ὡς δέ ὑπό ἀνάγκη εἰς ὁ χράω τις ὁ ἡμέτερος ἀφικνέομαι , τρεῖς μέν ἡμέρα ὑγιάζω ὁ ἕλκος · εὔδηλος δέ εἰμί ὁ ἰατρός οὐ τοσοῦτος χαίρω ἐπί ὁ θεραπεύω ὁ ἄνθρωπος ὅσος ἀνιάω ἐπί ὁ πονηρός συντρέπω δόγμα αἵρεσις . ὁ γάρ τοι διά χάρτης καίω , οὗτος δή ὁ συνήθης ἐγώ , ἰάομαι ὁ τοιοῦτος ὁ ἕλκος , ὥσπερ γε καί ἄνηθον καίω ὅμοιος ἐπιπάσσω , καί κολοκύνθη δέ ξηρός καίω κατά ὁ αὐτός τρόπος · ἄλλος τε πολύς ὁ ὄντως ἰσχυρός ξηραίνω φάρμακον . ὅσος δέ ἄνικμος ὁ τοιοῦτος ἕλκος εἰμί καί πρόσψατος , οὗτος καί ὁ ἀλόη μόνος φάρμακον ἀγαθός · ἐπιπάσσω δέ χνοώδης ξηρός . οὗτος δέ καί ὁ κατά ὁ ἕδρα ἕλκος ὁ ξηρός θεραπεύω καλός . ὅμοιος δέ αὐτός δύναμις ἔχω καί καδμία διά οἶνος πλύνω ξηρός . καί οὗτος ἐγγύς εἰμί ὁ καλέω λιθάργυρος . εἶτα ἑξῆς ὁ μολύβδαινα . πᾶς δέ αὐτός ἀνώδυνος τε καί οὐδείς ἥσσων δραστήριος ὁ πομφόλυξ εἰμί . εἰ δέ ὑγρός τυγχάνω πίτυς τε φλοιός αὐτός κατά ἑαυτοῦ , ὁ τε λίθος ὁ αἱματίτης ὀνομάζω . εἰ δέ καί βάθος αὐτός σύνειμι τις , μετά ὁ ξηραίνω ὁ λέγω τις , μάννα αὐτός τοσοῦτος μικτέον ὅσος αὐτάρκης εἰς γένεσις σάρξ . οὗτος τε οὖν οὐδείς οὐδέ ὄναρ οἶδα ὁ ἀπό ὁ ἀμέθοδος αἵρεσις ἅπας ἕλκος ἡγέομαι ὁ αὐτός δέω θεραπεία , ἐν ὅς ἄν εἰμί ὁ ζῷον μόριον · καί πρός οὗτος ἔτι , μηδέ ὅπως χρή ῥάπτω αὐτός ἔνιοι , καθά εἰ τυγχάνω ὁ κατά ἐπιγάστριος · ὑπέρ ὅς ἐν ὁ μετά οὗτος λόγος λέγω σύν ὁ ὑπόλοιπος ἅπας .