galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 1.4
Ἡμεῖς δὲ μετὰ τῶν ἠσκημένων τε ἅμα παρακολουθεῖν ἀποδείξει καὶ φύσει συνετῶν , οὐ γὰρ δὴ ὄνους Θεσσαλείους ἐπαγγελλόμεθα διδάσκειν , ἐπὶ τὸ προκείμενον ἐξ ἀρχῆς ἴωμεν , εὐθὺς ἅμα τῇ διδασκαλίᾳ τῇς θεραπευτικῆς μεθόδου καὶ ὧν ἐσφάλησαν οἱ πλεῖστοι τῶν ἰατρῶν ἐπιχειρησάντων ἰξευρεῖν αὐτὴν ἐξηγούμενοι τὰς αἰτίας · εἰς γάρτοι τὴν βεβαιοτέραν πίστιν τῶν ἀληθῶν οὐδὲ τοῦτο σμικρὸν φαίνεται συντελεῖν . πρῶτον μὲν οὖν εὐλαβηθῶμεν ἀμφοῖν ﻿ ἅμα μεμνῆσθαι , μεθόδου τε λογικῆς καὶ πείρας ἀλόγου · πρόκειται γὰρ οὐ περὶ πάσης εὑρέσεως ἰαμάτων εἰπεῖν νῦν , ἀλλὰ μόνης τῆς κατὰ μέθοδον · ὥσπερ καὶ περί γε τῆς ἐμπειρικῆς ἡμῖν τε δι’ ἑτέρου γράμματος εἴρηται καὶ αὐτοῖς ἐμπειρικοῖς καλουμένοις ἰατροῖς ἐπὶ πλεῖστον ἐξείργασται καὶ οὕτως ἂν εὐξαίμην καὶ τοὺς λογικοὺς ἅπαντας ἰατροὺς ἔχεσθαι τοῦ προκειμένου , καὶ μὴ συγχεῖν , μηδὲ ταράττειν , μηδὲ συνάγειν εἰς ταὐτὸν ἀναλογισμόν τε καὶ πεῖραν , ἀλλ’ ἑκάτερον ἰδίᾳ μεταχειρίζεσθαι καὶ σκοπεῖσθαι τίνα δύναμιν ἔχει καὶ πόσον εἰς τὸ τέλος τῆς τέχνης συνεργεῖ . τὸ τοίνυν μεθόδῳ τι ζητεῖν ἐξευρεῖν ἀντίκειται μὲν τῷ κατὰ τύχην τε καὶ αὐτομάτως · ἔστι δὲ τὸ τοιοῦτον μετά τινος ὁδοῦ καὶ τάξεως , ὡς εἶναί τι πρῶτον ἐν τῇ ζητήσει καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καὶ τέταρτον καὶ οὕτως ἐφεξῆς τἄλλα σύμπαντα , μέχρι περ ἄν ἀφίκηταί τις ἐπ’ αὐτὸ τὸ προκείμενον ἐξ ἀρχῆς . οἱ μὲν οὖν ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας καλῶς ποιοῦντες ὁμολογοῦσιν ὡς οὔτε τῆς εὑρέσεως οὔτε τῆς διδασκαλίας ἀναγκαία τάξις ἐστὸν παρ’ αὐτοῖς · ἄτεχνον γάρ τι καὶ ἄλογον ἡ πεῖρα καὶ τύχης ἀγαθῆς δεόμενον εἰς τὴν τῶν ζητουμένων εὕρεσιν ὅσοι δὲ λόγον ἡγεμόνα τῆς εὑρέσεως ἐποιήσαντο · καὶ τάξιν , ὁδόν τε μίαν τὴν ἐπὶ τὸ τέλος . ἄγουσαν ὑπέθεντο , τούτοις ἀναγκαῖον μὲν ἦν ἀπὸ πρώτου τινὸς ἀρξαμένοις ὁμολογουμένου πᾶσιν ἀνθρώποις , οὕτως ἤδη μετιέναι πρὸς τὰ λοιπά ποιοῦσί γε μὴν οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ τὰς ἀρχὰς οἱ πλεῖστοι διαφωνουμένας λαμβάνουσιν , οὐκ ἀποδείξαντες δὲ ἐπὶ τὰ λοιπὰ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον μετέρχονται , νομοθετοῦντες μᾶλλον ἢ ἀποδεικνύντες . ἅπαντα δ’ αὐτοῖς τὰ τοιαῦτα συμβαίνει διὰ τὸ μηδὲν ὑπὲρ ἀποδείξεως ἐπεσκέφθαι πρότερον , ἀλλ’ ἅμα τε τοῖς ζητουμένοις ἐφίστασθαι καὶ τολμᾷν χρῆσθαι πρὸς τὴν πίστιν αὐτῶν ἀποδείξεσιν , ὅμοιόν τι ποιοῦσιν ἀνθρώπῳ μετρεῖν ἐπιχειροῦντι σφαῖραν , ἢ κύβον , ἢ κῶνον , ἢ κύλινδρον , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον , οὔτε γεωμετρίας οὔτε λογιστικῆς ἐπιστήμονι θεωρίας , ἀλλὰ μηδὲ πῆχυν , ἢ παλαιστὴν , ἢ πόδα παρεσκευασμένῳ , κᾄπειτα ἀγανακτοῦντι πρὸς τοὺς ἀπόδειξιν ζητοῦντας , ἢ καὶ σιωπᾷν ἀξιοῦντας . ὡς γὰρ κᾀκεῖ γελοῖος ὁ φάσκων ὀρθογωνίου τριγώνου , τῆς μὲν ἑτέρας τῶν περὶ τὴν ὀρθὴν γωνίαν πεντάποδος , εἰ οὕτως ἔτυχεν , ὑπαρχούσης , τῆς δ’ ἑτέρας δωδεκάποδος , οὐ τριάκοντα ποδῶν γίγνεσθαι τὸ ἐμβαδὸν , ἀλλὰ τετταράκοντα , καὶ τούτων μηδεμίαν ἀπόδειξιν ἔχων εἰπεῖν , οὕτω κᾀνταῦθα γελοῖος ὁ ἀποφηνάμενος μὲν ὁτιοῦν , ἀποδεῖξαι δ’ οὐ δυνάμενος . ὡς οὖν τῆς κατὰ τὸ τρίγωνον ἀποδείξεως , οὐ γὰρ ἀφεκτέον ἡμῖν ἐστι τοῦ παραδείγματος , ἀπεληλακόσιν ἤδη τοῦ λόγου τοὺς ἀπαιδεύτους μεθοδικοὺς , αὐτὸ μὲν τὸ προκείμενον ἐκ δυοῖν τούτων ἐπεραίνετο προτάσεων , μιᾶς μὲν τῆς τὸ περιεχόμενον χωρίον ὑπό τε τῆς πεντάποδος καὶ δωδεκάποδος , ἑξηκοντάπουν γίγνεσθαι , δευτέρας δὲ τῆς ἥμισυ τρίγωνον ἐκείνου τοῦ χωρίου λεγούσης καὶ δεικνυούσης ὑπάρχειν , ἑκατέρα δὲ πάλιν τούτων ἑτέρων τινῶν εἰς ἀπόδειξιν ἐδεῖτο προτάσεων , εἶτ’ ἐκεῖναι πάλιν ἑτέρων , ἄχρι περ ἂν ἐπὶ τὰς πρώτας ἀνέλθωμεν , αἱ δὲ οὐκ ἐξ ἄλλων , οὐδὲ δι’ ἀποδείξεως , ἀλλ’ ἐξ ἑαυτῶν ἔχουσι τὴν πίστιν , οὕτως , οἶμαι , κᾀπὶ τῶν τὴν ἰατρικὴν τέχνην ἀποδεικνυμένων ἁπάντων εἰς πρώτας τινὰς ἀναποδείκτους προτάσεις καὶ ἐξ ἑαυτῶν πιστὰς ἀνάγεσθαι χρῆναι πάντα . καὶ εἴπερ οὕτως ἅπαντες ἐπεχείρησαν εἰπεῖν τι περὶ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου , πάντως ἄν που καὶ συνεφώνησαν ἀλλήλοις , ὥσπερ οἱ ἀριθμητικοί τε καὶ γεωμέτραι καὶ οἱ λογιστικοί · μαθεῖν γοῦν ἔστι παρ’ ἐκείνων εὐθὺς κατ’ ἀρχὰς ὁποῖον μέν τι δηλοῦται πρὸς ἑκάστου τῶν ὀνομάτων οἷς μέλλουσι χρῆσθαι , τίνας δὲ προτάσεις ἀναποδείκτους παραλήψονται πρὸς τὸν λόγον , ἅσπερ δὴ καὶ ἀξιώματα καλοῦσιν , οἷον ὅτι γραμμὴν μὲν ὀνομάζω μῆκος ἀπλατὲς , ἐπιφάνειαν δὲ τὸ μῆκος καὶ πλάτος μόνον ἔχον , καὶ τρίγωνον μὲν τόδε τι , τετράγωνον δὲ τόδε τι , καὶ τῶν ἄλλων ὁμοίως ἕκαστον · εἶθ’ ὅτι καὶ τοῖς τοιούτοις ἀξιώμασι χρήσοιτο , προειπὼν ὡς τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα καὶ ἀλλήλοις ἐστὶν ἴσα , καὶ ἐὰν ἴσοις ἴσα προστεθῇ , τὰ ὅλα ἴσα ἔσται · μετὰ ταῦτ’ ἤδη πειρᾶται δεικνύναι τὰ θεωρήματα , μηδὲν τούτων ἔξωθεν ὧν ἐξ ἀρχῆς ὑπέθετο προλαμβάνων . οἱ πολλοὶ δὲ τῶν ἰατρῶν , ὡς οἶσθα καὶ αὐτὸς , Ἱέρων κράτιστε , πόθεν ἤρξαντο τῆς εὑρέσεως ἣν εὑρηκέναι φασὶν ἐρωτώμενοι τοσοῦτον ἀποδέουσι τοῦ λέγειν ἀναποδείκτους τε καὶ ἅπασιν ὁμολογουμένας ἀρχὰς , ὥστ’ οὐδ’ ἀποκρίνεσθαι σύμφωνον ἑαυτοῖς οὐδὲν ἐξευρίσκουσιν , ἀλλ’ Εὐρίπου δίκην ἄνω τε καὶ κάτω μεταβάλλονται , τἀναντία τιθέμενος ἕκαστος ἑαυτῷ τοῦ λόγου προϊόντος ὧν ἐξ ἀρχῆς ὑπέθετο . φαινομένας γοῦν εἰπὼν εἶναι τὰς κοινότητας ὁ σοφώτατος Θεσσαλὸς , ὀλίγον ὕστερον οὐ μόνον οὐδένα τῶν ἔμπροσθεν ἰατρῶν ἰδεῖν αὐτάς φησιν , ἀλλ’ οὐδὲ τὸν πρῶτον γεννήσαντα Θεμίσωνα · τούτῳ γὰρ οὖν δὴ μόνῳ παραχωρεῖ καθάπερ πατρὶ τέκνα γνήσια τὰς τερατώδεις ἐκείνας κοινότητας . εἶθ’ οἱ μετ’ αὐτοὺς ἅπαντες ἀλλήλοις τε καὶ τῷ Θεσσαλῷ διηνέχθησαν , οὔτε τὰς αὐτὰς εἰσηγούμενοι κοινότητας οὔθ’ ὅλως ἀλλήλοις ὁμολογοῦντες οὐδὲ καθ’ ἓν , ὥσπέρ σοι καὶ τοῦτο πολλάκις ἀπέδειξα παρόντων αὐτῶν τῶν μεθοδικῶν · ἴσως δ’ ἄν που καὶ γράψαιμι κατὰ πολλὴν σχολὴν ὑπὲρ τῆς διαφωνίας αὐτῶν , ἀλλὰ νῦν γε τοσοῦτον εἰς τὰ προκείμενα προσήκει λαβεῖν , ὡς ἐχρῆν ἀρχηγοὺς αἱρέσεως καθισταμένους αὐτοὺς ἐξηγήσασθαι πρότερον ἐφ’ ὅτου πράγματος ἕκαστον ﻿ τῶν ὀνομάτων ἐπιφέρουσιν , ὥσπερ οὖν καὶ οἱ ἐμπειρικοὶ ποιοῦσι , φαίνεσθαι μὲν λέγοντες τὰ ταῖς αἰσθήσεσιν ὑποπίπτοντα , γινώσκεσθαι δὲ τὰ μνημονευόμενα , φαίνεσθαι δ’ ἄμα καὶ γινώσκεσθαι τὰ καὶ πρότερόν ποτε ταῖς αἰσθήσεσιν ὑποπεσόντα καὶ νῦν ὁμοίως ὑποπίπτοντα . πότερον οὖν οὕτω καὶ αὐτοὶ φαίνεσθαι λέγουσι τὰς κοινότητας ὡς αἰσθήσει γνωριζομένας , ἢ καὶ τὰ διὰ λόγου λαμβανόμενα φαινόμενα καλοῦσιν ; οἱ μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας οὐ πάνυ τι συγχωροῦσιν οὐδὲν τῶν τῷ λόγῳ μόνῳ δοκούντων ἐγνῶσθαι φαινόμενον ὀνομάζειν · οἱ δ’ αὖ παλαιοὶ φιλόσοφοι διττὸν γένος εἶναί φασι τῶν φαινομένων , ἓν μὲν , ὅπερ καὶ τοῖς ἐμπειρικοῖς ὁμολογεῖται , τῶν αἰσθήσει τινὶ διαγινωσκομένων , οἷον λευκοῦ καὶ μέλανος καὶ σκληροῦ καὶ μαλακοῦ καὶ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ τῶν ὁμοίων , ἕτερον δὲ τῶν ὑποπιπτόντων νοήσει κατὰ πρώτην ἐπιβολὴν ἀναπόδεικτον , ὡς τὰ τῷ αὐτῷ ἴσα καὶ ἀλλήλοις ὑπάρχειν ἴσα , καὶ ἐὰν ἴσοις ἴσα προστεθῇ , καὶ τὰ ὅλα ἴσα γίγνεσθαι , καὶ ἐὰν ἀπὸ ἴσων ἴσα ἀφαιρεθῇ , καὶ τὰ λοιπὰ ἴσα εἶναι . τοῦ τοιούτου γένους εἶναί φασι καὶ τὸ μηδὲν ἀναιτίως γίγνεσθαι · καὶ πάντ’ ἐξ ὄντος τινὸς , ἐκ δὲ τοῦ μηδόλως ὄντος οὐδέν · οὕτω δὲ καὶ τὸ φθείρεσθαι μηδὲν εἰς τὸ τέως οὐκ ὂν , καὶ τὸ περὶ παντὸς ἀναγκαῖον ἢ καταφάσκειν ἢ ἀποφάσκειν , ἕτερά τε τοιαῦτα πολλὰ , περὶ ὧν ἐν ταῖς λογικαῖς πραγματείαις ἐπισκέπτονται , καὶ ἡμῖν δὲ εἰς ὅσον οἷόν τε σαφέστατα διὰ τῶν ὑπὲρ ἀποδείξεως ὑπομνημάτων εἴρηται . περὶ τούτων ἐν ταῖς τοιαύταις ἀρχαῖς , ἃς δὴ καὶ λογικὰς ὀνομάζομεν , ἀμφισβητοῦσιν ἔνιοι τῶν φιλοσόφων ἐρίζοντες · ἀλλ’ ἐκεῖνοι μὲν ἄχρι γοῦν τοσούτου σωφρονοῦσιν , ὡς ἀπιστεῖν ἀποδείξει πάσῃ , γινώσκοντες , οἶμαι , κᾂν μὴ λέγωσιν , ὡς αὐτὸ γοῦν τοῦτο βεβαίως ἐπίστανται , τὸ μηδὲν ἀποδειχθῆναι δύνασθαι , τῶν λογικῶν ἀρχῶν ἀπιστουμένων · ὅσοι δ’ ἄχρι τοσούτου σκαιοὶ καὶ ἀνόητοι τυγχάνουσιν ὄντες , ὡς μηδὲ αὐτῷ τούτῳ παρακολουθεῖν , ἀποδεικνύναι μὲν πειρῶνται , τίνες δέ εἰσι καὶ ποῖαι καὶ πόσαι τῶν ἀποδείξεων ἀρχαὶ μήτε γινώσκειν μήτε ζητεῖν ἐθέλειν μήτ’ ἄλλου διδάσκοντος ἀκούειν ὑπομένειν , ἀλλ’ ἁπλῶς ἀποφαίνεσθαι καὶ φθέγγεσθαι ῥήματα μηδ’ ὅ τι σημαίνει σαφῶς εἰπεῖν δυνάμενοι . εὐλόγως οὖν ἑκατοντάβιβλοι πραγματεῖαι γράφονται τοῖς ἀπ’ αὐτῶν , ἅμα μὲν ζητοῦσι καθ’ ὅτου πράγματος ἕκαστον τῶν ὀνομάτων ὁ Θεσσαλὸς ἐπέφερεν , ἅμα δ’ οὐχ εὑρίσκουσιν οὐδὲν τοιοῦτον ᾧ συμφωνήσει πάντα τὰ κατὰ μέρος ὑπ’ αὐτοῦ λεγόμενα . τίνες γὰρ οὖν αἱ φαινόμεναι κοινότητές εἰσιν , ἢ πῶς φαινόμεναι , λέγειν οὐκ ἔχουσιν , οὐδ’ ἂν πολλαπλασίους ἄλλας γράψωσι βίβλους . ἤτοι γὰρ αἰσθήσει πάντως ὑποπίπτειν χρὴ τὸ φαινόμενον , ἢ νοήσει κατὰ μίαν ἐπιβολὴν ἀθρόως , ἑκάτερα χωρὶς ἀποδείξεως · εἴ τι δ’ ἐκπέπτωκεν ἐκ τοῦ κατὰ μίαν προσβολὴν εἰς γνῶσιν ἥκειν , εὐθὺς μὲν τοῦτο καὶ διαπεφώνηται πάντως · καὶ ἀποδείξεως δεῖται καὶ τέχνην οὐδεμίαν ἀπὸ τοιούτου πράγματος ἄρχεσθαι προσήκει . ταῦτ’ οὖν εἰ μὲν ἐγυμνάσαντο κατὰ τὰς λογικὸς μεθόδους , αὐτοί τ’ ἂν ᾔδεσαν ἡμῶν τε οὐκ ἂν μάτην κατέτριβον τὸν χρόνον · ἐπεὶ δ’ ἀγύμναστοι καὶ ἀμαθεῖς ὄντες , ἐξ ἀπονοίας ἐτόλμησαν ἀποδείξει χρήσασθαι , πρὶν ὅ τί ποτέ ἐστιν ἀπόδειξις μαθεῖν , ἀναγκαῖον ἤδη τοὺς τοιούτους ἅπαντας σφάλλεσθαι καὶ ληρεῖν μακρὰ , καὶ μηδὲ τοῖς ὀρθῶς ἀποδεικνύουσιν ἀκολουθεῖν , ἀλλ’ ἀναλίσκειν μάτην τὸν χρόνον . μὴ τοίνυν αὐτοῖς μηδ’ ὡς ζώοις λογικοῖς ἔτι διαλεγώμεθα , μηδ’ ἀντιλέγωμεν . μακρὰ , πρὶν ἂν ἐθελήσωσι μαθεῖν οἷόν τι πρᾶγμά ἐστιν . ἀπόδειξις , ὅπως τε δεῖ τὸν μέλλοντα καλῶς αὐτῇ χρήσασθαι γεγυμνάσθαι .
Lemmas: ἐγώ δέ μετά ὁ ἀσκέω τε ἅμα παρακολουθέω ἀπόδειξις καί φύσις συνετός , οὐ γάρ δή ὄνος Θεσσάλειος ἐπαγγέλλω διδάσκω , ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐκ ἀρχή ἔρχομαι , εὐθύς ἅμα ὁ διδασκαλία ὁ θεραπευτικός μέθοδος καί ὅς σφάλλω ὁ πολύς ὁ ἰατρός ἐπιχειρέω ἰξευρέω αὐτός ἐξηγέομαι ὁ αἰτία · εἰς γάρ ὁ βέβαιος πίστις ὁ ἀληθής οὐδέ οὗτος μικρός φαίνω συντελέω . πρῶτος μέν οὖν εὐλαβέομαι ἄμφω ﻿ ἅμα μιμνῄσκω , μέθοδος τε λογικός καί πεῖρα ἄλογος · πρόκειμαι γάρ οὐ περί πᾶς εὕρεσις ἴαμα λέγω νῦν , ἀλλά μόνος ὁ κατά μέθοδος · ὥσπερ καί περί γε ὁ ἐμπειρικός ἐγώ τε διά ἕτερος γράμμα λέγω καί αὐτός ἐμπειρικός καλέω ἰατρός ἐπί πολύς ἐξεργάζομαι καί οὕτως ἄν εὔχομαι καί ὁ λογικός ἅπας ἰατρός ἔχω ὁ πρόκειμαι , καί μή συγχέω , μηδέ ταράσσω , μηδέ συνάγω εἰς αὐτός ἀναλογισμός τε καί πεῖρα , ἀλλά ἑκάτερος ἴδιος μεταχειρίζω καί σκοπέω τίς δύναμις ἔχω καί πόσος εἰς ὁ τέλος ὁ τέχνη συνεργέω . ὁ τοίνυν μέθοδος τις ζητέω ἐξευρίσκω ἀντίκειμαι μέν ὁ κατά τύχη τε καί αὐτόματος · εἰμί δέ ὁ τοιοῦτος μετά τις ὁδός καί τάξις , ὡς εἰμί τις πρῶτος ἐν ὁ ζήτησις καί δεύτερος καί τρίτος καί τέταρτος καί οὕτως ἐφεξῆς ἄλλος σύμπας , μέχρι περ ἄν ἀφικνέομαι τις ἐπί αὐτός ὁ πρόκειμαι ἐκ ἀρχή . ὁ μέν οὖν ἀπό ὁ ἐμπειρία καλός ποιέω ὁμολογέω ὡς οὔτε ὁ εὕρεσις οὔτε ὁ διδασκαλία ἀναγκαῖος τάξις εἰμί παρά αὐτός · ἄτεχνος γάρ τις καί ἄλογος ὁ πεῖρα καί τύχη ἀγαθός δέω εἰς ὁ ὁ ζητέω εὕρεσις ὅσος δέ λόγος ἡγεμών ὁ εὕρεσις ποιέω · καί τάξις , ὁδός τε εἷς ὁ ἐπί ὁ τέλος . ἄγω ὑποτίθημι , οὗτος ἀναγκαῖος μέν εἰμί ἀπό πρῶτος τις ἄρχω ὁμολογέω πᾶς ἄνθρωπος , οὕτως ἤδη μεθίημι πρός ὁ λοιπός ποιέω γε μήν οὐ οὕτως , ἀλλά καί ὁ ἀρχή ὁ πολύς διαφωνέω λαμβάνω , οὐ ἀποδείκνυμι δέ ἐπί ὁ λοιπός κατά ὁ αὐτός τρόπος μετέρχομαι , νομοθετέω μάλα ἤ ἀποδείκνυμι . ἅπας δέ αὐτός ὁ τοιοῦτος συμβαίνω διά ὁ μηδείς ὑπέρ ἀπόδειξις ἐπισκοπέω πρότερος , ἀλλά ἅμα τε ὁ ζητέω ἐφίστημι καί τολμάω χράω πρός ὁ πίστις αὐτός ἀπόδειξις , ὅμοιος τις ποιέω ἄνθρωπος μετρέω ἐπιχειρέω σφαῖρα , ἤ κύβος , ἤ κῶνος , ἤ κύλινδρος , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος , οὔτε γεωμετρία οὔτε λογιστικός ἐπιστήμων θεωρία , ἀλλά μηδέ πῆχυς , ἤ παλαιστής , ἤ πούς παρασκευάζω , ᾄπειτη ἀγανακτέω πρός ὁ ἀπόδειξις ζητέω , ἤ καί σιωπάω ἀξιόω . ὡς γάρ ἀικής γέλοιος ὁ φάσκω ὀρθογώνιον τρίγωνον , ὁ μέν ἕτερος ὁ περί ὁ ὀρθός γωνία πεντάπους , εἰ οὕτως τυγχάνω , ὑπάρχω , ὁ δέ ἕτερος δωδεκάπους , οὐ τριάκοντα πούς γίγνομαι ὁ ἐμβαδόν , ἀλλά τεσσαράκοντα , καί οὗτος μηδείς ἀπόδειξις ἔχω λέγω , οὕτως ᾀνταῦθη γέλοιος ὁ ἀποφαίνω μέν ὁστισοῦν , ἀποδείκνυμι δέ οὐ δύναμαι . ὡς οὖν ὁ κατά ὁ τρίγωνος ἀπόδειξις , οὐ γάρ ἀπέχω ἐγώ εἰμί ὁ παράδειγμα , ἀπελαύνω ἤδη ὁ λόγος ὁ ἀπαίδευτος μεθοδικός , αὐτός μέν ὁ πρόκειμαι ἐκ δύο οὗτος περαίνω πρότασις , εἷς μέν ὁ ὁ περιέχω χωρίον ὑπό τε ὁ πεντάπους καί δωδεκάπους , ἑξηκοντάπους γίγνομαι , δεύτερος δέ ὁ ἥμισυς τρίγωνος ἐκεῖνος ὁ χωρίον λέγω καί δείκνυμι ὑπάρχω , ἑκάτερος δέ πάλιν οὗτος ἕτερος τις εἰς ἀπόδειξις δέω πρότασις , εἶτα ἐκεῖνος πάλιν ἕτερος , ἄχρι περ ἄν ἐπί ὁ πρῶτος ἀνέρχομαι , ὁ δέ οὐ ἐκ ἄλλος , οὐδέ διά ἀπόδειξις , ἀλλά ἐκ ἑαυτοῦ ἔχω ὁ πίστις , οὕτως , οἴομαι , εἰͅπί ὁ ὁ ἰατρικός τέχνη ἀποδείκνυμι ἅπας εἰς πρῶτος τις ἀναπόδεικτος πρότασις καί ἐκ ἑαυτοῦ πιστός ἀνάγω χρή πᾶς . καί εἴπερ οὕτως ἅπας ἐπιχειρέω λέγω τις περί ὁ θεραπευτικός μέθοδος , πάντως ἄν που καί συμφωνέω ἀλλήλων , ὥσπερ ὁ ἀριθμητικός τε καί γεωμέτρης καί ὁ λογιστικός · μανθάνω γοῦν εἰμί παρά ἐκεῖνος εὐθύς κατά ἀρχή ὁποῖος μέν τις δηλόω πρός ἕκαστος ὁ ὄνομα ὅς μέλλω χράω , τίς δέ πρότασις ἀναπόδεικτος παραλαμβάνω πρός ὁ λόγος , ὅς δή καί ἀξίωμα καλέω , οἷος ὅτι γραμμή μέν ὀνομάζω μῆκος ἀπλατής , ἐπιφάνεια δέ ὁ μῆκος καί πλάτος μόνος ἔχω , καί τρίγωνος μέν ὅδε τις , τετράγωνος δέ ὅδε τις , καί ὁ ἄλλος ὅμοιος ἕκαστος · εἶτα ὅτι καί ὁ τοιοῦτος ἀξίωμα χράω , προλέγω ὡς ὁ ὁ αὐτός ἴσος καί ἀλλήλων εἰμί ἴσος , καί ἐάν ἴσος ἴσος προστίθημι , ὁ ὅλος ἴσος εἰμί · μετά οὗτος ἤδη πειράω δείκνυμι ὁ θεώρημα , μηδείς οὗτος ἔξωθεν ὅς ἐκ ἀρχή ὑποτίθημι προλαμβάνω . ὁ πολύς δέ ὁ ἰατρός , ὡς οἶδα καί αὐτός , Ἱέρων κρατύς , πόθεν ἄρχω ὁ εὕρεσις ὅς εὑρίσκω φημί ἐρωτάω τοσοῦτος ἀποδέω ὁ λέγω ἀναπόδεικτος τε καί ἅπας ὁμολογέω ἀρχή , ὥστε οὐδέ ἀποκρίνω σύμφωνος ἑαυτοῦ οὐδείς ἐξευρίσκω , ἀλλά Εὔριπος δίκη ἄνω τε καί κάτω μεταβάλλω , ἐναντίος τίθημι ἕκαστος ἑαυτοῦ ὁ λόγος προέρχομαι ὅς ἐκ ἀρχή ὑποτίθημι . φαίνω γοῦν λέγω εἰμί ὁ κοινότης ὁ σοφός Θεσσαλός , ὀλίγος ὕστερον οὐ μόνος οὐδείς ὁ ἔμπροσθεν ἰατρός ὁράω αὐτός φημί , ἀλλά οὐδέ ὁ πρῶτος γεννάω Θεμίσων · οὗτος γάρ οὖν δή μόνος παραχωρέω καθά πατήρ τέκνον γνήσιος ὁ τερατώδης ἐκεῖνος κοινότης . εἶτα ὁ μετά αὐτός ἅπας ἀλλήλων τε καί ὁ Θεσσαλός διαφέρω , οὔτε ὁ αὐτός εἰσηγέομαι κοινότης οὔτε ὅλος ἀλλήλων ὁμολογέω οὐδέ κατά εἷς , ὥσπερ σύ καί οὗτος πολλάκις ἀποδείκνυμι πάρειμι αὐτός ὁ μεθοδικός · ἴσως δέ ἄν που καί γράφω κατά πολύς σχολή ὑπέρ ὁ διαφωνία αὐτός , ἀλλά νῦν γε τοσοῦτος εἰς ὁ πρόκειμαι προσήκω λαμβάνω , ὡς χρή ἀρχηγός αἵρεσις καθίστημι αὐτός ἐξηγέομαι πρότερος ἐπί ὅστις πρᾶγμα ἕκαστος ﻿ ὁ ὄνομα ἐπιφέρω , ὥσπερ οὖν καί ὁ ἐμπειρικός ποιέω , φαίνω μέν λέγω ὁ ὁ αἴσθησις ὑποπίπτω , γιγνώσκω δέ ὁ μνημονεύω , φαίνω δέ ἅμα καί γιγνώσκω ὁ καί πρότερος ποτέ ὁ αἴσθησις ὑποπίπτω καί νῦν ὅμοιος ὑποπίπτω . πότερος οὖν οὕτως καί αὐτός φαίνω λέγω ὁ κοινότης ὡς αἴσθησις γνωρίζω , ἤ καί ὁ διά λόγος λαμβάνω φαίνω καλέω ; ὁ μέν γάρ ἀπό ὁ ἐμπειρία οὐ πάνυ τις συγχωρέω οὐδείς ὁ ὁ λόγος μόνος δοκέω γιγνώσκω φαίνω ὀνομάζω · ὁ δέ αὖ παλαιός φιλόσοφος δισσός γένος εἰμί φημί ὁ φαίνω , εἷς μέν , ὅς καί ὁ ἐμπειρικός ὁμολογέω , ὁ αἴσθησις τις διαγιγνώσκω , οἷος λευκός καί μέλας καί σκληρός καί μαλακός καί θερμός καί ψυχρός καί ὁ ὅμοιος , ἕτερος δέ ὁ ὑποπίπτω νόησις κατά πρῶτος ἐπιβολή ἀναπόδεικτος , ὡς ὁ ὁ αὐτός ἴσος καί ἀλλήλων ὑπάρχω ἴσος , καί ἐάν ἴσος ἴσος προστίθημι , καί ὁ ὅλος ἴσος γίγνομαι , καί ἐάν ἀπό ἴσος ἴσος ἀφαιρέω , καί ὁ λοιπός ἴσος εἰμί . ὁ τοιοῦτος γένος εἰμί φημί καί ὁ μηδείς ἀναίτιος γίγνομαι · καί πᾶς ἐκ εἰμί τις , ἐκ δέ ὁ μηδόλως εἰμί οὐδείς · οὕτως δέ καί ὁ φθείρω μηδείς εἰς ὁ τέως οὐ εἰμί , καί ὁ περί πᾶς ἀναγκαῖος ἤ καταφάσκω ἤ ἀποφάσκω , ἕτερος τε τοιοῦτος πολύς , περί ὅς ἐν ὁ λογικός πραγματεία ἐπισκοπέω , καί ἐγώ δέ εἰς ὅσος οἷος τε σαφής διά ὁ ὑπέρ ἀπόδειξις ὑπόμνημα λέγω . περί οὗτος ἐν ὁ τοιοῦτος ἀρχή , ὅς δή καί λογικός ὀνομάζω , ἀμφισβητέω ἔνιοι ὁ φιλόσοφος ἐρίζω · ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἄχρι γοῦν τοσοῦτος σωφρονέω , ὡς ἀπιστέω ἀπόδειξις πᾶς , γιγνώσκω , οἴομαι , ἔͅν μή λέγω , ὡς αὐτός γοῦν οὗτος βέβαιος ἐπίσταμαι , ὁ μηδείς ἀποδείκνυμι δύναμαι , ὁ λογικός ἀρχή ἀπιστέω · ὅσος δέ ἄχρι τοσοῦτος σκαιός καί ἀνόητος τυγχάνω εἰμί , ὡς μηδέ αὐτός οὗτος παρακολουθέω , ἀποδείκνυμι μέν πειράω , τίς δέ εἰμί καί ποῖος καί πόσος ὁ ἀπόδειξις ἀρχή μήτε γιγνώσκω μήτε ζητέω ἐθέλω μήτε ἄλλος διδάσκω ἀκούω ὑπομένω , ἀλλά ἁπλῶς ἀποφαίνω καί φθέγγομαι ῥῆμα μηδέ ὅς τις σημαίνω σαφής λέγω δύναμαι . εὔλογος οὖν ἑκατοντάβιβλος πραγματεία γράφω ὁ ἀπό αὐτός , ἅμα μέν ζητέω κατά ὅστις πρᾶγμα ἕκαστος ὁ ὄνομα ὁ Θεσσαλός ἐπιφέρω , ἅμα δέ οὐ εὑρίσκω οὐδείς τοιοῦτος ὅς συμφωνέω πᾶς ὁ κατά μέρος ὑπό αὐτός λέγω . τίς γάρ οὖν ὁ φαίνω κοινότης εἰμί , ἤ πῶς φαίνω , λέγω οὐ ἔχω , οὐδέ ἐάν πολλαπλάσιος ἄλλος γράφω βίβλος . ἤτοι γάρ αἴσθησις πάντως ὑποπίπτω χρή ὁ φαίνω , ἤ νόησις κατά εἷς ἐπιβολή ἀθρόος , ἑκάτερος χωρίς ἀπόδειξις · εἰ τις δέ ἐκπίπτω ἐκ ὁ κατά εἷς προσβολή εἰς γνῶσις ἥκω , εὐθύς μέν οὗτος καί διαφωνέω πάντως · καί ἀπόδειξις δέω καί τέχνη οὐδείς ἀπό τοιοῦτος πρᾶγμα ἄρχω προσήκω . οὗτος οὖν εἰ μέν γυμνάζω κατά ὁ λογικός μέθοδος , αὐτός τε ἄν οἶδα ἐγώ τε οὐ ἄν μάτην κατατρίβω ὁ χρόνος · ἐπεί δέ ἀγύμναστος καί ἀμαθής εἰμί , ἐκ ἀπόνοια τολμάω ἀπόδειξις χράω , πρίν ὅς τις ποτέ εἰμί ἀπόδειξις μανθάνω , ἀναγκαῖος ἤδη ὁ τοιοῦτος ἅπας σφάλλω καί ληρέω μακρός , καί μηδέ ὁ ὀρθός ἀποδείκνυμι ἀκολουθέω , ἀλλά ἀναλίσκω μάτην ὁ χρόνος . μή τοίνυν αὐτός μηδέ ὡς ζῷον λογικός ἔτι διαλέγω , μηδέ ἀντιλέγω . μακρός , πρίν ἄν ἐθέλω μανθάνω οἷος τις πρᾶγμα εἰμί . ἀπόδειξις , ὅπως τε δέω ὁ μέλλω καλός αὐτός χράω γυμνάζω .