galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 3.4
Ἐπὶ δὲ τὴν τοῦ ἕλκους θεραπείαν μόνου μετέρχεσθαι καιρός · εἴη δ’ ἂν μόνον ἐπειδὰν μήτε διάθεσις αὐτῷ συμπαρῇ μηδεμία μήτε σύμπτωμα . μὴ τοίνυν ἔστω μήτε ῥευματικὸν τὸ ἡλκωμένον μόριον μήτε κακόχυμον μήθ’ ὅλως δύσκρατον · ἀλλὰ μηδὲ κοιλότης αὐτῷ συνέστω , μηδὲ τοῦ δέρματος ἀπώλεια μηδεμία . καὶ γὰρ αὖ τοῦτο παρορῶσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν , οὐ συνιέντες ὡς ἐπειδὰν ἕλκος κοῖλον πληρωθὲν ὁμαλὲς μὲν ὑπάρχῃ , πλατὺ δὲ , διττὴ καὶ νῦν ἐστιν ἐν τῷ μορίῳ διάθεσις , ἑτέρα μὲν οὐσίας δέρματος ἀπώλεια , δευτέρα δὲ συνεχείας λύσις . ἐπειδὰν μὲν οὖν αὐτὸ τοῦτο μόνον ᾖ συνεχείας λύσις , ἤτοι τῆς ἐπιδερμίδος ἢ καὶ τοῦ δέρματος ἅπαντος ἢ καὶ τῆς ὑποκειμένης ἅμ’ αὐτῷ σαρκὸς , ἕλκος ἐστὶν οὕτω τὸ πάθημα καὶ δεῖται κολλήσεως μόνης . εἰ γὰρ συναχθείη πρὸς ἄλληλα τὰ χείλη τοῦ δέρματος , οὐδέν ἐστι μεταξὺ τοῦ δέρματος ἑτερογενὲς ; ὥσπερ ἐπὶ τοῦ πεπληρωμένου τε καὶ ὁμαλοῦ ἕλκους · ἐπ’ ἐκείνου γὰρ οὐχ ἅπτεται τὰ πέρατα τοῦ ἕλκους ἀλλήλων , ἀλλ’ ἐκ τῆς ἡλκωμένης ἁπάσης χώρας ἀπόλωλε τὸ δέρμα καὶ χρὴ γεννῆσαι δήπουθεν αὐτό · κατὰ μέντοι τὸ διῃρημένον ὑπό τινος ὀξέος κολλήσεως δεῖ μόνης , οὐ μὴν καὶ γενέσεως δέρματος . ὅταν οὖν ἕλκους ἁπλοῦ προκείμενον ᾖ θεραπείαν εὑρεῖν , ὑποτίθεσθαι χρὴ τῷ λόγῳ διαίρεσιν σαρκώδους μέλους χωρὶς ἀπωλείας μορίου . τὸ δέ γε πλατὺ τὸ ἐπουλώσεως δεόμενον ἕλκος ἀπολώλεκε τελέως τὴν καλουμένην ἐπιδερμίδα . ταύτην οὖν γεννῆσαι χρὴ καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἑνῶσαι · καὶ δυ’ ἐνταῦθα πρόκεινται σκοποὶ , καθάπερ ἐπὶ τοῦ κοίλου · διότι καὶ ἡ διάθεσις ἐπ’ ἀμφοῖν ἐστι διττή . τίνι τοίνυν , φήσει τις αὐτῶν ἴσως , ὁμαλὲς ἕλκος τοῦ κοίλου διενήνοχεν ; εἰ καὶ διάθεσις ἐπ’ ἀμφοῖν ἐστι διττὴ καὶ διττὸς ὁ σκοπὸς τῆς θεραπείας ; πλήθει τῶν ἀπολωλότων ὦ βέλτιστε μορίων . ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ κοίλου καὶ ἡ ἐπιδερμὶς μὲν ἀπόλωλε καὶ ἡ τοῦ δέρματος δὲ φύσις ἡ λοιπὴ πᾶσα καὶ τῆς ὑποκειμένης σαρκὸς οὐκ ὀλίγον ἐνίοτε μέρος · ἐπὶ δὲ τοῦ πεπληρωμένου σὰρξ μὲν οὐκέτι λείπει , τὸ δ’ ἔξωθεν σκέπασμα λείπει . τίς μὲν οὖν ἡ τῶν τοιούτων ἑλκῶν ἐστιν ἴασις ἐφεξῆς ἐροῦμεν · ἐν δὲ τῷ παρόντι τοῦ μόνον ἕλκους ὄντος , ἑτέραν δὲ μηδεμίαν ἔχοντος διάθεσιν , ὁποίαν τινὰ χρὴ τὴν θεραπείαν ποιεῖσθαι λέγωμεν . ἐπεὶ τοίνυν διαίρεσις μόνον ἐστὶν , ἅμα χρὴ τὰ πέρατα γενέσθαι τῶν διῃρημένων · ἢ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ μεῖναι συνελθόντα ; διττὴ δ’ ἡ τῶν συνελθόντων μονή · τὰ μὲν γὰρ δι’ ἑαυτῶν , τὰ δὲ δι’ ἄλλων μένει · δι’ ἑαυτῶν μὲν ὅσα συμφύεται , δι’ ἄλλων δὲ τά τε συνδούμενα καὶ τὰ κολλώμενα . τὰ μὲν δὴ συμφυόμενα πάντως χρὴ μαλακὰ τὴν φύσιν εἶναι . τοιοῦτον δὲ ἥ τὲ σάρξ ἐστὶν αὐτὴ καὶ ὅσα σαρκώδη μόρια κατὰ τὴν σύστασιν . ὅσα δ’ ἔστι σκληρὰ καὶ ξηρὰ , συμφῦναι μὲν οὐ δύναται , κόλλης δέ τινος ἢ δεσμοῦ δεῖται πρὸς τὸ μεῖναι συναχθέντα . τῶν μὲν δὴ τοιούτων σωμάτων ἡ ἴασις ἐν τοῖς ἑξῆς εἰρήσεται · περὶ δὲ τῶν ἑνωθῆναι δυναμένων ὁ λόγος περαινέσθω , ζητούντων ἡμῶν κᾀνταῦθα τὸ τῆς συμφύσεως αἴτιον . ἔστι δ’ ὥσπερ ἐπὶ τῶν κοίλων ἑλκῶν ἡ φύσις αἰτία τῆς σαρκώσεως , οὕτω κᾀπὶ τῶν ἁπλῶν ἑλκῶν τῆς συμφύσεως · ὅθεν ἐὰν συναγάγῃς εἰς ταὐτὸν ἀκριβῷς τὰ διεστηκότα , χωρὶς τῆς ἄλλης ἁπάσης τῆς ἔξωθεν ἐπιτεχνήσεως συμφύεται . καί σοι γέγονεν αὖθις ἕτερος σκοπὸς ὁ τῆς συναγωγῆς , ἵν’ ἐντεῦθεν ὁρμώμενος ζητήσῃς ἐξ ὧν τοῦτο ποιήσεις . ἢ γὰρ δεσμὸν ἐν κύκλῳ περιλαβὼν ἐκ δυοῖν ἀρχῶν , ἢ ῥαφὰς , ἢ ἀγκτῆρας ἐπιθεὶς , ἢ τινὰ τούτων , ἢ πάντα συνάξεις εἰς ταὐτὸ τὰ διῃρημένα . χρὴ δὲ μήτε μαλακὸν εἶναι πάνυ καὶ οἷον βρυῶδες τὸ περιβαλλόμενον , ἵν’ ἀσφαλῶς συνέχῃ , μήθ’ οὕτω σκληρὸν ὡς θλίβειν · ἀλλὰ μηδὲ τὴν ἐπιβολὴν ἢ οὕτω χαλαρὰν ὡς μηδὲν ἀνύειν , ἢ οὕτω σφοδρὰν ὡς θλίβουσαν ὀδύνην ἐργάζεσθαι . ταῦτ’ εἰ ποιήσαις καὶ εἴη τὸ ἕλκος μόνον ἄνευ κακοχυμίας , ἢ ῥεύματος , ἢ δυσκρασίας , ἢ φλεγμονῆς , ἤ τινος ἄλλης κακώσεως , ἑνωθήσεται πάντως . εἰ δ’ ἤτοι διὰ τὸ μέγεθος ἀδύνατον εἴη μέχρι τοῦ βάθους ἀκριβῶς ἀλλήλοις παρατεθῆναι · τὰ κεχωρισμένα σώματα , μήτε τῶν ῥαμμάτων μήτε τῶν ἀγκτήρων μήτε τῆς ἐπιδέσεως ἀφικνεῖσθαι δυναμένης αὐτῶν , ἢ φθάνοι τις ἰχὼρ αὐτόθι συνειλεγμένος , ἢ καί τις ὀδύνη συνοῦσα , κολληθῆναι τὸ τοιοῦτον ἕλκος ἀδύνατον ἐπὶ μόνῃ τῇ συναγωγῇ · τό τε γὰρ ὀδυνώμενον ἐρεθίζει τι πλέον ἐπιῤῥεῖν · εἰ δὲ καὶ τὸ ἴσον ἐπιῤῥεῖ τὸ κατὰ φύσιν , ἀλλ’ ἥ γε δύναμις ἀῤῥωστοῦσα τῶν ὀδυνωμένων τε ἅμα καὶ τετρωμένων μορίων οὐκ , οἴσει τὸ ἴσον , ἀλλ’ ὡς ὑπὸ πλείονος βαρυνθήσεται , κᾀκ τούτου πάντως μὲν ἰχῶρες περιττοὶ , θαυμαστὸν δ’ εἰ μὴ καὶ φλεγμονὴ γενήσεται . καὶ μὲν δὴ καὶ εἰ χωρὶς ὀδύνης ὁ ἰχὼρ ἐν τῷ μεταξὺ τῶν συναχθέντων χειλῶν τοῦ ἕλκους εἴη παρακείμενος , ἢ καί τις χώρα γίγνοιτο μεταξὺ κενὴ μὲν ἰχῶρος , ἀέρος δὲ πλήρης , οὐκ ἐνδέχεται κολληθῆναι τὸ τοιοῦτον ἕλκος ἐκ μόνης τῆς συναγωγῆς · ὅ τε γὰρ ἰχὼρ ἤδη διακόπτει τὴν ἕνωσιν αἵ τε μεταξὺ τῶν ἑνωθησομένων χῶραι κεναὶ κωλύουσιν ἅψασθαι τὰς ἐπιφανείας ἀλλήλων · ὥστ’ ἐκεῖνά γε τὰ μέρῃ τοῦ ἕλκους ἡ φύσις δεῖται προσαρκῶσαι πρότερον , ἵνα συμφύσῃ · μικρὰ δὲ δήπουθέν ἐστιν οὕτως , εἰ καλῶς συναχθῇ τὸ ἕλκος , ὡς μιᾶς ἡμέρας ἢ τὸ πλεῖστόν γε δεῖσθαι δυοῖν . ἐν οὖν τούτῳ τῷ χρόνῳ φαρμάκου χρεία ξηραίνοντος τὸ μόριον , ἵν’ εἴτε τις ἤδη παρακείμενος ἰχὼρ εἴη , τοῦτον ἐκδαπανήσῃ καὶ τὸν μέλλοντα συῤῥεῖν εἰς τὰς κενὰς χώρας κωλύσῃ . νῦν οὖν πάλιν ἀναμνήσθητί μοὺ τοῦ σαρκωτικοῦ φαρμάκου τοῦ μετρίως ξηραίνοντος , ἵν’ εἰδῶμεν εἴτε · ξηραντικώτερον αὐτοῦ χρὴ τὸ κολλητικὸν ὑπάρχειν εἴτε μή . τὸ μὲν δὴ σαρκωτικὸν εἰ σύμπαν ἐξεδαπάνα τὸ ἐπιῤῥέον αἷμα , τὴν ὕλην ἂν οὕτως ἀφῃρεῖτο τῆς σαρκώσεως . τὸ δέ γε κολλητικὸν ἢ οὐδ’ ὅλως δεῖται γενέσεως σαρκὸς , ἢ σμικρᾶς παντάπασιν · ὥστε μᾶλλον αὐτὸ χρὴ ξηραίνειν τοῦ σαρκωτικοῦ . ταύτῃ τε οὖν ἀλλήλων διοίσει μικράν τινα διαφορὰν , ἑτέραν τε μεγάλην , ᾗ τὸ μὲν σαρκωτικὸν εὐθὺς χρὴ καὶ ῥυπτικὸν ὑπάρχειν , ἵνα μὴ μόνον ξηραίνῃ τὸ περιττὸν τῆς ὑγρότητος , ἀλλὰ καὶ τὸν ῥύπον ἀφαιρῇ · τὸ δὲ κολλητικὸν οὐ ῥύπτειν οὐδὲ ἀποσμᾷν , ἀλλὰ τοὐναντίον ἅπαν εἰς ταὐτὸν συνάγειν ἅπασαν τὴν οὐσίαν · ὅπερ , οἶμαι , πέφυκε δρᾷν ὅσα τῶν φαρμάκων αὐστηρὰ καὶ στύφοντα καλεῖται · ταῦτα γὰρ εἰς ταὐτὸ συνάγειν καὶ πιλεῖν , οὐκ ἀποῤῥύπτειν , οὐδὲ καθαίρειν πέφυκεν . ὥστε μάλιστα πάντων φυλαξώμεθα τὸ στῦφον φάρμακον , ἔνθα σαρκῶσαι πρόκειται δυσαπολύτως ἐμπλάσσον τοῖς ἕλκεσι τὸν ῥύπον · οἶνος οὖν ἄριστον φάρμακον ἑλκῶν ἁπάντων ᾗ ἕλκη . εἰ δὲ καὶ μὴ προσθείημεν τῷ λόγῳ ᾗ ἕλκη , ταὐτὸν , οἶμαι , νοήσεις · ὑπὲρ γὰρ τοῦ μὴ παρακοῦσαί τινα πρόσκειται χάριν ἀναμνήσεως , οὐχ ὡς ἀναγκαῖόν τὶ διοριζόμενον . ὡς εἴ γέ μοι μεμνημένος εἴης τῶν ἐν τῷ πρὸ τούτου βιβλίῳ λόγων ἁπάντων , τῶν περὶ τῶν καθ’ ἕκαστον ὄνομα σημαινομένων τε καὶ ὑποκειμένων πραγμάτων , οὐδὲν ἔτι σοι δεήσομαι τὰ τοιαῦτα διορίζεσθαι , μόνον δὲ ἀρκέσει μοι καθ’ ἕκαστον αὐτῶν διελέσθαι τὰς ἁπλᾶς διαθέσεις τῶν συνθέτων , ὑπὲρ ὧν ἤδη μέν πού τι πρόσθεν εἴρηται , ῥηθῆναι δ’ ἀναγκαῖον ἔσται καὶ νῦν , οὐ τοσοῦτον αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἕνεκεν , ἀλλ’ ὅτι νομίζουσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ὑπὸ τῆς λέξεως ἐξαπατώμενοι διαφορὰς ἑλκῶν εἶναι τὸ κοῖλον καὶ ὁμαλὲς , ἔναιμόν τε καὶ παλαιὸν , ῥυπαρόν τε καὶ καθαρὸν , ἀφλέγμαντόν τε καὶ φλεγμαῖνον . ἀναγκαῖον οὖν ἔσται διελέσθαι τίνες μὲν αἱ οἰκεῖαι διαφοραὶ τῶν ἑλκῶν εἰσι , τίνες δ’ ἐπιπλοκαὶ διαθέσεων ἑτέρων . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ὀλίγον ὕστερον · ἡ δὲ συνήθης διδασκαλία τοῖς παλαιοῖς , ἥνπερ δὴ καὶ νῦν ηὐξάμην ἀσκηθῆναι , κατὰ φύσιν ὑπάρχει , μάλιστα τῶν ἁπλῶν ἑκάστης διαθέσεως ἴδιον ἴαμα λεγόντων αὐτῶν καὶ μάλιστα πάντων Ἱπποκράτους . ἡ γάρ τοι μέθοδος ἡ θεραπευτικὴ κατὰ τοῦτον ἂν μάλιστα προΐοι τὸν τρόπον , ὑπὲρ ἑκάστου τῶν ἁπλῶν ἰδίᾳ διελθόντων ἡμῶν · ἔπειτ’ αὖθις ἐπὶ τοῖς συνθέτοις ἅπασιν ἑτέραν μίαν ἐπιδειξάντων μέθοδον · ὥσπερ καὶ εἰ δύο ἦν ὄντως κατὰ δίαιταν νοσήματα , τό τὲ στεγνὸν καὶ τὸ ῥοῶδες , ἰδίαν ἑκατέρου θεραπείαν εἰπόντας , οὕτως ἐχρῆν ἐπιπεπλεγμένου μνημονεύειν , ὡς οἱ περὶ τὸν Θεσσαλὸν ἀξιοῦσι , τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον , ἐπειδὰν τῶν μὲν ἑλκῶν ᾗ ἕλκη πάντων ἓν εἶδος ὑπάρχει , τῶν φλεγμονῶν δ’ ᾗ φλεγμοναὶ , καὶ τούτων ἕτερον εἶδος ἓν , ἰδίᾳ μὲν χρὴ τῶν ἑλκῶν , ἰδίᾳ δὲ τῶν φλεγμονῶν εἰπόντας θεραπείας , οὕτως ἤδη συνάπτειν εἰς ταὐτὸν ἀμφοτέρας . τοῦτ’ οὖν εἰ ποιήσαιμεν , ἕλκη μὲν ἅπαντα ξηραίνεσθαί τε ἅμα καὶ στύφεσθαι δεόμενα , κατὰ τὴν εἰρημένην μέθοδον εὑρήσομεν , οὐ μὴν καὶ ῥύπτεσθαί γε · κοιλότητα δ’ ἐν σαρκὶ ξηραίνεσθαι μὲν καὶ ῥύπτεσθαι , στύφεσθαι δ’ οὐκέτι . καὶ δὴ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ὃν ἔμπροσθεν εἴπομεν ἐπὶ τῶν κοίλων ἑλκῶν , ἀνάλογον καὶ νῦν ἐπισκεψόμεθα τοῦ σώματος τὴν φύσιν , εἰ μαλακὴ καὶ βρυώδης , ἢ σκληρὰ καὶ ξηρὰ καὶ σύντονος . ἡ μὲν γὰρ προτέρα καθ’ ὅσον ὑγροτέρα , κατὰ τοσοῦτον καὶ τῶν φαρμάκων ἧττον ξηραινόντων δεήσεται · ἡ δευτέρα δὲ καθ’ ὅσον ξηροτέρα , κατὰ τοσοῦτον αὖ καὶ ἥδε καὶ σφοδρότερον ξηραινόντων δεήσεται καὶ μᾶλλον στυφόντων . ὁ γοῦν ἐμπειρικὸς , οἶμαι , κᾀνταῦθα παίδων μὲν καὶ γυναικῶν καὶ ἁπαλοσάρκων μνημονεύσει , νεανίσκους καὶ γεωργοὺς καὶ θαλαττουργοὺς ἀντιτάττων αὐτοῖς · οὐ μὴν ὅτι γε διὰ μὲν . τὴν ὑγρότητα τῆς κράσεως ἐπὶ παίδων καὶ γυναικῶν ἑώραται τὰ τοιαῦτα τῶν φαρμάκων εὐδοκιμοῦντα · διὰ δὲ τὴν ξηρότητα πάλιν ἕτερα , θερισταῖς καὶ ναύταις ἁρμόττοντα συνιέναι δυνάμενος , οὔτε τῆς καθ’ ἕκαστον σῶμα θεραπείας , ἀκριβῶς στοχάσεται καὶ τῆς ἀποτυχίας οὐχ εὑρήσει τὴν αἰτίαν . ὥστε οὐδὲ τῆς ἐπὶ τὸ βέλτιον εὐπορήσει μεταβολῆς , ὁπόταν ἀποτυγχάνῃ τὰ διὰ τῆς ἐμπειρίας αὐτῷ προεγνωσμένα . τοῦτο μὲν δὴ καθόλου περὶ τῶν φαρμάκων εἴρηταί μοι τῶν κολλητικῶν · ἑξῆς δ’ ἄλλη τις μέθοδος εἰς τὴν σκευασίαν τε καὶ τὴν σύνθεσιν αὐτῶν διαφέρουσα προσέρχεται · τοῖς μὲν γὰρ κοίλοις ἕλκεσιν ὃ βουλόμεθα προσφέρομεν εὐθὺς , εἴτ’ οὖν ξηρὸν εἴθ’ ὑγρὸν φάρμακον · ἐγχωρεῖ γὰρ ἐπιτάττειν ἢ ἐμπλάττειν αὐτὰ παντὶ μορίῳ τοῦ ἕλκους · ἐπὶ δὲ τῶν ἄχρι βάθους ἱκανοῦ γεγενημένων τραυμάτων , ἐπειδὰν ἅπαξ συναγάγωμεν τὰ χείλη , ψαῦσαι τῶν ἐν τῷ βάθει διῃρημένων οὐκ ἐγχωρεῖ . χρὴ τοίνυν οὐχ ἁπλῶς εἰ ξηραντικόν ἐστι καὶ αὐστηρὸν μετρίως τὸ φάρμακον , ἀλλ’ εἰ καὶ μέχρι τοῦ βάθους ἐξικνεῖσθαι δυνατὸν ἐπισκοπεῖσθαι . ψιμμύθιον γοῦν καὶ λιθάργυρος στύφει καὶ ξηραίνει μετρίως · ἀλλ’ ἐὰν ἐπιπάσσῃς αὐτὰ δίκην τέφρας ἐν κύκλῳ τοῦ τετρωμένου , πλέον οὐδὲν ἀνύσεις · οὐ γὰρ διϊκνεῖται τῶν οὕτω ξηρῶν φαρμάκων εἰς τὸ βάθος ἡ δύναμις . ὑγρότητος οὖν αὐτοῖς δεήσει τινὸς , ἵν’ ὁποῖόν τι τῶν ἐμπλαστικῶν φαρμάκων , ἢ καὶ τῶν ὑγροτέρων τι γένηται . τοῦτο μὲν οὖν τῆς περὶ συνθέσεως φαρμάκων πραγματείας ἐστὶν ἴδιον , οὐκ αὐτῆς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου καὶ εἰ δόξαιμεν αὐτοῦ δεῖσθαί τε πρὸς τὰ παρόντα , κᾂν ἐπὶ προήκοντι τῷ λόγῳ μνημονεύσαιμεν .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ ὁ ἕλκος θεραπεία μόνος μετέρχομαι καιρός · εἰμί δέ ἄν μόνος ἐπειδάν μήτε διάθεσις αὐτός συμπάρειμι μηδείς μήτε σύμπτωμα . μή τοίνυν εἰμί μήτε ῥευματικός ὁ ἑλκόω μόριον μήτε εκόχυμος μήτε ὅλος δύσκρατος · ἀλλά μηδέ κοιλότης αὐτός σύνειμι , μηδέ ὁ δέρμα ἀπώλεια μηδείς . καί γάρ αὖ οὗτος παροράω ὁ πολύς ὁ ἰατρός , οὐ συνίημι ὡς ἐπειδάν ἕλκος κοῖλος πληρόω ὁμαλής μέν ὑπάρχω , πλατύς δέ , δισσός καί νῦν εἰμί ἐν ὁ μόριον διάθεσις , ἕτερος μέν οὐσία δέρμα ἀπώλεια , δεύτερος δέ συνέχεια λύσις . ἐπειδάν μέν οὖν αὐτός οὗτος μόνος εἰμί συνέχεια λύσις , ἤτοι ὁ ἐπιδερμίς ἤ καί ὁ δέρμα ἅπας ἤ καί ὁ ὑπόκειμαι ἅμα αὐτός σάρξ , ἕλκος εἰμί οὕτως ὁ πάθημα καί δέω κόλλησις μόνος . εἰ γάρ συνάγω πρός ἀλλήλων ὁ χεῖλος ὁ δέρμα , οὐδείς εἰμί μεταξύ ὁ δέρμα ἑτερογενής ; ὥσπερ ἐπί ὁ πληρόω τε καί ὁμαλός ἕλκος · ἐπί ἐκεῖνος γάρ οὐ ἅπτω ὁ πέρας ὁ ἕλκος ἀλλήλων , ἀλλά ἐκ ὁ ἑλκόω ἅπας χώρα ἀπόλλυμι ὁ δέρμα καί χρή γεννάω δήπουθεν αὐτός · κατά μέντοι ὁ διαιρέω ὑπό τις ὀξύς κόλλησις δέω μόνος , οὐ μήν καί γένεσις δέρμα . ὅταν οὖν ἕλκος ἁπλόος πρόκειμαι εἰμί θεραπεία εὑρίσκω , ὑποτίθημι χρή ὁ λόγος διαίρεσις σαρκώδης μέλος χωρίς ἀπώλεια μόριον . ὁ δέ γε πλατύς ὁ ἐπούλωσις δέω ἕλκος ἀπόλλυμι τέλειος ὁ καλέω ἐπιδερμίς . οὗτος οὖν γεννάω χρή καί πρός ἑαυτοῦ ἑνόω · καί δυάς ἐνταῦθα πρόκειμαι σκοπός , καθά ἐπί ὁ κοῖλος · διότι καί ὁ διάθεσις ἐπί ἄμφω εἰμί δισσός . τίς τοίνυν , φημί τις αὐτός ἴσως , ὁμαλής ἕλκος ὁ κοῖλος διαφέρω ; εἰ καί διάθεσις ἐπί ἄμφω εἰμί δισσός καί δισσός ὁ σκοπός ὁ θεραπεία ; πλῆθος ὁ ἀπόλλυμι ὦ ἀγαθός μόριον . ἐπί μέν γάρ ὁ κοῖλος καί ὁ ἐπιδερμίς μέν ἀπόλλυμι καί ὁ ὁ δέρμα δέ φύσις ὁ λοιπός πᾶς καί ὁ ὑπόκειμαι σάρξ οὐ ὀλίγος ἐνίοτε μέρος · ἐπί δέ ὁ πληρόω σάρξ μέν οὐκέτι λείπω , ὁ δέ ἔξωθεν σκέπασμα λείπω . τίς μέν οὖν ὁ ὁ τοιοῦτος ἕλκος εἰμί ἴασις ἐφεξῆς λέγω · ἐν δέ ὁ πάρειμι ὁ μόνος ἕλκος εἰμί , ἕτερος δέ μηδείς ἔχω διάθεσις , ὁποῖος τις χρή ὁ θεραπεία ποιέω λέγω . ἐπεί τοίνυν διαίρεσις μόνος εἰμί , ἅμα χρή ὁ πέρας γίγνομαι ὁ διαιρέω · ἤ οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί μένω συνέρχομαι ; δισσός δέ ὁ ὁ συνέρχομαι μονή · ὁ μέν γάρ διά ἑαυτοῦ , ὁ δέ διά ἄλλος μένω · διά ἑαυτοῦ μέν ὅσος συμφύω , διά ἄλλος δέ ὁ τε συνδέω καί ὁ κολλάω . ὁ μέν δή συμφύω πάντως χρή μαλακός ὁ φύσις εἰμί . τοιοῦτος δέ ὁ τε σάρξ εἰμί αὐτός καί ὅσος σαρκώδης μόριον κατά ὁ σύστασις . ὅσος δέ εἰμί σκληρός καί ξηρός , συμφύω μέν οὐ δύναμαι , κόλλα δέ τις ἤ δεσμός δέω πρός ὁ μένω συνάγω . ὁ μέν δή τοιοῦτος σῶμα ὁ ἴασις ἐν ὁ ἑξῆς λέγω · περί δέ ὁ ἑνόω δύναμαι ὁ λόγος περαίνω , ζητέω ἐγώ ᾀνταῦθη ὁ ὁ σύμφυσις αἴτιος . εἰμί δέ ὥσπερ ἐπί ὁ κοῖλος ἕλκος ὁ φύσις αἴτιος ὁ σάρκωσις , οὕτως εἰͅπί ὁ ἁπλόος ἕλκος ὁ σύμφυσις · ὅθεν ἐάν συνάγω εἰς αὐτός ἀκριβάζω ὁ διΐστημι , χωρίς ὁ ἄλλος ἅπας ὁ ἔξωθεν ἐπιτέχνησις συμφύω . καί σύ γίγνομαι αὖθις ἕτερος σκοπός ὁ ὁ συναγωγή , ἵνα ἐντεῦθεν ὁρμάω ζητέω ἐκ ὅς οὗτος ποιέω . ἤ γάρ δεσμός ἐν κύκλος περιλαμβάνω ἐκ δύο ἀρχή , ἤ ῥαφή , ἤ ἀγκτήρ ἐπιτίθημι , ἤ τις οὗτος , ἤ πᾶς συνάγω εἰς αὐτός ὁ διαιρέω . χρή δέ μήτε μαλακός εἰμί πάνυ καί οἷος βρυώδης ὁ περιβάλλω , ἵνα ἀσφαλής συνέχω , μήτε οὕτως σκληρός ὡς θλίβω · ἀλλά μηδέ ὁ ἐπιβολή ἤ οὕτως χαλαρός ὡς μηδείς ἀνύω , ἤ οὕτως σφοδρός ὡς θλίβω ὀδύνη ἐργάζομαι . οὗτος εἰ ποιέω καί εἰμί ὁ ἕλκος μόνος ἄνευ κακοχυμία , ἤ ῥεῦμα , ἤ δυσκρασία , ἤ φλεγμονή , ἤ τις ἄλλος κάκωσις , ἑνόω πάντως . εἰ δέ ἤτοι διά ὁ μέγεθος ἀδύνατος εἰμί μέχρι ὁ βάθος ἀκριβής ἀλλήλων παρατίθημι · ὁ χωρίζω σῶμα , μήτε ὁ ῥάμμα μήτε ὁ ἀγκτήρ μήτε ὁ ἐπίδεσις ἀφικνέομαι δύναμαι αὐτός , ἤ φθάνω τις ἰχώρ αὐτόθι συλλέγω , ἤ καί τις ὀδύνη σύνειμι , κολλάω ὁ τοιοῦτος ἕλκος ἀδύνατος ἐπί μόνος ὁ συναγωγή · ὁ τε γάρ ὀδυνάω ἐρεθίζω τις πολύς ἐπιρρέω · εἰ δέ καί ὁ ἴσος ἐπιρρέω ὁ κατά φύσις , ἀλλά ὁ γε δύναμις ἀρρωστέω ὁ ὀδυνάω τε ἅμα καί τιτρώσκω μόριον οὐ , φέρω ὁ ἴσος , ἀλλά ὡς ὑπό πολύς βαρύνω , ἐͅκ οὗτος πάντως μέν ἰχώρ περισσός , θαυμαστός δέ εἰ μή καί φλεγμονή γίγνομαι . καί μέν δή καί εἰ χωρίς ὀδύνη ὁ ἰχώρ ἐν ὁ μεταξύ ὁ συνάγω χεῖλος ὁ ἕλκος εἰμί παράκειμαι , ἤ καί τις χώρα γίγνομαι μεταξύ κενός μέν ἰχώρ , ἀήρ δέ πλήρης , οὐ ἐνδέχομαι κολλάω ὁ τοιοῦτος ἕλκος ἐκ μόνος ὁ συναγωγή · ὁ τε γάρ ἰχώρ ἤδη διακόπτω ὁ ἕνωσις ὁ τε μεταξύ ὁ ἑνόω χώρα κενός κωλύω ἅπτω ὁ ἐπιφάνεια ἀλλήλων · ὥστε ἐκεῖνος γε ὁ μέρα ὁ ἕλκος ὁ φύσις δέω προσαρκόω πρότερος , ἵνα συμφύω · μικρός δέ δήπουθεν εἰμί οὕτως , εἰ καλός συνάγω ὁ ἕλκος , ὡς εἷς ἡμέρα ἤ ὁ πολύς γε δέω δύο . ἐν οὖν οὗτος ὁ χρόνος φάρμακον χρεία ξηραίνω ὁ μόριον , ἵνα εἴτε τις ἤδη παράκειμαι ἰχώρ εἰμί , οὗτος ἐκδαπανάω καί ὁ μέλλω συρρέω εἰς ὁ κενός χώρα κωλύω . νῦν οὖν πάλιν ἀναμιμνῄσκω ἐγώ ὁ σαρκωτικός φάρμακον ὁ μέτριος ξηραίνω , ἵνα οἶδα εἴτε · ξηραντικός αὐτός χρή ὁ κολλητικός ὑπάρχω εἴτε μή . ὁ μέν δή σαρκωτικός εἰ σύμπας ἐκδαπανάω ὁ ἐπιρρέω αἷμα , ὁ ὕλη ἄν οὕτως ἀφαιρέω ὁ σάρκωσις . ὁ δέ γε κολλητικός ἤ οὐδέ ὅλος δέω γένεσις σάρξ , ἤ μικρός παντάπασι · ὥστε μάλα αὐτός χρή ξηραίνω ὁ σαρκωτικός . οὗτος τε οὖν ἀλλήλων διαφέρω μικρός τις διαφορά , ἕτερος τε μέγας , ὅς ὁ μέν σαρκωτικός εὐθύς χρή καί ῥυπτικός ὑπάρχω , ἵνα μή μόνος ξηραίνω ὁ περισσός ὁ ὑγρότης , ἀλλά καί ὁ ῥύπος ἀφαιρέω · ὁ δέ κολλητικός οὐ ῥύπτω οὐδέ ἀποσμάω , ἀλλά ἐναντίος ἅπας εἰς αὐτός συνάγω ἅπας ὁ οὐσία · ὅς , οἴομαι , φύω δράω ὅσος ὁ φάρμακον αὐστηρός καί στύφω καλέω · οὗτος γάρ εἰς αὐτός συνάγω καί πιλέω , οὐ ἀπορρύπτω , οὐδέ καθαίρω φύω . ὥστε μάλα πᾶς φυλάσσω ὁ στύφω φάρμακον , ἔνθα σαρκόω πρόκειμαι δυσαπόλυτος ἐμπλάσσω ὁ ἕλκος ὁ ῥύπος · οἶνος οὖν ἀγαθός φάρμακον ἕλκος ἅπας ᾗ ἕλκος . εἰ δέ καί μή προστίθημι ὁ λόγος ᾗ ἕλκος , αὐτός , οἴομαι , νοέω · ὑπέρ γάρ ὁ μή παρακούω τις πρόσκειμαι χάριν ἀνάμνησις , οὐ ὡς ἀναγκαῖος τίς διορίζω . ὡς εἰ γε ἐγώ μιμνῄσκω εἰμί ὁ ἐν ὁ πρό οὗτος βιβλίον λόγος ἅπας , ὁ περί ὁ κατά ἕκαστος ὄνομα σημαίνω τε καί ὑπόκειμαι πρᾶγμα , οὐδείς ἔτι σύ δέω ὁ τοιοῦτος διορίζω , μόνος δέ ἀρκέω ἐγώ κατά ἕκαστος αὐτός διαιρέω ὁ ἁπλόος διάθεσις ὁ σύνθετος , ὑπέρ ὅς ἤδη μέν που τις πρόσθεν λέγω , λέγω δέ ἀναγκαῖος εἰμί καί νῦν , οὐ τοσοῦτος αὐτός ὁ πρᾶγμα ἕνεκα , ἀλλά ὅτι νομίζω ὁ πολύς ὁ ἰατρός ὑπό ὁ λέξις ἐξαπατάω διαφορά ἕλκος εἰμί ὁ κοῖλος καί ὁμαλής , ἔναιμος τε καί παλαιός , ῥυπαρός τε καί καθαρός , ἀφλέγμαντος τε καί φλεγμαίνω . ἀναγκαῖος οὖν εἰμί διαιρέω τίς μέν ὁ οἰκεῖος διαφορά ὁ ἕλκος εἰμί , τίς δέ ἐπιπλοκή διάθεσις ἕτερος . ἀλλά οὗτος μέν ὀλίγος ὕστερον · ὁ δέ συνήθης διδασκαλία ὁ παλαιός , ὅς δή καί νῦν εὔχομαι ἀσκέω , κατά φύσις ὑπάρχω , μάλα ὁ ἁπλόος ἕκαστος διάθεσις ἴδιος ἴαμα λέγω αὐτός καί μάλα πᾶς Ἱπποκράτης . ὁ γάρ τοι μέθοδος ὁ θεραπευτικός κατά οὗτος ἄν μάλα πρόειμι ὁ τρόπος , ὑπέρ ἕκαστος ὁ ἁπλόος ἴδιος διέρχομαι ἐγώ · ἔπειτα αὖθις ἐπί ὁ σύνθετος ἅπας ἕτερος εἷς ἐπιδείκνυμι μέθοδος · ὥσπερ καί εἰ δύο εἰμί ὄντως κατά δίαιτα νόσημα , ὁ τε στεγνός καί ὁ ῥοώδης , ἴδιος ἑκάτερος θεραπεία λέγω , οὕτως χρή ἐπιπλέκω μνημονεύω , ὡς ὁ περί ὁ Θεσσαλός ἀξιόω , ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος , ἐπειδάν ὁ μέν ἕλκος ᾗ ἕλκος πᾶς εἷς εἶδος ὑπάρχω , ὁ φλεγμονή δέ ᾗ φλεγμονή , καί οὗτος ἕτερος εἶδος εἷς , ἴδιος μέν χρή ὁ ἕλκος , ἴδιος δέ ὁ φλεγμονή λέγω θεραπεία , οὕτως ἤδη συνάπτω εἰς αὐτός ἀμφότερος . οὗτος οὖν εἰ ποιέω , ἕλκος μέν ἅπας ξηραίνω τε ἅμα καί στύφω δέω , κατά ὁ λέγω μέθοδος εὑρίσκω , οὐ μήν καί ῥύπτω γε · κοιλότης δέ ἐν σάρξ ξηραίνω μέν καί ῥύπτω , στύφω δέ οὐκέτι . καί δή κατά ὁ αὐτός τρόπος ὅς ἔμπροσθεν λέγω ἐπί ὁ κοῖλος ἕλκος , ἀνάλογος καί νῦν ἐπισκοπέω ὁ σῶμα ὁ φύσις , εἰ μαλακός καί βρυώδης , ἤ σκληρός καί ξηρός καί σύντονος . ὁ μέν γάρ πρότερος κατά ὅσος ὑγρός , κατά τοσοῦτος καί ὁ φάρμακον ἥσσων ξηραίνω δέω · ὁ δεύτερος δέ κατά ὅσος ξηρός , κατά τοσοῦτος αὖ καί ὅδε καί σφοδρός ξηραίνω δέω καί μάλα στύφω . ὁ γοῦν ἐμπειρικός , οἴομαι , ᾀνταῦθη παῖς μέν καί γυνή καί ἁπαλόσαρκος μνημονεύω , νεανίσκος καί γεωργός καί θαλασσουργός ἀντιτάσσω αὐτός · οὐ μήν ὅτι γε διά μέν . ὁ ὑγρότης ὁ κρᾶσις ἐπί παῖς καί γυνή ὁράω ὁ τοιοῦτος ὁ φάρμακον εὐδοκιμέω · διά δέ ὁ ξηρότης πάλιν ἕτερος , θεριστής καί ναύτης ἁρμόζω συνίημι δύναμαι , οὔτε ὁ κατά ἕκαστος σῶμα θεραπεία , ἀκριβής στοχάζομαι καί ὁ ἀποτυχία οὐ εὑρίσκω ὁ αἰτία . ὥστε οὐδέ ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός εὐπορέω μεταβολή , ὁπόταν ἀποτυγχάνω ὁ διά ὁ ἐμπειρία αὐτός προγιγνώσκω . οὗτος μέν δή καθόλου περί ὁ φάρμακον λέγω ἐγώ ὁ κολλητικός · ἑξῆς δέ ἄλλος τις μέθοδος εἰς ὁ σκευασία τε καί ὁ σύνθεσις αὐτός διαφέρω προσέρχομαι · ὁ μέν γάρ κοῖλος ἕλκος ὅς βούλομαι προσφέρω εὐθύς , εἴτε οὖν ξηρός εἴτε ὑγρός φάρμακον · ἐγχωρέω γάρ ἐπιτάσσω ἤ ἐμπλήσσω αὐτός πᾶς μόριον ὁ ἕλκος · ἐπί δέ ὁ ἄχρι βάθος ἱκανός γίγνομαι τραῦμα , ἐπειδάν ἅπαξ συνάγω ὁ χεῖλος , ψαύω ὁ ἐν ὁ βάθος διαιρέω οὐ ἐγχωρέω . χρή τοίνυν οὐ ἁπλῶς εἰ ξηραντικός εἰμί καί αὐστηρός μέτριος ὁ φάρμακον , ἀλλά εἰ καί μέχρι ὁ βάθος ἐξικνέομαι δυνατός ἐπισκοπέω . ψιμύθιον γοῦν καί λιθάργυρος στύφω καί ξηραίνω μέτριος · ἀλλά ἐάν ἐπιπάσσω αὐτός δίκη τέφρα ἐν κύκλος ὁ τιτρώσκω , πολύς οὐδείς ἀνύω · οὐ γάρ διικνέομαι ὁ οὕτως ξηρός φάρμακον εἰς ὁ βάθος ὁ δύναμις . ὑγρότης οὖν αὐτός δέω τις , ἵνα ὁποῖος τις ὁ ἐμπλαστικός φάρμακον , ἤ καί ὁ ὑγρός τις γίγνομαι . οὗτος μέν οὖν ὁ περί σύνθεσις φάρμακον πραγματεία εἰμί ἴδιος , οὐ αὐτός ὁ θεραπευτικός μέθοδος καί εἰ δοκέω αὐτός δέω τε πρός ὁ πάρειμι , ἔͅν ἐπί προήκω ὁ λόγος μνημονεύω .