galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 9.13
Ἕξει τοίνυν καὶ ἡ δύναμις ἀεὶ τὴν ἔνδειξιν μίαν , ἥτις ἐστὶν ἑαυτῆς φυλακή . ἐκ τίνων οὖν φυλαχθήσεται ; κατὰ μὲν πρῶτον λόγον ἐκ τοῦ τῆς οὐσίας αὐτῆς τὸ κενούμενον ἢ ἀλλοιούμενον ἐπανορθοῦσθαι , κατὰ δεύτερον δ’ ἐκ τοῦ κωλύειν ἡμᾶς τὰ κενοῦν ἢ ἀλλοιοῦν τὴν οὐσίαν αὐτῆς δυνάμενα . περιλαμβανέσθω δ’ ἐν τοῖς ἀλλοιοῦσι βραχυλογίας ἕνεκα καὶ τὰ τὴν συνέχειαν ἑαυτῆς διασπῶντα . ταῦτ’ οὖν ἀεὶ τῆς δυνάμεως ἐνδεικνυμένης , ἐπὶ μὲν τῶν ὑγιαινόντων , ὡς εἴρηται , συμφωνία τῶν πραττομένων ἁπάντων ἐστὶν εἰς τὴν διαμονὴν αὐτῆς , ἐπὶ δὲ τῶν νοσούντων οὐκ ἀεί . κᾀν τούτῳ χρὴ σκοπεῖσθαι τὸ ἐπικρατοῦν ἤτοι κατὰ τὸ μέγεθος ἢ καὶ κατὰ τὴν ἀξίαν , ὡς καὶ πρόσθεν ἐλέγετο . μέγιστον μὲν οὖν ἀξίωμα τὸ τῶν δυνάμεών ἐστιν · αὐτὸ γὰρ τὸ ζῇν ἡμῖν ἐκ τῆς τούτων ὑπάρχει φυλακῆς , ἐπειδὴ καὶ τὴν ζωὴν ἀναγκαῖον ἤτοι αὐτὰς τὰς δυνάμεις ἢ τὰς ἐνεργείας αὐτῶν ὑπάρχειν · οὐδὲν δ’ ἂν εἴη τῆς ζωῆς πρότερον ἐν τοῖς ζώων σώμασιν , ὅτι μηδ’ ὑγιαίνειν οἷόν τε χωρὶς τοῦ ζῇν . ἡ δύναμις οὖν ἁπάντων πρῶτον φυλακτέα τοῖς ἀνθρώποις ἐστὶν ἐκ τοῦ μήτε κενοῦσθαι τὴν οὐσίαν αὐτῆς μήτ’ ἀλλοιοῦσθαι τοσαύτην ἀλλοίωσιν , ὅση πλησιάσει φθορᾷ . καὶ ταύτης τῆς φυλακῆς ἐστὶ μόριον , ὅταν τὴν εὐκρασίαν ἤτοι φυλάττομεν οὖσαν ἢ οὐκ οὖσαν ἐργαζόμεθα . μετὰ δὲ τὴν δύναμιν ἡ ἀπὸ τῶν διαθέσεών ἐστιν ἔνδειξις , ἃς θεραπεύειν πρόκειται , κᾄπειτα ἑξῆς τἄλλα . πᾶν οὖν ὅπερ ἂν μάχηται τῇ ἀπὸ τῆς δυνάμεως ἐνδείξει , δεύτερόν ἐστι καὶ ὕστερον ὧν ἐκείνη κελεύει . τὰ δ’ εἰς ταὐτὸ συμβαίνοντα τοῖς ἐκείνῃ συμφέρουσιν ἀμφοτέρας ἔχει τὰς ψήφους , καὶ τὴν τῶν πρωτείων ὡς ἂν εἴποι τις καὶ τὴν τῶν δευτερείων . ὥστε ταῦτα μὲν ἀναμφισβητήτως ποιητέα , τὰ δ’ ἐναντιούμενα ποτὲ μὲν οὐδ’ ὅλως ἐστὶ ποιητέα , ἐνίοτε δ’ ἐπ’ ὀλίγον . εἰ γὰρ ἡ διάθεσις ἣν θεραπεύειν προαιρούμεθα χρῄζει κενώσεως , ἄῤῥωστος δ’ ἡ δύναμις ἐσχάτως ὑπάρχει τῶν τὴν διάθεσιν ἰωμένων , οὐδὲν τῷ κάμνοντι προσάξωμεν ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ παντὶ , καθ’ ὅσον ἀνατρέφομεν τὴν δύναμιν . ὅταν δ’ εἰς τοσοῦτον ἰσχύος ἥκειν αὐτὴν ὑπολάβωμεν ὡς ἤτοι μηδὲν ἢ ὀλίγον ὑπὸ τῆς κενώσεως βλάπτεσθαι , τηνικαῦτα καὶ πρὸς τὴν τῆς διαθέσεως ἴασιν ἀφιξόμεθα . πρῶτος μὲν οὖν ἁπάντων σκοπὸς ὁ τῆς δυνάμεώς ἐστιν · οὐ μὴν ὡς θεραπευτικός γε πρῶτος , ὅς γε τὴν ἀρχὴν οὐδὲ τῶν θεραπευτικῶν ἐστιν , ἀλλ’ ὡς ἂν εἴποι τις τῶν ζωτικῶν . οὐ γὰρ ἵν’ ὑγιαίνωμεν , οὐδ’ ἵν’ ἀπαλλαγῶμεν νόσων , ἐξ αὐτῆς τι πρώτως λαμβάνομεν , ἀλλ’ ἵνα ζῶμεν . πρόσκειται δ’ ἐν τῷ λόγῳ τὸ πρώτως , ὅτι γε καὶ κατὰ συμβεβηκός ποτε τῆς δυνάμεως ἡ ῥῶσις εἰς τὴν τῆς διαθέσεως ἴασιν ὑπάρχει χρήσιμος . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπιδειξόμεθα .
Lemmas: ἔχω τοίνυν καί ὁ δύναμις ἀεί ὁ ἔνδειξις εἷς , ὅστις εἰμί ἑαυτοῦ φυλακή . ἐκ τίς οὖν φυλάσσω ; κατά μέν πρῶτος λόγος ἐκ ὁ ὁ οὐσία αὐτός ὁ κενόω ἤ ἀλλοιόω ἐπανορθόω , κατά δεύτερος δέ ἐκ ὁ κωλύω ἐγώ ὁ κενόω ἤ ἀλλοιόω ὁ οὐσία αὐτός δύναμαι . περιλαμβάνω δέ ἐν ὁ ἀλλοιόω βραχυλογία ἕνεκα καί ὁ ὁ συνέχεια ἑαυτοῦ διασπάω . οὗτος οὖν ἀεί ὁ δύναμις ἐνδείκνυμι , ἐπί μέν ὁ ὑγιαίνω , ὡς λέγω , συμφωνία ὁ πράσσω ἅπας εἰμί εἰς ὁ διαμονή αὐτός , ἐπί δέ ὁ νοσέω οὐ ἀεί . εἰͅν οὗτος χρή σκοπέω ὁ ἐπικρατέω ἤτοι κατά ὁ μέγεθος ἤ καί κατά ὁ ἀξία , ὡς καί πρόσθεν λέγω . μέγας μέν οὖν ἀξίωμα ὁ ὁ δύναμις εἰμί · αὐτός γάρ ὁ ζάω ἐγώ ἐκ ὁ οὗτος ὑπάρχω φυλακή , ἐπειδή καί ὁ ζωή ἀναγκαῖος ἤτοι αὐτός ὁ δύναμις ἤ ὁ ἐνέργεια αὐτός ὑπάρχω · οὐδείς δέ ἄν εἰμί ὁ ζωή πρότερος ἐν ὁ ζῷον σῶμα , ὅτι μηδέ ὑγιαίνω οἷος τε χωρίς ὁ ζάω . ὁ δύναμις οὖν ἅπας πρῶτος φυλακτέος ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἐκ ὁ μήτε κενόω ὁ οὐσία αὐτός μήτε ἀλλοιόω τοσοῦτος ἀλλοίωσις , ὅσος πλησιάζω φθορά . καί οὗτος ὁ φυλακή εἰμί μόριον , ὅταν ὁ εὐκρασία ἤτοι φυλάσσω εἰμί ἤ οὐ εἰμί ἐργάζομαι . μετά δέ ὁ δύναμις ὁ ἀπό ὁ διάθεσις εἰμί ἔνδειξις , ὅς θεραπεύω πρόκειμαι , ᾄπειτη ἑξῆς ἄλλος . πᾶς οὖν ὅς ἄν μάχομαι ὁ ἀπό ὁ δύναμις ἔνδειξις , δεύτερος εἰμί καί ὕστερον ὅς ἐκεῖνος κελεύω . ὁ δέ εἰς αὐτός συμβαίνω ὁ ἐκεῖνος συμφέρω ἀμφότερος ἔχω ὁ ψῆφος , καί ὁ ὁ πρωτεῖον ὡς ἄν λέγω τις καί ὁ ὁ δευτερεῖα . ὥστε οὗτος μέν ἀναμφισβήτητος ποιέω , ὁ δέ ἐναντιόομαι ποτέ μέν οὐδέ ὅλος εἰμί ποιέω , ἐνίοτε δέ ἐπί ὀλίγος . εἰ γάρ ὁ διάθεσις ὅς θεραπεύω προαιρέω χρῄζω κένωσις , ἄρρωστος δέ ὁ δύναμις ἔσχατος ὑπάρχω ὁ ὁ διάθεσις ἰάομαι , οὐδείς ὁ κάμνω προσάσσω ἐν ἐκεῖνος ὁ χρόνος πᾶς , κατά ὅσος ἀνατρέφω ὁ δύναμις . ὅταν δέ εἰς τοσοῦτος ἰσχύς ἥκω αὐτός ὑπολαμβάνω ὡς ἤτοι μηδείς ἤ ὀλίγος ὑπό ὁ κένωσις βλάπτω , τηνικαῦτα καί πρός ὁ ὁ διάθεσις ἴασις ἀφικνέομαι . πρῶτος μέν οὖν ἅπας σκοπός ὁ ὁ δύναμις εἰμί · οὐ μήν ὡς θεραπευτικός γε πρῶτος , ὅς γε ὁ ἀρχή οὐδέ ὁ θεραπευτικός εἰμί , ἀλλά ὡς ἄν λέγω τις ὁ ζωτικός . οὐ γάρ ἵνα ὑγιαίνω , οὐδέ ἵνα ἀπαλλάσσω νόσος , ἐκ αὐτός τις πρῶτος λαμβάνω , ἀλλά ἵνα ζάω . πρόσκειμαι δέ ἐν ὁ λόγος ὁ πρῶτος , ὅτι γε καί κατά συμβαίνω ποτέ ὁ δύναμις ὁ ῥῶσις εἰς ὁ ὁ διάθεσις ἴασις ὑπάρχω χρήσιμος . ἀλλά οὗτος μέν ἐν ὁ ἑξῆς ἐπιδείκνυμι .