galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 5.14
Οὐ μὴν τούς γε μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἅπαντας , ἀλλ’ ἔνιοί τινες αὐτῶν ἀνίατον ἔσχον τὸ ἕλκος . ὅσοι δ’ ἔφθασαν οὕτω φλεγμήναντες ὡς πυρέξαι , τούτων οὐδεὶς ἐθεραπεύθη τελέως . ἀλλ’ ὅσοι μετὰ ταῦτα διὰ πάντων ὀρθῶς τῶν βοηθημάτων διεξῆλθον , ὡς ξηρανθῆναι τὸ ἕλκος , ἐκέρδησαν οὗτοι τοσοῦτον ὡς μήτ’ ἐπινέμεσθαι μήτε μεῖζον γίγνεσθαι , ξηρανθὲν δὲ καὶ τυλωθὲν ἐπιτρέψαι χρόνῳ πλέονι ζῆσαι τὸν ἄνθρωπον . μόνοι δὲ ἀνιάτως διακεῖσθαί μοι δοκοῦσι τῶν ἕλκος ἐν πνεύμονι ἐχόντων οἱ διὰ κακοχυμίαν , τινὰ ἀναβρωθέντες , ὧν ἔνιοι καὶ τοῦ σιάλου φασὶν ὥσπερ ἅλμης αἰσθάνεσθαι . χρόνου μὲν γὰρ οἶμαι πάντως δεῖν μακροῦ πρὸς τὴν τῆς κακοχυμίας ἐπανόρθωσιν . ἀνάγκη δ’ ἐν τῷ χρόνῳ δυοῖν θάτερον , ἢ ξηραινόμενον τὸ ἕλκος τυλωθῆναι καὶ διὰ τοῦτο ἀνίατον γενέσθαι παντάπασιν , ἢ μὴ ξηραινόμενον αὐτό τε πρῶτον ἀποδειχθῆναι σηπεδονῶδες ἐπινέμεσθαί τε τὰ πέριξ καὶ οὕτως ἐν χρόνῳ διασῆψαι τὸν πνεύμονα . πολλοὶ δὲ τῶν ἐσχηκότων τοιαύτην κακοχυμίαν ἤδη βήττοντες ἐξ αὐτῆς , οὐ μέν τοί γ’ ἐπτυκότες οὐδέπω τὸ αἷμα , τῆς περ’ ἡμῶν τυχόντες προνοίας εἰς τέλος ὑγιάσθησαν . χρὴ δὲ ἐν ἀρχῇ μὲν οὐδενὸς οὕτως ὡς τοῦ μήτε βήττειν αὐτοὺς φροντίσαι μήτ’ ἐκ τῆς κεφαλῆς καταῤῥεῖν τι εἰς τὸν πνεύμονα . καὶ γίνεται τοῦτο τρισὶ βοηθήμασι , καθάρσει μὲν πρώτῳ , δευτέρῳ δὲ τῷ διὰ τῶν σπερμάτων φαρμάκῳ , τρίτῳ δὲ τῇ προνοίᾳ τῆς κεφαλῆς . δεῖ δὲ τὸ μὲν καθαῖρον εἶναι μικτὸν ἐκ διαφερουσῶν δυνάμεων , οἷά πέρ ἐστι τὰ ἡμέτερα καταπότια δι’ ἀλόης καὶ σκαμμωνίας καὶ κολοκυνθίδος καὶ ἀγαρικοῦ καὶ βδελλίου καὶ κόμμεως Ἀραβικοῦ συγκείμενα , πρὸς τὸ πλέονας ἰδέας ἐκκαθαίρειν τῶν περιττωμάτων . ἱκανὸν δὲ ὠφελῆσαι καὶ τὸ χωρὶς κόμμεως · ὕστερον δ’ ἂν , εἰ δεήσει , καὶ τοῖς τὰ μέλανα καθαίρουσι χρήσαιο · τὴν δὲ τῆς κεφαλῆς πρόνοιαν ἐπιτρέψαι τῇ διὰ θαψίας κηρωτῇ . ταῦτα μὲν ἐν ἀρχῇ ποιητέον ἐστὶν ; ἐφεξῆς δὲ ἀνατρέφειν χρηστῶς εὐχύμοις ἐδέσμασι καὶ τρίψεσι καὶ περιπάτοις καὶ λουτροῖς . εἰρήσεται δὲ ἡ περὶ τὰ τοιαῦτα μέθοδος ἐν τῷ προσήκοντι ﻿ χωρίῳ τῆς συγγραφῆς , ὁποῖοι οὗτοι μάλιστα δέονται τοῦ γάλακτος , ἀμελήσαντες δὲ πάντων ἀνιατότατοι γίνονται · περὶ δὲ φλεβοτομίας αὐτῶν ὧδε χρὴ γινώσκειν . ὅσοι μὲν ἂν δόξωσιν ὀλίγον ἔχειν αἷμα καθ’ ὃν εἴρηκα τρόπον , εἰς εὐχυμίαν τινὰ προσαγαγὼν αὐτοὺς , φλεβοτομῆσαί τε δυνήσῃ καὶ πάλιν ἀναθρέψαι , καὶ πάλιν καθᾶραι καὶ αὖθις ἀναθρέψαι , καὶ αὖθις , εἰ δεήσειε , φλεβοτομῆσαι , καὶ μάλισθ’ ὅσοις ἐστὶν οἷον ἰλύς τις μοχθηρὰ καὶ παχεῖα τὸ σύμπαν αἷμα · τοὺς δ’ ἰσχυρούς τε καὶ πολυαίμους εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς φλεβοτομεῖν .
Lemmas: οὐ μήν ὁ γε μετά δύο ἤ τρεῖς ἅπας , ἀλλά ἔνιοι τις αὐτός ἀνίατος ἔχω ὁ ἕλκος . ὅσος δέ φθάνω οὕτως φλεγμαίνω ὡς πυρέσσω , οὗτος οὐδείς θεραπεύω τέλειος . ἀλλά ὅσος μετά οὗτος διά πᾶς ὀρθός ὁ βοήθημα διεξέρχομαι , ὡς ξηραίνω ὁ ἕλκος , κερδαίνω οὗτος τοσοῦτος ὡς μήτε ἐπινέμω μήτε μέγας γίγνομαι , ξηραίνω δέ καί τυλόω ἐπιτρέπω χρόνος πολύς ζάω ὁ ἄνθρωπος . μόνος δέ ἀνίατος διάκειμαι ἐγώ δοκέω ὁ ἕλκος ἐν πνεύμων ἔχω ὁ διά κακοχυμία , τις ἀναβιβρώσκω , ὅς ἔνιοι καί ὁ σίαλος φημί ὥσπερ ἅλμη αἰσθάνομαι . χρόνος μέν γάρ οἴομαι πάντως δέω μακρός πρός ὁ ὁ κακοχυμία ἐπανόρθωσις . ἀνάγκη δέ ἐν ὁ χρόνος δύο ἕτερος , ἤ ξηραίνω ὁ ἕλκος τυλόω καί διά οὗτος ἀνίατος γίγνομαι παντάπασι , ἤ μή ξηραίνω αὐτός τε πρῶτος ἀποδείκνυμι σηπεδονώδης ἐπινέμω τε ὁ πέριξ καί οὕτως ἐν χρόνος διασήπω ὁ πνεύμων . πολύς δέ ὁ ἔχω τοιοῦτος κακοχυμία ἤδη βήσσω ἐκ αὐτός , οὐ μέν τοι γε πτύω οὐδέπω ὁ αἷμα , ὁ περί ἐγώ τυγχάνω πρόνοια εἰς τέλος ὑγιάζω . χρή δέ ἐν ἀρχή μέν οὐδείς οὕτως ὡς ὁ μήτε βήσσω αὐτός φροντίζω μήτε ἐκ ὁ κεφαλή καταρρέω τις εἰς ὁ πνεύμων . καί γίγνομαι οὗτος τρεῖς βοήθημα , κάθαρσις μέν πρῶτος , δεύτερος δέ ὁ διά ὁ σπέρμα φάρμακον , τρίτος δέ ὁ πρόνοια ὁ κεφαλή . δέω δέ ὁ μέν καθαίρω εἰμί μικτός ἐκ διαφέρω δύναμις , οἷος περ εἰμί ὁ ἡμέτερος καταπότιον διά ἀλόη καί σκαμμωνία καί κολοκυνθίς καί ἀγαρικόν καί βδέλλιον καί κόμμι Ἀραβικός σύγκειμαι , πρός ὁ πολύς ἰδέα ἐκκαθαίρω ὁ περίσσωμα . ἱκανός δέ ὠφελέω καί ὁ χωρίς κόμμι · ὕστερον δέ ἄν , εἰ δέω , καί ὁ ὁ μέλας καθαίρω χράω · ὁ δέ ὁ κεφαλή πρόνοια ἐπιτρέπω ὁ διά θαψία κηρωτή . οὗτος μέν ἐν ἀρχή ποιέω εἰμί ; ἐφεξῆς δέ ἀνατρέφω χρηστός εὔχυμος ἔδεσμα καί τρῖψις καί περίπατος καί λουτρόν . λέγω δέ ὁ περί ὁ τοιοῦτος μέθοδος ἐν ὁ προσήκω ﻿ χωρίον ὁ συγγραφή , ὁποῖος οὗτος μάλα δέω ὁ γάλα , ἀμελέω δέ πᾶς ἀνίατος γίγνομαι · περί δέ φλεβοτομία αὐτός ὧδε χρή γιγνώσκω . ὅσος μέν ἄν δοκέω ὀλίγος ἔχω αἷμα κατά ὅς λέγω τρόπος , εἰς εὐχυμία τις προσάγω αὐτός , φλεβοτομέω τε δύναμαι καί πάλιν ἀνατρέφω , καί πάλιν καθαίρω καί αὖθις ἀνατρέφω , καί αὖθις , εἰ δέω , φλεβοτομέω , καί μάλα ὅσος εἰμί οἷος ἰλύς τις μοχθηρός καί παχύς ὁ σύμπας αἷμα · ὁ δέ ἰσχυρός τε καί πολύαιμος εὐθύς ἐκ ἀρχή φλεβοτομέω .