galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 3.7
Τὴν γὰρ τῶν ἀμεθόδων Θεσσαλείων μέθοδον ὄνομα μόνον οἶσθα δήπου κενὸν , ἔρημον ἔργου παντός · οἵ γε τοσαύτης τε καὶ τηλικαύτης οὔσης μεθόδου περὶ τὴν τῶν ἑλκῶν ἴασιν οὔτε τοῖς τῶν ἐμπειρικῶν ἐχρήσαντο διορισμοῖς εἰς τὴν τῶν φαρμάκων εὕρεσιν οὔτ’ ἀπὸ τῆς φύσεως αὐτῆς τῶν πραγμάτων ἔλαβον τὴν ἔνδειξιν , ὡς οἱ δογματικοί · μόνον δ’ εἰπόντες ὃ καὶ τοῖς ἰδιώταις γνωρίζεται , τὸ δεῖσθαι τὸ μὲν κοῖλον ἕλκος πληρώσεως , τὸ δὲ πλῆρες ἐπουλώσεως , τὸ δ’ ὑπερσαρκοῦν καθαιρέσεως , καὶ τὸ μὲν ῥυπαρὸν καθάρσεως , τὸ δὲ καθαρὸν ἐπουλώσεως , τὸ δὲ ἔναιμον καὶ κολλήσεως , ἑλκῶν θεραπείας οἴονταί τινα μέθοδον εἰρηκέναι · τοσοῦτον ἀποδέουσι γιγνώσκειν ὡς ταῖς μὲν ὑγροτέραις φύσεσι τῶν ἧττον ξηραινόντων φαρμάκων ἐστὶ χρεία , ταῖς δὲ ξηροτέραις τῶν μᾶλλον . ὃ τοίνυν παρ’ ὅλον τὸν λόγον ἐφάνη σαφῶς αὖθις ἀναληπτέον · ἵν’ ἡμεῖς τε μάλιστα προσέχωμεν αὐτῷ τὸν νοῦν , οἵ τ’ ἄλλοι πάντες οἱ τὴν παλαιὰν μέθοδον διαφθείροντες ἐναργέστερον γνῶσιν ὅσον ἁμαρτάνουσιν . ἄρξομαι δ’ ἀπὸ τῶν σαρκώσεως δεομένων ἑλκῶν , ἕν τι τοῦτο παράδειγμα προχειρισάμενος , ἐπειδὴ καὶ φθάνω τὸν λόγον ὑπὲρ αὐτοῦ πεποιημένος . εἶθ’ ἑξῆς περὶ πάσης ὁμοῦ τῆς ἰάσεως ἐν τῷ καθόλου ποιήσομαι τὸν λόγον . ἐφάνη τοίνυν οὐ τῷ λόγῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ πείρᾳ σκοπουμένοις , οὐ τῶν αὐτῶν ἅπασα φύσις δεομένη φαρμάκων , ἀλλ’ αἱ μὲν ἀσθενέστεραι καὶ μαλακώτεραι τῶν μαλακωτέρων , αἱ δ’ ἰσχυρότεραι , καὶ ξηρότεραι τῶν ἰσχυροτέρων . οὕτω δὲ κᾀπὶ τῶν εἰς οὐλὴν ἀγομένων ἑλκῶν εἶχε καὶ προσέτι τῶν κολλήσεως δεομένων . ἁπλῶς γὰρ οὐδὲν τῶν ἰσχυρῶν φαρμάκων αἱ μαλακαὶ φέρουσι φύσεις . ἐν δὲ τῇ διεξόδῳ ταύτῃ τοῦ λόγου κατάφωρον γίγνεται σαφῶς ὅτι τε τὴν φύσιν ἐπισκεπτέον ἐστὶ τοῦ κάμνοντος , ὅτι τε καθ’ ἕκαστον ἄνθρωπον ἰδίᾳ τίς ἐστι θεραπεία · καὶ τρίτον ἐπὶ τούτοις ὡς ἐπειδὴ τὸ τῆς ἑκάστου φύσεως ἴδιον ἀῤῥητόν ἐστι καὶ πρὸς τὴν ἀκριβεστάτην ἐπιστήμην ἄληπτον , οὗτος ἂν ἄριστος ἰατρὸς εἴη τῶν κατὰ μέρος ἁπάντων νοσημάτων , ὁ μέθοδόν τινα πορισάμενος ἐξ ἧς διαγνωστικὸς μὲν τῶν φύσεων ἔσοιτο , στοχαστικὸς δὲ τῶν ἑκάστης ἰδίων ἰαμάτων . τὸ δ’ οἴεσθαι κοινήν τινα ἁπάντων ἀνθρώπων εἶναι θεραπείαν ἐσχάτως ἠλίθιόν ἐστιν · ὅπερ οἱ ἀναισθητότατοι νομίζουσι μεθοδικοί . καὶ διὰ ταῦθ’ ἑστάναι τὰ τῆς ἰατρικῆς ἔφασαν ἅπαντα θεωρήματα , τουτέστιν ἐπιστημονικὰ καὶ βέβαια ταῖς γνώσεσιν ὑπάρχειν . εἶναί τε τὴν γνῶσιν αὐτῶν τέχνην τινὰ κοινοτήτων , οὐκ ἰδιοτήτων , ὡσπερεὶ τὸν κοινὸν καὶ γενικὸν ἄνθρωπον θεραπεύοντες , οὐ τοὺς κατὰ μέρος . ὡς οὖν ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν εὐθέως κατὰ τὰς ἀρχὰς ἐσφάλησαν , οὕτω κᾀν τῷδε · θεραπεύεται μὲν γὰρ οὐχ ὁ κοινὸς καὶ γενικὸς ἄνθρωπος , ἀλλ’ ἡμῶν ἕκαστος , ἄλλος ἄλλην ἔχων δηλονότι κρᾶσίν τε καὶ φύσιν . οἱ δ’ οἴονται μίαν θεραπείαν ἁπάντων ἀνθρώπων εἶναι · ἐγὼ δ’ εἰ καὶ τὴν ἑκάστου φύσιν ἀκριβῶς ἠπιστάμην ἐξευρίσκειν , οἷον ἐπινοῶ τὸν Ἀσκληπιὸν , αὐτὸς ἂν ἦν τοιοῦτος · ἐπεὶ δ’ ἀδύνατον τοῦτο , τὸ γοῦν ἐγγυτάτω προσιέναι καθόσον ἀνθρώπῳ δυνατὸν αὐτός τε ἀσκεῖν ἔγνωκα καὶ τοῖς ἄλλοις παρακελεύομαι . πειρῶνται μὲν οὖν εἰς ὅσον οἷόν τε καὶ οἱ ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας , ἀποχωρεῖν μὲν τῶν κοινῶν , προσέρχεσθαι δὲ τοῖς ἰδίοις · ἀλλ’ ὅσον καὶ τούτοις ἐνδεῖ πρὸς τὸ τέλειον εἴρηται πρόσθεν . οὐ γὰρ ἐπὶ παίδων , ἢ γυναικῶν , ἢ γερόντων , ἢ μαλακὴν ἐχόντων καὶ λευκὴν τὴν σάρκα καὶ ὅσα τοιαῦτα , ὡς ἐκεῖνοι ποιοῦσι , προσδιοριστέον ἐστὶν , ἀλλ’ ὅπως ὑγρότητος ἢ ξηρότητος ἔχει τὸ σῶμα . τοὺς μὲν οὖν ἐμπειρικοὺς ἰατροὺς ἄλλων τε πολλῶν ἕνεκεν ἀποδέχεσθαι χρὴ καὶ μάλισθ’ ὅταν προσέρχεσθαι . πειρῶνται καθόσον ἐγχωρεῖ τῇ τοῦ κάμνοντος ἰδιότητι . μετὰ γὰρ τοὺς διορισμοὺς ἅπαντας οὓς διορίζονται , καὶ τὸν ἀπὸ τῶν ἐθῶν ἐπάγουσιν , ὡς κᾀντεῦθεν εὐπορήσαντες οἰκειοτέρων τῷ κάμνοντι βοηθημάτων . εἰρήσεται δ’ ἡμῖν ἐν τοῖς ἑξῆς ἐπὶ πλέον ὑπὲρ τῶν ἐθῶν , κᾀκεῖ ἀποδείξομεν ὑπὲρ τοῦ γνῶναι τὴν ἰδιότητα τῆς τοῦ κάμνοντος φύσεως , ἐξευρῆσθαι τοῖς παλαιοῖς καὶ τὸν ἀπὸ τοῦ ἔθους διορισμόν . τοῦτον οὖν ἐπὶ τοῖς ἄλλοις οἱ ἐμπειρικοὶ παραλαμβάνουσι καὶ πρὸς τούτῳ καὶ αὐτὸν τὸν ἰατρὸν , εἰ πολλάκις εἴη παραγεγονὼς τῷ νοσοῦντι , βέλτιον ἂν ἰᾶσθαί φασι τοῦ μὴ παραγεγονότος · εἶθ’ ὅταν ταῦτα πάντα προσθῶσιν , οὔπω βεβαίαν οὐδ’ ἐπιστημονικὴν ἔχειν φασὶ τῆς ἰδίας τοῦ κάμνοντος ἰάσεως τὴν γνῶσιν . ὁ δ’ ἀναισχυντότατος Θεσσαλὸς ἓν μόνον εἰδὼς , ὅτι τὸ κοῖλον ἕλκος πληρωτέον , ἑστῶτά τε καὶ βεβαία φησι τὰ τῆς ἰατρικῆς εἶναι θεωρήματα . καίτοι τοῦτό γε πάντες , ὡς εἴρηται καὶ πρόσθεν , ἄνθρωποι γινώσκουσιν , οὐχ οἱ νῦν μόνον , ἀφ’ οὗ Θεσσαλὸς , ὁ δεύτερος Ἀσκληπιὸς , εἰς ἀνθρώπους ἧκεν , ἀλλὰ καὶ οἱ πρὸ Δευκαλίωνος , οἶμαι , καὶ Φορωνέως , εἴπερ γε κᾀκεῖνοι λογικοί τε ἦσαν . ἀλλὰ πρὸς τῷ γινώσκειν ὡς σαρκωτέον ἐστὶ τὸ κοῖλον ἕλκος , ἔτι κᾀκεῖνο συνίεσαν , ὡς ὁ γινώσκων τὰ φάρμακα τὰ σαρκώσοντα τοιοῦτον ἕλκος , ἐκεῖνος ἰατρός ἐστιν . εἰ μὲν οὖν ἐξ ἐμπειρίας εὕρηται ταῦτα , δῆλον ὡς ἐμπειρικῶς ἡμῖν ἰατρευτέον ἐστίν · εἰ δὲ ἐκ λόγου , λογικῶς · οὐ γὰρ δὴ ἄλλο μὲν εὕρηκεν , ἄλλῳ δέ τινι νῦν ἐπιδεξίως χρήσεται . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτου πρὸς τοὺς ἐμπειρικούς ἐστιν ἡ ἀμφισβήτησίς τις ἡμῖν · ὅπερ δὲ λέγων ἀπέλιπον , ἡ ὄντως ἰατρικὴ τῆς τοῦ κάμνοντος ἐστόχασται φύσεως · ὀνομάζουσι δὲ , οἶμαι , τοῦτο πολλοὶ τῶν ἰατρῶν ἰδιοσυγκρασίαν , καὶ πάντες ἀκατάληπτον ὁμολογοῦσιν ὑπάρχειν · καὶ διὰ τοῦτο καὶ αὐτὴν τὴν ὄντως ἰατρικὴν Ἀσκληπιῷ καὶ Ἀπόλλωνι παραχωροῦσιν . ἤρτηται δὲ ὁ λόγος οὗτος σύμπας ἀπὸ διττῶν ἀρχῶν · ἀπὸ μὲν τῶν ἐναργῶς φαινομένων τοῖς ἐμπειρικοῖς τε καὶ τηρητικοῖς , ἀπὸ δὲ τῶν στοιχείων τοῖς λογικοῖς . ὅτι τε γὰρ ἄλλον ἄλλο φάρμακον ὠφελεῖ σχεδὸν ἤδη καὶ οἱ παῖδες ἐπίστανται · συμφωνεῖ δὲ τούτῳ καὶ ὁ ἀπὸ τῶν στοιχείων λογισμός . εἰ γὰρ ὑπόθοιο πεντεκαίδεκα διαφορὰς εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἐν ταῖς κράσεσι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ μόνης τῆς ὑγρᾶς φύσεως , ἀνάγκη δήπου σε καὶ τῶν φαρμάκων οἷς μέλλεις χρήσασθαι πεντεκαίδεκα διαφορὰς ἐπίστασθαι , καὶ τὰς μὲν μᾶλλον , τὰς δὲ ἧττον ξηραινούσας , ἵν’ ἑκάστῃ φύσει τὸ προσῆκον ἐξευρίσκῃς . εἰ δὲ καὶ τῆς ξηροτέρας φύσεως ἄλλας πεντεκαίδεκα διαφορὰς ὑποθέμενος ὡσαύτως κᾀπ’ ἐκείνης ἄλλων πεντεκαίδεκα δέοιο φαρμάκων , ἔσται σοι τὰ πάντα τριάκοντα φάρμακα πρὸς τριάκοντα φύσεις ἡρμοσμένα , καὶ τούτοις προσηκόντως χρῆσθαι δυνήσεται μόνος ὁ περὶ κράσεως σωμάτων ἀκριβῶς ἐπεσκεμμένος . ἆρ’ οὖν εἰ μὲν ὅλον τὸ σῶμα εἴη ξηρότερον τὴν κρᾶσιν , ὑπὸ τῶν ξηραντικωτέρων ὠφεληθήσεται φαρμάκων · εἰ δὲ μόριον αὐτοῦ τι τῶν ἄλλων φύσει ξηρότερον ὑπάρχοι , τῶν ἧττον ξηραινόντων δεήσεται ; ἢ πρόδηλον κᾀνταῦθα τὸ μὲν ξηρότερον τῇ κράσει μόριον τῶν ξηραντικωτέρων , τὸ δ’ ὑγρότερον τῶν ἧττον ξηραινόντων προσδεῖσθαι ; καὶ τοῦτ’ οὖν ὅλον παραλέλειπται τοῖς ἀμεθόδοις Θεσσαλείοις , ἓν ἐπὶ παντὸς μορίου φάρμακον ἡγουμένοις ἁρμόττειν . οἱ δ’ ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας ὅσον πλεονεκτοῦσι κᾀν τῷδε τῶν Θεσσαλείων μεθοδικῶν , τοσοῦτον ἀπολείπονται τῶν ὄντως μεθοδικῶν τε καὶ λογικῶν . ἔχουσι γὰρ δὴ κᾀκεῖνοι πρὸς τῆς πείρας διδαχθέντες ἄλλο μὲν τῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ἑλκῶν , ἄλλο δὲ τῶν ἐν ὠσὶν , ἢ ἄρθροις , ἢ σαρξὶν , ἢ δέρματι μόνῳ φάρμακον . ἀλλ’ ὅτι γε κᾀνταῦθα μεταβαίνειν ἐφ’ ἕτερον ἀδυνατήσωσιν , ἐκ τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων εὔδηλον .
Lemmas: ὁ γάρ ὁ ἀμέθοδος Θεσσάλειος μέθοδος ὄνομα μόνος οἶδα δήπου κενός , ἐρῆμος ἔργον πᾶς · ὁ γε τοσοῦτος τε καί τηλικοῦτος εἰμί μέθοδος περί ὁ ὁ ἕλκος ἴασις οὔτε ὁ ὁ ἐμπειρικός χράω διορισμός εἰς ὁ ὁ φάρμακον εὕρεσις οὔτε ἀπό ὁ φύσις αὐτός ὁ πρᾶγμα λαμβάνω ὁ ἔνδειξις , ὡς ὁ δογματικός · μόνος δέ λέγω ὅς καί ὁ ἰδιώτης γνωρίζω , ὁ δέω ὁ μέν κοῖλος ἕλκος πλήρωσις , ὁ δέ πλήρης ἐπούλωσις , ὁ δέ ὑπερσαρκέω καθαίρεσις , καί ὁ μέν ῥυπαρός κάθαρσις , ὁ δέ καθαρός ἐπούλωσις , ὁ δέ ἔναιμος καί κόλλησις , ἕλκος θεραπεία οἴομαι τις μέθοδος λέγω · τοσοῦτος ἀποδέω γιγνώσκω ὡς ὁ μέν ὑγρός φύσις ὁ ἥσσων ξηραίνω φάρμακον εἰμί χρεία , ὁ δέ ξηρός ὁ μάλα . ὅς τοίνυν παρά ὅλος ὁ λόγος φαίνω σαφής αὖθις ἀναληπτέον · ἵνα ἐγώ τε μάλα προσέχω αὐτός ὁ νόος , ὁ τε ἄλλος πᾶς ὁ ὁ παλαιός μέθοδος διαφθείρω ἐναργής γνῶσις ὅσος ἁμαρτάνω . ἄρχω δέ ἀπό ὁ σάρκωσις δέω ἕλκος , εἷς τις οὗτος παράδειγμα προχειρίζω , ἐπειδή καί φθάνω ὁ λόγος ὑπέρ αὐτός ποιέω . εἶτα ἑξῆς περί πᾶς ὁμοῦ ὁ ἴασις ἐν ὁ καθόλου ποιέω ὁ λόγος . φαίνω τοίνυν οὐ ὁ λόγος μόνος , ἀλλά καί ὁ πεῖρα σκοπέω , οὐ ὁ αὐτός ἅπας φύσις δέω φάρμακον , ἀλλά ὁ μέν ἀσθενής καί μαλακός ὁ μαλακός , ὁ δέ ἰσχυρός , καί ξηρός ὁ ἰσχυρός . οὕτως δέ εἰͅπί ὁ εἰς οὐλή ἄγω ἕλκος ἔχω καί προσέτι ὁ κόλλησις δέω . ἁπλῶς γάρ οὐδείς ὁ ἰσχυρός φάρμακον ὁ μαλακός φέρω φύσις . ἐν δέ ὁ διέξοδος οὗτος ὁ λόγος κατάφωρος γίγνομαι σαφής ὅτι τε ὁ φύσις ἐπισκοπέω εἰμί ὁ κάμνω , ὅτι τε κατά ἕκαστος ἄνθρωπος ἴδιος τις εἰμί θεραπεία · καί τρίτος ἐπί οὗτος ὡς ἐπειδή ὁ ὁ ἕκαστος φύσις ἴδιος ἀρρητός εἰμί καί πρός ὁ ἀκριβής ἐπιστήμη ἄληπτος , οὗτος ἄν ἀγαθός ἰατρός εἰμί ὁ κατά μέρος ἅπας νόσημα , ὁ μέθοδος τις πορίζω ἐκ ὅς διαγνωστικός μέν ὁ φύσις εἰμί , στοχαστικός δέ ὁ ἕκαστος ἴδιος ἴαμα . ὁ δέ οἴομαι κοινός τις ἅπας ἄνθρωπος εἰμί θεραπεία ἔσχατος ἠλίθιος εἰμί · ὅς ὁ ἀναίσθητος νομίζω μεθοδικός . καί διά οὗτος ἵστημι ὁ ὁ ἰατρικός φημί ἅπας θεώρημα , τουτέστι ἐπιστημονικός καί βέβαιος ὁ γνῶσις ὑπάρχω . εἰμί τε ὁ γνῶσις αὐτός τέχνη τις κοινότης , οὐ ἰδιότης , ὡσπερεί ὁ κοινός καί γενικός ἄνθρωπος θεραπεύω , οὐ ὁ κατά μέρος . ὡς οὖν ἐν ὁ ἄλλος ἅπας εὐθύς κατά ὁ ἀρχή σφάλλω , οὕτως εἰͅν ὅδε · θεραπεύω μέν γάρ οὐ ὁ κοινός καί γενικός ἄνθρωπος , ἀλλά ἐγώ ἕκαστος , ἄλλος ἄλλος ἔχω δηλονότι κρᾶσις τε καί φύσις . ὁ δέ οἴομαι εἷς θεραπεία ἅπας ἄνθρωπος εἰμί · ἐγώ δέ εἰ καί ὁ ἕκαστος φύσις ἀκριβής ἐπίσταμαι ἐξευρίσκω , οἷος ἐπινοέω ὁ Ἀσκληπιός , αὐτός ἄν εἰμί τοιοῦτος · ἐπεί δέ ἀδύνατος οὗτος , ὁ γοῦν ἐγγύς προσέρχομαι καθόσον ἄνθρωπος δυνατός αὐτός τε ἀσκέω γιγνώσκω καί ὁ ἄλλος παρακελεύομαι . πειράω μέν οὖν εἰς ὅσος οἷος τε καί ὁ ἀπό ὁ ἐμπειρία , ἀποχωρέω μέν ὁ κοινός , προσέρχομαι δέ ὁ ἴδιος · ἀλλά ὅσος καί οὗτος ἐνδέω πρός ὁ τέλειος λέγω πρόσθεν . οὐ γάρ ἐπί παῖς , ἤ γυνή , ἤ γέρων , ἤ μαλακός ἔχω καί λευκός ὁ σάρξ καί ὅσος τοιοῦτος , ὡς ἐκεῖνος ποιέω , προσδιοριστέον εἰμί , ἀλλά ὅπως ὑγρότης ἤ ξηρότης ἔχω ὁ σῶμα . ὁ μέν οὖν ἐμπειρικός ἰατρός ἄλλος τε πολύς ἕνεκα ἀποδέχομαι χρή καί μάλα ὅταν προσέρχομαι . πειράω καθόσον ἐγχωρέω ὁ ὁ κάμνω ἰδιότης . μετά γάρ ὁ διορισμός ἅπας ὅς διορίζω , καί ὁ ἀπό ὁ ἔθος ἐπάγω , ὡς ἐͅντεῦθα εὐπορέω οἰκεῖος ὁ κάμνω βοήθημα . λέγω δέ ἐγώ ἐν ὁ ἑξῆς ἐπί πολύς ὑπέρ ὁ ἔθος , ἀικής ἀποδείκνυμι ὑπέρ ὁ γιγνώσκω ὁ ἰδιότης ὁ ὁ κάμνω φύσις , ἐξευρίσκω ὁ παλαιός καί ὁ ἀπό ὁ ἔθος διορισμός . οὗτος οὖν ἐπί ὁ ἄλλος ὁ ἐμπειρικός παραλαμβάνω καί πρός οὗτος καί αὐτός ὁ ἰατρός , εἰ πολλάκις εἰμί παραγίγνομαι ὁ νοσέω , ἀγαθός ἄν ἰάομαι φημί ὁ μή παραγίγνομαι · εἶτα ὅταν οὗτος πᾶς προστίθημι , οὔπω βέβαιος οὐδέ ἐπιστημονικός ἔχω φημί ὁ ἴδιος ὁ κάμνω ἴασις ὁ γνῶσις . ὁ δέ ἀναίσχυντος Θεσσαλός εἷς μόνος οἶδα , ὅτι ὁ κοῖλος ἕλκος πληρωτέον , ἵστημι τε καί βέβαιος φημί ὁ ὁ ἰατρικός εἰμί θεώρημα . καίτοι οὗτος γε πᾶς , ὡς λέγω καί πρόσθεν , ἄνθρωπος γιγνώσκω , οὐ ὁ νῦν μόνος , ἀπό ὅς Θεσσαλός , ὁ δεύτερος Ἀσκληπιός , εἰς ἄνθρωπος ἥκω , ἀλλά καί ὁ πρό Δευκαλίων , οἴομαι , καί Φορωνεύς , εἴπερ γε κᾀκεῖνος λογικός τε εἰμί . ἀλλά πρός ὁ γιγνώσκω ὡς σαρκωτέον εἰμί ὁ κοῖλος ἕλκος , ἔτι ᾀκεῖνὄν συνίημι , ὡς ὁ γιγνώσκω ὁ φάρμακον ὁ σαρκόω τοιοῦτος ἕλκος , ἐκεῖνος ἰατρός εἰμί . εἰ μέν οὖν ἐκ ἐμπειρία εὑρίσκω οὗτος , δῆλος ὡς ἐμπειρικός ἐγώ ἰατρευτέον εἰμί · εἰ δέ ἐκ λόγος , λογικός · οὐ γάρ δή ἄλλος μέν εὑρίσκω , ἄλλος δέ τις νῦν ἐπιδέξιος χράω . ἀλλά περί μέν οὗτος πρός ὁ ἐμπειρικός εἰμί ὁ ἀμφισβήτησις τις ἐγώ · ὅς δέ λέγω ἀπολείπω , ὁ ὄντως ἰατρικός ὁ ὁ κάμνω στοχάζομαι φύσις · ὀνομάζω δέ , οἴομαι , οὗτος πολύς ὁ ἰατρός ἰδιοσυγκρασία , καί πᾶς ἀκατάληπτος ὁμολογέω ὑπάρχω · καί διά οὗτος καί αὐτός ὁ ὄντως ἰατρικός Ἀσκληπιός καί Ἀπόλλων παραχωρέω . ἀρτέομαι δέ ὁ λόγος οὗτος σύμπας ἀπό δισσός ἀρχή · ἀπό μέν ὁ ἐναργής φαίνω ὁ ἐμπειρικός τε καί τηρητικός , ἀπό δέ ὁ στοιχεῖον ὁ λογικός . ὅτι τε γάρ ἄλλος ἄλλος φάρμακον ὠφελέω σχεδόν ἤδη καί ὁ παῖς ἐπίσταμαι · συμφωνέω δέ οὗτος καί ὁ ἀπό ὁ στοιχεῖον λογισμός . εἰ γάρ ὑποτίθημι πεντεκαίδεκα διαφορά εἰμί κατά ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἐν ὁ κρᾶσις ὁ ἄνθρωπος ἐπί μόνος ὁ ὑγρός φύσις , ἀνάγκη δήπου σύ καί ὁ φάρμακον ὅς μέλλω χράω πεντεκαίδεκα διαφορά ἐπίσταμαι , καί ὁ μέν μάλα , ὁ δέ ἥσσων ξηραίνω , ἵνα ἕκαστος φύσις ὁ προσήκω ἐξευρίσκω . εἰ δέ καί ὁ ξηρός φύσις ἄλλος πεντεκαίδεκα διαφορά ὑποτίθημι ὡσαύτως αἰπός ἐκεῖνος ἄλλος πεντεκαίδεκα δέω φάρμακον , εἰμί σύ ὁ πᾶς τριάκοντα φάρμακον πρός τριάκοντα φύσις ἁρμόζω , καί οὗτος προσηκόντως χράω δύναμαι μόνος ὁ περί κρᾶσις σῶμα ἀκριβής ἐπισκοπέω . ἆρα οὖν εἰ μέν ὅλος ὁ σῶμα εἰμί ξηρός ὁ κρᾶσις , ὑπό ὁ ξηραντικός ὠφελέω φάρμακον · εἰ δέ μόριον αὐτός τις ὁ ἄλλος φύσις ξηρός ὑπάρχω , ὁ ἥσσων ξηραίνω δέω ; ἤ πρόδηλος ᾀνταῦθη ὁ μέν ξηρός ὁ κρᾶσις μόριον ὁ ξηραντικός , ὁ δέ ὑγρός ὁ ἥσσων ξηραίνω προσδέω ; καί οὗτος οὖν ὅλος παραλείπω ὁ ἀμέθοδος Θεσσάλειος , εἷς ἐπί πᾶς μόριον φάρμακον ἡγέομαι ἁρμόζω . ὁ δέ ἀπό ὁ ἐμπειρία ὅσος πλεονεκτέω εἰͅν ὅδε ὁ Θεσσάλειος μεθοδικός , τοσοῦτος ἀπολείπω ὁ ὄντως μεθοδικός τε καί λογικός . ἔχω γάρ δή κᾀκεῖνος πρός ὁ πεῖρα διδάσκω ἄλλος μέν ὁ ἐν ὀφθαλμός ἕλκος , ἄλλος δέ ὁ ἐν οὖς , ἤ ἄρθρον , ἤ σάρξ , ἤ δέρμα μόνος φάρμακον . ἀλλά ὅτι γε ᾀνταῦθη μεταβαίνω ἐπί ἕτερος ἀδυνατέω , ἐκ ὁ ἔμπροσθεν λέγω εὔδηλος .