galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 5.6
Εἰ δ’ ἐξ ἀναβρώσεώς τις αἱμοῤῥαγία γίγνοιτο , τὰ πολλὰ μὲν οὐδὲ λαῦρος αὐτοῖς ἐστιν , ἀλλ’ ὀλίγη καὶ κατὰ βραχύ · καὶ διὰ τοῦτο τῷ Πασίωνος , ἢ Ἄνδρωνος , ἢ Πολυείδου τροχίσκῳ χρηστέον , ἢ ὡς εἴρηται τῷ ἡμετέρῳ τὴν αὐτὴν μὲν κατὰ γένος ἔχοντι δύναμιν , ἰσχυροτέρῳ δὲ ὑπάρχοντι . παύει γὰρ ταῦτα τὴν ἀνάβρωσιν ἅμα τῷ δηλονότι καὶ τοῦ παντὸς σώματος προνοεῖσθαι , ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται . λαύρου δὲ ἐμπεσούσης αἱμοῤῥαγίας , τοῖς αὐστηροτάτοις χρηστέον φαρμάκοις , ἄχρι περ ἂν ἐπισχῶμεν αὐτῆς τὸ σφοδρόν · εἶθ’ οὕτως ἅμ’ ἐκείνοις μιγνύναι τοὺς τροχίσκους · εἶθ’ ἑξῆς ἐπ’ αὐτοὺς μόνους μετέρχεσθαι μετά τινος τῶν εἰρημένων χυλῶν ἢ ἀφεψημάτων . ὅσα δὲ ἔξωθεν ἐπιτίθεται τοῖς αἱμοῤῥαγοῦσι στύφοντά τε καὶ χωρὶς στύψεως ψύχοντα , ταῦτ’ οὐχ ἁπλῶς ἐπαινῶ καθάπερ οἱ πολλοὶ τῶν ἰατρῶν , ἀλλά μοι δοκεῖ τοὐναντίον ἐνίοτε πᾶν οὗ δεόμεθα διαπράττεσθαι , συνελαύνειν εἴσω τὸ αἷμα καὶ πληροῦν τὰς ἐν τῷ βάθει φλέβας . οἶδα γοῦν τινας ἐκ πνεύμονος ἀναβήττοντας αἷμα προφανῶς βλαβέντας ἐπὶ ταῖς τοῦ θώρακος καταψύξεσιν · οὕτω δ’ ἐνίους καὶ τῶν ἐμούντων αἷμα , τῆς γαστρὸς ἔξωθεν ψυγείσης · ὡσαύτως δὲ καὶ τῶν ἐκ ῥινὸς αἱμοῤῥαγούντων ἔνιοι φανερῶς ἐβλάβησαν ἐπὶ ταῖς τῆς κεφαλῆς ψύξεσιν . οὔκουν ἁπλῶς , οὐδ’ ἀδιορίστως , οὐδ’ ἐν παντὶ καιρῷ συμβουλεύω ψύχειν τὰ κύκλῳ τῶν αἱμοῤῥαγούντων , ἀλλ’ ἀποτρέψαντας εἰς ἕτερον πρότερον , οἷον ἐπὶ τῆς ῥινὸς ἤτοι φλεβοτομίᾳ χρησάμενον , ὡς εἴπομεν , ἢ τρίψει καὶ δεσμοῖς τῶν κώλων , ἢ σικύαις ἐπὶ τῶν ὑποχονδρίων . οὐ δεῖ οὖν οὐδ’ οὕτω χρῆσθαι τοῖς ψύχουσιν εὐθέως ἐπὶ μετώπῳ καὶ κεφαλῇ , ἀλλὰ σικύᾳ πρότερον ἀντισπᾷν ἐρείδοντα κατ’ ἰνίον . διττὴ γὰρ ἡ ἀντίσπασις ἐπὶ ταῖς ἐκ μυκτήρων αἱμοῤῥαγίαις , ἥ τε ἐπὶ τὰ κάτω μόρια τοῦ σώματος ὅλου καὶ ἡ ἐπὶ τὰ τῆς κεφαλῆς ὀπίσω · διότι καὶ αὐτὸ τὸ μόριον ἡ ῥὶς ἄνω τ’ ἐστὶ καὶ πρόσω , ἀντίκειται δὲ τὸ μὲν ἄνω τῷ κάτω , τὸ δὲ ὀπίσω τῷ πρόσω · ἀλλὰ περὶ μὲν αἱμοῤῥαγίας ἱκανὰ καὶ ταῦτα . δῆλον γὰρ ὅτι καὶ ἡ διαπήδησις ὑπὸ τῶν ψυχόντων καὶ στυφόντων θεραπευθήσεται · καὶ εἰ διὰ λεπτότητα γίγνοιτό ποτε τοῦ αἵματος , ὑπὸ τῆς παχυνούσης διαίτης · ὁποία δ’ ἐστὶν αὕτη λεχθήσεται μέν που κᾀν τοῖς ἑξῆς , εἴρηται δὲ δυνάμει κᾀν τῷ περὶ λεπτυνούσης διαίτης · ἐπὶ δὲ τὴν θεραπείαν ἰτέον ἤδη τῶν εἰρημένων διαθέσεων . τὸ μὲν οὖν τῆς φλεβὸς ἕλκος ἐπειδὰν πρόχειρον ᾖ , παραπλησίας δεῖται θεραπείας τοῖς ἐν σαρκὶ γιγνομένοις , ὑπὲρ ὧν ἐν δυοῖν ὑπομνήμασι τοῖς πρὸ τοῦδε διελέχθην . εἴτε γὰρ ἐκ τρώσεως ὑπογυίου τυγχάνει γεγονὸς , ἐγχωρεῖ συμφύειν αὐτὸ τοῖς ἐναίμοις καλουμένοις φαρμάκοις · εἴτε κατ’ ἀνάβρωσιν , ὅσα περὶ τῶν κακοηθῶν ἑλκῶν εἴρηται , ταῦτα τῷ λόγῳ διορισάμενον , ἑξῆς ἔργῳ πράττειν αὐτὰ πειρᾶσθαι . καὶ μέντοι καὶ ὁπότε βρόχῳ διαληφθείσης , ἢ ἰσχαίμοις φαρμάκοις , ἢ · καυτηρίοις χρησαμένων , ὁ σκοπὸς τῆς θεραπείας ἐστὶ περισαρκῶσαι τὰ χείλη τοῦ ἕλκους , τοῖς αὐτοῖς χρησόμεθα πάντως φαρμάκοις οἷς ἡ μέθοδος ἡμᾶς ἐδίδαξεν ἐπὶ τῶν κοίλων ἑλκῶν .
Lemmas: εἰ δέ ἐκ ἀνάβρωσις τις αἱμορραγία γίγνομαι , ὁ πολύς μέν οὐδέ λαῦρος αὐτός εἰμί , ἀλλά ὀλίγος καί κατά βραχύς · καί διά οὗτος ὁ Πασίων , ἤ Ἄνδρων , ἤ Πολυείδης τρόχισκος χράω , ἤ ὡς λέγω ὁ ἡμέτερος ὁ αὐτός μέν κατά γένος ἔχω δύναμις , ἰσχυρός δέ ὑπάρχω . παύω γάρ οὗτος ὁ ἀνάβρωσις ἅμα ὁ δηλονότι καί ὁ πᾶς σῶμα προνοέω , ὡς ἔμπροσθεν λέγω . λαῦρος δέ ἐμπίπτω αἱμορραγία , ὁ αὐστηρός χράω φάρμακον , ἄχρι περ ἄν ἐπισχάζω αὐτός ὁ σφοδρός · εἶτα οὕτως ἅμα ἐκεῖνος μείγνυμι ὁ τρόχισκος · εἶτα ἑξῆς ἐπί αὐτός μόνος μετέρχομαι μετά τις ὁ λέγω χυλός ἤ ἀφέψημα . ὅσος δέ ἔξωθεν ἐπιτίθημι ὁ αἱμορραγέω στύφω τε καί χωρίς στῦψις ψύχω , οὗτος οὐ ἁπλῶς ἐπαινέω καθά ὁ πολύς ὁ ἰατρός , ἀλλά ἐγώ δοκέω ἐναντίος ἐνίοτε πᾶς ὅς δέω διαπράσσω , συνελαύνω εἴσω ὁ αἷμα καί πληρόω ὁ ἐν ὁ βάθος φλέψ . οἶδα γοῦν τις ἐκ πνεύμων ἀναβήσσω αἷμα προφανής βλάπτω ἐπί ὁ ὁ θώραξ κατάψυξις · οὕτως δέ ἔνιοι καί ὁ ἐμέω αἷμα , ὁ γαστήρ ἔξωθεν ψύχω · ὡσαύτως δέ καί ὁ ἐκ ῥίς αἱμορραγέω ἔνιοι φανερός βλάπτω ἐπί ὁ ὁ κεφαλή ψῦξις . οὔκουν ἁπλῶς , οὐδέ ἀδιόριστος , οὐδέ ἐν πᾶς καιρός συμβουλεύω ψύχω ὁ κύκλος ὁ αἱμορραγέω , ἀλλά ἀποτρέπω εἰς ἕτερος πρότερος , οἷος ἐπί ὁ ῥίς ἤτοι φλεβοτομία χράω , ὡς λέγω , ἤ τρῖψις καί δεσμός ὁ κῶλον , ἤ σικύα ἐπί ὁ ὑποχόνδριος . οὐ δέω οὖν οὐδέ οὕτως χράω ὁ ψύχω εὐθύς ἐπί μέτωπον καί κεφαλή , ἀλλά σικύα πρότερος ἀντισπάω ἐρείδω κατά ἰνίον . δισσός γάρ ὁ ἀντίσπασις ἐπί ὁ ἐκ μυκτήρ αἱμορραγία , ὁ τε ἐπί ὁ κάτω μόριον ὁ σῶμα ὅλος καί ὁ ἐπί ὁ ὁ κεφαλή ὀπίσω · διότι καί αὐτός ὁ μόριον ὁ ῥίς ἄνω τε εἰμί καί πρόσω , ἀντίκειμαι δέ ὁ μέν ἄνω ὁ κάτω , ὁ δέ ὀπίσω ὁ πρόσω · ἀλλά περί μέν αἱμορραγία ἱκανός καί οὗτος . δῆλος γάρ ὅτι καί ὁ διαπήδησις ὑπό ὁ ψύχω καί στύφω θεραπεύω · καί εἰ διά λεπτότης γίγνομαι ποτέ ὁ αἷμα , ὑπό ὁ παχύνω δίαιτα · ὁποῖος δέ εἰμί οὗτος λέγω μέν που εἰͅν ὁ ἑξῆς , λέγω δέ δύναμις εἰͅν ὁ περί λεπτύνω δίαιτα · ἐπί δέ ὁ θεραπεία ἔρχομαι ἤδη ὁ λέγω διάθεσις . ὁ μέν οὖν ὁ φλέψ ἕλκος ἐπειδάν πρόχειρος εἰμί , παραπλήσιος δέω θεραπεία ὁ ἐν σάρξ γίγνομαι , ὑπέρ ὅς ἐν δύο ὑπόμνημα ὁ πρό ὅδε διαλέγω . εἴτε γάρ ἐκ τρῶσις ὑπόγυιος τυγχάνω γίγνομαι , ἐγχωρέω συμφύω αὐτός ὁ ἔναιμος καλέω φάρμακον · εἴτε κατά ἀνάβρωσις , ὅσος περί ὁ κακοήθης ἕλκος λέγω , οὗτος ὁ λόγος διορίζω , ἑξῆς ἔργον πράσσω αὐτός πειράω . καί μέντοι καί ὁπότε βρόχος διαλαμβάνω , ἤ ἴσχαιμος φάρμακον , ἤ · καυτήριον χράω , ὁ σκοπός ὁ θεραπεία εἰμί περισαρκόω ὁ χεῖλος ὁ ἕλκος , ὁ αὐτός χράω πάντως φάρμακον ὅς ὁ μέθοδος ἐγώ διδάσκω ἐπί ὁ κοῖλος ἕλκος .