galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 7.9
’Υποκείσθω δὴ πάλιν ἐπικρατεῖν μὲν τὴν θερμὴν δυσκρασίαν , μίγνυσθαι δ’ αὐτῇ ποτὲ μὲν ὑγρότητα , ποτὲ δὲ ξηρότητα , μετρίαν ἑκατέραν , καὶ προτέραν γε τὴν ὑγρότητα . τὴν τοιαύτην δυσκρασίαν ἀδεέστερον ὕδατι θεραπεύσομεν ψυχρῷ διὰ τὸ μὴ βλάπτεσθαι πρὸς αὐτοῦ τὰ γειτνιῶντα μετρίως διακείμενα . κατὰ γὰρ τὰς ξηρὰς διαθέσεις ἀναγκαῖόν ἐστιν οὐ τὰ πλησιάζοντα μόνον , ἀλλὰ τὸ σύμπαν ἰσχνότερον γενέσθαι τὸ σῶμα · τῆς κοιλίας δ’ αὐτῆς μηδέπω κατεξηρασμένης , ὡς ὑπόκειται νῦν , οὐδὲ τὸ σύμπαν σῶμα λεπτύνεσθαι δυνατόν · ὥστε οὐδὲ βλάπτεσθαι τῇ πόσει τοῦ ψυχροῦ . εἰ δ’ οὕτω ποτὲ ἰσχυρὰ δυσκρασία θερμότητος εἴη κατὰ τὴν κοιλίαν ὡς μέχρι τῆς καρδίας ἐξικνεῖσθαι , πυρέττειν ἀνάγκη τὸν ἄνθρωπον · ὥστε καὶ τὸν κίνδυνον ὀξύτερον εἰκὸς ἕπεσθαι ταῖς τοιαύταις δυσκρασίαις · ἡ δ’ ἴασις ἡ αὐτὴ μὲν κατὰ γένος , εἰρήσεται δὲ αὖθις ἐν ταῖς θεραπείαις τῶν πυρετῶν . ἡ δὲ μετὰ ξηρότητος θερμότης τοῖς αὐτοῖς μὲν ὑπάγεται κατὰ γένος , οὐ μὴν ὁμοίως γε ἀδεὴς τῶν ψυχόντων ἡ χρῆσίς ἐστι , δι’ ἃς εἶπον αἰτίας . ἡ δὲ ὑγρὰ δυσκρασία καὶ μόνη συστᾶσα πασῶν ἐστιν εὐιατοτάτη καὶ μετὰ θερμότητος ἢ ψυχρότητος ἐπιπλεκομένη . καὶ διότι γε συνεχῶς αἱ τρεῖς αὗται δυσκρασίαι καταλαμβάνουσι τὴν γαστέρα καί εἰσιν ἰαθῆναι ῥᾷσται , τὴν θεραπείαν δὲ ἀεὶ τούτων ἔχοντες ἐν μνήμῃ , πάντες οἱ χωρὶς μεθόδου θεραπεύοντες τὰς νόσους ἐπὶ τὰς ἄλλας , ὡς εἴρηται , μεταφέρουσιν ἀγνοοῦντες ὅτι πλείους εἰσίν . ἔστι δὲ δήπου τῆς μὲν ὑγρᾶς δυσκρασίας μόνης συνισταμένης βοηθήματα τὰ ξηραίνοντα τῶν ἐδεσμάτων , ἄνευ τοῦ θερμαίνειν ἢ ψύχειν ἰσχυρῶς · ἔτι τε πρὸς τούτοις ἔνδεια τῶν συνηθῶν ποτῶν · τῶν δὲ μετὰ θερμότητος ἡ στυφόντων ἐδεσμάτων καὶ ποτῶν χρῆσις · ἔστω δὲ καὶ ταῦτα χωρὶς τοῦ θερμαίνειν αὐστηρὰ , καὶ μὲν δὴ καὶ τὸ ψυχρὸν ποτὸν ἐπιτήδειον αὐτοῖς . τῆς δὲ μετὰ ψύξεως ὑγρᾶς δυσκρασίας ἄριστα μὲν ἰάματα τὰ δριμέα σύμπαντα · μιγνύσθω δ’ αὐτοῖς καὶ τὰ στρυφνὰ χωρὶς τοῦ ψύχειν σαφῶς . ἄριστον δ’ ἴαμα καὶ τούτοις ὀλίγιστον πόμα καὶ τοῦτό τις τῶν θερμαινόντων ἰσχυρῶς οἴνων · εὔδηλον δὲ καὶ ὡς ὁ τοιοῦτος οὐδὲ νέος ἐστίν . ἀνάλογον δὲ τοῖς ἐσθιομένοις καὶ πινομένοις καὶ τἄλλα ἔστω σύμπαντα τὰ ἔξωθεν προσαγόμενα .
Lemmas: ’Υπόκειμαι δή πάλιν ἐπικρατέω μέν ὁ θερμός δυσκρασία , μείγνυμι δέ αὐτός ποτέ μέν ὑγρότης , ποτέ δέ ξηρότης , μέτριος ἑκάτερος , καί πρότερος γε ὁ ὑγρότης . ὁ τοιοῦτος δυσκρασία ἀδεής ὕδωρ θεραπεύω ψυχρός διά ὁ μή βλάπτω πρός αὐτός ὁ γειτνιάω μέτριος διάκειμαι . κατά γάρ ὁ ξηρός διάθεσις ἀναγκαῖος εἰμί οὐ ὁ πλησιάζω μόνος , ἀλλά ὁ σύμπας ἰσχνός γίγνομαι ὁ σῶμα · ὁ κοιλία δέ αὐτός μηδέπω καταξηραίνω , ὡς ὑπόκειμαι νῦν , οὐδέ ὁ σύμπας σῶμα λεπτύνω δυνατός · ὥστε οὐδέ βλάπτω ὁ πόσις ὁ ψυχρός . εἰ δέ οὕτως ποτέ ἰσχυρός δυσκρασία θερμότης εἰμί κατά ὁ κοιλία ὡς μέχρι ὁ καρδία ἐξικνέομαι , πυρέσσω ἀνάγκη ὁ ἄνθρωπος · ὥστε καί ὁ κίνδυνος ὀξύς ἔοικα ἕπομαι ὁ τοιοῦτος δυσκρασία · ὁ δέ ἴασις ὁ αὐτός μέν κατά γένος , λέγω δέ αὖθις ἐν ὁ θεραπεία ὁ πυρετός . ὁ δέ μετά ξηρότης θερμότης ὁ αὐτός μέν ὑπάγω κατά γένος , οὐ μήν ὅμοιος γε ἀδεής ὁ ψύχω ὁ χρῆσις εἰμί , διά ὅς λέγω αἰτία . ὁ δέ ὑγρός δυσκρασία καί μόνος συνίστημι πᾶς εἰμί εὐίατος καί μετά θερμότης ἤ ψυχρότης ἐπιπλέκω . καί διότι γε συνεχής ὁ τρεῖς οὗτος δυσκρασία καταλαμβάνω ὁ γαστήρ καί εἰμί ἰάομαι ῥᾴδιος , ὁ θεραπεία δέ ἀεί οὗτος ἔχω ἐν μνήμη , πᾶς ὁ χωρίς μέθοδος θεραπεύω ὁ νόσος ἐπί ὁ ἄλλος , ὡς λέγω , μεταφέρω ἀγνοέω ὅτι πολύς εἰμί . εἰμί δέ δήπου ὁ μέν ὑγρός δυσκρασία μόνος συνίστημι βοήθημα ὁ ξηραίνω ὁ ἔδεσμα , ἄνευ ὁ θερμαίνω ἤ ψύχω ἰσχυρός · ἔτι τε πρός οὗτος ἔνδεια ὁ συνήθης ποτόν · ὁ δέ μετά θερμότης ὁ στύφω ἔδεσμα καί ποτόν χρῆσις · εἰμί δέ καί οὗτος χωρίς ὁ θερμαίνω αὐστηρός , καί μέν δή καί ὁ ψυχρός ποτόν ἐπιτήδειος αὐτός . ὁ δέ μετά ψῦξις ὑγρός δυσκρασία ἀγαθός μέν ἴαμα ὁ δριμύς σύμπας · μείγνυμι δέ αὐτός καί ὁ στρυφνός χωρίς ὁ ψύχω σαφής . ἀγαθός δέ ἴαμα καί οὗτος ὀλίγος πόμα καί οὗτος τις ὁ θερμαίνω ἰσχυρός οἶνος · εὔδηλος δέ καί ὡς ὁ τοιοῦτος οὐδέ νέος εἰμί . ἀνάλογος δέ ὁ εἰσθέω καί πίνω καί ἄλλος εἰμί σύμπας ὁ ἔξωθεν προσάγω .