galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 5.13
Ὅπως μὲν οὖν χρὴ θεραπεύειν οἷς ἀγγεῖον ἀξιόλογον ἐῤῥάγη κατενεχθεῖσιν , ἢ μέγα βοήσασιν , ἢ βάρος ἀραμένοις ὑπὲρ τὴν δύναμιν , ἤ τινος ἐμπεσόντος τῷ θώρακι σκληροῦ καὶ μεγάλου ἔξωθεν σώματος , εἴρηται πρόσθεν . ὡς δ’ ἄν τις κάλλιστα καὶ τοὺς ἐπὶ κατάῤῥου πτύσαντας αἷμα μεταχειρίζοιτο , νῦν εἰρήσεται , σαφηνείας ἕνεκα προχειρισαμένων ἡμῶν ἣν ἐποιησάμεθα θεραπείαν ἐν Ῥώμῃ γυναικὸς τῶν ἐν τέλει . αὐτὴ γὰρ ἀκηκουῖα λόγων τοιούτων οἵους νῦν διεληλύθαμεν ὑπὲρ τῶν ἐκ πνεύμονος αἷμα πτυσάντων , εἴτ’ ἐκ κατάῤῥου τινὸς ἢ βηχὸς ἰσχυρᾶς ὀλίγον τι πτύσασα διὰ νυκτὸς ἔπεμψεν αὐτίκα πρός με παρέχειν ἑαυτὴν φάσκουσα πᾶν ὅ τι ἂν ἐθέλοιμι πράττειν . ἠκηκόει δὲ κατὰ τοὺς ἔμπροσθεν χρόνους ὡς εἰ μή τις αὐτίκα βοηθήσειε δραστικῶς πρὶν ἢ φλεγμῆναι τὸ ἕλκος , οὐδὲν ἀνύσει , καὶ ὡς τοῦτ’ ἂν εἴη μάλιστα τὸ αἴτιον τοῦ διαφθείρεσθαι τοὺς ἀναβήξαντας τὸ αἷμα . φλέβα μὲν οὖν τεμεῖν αὐτῆς οὐκ ἠξίωσα , τεττάρων ἡμερῶν ἤδη διὰ τὸν κατάῤῥουν ὀλίγου δεῖν ἀσίτου γεγενημένης . κλύσματι δὲ δριμεῖ κελεύσας χρήσασθαι καὶ τρίψασθαί τε καὶ σκέλη καὶ τὰς χεῖρας ἐπὶ πλεῖστον ἅμα φαρμάκῳ θερμαίνοντι καὶ διαδήσας , εἶτα ξυρήσας τὴν κεφαλὴν ἐπέθηκα τὸ διὰ τῆς κόπρου τῶν ἀγρίων περιστερῶν φάρμακον . ὡρῶν δὲ μεταξὺ τριῶν γενομένων ἐπὶ τὸ βαλανεῖον ἤγαγον καὶ λούσας ἄνευ τοῦ ψαῦσαι λίπους τῆς κεφαλῆς , εἶτα σκεπάσας αὐτὴν συμμέτρῳ πίλῳ ﻿ πρὸς τὴν ἐνεστηκυῖαν ὥραν ἔθρεψα ῥοφήματι μόνῳ τῶν αὐστηρῶν ὀπωρῶν ἐπιδιδούς . εἶθ’ ὑπνοῦν μελλούσῃ τὸ διὰ τῶν ἐχιδνῶν ἔδωκα φάρμακον ὡς πρὸ τεττάρων μηνῶν ἐσκευασμένον · ἔτι γὰρ ἔχει τὸν τοῦ μήκωνος ὀπὸν ἰσχυρὸν τὸ τοιοῦτον , ἐν δὲ τοῖς κεχρονικόσιν ἐξίτηλος γίνεται , διὰ τοῦτο οὖν ὑπνῶδές τέ ἐστι καὶ ξηραίνει τὰ ῥεύματα σὺν τῷ καὶ παχύνειν ἀτρέμα . παυσαμένου δὲ τελέως τοῦ κατάῤῥου δῆλος μὲν ὁ πνεύμων ἦν ἔκ τε τοῦ τῆς ἀναπνοῆς εἴδους καὶ τοῦ ψόφου τῆς γενομένης ἅπαξ που βηχὸς ἐκκαθάρσεως · δεόμενος . οὐ μὴν συνέπραξά γε εἰς τοῦτο κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν , ἀλλ’ ἐφ’ ἡσυχίας τε καὶ σιγῆς ἁπάσης τὴν γυναῖκα φυλάξας καὶ τρίψας τὰ κῶλα καὶ διαδήσας ἐκέλευσα καὶ τἄλλα πάντα μέρη τρίψασθαι πλὴν τῆς κεφαλῆς , ἔτι γὰρ ἦν ἀπὸ τοῦ φαρμάκου θερμή . αὖθις δὲ εἰς τὴν ἑσπέραν ἔδωκα τοῦ διὰ τῶν ἐχιδνῶν φαρμάκου μέγεθος , ὅσον γε ὁ παρ’ ἡμῖν κύαμος . ἦν δὲ πολὺ τούτου μεῖζον ὃ κατὰ τὴν προτέραν εἰλήφει . ὡς δὲ καὶ ταύτῃ τῇ νυκτὶ καλῶς ἐκοιμήθη , τῇ τρίτῃ τῶν ἡμερῶν ἕωθεν δοὺς μέλιτος ἑψημένου συχνὸν , ἐφ’ ἡσυχίας ἐφύλαξα . προηκούσης δὲ τῆς ἡμέρας ἅπαν ὁμοίως τρίψας τὸ σῶμα τροφὴν ἐκέλευσα λαβεῖν πτισάνης χυλὸν σὺν ἄρτῳ βραχεῖ . κᾄπειτα τῇ τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν ἕωθεν μὲν τοῦ διὰ τῶν . ἐχιδνῶν φαρμάκου ἀκμαίου κατὰ τὴν ἡλικίαν ἅμα σὺν χρηστῷ μέλιτι προσέδωκα . τῇ κεφαλῇ δὲ τοῦ αὐτοῦ φαρμάκου πάλιν ἐπιθεὶς , ὃ θερμαίνει τε καὶ ξηραίνει σφοδρῶς , εἶτα λούσας καὶ θρέψας μετρίως , ἐκκαθαίρειν ἤδη σφοδρότερον ἐπεχείρησα τὸν πνεύμονα τῇ πέμπτῃ τῶν ἡμερῶν . εἶτ’ αὖθις καὶ αὖθις ἐχρησάμην ἐκ διαλειμμάτων κατὰ μὲν τῆς κεφαλῆς τῇ συνήθει κηρωτῇ , τῇ διὰ τῆς θαψίας . τὴν δ’ ὅλην τοῦ σώματος ἐπιμέλειαν ἀναθρεπτικὴν ἐποιησάμην ἐν αἰωρήσεσι καὶ τρίψεσι καὶ περιπάτοις καὶ ἀλουσίαις καὶ διαίτῃ μετρίᾳ τε ἅμα καὶ εὐχύμῳ . αὕτη καλῶς ἔσχεν ἡ γυνὴ μηδὲ δεηθεῖσα τοῦ γάλακτος . ἄλλον δέ τινα νεανίσκον οὐκ ἐκ κατάῤῥου τῆς βηχὸς ὁρμηθείσης , ἀλλ’ ἐπὶ ψύξει τῶν ἀναπνευστικῶν , αἷμα καὶ αὐτὸν πτύσαντα πλῆθος ὅσον ἥμισυ κοτύλης , παραχρῆμα μὲν ἐφλεβοτόμησα καὶ δὶς τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἐπαφεῖλον · εἶτα δὶς κατὰ τὴν ὑστεραίαν · τρίψει δὲ τῶν κώλων καὶ δεσμῷ ἐν τῇ πρώτῃ χρησάμενος , εἰς ἑσπέραν ἔδωκα τὸ διὰ τῶν σπερμάτων ἡμέτερον φάρμακον . ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ μετὰ τὴν ἐπαφαίρεσιν ἐπέθηκα παντὶ τῷ θώρακι τὴν διὰ τῆς θαψίας κηρωτὴν , εἶτ’ ἄρας αὐτὴν εἰς ἑσπέραν , ὅπως μὴ θερμήνειε περαιτέρω τοῦ δέοντος , ἐν τῇ τρίτῃ πάλιν ἐπιθεὶς ὥραις που τρισὶν ἔλουσα τὸν ἄνθρωπον , ἔθρεψά τε ταῖς τρισὶν ἡμέραις παραπλησίως , ῥοφήματα μὲν ἐν ταῖς πρώταις δύο , τῇ τρίτῃ δὲ χυλὸν μὲν πτισάνης προδοὺς , ἰχθὺν δέ τινα τῶν εὐπέπτων δοὺς ἁπλῶς ἠρτυμένον . ἔδωκα δὲ καὶ τὸ διὰ τῶν σπερμάτων φάρμακον , ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ καὶ τῇ τρίτῃ τῶν ἡμερῶν ὁμοίως εἰς ἑσπέραν · ὑπνοποιόν τε γάρ ἐστι καὶ ἀνώδυνον καὶ ξηραντικόν . ἤδη δὲ καὶ τῶν ἀναπνευστικῶν ἐν εὐκρασίᾳ τῇ κατὰ φύσιν ὄντων καὶ τοῦ παντὸς σώματος κεκενωμένου καὶ μηδὲ μιᾶς ὑποψίας φλεγμονῆς ὑπολειπομένης κατὰ τὸ ἐῤῥωγὸς ἀγγεῖον , ἀνακαθαίρειν ἠρξάμην . εἶτα πίνοντα τὸ διὰ τῶν ἐχιδνῶν φάρμακον ἀκμαῖον κατὰ τὴν ἡλικίαν ἐπὶ τὰς Ταβίας ἐξέπεμψα . πάντας οὕτως ἐγὼ τοὺς κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἑαυτοὺς . ἡμῖν ἐγχειρίσαντας ἰασάμην .
Lemmas: ὅπως μέν οὖν χρή θεραπεύω ὅς ἀγγεῖον ἀξιόλογος ῥήγνυμι καταφέρω , ἤ μέγας βοάω , ἤ βάρος ἀείρω ὑπέρ ὁ δύναμις , ἤ τις ἐμπίπτω ὁ θώραξ σκληρός καί μέγας ἔξωθεν σῶμα , λέγω πρόσθεν . ὡς δέ ἄν τις καλός καί ὁ ἐπί κατάρροος πτύω αἷμα μεταχειρίζω , νῦν λέγω , σαφήνεια ἕνεκα προχειρίζω ἐγώ ὅς ποιέω θεραπεία ἐν Ῥώμη γυνή ὁ ἐν τέλος . αὐτός γάρ ἀκούω λόγος τοιοῦτος οἷος νῦν διέρχομαι ὑπέρ ὁ ἐκ πνεύμων αἷμα πτύω , εἶτα ἐκ κατάρροος τις ἤ βήξ ἰσχυρός ὀλίγος τις πτύω διά νύξ πέμπω αὐτίκα πρός ἐγώ παρέχω ἑαυτοῦ φάσκω πᾶς ὅς τις ἄν ἐθέλω πράσσω . ἀκούω δέ κατά ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ὡς εἰ μή τις αὐτίκα βοηθέω δραστικός πρίν ἤ φλεγμαίνω ὁ ἕλκος , οὐδείς ἀνύω , καί ὡς οὗτος ἄν εἰμί μάλα ὁ αἴτιος ὁ διαφθείρω ὁ ἀναβήσσω ὁ αἷμα . φλέψ μέν οὖν τέμνω αὐτός οὐ ἀξιόω , τέσσαρες ἡμέρα ἤδη διά ὁ κατάρροος ὀλίγος δέω ἄσιτος γίγνομαι . κλύσμα δέ δριμύς κελεύω χράω καί τρίβω τε καί σκέλος καί ὁ χείρ ἐπί πολύς ἅμα φάρμακον θερμαίνω καί διαδέω , εἶτα ξυρέω ὁ κεφαλή ἐπιτίθημι ὁ διά ὁ κόπρος ὁ ἄγριος περιστερά φάρμακον . ὥρα δέ μεταξύ τρεῖς γίγνομαι ἐπί ὁ βαλανεῖον ἄγω καί λούω ἄνευ ὁ ψαύω λίπος ὁ κεφαλή , εἶτα σκεπάζω αὐτός σύμμετρος πῖλος ﻿ πρός ὁ ἐνίστημι ὥρα τρέφω ῥόφημα μόνος ὁ αὐστηρός ὀπώρα ἐπιδίδωμι . εἶτα ὑπνόω μέλλω ὁ διά ὁ ἔχιδνα δίδωμι φάρμακον ὡς πρό τέσσαρες μείς σκευάζω · ἔτι γάρ ἔχω ὁ ὁ μήκων ὀπός ἰσχυρός ὁ τοιοῦτος , ἐν δέ ὁ χρονίζω ἐξίτηλος γίγνομαι , διά οὗτος οὖν ὑπνώδης τε εἰμί καί ξηραίνω ὁ ῥεῦμα σύν ὁ καί παχύνω ἀτρέμας . παύω δέ τέλειος ὁ κατάρροος δῆλος μέν ὁ πνεύμων εἰμί ἐκ τε ὁ ὁ ἀναπνοή εἶδος καί ὁ ψόφος ὁ γίγνομαι ἅπαξ που βήξ ἐκκάθαρσις · δέω . οὐ μήν συμπράσσω γε εἰς οὗτος κατά ὁ δεύτερος ἡμέρα , ἀλλά ἐπί ἡσυχία τε καί σιγή ἅπας ὁ γυνή φυλάσσω καί τρίβω ὁ κῶλον καί διαδέω κελεύω καί ἄλλος πᾶς μέρος τρίβω πλήν ὁ κεφαλή , ἔτι γάρ εἰμί ἀπό ὁ φάρμακον θερμός . αὖθις δέ εἰς ὁ ἑσπέρα δίδωμι ὁ διά ὁ ἔχιδνα φάρμακον μέγεθος , ὅσος γε ὁ παρά ἐγώ κύαμος . εἰμί δέ πολύς οὗτος μέγας ὅς κατά ὁ πρότερος λαμβάνω . ὡς δέ καί οὗτος ὁ νύξ καλός κοιμάω , ὁ τρίτος ὁ ἡμέρα ἕωθεν δίδωμι μέλι ἑψάω συχνός , ἐπί ἡσυχία φυλάσσω . προήκω δέ ὁ ἡμέρα ἅπας ὅμοιος τρίβω ὁ σῶμα τροφή κελεύω λαμβάνω πτισάνη χυλός σύν ἄρτος βραχύς . ᾄπειτη ὁ τέταρτος ὁ ἡμέρα ἕωθεν μέν ὁ διά ὁ . ἔχιδνα φάρμακον ἀκμαῖος κατά ὁ ἡλικία ἅμα σύν χρηστός μέλι προσδίδωμι . ὁ κεφαλή δέ ὁ αὐτός φάρμακον πάλιν ἐπιτίθημι , ὅς θερμαίνω τε καί ξηραίνω σφοδρός , εἶτα λούω καί τρέφω μέτριος , ἐκκαθαίρω ἤδη σφοδρός ἐπιχειρέω ὁ πνεύμων ὁ πέμπτος ὁ ἡμέρα . εἶτα αὖθις καί αὖθις χράω ἐκ διάλειμμα κατά μέν ὁ κεφαλή ὁ συνήθης κηρωτή , ὁ διά ὁ θαψία . ὁ δέ ὅλος ὁ σῶμα ἐπιμέλεια ἀναθρεπτικός ποιέω ἐν αἰώρησις καί τρῖψις καί περίπατος καί ἀλουσία καί δίαιτα μέτριος τε ἅμα καί εὔχυμος . οὗτος καλός ἔχω ὁ γυνή μηδέ δέω ὁ γάλα . ἄλλος δέ τις νεανίσκος οὐ ἐκ κατάρροος ὁ βήξ ὁρμάω , ἀλλά ἐπί ψῦξις ὁ ἀναπνευστικός , αἷμα καί αὐτός πτύω πλῆθος ὅσος ἥμισυς κοτύλη , παραχρῆμα μέν φλεβοτομέω καί δίς ὁ αὐτός ἡμέρα ἐπαφαιρέω · εἶτα δίς κατά ὁ ὑστεραῖος · τρῖψις δέ ὁ κῶλον καί δεσμός ἐν ὁ πρῶτος χράω , εἰς ἑσπέρα δίδωμι ὁ διά ὁ σπέρμα ἡμέτερος φάρμακον . ἐν δέ ὁ δεύτερος μετά ὁ ἐπαφαίρεσις ἐπιτίθημι πᾶς ὁ θώραξ ὁ διά ὁ θαψία κηρωτή , εἶτα ἀείρω αὐτός εἰς ἑσπέρα , ὅπως μή θερμαίνω πέρα ὁ δέω , ἐν ὁ τρίτος πάλιν ἐπιτίθημι ὥρα που τρεῖς λούω ὁ ἄνθρωπος , τρέφω τε ὁ τρεῖς ἡμέρα παραπλήσιος , ῥόφημα μέν ἐν ὁ πρῶτος δύο , ὁ τρίτος δέ χυλός μέν πτισάνη προδίδωμι , ἰχθῦς δέ τις ὁ εὔπεπτος δίδωμι ἁπλῶς ἀρτύω . δίδωμι δέ καί ὁ διά ὁ σπέρμα φάρμακον , ἐν δέ ὁ δεύτερος καί ὁ τρίτος ὁ ἡμέρα ὅμοιος εἰς ἑσπέρα · ὑπνοποιός τε γάρ εἰμί καί ἀνώδυνος καί ξηραντικός . ἤδη δέ καί ὁ ἀναπνευστικός ἐν εὐκρασία ὁ κατά φύσις εἰμί καί ὁ πᾶς σῶμα κενόω καί μηδέ εἷς ὑποψία φλεγμονή ὑπολείπω κατά ὁ ῥήγνυμι ἀγγεῖον , ἀνακαθαίρω ἄρχω . εἶτα πίνω ὁ διά ὁ ἔχιδνα φάρμακον ἀκμαῖος κατά ὁ ἡλικία ἐπί ὁ Ταβία ἐκπέμπω . πᾶς οὕτως ἐγώ ὁ κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα ἑαυτοῦ . ἐγώ ἐγχειρίζω ἰάομαι .