galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 12.8
Ἐπανέλθωμεν οὖν αὖθις ἐπὶ τὰς τὴν ὀδύνην ἐργαζομένας διαθέσεις . εἰ μὲν γὰρ αἵματος πλῆθος εἴη τὸ διατεῖνον , ὥσπερ ἀμέλει καὶ ἐν τοῖς φλεγμαίνουσι γίγνεται , φλεβοτομητέον αὐτίκα τῆς δυνάμεως ἰσχυρᾶς οὔσης · εἰ δ’ ἤτοι φοβοῖτο τὴν φλεβοτομίαν ὁ ἄνθρωπος ἢ ἀῤῥωστότερος εἴη τὴν δύναμιν , ἀντισπαστέον τε καὶ παροχευτέον · εἴρηται δὲ ἔμπροσθεν ὅπως χρὴ ταῦτα ποιεῖν . εἰ δὲ καὶ τούτων γενομένων ἔτι μένοι τὸ ἄλγημα , δῆλον μὲν δήπου κατὰ τὸ πεπονθὸς μόριον ἐσφηνῶσθαι τὸ λυποῦν . εὔδηλος δὲ ἡ θεραπεία τοῖς διαφορητικοῖς γινομένη φαρμάκοις . ὡσαύτως δὲ καὶ τὰς διὰ φυσῶδες πνεῦμα γινομένας ὀδύνας ἰασόμεθα , προσβοηθοῦντες ἐπ’ αὐτῶν μᾶλλον τοῖς λεπτύνουσι ἐδέσμασί τε καὶ πόμασιν ἐνέμασί τε καὶ καταπλάσμασιν αἰονήσεσί τε καὶ πυριάμασιν . εἰ δ’ ὄγκος βαρύνων ἤ θλῶν ὀδύνην ἐργάζοιτο , τὸν ὄγκον ἰατέον . εἰ δὲ δακνῶδες ὑγρὸν , ἐναντιώτατα τούτοις ἐστὶ τὰ λεπτύνοντα καὶ θερμαίνοντα . χρῄζει γὰρ ἡ τοιαύτη διάθεσις , εἰ μὲν ἰαθήσεσθαι μέλλει , τῆς κενώσεως τῶν λυπούντων · εἶ δ’ εἴη τοῦτο ποιεῖν ἀδύνατον , τῆς ἐπικράσεως · εἰ δὲ καὶ τοῦτο ἀδύνατον , διὰ τῆς τῶν ναρκωτικῶν φαρμάκων προσφορᾶς · ἥτις ἐστὶ μὲν κοινὴ , βλάπτει δὲ ἥκιστα τῶν ἄλλων τὰς τοιαύτας διαθέσεις . λεπτὰ γὰρ ὑπάρχει ταῖς συστάσεσι καὶ θερμὰ ταῖς δυνάμεσι τὰ πλεῖστα τῶν τοιούτων ὑγρῶν · ὅσα δὲ δι’ ὀπίου καὶ ὑοσκυάμου καὶ τῶν οὕτως ψυχόντων σκευάζεται φάρμακα , ψύχει τε ἅμα καὶ ξηραίνει πάντως · κατὰ τοῦτο γοῦν οὐ μόνον ὡς αἰσθήσεως ναρκωτικὰ χρήσιμα καθέστηκεν , ἀλλὰ καὶ ὡς συνιστάντα καὶ παχύνοντα τὴν τῶν ὑγρῶν λεπτότητα καὶ προσέτι καὶ τὴν θερμότητα σφοδρὰν ὑπάρχουσαν ἐμψύχοντα . παχέων δὲ ὑγρῶν ἢ γλίσχρων ἐπικρατούντων ἐναντιώτατα ὑπάρχει τὰ ναρκωτικὰ φάρμακα καὶ πάνυ χρὴ φυλάττεσθαι τὴν χρῆσιν αὐτῶν ἐπὶ ταῖς τοιαύται διαθέσεσιν . οὐ μὴν οὐδ’ ὀδύνη τις ἕπεται σφοδρὰ τοῖς τοιούτοις χυμοῖς μόνοις οὖσιν . εἰ δέ ποτε συμπλακείη κατά τι συμβεβηκὸς , ἀτμῶδες πνεῦμα τῶν περιεχόντων ἑαυτὸ σωμάτων ἀδυνατοῦν διεξιέναι , σφοδρότατα πάντως οἱ οὕτως ἔχοντες ὀδυνῶνται . ἕπεται δ’ αὐτοῖς τοῦτο κατὰ διττὴν αἰτίαν , ἤτοι γ’ ἔμφραξιν ἢ θερμασίαν · ἥ τε γὰρ ἔμφραξις ἴσχει τὸ πνεῦμα καὶ κωλύει διεξιέναι · θερμαινόμενά τε τὰ παχέα καὶ γλίσχρα φυσῶδες πνεῦμα γεννᾷν πέφυκε . τοιαῦται μάλιστα γίνονται διαθέσεις τοῖς ἐμπεπλησμένοις ἐδεσμάτων , ψυχρῶν μὲν ταῖς κράσεσι , παχέων δὲ καὶ γλίσχρων ταῖς συστάσεσιν , ὅταν ἐν αὐτοῖς περιέχηται τοῖς χιτῶσι τῶν ἐντέρων τὸ φυσῶδες πνεῦμα . δυοῖν γὰρ ὄντοιν αὐτῶν , ἐπειδὰν ἐν τῇ μεταξὺ χώρᾳ τοιοῦτός τις ἀθροισθῇ χυμὸς , εἰς φυσῶδες μεταβάλλει πνεῦμα . παχὺ δὲ δή που τοῦτ’ ἔστι καὶ ψυχρὸν καὶ βραδύπορον . ὅταν οὖν ἴσχηταί τε καὶ διατείνῃ τοὺς χιτῶνας , ὅ τε χυμὸς ἐξ οὗ τὴν γένεσιν ἔχει ψύχει σφοδρῶς τὰ ψαύοντα μόρια τῶν ἐντέρων , κατὰ δύο προφάσεις οἱ οὕτω κάμνοντες ὀδυνῶνται . τὸ μὲν οὖν παραυτίκα τελέως ἀνώδυνοι γίνονται , πιόντες τι τῶν ναρκωτικῶν φαρμάκων , αὐξάνεται δὲ ἡ διάθεσις αὐτοῖς παντοίως · οἵ τε γὰρ χιτῶνες τῶν ἐντέρων πυκνότεροι καὶ δυσδιαπνευστότεροι γίγνονται τῇ ψυχρότητι τῶν φαρμάκων , ὅ τε χυμὸς παχύτερος καὶ δυσκινητότερος . ὥστε καὶ χρόνου πλέονος ἀναγκαῖον ἔσται δεηθῆναι τὸν κάμνοντα καὶ τοῦ θεραπεύοντος εἰς ἄκρον γεγυμνασμένου κατὰ τὴν τέχνην . εἰ γὰρ ὡς ἔτυχεν αὖθις ἐγχειρήσειε τῇ θεραπείᾳ , κίνδυνος ἐκ δευτέρου πνευματωθέντας τοὺς χυμοὺς τὴν αὐτὴν ὀδύνην ἐργάσεσθαι · εἴτ’ ἐκ δευτέρου δηλονότι δοθῆναί τι τῶν ναρκωτικῶν φαρμάκων δεῖ , τῆς αὐτῆς ἀνάγκης καταλαβούσης · ὡσαύτως δὲ κᾀκ τρίτου καὶ τετάρτου καὶ πολλάκις ἐφεξῆς , ἄχρις ἄν ὁ ἄνθρωπος ἀνίατος γενόμενος εἰς καχεξίαν τε τοῦ παντὸς σώματος ἀφίκηται καὶ πολλῷ χρόνῳ κακοπαθήσας ἀποθάνῃ . πῶς οὖν χρὴ τὰς διὰ τοὺς ψυχροὺς χυμοὺς ἐν τῷ μεταξὺ τῶν ἐντέρων ἠθροισμένας ὀδύνας ἰᾶσθαι ; οὐ θερμαίνοντες σφοδρῶς αἰονήσεσιν ἢ καταπλάσμασιν · ὑπὸ γὰρ τῶν θερμαινόντων , εἰ μὴ καὶ διαφορηθεῖεν ἱκανῶς , χέονται καὶ πνευματοῦνται πάντες οἱ γλίσχροι καὶ παχεῖς καὶ ψυχροὶ χυμοί . προσήκει τοίνυν αὐτοὺς τέμνειν τε ﻿ ἅμα καὶ πέττειν , ὅπερ ἐκ τῶν λεπτυνόντων γίνεται φαρμάκων · καὶ μάλισθ’ ὅταν μὴ θερμαίνωσι σφοδρῶς . ὅτι δὲ καὶ τούτων αὐτῶν ὅσα ταῖς δυνάμεσίν ἐστιν ἀφυσότερα καὶ ξηραντικώτερα , ταῦθ’ αἱρεῖσθαι χρὴ μᾶλλον εὔδηλον παντί . καὶ πολλῶν ἰδιωτῶν ἐστιν ἀκοῦσαι πολλάκις ἧττον ἀλγεῖν φασκόντων τὸ κῶλον , ὅταν μήτε καταπλάττωνταί τινι μήτε καταντλῶνται δι’ ἐλαίου μήτε κλύζωνται . καὶ ὅσοι γενναῖοί εἰσι καὶ ἰσχυροὶ , μετρίως διαιτηθέντες ἐν χρόνῳ πλέονι συντομώτερον καὶ ἀκινδυνότερον ἐκθεραπεύονται τῶν βιαιοτέρως ὡς εἴρηται θερμαινόντων . οὐδὲν γὰρ οὕτω χρὴ δεδιέναι κατὰ τοὺς τοιούτους χυμοὺς ὡς θερμότητα χέουσαν μὲν καὶ πνευματοῦσαν αὐτοὺς , διαφορεῖν δ’ ἀδυνατοῦσαν . ἐθεασάμην γοῦν τινα τῶν κατ’ ἀγρὸν ἐργατῶν , ὃς ἐπειδὴ ᾔσθετο κωλικῆς ὀδύνης , ἐζώννυτο μὲν αὐτίκα , πρότερον οὐ ζωννύμενος , ἤσθιε δὲ μετ’ ἄρτου σκόροδα , μηδεμίαν ἐκλείπων συνήθη πρᾶξιν , ἔπινε δὲ δι’ ὅλης μὲν ἡμέρας οὐδὲν , εἰς ἑσπέραν δὲ ἀκρατέστερον · εἶτα κοιμώμενος δι’ ὅλης νυκτὸς ἕωθεν ἀνίστατο παντάπασιν ἀνώδυνος . ἔστι γὰρ ἀμέλει καὶ τὰ σκόροδα τῶν ἀφύσων καὶ ἀδίψων βρωμάτων . ἔνιοι δὲ ἀπείρως ἔχοντες αὐτῶν ὑπολαμβάνουσι κρομμύων εἶναι διψωδέστερα τοῦ παντὸς ἁμαρτάνοντες · οὐ μόνον γὰρ οὐκ ἔστι διψωδέστερα κρομμύων , ἀλλ’ οὐδὲ διψώδη τὴν ἀρχὴν , ἀφυσότατά τε πάντων βρωμάτων . ὥστ’ ἔγωγε τῶν ἀγροίκων θηριακὴν ὀνομάζω τὸ βρῶμα . καὶ εἴ τις ἢ Θρᾷκας ἢ Κελτοὺς ἢ ὅλως τοὺς ψυχρὰν γοῦν οἰκοῦντας εἴρξειεν ἐσθίειν σκορόδων , οὐ σμικρὰ βλάψει τοὺς ἀνθρώπους . ὅσοι μὲν οὖν ἄνευ πυρετῶν ἀλγοῦσι σφοδρῶς ἔντερα , διὰ τὴν εἰρημένην αἰτίαν καὶ σκορόδων ἐγχωρεῖ τούτους ἐσθίειν καὶ τῆς διὰ τῶν ἐσχιδνῶν πίνειν , ὠφελούσης ἄκρως τὰς τοιαύτας διαθέσεις . ἐν πυρετοῖς δὲ εἴ ποτε γένοιτο , πειρατέον μὲν πρῶτον εἰ προσίενται τὴν διὰ τῶν κέγχρων πυρίαν ξηράν · εἰ δὲ ἐπὶ τῆσδε μὴ παύσαιντο , τῶν ἀφύσων τι σπερμάτων ἑψήσαντας ἐν ἐλαίῳ λεπτομερεῖ , κᾄπειτα δι’ ὀθόνην διηθήσαντας ὡς καθαρὸν γενέσθαι τοὔλαιον , εἶτ’ ἐν αὐτῷ τήξαντας στέαρ χηνὸς ἐνιέναι . μὴ παρόντος δὲ τοῦ χηνείου στέατος ὀρνιθείῳ χρῆσθαι · πρὸ παντὸς δὲ ἔστω τὸ καλούμενον ἄναλον · ἔστω δὲ μὴ πάνυ παλαιόν · ἐγχωρεῖ δὲ καὶ προσφάτῳ χρῆσθαι καὶ μάλιστα τῷ χηνείῳ . εἰ δὲ μηδ’ ἐπὶ τούτῳ καθίστανται , δεύτερον αὖθις ἐνιέναι ταὐτὸ , βραχὺ προσεπεμβάλλοντας καστορίου καὶ ὀπίου , μέγεθος δὲ ἑκατέρου μὴ μεῖζον κυάμου · τὸ δὲ τοῦ ἐλαίου πλῆθος ἔστω κοτύλη . ἀναλαμβάνεται δὲ ἐκ τούτου τοῦ φαρμάκου καὶ κροκιδίου τι · χρὴ δὲ ἐξάψαντας αὐτὴν ἰσχυροῦ νήματος ἐπὶ πλεῖστον εἴσω κατὰ τὸ ἀπευθυσμένον ἔντερον ἐντιθέναι , πρὸς τῷ καὶ ῥᾳδίως ὅτε βούλει κομίζεσθαι καὶ τὴν ὠφέλειαν ἐναργῆ παρέχεσθαι . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ τῶν ὀφθαλμῶν καὶ τὰ τῶν ὤτων ἀλγήματα διὰ τοιοῦτον χυμὸν ἢ πνεῦμα φυσῶδες ἐν πυρετοῖς γινόμενα πραΰνειν προσήκει , τῇ τε διὰ τῶν κέγχρων πυρίᾳ χρώμενον , ἐπειδὴ καὶ κουφότατόν ἐστιν ἁπάντων τοῦτο καὶ ξηραντικώτατον , ἀλύπους τε τὰς ἀποῤῥοίας ἔχει καὶ ἀδήκτους , ἐγχέοντά τε τοῖς ὠσὶ τὸ διὰ καστορίου καὶ ὀπίου φάρμακον , ᾧ συνήθως χρώμεθα πρὸς τὰ τοιαῦτα . τὸ δὲ ὑγρὸν ᾧ ἀναδεύσεται ταῦτα , τὸ παρ’ ἡμῖν καλούμενον ἕψημά ἐστιν · οἱ πλεῖστοι δὲ τῶν ἰατρῶν ὀνομάζουσιν αὐτὸ σίραιον . εἰ δὲ καὶ καταπλάττειν ποτὲ δεήσειε , κωδίας ἐν ὕδατι καθέψοντας , δι’ ἀλεύρου τήλεως ἢ κριθῶν ἢ λινοσπέρμου ἐμβαλλόμενον τῷ ὕδατι , τὸ κατάπλασμα συνθετέον . εἰδέναι δὲ χρὴ τὸ διὰ καστορίου φάρμακον οὐ μόνον ὤτων ἄλγημα πραΰνειν , ἀλλὰ καὶ ὀφθαλμῶν καὶ ὀδόντων ἐνσταζόμενον τοῖς ὠσίν . ἴσασι δὲ δήπου πάντες ἤδη καὶ τὰ δι’ ὀπίου κολλύρια σφοδροτάτας ὀδύνας ὀφθαλμῶν πραΰνοντα . χρηστέον δ’ αὐτοῖς , ὡς εἴρηται , μεγίστης ἀνάγκης καταλαβούσης , εἰδότα μὲν ὅτι βλαβήσεταί τι τὰ μόρια καὶ ἀσθενέστερα πρὸς τὸ λοιπὸν τοῦ βίου γενήσεται ψυχθέντα , τὸ δὲ σωθῆναι τὸν ἄνθρωπον ἐν τῷ παραχρῆμα τῆς εἰς ὕστερον ἀκολουθούσης βλάβης προαιρούμενον . ἐπεί τοί γ’ ὅτι πολλοὶ τῶν χρησαμένων αὐτοῖς ἐγγὺς ἧκον , οἱ μὲν τοῦ μηδ’ ὅλως ὁρᾷν , οἱ δὲ τοῦ κωφωθῆναι , γινώσκεται πᾶσιν . ὅθεν ἡμεῖς εἴ ποτε ἀναγκασθείημεν αὐτοῖς χρήσασθαι , μετὰ ταῦτα κατὰ τὴν τῆς ὑγείας καιρὸν ἐκθερμαίνομεν τὰ μόρια , τοῖς μὲν ὠσὶν ἐγχέοντες τὸ διὰ μόνου τοῦ καστορίου , τοῖς δ’ ὀφθαλμοῖς τὰ θερμαίνοντα κολλύρια μόνα · μάλιστα δὲ ἐπαινοῦμεν εἰς ταῦτα τὸ διὰ κινναμώμου . περὶ μὲν οὖν ὀδύνης τῆς ἐπὶ παχέσιν ἢ γλίσχροις ἢ ψυχροῖς χυμοῖς ἢ φοσώδει πνεύματι καὶ ταῦθ’ ἱκανά . παραπλησία γὰρ ἁπάντων αὐτῶν ἐστὶν ἡ θεραπεία διὰ τῶν εἰρημένων ὑλῶν περαινομένη , πλὴν ἥ γε διὰ πνεῦμα φυσῶδες ἐξαίρετον ἴαμα κέκτηται τὴν σικύαν πολλάκις προστιθεμένην ἅμα δαψιλεῖ φλογί . καὶ δόξει σοι τὸ βοήθημα τοῦτο μαγείᾳ τινὶ παραπλήσιον ἐργάζεσθαι κατὰ τὰς τοιαύτας διαθέσεις , εἴτε κατά τι τῶν ἐντέρων , εἴτε κατ’ ἄλλο τι τοῦ σώματος γένοιτο μόριον . αὐτίκα γὰρ ἀνώδυνοί τε ἅμα καὶ εἰς τέλος ὑγιεῖς οἱ διὰ πνεῦμα φυσῶδες ὀδυνώμενοι γίγνονται , προσβληθείσης σικύας . εἰ δὲ μὴ μόνον εἴη πνεῦμα φυσῶδες , ἀλλὰ καὶ χυμὸς ἐξ οὗ τοῦτο γεννᾶται , παραχρῆμα μὲν ἀνώδυνοι γίνονται , πάλιν δ’ αὐτοῖς ἤτοι διὰ τῆς ἐπιούσης νυκτὸς ἢ κατὰ τὴν ὑστεραίαν ἡμέραν , ἢ καὶ διὰ τρίτης , ὅμοιαι συμβαίνουσιν ὀδύναι , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐξαμαρτάνωσί τι περὶ τὴν δίαιταν ἢ φιλοτιμότερον ﻿ ἐκθερμαίνωσι τὰ μόρια . σοὶ δὲ καὶ τοῦτο μὲν αὐτὸ μέγιστον ἔστω γνώρισμα τῆς διαθέσεως . ἑπέσθω δὲ καὶ ἡ θεραπεία προσήκουσα μὴ θερμαίνοντι μὲν ἐπιφανῶς τὸ μόριον , ἀγωγῇ δὲ ἐπιμελείας χρωμένῳ λεπτυνούσῃ . εἰ δὲ καὶ κατὰ γαστέρα τῶν τοιούτων τι συμβαίνει , θαυμαστῶς ὑπὸ κλυσμάτων ὀνίνανται δριμέων . χρὴ δὲ πρῶτον μὲν αὐτῶν ἰᾶσθαι τὸν παροξυσμὸν τῆς ὀδύνης , προσβάλλοντα σικύαν ὑπὲρ τοῦ διαπνεῦσαι τὸ φυσῶδες πνεῦμα · μετὰ ταῦτα δὲ ἐκκενοῦν τὸν χυμὸν , ἐνιέντα τῶν τοιούτων τι φαρμάκων . ἐγὼ δὲ εἴωθα χρῆσθαι τῶν λεπτομερῶν ἐλαίων τινὶ , πήγανον ἐναφεψῶν . ἔνιοι δὲ ὑπὸ τὴν τοιαύτην θεραπείαν ἀχθέντων , ὅταν παραδέξωνται τοὔλαιον , ὀδυνῶνται σφοδρότατα · κᾄπειτ’ ὀλίγον ὕστερον ἐκκρίνουσιν ὑαλώδη χυμόν · ἐφ’ ᾧ παραχρῆμα τήν τ’ ὀδύνην ἅμα καὶ τὴν διάθεσιν ἐκθεραπεύονται · κενωθέντος γὰρ τοῦ τὸ φυσῶδες πνεῦμα γεννῶντος αἰτίου πάντα παύεται . τοιούτοις χυμοῖς ἐναντιωτάτην μὲν ἔχουσι φύσιν οἱ λεπτοὶ καὶ δριμεῖς , ὁμοίαν δὲ τὴν ὀδύνην · ἐνίοτε δὲ καὶ σπασμοὺς συντόνους ἐπιφέρουσιν ἐν τῷ στόματι τῆς γαστρὸς ἀθροισθέντες · ὥσπερ καὶ πρώην τῷ μικρὸν ὕστερον ἐμέσαντι τὸν ἰώδη χυμόν . ἄμεινον δὲ οὐκ ἰώδη λέγειν αὐτὸν , ἀλλ’ ἀκριβέστατον ἴον · ἦν γὰρ δὴ τοιοῦτος οἷος ὁ κάλλιστος ἴος . ἀλλὰ τούτῳ γε τῷ νεανίσκῳ μετὰ τοῦ σπᾶσθαι καὶ συγκόπτεσθαι καί τινες ἐγίνοντο νοτίδες ψυχραὶ καὶ ὁ σφυγμὸς ἐσχάτως μικρὸς ἦν . ἔξ ὧνπερ καὶ τεκμηράμενος ἐν τῷ στόματι τῆς γαστρὸς , ὃ συνήθως ὀνομάζομεν στόμαχον , εἶναί τινα δακνώδη χυμὸν , ἔδωκα πιεῖν αὐτῷ ὕδατος χλιαροῦ · μεθ’ ὃ παραχρῆμα τοιοῦτον ἤμεσεν οἷόν περ εἰ καὶ σὺ βουληθείης ἐργάσασθαι , μίξας ὕδατι τὸν εὐανθέστατον ἴον . ὅταν μὲν οὖν ἐν τῇ γαστρὶ συνίσταται τοιοῦτος χυμὸς , ἐμέτοις ἐκκαθαίρειν αὐτόν · ὅταν δὲ ἐν τοῖς ἐντέροις , ἐνιέναι διὰ τῆς ἕδρας ἐπιτήδειόν τι τῶν τοιούτους χυμοὺς κατακλύζειν δυναμένων . εἶναι δὲ χρὴ τοῦτο ῥυπτικὸν μὲν πάντως . ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ πλεῖστα τῶν τοιούτων δάκνει , κάλλιστα ἂν εἴη τῶν ἀδήκτων τι ῥυπτικὸν ἐκλέγεσθαι · τοιοῦτον δέ ἐστιν ἐν τοῖς μάλιστα πτισάνης χυλός . ἐδέσματα δὲ αὐτοῖς εὔχυμά τε καὶ δύσφθαρτα δοτέον , ὧν εἴρηται καὶ παραδείγματα κατὰ τὸν ἔμπροσθεν λόγον . ἐπεὶ δὲ καὶ τῶν διὰ ξηρότητα σφοδρὰν τεινομένων τε ἅμα καὶ ὀδυνωμένων ἐμνημόνευσα , προσθεῖναί τι καὶ περὶ τούτων ἄμεινον . εἰδέναι γὰρ χρὴ τὴν τοιαύτην διάθεσιν ἐνδεικνυμένην μὲν εἰ μέλλει θεραπεύειν τις αὐτὴν , ὑγρότητα , χαλεπὴν δ’ οὖσαν ἢ καὶ παντάπασιν ἀδύνατον ἐκθεραπεύεσθαι , λόγῳ πυρετοῦ γενομένην . ἕπεται δὲ μάλιστα ταῖς ὀλεθρίαις φρενίτισι καὶ σωθέντα τινὰ τῶν οὕτω σπασθέντων οὔτ’ αὐτὸς εἶδον οὔτ’ ἄλλου λέγοντος ἤκουσα . τὰ πολλὰ γὰρ οἱ σπασμοὶ γίγνονται διά τε πλήρωσιν τῶν νευρωδῶν μορίων , ᾧ λόγῳ καὶ τοῖς φλεγμαίνουσιν ἰσχυρῶς ἕπονται · καὶ προσέτι καὶ διὰ δακνώδη χυμὸν λεπτὸν , ἀναβιβρώσκοντα τὰ νευρώδη μόρια · καὶ ψύξιν ἰσχυρὰν , ὅμοιόν τι πήξει δρῶσαν . οὗτοι μὲν οἱ εἰρημένοι τρεῖς σπασμοὶ θεραπεύονται πολλάκις · ἀνίατος δὲ ὁ διὰ ξηρότητα τῶν νευρωδῶν μορίων γιγνόμενος . ἐδείχθη γάρ μοι κᾀν τῷ περὶ μαρασμοῦ λόγῳ παντάπασιν ἀθεράπευτος ἡ τῶν στερεῶν σωμάτων ξηρότης . ὥστ’ οὐδὲν ἔτι χρὴ περί γε τῶν τοιούτων λέγειν συμπτωμάτων · οὐ μὴν οὐδὲ περὶ τῶν διὰ κένωσιν ἀμέτρων ἤτοι διὰ γαστρὸς ἢ δι’ ἐμέτου ἢ δι’ αἱμοῤῥαγίας · εἴρηται γὰρ ὑπὲρ αὐτῶν ἤδη μετρίως ἐν τοῖς ἔμπροσθεν αὖθίς τε διελθεῖν ἀναγκαῖον ἔσται καὶ μάλισθ’ ὅταν ὁ λόγος μοι γίγνηται περὶ τῶν παρὰ φύσιν ὄγκων . καταπαύσω τοιγαροῦν ἤδη τὸν ἐνεστῶτα λόγον , ἐπειδὴ περὶ τῶν ἀναγκαιοτάτων συμπτωμάτων καὶ μάλιστα τῶν συνεζευγμένων αὐταῖς ταῖς διαθέσεσι τῶν πυρετῶν αὐτάρκως διῆλθον .
Lemmas: ἐπανέρχομαι οὖν αὖθις ἐπί ὁ ὁ ὀδύνη ἐργάζομαι διάθεσις . εἰ μέν γάρ αἷμα πλῆθος εἰμί ὁ διατείνω , ὥσπερ ἀμέλει καί ἐν ὁ φλεγμαίνω γίγνομαι , φλεβοτομέω αὐτίκα ὁ δύναμις ἰσχυρός εἰμί · εἰ δέ ἤτοι φοβέω ὁ φλεβοτομία ὁ ἄνθρωπος ἤ ἄρρωστος εἰμί ὁ δύναμις , ἀντισπαστέον τε καί παροχευτέω · λέγω δέ ἔμπροσθεν ὅπως χρή οὗτος ποιέω . εἰ δέ καί οὗτος γίγνομαι ἔτι μένω ὁ ἄλγημα , δῆλος μέν δήπου κατά ὁ πάσχω μόριον σφηνόω ὁ λυπέω . εὔδηλος δέ ὁ θεραπεία ὁ διαφορητικός γίγνομαι φάρμακον . ὡσαύτως δέ καί ὁ διά φυσώδης πνεῦμα γίγνομαι ὀδύνη ἰάομαι , προσβοηθέω ἐπί αὐτός μάλα ὁ λεπτύνω ἔδεσμα τε καί πόμα ἔνεμα τε καί κατάπλασμα αἰόνησις τε καί πυρίαμα . εἰ δέ ὄγκος βαρύνω ἤ θλάω ὀδύνη ἐργάζομαι , ὁ ὄγκος ἰατέον . εἰ δέ δακνώδης ὑγρός , ἐναντίος οὗτος εἰμί ὁ λεπτύνω καί θερμαίνω . χρῄζω γάρ ὁ τοιοῦτος διάθεσις , εἰ μέν ἰάομαι μέλλω , ὁ κένωσις ὁ λυπέω · εἰμί δέ εἰμί οὗτος ποιέω ἀδύνατος , ὁ ἐπίκρασις · εἰ δέ καί οὗτος ἀδύνατος , διά ὁ ὁ ναρκωτικός φάρμακον προσφορά · ὅστις εἰμί μέν κοινός , βλάπτω δέ ἦκα ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος διάθεσις . λεπτός γάρ ὑπάρχω ὁ σύστασις καί θερμός ὁ δύναμις ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος ὑγρός · ὅσος δέ διά ὀπίας καί ὑοσκύαμος καί ὁ οὕτως ψύχω σκευάζω φάρμακον , ψύχω τε ἅμα καί ξηραίνω πάντως · κατά οὗτος γοῦν οὐ μόνος ὡς αἴσθησις ναρκωτικός χρήσιμος καθίστημι , ἀλλά καί ὡς συνίστημι καί παχύνω ὁ ὁ ὑγρός λεπτότης καί προσέτι καί ὁ θερμότης σφοδρός ὑπάρχω ἐμψύχω . παχύς δέ ὑγρός ἤ γλίσχρος ἐπικρατέω ἐναντίος ὑπάρχω ὁ ναρκωτικός φάρμακον καί πάνυ χρή φυλάσσω ὁ χρῆσις αὐτός ἐπί ὁ τοιαυτός διάθεσις . οὐ μήν οὐδέ ὀδύνη τις ἕπομαι σφοδρός ὁ τοιοῦτος χυμός μόνος εἰμί . εἰ δέ ποτέ συμπλέκω κατά τις συμβαίνω , ἀτμώδης πνεῦμα ὁ περιέχω ἑαυτοῦ σῶμα ἀδυνατέω διεξέρχομαι , σφοδρός πάντως ὁ οὕτως ἔχω ὀδυνάω . ἕπομαι δέ αὐτός οὗτος κατά δισσός αἰτία , ἤτοι γε ἔμφραξις ἤ θερμασία · ὁ τε γάρ ἔμφραξις ἴσχω ὁ πνεῦμα καί κωλύω διεξέρχομαι · θερμαίνω τε ὁ παχύς καί γλίσχρος φυσώδης πνεῦμα γεννάω φύω . τοιοῦτος μάλα γίγνομαι διάθεσις ὁ ἐμπίμπλημι ἔδεσμα , ψυχρός μέν ὁ κρᾶσις , παχύς δέ καί γλίσχρος ὁ σύστασις , ὅταν ἐν αὐτός περιέχω ὁ χιτών ὁ ἔντερον ὁ φυσώδης πνεῦμα . δύο γάρ εἰμί αὐτός , ἐπειδάν ἐν ὁ μεταξύ χώρα τοιοῦτος τις ἀθροίζω χυμός , εἰς φυσώδης μεταβάλλω πνεῦμα . παχύς δέ δή που οὗτος εἰμί καί ψυχρός καί βραδυπόρος . ὅταν οὖν ἴσχω τε καί διατείνω ὁ χιτών , ὁ τε χυμός ἐκ ὅς ὁ γένεσις ἔχω ψύχω σφοδρός ὁ ψαύω μόριον ὁ ἔντερον , κατά δύο πρόφασις ὁ οὕτως κάμνω ὀδυνάω . ὁ μέν οὖν παραυτίκα τέλειος ἀνώδυνος γίγνομαι , πίνω τις ὁ ναρκωτικός φάρμακον , αὐξάνω δέ ὁ διάθεσις αὐτός παντοίως · ὁ τε γάρ χιτών ὁ ἔντερον πυκνός καί δυσδιάπνευστος γίγνομαι ὁ ψυχρότης ὁ φάρμακον , ὁ τε χυμός παχύς καί δυσκίνητος . ὥστε καί χρόνος πολύς ἀναγκαῖος εἰμί δέω ὁ κάμνω καί ὁ θεραπεύω εἰς ἄκρος γυμνάζω κατά ὁ τέχνη . εἰ γάρ ὡς τυγχάνω αὖθις ἐγχειρέω ὁ θεραπεία , κίνδυνος ἐκ δεύτερος πνευματόω ὁ χυμός ὁ αὐτός ὀδύνη ἐργάζομαι · εἶτα ἐκ δεύτερος δηλονότι δίδωμι τις ὁ ναρκωτικός φάρμακον δέω , ὁ αὐτός ἀνάγκη καταλαμβάνω · ὡσαύτως δέ ἐͅκ τρίτος καί τέταρτος καί πολλάκις ἐφεξῆς , ἄχρι ἄν ὁ ἄνθρωπος ἀνίατος γίγνομαι εἰς καχεξία τε ὁ πᾶς σῶμα ἀφικνέομαι καί πολύς χρόνος κακοπαθέω ἀποθνῄσκω . πῶς οὖν χρή ὁ διά ὁ ψυχρός χυμός ἐν ὁ μεταξύ ὁ ἔντερον ἀθροίζω ὀδύνη ἰάομαι ; οὐ θερμαίνω σφοδρός αἰόνησις ἤ κατάπλασμα · ὑπό γάρ ὁ θερμαίνω , εἰ μή καί διαφορέω ἱκανός , χέω καί πνευματόω πᾶς ὁ γλίσχρος καί παχύς καί ψυχρός χυμός . προσήκω τοίνυν αὐτός τέμνω τε ﻿ ἅμα καί πέσσω , ὅς ἐκ ὁ λεπτύνω γίγνομαι φάρμακον · καί μάλα ὅταν μή θερμαίνω σφοδρός . ὅτι δέ καί οὗτος αὐτός ὅσος ὁ δύναμις εἰμί ἄφυσος καί ξηραντικός , οὗτος αἱρέω χρή μάλα εὔδηλος πᾶς . καί πολύς ἰδιώτης εἰμί ἀκούω πολλάκις ἥσσων ἀλγέω φάσκω ὁ κῶλον , ὅταν μήτε καταπλήσσω τις μήτε καταντλέω διά ἔλαιον μήτε κλύζω . καί ὅσος γενναῖος εἰμί καί ἰσχυρός , μέτριος διαιτέω ἐν χρόνος πολύς σύντομος καί ἀκίνδυνος ἐκθεραπεύω ὁ βίαιος ὡς λέγω θερμαίνω . οὐδείς γάρ οὕτως χρή δείδω κατά ὁ τοιοῦτος χυμός ὡς θερμότης χέω μέν καί πνευματόω αὐτός , διαφορέω δέ ἀδυνατέω . θεάομαι γοῦν τις ὁ κατά ἀγρός ἐργάτης , ὅς ἐπειδή αἰσθάνομαι κωλικός ὀδύνη , ζώννυμι μέν αὐτίκα , πρότερος οὐ ζώννυμι , ἐσθίω δέ μετά ἄρτος σκόροδον , μηδείς ἐκλείπω συνήθης πρᾶξις , πίνω δέ διά ὅλος μέν ἡμέρα οὐδείς , εἰς ἑσπέρα δέ ἀκρατής · εἶτα κοιμάω διά ὅλος νύξ ἕωθεν ἀνίστημι παντάπασι ἀνώδυνος . εἰμί γάρ ἀμέλει καί ὁ σκόροδον ὁ ἄφυσος καί ἄδιψος βρῶμα . ἔνιοι δέ ἄπειρος ἔχω αὐτός ὑπολαμβάνω κρόμμυον εἰμί διψώδης ὁ πᾶς ἁμαρτάνω · οὐ μόνος γάρ οὐ εἰμί διψώδης κρόμμυον , ἀλλά οὐδέ διψώδης ὁ ἀρχή , ἄφυσος τε πᾶς βρῶμα . ὥστε ἐγώ ὁ ἄγροικος θηριακός ὀνομάζω ὁ βρῶμα . καί εἰ τις ἤ Θρᾷξ ἤ Κελτοί ἤ ὅλος ὁ ψυχρός γοῦν οἰκέω ἔργω ἐσθίω σκόροδον , οὐ μικρός βλάπτω ὁ ἄνθρωπος . ὅσος μέν οὖν ἄνευ πυρετός ἀλγέω σφοδρός ἔντερον , διά ὁ λέγω αἰτία καί σκόροδον ἐγχωρέω οὗτος ἐσθίω καί ὁ διά ὁ ἐσχιδνή πίνω , ὠφελέω ἄκρος ὁ τοιοῦτος διάθεσις . ἐν πυρετός δέ εἰ ποτέ γίγνομαι , πειράω μέν πρῶτος εἰ προσίημι ὁ διά ὁ κέγχρος πυρία ξηρός · εἰ δέ ἐπί ὅδε μή παύω , ὁ ἄφυσος τις σπέρμα ἕψω ἐν ἔλαιον λεπτομερής , ᾅπειτα διά ὀθόνη διηθέω ὡς καθαρός γίγνομαι ἔλαιον , εἶτα ἐν αὐτός τήκω στέαρ χήν ἐνίημι . μή πάρειμι δέ ὁ χήνειος στέαρ ὀρνιθεῖον χράω · πρό πᾶς δέ εἰμί ὁ καλέω ἄναλος · εἰμί δέ μή πάνυ παλαιός · ἐγχωρέω δέ καί πρόσφατος χράω καί μάλα ὁ χήνειος . εἰ δέ μηδέ ἐπί οὗτος καθίστημι , δεύτερος αὖθις ἐνίημι αὐτός , βραχύς προσεπεμβάλλω καστορίδες καί ὄπιον , μέγεθος δέ ἑκάτερος μή μέγας κύαμος · ὁ δέ ὁ ἔλαιον πλῆθος εἰμί κοτύλη . ἀναλαμβάνω δέ ἐκ οὗτος ὁ φάρμακον καί κροκίδιον τις · χρή δέ ἐξάπτω αὐτός ἰσχυρός νῆμα ἐπί πολύς εἴσω κατά ὁ ἀπευθύνω ἔντερον ἐντίθημι , πρός ὁ καί ῥᾴδιος ὅτε βούλομαι κομίζω καί ὁ ὠφέλεια ἐναργής παρέχω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ ὁ ὀφθαλμός καί ὁ ὁ οὖς ἄλγημα διά τοιοῦτος χυμός ἤ πνεῦμα φυσώδης ἐν πυρετός γίγνομαι πραύνω προσήκω , ὁ τε διά ὁ κέγχρος πυρία χράω , ἐπειδή καί κοῦφος εἰμί ἅπας οὗτος καί ξηραντικός , ἄλυπος τε ὁ ἀπόρροια ἔχω καί ἄδηκτος , ἐγχέω τε ὁ οὖς ὁ διά καστορίδες καί ὄπιον φάρμακον , ὅς συνήθης χράω πρός ὁ τοιοῦτος . ὁ δέ ὑγρός ὅς ἀναδεύω οὗτος , ὁ παρά ἐγώ καλέω ἕψημα εἰμί · ὁ πολύς δέ ὁ ἰατρός ὀνομάζω αὐτός σίραιον . εἰ δέ καί καταπλήσσω ποτέ δέω , κωδία ἐν ὕδωρ καθέψω , διά ἄλευρον τῆλις ἤ κριθή ἤ λινόσπερμον ἐμβάλλω ὁ ὕδωρ , ὁ κατάπλασμα συνθετέον . οἶδα δέ χρή ὁ διά καστορίδες φάρμακον οὐ μόνος οὖς ἄλγημα πραύνω , ἀλλά καί ὀφθαλμός καί ὀδούς ἐνστάζω ὁ οὖς . οἶδα δέ δήπου πᾶς ἤδη καί ὁ διά ὄπιον κολλύριον σφοδρός ὀδύνη ὀφθαλμός πραύνω . χράω δέ αὐτός , ὡς λέγω , μέγας ἀνάγκη καταλαμβάνω , οἶδα μέν ὅτι βλάπτω τις ὁ μόριον καί ἀσθενής πρός ὁ λοιπός ὁ βίος γίγνομαι ψύχω , ὁ δέ σῴζω ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ παραχρῆμα ὁ εἰς ὕστερον ἀκολουθέω βλάβη προαιρέω . ἐπεί τοι γε ὅτι πολύς ὁ χράω αὐτός ἐγγύς ἥκω , ὁ μέν ὁ μηδέ ὅλος ὁράω , ὁ δέ ὁ κωφόω , γιγνώσκω πᾶς . ὅθεν ἐγώ εἰ ποτέ ἀναγκάζω αὐτός χράω , μετά οὗτος κατά ὁ ὁ ὑγεία καιρός ἐκθερμαίνω ὁ μόριον , ὁ μέν οὖς ἐγχέω ὁ διά μόνος ὁ καστορίδες , ὁ δέ ὀφθαλμός ὁ θερμαίνω κολλύριον μόνος · μάλα δέ ἐπαινέω εἰς οὗτος ὁ διά κιννάμωμον . περί μέν οὖν ὀδύνη ὁ ἐπί παχύς ἤ γλίσχρος ἤ ψυχρός χυμός ἤ φοσώδης πνεῦμα καί οὗτος ἱκανός . παραπλήσιος γάρ ἅπας αὐτός εἰμί ὁ θεραπεία διά ὁ λέγω ὕλη περαίνω , πλήν ὁ γε διά πνεῦμα φυσώδης ἐξαιρετός ἴαμα κτάομαι ὁ σικύα πολλάκις προστίθημι ἅμα δαψιλής φλόξ . καί δοκέω σύ ὁ βοήθημα οὗτος μαγεία τις παραπλήσιος ἐργάζομαι κατά ὁ τοιοῦτος διάθεσις , εἴτε κατά τις ὁ ἔντερον , εἴτε κατά ἄλλος τις ὁ σῶμα γίγνομαι μόριον . αὐτίκα γάρ ἀνώδυνος τε ἅμα καί εἰς τέλος ὑγιής ὁ διά πνεῦμα φυσώδης ὀδυνάω γίγνομαι , προσβάλλω σικύα . εἰ δέ μή μόνος εἰμί πνεῦμα φυσώδης , ἀλλά καί χυμός ἐκ ὅς οὗτος γεννάω , παραχρῆμα μέν ἀνώδυνος γίγνομαι , πάλιν δέ αὐτός ἤτοι διά ὁ ἐπέρχομαι νύξ ἤ κατά ὁ ὑστεραῖος ἡμέρα , ἤ καί διά τρίτος , ὅμοιος συμβαίνω ὀδύνη , καί μάλα ὅταν ἐξαμαρτάνω τις περί ὁ δίαιτα ἤ φιλότιμος ﻿ ἐκθερμαίνω ὁ μόριον . σύ δέ καί οὗτος μέν αὐτός μέγας εἰμί γνώρισμα ὁ διάθεσις . ἕπομαι δέ καί ὁ θεραπεία προσήκω μή θερμαίνω μέν ἐπιφανής ὁ μόριον , ἀγωγή δέ ἐπιμέλεια χράω λεπτύνω . εἰ δέ καί κατά γαστήρ ὁ τοιοῦτος τις συμβαίνω , θαυμαστός ὑπό κλύσμα ὀνίνημι δριμύς . χρή δέ πρῶτος μέν αὐτός ἰάομαι ὁ παροξυσμός ὁ ὀδύνη , προσβάλλω σικύα ὑπέρ ὁ διαπονέω ὁ φυσώδης πνεῦμα · μετά οὗτος δέ ἐκκενόω ὁ χυμός , ἐνίημι ὁ τοιοῦτος τις φάρμακον . ἐγώ δέ εἴωθα χράω ὁ λεπτομερής ἔλαιον τις , πήγανον ἐναφέψω . ἔνιοι δέ ὑπό ὁ τοιοῦτος θεραπεία ἄγω , ὅταν παραδέχομαι ἔλαιον , ὀδυνάω σφοδρός · ἔͅπειτα ὀλίγος ὕστερον ἐκκρίνω ὑαλώδης χυμός · ἐπί ὅς παραχρῆμα ὁ τε ὀδύνη ἅμα καί ὁ διάθεσις ἐκθεραπεύω · κενόω γάρ ὁ ὁ φυσώδης πνεῦμα γεννάω αἴτιος πᾶς παύω . τοιοῦτος χυμός ἐναντίος μέν ἔχω φύσις ὁ λεπτός καί δριμύς , ὅμοιος δέ ὁ ὀδύνη · ἐνίοτε δέ καί σπασμός σύντονος ἐπιφέρω ἐν ὁ στόμα ὁ γαστήρ ἀθροίζω · ὥσπερ καί πρῴην ὁ μικρός ὕστερον ἐμέω ὁ ἰώδης χυμός . ἀγαθός δέ οὐ ἰώδης λέγω αὐτός , ἀλλά ἀκριβής ἴον · εἰμί γάρ δή τοιοῦτος οἷος ὁ καλός ἱός . ἀλλά οὗτος γε ὁ νεανίσκος μετά ὁ σπάω καί συγκόπτω καί τις γίγνομαι νοτίς ψυχρός καί ὁ σφυγμός ἔσχατος μικρός εἰμί . ἐκ ὅς καί τεκμαίρομαι ἐν ὁ στόμα ὁ γαστήρ , ὅς συνήθης ὀνομάζω στόμαχος , εἰμί τις δακνώδης χυμός , δίδωμι πίνω αὐτός ὕδωρ χλιαρός · μετά ὅς παραχρῆμα τοιοῦτος ἐμέω οἷος περ εἰ καί σύ βούλομαι ἐργάζομαι , μείγνυμι ὕδωρ ὁ εὐανθής ἴον . ὅταν μέν οὖν ἐν ὁ γαστήρ συνίστημι τοιοῦτος χυμός , ἔμετος ἐκκαθαίρω αὐτός · ὅταν δέ ἐν ὁ ἔντερον , ἐνίημι διά ὁ ἕδρα ἐπιτήδειος τις ὁ τοιοῦτος χυμός κατακλύζω δύναμαι . εἰμί δέ χρή οὗτος ῥυπτικός μέν πάντως . ἀλλά ἐπειδή ὁ πολύς ὁ τοιοῦτος δάκνω , καλός ἄν εἰμί ὁ ἄδηκτος τις ῥυπτικός ἐκλέγω · τοιοῦτος δέ εἰμί ἐν ὁ μάλα πτισάνη χυλός . ἔδεσμα δέ αὐτός εὔχυμος τε καί δύσφθαρτος δίδωμι , ὅς λέγω καί παράδειγμα κατά ὁ ἔμπροσθεν λόγος . ἐπεί δέ καί ὁ διά ξηρότης σφοδρός τείνω τε ἅμα καί ὀδυνάω μνημονεύω , προστίθημι τις καί περί οὗτος ἀγαθός . οἶδα γάρ χρή ὁ τοιοῦτος διάθεσις ἐνδείκνυμι μέν εἰ μέλλω θεραπεύω τις αὐτός , ὑγρότης , χαλεπός δέ εἰμί ἤ καί παντάπασι ἀδύνατος ἐκθεραπεύω , λόγος πυρετός γίγνομαι . ἕπομαι δέ μάλα ὁ ὀλέθριος φρένιτις καί σῴζω τις ὁ οὕτως σπάω οὔτε αὐτός ὁράω οὔτε ἄλλος λέγω ἀκούω . ὁ πολύς γάρ ὁ σπασμός γίγνομαι διά τε πλήρωσις ὁ νευρώδης μόριον , ὅς λόγος καί ὁ φλεγμαίνω ἰσχυρός ἕπομαι · καί προσέτι καί διά δακνώδης χυμός λεπτός , ἀναβιβρώσκω ὁ νευρώδης μόριον · καί ψῦξις ἰσχυρός , ὅμοιος τις πήγνυμι δράω . οὗτος μέν ὁ λέγω τρεῖς σπασμός θεραπεύω πολλάκις · ἀνίατος δέ ὁ διά ξηρότης ὁ νευρώδης μόριον γίγνομαι . δείκνυμι γάρ ἐγώ εἰͅν ὁ περί μαρασμός λόγος παντάπασι ἀθεράπευτος ὁ ὁ στερεός σῶμα ξηρότης . ὥστε οὐδείς ἔτι χρή περί γε ὁ τοιοῦτος λέγω σύμπτωμα · οὐ μήν οὐδέ περί ὁ διά κένωσις ἄμετρος ἤτοι διά γαστήρ ἤ διά ἔμετος ἤ διά αἱμορραγία · λέγω γάρ ὑπέρ αὐτός ἤδη μέτριος ἐν ὁ ἔμπροσθεν αὖθις τε διέρχομαι ἀναγκαῖος εἰμί καί μάλα ὅταν ὁ λόγος ἐγώ γίγνομαι περί ὁ παρά φύσις ὄγκος . καταπαύω τοιγαροῦν ἤδη ὁ ἐνίστημι λόγος , ἐπειδή περί ὁ ἀναγκαῖος σύμπτωμα καί μάλα ὁ συζεύγνυμι αὐτός ὁ διάθεσις ὁ πυρετός αὔταρκος διέρχομαι .