galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 3.5
Ἐπὶ δὲ τὸ τῆς οὐλῆς δεόμενον ἕλκος ἐπάνειμι , περὶ οὗ μικρὸν ἔμπροσθεν ἔλεγον ὡς ὁ πρῶτος μὲν εἴη καὶ τούτου σκοπὸς ἐκ τούτου γένους τοῦ κοίλου . γεννῆσαι γὰρ χρή τι τῶν ἀπολωλότων , οὐχ ἁπλῶς ἑνῶσαι τὰ διεστηκότα · τρόπον δ’ ἕτερον ἐπὶ τούτου γεννᾶται τὸ λεῖπον ἢ ὃν ἐπὶ τοῦ κοίλου . ἐν ἐκείνῳ μὲν γὰρ τὸ αἷμα , τούτῳ δ’ ἡ σάρξ ὕλη . πληροῦται μὲν οὖν τὸ κοῖλον ὑπὸ τῆς γεννωμένης σαρκὸς , τὴν γένεσιν ἐκ τοῦ αἵματος ἐχούσης · εἰς οὐλὴν δὲ ἀφικνεῖται τὸ ἤδη πεπληρωμένον ὑπὸ τοῦ γεννωμένου δέρματος , ἐκ τῆς ὑποβεβλημένης σαρκὸς τὴν γένεσιν ἔχοντος · ἀλλὰ σὰρξ μὲν ἡ αὐτὴ τῷ εἴδει τῇ διεφθαρμένῃ δύναται γεννηθῆναι κατὰ τὸ κοῖλον ἕλκος · δέρμα δ’ οὐκ ἐνδέχεται γεννηθῆναι τοιοῦτον ἀκριβῶς οἷον ἦν τὸ διεφθαρμένον , ἀλλ’ ὅμοιον μέν τι δέρματι καὶ τὴν χρείαν αὐτοῦ δυνάμενον ἀποπληροῦν , οὐ μὴν ἀκριβὲς δέρμα . διὰ τί μὲν οὖν οὐχ οἷόν τ’ ἐστὶν ἡμῖν γεννῆσαι δέρμα τὸ ἅπαξ ἀπολλύμενον , ὥσπερ σάρκα καὶ πιμελὴν γεννῶμεν , ἐκ τῶν φυσικῶν ἐστι προβλημάτων · ὅπως δ’ ἄν τις μιμήσαιτο καὶ φύσιν καὶ χρείαν δέρ ματος , ἐκ τῆς νῦν ἐνεστώσης πραγματείας , ἧς τὴν μέθοδον ἤδη λέγομεν . ἐπειδὴ πρόκειται σκεπάσαι τὴν σάρκα συμφύτῳ τινὶ σκεπάσματι , τοῦτο γάρ ἐστι τὸ εἰς οὐλὴν ἀγαγεῖν τὸ ἕλκος , ἤτοι δέρμα γεννητέον ἡμῖν ἐστιν , ἢ τῆς σαρκὸς τὸ ἐπιπολῆς δέρματι παραπλήσιον ἐργαστέον · ἀλλ’ οὐκ ἐγχωρεῖ γεννῆσαι δέρμα , τὸ λοιπὸν ἄρα πειρατέον ἐργάζεσθαι . τίς οὖν ὁ τρόπος τῆς ἐργασίας ; ἣ ἀλλοίωσις δηλονότι · σαρκὸς γάρ τι μόριον οὐκέτι σάρκα μένειν , ἀλλ’ οἷον δέρμα γενέσθαι βουλόμεθα · πῶς οὖν ἀλλοιωθήσεται ; κατά τινα τῶν ἀλλοιουσῶν δηλονότι ποιοτήτων · ἥκει γὰρ αὖθις ἐνταῦθα , κᾂν μὴ θέλωμεν , ὁ περὶ τῶν στοιχείων λόγος , οὗ χώρις οὐδὲ ἐπουλωτικὸν ἔστιν εὑρεῖν φάρμακον οὐ μόνον σαρκωτικὸν ἢ κολλητικόν . ἐπεὶ τοίνυν τὸ δέρμα τῆς σαρκὸς ξηρότερόν ἐστι καὶ πυκνότερον , εἰ ξηραίνοιμεν καὶ στύφοιμεν τὴν σάρκα , δέρματι παραπλησίαν ἐργασόμεθα . τὸ μὲν κεφάλαιον ἔχεις ἤδη τῶν ἐπουλωτικῶν φαρμάκων , ἀλλ’ οὐκ ἀρκεῖ τοῦτο · καὶ γὰρ τὰ κολλητικὰ ξηραίνοντά τε ἦν καὶ στύφοντα . ὅπη ποτ’ οὖν διοίσει ταῦτ’ ἐκείνων , εἰς αὐτὴν ἀποβλέπων τὴν οὐσίαν τῶν πραγμάτων ἐξευρήσεις . ἐπειδὴ γὰρ ἐν μὲν ταῖς κολλήσεσι τῶν ἡλκωμένων ξηραίνεσθαι χρὴ τὸ ἐπιῤῥέον , ὡς ἀπέριττον μένειν τὸ πεπονθὸς μέρος , ἐν δὲ ταῖς ἐπουλώσεσιν οὐ μόνον τὸ ἐπιῤῥέον , ἀλλὰ καὶ τὸ περιεχόμενον ἐν ταῖς σαρξὶν ὑγρὸν ἐκδαπανᾶσθαι προσήκει , πολὺ δήπου ξηρότερον εἶναι χρὴ τὸ συνουλωτικὸν φάρμακον τοῦ κολλητικοῦ · τῷ μὲν γὰρ κολλήσοντι , σκοπὸς εἷς οὗτος μόνος ἐκδαπανῆσαι τὸ περιττὸν τοῦ κατὰ φύσιν , τῷ δὲ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ κατὰ φύσιν ἅψασθαι · κηκὶς οὖν ὀμφακίτης ἐνταῦθα καὶ τὰ τῆς ῥοιᾶς λέμματα καὶ τῆς Αἰγυπτίας ἀκάνθας ὁ καρπὸς , μετρίως ξηραίνοντα φάρμακα · χαλκῖτις δὲ καὶ χαλκὸς κεκαυμένος καὶ λεπὶς χαλκοῦ καὶ μίσυ καὶ στυπτηρία σχιστὴ πολὺ τούτων σφοδρότερα μίσυ μὲν καὶ χαλκῖτις μάλιστα , μετριώτερον δ’ ἣ λεπὶς τοῦ χαλκοῦ · καὶ τούτου μετριώτερον ὁ κεκαυμένος χαλκὸς , εἰ δὲ καὶ πλύναις αὐτὸν , τὸ ἀδηκτότατον ἕξεις φάρμακον . ἔστι δὲ καὶ τοῦτο ἤδη τῆς περὶ φαρμάκων συνθέσεως πραγματείας , ἑπομένης τῇ θεραπευτικῇ μεθόδῳ . τὸ μὲν γὰρ τὰς δυνάμεις τῶν φαρμάκων γνῶναι προηγεῖται τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου · καὶ λέλεκται περὶ αὐτῶν ἑτέρωθι · τὸ δὲ συνθεῖναι τὰ φάρμακα μετὰ τὴν θεραπευτικήν ἐστι μέθοδον . ὅταν γὰρ αὕτη μὲν διδάξῃ τὰ καθόλου , λέγω δὲ τὸ ξηραίνειν ἢ ὑγραίνειν , ἢ ψύχειν ἢ θερμαίνειν , καὶ ἤτοι μετρίως τοῦτο δρᾷν , ἢ σφοδρῶς , ἢ ἀμυδρῶς , εἰδῶμεν δὲ καὶ τὴν τῶν ἁπλῶν , φαρμάκων ἑκάστου δύναμιν ἰδίᾳ καθ’ ἑαυτὴν ἐπεσκεμμένοι , τηνικαῦτα πῶς ἄν τις ταῦτα μίξειεν ἐπιτηδείως τῇ χρείᾳ προσήκει σκέπτεσθαι · γίνεται γοῦν οὕτως διττή τις ἡ περὶ τῶν φαρμάκων μέθοδος · ἑτέρα μὲν ἡ τῆς δυνάμεως αὐτῶν , ἑτέρα δὲ ἡ τῆς συνθέσεώς τε καὶ σκευασίας . ἀλλὰ γὰρ ἐπὶ τὸ λεῖπον ἔτι τῆς περὶ τῶν ἑλκῶν ἀπιέναι χρὴ μεθόδου .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ ὁ οὐλή δέω ἕλκος ἐπανέρχομαι , περί ὅς μικρός ἔμπροσθεν λέγω ὡς ὁ πρῶτος μέν εἰμί καί οὗτος σκοπός ἐκ οὗτος γένος ὁ κοῖλος . γεννάω γάρ χρή τις ὁ ἀπόλλυμι , οὐ ἁπλῶς ἑνόω ὁ διΐστημι · τρόπος δέ ἕτερος ἐπί οὗτος γεννάω ὁ λείπω ἤ ὅς ἐπί ὁ κοῖλος . ἐν ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ αἷμα , οὗτος δέ ὁ σάρξ ὕλη . πληρόω μέν οὖν ὁ κοῖλος ὑπό ὁ γεννάω σάρξ , ὁ γένεσις ἐκ ὁ αἷμα ἔχω · εἰς οὐλή δέ ἀφικνέομαι ὁ ἤδη πληρόω ὑπό ὁ γεννάω δέρμα , ἐκ ὁ ὑποβάλλω σάρξ ὁ γένεσις ἔχω · ἀλλά σάρξ μέν ὁ αὐτός ὁ εἶδος ὁ διαφθείρω δύναμαι γεννάω κατά ὁ κοῖλος ἕλκος · δέρμα δέ οὐ ἐνδέχομαι γεννάω τοιοῦτος ἀκριβής οἷος εἰμί ὁ διαφθείρω , ἀλλά ὅμοιος μέν τις δέρμα καί ὁ χρεία αὐτός δύναμαι ἀποπληρόω , οὐ μήν ἀκριβής δέρμα . διά τίς μέν οὖν οὐ οἷος τε εἰμί ἐγώ γεννάω δέρμα ὁ ἅπαξ ἀπόλλυμι , ὥσπερ σάρξ καί πιμελή γεννάω , ἐκ ὁ φυσικός εἰμί πρόβλημα · ὅπως δέ ἄν τις μιμέομαι καί φύσις καί χρεία δὲρ μας , ἐκ ὁ νῦν ἐνίστημι πραγματεία , ὅς ὁ μέθοδος ἤδη λέγω . ἐπειδή πρόκειμαι σκεπάζω ὁ σάρξ σύμφυτος τις σκέπασμα , οὗτος γάρ εἰμί ὁ εἰς οὐλή ἄγω ὁ ἕλκος , ἤτοι δέρμα γεννητέον ἐγώ εἰμί , ἤ ὁ σάρξ ὁ ἐπιπολή δέρμα παραπλήσιος ἐργάζομαι · ἀλλά οὐ ἐγχωρέω γεννάω δέρμα , ὁ λοιπός ἄρα πειράω ἐργάζομαι . τίς οὖν ὁ τρόπος ὁ ἐργασία ; ὁ ἀλλοίωσις δηλονότι · σάρξ γάρ τις μόριον οὐκέτι σάρξ μένω , ἀλλά οἷος δέρμα γίγνομαι βούλομαι · πῶς οὖν ἀλλοιόω ; κατά τις ὁ ἀλλοιόω δηλονότι ποιότης · ἥκω γάρ αὖθις ἐνταῦθα , ἔͅν μή ἐθέλω , ὁ περί ὁ στοιχεῖον λόγος , ὅς χώρις οὐδέ ἐπουλωτικός εἰμί εὑρίσκω φάρμακον οὐ μόνος σαρκωτικός ἤ κολλητικός . ἐπεί τοίνυν ὁ δέρμα ὁ σάρξ ξηρός εἰμί καί πυκνός , εἰ ξηραίνω καί στύφω ὁ σάρξ , δέρμα παραπλήσιος ἐργάζομαι . ὁ μέν κεφάλαιος ἔχω ἤδη ὁ ἐπουλωτικός φάρμακον , ἀλλά οὐ ἀρκέω οὗτος · καί γάρ ὁ κολλητικός ξηραίνω τε εἰμί καί στύφω . ὅπῃ ποτέ οὖν διαφέρω οὗτος ἐκεῖνος , εἰς αὐτός ἀποβλέπω ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα ἐξευρίσκω . ἐπειδή γάρ ἐν μέν ὁ κόλλησις ὁ ἑλκόω ξηραίνω χρή ὁ ἐπιρρέω , ὡς ἀπέριττος μένω ὁ πάσχω μέρος , ἐν δέ ὁ ἐπούλωσις οὐ μόνος ὁ ἐπιρρέω , ἀλλά καί ὁ περιέχω ἐν ὁ σάρξ ὑγρός ἐκδαπανάω προσήκω , πολύς δήπου ξηρός εἰμί χρή ὁ συνουλωτικός φάρμακον ὁ κολλητικός · ὁ μέν γάρ κολλάω , σκοπός εἷς οὗτος μόνος ἐκδαπανάω ὁ περισσός ὁ κατά φύσις , ὁ δέ οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ κατά φύσις ἅπτω · κηκίς οὖν ὀμφακίτης ἐνταῦθα καί ὁ ὁ ῥοιά λέμμα καί ὁ Αἰγύπτιος ἄκανθα ὁ καρπός , μέτριος ξηραίνω φάρμακον · χαλκῖτις δέ καί χαλκός καίω καί λεπίς χαλκός καί μίσυ καί στυπτηρία σχιστός πολύς οὗτος σφοδρός μίσυ μέν καί χαλκῖτις μάλα , μέτριος δέ ὁ λεπίς ὁ χαλκός · καί οὗτος μέτριος ὁ καίω χαλκός , εἰ δέ καί πλύνω αὐτός , ὁ ἄδηκτος ἔχω φάρμακον . εἰμί δέ καί οὗτος ἤδη ὁ περί φάρμακον σύνθεσις πραγματεία , ἕπομαι ὁ θεραπευτικός μέθοδος . ὁ μέν γάρ ὁ δύναμις ὁ φάρμακον γιγνώσκω προηγέομαι ὁ θεραπευτικός μέθοδος · καί λέγω περί αὐτός ἑτέρωθι · ὁ δέ συντίθημι ὁ φάρμακον μετά ὁ θεραπευτικός εἰμί μέθοδος . ὅταν γάρ οὗτος μέν διδάσκω ὁ καθόλου , λέγω δέ ὁ ξηραίνω ἤ ὑγραίνω , ἤ ψύχω ἤ θερμαίνω , καί ἤτοι μέτριος οὗτος δράω , ἤ σφοδρός , ἤ ἀμυδρός , οἶδα δέ καί ὁ ὁ ἁπλόος , φάρμακον ἕκαστος δύναμις ἴδιος κατά ἑαυτοῦ ἐπισκοπέω , τηνικαῦτα πῶς ἄν τις οὗτος μείγνυμι ἐπιτήδειος ὁ χρεία προσήκω σκοπέω · γίγνομαι γοῦν οὕτως δισσός τις ὁ περί ὁ φάρμακον μέθοδος · ἕτερος μέν ὁ ὁ δύναμις αὐτός , ἕτερος δέ ὁ ὁ σύνθεσις τε καί σκευασία . ἀλλά γάρ ἐπί ὁ λείπω ἔτι ὁ περί ὁ ἕλκος ἀπέρχομαι χρή μέθοδος .