galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 12.7
Τῶν δ’ ἄλλων προφάσεων ἐφ’ αἷς συγκόπτονται μνημονεύσομεν ἐφεξῆς . εἰσὶ δὲ τέσσαρες , ἄλγημά τε σφοδρὸν καὶ ἀγρυπνία καὶ κένωσις ἄμετρος γαστρός · ἐπὶ δὲ τῶν παραπαιόντων καὶ ἡ κίνησις ἔστιν ὅτε . καὶ εἰ βούλει καὶ πέμπτην προστίθει τὴν δυσκρασίαν τῶν ἀρχῶν , ὑπὲρ ἧς ἐπὶ τελευτῇ τοῦ λόγου διαλεξόμεθα , καὶ μάλισθ’ ὅτι διττῶς γίγνεται , ἤτοι κατὰ ψιλὰς τὰς ποιότητας ἀλλοιουμένων τῶν μορίων ἢ κακοχυμίας τινὸς ἐν αὐτοῖς παραλαμβανομένης . ἑξῆς οὖν ὑπὲρ ἁπάντων ῥητέον τῶν διῃρημένων , ἀρξαμένους ἀπὸ τῶν ἀλγημάτων . εἰ μὲν οὖν δυναίμεθα τὴν αἰτίαν αὐτὴν ἐκκόψαι δι’ ἣν ἀλγοῦσιν , οὕτως ἂν οὐ πρὸς σύμπτωμα εἴημεν ἐνεργοῦντες , ἀλλ’ ἰώμενοι τὸν κάμνοντα · κωλυόμενοι δὲ διά τινα πρόφασιν ἐπὶ τὴν διάθεσιν ἰέναι πραΰνομεν τὸ τῶν ἀλγημάτων σφοδρόν . ἐπεὶ δ’ οὔτε ἀναιρεῖν οἷόν τέ ἐστι τὰς τῶν ἀλγημάτων αἰτίας οὔτ’ ἀμβλύνειν τὰς σφοδρότητας ἄνευ τοῦ γνῶναι τουτὶ τὸ ἄλγημα τὸ περὶ τὸν κάμνοντα συνεστηκὸς ὑπὸ τίνος αἰτίας γίγνεται , προεσκέφθαι χρὴ δηλονότι τὰς αἰτίας καὶ τὰ σημεῖα δι’ ὧν ἄν τις αὐτὰς γνωρίσειεν · ὡς τὰ πολλὰ γὰρ ἄδηλοι ταῖς αἰσθήσεσιν ὑπάρχουσαι , γεγυμνασμένου δέονται περὶ τὴν τοιαύτην θεωρίαν ἀνδρός . εἴρηται μὲν οὖν ἡμῖν οὐκ ὀλίγα δι’ ἑτέρων πραγματειῶν ὑπὲρ ἀλγημάτων γενέσεως , ἁπάντων δὲ αὐτῶν τοῦ καιροῦ νῦν ἥκοντος , ἀναγκαῖον εἶναι νομίζω διελθεῖν ἐπὶ κεφαλαίων ὅλον τὸν λόγον . ἐπεὶ τοίνυν ἐν τῷ τοῦ ζώου σώματι κατὰ πάσας τὰς αἱρέσεις οὐ πάντα ἐστὶν αἰσθητικὰ τὰ μόρια , δῆλον ὡς οὐκ ὀδυνήσεται τὰ τελέως ἀναίσθητα . μόνοις οὖν τοῖς αἰσθητοῖς τῆς ὀδύνης ὑπαρχούσης , ἐφεξῆς σκεπτέον ἆρά γε διὰ παντὸς ὀδυνηθήσεται τὰ τοιαῦτα τῶν σωμάτων ἢ καθ’ ἕνα τινὰ χρόνον ἐγγινομένης αὐτοῖς διαθέσεως ὀδυνηρᾶς . ἀλλ’ εἴπερ αὐτὸ τὸ φαινόμενον ἐναργῶς ἡμᾶς διδάσκει πολὺς εἶναι χρόνον ἐν ᾧ μηδ’ ὅλως ὀδυνώμεθα , δῆλον ὡς κατά τινα χρόνον ἐγγινομένης ἑκάστῳ τῶν ὀδυνωμένων ὀδυνηρᾶς διαθέσεως ἀναγκαῖον ἀλγεῖν ἐστιν . ἐὰν οὖν εὕρωμεν ἥτις ποτ’ ἐστὶν ἡ τοῖς αἰσθητοῖς σώμασιν ἐγγινομένη διάθεσις , καθ’ ἣν ἀνιᾶται τὸ ζῶον , ἑαλωκὸς ἂν εἴη ἡμῖν τὸ ζητούμενον . ἐνταῦθ’ οὖν ἀπὸ τῶν κατὰ φύσιν ἐννοιῶν , αἳ δὴ καὶ κοιναὶ πᾶσιν ἡμῖν εἰσιν , ἰέναι χρὴ μεθόδῳ πρὸς τὸ σκέμμα . διδάσκει δὲ ἡ κατὰ φύσιν ἔννοια τὸ πάθος χρῆναι τοῦ σώματος , ᾧ μέλλει πονήσειν , ἤτοι συνεχείας λύσιν ἢ ἀλλοίωσιν εἶναί τινα . διὸ καὶ καλῶς ἐλέγετο τοῖς ἐξ ἀτόμων ἢ ἀναισθήτων ἢ ἀνάρμων στοιχείων , συντιθεῖσι τὸ σῶμα παντάπασιν ἄπορον εἶναι διάθεσιν εὑρεῖν , ὑφ’ ἧς ὀδύνη γίγνεται . φαίνεται γὰρ οὐδὲν τῶν ἁπλῶς ψαυόντων ὀδυνηρόν · ἁπλῶς δ’ ἀλλήλων ψαύει τὰ τοιαῦτα σώματα . κᾂν εἰ μὴ ψαύοι δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ θραύοι κατὰ τὴν πρόπτωσιν ἄλληλα , πλέον οὐδὲν εἰς ἀλγήματος γένεσιν , ἀναισθήτων ὑποκειμένων τῶν θραυομένων · εἰ μή τι καὶ τοὺς λίθους ὀδυνᾶσθαι φήσομεν διαιρουμένους . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐπὶ πλέον ἐν ἄλλοις τέ τισι κᾀν τῷ πέμπτῳ περὶ τῶν Ἀσκληπιάδου δογμάτων ἐσκεψάμεθα . νυνὶ δὲ ἀρχὴν ὁμολογουμένην λαμβάνοντες , ὡς ἀναγκαῖον ἤτοι διαίρεσιν εἶναι τὴν διάθεσιν τῆς ὀδύνης ἢ ἀλλοίωσιν , ἀναμνησθῶμεν αὖθις ὡς οὐδ’ ἡ ἀλλοίωσις ἡ κατὰ βραχὺ γινομένη δύναιτ’ ἄν ποτε ὀδυνῆσαι τὸ ζῶον , ἀλλ’ ἀναγκαῖον ἀθρόαν τε ἅμα καὶ βιαίαν γίνεσθαι τὴν μεταβολὴν , εἰ μέλλει τις ὀδύνη γενήσεσθαι . φαίνεται γὰρ οὐ μόνον εἰς τὸ παρὰ φύσιν ἀθρόως ἀγόμενα τὰ σώματα λυπηρὰν ἴσχειν τὴν μεταβολὴν , ἀλλὰ καὶ τὴν εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπάνοδον αὐτὴν , εἰ μὴ κατὰ βραχὺ λαμβάνοι , κᾀν τούτῳ πονοῦντα . τοὺς γοῦν ὁδοιπορήσαντας ἐν σφοδρῷ κρύει θερμαινομένους ἀθρόως ἴσμεν ἀλγοῦντας οὕτως ἰσχυρῶς τὰ περὶ τὰς ῥίζας τῶν ὀνύχων , ὡς μὴ δύνασθαι φέρειν . εἰ μὲν οὖν καὶ αὐτὸ τὸ σφοδρῶς θερμαίνεσθαι ἢ ψύχεσθαι διαίρεσίν τινα τῆς συνεχείας ἐργάζεται , πλείονος ἴσως δεῖται λόγου , καὶ δέδεικται καὶ τοῦτο ἐν τοῖς περὶ τῆς τῶν ἁπλῶν φαρμάκων δυνάμεως ὑπομνήμασιν . ἀλλ’ εἴς γε τὰ παρόντα τί ποιοῦν τὸ θερμαῖνον ἰσχυρῶς ἢ ψῦχον σφοδρῶς ὀδύνην ἐργάζεται , ζητεῖν οὐκ ἀναγκαῖον · εἴτε γὰρ ὡς τέμνον τὸ συνεχὲς τῆς οὐσίας τῶν αἰσθητῶν , εἴθ’ ὡς ἀλλοιοῦν αὐτὴν ἀθρόως , οὐδὲν διαφέρει πρὸς τὴν εὕρεσιν τῶν ἰασομένων τὰς ὀδύνας , ἐάν γε μόνον εἰδῶμεν ὡς τὸ θερμαῖνον ἢ ψῦχον βιαίως ὀδυνηρὸν γίνεται τοῖς αἰσθανομένοις σώμασιν . εἴπερ γοῦν ἄρχεσθαι μὲν ἀπὸ τῶν ἐναργῶν δεῖ , φαίνεται δὲ ἐναργῶς ταῦτα μόνα τῶν πλησιαζόντων ἡμῖν ὀδυνηρὰ , τά τ’ ἰσχυρῶς θερμαίνοντά τε καὶ ψύχοντα καὶ τὰ διαιροῦντα τὸ συνεχὲς τῆς οὐσίας , ἅπερ ἐν τοῖς θλῶσί τε καὶ τέμνουσι καὶ τείνουσι περιέχεται , ζητήσωμεν εὑρεῖν τὴν ἴασιν αὐτῶν ὁδῷ τινι προϊόντες ἀπὸ τῆς τῶν ζητουμένων φύσεως , ὅπερ ὀνομάζεται μέθοδος . ἄνωθεν οὖν αὖθις ἀρξάμενοι λέγωμεν . ἐπειδὴ ζητοῦμεν ὅπως ἐν νόσοις ὀδυνώμεθα μηδενὸς ἡμῖν ἔξωθεν ὀδυνηροῦ πλησιάζοντος , ἀναγκαῖον ἐν τῷ σώματι ζητῆσαι τί τῶν τοιούτων ﻿ αἴτιον , ὃ θερμαῖνον σφοδρῶς ἢ ψῦχον ἢ διαιροῦν τὴν οὐσίαν ἑνός γέ τινος αἰσθητοῦ σώματος ἀνιαρὸν ἡμῖν γίνεται , καὶ πρῶτόν γε θεασώμεθα τίνος εἶναι χρὴ φύσεως ὃ διαιρήσει τὴν συνέχειαν . ἀναγκαῖον οὖν ἤτοι ῥῆξιν ἢ θλάσιν ἢ διάβρωσιν εἶναι τὴν διάθεσιν , ἐν τῷ διαιρεῖσθαι τὸ συνεχές . ἀλλ’ ἡ μὲν ῥῆξις ἐκ τάσεώς τινος , ἡ δὲ θλάσις ἐκ βάρους , ἡ δὲ διάβρωσις ἐκ δακνώδους γίνεται ποιότητος . ὅταν οὖν ἔξωθεν μὲν μηδὲν ᾖ τὸ τεῖνον ἢ βαρῦνον ἢ δάκνον , ἐξ ἑαυτοῦ δέ τι πάσχῃ τούτων τὸ σῶμα , παντί που δῆλον ὡς ἡ μὲν τάσις ὑπό τινος ἔνδον οὐσίας πολλῆς διατεινούσης τὸ περιέχον αὐτὴν σῶμα γίνοιτ’ ἂν ἢ ἀμέτρου ξηρότητος , ἡ δὲ θλάσις ἔξωθεν ἐπιπεπτωκυίας οὐσίας σκληρᾶς ἢ μεγάλης ἢ βαρείας ἢ συναμφοτέρων , ἡ δὲ δῆξις ὑπὸ χυμοῦ δακνώδη φύσιν ἔχοντος · ἐπισκεπτέον οὖν ἡμῖν ἐν ταῖς σφοδραῖς ὀδύναις . ἤτοι χυμὸν πολὺν ἢ πνεῦμα διέξοδον οὐκ ἔχον , ἢ βαρὺν ὄγκον , ἢ δακνῶδες ὑγρὸν ἢ διάθεσιν ξηράν · ἔτι δὲ πρὸς τούτοις , ὡς ἐν ἀρχῇ διῄρηται , τὸ θερμαῖνον ἰσχυρῶς ἢ ψῦχον . ὧν πάλιν αὐτῶν τὰς αἰτίας ἢ ἐν τῷ πνεύματι θετέον ἢ ἐν τοῖς ὑγροῖς ἢ ἐν τοῖς στερεοῖς · ὅ τι γὰρ ἂν αὐτῶν ἰσχυρῶς ψυχθὲν ἢ ὑποθερμανθὲν ψαύῃ τῶν πλησιαζόντων , ὀδυνηρὸν αὐτοῖς γίγνεται . πῶς μὲν οὖν χρὴ διαγινώσκειν ἕκαστον τῶν εἰρημένων καὶ ὡς οὐχ ἁπάντων ἔχομεν ἐναργῆ σημεῖα καὶ ὡς εἴπερ τι ἄλλο καὶ ἡ διάγνωσις τῶν ἀδήλων πρὸς αἴσθησιν αἰτιῶν τε καὶ διαθέσεων ἐκ πολλῆς μὲν γυμνασίας , ἐπιμελοῦς δ’ ἁπάντων περισκέψεως ἡμῖν περιγίνεται , δι’ ἑτέρων δεδήλωται . νυνὶ δὲ οὐ τοῦτο πρόκειται σκοπεῖν , ἀλλ’ αὐτὴν μόνην διέρχεσθαι τὴν θεραπευτικὴν μέθοδον . ἐξ ἧς ἐπιστημονικῶς διαγνωσθείσης ἡλίκη βοήθεια καὶ ὠφέλεια γίνεταί τοῖς ἰατροῖς οὐ μόνον εἰς βοηθημάτων τε καὶ ἰαμάτων εὐπορίαν , ἀλλ’ ἐστιν ὅτε καὶ εἰς τὴν τῆς διαθέσεως γνῶσιν , ἐναργῶς ὑμῖν ἔδειξα πολλάκις ἐπ’ αὐτῶν τῶν καμνόντων , ὧν ἤδη μνημονεύσω δυοῖν ἢ τριῶν οὐ πρὸ πολλοῦ θεραπευθέντων . ὁ μέν γε τεσσαρακοντούτης ἦν , ὡς οἶσθα , κωλικὸς εἶναι νομιζόμενος , οὐ μόνον οὐδὲν ὀνινάμενος ὑπὸ καταντλήσεων καὶ πυρίας καὶ καταπλασμάτων καὶ κλυσμάτων , οἷς συνήθως εἰώθασιν ἐπὶ τῶν τοιούτων χρῆσθαι διαθέσεων , ἀλλὰ καὶ παροξυνόμενος ὑπὸ τῶν πλείστων . ἐπὶ γοῦν ἐλαίῳ πηγανίνῳ διὰ τῆς ἕδρας ἐνεθέντι χείρων ἐγένετο καὶ αὖθις ἐπὶ καστορίῳ · καὶ μέντοι καὶ μέλι ποτέ προσενεγκάμενος ἑφθὸν ἔχον πέπερι ἐσχάτως ὠδυνήθη · καὶ τὸν χυλὸν δὲ τῆς ἑφθῆς τήλεως ἅμα μέλιτι λαβὼν ἱκανῶς παρωξύνθη . στοχασάμενος οὖν ἐγὼ χυμοὺς δακνώδεις ἐν αὐτοῖς τοῖς χιτῶσι τῶν ἐντέρων ἀναπεπῶσθαι , συνδιαφθείροντας ἑαυτοῖς τά τε κάτωθεν ἐνιέμενα καὶ τὰ διὰ τοῦ στόματος λαμβανόμενα , δύσφθαρτον αὐτῷ τροφὴν δούς . εἶτ’ ἰδὼν ὀδυνώμενον ἔγνων χρῆναι τὴν κακοχυμίαν ἐκκαθαίρειν . ὄντος δ’ ἀρίστου πρὸς τὰς τοιαύτας κακοχυμίας φαρμάκου τοῦ διὰ τῆς ἀλόης , ὃ καλοῦσιν ἤδη συνήθως πικρὰν , ἀθρόως μὲν οὐκ ἐτόλμησα καθαίρειν αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον , ὑπό τε τῆς ὀδύνης καὶ τῆς ἐνδείας καθῃρημένον ἤδη που δυοῖν μηνῶν . ἐκ διαστημάτων δὲ τινων σύμμετρον τοῦτ’ ἐργαζόμενος ἡμέρας ὡς οἶσθά που πεντεκαίδεκα τελέως ἰασάμην αὐτὸν οὐδὲν οὐκέτι αὐτῷ προσαγαγὼν ἄλλο βοήθημα . οὗτος μὲν οὖν ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ πρῶτον οὕτως ἠνωχλεῖτο , μηδέπω πρότερον ἀλγήσας ἔντερα . νεανίσκος δέ τις ἐγγὺς ἐκείνῳ τὴν ἡλικίαν , οὐκ ὀλιγάκις ἔμπροσθεν ἠνωχλημένος ὑπὸ κωλικῶν ἀλγημάτων , ἐκαθάρθη λαβὼν σκαμμωνίας ὀπόν . ἀξιολόγου δὲ τῆς καθάρσεως γενομένης , ἐν μὲν τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν λουσάμενος εἰς ἑσπέραν καὶ λαβὼν πτισάνης χυλὸν πρῶτον , εἶτ’ ἐπιφαγὼν ἰχθύας ἤμεσε τὰ ληφθέντα διὰ νυκτός . ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ λουσάμενος ἔφαγε · πρῶτον μὲν θριδακίνης , εἶτα κρεῶν ὀρνιθείων ἑψομένων ἐν λευκῷ ζωμῷ · κᾄπειτα προσηνέγκατο χόνδρον , ἐξ ὕδατος ἐπιβαλὼν οἶνον αὐστηρόν . μετρίως δὲ διάγειν δόξας ἐπ’ αὐτοῖς , διῃτήθη μὲν καὶ τῇ τρίτῃ τῶν ἡμερῶν παραπλησίως , ἐξέδωκε δὲ ἡ γαστὴρ αὐτοῦ μετὰ τοῦ δηχθῆναι πλείω τῆς τῶν ἐδεσμάτων ἀναλογίας . εἶτα κατὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν ἔτι καὶ μᾶλλον ὠδυνήθη τὰ κατὰ τὴν γαστέρα · καὶ δόξας ἐν τῷ βαλανείῳ που λεληθότως ἐψῦχθαι , πηγάνινον ἔλαιον ἐνεθεὶς , ὠδυνήθη τε σφοδρότερον καὶ μετὰ ταῦτα ἐξέκρινεν ὑγρὸν διαχώρημα πάμπολυ , σαφῶς ἐνδεικνύμενον ὡς κᾀκ τοῦ σώματος ὅλου τι φέρεται πρὸς τὰ κατὰ τὴν γαστέρα χωρία . κᾄπειθ’ ἑξῆς ἐκ περιόδων ὁμοίως ἠνωχλεῖτο . πειθόμενοι δ’ ἡμεῖς αὐτῷ τὰ συμπτώματα , τὴν βλάβην ἐκ τῆς σκαμμωνίας ἔγνωμεν ἐν ἐκείνοις μάλιστα γεγονέναι τοῖς ἐντέροις , ἃ καὶ πρότερον ἦν ἀσθενῆ , ὥσθ’ οἷον ῥευματικήν τινα συνίστασθαι διάθεσιν . οἶσθ’ οὖν ὅπως ἰασάμην καὶ τοῦτον ἀποῤῥῖψαι μὲν κελεύσας τὰ κωλικὰ βοηθήματα , τραφῆναι δὲ χόνδρῳ θερμῷ , δι’ ὕδατος ἡψημένῳ , κόκκους ῥοιᾶς ἐμβαλὼν αὐτῷ . κοιμηθεὶς δ’ ὅλῃ τῇ νυκτὶ χωρὶς ὀδύνης ἐθαύμασε δήπου τὸ παράδοξον τῆς βοηθείας , ἠρώτα δ’ ὅ τι χρὴ πιεῖν . ἐδώκαμεν οὖν αὐτῷ πιεῖν ὑδαρῆ ῥοῦ χυλὸν , ὅπως εἴτε τις ἐπιπολῆς εἴη γεγενημένη περὶ τὸ ἔντερον ἑλκώδης διάθεσις ἀποστύψειεν , εἴτε καὶ ῥέῃ τι κατὰ τὸ σύνηθες ἐκ τῶν ἄνω χωρίων εἰς τὸ πεπονθὸς ἀναστείλειεν · ἀρίστῳ τε αὐτῷ χρήσασθαι προσετάξαμεν οὕτως · εἶτ’ εἰς ἑσπέραν δειπνεῖν οἴνων τινὰ τῶν αὐστηρῶν μὲν φύσει , παλαιῶν δὲ , διαβραχέντος ﻿ ἄρτου καθαροῦ . συνεχωρήσαμεν δὲ καὶ τῶν αὐστηρῶν ὀπωρῶν λαβεῖν ἧς ἂν αὐτὸς ἐθέλῃ μήλων ἢ ἀπίων ἢ ῥοιᾶς . ὁμοίως δὲ καὶ τῇ τρίτῃ τῶν ἡμερῶν διαιτηθεὶς ἐν τῇ τετάρτῃ πιὼν τῆς θηριακῆς , ὑγιὴς τελέως ἐγένετο , καὶ τοῦ λοιποῦ τοῖς συνήθεσι χρώμενος οὐδὲν ἐβλάπτετο . παραπλησίως δὲ ἕτερόν τινα διακείμενον ὥρᾳ θέρους , ἐπειδὴ διψώδης ἱκανῶς ὑπῆρχε πρὸς τοῖς ἄλλοις τοῖς εἰρημένοις καὶ ψυχρῷ ποτῷ συνεχώρησα χρῆσθαι . μὴ τοίνυν ζήτει σημεῖα τοιαῦτα καθ’ ἑκάστην διάθεσιν , οἷα πλευρίτιδός ἐστιν ἢ δυσεντερίας . ἐπιστημονικὴ μὲν γὰρ ἡ τῶν τοιούτων νοσημάτων διάγνωσις , ὡρισμένοις σημείοις γνωριζομένη , στοχαστικὴ δὲ ἡ τῶν ἀρτίως εἰρημένων καὶ μόνοις τοῖς ἀκριβῶς ἐπισταμένοις ἑκάστου νοσήματος τὴν οἰκείαν θεραπείαν εὑρίσκεσθαι δυναμένη . ὥστ’ ἐπεὶ περὶ ταύτης πρόκειται νῦν λέγειν , αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν περαινέσθω , μὴ προσαπτομένων ἡμῶν τῆς διαγνώσεως τῶν διαθέσεων · καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐκ στοχαστικῶν ἀρχομένη σημείων συνάπτηται τῇ τῶν ὠφελούντων ἢ βλαπτόντων διαγνώσει . τὴν γὰρ ἐν τούτοις μέθοδόν τε καὶ γυμνασίαν ἐν ταῖς τῶν νοσημάτων διαγνώσεσιν ἰδίᾳ ποιούμεθα καθ’ ἑαυτὴν , ἵνα τεχνωθείς τις εὑρίσκῃ καθ’ ἕκαστον ἄῤῥωστον , ὥσπερ καὶ ἡμεῖς τά τε πεπονθότα μόρια καὶ τὰς διαθέσεις αὐτῶν .
Lemmas: ὁ δέ ἄλλος πρόφασις ἐπί ὅς συγκόπτω μνημονεύω ἐφεξῆς . εἰμί δέ τέσσαρες , ἄλγημα τε σφοδρός καί ἀγρυπνία καί κένωσις ἄμετρος γαστήρ · ἐπί δέ ὁ παραπαίω καί ὁ κίνησις εἰμί ὅτε . καί εἰ βούλομαι καί πέμπτος προστίθημι ὁ δυσκρασία ὁ ἀρχή , ὑπέρ ὅς ἐπί τελευτή ὁ λόγος διαλέγω , καί μάλα ὅτι δισσός γίγνομαι , ἤτοι κατά ψιλός ὁ ποιότης ἀλλοιόω ὁ μόριον ἤ κακοχυμία τις ἐν αὐτός παραλαμβάνω . ἑξῆς οὖν ὑπέρ ἅπας λέγω ὁ διαιρέω , ἄρχω ἀπό ὁ ἄλγημα . εἰ μέν οὖν δύναμαι ὁ αἰτία αὐτός ἐκκόπτω διά ὅς ἀλγέω , οὕτως ἄν οὐ πρός σύμπτωμα εἰμί ἐνεργέω , ἀλλά ἰάομαι ὁ κάμνω · κωλύω δέ διά τις πρόφασις ἐπί ὁ διάθεσις ἔρχομαι πραύνω ὁ ὁ ἄλγημα σφοδρός . ἐπεί δέ οὔτε ἀναιρέω οἷος τε εἰμί ὁ ὁ ἄλγημα αἰτία οὔτε ἀμβλύνω ὁ σφοδρότης ἄνευ ὁ γιγνώσκω οὗτος ὁ ἄλγημα ὁ περί ὁ κάμνω συνίστημι ὑπό τίς αἰτία γίγνομαι , προσκέπτομαι χρή δηλονότι ὁ αἰτία καί ὁ σημεῖον διά ὅς ἄν τις αὐτός γνωρίζω · ὡς ὁ πολύς γάρ ἄδηλος ὁ αἴσθησις ὑπάρχω , γυμνάζω δέω περί ὁ τοιοῦτος θεωρία ἀνήρ . λέγω μέν οὖν ἐγώ οὐ ὀλίγος διά ἕτερος πραγματεία ὑπέρ ἄλγημα γένεσις , ἅπας δέ αὐτός ὁ καιρός νῦν ἥκω , ἀναγκαῖος εἰμί νομίζω διέρχομαι ἐπί κεφάλαιος ὅλος ὁ λόγος . ἐπεί τοίνυν ἐν ὁ ὁ ζῷον σῶμα κατά πᾶς ὁ αἵρεσις οὐ πᾶς εἰμί αἰσθητικός ὁ μόριον , δῆλος ὡς οὐ ὀδυνάω ὁ τέλειος ἀναίσθητος . μόνος οὖν ὁ αἰσθητός ὁ ὀδύνη ὑπάρχω , ἐφεξῆς σκοπέω ἆρα γε διά πᾶς ὀδυνάω ὁ τοιοῦτος ὁ σῶμα ἤ κατά εἷς τις χρόνος ἐγγίγνομαι αὐτός διάθεσις ὀδυνηρός . ἀλλά εἴπερ αὐτός ὁ φαίνω ἐναργής ἐγώ διδάσκω πολύς εἰμί χρόνος ἐν ὅς μηδέ ὅλος ὀδυνάω , δῆλος ὡς κατά τις χρόνος ἐγγίγνομαι ἕκαστος ὁ ὀδυνάω ὀδυνηρός διάθεσις ἀναγκαῖος ἀλγέω εἰμί . ἐάν οὖν εὑρίσκω ὅστις ποτέ εἰμί ὁ ὁ αἰσθητός σῶμα ἐγγίγνομαι διάθεσις , κατά ὅς ἀνιάω ὁ ζῷον , ἁλίσκομαι ἄν εἰμί ἐγώ ὁ ζητέω . ἐνταῦθα οὖν ἀπό ὁ κατά φύσις ἔννοια , ὅς δή καί κοινός πᾶς ἐγώ εἰμί , ἔρχομαι χρή μέθοδος πρός ὁ σκέμμα . διδάσκω δέ ὁ κατά φύσις ἔννοια ὁ πάθος χρή ὁ σῶμα , ὅς μέλλω πονέω , ἤτοι συνέχεια λύσις ἤ ἀλλοίωσις εἰμί τις . διό καί καλός λέγω ὁ ἐκ ἄτομος ἤ ἀναίσθητος ἤ ἄναρμος στοιχεῖον , συντίθημι ὁ σῶμα παντάπασι ἄπορος εἰμί διάθεσις εὑρίσκω , ὑπό ὅς ὀδύνη γίγνομαι . φαίνω γάρ οὐδείς ὁ ἁπλῶς ψαύω ὀδυνηρός · ἁπλῶς δέ ἀλλήλων ψαύω ὁ τοιοῦτος σῶμα . ᾄν εἰ μή ψαύω δέ μόνος , ἀλλά καί θραύω κατά ὁ πρόπτωσις ἀλλήλων , πολύς οὐδείς εἰς ἄλγημα γένεσις , ἀναίσθητος ὑπόκειμαι ὁ θραύω · εἰ μή τις καί ὁ λίθος ὀδυνάω φημί διαιρέω . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐπί πολύς ἐν ἄλλος τε τις εἰͅν ὁ πέμπτος περί ὁ Ἀσκληπιάδης δόγμα σκοπέω . νυνί δέ ἀρχή ὁμολογέω λαμβάνω , ὡς ἀναγκαῖος ἤτοι διαίρεσις εἰμί ὁ διάθεσις ὁ ὀδύνη ἤ ἀλλοίωσις , ἀναμιμνῄσκω αὖθις ὡς οὐδέ ὁ ἀλλοίωσις ὁ κατά βραχύς γίγνομαι δύναμαι ἄν ποτέ ὀδυνάω ὁ ζῷον , ἀλλά ἀναγκαῖος ἀθρόος τε ἅμα καί βίαιος γίγνομαι ὁ μεταβολή , εἰ μέλλω τις ὀδύνη γίγνομαι . φαίνω γάρ οὐ μόνος εἰς ὁ παρά φύσις ἀθρόος ἄγω ὁ σῶμα λυπηρός ἴσχω ὁ μεταβολή , ἀλλά καί ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπάνοδος αὐτός , εἰ μή κατά βραχύς λαμβάνω , εἰͅν οὗτος πονέω . ὁ γοῦν ὁδοιπορέω ἐν σφοδρός κρύος θερμαίνω ἀθρόος οἶδα ἀλγέω οὕτως ἰσχυρός ὁ περί ὁ ῥίζα ὁ ὄνυξ , ὡς μή δύναμαι φέρω . εἰ μέν οὖν καί αὐτός ὁ σφοδρός θερμαίνω ἤ ψύχω διαίρεσις τις ὁ συνέχεια ἐργάζομαι , πολύς ἴσως δέω λόγος , καί δείκνυμι καί οὗτος ἐν ὁ περί ὁ ὁ ἁπλόος φάρμακον δύναμις ὑπόμνημα . ἀλλά εἰς γε ὁ πάρειμι τίς ποιέω ὁ θερμαίνω ἰσχυρός ἤ ψύχω σφοδρός ὀδύνη ἐργάζομαι , ζητέω οὐ ἀναγκαῖος · εἴτε γάρ ὡς τέμνω ὁ συνεχής ὁ οὐσία ὁ αἰσθητός , εἴτε ὡς ἀλλοιόω αὐτός ἀθρόος , οὐδείς διαφέρω πρός ὁ εὕρεσις ὁ ἰάζω ὁ ὀδύνη , ἐάν γε μόνος οἶδα ὡς ὁ θερμαίνω ἤ ψύχω βίαιος ὀδυνηρός γίγνομαι ὁ αἰσθάνομαι σῶμα . εἴπερ γοῦν ἄρχω μέν ἀπό ὁ ἐναργής δέω , φαίνω δέ ἐναργής οὗτος μόνος ὁ πλησιάζω ἐγώ ὀδυνηρός , ὁ τε ἰσχυρός θερμαίνω τε καί ψύχω καί ὁ διαιρέω ὁ συνεχής ὁ οὐσία , ὅς ἐν ὁ θλάω τε καί τέμνω καί τείνω περιέχω , ζητέω εὑρίσκω ὁ ἴασις αὐτός ὁδός τις προέρχομαι ἀπό ὁ ὁ ζητέω φύσις , ὅς ὀνομάζω μέθοδος . ἄνωθεν οὖν αὖθις ἄρχω λέγω . ἐπειδή ζητέω ὅπως ἐν νόσος ὀδυνάω μηδείς ἐγώ ἔξωθεν ὀδυνηρός πλησιάζω , ἀναγκαῖος ἐν ὁ σῶμα ζητέω τίς ὁ τοιοῦτος ﻿ αἴτιος , ὅς θερμαίνω σφοδρός ἤ ψύχω ἤ διαιρέω ὁ οὐσία εἷς γε τις αἰσθητός σῶμα ἀνιαρός ἐγώ γίγνομαι , καί πρῶτος γε θεάομαι τίς εἰμί χρή φύσις ὅς διαιρέω ὁ συνέχεια . ἀναγκαῖος οὖν ἤτοι ῥῆξις ἤ θλάσις ἤ διάβρωσις εἰμί ὁ διάθεσις , ἐν ὁ διαιρέω ὁ συνεχής . ἀλλά ὁ μέν ῥῆξις ἐκ τάσις τις , ὁ δέ θλάσις ἐκ βάρος , ὁ δέ διάβρωσις ἐκ δακνώδης γίγνομαι ποιότης . ὅταν οὖν ἔξωθεν μέν μηδείς εἰμί ὁ τείνω ἤ βαρύνω ἤ δάκνω , ἐκ ἑαυτοῦ δέ τις πάσχω οὗτος ὁ σῶμα , πᾶς που δῆλος ὡς ὁ μέν τάσις ὑπό τις ἔνδον οὐσία πολύς διατείνω ὁ περιέχω αὐτός σῶμα γίγνομαι ἄν ἤ ἄμετρος ξηρότης , ὁ δέ θλάσις ἔξωθεν ἐπιπίπτω οὐσία σκληρός ἤ μέγας ἤ βαρύς ἤ συναμφότεροι , ὁ δέ δῆξις ὑπό χυμός δακνώδης φύσις ἔχω · ἐπισκοπέω οὖν ἐγώ ἐν ὁ σφοδρός ὀδύνη . ἤτοι χυμός πολύς ἤ πνεῦμα διέξοδος οὐ ἔχω , ἤ βαρύς ὄγκος , ἤ δακνώδης ὑγρός ἤ διάθεσις ξηρός · ἔτι δέ πρός οὗτος , ὡς ἐν ἀρχή διαιρέω , ὁ θερμαίνω ἰσχυρός ἤ ψύχω . ὅς πάλιν αὐτός ὁ αἰτία ἤ ἐν ὁ πνεῦμα τίθημι ἤ ἐν ὁ ὑγρός ἤ ἐν ὁ στερεός · ὅς τις γάρ ἄν αὐτός ἰσχυρός ψύχω ἤ ὑποθερμαίνω ψαύω ὁ πλησιάζω , ὀδυνηρός αὐτός γίγνομαι . πῶς μέν οὖν χρή διαγιγνώσκω ἕκαστος ὁ λέγω καί ὡς οὐ ἅπας ἔχω ἐναργής σημεῖον καί ὡς εἴπερ τις ἄλλος καί ὁ διάγνωσις ὁ ἄδηλος πρός αἴσθησις αἰτία τε καί διάθεσις ἐκ πολύς μέν γυμνασία , ἐπιμελής δέ ἅπας περίσκεψις ἐγώ περιγίγνομαι , διά ἕτερος δηλόω . νυνί δέ οὐ οὗτος πρόκειμαι σκοπέω , ἀλλά αὐτός μόνος διέρχομαι ὁ θεραπευτικός μέθοδος . ἐκ ὅς ἐπιστημονικός διαγιγνώσκω ἡλίκος βοήθεια καί ὠφέλεια γίγνομαι ὁ ἰατρός οὐ μόνος εἰς βοήθημα τε καί ἴαμα εὐπορία , ἀλλά εἰμί ὅτε καί εἰς ὁ ὁ διάθεσις γνῶσις , ἐναργής σύ δείκνυμι πολλάκις ἐπί αὐτός ὁ κάμνω , ὅς ἤδη μνημονεύω δύο ἤ τρεῖς οὐ πρό πολύς θεραπεύω . ὁ μέν γε τεσσαρακοντούτης εἰμί , ὡς οἶδα , κωλικός εἰμί νομίζω , οὐ μόνος οὐδείς ὀνίνημι ὑπό κατάντλησις καί πυρία καί κατάπλασμα καί κλύσμα , ὅς συνήθης εἴωθα ἐπί ὁ τοιοῦτος χράω διάθεσις , ἀλλά καί παροξύνω ὑπό ὁ πολύς . ἐπί γοῦν ἔλαιον πηγάνινος διά ὁ ἕδρα ἐνίημι κακός γίγνομαι καί αὖθις ἐπί καστορίδες · καί μέντοι καί μέλι ποτέ προσφέρω ἑφθός ἔχω πέπερι ἔσχατος ὀδυνάω · καί ὁ χυλός δέ ὁ ἑφθός τῆλις ἅμα μέλι λαμβάνω ἱκανός παροξύνω . στοχάζομαι οὖν ἐγώ χυμός δακνώδης ἐν αὐτός ὁ χιτών ὁ ἔντερον ἀναπεπωθέω , συνδιαφθείρομαι ἑαυτοῦ ὁ τε κάτωθεν ἐνίημι καί ὁ διά ὁ στόμα λαμβάνω , δύσφθαρτος αὐτός τροφή δίδωμι . εἶτα ὁράω ὀδυνάω γιγνώσκω χρή ὁ κακοχυμία ἐκκαθαίρω . εἰμί δέ ἀγαθός πρός ὁ τοιοῦτος κακοχυμία φάρμακον ὁ διά ὁ ἀλόη , ὅς καλέω ἤδη συνήθης πικρός , ἀθρόος μέν οὐ τολμάω καθαίρω αὐτός ὁ ἄνθρωπος , ὑπό τε ὁ ὀδύνη καί ὁ ἔνδεια καθαιρέω ἤδη που δύο μείς . ἐκ διάστημα δέ τις σύμμετρος οὗτος ἐργάζομαι ἡμέρα ὡς οἶδα που πεντεκαίδεκα τέλειος ἰάομαι αὐτός οὐδείς οὐκέτι αὐτός προσάγω ἄλλος βοήθημα . οὗτος μέν οὖν ἐν ἐκεῖνος ὁ χρόνος πρῶτος οὕτως ἀνοχλέω , μηδέπω πρότερος ἀλγέω ἔντερον . νεανίσκος δέ τις ἐγγύς ἐκεῖνος ὁ ἡλικία , οὐ ὀλιγάκις ἔμπροσθεν ἀνωχλείηω ὑπό κωλικός ἄλγημα , καθαίρω λαμβάνω σκαμμωνία ὀπός . ἀξιόλογος δέ ὁ κάθαρσις γίγνομαι , ἐν μέν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα λούω εἰς ἑσπέρα καί λαμβάνω πτισάνη χυλός πρῶτος , εἶτα ἐπεσθίω ἰχθῦς ἐμέω ὁ λαμβάνω διά νύξ . ἐν δέ ὁ δεύτερος λούω ἐσθίω · πρῶτος μέν θριδακίνη , εἶτα κρέας ὀρνίθειος ἕψω ἐν λευκός ζωμός · ᾄπειτη προσφέρω χόνδρος , ἐκ ὕδωρ ἐπιβάλλω οἶνος αὐστηρός . μέτριος δέ διάγω δοκέω ἐπί αὐτός , διαιτέω μέν καί ὁ τρίτος ὁ ἡμέρα παραπλήσιος , ἐκδίδωμι δέ ὁ γαστήρ αὐτός μετά ὁ δάκνω πολύς ὁ ὁ ἔδεσμα ἀναλογία . εἶτα κατά ὁ τέταρτος ἡμέρα ἔτι καί μάλα ὀδυνάω ὁ κατά ὁ γαστήρ · καί δοκέω ἐν ὁ βαλανεῖον που λεληθότως ψύχω , πηγάνινος ἔλαιον ἐνίημι , ὀδυνάω τε σφοδρός καί μετά οὗτος ἐκκρίνω ὑγρός διαχώρημα πάμπολυς , σαφής ἐνδείκνυμι ὡς ἐͅκ ὁ σῶμα ὅλος τις φέρω πρός ὁ κατά ὁ γαστήρ χωρίον . ἔͅπειτα ἑξῆς ἐκ περίοδος ὅμοιος ἀνοχλέω . πείθω δέ ἐγώ αὐτός ὁ σύμπτωμα , ὁ βλάβη ἐκ ὁ σκαμμωνία γιγνώσκω ἐν ἐκεῖνος μάλα γίγνομαι ὁ ἔντερον , ὅς καί πρότερος εἰμί ἀσθενής , ὥστε οἷος ῥευματικός τις συνίστημι διάθεσις . οἶδα οὖν ὅπως ἰάομαι καί οὗτος ἀπορρίπτω μέν κελεύω ὁ κωλικός βοήθημα , τρέφω δέ χόνδρος θερμός , διά ὕδωρ ἑψέω , κόκκος ῥοιά ἐμβάλλω αὐτός . κοιμάω δέ ὅλος ὁ νύξ χωρίς ὀδύνη θαυμάζω δήπου ὁ παράδοξος ὁ βοήθεια , ἐρωτάω δέ ὅς τις χρή πίνω . δίδωμι οὖν αὐτός πίνω ὑδαρής ῥόος χυλός , ὅπως εἴτε τις ἐπιπολή εἰμί γίγνομαι περί ὁ ἔντερον ἑλκώδης διάθεσις ἀποστύφω , εἴτε καί ῥέω τις κατά ὁ συνήθης ἐκ ὁ ἄνω χωρίον εἰς ὁ πάσχω ἀναστέλλω · ἀγαθός τε αὐτός χράω προστάσσω οὕτως · εἶτα εἰς ἑσπέρα δειπνέω οἶνος τις ὁ αὐστηρός μέν φύσις , παλαιός δέ , διαβρατίχημι ﻿ ἄρτος καθαρός . συγχωρέω δέ καί ὁ αὐστηρός ὀπώρα λαμβάνω ὅς ἄν αὐτός ἐθέλω μῆλον ἤ ἀπίων ἤ ῥοιά . ὅμοιος δέ καί ὁ τρίτος ὁ ἡμέρα διαιτέω ἐν ὁ τέταρτος πίνω ὁ θηριακός , ὑγιής τέλειος γίγνομαι , καί ὁ λοιπός ὁ συνήθης χράω οὐδείς βλάπτω . παραπλήσιος δέ ἕτερος τις διάκειμαι ὥρα θέρος , ἐπειδή διψώδης ἱκανός ὑπάρχω πρός ὁ ἄλλος ὁ λέγω καί ψυχρός ποτός συγχωρέω χράω . μή τοίνυν ζητέω σημεῖον τοιοῦτος κατά ἕκαστος διάθεσις , οἷος πλευρῖτις εἰμί ἤ δυσεντερία . ἐπιστημονικός μέν γάρ ὁ ὁ τοιοῦτος νόσημα διάγνωσις , ὁρίζω σημεῖον γνωρίζω , στοχαστικός δέ ὁ ὁ ἄρτιος λέγω καί μόνος ὁ ἀκριβής ἐφίστημι ἕκαστος νόσημα ὁ οἰκεῖος θεραπεία εὑρίσκω δύναμαι . ὥστε ἐπεί περί οὗτος πρόκειμαι νῦν λέγω , αὐτός κατά ἑαυτοῦ περαίνω , μή προσάπτω ἐγώ ὁ διάγνωσις ὁ διάθεσις · καί μάλα ὅταν ἐκ στοχαστικός ἄρχω σημεῖον συνάπτω ὁ ὁ ὠφελέω ἤ βλάπτω διάγνωσις . ὁ γάρ ἐν οὗτος μέθοδος τε καί γυμνασία ἐν ὁ ὁ νόσημα διάγνωσις ἴδιος ποιέω κατά ἑαυτοῦ , ἵνα τεχνόω τις εὑρίσκω κατά ἕκαστος ἄρρωστος , ὥσπερ καί ἐγώ ὁ τε πάσχω μόριον καί ὁ διάθεσις αὐτός .