galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 11.11
Εἰ μὲν οὖν μηδὲν ἰσχυρὸν ἐν τῷ μεταξὺ σύμπτωμα προσγενόμενον ἐάσειεν οὕτω προελθεῖν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ νοσήματος ἄχρι τῆς τελευτῆς , τὰ βοηθήματα ταχίστη λύσις ἐπακολουθήσει τοῦ πυρετοῦ · παρεμπεσόντος δὲ τοιούτου τινὸς ὡς ἐφ’ ἑαυτοῦ τὴν ὅλην ἐπιστρέψαι θεραπείαν , ἀναγκαῖόν ἐστι βραδῦναι τὸ τέλος τῆς ἰάσεως . τὸ γὰρ παρεμπῖπτον τοῦτο τοὐπίπαν ἤτοι γ’ ἐναντίον ἐστὶ τοῖς λύουσι βοηθήμασι τὸν προειρημένον στοῖχον , τῶν τ’ αἰτίων καὶ διαθέσεων καὶ συμπτωμάτων , ἢ πάντως γ’ οὐδὲν ὀνίνησιν . εἰ μὲν οὖν ἡ τοῦ παρεμπίπτοντος ἴασις ἐναντία ᾖ τῇ προειρημένῃ τάξει τῶν βοηθημάτων , ἀναγκαῖον ἐν ἐκείνῳ τῷ χρόνῳ πάντα χείρω γενέσθαι · εἰ δὲ μήτ’ ὠφελοῖ τι πάντῃ μήτε βλάπτοι τὴν ἐξ ἀρχῆς διάθεσιν ἡ τοῦ μεταξὺ γενομένου παθήματος ἐπανόρθωσις , εἰς τὸ τάχος τῆς ὅλης θεραπείας ἐμποδισθησόμεθα · βλαπτούσης δ’ ἀναγκαῖον ἤτοι γ’ εἰς ἔτι πλέονα χρόνον ἐκταθῆναι τὴν σύμπασαν ἴασιν ἢ κίνδυνον ἀκολουθῆσαί τινα ἢ συναμφότερον γενέσθαι . φέρε γὰρ ἐν τῷ μεταξὺ κακωθέντος στομάχου συγκοπὴν ἐμπεσεῖν , ἣν ἀναγκαζομένων ἰᾶσθαι τροφὰς ἀκαίρους δοθῆναι χρὴ σὺν οἴνῳ καὶ ψυχρῷ . τῇ γὰρ τούτων χρήσει τὰς ἐμφράξεις καὶ τὴν στέγνωσιν καὶ τὴν σῆψιν ἀναγκαῖον αὐξηθῆναι , καὶ διὰ τὴν τούτων αὔξησιν καὶ αὐτὸν τὸν πυρετόν . ἀλλ’ ὅταν ἥ τε δύναμις ἐξαρκῇ καὶ μηδὲν , ὡς εἴρηται , παρεμπέσῃ καθάπερ ἄρτι μὲν ἐῤῥέθη συγκοπῇ κακωθέντος στομάχου , οὐ γένοιτο δ’ ἄν ποτε καὶ αἱμοῤῥαγία καὶ ἀγρυπνία καὶ ἄλγημα καί τι τῶν ἁμαρτανομένων ὑπὸ τοῦ κάμνοντος ἤ τινος τῶν ἀμφ’ αὐτὸν , ἡ εἰρημένη μικρὸν ἔμπροσθεν ἅπασα τῶν βοηθημάτων τάξις ἰάσεται τὸν ἄνθρωπον . οὔτ’ αὐτὴ καθ’ ἕκαστον βοήθημα τὰ παρὰ φύσιν ἐκθεραπεύουσα πάντα . τὸ γοῦν μελίκρατον , ὅσον μὲν ἐπὶ τὸ τέμνειν τοὺς παχεῖς χυμοὺς καὶ ῥύπτειν τοὺς γλίσχρους καὶ τὰς ἐκκρίσεις προτρέπειν , ἄριστον ἂν εἴη βοήθημα κατὰ τοὺς ἐπὶ στεγνώσει καὶ σήψει συνόχους · ὅσον δ’ ἐπὶ τὸ τὴν θέρμην αὐξάνειν τοῦ πυρετοῦ βλαβερόν · ὅθεν εἴπερ ἄμετρος ἥδε εἴη , φείδεσθαι μὲν χρὴ τοῦ μελικράτου , χρῆσθαι δὲ τῷ χυλῷ τῆς πτισάνης · εἰ δὲ τὰς ἐμφράξεις δυσλύτους εἶναι λογιζόμεθα , καὶ ὀξυμέλιτι . καὶ τοῦτο δ’ αὖ πάλιν αὐτῷ χρησαμένων ἀμέτρως , ἔντερόν τε ξύει καὶ βῆχα κινεῖ καὶ τὰ νευρώδη βλάπτει . ὥστ’ εἶναι τῶν δυσχερεστάτων εὑρεῖν τι βοήθημα τοιοῦτον ὃ μηδὲν βλάπτον ὀνίνησι μεγάλως . καὶ τοῦθ’ , ὡς ἐδείχθη , γίνεται διὰ τὴν ἐπιπλοκὴν τῶν παρὰ φύσιν ἐν τῷ σώματι συνισταμένων διαθέσεων ἅμα τοῖς προηγουμένοις αὐτῶν αἰτίοις καὶ τοῖς ἑπομένοις συμπτώμασιν .
Lemmas: εἰ μέν οὖν μηδείς ἰσχυρός ἐν ὁ μεταξύ σύμπτωμα προσγίγνομαι ἐάω οὕτως προέρχομαι ἀπό ὁ ἀρχή ὁ νόσημα ἄχρι ὁ τελευτή , ὁ βοήθημα ταχύς λύσις ἐπακολουθέω ὁ πυρετός · παρεμπίπτω δέ τοιοῦτος τις ὡς ἐπί ἑαυτοῦ ὁ ὅλος ἐπιστρέφω θεραπεία , ἀναγκαῖος εἰμί βραδύνω ὁ τέλος ὁ ἴασις . ὁ γάρ παρεμπίπτω οὗτος ἐπίπαν ἤτοι γε ἐναντίος εἰμί ὁ λύω βοήθημα ὁ προλέγω στοῖχος , ὁ τε αἴτιος καί διάθεσις καί σύμπτωμα , ἤ πάντως γε οὐδείς ὀνίνημι . εἰ μέν οὖν ὁ ὁ παρεμπίπτω ἴασις ἐναντίος εἰμί ὁ προλέγω τάξις ὁ βοήθημα , ἀναγκαῖος ἐν ἐκεῖνος ὁ χρόνος πᾶς κακός γίγνομαι · εἰ δέ μήτε ὠφελέω τις πάντῃ μήτε βλάπτω ὁ ἐκ ἀρχή διάθεσις ὁ ὁ μεταξύ γίγνομαι πάθημα ἐπανόρθωσις , εἰς ὁ τάχος ὁ ὅλος θεραπεία ἐμποδίζω · βλάπτω δέ ἀναγκαῖος ἤτοι γε εἰς ἔτι πολύς χρόνος ἐκτείνω ὁ σύμπας ἴασις ἤ κίνδυνος ἀκολουθέω τις ἤ συναμφότεροι γίγνομαι . φέρω γάρ ἐν ὁ μεταξύ κακόω στόμαχος συγκοπή ἐμπίπτω , ὅς ἀναγκάζω ἰάομαι τροφή ἄκαιρος δίδωμι χρή σύν οἶνος καί ψυχρός . ὁ γάρ οὗτος χρῆσις ὁ ἔμφραξις καί ὁ στέγνωσις καί ὁ σῆψις ἀναγκαῖος αὐξάνω , καί διά ὁ οὗτος αὔξησις καί αὐτός ὁ πυρετός . ἀλλά ὅταν ὁ τε δύναμις ἐξαρκέω καί μηδείς , ὡς λέγω , παρεμπίπτω καθά ἄρτι μέν λέγω συγκοπή κακόω στόμαχος , οὐ γίγνομαι δέ ἄν ποτέ καί αἱμορραγία καί ἀγρυπνία καί ἄλγημα καί τις ὁ ἁμαρτάνω ὑπό ὁ κάμνω ἤ τις ὁ ἀμφί αὐτός , ὁ λέγω μικρός ἔμπροσθεν ἅπας ὁ βοήθημα τάξις ἰάζω ὁ ἄνθρωπος . οὔτε αὐτός κατά ἕκαστος βοήθημα ὁ παρά φύσις ἐκθεραπεύω πᾶς . ὁ γοῦν μελίκρατον , ὅσος μέν ἐπί ὁ τέμνω ὁ παχύς χυμός καί ῥύπτω ὁ γλίσχρος καί ὁ ἔκκρισις προτρέπω , ἀγαθός ἄν εἰμί βοήθημα κατά ὁ ἐπί στέγνωσις καί σῆψις συνοχος · ὅσος δέ ἐπί ὁ ὁ θέρμη αὐξάνω ὁ πυρετός βλαβερός · ὅθεν εἴπερ ἄμετρος ὅδε εἰμί , φείδομαι μέν χρή ὁ μελίκρατον , χράω δέ ὁ χυλός ὁ πτισάνη · εἰ δέ ὁ ἔμφραξις δύσλυτος εἰμί λογίζομαι , καί ὀξύμελι . καί οὗτος δέ αὖ πάλιν αὐτός χράω ἄμετρος , ἔντερον τε ξύω καί βήξ κινέω καί ὁ νευρώδης βλάπτω . ὥστε εἰμί ὁ δυσχερής εὑρίσκω τις βοήθημα τοιοῦτος ὅς μηδείς βλάπτω ὀνίνημι μέγας . καί οὗτος , ὡς δείκνυμι , γίγνομαι διά ὁ ἐπιπλοκή ὁ παρά φύσις ἐν ὁ σῶμα συνίστημι διάθεσις ἅμα ὁ προηγέομαι αὐτός αἴτιος καί ὁ ἕπομαι σύμπτωμα .