galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 2.5
Καὶ οὐκ ἐγχωρεῖ λέγειν οὐδενὶ τῶν δογματιζόντων ὁμοίως τοῖς ἐμπειρικοῖς ὡς οὐδὲν δέοιντο γιγνώσκειν , εἴθ’ ὑπάρχουσιν , εἴτε μή · τελέως γὰρ ἀνατρέψουσι τὴν λογικὴν αἵρεσιν , ὁμολογήσαντες εὐπορεῖν μὲν τῆς θεραπείας , ἀγνοεῖν δὲ τὴν διάθεσιν · ἐκ πείρας γὰρ δήπου πάντες εὐπορήσουσι τῆς ἰάσεως , εἴπερ μὴ ἐκ τῆς τοῦ πράγματος αὐτοῦ φύσεως ἔνδειξιν ἔλαβον . οἱ μὲν οὖν ἐμπειρικοὶ καὶ τῷ μὴ δύνασθαι νομίζειν εὑρεθῆναί τι τῶν ἀδήλων , καὶ τῷ μὴ δεῖσθαι , κᾂν εὑρεθῇ , τετηρῆσθαι γὰρ αὐτοῖς τὰς θεραπείας ἐπὶ ταῖς φαινομέναις συνδρομαῖς , εὐλόγος οὔτε γιγνώσκειν φασὶν εἰ ὀκτὼ διαθέσεις εἰσὶ καθ’ ἃς ἡ γαστὴρ ἀτονεῖ , καὶ χωρὶς τῆς τοιαύτης περιεργίας εὐπορεῖν τῶν ἰαμάτων · οἱ δὲ καὶ τὸν λόγον ὁμολογοῦντες ἔχειν , ᾧ καὶ περὶ τῶν ἀδήλων διασκέπτονται , καὶ τὴν εὕρεσιν αὐτῶν ἔνδειξιν ἰαμάτων παρέχεσθαι φάσκοντες , οὐκ οἶδ’ ὅπως οὐκ αἰδοῦνται λέγοντες ἢ μὴ γινώσκειν εἰ ὑπάρχουσιν αἱ ὀκτὼ διαθέσεις , ἢ μὴ δεῖσθαι πρὸς τὰς ἰάσεις αὐτῶν . οὐ γὰρ τοῦτ’ ἀπόχρη μόνον εἰπεῖν , ὡς οὐκ ἴσασιν , ἀλλ’ ἐξελέγξαι προσήκει τοὺς εἰδέναι φάσκοντας , ὡς οὐκ ἀληθεύουσιν · ἄχρι δ’ ἂν μήτ’ αὐτοὶ τοῦτο ποιῶσιν , ἕτεροί τε πολλὰς ἀποδείξεις λέγωσι τοῦ πᾶν σῶμα διὰ τὴν ἐκ τῶν τεττάρων ποιὰν κρᾶσιν ἐνεργεῖν , εὐλογώτερον ἐκείνοις πιστεύειν , εἰ μή τι ἄρα προφάσεις ψιλὰς λέγοντες ἀξιώσουσι πιστότεροι τῶν τὰς ἀποδείξεις λεγόντων εἶναι . καὶ μὴν ἐκεῖνοι μὲν εἰ καὶ μηδὲν ἄλλο , πείθειν γοῦν καὶ διδάσκειν τοὺς ἀκροατὰς , οὐ βιάζεσθαι καὶ προστάττειν ἐπιχειροῦσιν · οὗτοι δ’ αὖ τοὐναντίον ὡς τύραννοι κελεύουσι μὴ ζητεῖν τῆς ἐνεργείας τὴν αἰτίαν . ἀλλ’ ἡμεῖς μὲν καὶ Διονύσιον καὶ Φάλαριν καὶ τοὺς ἄλλους τυράννους διὰ τοῦτο μισοῦμεν , ὅτι κελεύουσι καὶ προστάττουσιν , οὐ πείθουσι καὶ διδάσκουσιν , ὡς Σόλων καὶ Δράκων καὶ Λυκοῦργος . ἀλλ’ ἐγὼ , φησὶ , ἐν τοῖς ὅροις μένω τῆς τέχνης , ὑμεῖς δὲ ἀποχωρεῖτε , καὶ πρὸς τὰς ἄλλας ἀρχὰς ἡμᾶς ἀνάγειν ἐπιχειρεῖτε τῆς φυσικῆς θεωρίας . εἶτα οὐκ ἀποδείξεις , ὦ γενναιότατε , κᾂν αὐτὸ τοῦτο , τίνες εἰσὶν οἱ ὅροι τῆς ἰατρικῆς θεωρίας καὶ τίνα χρὴ γινώσκειν τὸν μέλλοντα λόγῳ ποιήσασθαι τὴν εὕρεσιν τῶν βοηθημάτων , ἀλλὰ μορμολυξάμενος οἴει καταπλήξειν ἡμᾶς ; ἀκούω καὶ σοῦ λέγοντος ὡς οὐ χρὴ σκοπεῖσθαι τῆς ἐνεργείας τὴν αἰτίαν · ἀκούω δὲ καὶ τῶν ἐμπειρικῶν ὡς οὐδὲ τὰς ἐνεργείας αὐτὰς ἐπισκέπτεσθαι προσῆκεν · ἀκούω δὲ καὶ τοῦ λέγοντος ὡς οὐ μόνον ἐπισκεπτέον εἶναι δεῖ αὐτὰς , ἀλλὰ καὶ τὰς αἰτίας ὑφ’ ὧν γίγνονται ζητητέον . ἆρ’ οὖν κελεύεις με γίνεσθαι τῶν ἀδίκων κριτῶν , οἳ μὴ περιμείναντες ἁπάντων ἀκοῦσαι τῶν ἀμφισβητούντων ἀλλήλοις , ἑνὶ φέροντες ἔδοσαν τὴν ψῆφον ; ἢ πρῶτον μὲν ἀκοῦσαι τοὺς λόγους ὑμῶν ἑκάστου καταμόνας , εἶτ’ ἀλλήλοις παραβαλεῖν καὶ διασκέψασθαι τίς ἑαυτῷ τε καὶ τοῖς φαινομένοις ὁμολογεῖ καὶ τίς οὔτε τοῖς φαινομένοις οὔθ’ ἑαυτῷ ; καὶ μὴν εἰ τοῦτο ποιήσαιμι , τῶν μὲν ἐμπειρικῶν ἀκούσαιμι κᾂν παραμυθεῖσθαι γοῦν πειρωμένων ἃ λέγουσιν , εἰ καὶ μὴ βεβαίως ἀποδεικνύουσιν · ὑμῶν δ’ οὐδὲ τοῦτο . τίς γὰρ ἢ παραμυθίαν ὑμῶν , ἢ ἀπόδειξιν εἰπεῖν ἐπεχείρησεν ἡδέως ἂν ἀκούσαιμι , δι’ ἣν οὐ χρὴ ζητεῖν τῆς ἐνεργείας τὴν αἰτίαν ; ἡ μὲν γὰρ ἔμπροσθεν ὑπ’ ἐμοῦ ῥηθεῖσα μέθοδος ἀπέδειξεν ὡς δεῖ ζητεῖν · ὑμεῖς δ’ οὔτ’ ἀπόδειξιν οὐδεμίαν οὔτε λόγον οὐδένα πιθανὸν ἐπεχειρήσατε εἰπεῖν , ἀλλ’ ἀνατείναντες τὰς ὀφρῦς ἐπιτιμᾶτε μόνον ἡμῖν σεμνῶς , ἀποχωρεῖν τῆς ἄκρας φυσιολογίας κελεύοντες καὶ μὴ ζητεῖν οὕτω φύσιν ἀνθρώπου καταμαθεῖν ὡς οἱ φιλόσοφοι καταμανθάνουσιν , ἄχρι τῶν πρώτων στοιχείων ἀνιόντες τῷ λόγῳ καὶ τοῦτο ὑμῖν ἀπόχρη μόνον εἰπεῖν , ὡς ἀρτηρίαν καὶ φλέβα καὶ νεῦρον ἀρχὰς προσεχεῖς καὶ οἷον στοιχεῖα χρὴ τίθεσθαι τῆς περὶ τὸν ἄνθρωπον φυσιολογίας . καί τις ἐπῄνεσεν ἐν τούτῳ τὸν Ἡρόφιλον εἰπόντα κατὰ λέξιν οὕτως · ἔστω ταῦτα εἶναι πρῶτα , εἰ καὶ μή ἐστι πρῶτα . τὸν δ’ εἰς ἀπόδειξιν προκαλούμενον ἐξελέγχοντά τε τὰς ὑποθέσεις τῶν ταῦτα δοξαζόντων ἑαυταῖς μαχομένας ἀπωθεῖσθε καὶ φεύγετε ﻿ καὶ τὴν ἀρχὴν οὐδὲ παρέχετε τὰ ὦτα καὶ καταφρονεῖν προσποιεῖσθε καὶ μισολόγοι γίγνεσθε νῦν , οἱ τὸν λόγον καὶ τὴν ἀπόδειξιν ἐπανατεινόμενοι τοῖς ἐμπειρικοῖς . ὅτι γὰρ ἑαυτοῖς οἱ λόγοι διαφέρονται ἁπάντων τῶν ἐξ ἡμίσεος δογματιζόντων , εὐφωρότατόν ἐστι τοῦτο τῷ κᾂν βραχὺ γεγυμνασμένῳ κατὰ τὰς ἀποδεικτικὰς μεθόδους . ἐπειδὰν μὲν γὰρ φλεγμαίνῃ γαστὴρ καὶ διὰ τοῦτο πέττειν ἀῤῥωστῇ , τίς ἡ τῆς φλεγμονῆς ἐστιν αἰτία ζητεῖν δικαιοῦσι , κᾀντεῦθεν εὐποροῦσι τῶν ἰαμάτων , ἀποχωροῦντες τῆς ἐμπειρικῆς εὑρέσεως · ἐπειδὰν δὲ χωρὶς φλεγμονῆς , ἢ τοιούτου τινὸς ἄλλου παθήματος , ὑπὸ δυσκρασίας μόνης ἀῤῥωστῇ πέττειν , ἐνταῦθα πάλιν ἐκ τῆς ἐμπειρίας αὐτῆς ἡ τῶν βοηθημάτων εὐπορία . καὶ μὴν ἀλλήλοις μέν ταῦτα μάχεται , τὰ δὲ τῶν ἐμπειρικῶν ὁμολογεῖ , καὶ ἀποδείκνυσί τε καὶ περαίνει τὸ σφέτερον ἐξ ὧν αὐτοὶ ὑμεῖς συγχωρεῖτε λημμάτων . εἰ γὰρ ὅλως δυνατόν ἐστιν ἐπὶ φαινομένοις συμπτώμασι τετηρῆσθαι θεραπείαν , ἀγνοουμένης τῆς διαδέσεως , οὐκ ἐπὶ μὲν τῆσδε δυνατὸν , ἐφ’ ἑτέρας δ’ ἀδύνατον , ἀλλ’ ἐπὶ πασῶν ὁμοίως ἔσται δυνατόν . τοιγαροῦν οὐδ’ ἐνταῦθα λόγον οὐδένα λέγειν ἕξετε τοῦ μὴ τὴν ἐμπειρίαν αὐτάρκη γίγνεσθαι πρὸς τὴν τῶν βοηθημάτων εὐπορίαν , ἐφ’ οἷς τὴν διάθεσιν εὑρεῖν ἀδυνατεῖτε . πάντα οὖν ὡς τύραννοι προστάττετε , χρῆσθαι δ’ ἀποδείξεσιν οὔτ’ αὐτοὶ βούλεσθε , βέλτιον γὰρ ἴσως εἰπεῖν τοῦτο τοῦ μὴ δύνασθαι , καὶ τοῖς βουλομένοις τε ἅμα καὶ δυναμένοις οὐχ ἕπεσθε . τί ποτ’ οὖν ἄλλο εἰσὶν ὑμῶν οἱ λόγοι πλὴν ἔρις καὶ φιλονεικία καὶ πρόκλησις εἰς λοιδορίας καὶ μάχας , οἵας καὶ τῶν ὑμετέρων διδασκάλων τις ἐποιεῖτο διὰ παντὸς , ἢ καταγελῶν εἴ τις ἐφθέγξατο θερμὸν καὶ ψυχρὸν , ὡς βαλανεῦσι μᾶλλον , οὐκ ἰατροῖς προσηκόντων ὀνομάτων , ἢ σφοδρῶς ἐπιτιμῶν , ὡς ἀποχωροῦντι πόῤῥω τῆς ἰατρικῆς , ἢ τὴν Ἐρασιστράτου προχειριζόμενος ἀξιοπιστίαν . ἀλλὰ ταύτην μὲν πρῶτον ἀκούσας ἥσθην , δεύτερον δὲ καὶ τρίτον ἀκούων ἐμίσησα , βωμολοχίᾳ μᾶλλον , οὐκ ἰατρικῇ πρέπειν ἡγησάμενος . εἰ γὰρ ἅπαξ ἡ τῶν κελευσάντων μὴ προσωτέρω χωρεῖν ἀξιοπιστία μάρτυς ἱκανὴ πρὸς ἀπόδειξιν εἶναι νομισθήσεται , λῆρος ἤδη μακρὸς ἔσται πάντα , καὶ πέρας οὐδὲν ἐν τοῖς διαλόγοις ἀλλ’ ἢ τοῦθ’ ὅπερ νῦν ὁρᾶτε γιγνόμενον , ἔχθρα καὶ μάχη καὶ λοιδορία . τοῖς γὰρ ἀποχωρήσασι μὲν τῶν λογικῶν ἀποδείξεων , ὅτι δ’ Ἡρόφιλος οὕτως ἐκέλευσεν ἢ Ἐρασίστρατος , ἀξιοῦσι πιστεύειν , ἀνάγκη πᾶσαν λοιδορίαν καὶ μάχην ἀκολουθῆσαι , τὰ θαυμαστὰ τῶν νῦν διαλόγων ἆθλα . φέρε γὰρ ἑτέρου μέν τινος λέγοντος ὡς τῷδέ τινι τῷ μὴ πέπτοντι καλῶς ἡ γαστὴρ δύσκρατος ἐπὶ τὸ ξηρότερόν τε καὶ ψυχρότερον ἐγένετο , καὶ διὰ τοῦτ’ αὐτὴν ὑγραντέον τ’ ἐστὶ καὶ θερμαντέον , ἑτέρου δέ τινος , ἐκτροπῆς τοῦ κατὰ φύσιν ἐπὶ τὸ ψυχρότερόν τε καὶ ὑγρότερον ἀπεργασθείσης , θερμὰ καὶ ξηρὰ τὰ διαιτήματα προσφέρεσθαι συμβουλεύοντος · καὶ ἄλλος τις τρίτος παρελθὼν , ὡς μὲν οὐκ ὀρθῶς εἴρηται τῶν εἰρημένων ὁτιοῦν μηδ’ ἐπιχειρήσειεν ἀντειπεῖν , μόνον δ’ ἐπιτιμῶν ὡς περιττὰ ζητοῦσι , καὶ μάρτυρα τὸν Ἐρασίστρατον ἢ τὸν Ἡρόφιλον ἐπάγοιτο · πῶς οὐχ , ὅπερ ἔφην , ἀρχὴ διαφορᾶς ἐντεῦθεν ἔσται καὶ λοιδορίας τῆς πρὸς ἀλλήλοις ; ἀνάγκη γὰρ δήπου κἀκείνους , Ἀθήναιον καὶ Μνησίθεον καὶ Διοκλέα καὶ Πλειστόνικον , Ἱπποκράτην τε καὶ Φιλιστίωνα καὶ μυρίοις ἑτέρους τοιούτους ἐπικαλέσασθαι μάρτυρας . εἰ γὰρ δὴ κατὰ μάρτυρας χρὴ διαιρεῖσθαι τὸν λόγον , οὐ σμικρῷ τινὶ κρατήσουσιν · ὅτι τε γὰρ τῆς νοσώδους δυσκρασίας εἴδη πολλὰ καὶ ὅτι καθ’ ἕκαστον ἡ θεραπεία διάφορος οὐχ Ἱπποκράτην μόνον , ἢ ἄλλους παμπόλλους ἰατροὺς , ἀλλὰ καὶ Πλάτωνα καὶ Ἀριστοτέλην καὶ Θεόφραστον καὶ Ζήνωνα καὶ Χρύσιππον , ἅπαντάς τε τοὺς ἐλλογίμους φιλοσόφους παρεχόμενοι μάρτυρας · ὅτι τε χωρὶς τοῦ τὴν φύσιν εὑρεθῆναι τοῦ σώματος ἀκριβῶς οὐχ οἷόν τ’ ἐστὶν οὔτε περὶ νοσημάτων διαφορᾶς ἐξευρεῖν οὐδὲν οὔτε ἰαμάτων εὐπορῆσαι προσηκόντως , ἅπαντας πάλιν τοὺς νῦν εἰρημένους μοι φιλοσόφους τε καὶ ἰατροὺς , οὐ προστάττοντας μὰ Δί’ ὡς οὗτοι δίκην τυράννων , ἀλλ’ ἀποδεικνύντας παρέξονται . πρὸς ταῦτ’ οὖν οἱ τὸ θερμὸν καὶ ψυχρὸν βαλανέων , οὐκ ἰατρῶν ὀνόματα φάσκοντες εἶναι βωμολοχεύσονται δηλονότι καὶ γελωτοποιήσουσιν , ἢ μωροὺς , ἢ Φρύγας , ἢ σχολαστικοὺς διηγούμενοι · συνίσασι γὰρ ἑαυτοῖς οὐ μόνον ἀποδεικτικὸν ἐπισταμένοις οὐδὲν , ἀλλ’ οὐδ’ ὅ τι ποτέ ἐστιν ἀπόδειξις ἐπαΐουσιν . ἐκ τούτων οὖν τῶν σκωμμάτων ἀνάγκη γενήσεσθαι διαφορᾶς ἀρχήν · ἵνα γὰρ τοῦ πρώτου πάντων ὧν οἱ χωρὶς ἀποδείξεως φλυαροῦντες οὐκ ὀκνοῦσι λέγειν ἐπιμνησθῶ , σκέψαι πῶς ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀκολουθῆσαι μάχην αὐτῷ . πρὸς γὰρ τὰς ἀναποδείκτους φάσεις αὐτῶν καὶ τοὺς ἀξιοπίστους μάρτυρας , ὅταν ἕτεροί τινες ἐνδοξοτέρους τε καὶ πολὺ πλείονας ἀντιπροτείνωνται μάρτυρας , ἀναγκαῖον ἢ συγχωρεῖν καὶ ἡττᾶσθαι κατ’ ἄμφω νενικημένους , ἔν τε τῷ μὴ συνακολουθῆσαι πρὸς τὴν ἀπόδειξιν κᾀν τῷ κεκρατῆσθαι πρὸς τοῦ πλήθους τῶν μαρτύρων , ἢ ἀναισχυντήσαντας Ἐρασίστρατον ἁπάντων ἐκείνων τῶν μαρτύρων ἀποφαίνεσθαι πιστότερον . ἀνάγκη γὰρ ἐνταῦθα τὸν μὲν εἰπεῖν ὡς οὐκ ἦν πιστότερος οὔτε τῶν περὶ τὸν Ἱπποκράτην καὶ Μνησίθεον ἰατρῶν οὔτε τῶν περὶ τὸν Ἀριστοτέλη τε καὶ Πλάτωνα φιλοσόφων , τὸν δ’ ὡς ἀντειπεῖν · εἶτ’ ἄνω καὶ κάτω τῆς τοιαύτης ἀντιλογίας φερομένης οὕτως ἀπαίδευτά τε καὶ φιλόνεικα προαχθῆναι τὸν ἕτερον αὐτῶν εἰπεῖν ὡς οὐκ ἔσται οὕτω σοι καλῶς , ἢν Ἐρασίστρατον ἀτιμάζῃς . ταυτὶ γὰρ ὁρᾷς ἑκάστης ἡμέρας , ὦ Ἱέρων , γιγνόμενα κατὰ ﻿ τοὺς τῶν ἰατρῶν διαλόγους · τοιαύτης δ’ ἅπαξ ἀνοιχθείσης ὁδοῦ , πάντ’ ἐπιῤῥεῖ τὰ τῶν γυναικῶν ἤδη ῥήματα καὶ κακῶς εἰπόντες ἀλλήλους , οὐ διδάξαντές τι χρηστὸν ἢ μαθόντες ἀπαλλάττονται . καὶ τῆς τοιαύτης ἀσχημοσύνης οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὡς οὐχ οἱ τὰς ἀποδείξεις ἀποδιδράσκοντες ἄρχουσιν · ἀποδιδράσκουσι δ’ , ὡς οἶσθα , πολυειδῶς , οἱ μὲν σεμνῶς ἐπιτιμήσαντες μόνον , οἱ δὲ κομψευσάμενοί τι βωμολοχικὸν , οἱ δ’ εἰς γέλωτα καὶ χλεύην ἐξάγοντες τὸν διάλογον · εἰ δέ τις καὶ τολμήσειε παραμεῖναί τε τῷ λόγῳ καὶ τῶν ἀποδείξεων ἐπακοῦσαι , μάλιστα μὲν οὐδ’ ἕπεται τὴν ἀρχὴν , οὐ γὰρ ἐνδέχεται τὸν ἀγύμναστον ἀποδεικτικῆς μεθόδου τοῖς χρωμένοις αὐτῇ παρακαλουθεῖν · εἰ δ’ ἄρα καὶ μέχρι τινὸς παρακολουθήσειεν , ἀλλὰ τῷ πάντως ἐπαμύνειν ἐθέλειν οἷς ἐνετράφη δόγμασιν , ἐπιχειρῶν ἀντιλέγειν , εἶτ’ ἐξελεγχόμενος , ἀπέραντα καὶ ἀσυλλόγιστα καὶ περιττὰ καὶ ληρώδη φλυαρῶν , ἀγανακτεῖ καὶ καταρᾶται τοῖς διαλεκτικοῖς , ὡς κακῶν αἰτίοις , ὅτι δηλαδὴ τὴν κόρυζαν ἀπομύττουσιν αὐτῶν καὶ θεραπεύειν πειρῶνται προσφέροντες οὐ μέλι καὶ πλακοῦντας , ἀλλὰ σκόροδά τε καὶ κρόμμυα , τὰ καὶ τοὺς κορυζῶντας ἀλεκτρυόνας ἰώμενα . παραγέγονας γὰρ δὴ μυριάκις αὐτοῖς ὡς ὑπὸ σκορόδων ὄντως καὶ κρομμύων τῶν ἐλέγχων ἀναγκαζομένοις δακρύειν · οἶσθα δὲ δήπουθεν ὡς καὶ πολλοὶ πολλάκις ἡμῖν ἐξωμολογήσαντο καταμόνας αἰσθάνεσθαι μὲν ἤδη τῶν κατὰ τὴν σφετέραν αἵρεσιν ἀτόπων , οὐ δύνασθαι δ’ ἔν γε τῷ φανερῷ μεταθέσθαι διὰ τὸ μήτ’ ἄλλα γινώσκειν ἀφ’ ὧν τιμηθήσονται καὶ τοῖς πολλοῖς τῶν ἀνθρώπων ἐφθακέναι ἀπὸ τούτων γιγνώσκεσθαί τε καὶ τιμᾶσθαι . διὰ ταῦτα τοίνυν κᾀγὼ πολλάκις ἀνεβαλλόμην ὑπομνήματα γράψαι μεθόδου θεραπευτικῆς , ὡς ἂν ἀκριβῶς εἰδὼς ὀλιγοστοὺς τῶν νῦν ἀνθρώπων ὑπ’ αὐτῶν ὠφεληθησομένους . εἰ μὴ γὰρ μεγάλη τις γένοιτο καὶ δαιμονία μεταβολὴ τῶν ἀνθρωπείων πραγμάτων , οἴχεται πάντα τὰ καλὰ καὶ συγκέχυται καὶ διέφθαρται , μηδενὸς ἀλήθειαν σπουδάζοντος , ἀλλὰ τὸ δόξαι μόνον . οἶσθα γὰρ δήπου καὶ σὺ σαφῶς ὡς οὐδὲ πέντε τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις ἐνετύχομεν εἶναι μᾶλλον ἢ φαίνεσθαι σοφοῖς ὀρεγομένοις . καὶ μὴν εἰ μή τις ὀρεχθείη σοφίας αὐτῆς δι’ ἑαυτὴν , οὐδὲ καιρὸν ἕξει τοῦ γυμνάσασθαι κατὰ τὰς λογικὰς μεθόδους , ἀλλὰ περὶ πλοῦτον καὶ δόξαν καὶ δύναμιν πολιτικὴν ἐσπουδακὼς , περὶ τὴν ἐν ἐκείνοις ἀσχολίαν ἅπαντα κατατρίψει τὸν βίον .
Lemmas: καί οὐ ἐγχωρέω λέγω οὐδείς ὁ δογματίζω ὅμοιος ὁ ἐμπειρικός ὡς οὐδείς δέω γιγνώσκω , εἴτε ὑπάρχω , εἴτε μή · τέλειος γάρ ἀνατρέπω ὁ λογικός αἵρεσις , ὁμολογέω εὐπορέω μέν ὁ θεραπεία , ἀγνοέω δέ ὁ διάθεσις · ἐκ πεῖρα γάρ δήπου πᾶς εὐπορέω ὁ ἴασις , εἴπερ μή ἐκ ὁ ὁ πρᾶγμα αὐτός φύσις ἔνδειξις λαμβάνω . ὁ μέν οὖν ἐμπειρικός καί ὁ μή δύναμαι νομίζω εὑρίσκω τις ὁ ἄδηλος , καί ὁ μή δέω , ἔͅν εὑρίσκω , τηρέω γάρ αὐτός ὁ θεραπεία ἐπί ὁ φαίνω συνδρομή , εὔλογος οὔτε γιγνώσκω φημί εἰ ὀκτώ διάθεσις εἰμί κατά ὅς ὁ γαστήρ ἀτονέω , καί χωρίς ὁ τοιοῦτος περιεργία εὐπορέω ὁ ἴαμα · ὁ δέ καί ὁ λόγος ὁμολογέω ἔχω , ὅς καί περί ὁ ἄδηλος διασκοπέω , καί ὁ εὕρεσις αὐτός ἔνδειξις ἴαμα παρέχω φάσκω , οὐ οἶδα ὅπως οὐ αἰδέομαι λέγω ἤ μή γιγνώσκω εἰ ὑπάρχω ὁ ὀκτώ διάθεσις , ἤ μή δέω πρός ὁ ἴασις αὐτός . οὐ γάρ οὗτος ἀποχράω μόνος λέγω , ὡς οὐ οἶδα , ἀλλά ἐξελέγχω προσήκω ὁ οἶδα φάσκω , ὡς οὐ ἀληθεύω · ἄχρι δέ ἄν μήτε αὐτός οὗτος ποιέω , ἕτερος τε πολύς ἀπόδειξις λέγω ὁ πᾶς σῶμα διά ὁ ἐκ ὁ τέσσαρες ποιός κρᾶσις ἐνεργέω , εὔλογος ἐκεῖνος πιστεύω , εἰ μή τις ἄρα πρόφασις ψιλός λέγω ἀξιόω πιστός ὁ ὁ ἀπόδειξις λέγω εἰμί . καί μήν ἐκεῖνος μέν εἰ καί μηδείς ἄλλος , πείθω γοῦν καί διδάσκω ὁ ἀκροατής , οὐ βιάζω καί προστάσσω ἐπιχειρέω · οὗτος δέ αὖ ἐναντίος ὡς τύραννος κελεύω μή ζητέω ὁ ἐνέργεια ὁ αἰτία . ἀλλά ἐγώ μέν καί Διονύσιος καί Φάλαρις καί ὁ ἄλλος τύραννος διά οὗτος μισέω , ὅτι κελεύω καί προστάσσω , οὐ πείθω καί διδάσκω , ὡς Σόλων καί Δράκων καί Λυκοῦργος . ἀλλά ἐγώ , φημί , ἐν ὁ ὅρος μένω ὁ τέχνη , σύ δέ ἀποχωρέω , καί πρός ὁ ἄλλος ἀρχή ἐγώ ἀνάγω ἐπιχειρέω ὁ φυσικός θεωρία . εἶτα οὐ ἀποδείκνυμι , ὦ γενναῖος , ἔͅν αὐτός οὗτος , τίς εἰμί ὁ ὅρος ὁ ἰατρικός θεωρία καί τίς χρή γιγνώσκω ὁ μέλλω λόγος ποιέω ὁ εὕρεσις ὁ βοήθημα , ἀλλά μορμολύττομαι οἴομαι καταπλήσσω ἐγώ ; ἀκούω καί σύ λέγω ὡς οὐ χρή σκοπέω ὁ ἐνέργεια ὁ αἰτία · ἀκούω δέ καί ὁ ἐμπειρικός ὡς οὐδέ ὁ ἐνέργεια αὐτός ἐπισκοπέω προσήκω · ἀκούω δέ καί ὁ λέγω ὡς οὐ μόνος ἐπισκοπέω εἰμί δέω αὐτός , ἀλλά καί ὁ αἰτία ὑπό ὅς γίγνομαι ζητέω . ἆρα οὖν κελεύω ἐγώ γίγνομαι ὁ ἄδικος κριτής , ὅς μή περιμένω ἅπας ἀκούω ὁ ἀμφισβητέω ἀλλήλων , εἷς φέρω δίδωμι ὁ ψῆφος ; ἤ πρῶτος μέν ἀκούω ὁ λόγος σύ ἕκαστος καταμόνας , εἶτα ἀλλήλων παραβάλλω καί διασκοπέω τίς ἑαυτοῦ τε καί ὁ φαίνω ὁμολογέω καί τίς οὔτε ὁ φαίνω οὔτε ἑαυτοῦ ; καί μήν εἰ οὗτος ποιέω , ὁ μέν ἐμπειρικός ἀκούω ἔͅν παραμυθέομαι γοῦν πειράω ὅς λέγω , εἰ καί μή βέβαιος ἀποδείκνυμι · σύ δέ οὐδέ οὗτος . τίς γάρ ἤ παραμυθία σύ , ἤ ἀπόδειξις λέγω ἐπιχειρέω ἡδύς ἄν ἀκούω , διά ὅς οὐ χρή ζητέω ὁ ἐνέργεια ὁ αἰτία ; ὁ μέν γάρ ἔμπροσθεν ὑπό ἐγώ λέγω μέθοδος ἀποδείκνυμι ὡς δέω ζητέω · σύ δέ οὔτε ἀπόδειξις οὐδείς οὔτε λόγος οὐδείς πιθανός ἐπιχειρέω λέγω , ἀλλά ἀνατείνω ὁ ὀφρύς ἐπιτιμάω μόνος ἐγώ σεμνός , ἀποχωρέω ὁ ἄκρος φυσιολογία κελεύω καί μή ζητέω οὕτως φύσις ἄνθρωπος καταμανθάνω ὡς ὁ φιλόσοφος καταμανθάνω , ἄχρι ὁ πρῶτος στοιχεῖον ἀνέρχομαι ὁ λόγος καί οὗτος σύ ἀποχράω μόνος λέγω , ὡς ἀρτηρία καί φλέψ καί νεῦρον ἀρχή προσεχής καί οἷος στοιχεῖον χρή τίθημι ὁ περί ὁ ἄνθρωπος φυσιολογία . καί τις ἐπαινέω ἐν οὗτος ὁ Ἡρόφιλος λέγω κατά λέξις οὕτως · εἰμί οὗτος εἰμί πρῶτος , εἰ καί μή εἰμί πρῶτος . ὁ δέ εἰς ἀπόδειξις προκαλέω ἐξελέγχω τε ὁ ὑπόθεσις ὁ οὗτος δοξάζω ἑαυτοῦ μάχομαι ἀπωθέω καί φεύγω ﻿ καί ὁ ἀρχή οὐδέ παρέχω ὁ οὖς καί καταφρονέω προσποιέω καί μισολόγος γίγνομαι νῦν , ὁ ὁ λόγος καί ὁ ἀπόδειξις ἐπανατείνω ὁ ἐμπειρικός . ὅτι γάρ ἑαυτοῦ ὁ λόγος διαφέρω ἅπας ὁ ἐκ ἥμισυς δογματίζω , εὔφωρος εἰμί οὗτος ὁ ᾄν βραχύς γυμνάζω κατά ὁ ἀποδεικτικός μέθοδος . ἐπειδάν μέν γάρ φλεγμαίνω γαστήρ καί διά οὗτος πέσσω ἀρρωστέω , τίς ὁ ὁ φλεγμονή εἰμί αἰτία ζητέω δικαιόω , ἐͅντεῦθα εὐπορέω ὁ ἴαμα , ἀποχωρέω ὁ ἐμπειρικός εὕρεσις · ἐπειδάν δέ χωρίς φλεγμονή , ἤ τοιοῦτος τις ἄλλος πάθημα , ὑπό δυσκρασία μόνος ἀρρωστέω πέσσω , ἐνταῦθα πάλιν ἐκ ὁ ἐμπειρία αὐτός ὁ ὁ βοήθημα εὐπορία . καί μήν ἀλλήλων μέν οὗτος μάχομαι , ὁ δέ ὁ ἐμπειρικός ὁμολογέω , καί ἀποδείκνυμι τε καί περαίνω ὁ σφέτερος ἐκ ὅς αὐτός σύ συγχωρέω λῆμμα . εἰ γάρ ὅλος δυνατός εἰμί ἐπί φαίνω σύμπτωμα τηρέω θεραπεία , ἀγνοέω ὁ διάδεσις , οὐ ἐπί μέν ὅδε δυνατός , ἐπί ἕτερος δέ ἀδύνατος , ἀλλά ἐπί πᾶς ὅμοιος εἰμί δυνατός . τοιγαροῦν οὐδέ ἐνταῦθα λόγος οὐδείς λέγω ἔχω ὁ μή ὁ ἐμπειρία αὐτάρκης γίγνομαι πρός ὁ ὁ βοήθημα εὐπορία , ἐπί ὅς ὁ διάθεσις εὑρίσκω ἀδυνατέω . πᾶς οὖν ὡς τύραννος προστάσσω , χράω δέ ἀπόδειξις οὔτε αὐτός βούλομαι , ἀγαθός γάρ ἴσως λέγω οὗτος ὁ μή δύναμαι , καί ὁ βούλομαι τε ἅμα καί δύναμαι οὐ ἕπομαι . τίς ποτέ οὖν ἄλλος εἰμί σύ ὁ λόγος πλήν ἔρις καί φιλονικία καί πρόκλησις εἰς λοιδορία καί μάχη , οἷος καί ὁ ὑμέτερος διδάσκαλος τις ποιέω διά πᾶς , ἤ καταγελάω εἰ τις φθέγγομαι θερμός καί ψυχρός , ὡς βαλανεύς μάλα , οὐ ἰατρός προσήκω ὄνομα , ἤ σφοδρός ἐπιτιμάω , ὡς ἀποχωρέω πρόσω ὁ ἰατρικός , ἤ ὁ Ἐρασίστρατος προχειρίζω ἀξιοπιστία . ἀλλά οὗτος μέν πρῶτος ἀκούω ἥδομαι , δεύτερος δέ καί τρίτος ἀκούω μισέω , βωμολοχία μάλα , οὐ ἰατρικός πρέπω ἡγέομαι . εἰ γάρ ἅπαξ ὁ ὁ κελεύω μή πρόσω χωρέω ἀξιοπιστία μάρτυς ἱκανός πρός ἀπόδειξις εἰμί νομίζω , λῆρος ἤδη μακρός εἰμί πᾶς , καί πέρας οὐδείς ἐν ὁ διάλογος ἀλλά ἤ οὗτος ὅς νῦν ὁράω γίγνομαι , ἔχθρα καί μάχη καί λοιδορία . ὁ γάρ ἀποχωρέω μέν ὁ λογικός ἀπόδειξις , ὅτι δέ Ἡρόφιλος οὕτως κελεύω ἤ Ἐρασίστρατος , ἀξιόω πιστεύω , ἀνάγκη πᾶς λοιδορία καί μάχη ἀκολουθέω , ὁ θαυμαστός ὁ νῦν διάλογος ἆθλον . φέρω γάρ ἕτερος μέν τις λέγω ὡς ὅδε τις ὁ μή πέσσω καλός ὁ γαστήρ δύσκρατος ἐπί ὁ ξηρός τε καί ψυχρός γίγνομαι , καί διά οὗτος αὐτός ὑγραντέον τε εἰμί καί θερμαντέον , ἕτερος δέ τις , ἐκτροπή ὁ κατά φύσις ἐπί ὁ ψυχρός τε καί ὑγρός ἀπεργάζομαι , θερμός καί ξηρός ὁ διαίτημα προσφέρω συμβουλεύω · καί ἄλλος τις τρίτος παρέρχομαι , ὡς μέν οὐ ὀρθός λέγω ὁ λέγω ὁστισοῦν μηδέ ἐπιχειρέω ἀντιλέγω , μόνος δέ ἐπιτιμάω ὡς περισσός ζητέω , καί μάρτυς ὁ Ἐρασίστρατος ἤ ὁ Ἡρόφιλος ἐπάγω · πῶς οὐ , ὅς φημί , ἀρχή διαφορά ἐντεῦθεν εἰμί καί λοιδορία ὁ πρός ἀλλήλων ; ἀνάγκη γάρ δήπου ἐκεῖνος , Ἀθήναιος καί Μνησίθεος καί Διοκλῆς καί Πλειστόνικος , Ἱπποκράτης τε καί Φιλιστίων καί μυρίος ἕτερος τοιοῦτος ἐπικαλέω μάρτυς . εἰ γάρ δή κατά μάρτυς χρή διαιρέω ὁ λόγος , οὐ μικρός τις κρατέω · ὅτι τε γάρ ὁ νοσώδης δυσκρασία εἶδος πολύς καί ὅτι κατά ἕκαστος ὁ θεραπεία διάφορος οὐ Ἱπποκράτης μόνος , ἤ ἄλλος πάμπολυς ἰατρός , ἀλλά καί Πλάτων καί Ἀριστοτέλης καί Θεόφραστος καί Ζήνων καί Χρύσιππος , ἅπας τε ὁ ἐλλόγιμος φιλόσοφος παρέχω μάρτυς · ὅτι τε χωρίς ὁ ὁ φύσις εὑρίσκω ὁ σῶμα ἀκριβής οὐ οἷος τε εἰμί οὔτε περί νόσημα διαφορά ἐξευρίσκω οὐδείς οὔτε ἴαμα εὐπορέω προσηκόντως , ἅπας πάλιν ὁ νῦν λέγω ἐγώ φιλόσοφος τε καί ἰατρός , οὐ προστάσσω μά Ζεύς ὡς οὗτος δίκη τύραννος , ἀλλά ἀποδείκνυμι παρέχω . πρός οὗτος οὖν ὁ ὁ θερμός καί ψυχρός βαλανεύς , οὐ ἰατρός ὄνομα φάσκω εἰμί βωμολοχεύομαι δηλονότι καί γελωτοποιέω , ἤ μωρός , ἤ Φρύξ , ἤ σχολαστικός διηγέομαι · σύνοιδα γάρ ἑαυτοῦ οὐ μόνος ἀποδεικτικός ἐφίστημι οὐδείς , ἀλλά οὐδέ ὅς τις ποτέ εἰμί ἀπόδειξις ἐπαίω . ἐκ οὗτος οὖν ὁ σκῶμμα ἀνάγκη γίγνομαι διαφορά ἀρχή · ἵνα γάρ ὁ πρῶτος πᾶς ὅς ὁ χωρίς ἀπόδειξις φλυαρέω οὐ ὀκνέω λέγω ἐπιμιμνήσκομαι , σκοπέω πῶς ἀναγκαῖος εἰμί ἀκολουθέω μάχη αὐτός . πρός γάρ ὁ ἀναπόδεικτος φάσις αὐτός καί ὁ ἀξιόπιστος μάρτυς , ὅταν ἕτερος τις ἔνδοξος τε καί πολύς πολύς ἀντιπροτείνω μάρτυς , ἀναγκαῖος ἤ συγχωρέω καί ἡσσάομαι κατά ἄμφω νικάω , ἐν τε ὁ μή συνακολουθέω πρός ὁ ἀπόδειξις εἰͅν ὁ κρατέω πρός ὁ πλῆθος ὁ μάρτυς , ἤ ἀναισχυντέω Ἐρασίστρατος ἅπας ἐκεῖνος ὁ μάρτυς ἀποφαίνω πιστός . ἀνάγκη γάρ ἐνταῦθα ὁ μέν λέγω ὡς οὐ εἰμί πιστός οὔτε ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης καί Μνησίθεος ἰατρός οὔτε ὁ περί ὁ Ἀριστοτέλης τε καί Πλάτων φιλόσοφος , ὁ δέ ὡς ἀντιλέγω · εἶτα ἄνω καί κάτω ὁ τοιοῦτος ἀντιλογία φέρω οὕτως ἀπαίδευτος τε καί φιλόνεικος προάγω ὁ ἕτερος αὐτός λέγω ὡς οὐ εἰμί οὕτως σύ καλός , ἐάν Ἐρασίστρατος ἀτιμάζω . οὗτος γάρ ὁράω ἕκαστος ἡμέρα , ὦ Ἱέρων , γίγνομαι κατά ﻿ ὁ ὁ ἰατρός διάλογος · τοιοῦτος δέ ἅπαξ ἀνοίγνυμι ὁδός , πᾶς ἐπιρρέω ὁ ὁ γυνή ἤδη ῥῆμα καί κακός λέγω ἀλλήλων , οὐ διδάσκω τις χρηστός ἤ μανθάνω ἀπαλλάσσω . καί ὁ τοιοῦτος ἀσχημοσύνη οὐ εἰμί λέγω ὡς οὐ ὁ ὁ ἀπόδειξις ἀποδιδράσκω ἄρχω · ἀποδιδράσκω δέ , ὡς οἶδα , πολυειδής , ὁ μέν σεμνός ἐπιτιμάω μόνος , ὁ δέ κομψεύω τις βωμολοχικός , ὁ δέ εἰς γέλως καί χλεύη ἐξάγω ὁ διάλογος · εἰ δέ τις καί τολμάω παραμένω τε ὁ λόγος καί ὁ ἀπόδειξις ἐπακούω , μάλα μέν οὐδέ ἕπομαι ὁ ἀρχή , οὐ γάρ ἐνδέχομαι ὁ ἀγύμναστος ἀποδεικτικός μέθοδος ὁ χράω αὐτός παρακαλουθέω · εἰ δέ ἄρα καί μέχρι τις παρακολουθέω , ἀλλά ὁ πάντως ἐπαμύνω ἐθέλω ὅς ἐντρέφω δόγμα , ἐπιχειρέω ἀντιλέγω , εἶτα ἐξελέγχω , ἀπέραντος καί ἀσυλλόγιστος καί περισσός καί ληρώδης φλυαρέω , ἀγανακτέω καί καταράομαι ὁ διαλεκτικός , ὡς κακός αἴτιος , ὅτι δηλαδή ὁ κόρυζα ἀπομύσσω αὐτός καί θεραπεύω πειράω προσφέρω οὐ μέλι καί πλακοῦς , ἀλλά σκόροδον τε καί κρόμμυον , ὁ καί ὁ κορυζάω ἀλεκτρυών ἰάομαι . παραγίγνομαι γάρ δή μυριάκις αὐτός ὡς ὑπό σκόροδον ὄντως καί κρόμμυον ὁ ἔλεγχος ἀναγκάζω δακρύω · οἶδα δέ δήπουθεν ὡς καί πολύς πολλάκις ἐγώ ἐξομολογέομαι καταμόνας αἰσθάνομαι μέν ἤδη ὁ κατά ὁ σφέτερος αἵρεσις ἄτοπος , οὐ δύναμαι δέ ἐν γε ὁ φανερός μετατίθημι διά ὁ μήτε ἄλλος γιγνώσκω ἀπό ὅς τιμάω καί ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος φθάνω ἀπό οὗτος γιγνώσκω τε καί τιμάω . διά οὗτος τοίνυν ἐͅγώ πολλάκις ἀναβάλλω ὑπόμνημα γράφω μέθοδος θεραπευτικός , ὡς ἄν ἀκριβής οἶδα ὀλιγοστός ὁ νῦν ἄνθρωπος ὑπό αὐτός ὠφελέω . εἰ μή γάρ μέγας τις γίγνομαι καί δαιμόνιος μεταβολή ὁ ἀνθρώπειος πρᾶγμα , οἴχομαι πᾶς ὁ καλός καί συγχέω καί διαφθείρω , μηδείς ἀλήθεια σπουδάζω , ἀλλά ὁ δοκέω μόνος . οἶδα γάρ δήπου καί σύ σαφής ὡς οὐδέ πέντε ὁ πᾶς ἄνθρωπος ἐντυγχάνω εἰμί μάλα ἤ φαίνω σοφός ὀρέγω . καί μήν εἰ μή τις ὀρέγω σοφία αὐτός διά ἑαυτοῦ , οὐδέ καιρός ἔχω ὁ γυμνάζω κατά ὁ λογικός μέθοδος , ἀλλά περί πλοῦτος καί δόξα καί δύναμις πολιτικός σπουδάζω , περί ὁ ἐν ἐκεῖνος ἀσχολία ἅπας κατατρίβω ὁ βίος .