galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 3.3
Εἴπωμεν οὖν ἡμεῖς ἤδη τὴν Ἱπποκράτειόν τε ἅμα καὶ ἀληθῆ μέθοδον ἑλκῶν κοίλων ἰάσεως · ἄρχεσθαι δὲ δήπουθεν αὐτὴν ἐκ τῆς οὐσίας χρὴ τοῦ πράγματος . ἐπεὶ τοίνυν ἐν τοῖς κοίλοις ἕλκεσι πρόκειται γεννῆσαι τὴν ἀπολωλυῖαν σάρκα , δεῖ γινώσκειν τὶ περὶ σαρκὸς γενέσεως , ὡς ὕλη μὲν αὐτῆς αἷμα χρηστὸν , ὁ δ’ οἷον δημιουργός τε καὶ τεχνίτης ἡ φύσις . ἀλλ’ οὐχ ἁπλῶς εἰπεῖν χρὴ φύσιν , ἀλλὰ προσθεῖναι τὴν τίνων καὶ ποῦ . δῆλον δὲ ὅτι τῶν ὑποκειμένων σωμάτων οἷς σὰρξ ἐπιτρέφεσθαι μέλλει , τούτων ἡ φύσις ἔσται δημιουργὸς τῆς γενηθησομένης σαρκός . ἀλλ’ ἡ φύσις ἑκάστου τῶν σωμάτων ἐδείχθη κατά τινα θερμοῦ . καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ κρᾶσιν ἀποτελεῖσθαι . δῆλον οὖν ὡς ἡ τούτων εὐκρασία κατὰ τὸ ὑποκείμενον μόριον ᾧ μέλλομεν ἐπιθρέψειν τὴν λείπουσαν σάρκα τὸν λόγον ἕξει τοῦ δημιουργοῦ . πρῶτον μὲν οὖν ἡμῖν σκεπτέον ἐπὶ παντὸς ἕλκους κοίλου δύο ταῦτα , τό θ’ ὑποκείμενον εἰ εὐκράτως ἔχει , τουτέστιν εἰ κατὰ φύσιν . ἐδείχθη γὰρ ἡ ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι σώμασιν ὑγεία τῶν τεττάρων οὖσα ποιοτήτων εὐκρασία καὶ προσέτι τὸ αἷμα τὸ ἐπιῤῥέον , εἰ χρηστόν τε καὶ σύμμετρον · εἰ μὲν δὴ καὶ τούτων τι μοχθηρῶς ἔχοι , πολλαὶ διαθέσεις γίγνονται παρὰ φύσιν · ἡμῖν δ’ ὑπόκειται μία κοιλότης ἐν σαρκώδει μορίῳ . ὑποκείσθω τοίνυν ὑγιεινόν τε τὸ χωρίον ἥ τ’ ἐπιῤῥοὴ τοῦ αἵματος ἄμεμπτος ἐν ποσότητι καὶ ποιότητι . καὶ τούτων οὕτως ἐχόντων οὐδὲν ἂν ἔτι κωλύοι τὴν πρώτην γένεσιν τῆς σαρκὸς ἄμεμπτον γενέσθαι , μηδενὸς δεηθεῖσαν ἔξωθεν φαρμάκου · τῶν γὰρ αἰτίων ἀμφοτέρων ὑφ’ ὧν γίγνεται παρόντων καὶ μηδενὸς τῶν ἔξωθεν ἐμποδὼν ὄντος , οὐκ ἐνδέχεται κωλυθῆναι τὴν τῆς σαρκὸς γένεσιν . ἀλλ’ ἐν αὐτῷ δὴ τῷ γεννᾶσθαι τὴν πρώτην σάρκα περίττωμα διττὸν ἀνάγκη γίγνεσθαι , καθότι καὶ τοῦτ’ ἐν τοῖς περὶ φύσεως εἴρηται λογισμοῖς , ὡς ἁπάσῃ τῇ κατὰ ποιότητα μετακοσμήσει τῆς τροφῆς ἕτερον μὲν παχύτερον , ἕτερον δὲ λεπτότερον ἕπεται περίττωμα . τούτων τῶν περιττωμάτων καὶ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα γιγνομένων , ἀεὶ τὸ μὲν λεπτότερον ἡ ἄδηλός ἐστι διαπνοή · γίγνεται δὲ καὶ δήλη πολλάκις , ὅταν ἤτοι τὸ ἔμφυτον ἀῤῥωστήσῃ θερμὸν ἢ τροφῇ χρήσηται πλείονι τοῦ δέοντος , ἤ τις ἐπαχθῇ τῷ ζώῳ κίνησις σφοδροτέρα . τὸ δ’ ἕτερον ὁ ἐπιτρεφόμενός ἐστι τοῖς σώμασιν ἡμῶν ῥύπος · καὶ δὴ κᾀν τοῖς ἕλκεσιν ἰχὼρ μὲν καλεῖται τὸ λεπτὸν περίττωμα , ῥύπος δ’ ἕλκους τὸ παχύ . καὶ διὰ μὲν τὸ λεπτὸν περίττωμα ὑγρὸν τὸ ἕλκος γίγνεται , διὰ δὲ τὸ παχὺ ῥυπαρόν · καὶ δεῖται διὰ τοῦτο διττῶν φαρμάκων , ὡς μὲν ὑγρὸν τῶν ξηραινόντων , ὡς δὲ ῥυπαρὸν τῶν καθαιρόντων αὐτό . κατ’ οὐδένα τοίνυν χρόνον τῆς φύσεως ἀργούσης οὐδεὶς ἔσται καιρὸς ἐν ᾧ μὴ ταῦτ’ ἄμφω κατὰ τὸ κοῖλον ἕλκος ἀθροισθήσεται · ὥστε οὐδὲ χρόνος ἔσται καθ’ ὃν οὐ δεήσεται τῶν φαρμάκων ἀμφοτέρων , τοῦ τε ξηραίνοντος καὶ τοῦ καθαίροντος . ὁποῖον μὲν οὖν εἶναι χρὴ τῷ γένει τὸ φάρμακον εὕρηται · ἀλλ’ οὐκ ἀρκεῖ τοῦτο , χρὴ γάρ τι τῶν κατ’ εἶδος ἐξευρεῖν ὃ προσαχθήσεται . πόθεν οὖν ἐκεῖνο κᾀκ τίνος εὑρεθήσεται μεθόδου , ἢ τῆς ἐν τοῖς περὶ φαρμάκων ἁπλῶν δυνάμεως εἰρημένης ; ἐδείκνυμεν γὰρ ἐν ἐκείνοις τὰ μὲν ξηραίνοντα , τὰ δ’ ὑγραίνοντα , τὰ δὲ ψύχοντα , τὰ δὲ θερμαίνοντα τῶν φαρμάκων · ἔνια δὲ κατὰ συζυγίαν ἢ θερμαίνοντα καὶ ξηραίνοντα , ἢ ψύχοντα καὶ ὑγραίνοντα , ἢ θερμαίνοντα καὶ ὑγραίνοντα , ἢ ψύχοντα καὶ ξηραίνοντα · εἶναί τε καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἄπειρον μέν τι τῷ πλήθει τὸ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον · εἰς δὲ τὴν χρείαν τὴν ἰατρικὴν ὅροις εὐσήμοις περιγραφόμενον , πρώτης τινὸς ἐν αὐτοῖς γινομένης τάξεως καὶ δευτέρας καὶ τρίτης καὶ τετάρτης . ἐκ ποίας οὖν τάξεως ἔσται τὸ σαρκωτικὸν φάρμακον , ὃ δὴ μετρίως ἔφαμεν χρῆναι ξηραίνειν τε καὶ ῥύπτειν ; ἐκ τῆς πρώτης δηλονότι · μᾶλλον γὰρ ἐπιταθὲν ὡς μὴ μόνον ἐκδαπανᾷν τὸ περιττὸν τῆς ἀποῤῥεούσης ὑγρότητος , ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιῤῥέοντος αἵματος ἅπτεσθαι , κωλύσει τὴν σάρκωσιν ἀναλίσκον αὐτῆς τὴν ὕλην . ἐδείχθη δὲ τοιαῦτα , λιβανωτός τε καὶ κρίθινον ἄλευρον καὶ κυάμινον ὀρόβινόν τε καὶ ἴρις ἀριστολοχία τε καὶ καδμεία καὶ πάναξ καὶ πομφόλυξ · ἅπαντα δὲ ταῦτα ἀλλήλων ἐδείκνυτο διαφέροντα τῷ τε μᾶλλον καὶ ἧττον . καὶ τῷ μὲν ἁπλᾶς ἔχειν τὰς ἐπικρατούσας δυνάμεις , τὰ δὲ συνθέτους . ἀριστολοχία μὲν γὰρ καὶ πάναξ μᾶλλον ξηραίνει τῶν ἄλλων καὶ θερμότερα τὴν φύσιν ἐστί · τὸ δὲ κρίθινον καὶ τὸ κυάμινον ἄλευρον ἧττον πολὺ ἐκείνων ξηραίνει καὶ ἥκιστα θερμότητος μετέχει · λιβανωτὸς δὲ θερμὸς μέν ἐστι μετρίως , ἧττον δὲ τούτων ξηραίνει , ὥστε τινὰς φύσεις σωμάτων οὐδὲ ξηραίνει τὴν ἀρχήν · ὀρόβινον δὲ καὶ ἴρις ἐν τῷ μεταξὺ τούτων τε καὶ ἀριστολοχίας καὶ πάνακός ἐστιν . ὅπερ δ’ ὁ λόγος ἐκίνησε χρησίμως αὖθις ἀναλάβωμεν . ὁ γάρ τοι λιβανωτὸς ὑγρὰν μὲν φύσιν σώματος σαρκῶσαι δύναται , ξηρὰν δ’ οὐ δύναται · χρὴ γὰρ ἐπίστασθαι περὶ τῶν πρώτων ἐνδείξεων ὡς δύο ἐστὸν αὐτῶν αἱ διαφοραὶ , τοῦ μὲν κατὰ φύσιν τὴν φυλακὴν ἐνδεικνυμένου καὶ διὰ τοῦτο ὁμοίων ἑαυτοῦ δεομένου , τοῦ δὲ παρὰ φύσιν τὴν ἀναίρεσιν τὴν ἑαυτοῦ καὶ διὰ τοῦτο τῶν ἐναντίων · φθείρεται γὰρ πᾶν εἰς ἐναντία τε καὶ δι’ ἐναντίων . τὸ μὲν οὖν ἕλκος ὅσῳπερ ἂν ὑγρότερον ᾖ , τοσούτῳ δεῖται φαρμάκου ξηραίνοντος μᾶλλον · ἡ φύσις δ’ αὐτοῦ τοῦ σώματος ὅσῳπερ ἂν ὑγροτέρα τύχῃ , τοσούτῳ δεῖται φαρμάκου ξηραίνοντος ἧττον · ὥστε τῶν ἴσην ὑγρότητα ἐχόντων ἑλκῶν τὸ μὲν ἐν ξηροτέρᾳ τῇ τοῦ κάμνοντός κράσει μᾶλλον ξηραίνεσθαι δεῖται , τὸ δ’ ἐν ὑγροτέρᾳ τοσούτῳ καταδεέστερον , ὅσῳπερ ἂν καὶ ἡ φύσις τῆς φύσεως ἀπολείπηται · τὴν γὰρ ἐπιτρεφομένην σάρκα παραπλησίαν εἶναι χρὴ τῇ προϋπαρχούσῃ . ξηροτέρας οὖν οὔσης τῆς ἀρχαίας ξηροτέραν χρὴ γενέσθαι καὶ τὴν νέαν , ὥστε ἐπὶ πλεῖον αὐτὴν δεῖ ξηραίνεσθαι , καὶ ὅσῳπερ ἂν ᾖ ἐπὶ πλέον ξηρὰ , ἐπὶ τοσούτῳ καὶ τὸ προσαγόμενον φάρμακον εἶναι ξηραντικώτερον . ἐπὶ δέ γε τῆς ὑγροτέρας φύσεως εἰς τοσοῦτον αὖ πάλιν ἧττον ξηραινόντων χρεία ἐστὶ φαρμάκων , εἰς ὅσον καὶ ἡ σὰρξ ἧττόν ἐστι ξηρά . τοιαύτην οὖν ἔχει κρᾶσιν λιβανωτὸς , ὡς πρὸς ἀνθρωπίνην φύσιν σώματος . πρὸς μὲν γὰρ τὰς εὐκράτους καὶ μέσας ὁμολογεῖ , τῶν δ’ ὑγρατέρων ἀτρέμα ξηραντικώτερος ὑπάρχει , ὥσπερ οὖν αὖ καὶ τῶν ἄκρως ξηρῶν ὑγρότερος ἀτρέμα . δεόντως οὖν ἐπὶ μὲν ἐνίων ἑλκῶν τε καὶ φύσεων ὁ λιβανωτὸς ἐκπυΐσκει μὲν , οὐ μὴν καὶ σαρκοῖ · κατὰ δέ τινας ἤδη καὶ σαρκοῖ . παραφυλάξας οὖν εὑρήσεις ὁμολογοῦν τῷ λόγῳ τὸ φαινόμενον . ἐν μὲν γὰρ ταῖς ὑγροτέραις φύσεσι σαρκωτικός ἐστιν , ἐν δὲ ταῖς ξηροτέραις οὐκέτι · καὶ κατὰ μὲν τὰ μετρίως ὑγρὰ τῶν ἑλκῶν οἷός τε σαρκοῦν ἐστι , κατὰ δὲ τὰ λίαν ὑγρὰ παντάπασιν ἀδύνατος . ὁρᾷς οὖν ἤδη σαφῶς ὅσων δεῖ θεωρημάτων ἀνδρὶ μέλλοντι κατὰ μέθοδον ὀρθὴν ἕλκος ἰᾶσθαι ; ἐπειδὴ γὰρ εὑρέθη πάντως ὑγρότης ἐνϋπάρχουσα τῷ πάθει , τὸ ξηραῖνον ἐνεδείξατο φάρμακον . ἀλλ’ ἐπεὶ τὰ μὲν αὐτῶν μᾶλλον ξηραίνει , τὰ δ’ ἧττον , ἔκ τε τῆς τῶν ἑλκῶν διαφορᾶς τὸ χρήσιμον ἐλήφθη κᾀκ τῆς τοῦ κάμνοντος φύσεως . ὥστ’ οὐ μόνον ἀνάγκη περι φύσεως σώματος ἐπεσκέφθαι τῷ μέλλοντι κατὰ τρόπον ἰατρεύσειν ἕλκος , ἀλλὰ καὶ τὴν περὶ φαρμάκων θεωρίαν ἀκριβῶς ἐκμεμαθηκέναι καὶ κράσεως σώματος ὑγρᾶς καὶ ξηρᾶς ἐπίστασθαι γνωρίσματα . θέασαι τοίνυν ὅση τῶν μεθοδικῶν ἐστιν ἡ περὶ τὰς ἀποφάσεις τόλμα , τοῦθ’ ἓν μόνον ἀρκεῖν αὐτοῖς ἡγουμένοις εἰς ἕλκους ἴασιν κοίλου , τὸ γινώσκειν ὅτι πληρωτέον τέ ἐστιν αὐτὸ καὶ σαρκωτέον · οὐ γὰρ ἐν τούτῳ γε τὸ θεραπεύειν ἐστὶν , ἀλλ’ ἐν τῷ τὸ σαρκῶσον ἐξευρεῖν . ἀλλ’ εὕρηται , φησὶ , τὸ σαρκῶσον τῆ πείρᾳ . λέγε τοίνυν καὶ τὸ θεραπεῦσον ἐκ τῆς πείρας εὑρῆσθαι · καὶ μὴ μάτην φρυάττου μηδ’ ἀνατείνου τὴν μέθοδον . καίτοι καὶ παρ’ αὐτοῖς τοῖς ἐμπειρικοῖς ἡ χωρὶς διορισμοῦ πεῖρα κατέγνωσται · γράφουσι γοῦν ἐν τοῖς περὶ φαρμάκων ὑπομνήμασιν · ἔμπλαστρος πρὸς ἁπαλόχρωτας καὶ παῖδας καὶ γυναῖκας · ἴασί τε τὸν λιβανωτὸν ἐπὶ τῶν τοιούτων φύσεων ἕλκη κοῖλα μηδὲν ἔχοντα σύμπτωμ’ ἕτερον , ἀνατρέφοντα καὶ πληροῦντα . πότερον δ’ . ὑγρὰ τὰ τοιαῦτα σώματ’ ἐστὶ καὶ διὰ τοῦτο δεῖται μετρίως ξηραινόντων φαρμάκων , ἢ ἄλλη τις αἰτία τοῦ συμβαίνοντός ἐστιν , οὐκ ἐπίστανται . καὶ γὰρ αὖ καὶ πρὸς τὰ γεροντικὰ σώματα γεγραμμένον εὑρήσεις ἕτερον φάρμακον , ἄλλο δέ τι πρὸς τὰ δυσεπούλωτα καὶ ὀχθώδη τῶν ἑλκῶν , καὶ πολλοὺς ἄλλους διορισμοὺς ἐν ἅπασι τοῖς θεραπευτικοῖς ὑπομνήμασι γράφουσιν , ἐξ ὧν ὡς οἷόν . τε πρὸς τὴν ἰδιότητα τῆς θεραπευομένης φύσεως ἐξευρίσκουσι τὸ συνοῖσον φάρμακον . ἅπαντες γὰρ οἱ διορισμοὶ κατὰ τὰς τέχνας ἀπὸ τοῦ κοινοῦ πειρῶνται τὸ ἴδιον χωρίζειν · καὶ ὅσῳπερ ἄν τις πλείω διορίσηταί , πλησιέστερον ἀφικνεῖται τοῦ ἰδίου , τοῦτο δ’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἴδιον , οὔτε γραφῆναι δυνατόν ἐστιν οὔτε λεχθῆναι · διὸ καὶ τῶν ἐμπειρικῶν τοῖς μάλιστα τῶν . ἔργων τῆς τέχνης φροντίσασι καὶ σχεδὸν ἅπασι τοῖς δογματικοῖς ὡμολόγηται τὸ μηδεμίαν οἷόν τ’ εἶναι γραφῆναι θεραπείαν ἀκριβῶς , ἀλλὰ τὸ λεῖπον εἰς τὸν στοχασμὸν τῆς τοῦ κάμνοντος φύσεως οἱ μὲν ἐκ τῆς ἑκάστου τῶν θεραπευόντων οἰκείας τριβῆς , οἱ δ’ ἐκ τοῦ λογικῶς τετεχνᾶσθαι φασὶ χρῆναι προστιθέναι · οὐδεὶς δ’ αὐτῶν οὕτως ἦν εὐχερὴς , ὡς ἅπαντος ἕλκους κοίλου φάρμακον ἓν ἔχειν ἐπαγγέλλεσθαι σαρκωτικόν · οὐ γὰρ εὑρήσεις ἐν οὐδενὶ τοιοῦτον φάρμακον , οἷον πᾶν ἕλκος κοῖλον ἰᾶσθαι , ἀλλὰ παρὰ τὸ πλῆθος τῆς ὑγρότητός τε καὶ τοῦ ῥύπου καὶ αὐτὴν τοῦ κάμνοντος τὴν κρᾶσιν ὑπαλλάττεσθαι χρὴ τὸ φάρμακον . ἐάσαντες οὖν ἐνταῦθα τὴν ἀναισχυντίαν τῶν μεθοδικῶν ἴδωμεν ὅ τι ποτὲ λέγουσιν οἱ ἀπὸ τῆς ἐμπειρίας , ἐκ τῆς ἰδίας ἑκάστου τριβῆς καὶ γυμνασίας εἰσφέρεσθαί τι χρῆναι πρὸς τὴν τῶν οἰκείων τῷ κάμνοντι φαρμάκων εὕρεσεν ἀξιοῦντες . ὡς γὰρ καὶ πολλάκις εἰρήκαμεν , οὐδὲν μὲν τῶν κατὰ τὴν ἰατρικὴν πραγμάτων καὶ φαρμάκων ἄῤῥητον ὑπάρχει κατ’ εἶδος , ἀλλ’ ὃ μήτε ῥηθῆναι μήτε γραφῆναι μήθ’ ὅλως διδαχθῆναι δύναται τὸ ποσόν ἐστιν ἐν ἑκάστῳ · καὶ δὴ κᾀπὶ τῶν ἑλκῶν ἡ μὲν ὑγρότης καὶ ὁ ῥύπος οὐκ ἄῤῥητα , τὸ ποσὸν δ’ ἄῤῥητον ἐν ἑκατέρῳ · καίτοι κᾀνταῦθα προσέρχεσθαί πως βουλόμεθα τῇ δηλώσει πλησίον , ὀλίγον καὶ πολὺν λέγοντες ῥύπον καὶ λεπτὸν καὶ παχὺν καὶ παντελῶς ὀλίγον καὶ λίαν πολὺν καὶ μέτριον καὶ σύμμετρον καί πως ἄλλως οὕτως ὀνομάζοντες πολυειδῶς , ἵν’ ὡς οἷόν τε πλησίον ἀφικώμεθα τῆς δηλώσεως τοῦ ποσοῦ . πρόσχες οὖν ἤδη μοι τὸν νοῦν ἀκριβῶς , ἵν’ εἰδῇς ὅσον πλεονεκτεῖ τὸ μεθόδῳ ποιεῖν ὁτιοῦν τοῦ δι’ ἐμπειρίας μόνης . ἔστω γὰρ ἐγνῶσθαι τόδε τι τὸ φάρμακον ἕλκους κοίλου σαρκωτικὸν ἐπὶ τῶν ὡς ἂν μὲν ἡμεῖς εἴποιμεν ὑγροτέρων τὴν κρᾶσιν , ὡς δ’ ὁ τηρητικός τε καὶ ἐμπειρικὸς , ἁπαλοχρώτων τε καὶ παίδων καὶ γυναικῶν , εἶτα νῦν τῷ τοιούτῳ προσαγόμενον ὀνῆσαι μηδέν . ἡμεῖς μὲν οὖν ζητήσωμεν κατὰ τί μηδὲν ὠφέλησεν , εἰς δύο τούτους ἀναγαγόντες σκοπούς · ἢ γὰρ ἐνδεέστερον ἢ ἀμετρότερον ἐξήρανε · καὶ σημεῖά γε τούτων τόν τε ῥύπον ἕξομεν καὶ τὸν ἰχῶρα . εἰ μὲν γὰρ πλείων ὁ ῥύπος , ὑγρότερόν τε ὅλον εἴη τὸ ἕλκος , ἐνδεέστερον ἐξήρανεν · εἰ δὲ καθαρόν τε καὶ ἄνικμον εὑρεθείη , περαιτέρω τοῦ προσήκοντος . εὐθὺς δὲ καὶ τὸ ποσὸν τοῦ συμμέτρου μᾶλλον ἢ ἧττον ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν γνωρισμάτων εἰσόμεθα · καὶ τοσούτῳ δυνησόμεθα τὸ ἐφεξῆς φάρμακον ἢ ξηρότερον ἢ οὐ τοιοῦτον προσενεγκεῖν . ὁ δ’ ἐμπειρικὸς ὅτι μὲν οὐκ ἐσάρκωσε τόνδέ τινα , τὸ προσαχθὲν φάρμακον ὁρᾷ · μὴ γινώσκων μέντοι πότερον τῷ μᾶλλον ἢ τῷ ἧττον ξηρᾶναι , μεταβαίνειν ἐφ’ ἕτερον ἀδυνατεῖ . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οἱ περὶ τὸν Ἐρασίστρατόν τε καὶ Ἡρόφιλον ἐξ ἡμισείας ὥσπερ καὶ πρόσθεν ἐδείξαμεν ὄντες δογματικοὶ κακῶς ἰατρεύουσιν ἕλκος · μόνα γὰρ ἐπιχειροῦσι λογικῶς θεραπεύειν ὅσα τῶν ὀργανικῶν ἐστι μορίων ἴδια . νοσήματα · τὸ δ’ ἕλκος , ὥσπερ καὶ πρόσθεν εἴρηται , κοινόν ἐστιν ὁμοιομερῶν τε καὶ ὀργανικῶν , ὥστε καὶ τοῦτο κατὰ τοσοῦτον ἐμπειρικῶς θεραπεύουσι , καθ’ ὅσον ἐν τοῖς ὁμοιομερέσι πέφυκε γίνεσθαι . καὶ μὲν δὴ κᾀν τῷ τὰς ἀπολωλυίας τελέως οὐσίας ἢ κεκολοβωμένας ἐπιχειρεῖν θεραπεύειν , κᾀνταῦθα ἀναγκαῖον αὐτοῖς ἐστιν ἀποπίπτειν πολλαχῇ τοῦ λογικῶς . εἰ γὰρ αὐτὸ τὸ ἀπολωλὸς οὐσία τίς ἐστιν ὁμοιομερὴς , ἀναγκαῖόν ἐστι τὸν προνοούμενον αὐτοῦ τῆς γενέσεως ὑπὲρ ἁπάσης τῆς φύσεως ἐπίστασθαι . περὶ μὲν δὴ τούτων καὶ αὖθις εἰρήσεται . τὸ δὲ μὴ τυχὸν εἶναι πρᾶγμα , καλῶς ἕλκους προνοήσασθαι καὶ ὡς ἡ πρώτη πασῶν ἔνδειξις , ἡ καὶ τοῖς ἰδιώταις γινωσκομένη πολλοστόν ἐστι μόριον τῆς θεραπείας , ἐναργῶς ἀποδεδεῖχθαι νομίζω · καὶ γὰρ ὅτι δραστικαὶ ποιότητές εἰσι θερμότης τε καὶ ψυχρότης καὶ ὑγρότης καὶ ξηρότης ἀναγκαῖον ἀποδεδεῖχθαι καὶ τούτοις ἐφεξῆς ἅπαντα τὰ περὶ κράσεων ἐγνῶσθαι κατά τε τὸ ἡμέτερον σύγγραμμα καὶ τἄλλα πάντα τὰ τούτῳ πλησιάζοντα . νῦν μὲν οὖν ὁ λόγος ἐφ’ ἕλκους εἴρηται κοίλου , μόνην αὐτὴν τὴν κοιλότητα θεραπευόντων · ἡμῶν · ἡ γὰρ ὡς ἕλκους θεραπεία κατὰ τὸ παρὸν οὔπω λέλεκται . συνίσταται δὲ καὶ ἥδε κατὰ τὴν αὐτὴν μέθοδον · ἀπό τε γὰρ τῆς τοῦ θεραπεύοντος κράσεως λαμβάνεται καὶ προσέτι τῆς τῶν φαρμάκων δυνάμεως · εἴρηται δ’ ἄμφω ταῦτα τοῦ περὶ τῶν στοιχείων λόγου , μὴ συγχωρηθέντος γὰρ ἐν τῇ μεθόδῳ γενέσεως καὶ φθορᾶς αἰτίας εἶναι τὰς τέτταρας ποιότητας , οὔτ’ ἄρξασθαι τῆς μεθόδου δυνατὸν οὔτε προελθεῖν οὔτε τελειῶσαι · τὸ δ’ ἐκείνας ἐπιδεῖξαι δρώσας τε καὶ πασχούσας εἰς ἀλλήλας τῆς περὶ τῶν στοιχείων ἐστὶ θεωρίας . ὅπερ οὖν ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ἐπεδείξαμεν , ὑπὸ τοῦ νῦν ἐνεστῶτος λόγου μαρτυρεῖται , τὸ μηδὲν δύνασθαι πραγματεύσασθαι περὶ μηδενὸς τῶν ὁμοιομερῶν τὸν ἰατρὸν ἄνευ τῆς φυσικῆς ὀνομαζομένης θεωρίας . ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἐπὶ τῶν ὁμοιομερῶν ἀπεδείχθη μόνον , ἐνταῦθα δ’ ἤδη πως ὁ λόγος ἐμφανίζει μηδὲ ἐπὶ τῶν ὀργανικῶν ὁλόκληρον ἐξευρεῖν δύνασθαι τὴν θεραπείαν μηδένα χωρὶς τοῦ κᾀκείνης προσάψασθαι · δειχθήσεται δ’ ἐναργέστερον ἔτι ταὐτὸ τοῦτο παρ’ ὅλην τὴν πραγματείαν .
Lemmas: λέγω οὖν ἐγώ ἤδη ὁ Ἱπποκράτειος τε ἅμα καί ἀληθής μέθοδος ἕλκος κοῖλος ἴασις · ἄρχω δέ δήπουθεν αὐτός ἐκ ὁ οὐσία χρή ὁ πρᾶγμα . ἐπεί τοίνυν ἐν ὁ κοῖλος ἕλκος πρόκειμαι γεννάω ὁ ἀπόλλυμι σάρξ , δέω γιγνώσκω τίς περί σάρξ γένεσις , ὡς ὕλη μέν αὐτός αἷμα χρηστός , ὁ δέ οἷος δημιουργός τε καί τεχνίτης ὁ φύσις . ἀλλά οὐ ἁπλῶς λέγω χρή φύσις , ἀλλά προστίθημι ὁ τίς καί ποῦ . δῆλος δέ ὅτι ὁ ὑπόκειμαι σῶμα ὅς σάρξ ἐπιτρέφω μέλλω , οὗτος ὁ φύσις εἰμί δημιουργός ὁ γίγνομαι σάρξ . ἀλλά ὁ φύσις ἕκαστος ὁ σῶμα δείκνυμι κατά τις θερμός . καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός κρᾶσις ἀποτελέω . δῆλος οὖν ὡς ὁ οὗτος εὐκρασία κατά ὁ ὑπόκειμαι μόριον ὅς μέλλω ἐπιτρέφω ὁ λείπω σάρξ ὁ λόγος ἔχω ὁ δημιουργός . πρῶτος μέν οὖν ἐγώ σκοπέω ἐπί πᾶς ἕλκος κοῖλος δύο οὗτος , ὁ τε ὑπόκειμαι εἰ εὔκρατος ἔχω , τουτέστι εἰ κατά φύσις . δείκνυμι γάρ ὁ ἐν ὁ ὁμοιομερής σῶμα ὑγεία ὁ τέσσαρες εἰμί ποιότης εὐκρασία καί προσέτι ὁ αἷμα ὁ ἐπιρρέω , εἰ χρηστός τε καί σύμμετρος · εἰ μέν δή καί οὗτος τις μοχθηρός ἔχω , πολύς διάθεσις γίγνομαι παρά φύσις · ἐγώ δέ ὑπόκειμαι εἷς κοιλότης ἐν σαρκώδης μόριον . ὑπόκειμαι τοίνυν ὑγιεινός τε ὁ χωρίον ὁ τε ἐπιρροή ὁ αἷμα ἄμεμπτος ἐν ποσότης καί ποιότης . καί οὗτος οὕτως ἔχω οὐδείς ἄν ἔτι κωλύω ὁ πρῶτος γένεσις ὁ σάρξ ἄμεμπτος γίγνομαι , μηδείς δέω ἔξωθεν φάρμακον · ὁ γάρ αἴτιος ἀμφότερος ὑπό ὅς γίγνομαι πάρειμι καί μηδείς ὁ ἔξωθεν ἐμποδών εἰμί , οὐ ἐνδέχομαι κωλύω ὁ ὁ σάρξ γένεσις . ἀλλά ἐν αὐτός δή ὁ γεννάω ὁ πρῶτος σάρξ περίσσωμα δισσός ἀνάγκη γίγνομαι , καθότι καί οὗτος ἐν ὁ περί φύσις λέγω λογισμός , ὡς ἅπας ὁ κατά ποιότης μετακόσμησις ὁ τροφή ἕτερος μέν παχύς , ἕτερος δέ λεπτός ἕπομαι περίσσωμα . οὗτος ὁ περίσσωμα καί κατά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι , ἀεί ὁ μέν λεπτός ὁ ἄδηλος εἰμί διαπνοή · γίγνομαι δέ καί δῆλος πολλάκις , ὅταν ἤτοι ὁ ἔμφυτος ἀρρωστέω θερμός ἤ τροφή χράω πολύς ὁ δέω , ἤ τις ἐπάγω ὁ ζῷον κίνησις σφοδρός . ὁ δέ ἕτερος ὁ ἐπιτρέφω εἰμί ὁ σῶμα ἐγώ ῥύπος · καί δή εἰͅν ὁ ἕλκος ἰχώρ μέν καλέω ὁ λεπτός περίσσωμα , ῥύπος δέ ἕλκος ὁ παχύς . καί διά μέν ὁ λεπτός περίσσωμα ὑγρός ὁ ἕλκος γίγνομαι , διά δέ ὁ παχύς ῥυπαρός · καί δέω διά οὗτος δισσός φάρμακον , ὡς μέν ὑγρός ὁ ξηραίνω , ὡς δέ ῥυπαρός ὁ καθαίρω αὐτός . κατά οὐδείς τοίνυν χρόνος ὁ φύσις ἀργέω οὐδείς εἰμί καιρός ἐν ὅς μή οὗτος ἄμφω κατά ὁ κοῖλος ἕλκος ἀθροίζω · ὥστε οὐδέ χρόνος εἰμί κατά ὅς οὐ δέω ὁ φάρμακον ἀμφότερος , ὁ τε ξηραίνω καί ὁ καθαίρω . ὁποῖος μέν οὖν εἰμί χρή ὁ γένος ὁ φάρμακον εὑρίσκω · ἀλλά οὐ ἀρκέω οὗτος , χρή γάρ τις ὁ κατά εἶδος ἐξευρίσκω ὅς προσάγω . πόθεν οὖν ἐκεῖνος ἐͅκ τίς εὑρίσκω μέθοδος , ἤ ὁ ἐν ὁ περί φάρμακον ἁπλόος δύναμις λέγω ; δείκνυμι γάρ ἐν ἐκεῖνος ὁ μέν ξηραίνω , ὁ δέ ὑγραίνω , ὁ δέ ψύχω , ὁ δέ θερμαίνω ὁ φάρμακον · ἔνιοι δέ κατά συζυγία ἤ θερμαίνω καί ξηραίνω , ἤ ψύχω καί ὑγραίνω , ἤ θερμαίνω καί ὑγραίνω , ἤ ψύχω καί ξηραίνω · εἰμί τε κατά ἕκαστος αὐτός ἄπειρος μέν τις ὁ πλῆθος ὁ μάλα τε καί ἥσσων · εἰς δέ ὁ χρεία ὁ ἰατρικός ὅρος εὔσημος περιγράφω , πρῶτος τις ἐν αὐτός γίγνομαι τάξις καί δεύτερος καί τρίτος καί τέταρτος . ἐκ ποῖος οὖν τάξις εἰμί ὁ σαρκωτικός φάρμακον , ὅς δή μέτριος φημί χρή ξηραίνω τε καί ῥύπτω ; ἐκ ὁ πρῶτος δηλονότι · μάλα γάρ ἐπιτείνω ὡς μή μόνος ἐκδαπανάω ὁ περισσός ὁ ἀπορρέω ὑγρότης , ἀλλά καί αὐτός ὁ ἐπιρρέω αἷμα ἅπτω , κωλύω ὁ σάρκωσις ἀναλίσκω αὐτός ὁ ὕλη . δείκνυμι δέ τοιοῦτος , λιβανωτός τε καί κρίθινος ἄλευρον καί κυάμινος ὀρόβινος τε καί ἶρις ἀριστολόχεια τε καί καδμία καί πάναξ καί πομφόλυξ · ἅπας δέ οὗτος ἀλλήλων δείκνυμι διαφέρω ὁ τε μάλα καί ἥσσων . καί ὁ μέν ἁπλόος ἔχω ὁ ἐπικρατέω δύναμις , ὁ δέ σύνθετος . ἀριστολόχεια μέν γάρ καί πάναξ μάλα ξηραίνω ὁ ἄλλος καί θερμός ὁ φύσις εἰμί · ὁ δέ κρίθινος καί ὁ κυάμινος ἄλευρον ἥσσων πολύς ἐκεῖνος ξηραίνω καί ἦκα θερμότης μετέχω · λιβανωτός δέ θερμός μέν εἰμί μέτριος , ἥσσων δέ οὗτος ξηραίνω , ὥστε τις φύσις σῶμα οὐδέ ξηραίνω ὁ ἀρχή · ὀρόβινος δέ καί ἶρις ἐν ὁ μεταξύ οὗτος τε καί ἀριστολόχεια καί πάναξ εἰμί . ὅς δέ ὁ λόγος κινέω χρήσιμος αὖθις ἀναλαμβάνω . ὁ γάρ τοι λιβανωτός ὑγρός μέν φύσις σῶμα σαρκόω δύναμαι , ξηρός δέ οὐ δύναμαι · χρή γάρ ἐπίσταμαι περί ὁ πρῶτος ἔνδειξις ὡς δύο εἰμί αὐτός ὁ διαφορά , ὁ μέν κατά φύσις ὁ φυλακή ἐνδείκνυμι καί διά οὗτος ὅμοιος ἑαυτοῦ δέω , ὁ δέ παρά φύσις ὁ ἀναίρεσις ὁ ἑαυτοῦ καί διά οὗτος ὁ ἐναντίος · φθείρω γάρ πᾶς εἰς ἐναντίος τε καί διά ἐναντίος . ὁ μέν οὖν ἕλκος ὅσος ἄν ὑγρός εἰμί , τοσοῦτος δέω φάρμακον ξηραίνω μάλα · ὁ φύσις δέ αὐτός ὁ σῶμα ὅσος ἄν ὑγρός τυγχάνω , τοσοῦτος δέω φάρμακον ξηραίνω ἥσσων · ὥστε ὁ ἴσος ὑγρότης ἔχω ἕλκος ὁ μέν ἐν ξηρός ὁ ὁ κάμνω κρᾶσις μάλα ξηραίνω δέω , ὁ δέ ἐν ὑγρός τοσοῦτος καταδεής , ὅσος ἄν καί ὁ φύσις ὁ φύσις ἀπολείπω · ὁ γάρ ἐπιτρέφω σάρξ παραπλήσιος εἰμί χρή ὁ προυπάρχω . ξηρός οὖν εἰμί ὁ ἀρχαῖος ξηρός χρή γίγνομαι καί ὁ νέος , ὥστε ἐπί πολύς αὐτός δέω ξηραίνω , καί ὅσος ἄν εἰμί ἐπί πολύς ξηρός , ἐπί τοσοῦτος καί ὁ προσάγω φάρμακον εἰμί ξηραντικός . ἐπί δέ γε ὁ ὑγρός φύσις εἰς τοσοῦτος αὖ πάλιν ἥσσων ξηραίνω χρεία εἰμί φάρμακον , εἰς ὅσος καί ὁ σάρξ ἥσσων εἰμί ξηρός . τοιοῦτος οὖν ἔχω κρᾶσις λιβανωτός , ὡς πρός ἀνθρώπινος φύσις σῶμα . πρός μέν γάρ ὁ εὔκρατος καί μέσος ὁμολογέω , ὁ δέ ὑγράς ἀτρέμας ξηραντικός ὑπάρχω , ὥσπερ οὖν αὖ καί ὁ ἄκρος ξηρός ὑγρός ἀτρέμας . δεόντως οὖν ἐπί μέν ἔνιοι ἕλκος τε καί φύσις ὁ λιβανωτός ἐκπυίσκω μέν , οὐ μήν καί σαρκόω · κατά δέ τις ἤδη καί σαρκόω . παραφυλάσσω οὖν εὑρίσκω ὁμολογέω ὁ λόγος ὁ φαίνω . ἐν μέν γάρ ὁ ὑγρός φύσις σαρκωτικός εἰμί , ἐν δέ ὁ ξηρός οὐκέτι · καί κατά μέν ὁ μέτριος ὑγρός ὁ ἕλκος οἷος τε σαρκόω εἰμί , κατά δέ ὁ λίαν ὑγρός παντάπασι ἀδύνατος . ὁράω οὖν ἤδη σαφής ὅσος δέω θεώρημα ἀνήρ μέλλω κατά μέθοδος ὀρθός ἕλκος ἰάομαι ; ἐπειδή γάρ εὑρίσκω πάντως ὑγρότης ἐνυπάρχω ὁ πάθος , ὁ ξηραίνω ἐνδείκνυμι φάρμακον . ἀλλά ἐπεί ὁ μέν αὐτός μάλα ξηραίνω , ὁ δέ ἥσσων , ἐκ τε ὁ ὁ ἕλκος διαφορά ὁ χρήσιμος λαμβάνω ἐͅκ ὁ ὁ κάμνω φύσις . ὥστε οὐ μόνος ἀνάγκη περι φύσις σῶμα ἐπισκοπέω ὁ μέλλω κατά τρόπος ἰατρεύω ἕλκος , ἀλλά καί ὁ περί φάρμακον θεωρία ἀκριβής ἐκμανθάνω καί κρᾶσις σῶμα ὑγρός καί ξηρός ἐπίσταμαι γνώρισμα . θεάομαι τοίνυν ὅσος ὁ μεθοδικός εἰμί ὁ περί ὁ ἀπόφασις τόλμα , οὗτος εἷς μόνος ἀρκέω αὐτός ἡγέομαι εἰς ἕλκος ἴασις κοῖλος , ὁ γιγνώσκω ὅτι πληρωτέον τε εἰμί αὐτός καί σαρκωτέον · οὐ γάρ ἐν οὗτος γε ὁ θεραπεύω εἰμί , ἀλλά ἐν ὁ ὁ σαρκόω ἐξευρίσκω . ἀλλά εὑρίσκω , φημί , ὁ σαρκόω ὁ πεῖρα . λέγω τοίνυν καί ὁ θεραπεύω ἐκ ὁ πεῖρα εὑρίσκω · καί μή μάτην φρυάσσομαι μηδέ ἀνατείνω ὁ μέθοδος . καίτοι καί παρά αὐτός ὁ ἐμπειρικός ὁ χωρίς διορισμός πεῖρα καταγιγνώσκω · γράφω γοῦν ἐν ὁ περί φάρμακον ὑπόμνημα · ἔμπλαστρος πρός ἁπαλόχρωτης καί παῖς καί γυνή · ἔρχομαι τε ὁ λιβανωτός ἐπί ὁ τοιοῦτος φύσις ἕλκος κοῖλος μηδείς ἔχω σύμπτωμα ἕτερος , ἀνατρέφω καί πληρόω . πότερος δέ . ὑγρός ὁ τοιοῦτος σῶμα εἰμί καί διά οὗτος δέω μέτριος ξηραίνω φάρμακον , ἤ ἄλλος τις αἰτία ὁ συμβαίνω εἰμί , οὐ ἐπίσταμαι . καί γάρ αὖ καί πρός ὁ γεροντικός σῶμα γράφω εὑρίσκω ἕτερος φάρμακον , ἄλλος δέ τις πρός ὁ δυσεπούλωτος καί ὀχθώδης ὁ ἕλκος , καί πολύς ἄλλος διορισμός ἐν ἅπας ὁ θεραπευτικός ὑπόμνημα γράφω , ἐκ ὅς ὡς οἷος . τε πρός ὁ ἰδιότης ὁ θεραπεύω φύσις ἐξευρίσκω ὁ συμφέρω φάρμακον . ἅπας γάρ ὁ διορισμός κατά ὁ τέχνη ἀπό ὁ κοινός πειράω ὁ ἴδιος χωρίζω · καί ὅσος ἄν τις πολύς διορίζω , πλήσιος ἀφικνέομαι ὁ ἴδιος , οὗτος δέ αὐτός ἀκριβής ἴδιος , οὔτε γράφω δυνατός εἰμί οὔτε λέγω · διό καί ὁ ἐμπειρικός ὁ μάλα ὁ . ἔργον ὁ τέχνη φροντίζω καί σχεδόν ἅπας ὁ δογματικός ὁμολογέω ὁ μηδείς οἷος τε εἰμί γράφω θεραπεία ἀκριβής , ἀλλά ὁ λείπω εἰς ὁ στοχασμός ὁ ὁ κάμνω φύσις ὁ μέν ἐκ ὁ ἕκαστος ὁ θεραπεύω οἰκεῖος τριβή , ὁ δέ ἐκ ὁ λογικός τεχνάομαι φημί χρή προστίθημι · οὐδείς δέ αὐτός οὕτως εἰμί εὐχερής , ὡς ἅπας ἕλκος κοῖλος φάρμακον εἷς ἔχω ἐπαγγέλλω σαρκωτικός · οὐ γάρ εὑρίσκω ἐν οὐδείς τοιοῦτος φάρμακον , οἷος πᾶς ἕλκος κοῖλος ἰάομαι , ἀλλά παρά ὁ πλῆθος ὁ ὑγρότης τε καί ὁ ῥύπος καί αὐτός ὁ κάμνω ὁ κρᾶσις ὑπαλλάσσω χρή ὁ φάρμακον . ἐάω οὖν ἐνταῦθα ὁ ἀναισχυντία ὁ μεθοδικός ὁράω ὅς τις ποτέ λέγω ὁ ἀπό ὁ ἐμπειρία , ἐκ ὁ ἴδιος ἕκαστος τριβή καί γυμνασία εἰσφέρω τις χρή πρός ὁ ὁ οἰκεῖος ὁ κάμνω φάρμακον εὕρλυμι ἀξιόω . ὡς γάρ καί πολλάκις λέγω , οὐδείς μέν ὁ κατά ὁ ἰατρικός πρᾶγμα καί φάρμακον ἄρρητος ὑπάρχω κατά εἶδος , ἀλλά ὅς μήτε λέγω μήτε γράφω μήτε ὅλος διδάσκω δύναμαι ὁ ποσός εἰμί ἐν ἕκαστος · καί δή εἰͅπί ὁ ἕλκος ὁ μέν ὑγρότης καί ὁ ῥύπος οὐ ἄρρητος , ὁ ποσός δέ ἄρρητος ἐν ἑκάτερος · καίτοι ᾀνταῦθη προσέρχομαι πως βούλομαι ὁ δήλωσις πλησίον , ὀλίγος καί πολύς λέγω ῥύπος καί λεπτός καί παχύς καί παντελής ὀλίγος καί λίαν πολύς καί μέτριος καί σύμμετρος καί πως ἄλλος οὕτως ὀνομάζω πολυειδής , ἵνα ὡς οἷος τε πλησίον ἀφικνέομαι ὁ δήλωσις ὁ πός . προέχω οὖν ἤδη ἐγώ ὁ νόος ἀκριβής , ἵνα οἶδα ὅσος πλεονεκτέω ὁ μέθοδος ποιέω ὁστισοῦν ὁ διά ἐμπειρία μόνος . εἰμί γάρ γιγνώσκω ὅδε τις ὁ φάρμακον ἕλκος κοῖλος σαρκωτικός ἐπί ὁ ὡς ἄν μέν ἐγώ λέγω ὑγρός ὁ κρᾶσις , ὡς δέ ὁ τηρητικός τε καί ἐμπειρικός , ἁπαλόχρωτος τε καί παῖς καί γυνή , εἶτα νῦν ὁ τοιοῦτος προσάγω ὀνίνημι μηδείς . ἐγώ μέν οὖν ζητέω κατά τίς μηδείς ὠφελέω , εἰς δύο οὗτος ἀνάγω σκοπός · ἤ γάρ ἐνδεής ἤ ἄμετρος ξηραίνω · καί σημεῖον γε οὗτος ὁ τε ῥύπος ἔχω καί ὁ ἰχώρ . εἰ μέν γάρ πολύς ὁ ῥύπος , ὑγρός τε ὅλος εἰμί ὁ ἕλκος , ἐνδεής ξηραίνω · εἰ δέ καθαρός τε καί ἄνικμος εὑρίσκω , πέρα ὁ προσήκω . εὐθύς δέ καί ὁ ποσός ὁ σύμμετρος μάλα ἤ ἥσσων ἐκ ὁ πός ὁ γνώρισμα οἶδα · καί τοσοῦτος δύναμαι ὁ ἐφεξῆς φάρμακον ἤ ξηρός ἤ οὐ τοιοῦτος προσφέρω . ὁ δέ ἐμπειρικός ὅτι μέν οὐ σαρκόω ὅδε τις , ὁ προσάγω φάρμακον ὁράω · μή γιγνώσκω μέντοι πότερος ὁ μάλα ἤ ὁ ἥσσων ξηραίνω , μεταβαίνω ἐπί ἕτερος ἀδυνατέω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ περί ὁ Ἐρασίστρατος τε καί Ἡρόφιλος ἐκ ἥμισυς ὥσπερ καί πρόσθεν δείκνυμι εἰμί δογματικός κακός ἰατρεύω ἕλκος · μόνος γάρ ἐπιχειρέω λογικός θεραπεύω ὅσος ὁ ὀργανικός εἰμί μόριον ἴδιος . νόσημα · ὁ δέ ἕλκος , ὥσπερ καί πρόσθεν λέγω , κοινός εἰμί ὁμοιομερής τε καί ὀργανικός , ὥστε καί οὗτος κατά τοσοῦτος ἐμπειρικός θεραπεύω , κατά ὅσος ἐν ὁ ὁμοιομερής φύω γίγνομαι . καί μέν δή εἰͅν ὁ ὁ ἀπόλλυμι τέλειος οὐσία ἤ κολοβόω ἐπιχειρέω θεραπεύω , ᾀνταῦθη ἀναγκαῖος αὐτός εἰμί ἀποπίπτω πολλαχῆ ὁ λογικός . εἰ γάρ αὐτός ὁ ἀπόλλυμι οὐσία τις εἰμί ὁμοιομερής , ἀναγκαῖος εἰμί ὁ προνοέω αὐτός ὁ γένεσις ὑπέρ ἅπας ὁ φύσις ἐπίσταμαι . περί μέν δή οὗτος καί αὖθις λέγω . ὁ δέ μή τυγχάνω εἰμί πρᾶγμα , καλός ἕλκος προνοέω καί ὡς ὁ πρῶτος πᾶς ἔνδειξις , ὁ καί ὁ ἰδιώτης γιγνώσκω πολλοστός εἰμί μόριον ὁ θεραπεία , ἐναργής ἀποδείκνυμι νομίζω · καί γάρ ὅτι δραστικός ποιότης εἰμί θερμότης τε καί ψυχρότης καί ὑγρότης καί ξηρότης ἀναγκαῖος ἀποδείκνυμι καί οὗτος ἐφεξῆς ἅπας ὁ περί κρᾶσις γιγνώσκω κατά τε ὁ ἡμέτερος σύγγραμμα καί ἄλλος πᾶς ὁ οὗτος πλησιάζω . νῦν μέν οὖν ὁ λόγος ἐπί ἕλκος λέγω κοῖλος , μόνος αὐτός ὁ κοιλότης θεραπεύω · ἐγώ · ὁ γάρ ὡς ἕλκος θεραπεία κατά ὁ πάρειμι οὔπω λέγω . συνίστημι δέ καί ὅδε κατά ὁ αὐτός μέθοδος · ἀπό τε γάρ ὁ ὁ θεραπεύω κρᾶσις λαμβάνω καί προσέτι ὁ ὁ φάρμακον δύναμις · λέγω δέ ἄμφω οὗτος ὁ περί ὁ στοιχεῖον λόγος , μή συγχωρέω γάρ ἐν ὁ μέθοδος γένεσις καί φθορά αἰτία εἰμί ὁ τέσσαρες ποιότης , οὔτε ἄρχω ὁ μέθοδος δυνατός οὔτε προέρχομαι οὔτε τελειόω · ὁ δέ ἐκεῖνος ἐπιδείκνυμι δράω τε καί πάσχω εἰς ἀλλήλων ὁ περί ὁ στοιχεῖον εἰμί θεωρία . ὅς οὖν ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἐπιδείκνυμι , ὑπό ὁ νῦν ἐνίστημι λόγος μαρτυρέω , ὁ μηδείς δύναμαι πραγματεύομαι περί μηδείς ὁ ὁμοιομερής ὁ ἰατρός ἄνευ ὁ φυσικός ὀνομάζω θεωρία . ἀλλά ἐκεῖ μέν ἐπί ὁ ὁμοιομερής ἀποδείκνυμι μόνος , ἐνταῦθα δέ ἤδη πως ὁ λόγος ἐμφανίζω μηδέ ἐπί ὁ ὀργανικός ὁλόκληρος ἐξευρίσκω δύναμαι ὁ θεραπεία μηδείς χωρίς ὁ κᾀκείνης προσάπτω · δείκνυμι δέ ἐναργής ἔτι αὐτός οὗτος παρά ὅλος ὁ πραγματεία .