galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 11.2
Ἡ γάρ τοι πρώτη πασῶν ἔνδειξις θεραπευτικὴ ἐξ αὐτοῦ τοῦ θεραπευομένου νοσήματος γιγνομένη τὴν ἐναντίωσιν ἐδίδαξεν . ἐπεὶ δ’ ἔστι πλείονα γένη τῶν νόσων , ἕκαστον αὐτῶν ἰδίαν ἕξει τὴν ἐναντίωσιν . ἀλλὰ τὰ μὲν ἄλλα παρείσθω τό γε νῦν εἶναι . προκεχωρήσθω δὲ μόνον ἡμῖν εἰς τὰ παρόντα τῆς θεραπευομένης νόσου τὸ γένος ἐν δυσκρασίᾳ κείμενον . ἰαθήσεται τοίνυν τοῦτο διὰ τῆς ἐναντίας αὐτῷ δυσκρασίας . ἀλλ’ ἐπεὶ τοῦ γένους ὅλου τῶν πυρετῶν ἡ δυσκρασία θερμότης ἐστὶ , διὰ ψυχρότητος ἰαθήσεται , ὥστε ἀλλήλαις ὁμολογεῖν ἁπάσας τὰς ἐνδείξεις . ἐάν τε γὰρ εἴπωμεν ἁπλῶς οὕτως ὡς χρὴ τὸν πυρετὸν ἰᾶσθαι διὰ τῶν ἐναντίων ἐάν τε προσθέντες ὡς διὰ τῶν ἐναντίων τῇ κράσει μάχην οὐδεμίαν ἕξουσιν οἱ λόγοι · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδ’ εἰ φαίημεν ἰᾶσθαι χρῆναι διὰ τῶν ψυχόντων τὸν πυρετὸν , ὥσπερ γε οὐδ’ εἰ τέμνοντες τοῦτο φαίημεν ἐνίοτε μὲν ἰᾶσθαι τὸν πυρετὸν ἡμᾶς διὰ τῶν ἐνεργείᾳ ψυχόντων , ἐνίοτε δὲ διὰ τῶν δυνάμει , καί ποτε αὖθις διὰ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς , ἢ καὶ συντιθέντες ταῦτα μάχην οὐδεμίαν ἕξει τοῖς προειρημένοις ὁ λόγος , ὥσπερ γε οὐδ’ εἰ φαίημεν ὅσα μὲν κατ’ ἐνέργειαν ἢ δύναμιν ἢ κατὰ συμβεβηκὸς θερμαίνει χείρονας ἑαυτῶν ἀποτελεῖν τοὺς πυρετοὺς , ὅσα δ’ αὖ κατ’ ἐνέργειαν ἢ δύναμιν ἢ κατὰ συμβεβηκὸς ψύχει θεραπεύειν αὐτούς . ἡ γὰρ ἀπὸ τῆς διαθέσεως ἔνδειξις εἰς τοσούτους ἐτμήθη τοὺς κατὰ μέρος σκοπούς . αὐτοὶ δὲ πάλιν οὗτοι οἱ σκοποὶ τὴν ὕλην τῶν βοηθημάτων εὑρίσκουσι κατὰ τὰς ἐν τοῖς περὶ φαρμάκων εἰρημένας μεθόδους · ἀρχὴ γὰρ ἐκείνων ἐστὶν εἰς ὅπερ ἐτελεύτησεν ἡ ἐκ τῆς θεραπευομένης διαθέσεως τομή . κυριωτάτη μὲν οὖν ἐν τῷ λυθῆναι τὴν νόσον θεραπεία νοεῖται , καταχρωμένων δὲ καὶ τὸ μικτὸν γένος ἔκ τε τῆς ὄντως θεραπείας καὶ ἣν ὀνομάζουσι προφυλακήν . τῶν μὲν οὖν ἐφημέρων πυρετῶν ἡ ὄντως ἐστὶ θεραπεία , καθάπερ γε καὶ ἡ τῶν ἑκτικῶν . ὅσοι δ’ ἐπὶ χυμοῖς συνίστανται σηπομένοις ἡ λεγομένη θεραπεία τὴν προφυλακὴν προσείληφεν , ἥτις ἐστὶ τὸ τὴν νόσον ἐργαζόμενον αἴτιον ἐκκόπτειν . ὀνομάζεται δὲ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ μέρος τῆς τέχνης θεραπευτικὸν , ἀποκεχωρισμένον τοῦ καθαρῶς τε καὶ εἰλικρινῶς προφυλακτικοῦ τῷ γενέσθαι τὴν νόσον μὲν αἰσθητῶς ὑπὸ τῆς αἰτίας ἤδη , μέλλειν δὲ ἔσεσθαι κατὰ τὰς προφυλακτικάς . τοῖς μὲν οὖν ὀνόμασιν ὡς ἂν ἐθέλοι τις χρήσθω , τοῦτο γὰρ ἀναμιμνήσκειν ἀεὶ χρὴ , φυλαττέτω δὲ τὴν ἐφ’ ἑκάστου τῶν πραγμάτων ἔνδειξιν τῶν ἰαμάτων , ὡς εἴ γε παραλείποι τι κᾂν ἓν ἐξ αὐτῶν , ἀνάλογον ἐκείνου τῷ μεγέθει τε καὶ τῇ δυνάμει βλάψει τὴν ἴασιν .
Lemmas: ὁ γάρ τοι πρῶτος πᾶς ἔνδειξις θεραπευτικός ἐκ αὐτός ὁ θεραπεύω νόσημα γίγνομαι ὁ ἐναντίωσις διδάσκω . ἐπεί δέ εἰμί πολύς γένος ὁ νόσος , ἕκαστος αὐτός ἴδιος ἔχω ὁ ἐναντίωσις . ἀλλά ὁ μέν ἄλλος παρίημι ὁ γε νῦν εἰμί . προχωρέω δέ μόνος ἐγώ εἰς ὁ πάρειμι ὁ θεραπεύω νόσος ὁ γένος ἐν δυσκρασία κεῖμαι . ἰάομαι τοίνυν οὗτος διά ὁ ἐναντίος αὐτός δυσκρασία . ἀλλά ἐπεί ὁ γένος ὅλος ὁ πυρετός ὁ δυσκρασία θερμότης εἰμί , διά ψυχρότης ἰάομαι , ὥστε ἀλλήλων ὁμολογέω ἅπας ὁ ἔνδειξις . ἐάν τε γάρ λέγω ἁπλῶς οὕτως ὡς χρή ὁ πυρετός ἰάομαι διά ὁ ἐναντίος ἐάν τε προστίθημι ὡς διά ὁ ἐναντίος ὁ κρᾶσις μάχη οὐδείς ἔχω ὁ λόγος · κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ εἰ φημί ἰάομαι χρή διά ὁ ψύχω ὁ πυρετός , ὥσπερ γε οὐδέ εἰ τέμνω οὗτος φημί ἐνίοτε μέν ἰάομαι ὁ πυρετός ἐγώ διά ὁ ἐνέργεια ψύχω , ἐνίοτε δέ διά ὁ δύναμις , καί ποτέ αὖθις διά ὁ κατά συμβαίνω , ἤ καί συντίθημι οὗτος μάχη οὐδείς ἔχω ὁ προλέγω ὁ λόγος , ὥσπερ γε οὐδέ εἰ φημί ὅσος μέν κατά ἐνέργεια ἤ δύναμις ἤ κατά συμβαίνω θερμαίνω κακός ἑαυτοῦ ἀποτελέω ὁ πυρετός , ὅσος δέ αὖ κατά ἐνέργεια ἤ δύναμις ἤ κατά συμβαίνω ψύχω θεραπεύω αὐτός . ὁ γάρ ἀπό ὁ διάθεσις ἔνδειξις εἰς τοσοῦτος τέμνω ὁ κατά μέρος σκοπός . αὐτός δέ πάλιν οὗτος ὁ σκοπός ὁ ὕλη ὁ βοήθημα εὑρίσκω κατά ὁ ἐν ὁ περί φάρμακον λέγω μέθοδος · ἀρχή γάρ ἐκεῖνος εἰμί εἰς ὅς τελευτάω ὁ ἐκ ὁ θεραπεύω διάθεσις τομή . κύριος μέν οὖν ἐν ὁ λύω ὁ νόσος θεραπεία νοέω , καταχράομαι δέ καί ὁ μικτός γένος ἐκ τε ὁ ὄντως θεραπεία καί ὅς ὀνομάζω προφυλακή . ὁ μέν οὖν ἐφήμερος πυρετός ὁ ὄντως εἰμί θεραπεία , καθά γε καί ὁ ὁ ἑκτικός . ὅσος δέ ἐπί χυμός συνίστημι σήπω ὁ λέγω θεραπεία ὁ προφυλακή προσλαμβάνω , ὅστις εἰμί ὁ ὁ νόσος ἐργάζομαι αἴτιος ἐκκόπτω . ὀνομάζω δέ καί αὐτός οὗτος ὁ μέρος ὁ τέχνη θεραπευτικός , ἀποχωρίζω ὁ καθαρός τε καί εἰλικρινής προφυλακτικός ὁ γίγνομαι ὁ νόσος μέν αἰσθητός ὑπό ὁ αἰτία ἤδη , μέλλω δέ εἰμί κατά ὁ προφυλακτικός . ὁ μέν οὖν ὄνομα ὡς ἄν ἐθέλω τις χράω , οὗτος γάρ ἀναμιμνῄσκω ἀεί χρή , φυλάσσω δέ ὁ ἐπί ἕκαστος ὁ πρᾶγμα ἔνδειξις ὁ ἴαμα , ὡς εἰ γε παραλείπω τις ἔͅν εἷς ἐκ αὐτός , ἀνάλογος ἐκεῖνος ὁ μέγεθος τε καί ὁ δύναμις βλάπτω ὁ ἴασις .