galenus.de-methodo-medendi-libri-xiv 14.2
Κρεῖττον δ’ ἐστὶν , ὥσπερ ἀεὶ λέγομέν τε καὶ πράττομεν , οὕτω καὶ νῦν ἡμᾶς ἀπὸ τῶν πραγμάτων , οὐ τῶν ὀνομάτων ἄρξασθαι , δευτέραν ἀμείνω τῆς πρόσθεν ἀρχῆς τῷ λόγῳ τήνδε θεμένους . ὅταν αἵματος πολλοῦ κατασκήψαντος εἴς τι μόριον , ὡς μὴ στέγεσθαι πρὸς τῶν ἀγγείων τῶν κατ’ αὐτὸ , διεκπίπτῃ τι δροσοειδῶς ἐκ τῶν ἀγγείων εἰς τὰς τῶν μυῶν χώρας , ἃς ἔχουσι μεταξὺ τῶν συντιθέντων αὐτοὺς ὁμοιομερῶν σωμάτων , ὄγκος μὲν γίγνεται διὰ τὸ πλῆθος · ἕπεται δὲ αὐτῷ τάσις μὲν τοῦ δέρματος , ὀδύνη δ’ ἐν τῷ βάθει καὶ πόνος μετὰ σφυγμοῦ καὶ ἁπτομένοις ἀντιτυπία τις , ἔρευθός τε καὶ θερμότης , ὡς ἂν καὶ τοῦ δέρματος ἀπολαύοντος ὧν πάσχουσιν αἱ ὑπ’ αὐτὸ σάρκες . ἀνάλογόν τε τοῖς νῦν εἰρημένοις καὶ περὶ τὰ σπλάγχνα γίνεται διάθεσις . ἔστι γὰρ δὴ κᾀν τούτοις ἰδία σὰρξ , ἣν ἔνιοι παρέγχυμα προσαγορεύουσιν , εἰς ἣν ἀτμοειδῶς ἐκ τῶν πεπληρωμένων ἀγγείων ἐκκρινόμενον τὸ αἷμα τὰ προειρημένα συμπτώματα ἐργάσεται . μία μὲν οὖν ἥδε διάθεσις αἱματώδους ἔκγονος ῥεύματος ἐν σαρκοειδέσι σώμασι μάλιστα γινομένη . δευτέρα δ’ ἑτέρα χολώδους περὶ τὸ δέρμα συνισταμένη μάλιστα τό τ’ ἐκτὸς τοῦτο , τὸ κοινὸν ἁπάντων σκέπασμα τῶν μορίων , καὶ τὸ καθ’ ἕκαστον τῶν ἐντὸς περιτεταμένων ὑμενῶδές τε καὶ λεπτόν . ὥσπερ οὖν ἡ προτέρα συνεπιλαμβάνει τι καὶ τοῦ δέρματος , οὕτω καὶ ἥδε τῆς ὑποκειμένης αὐτῷ σαρκός . εἰ δὲ καὶ παχύτερος ὁ χυμὸς εἴη καὶ δριμύτερος , ἀποδέρει τὴν ἐπιδερμίδα καί ποτ’ ἐν τῷ χρόνῳ πρὸς τὸ βάθος ἐξικνεῖται τοῦ δέρματος ἡ ἕλκωσις . αὕτη μὲν οὖν ἡ διάθεσις ἐρυσίπελας ὀνομαζέσθω , διττὴν δὲ ἔχον , ὡς εἴρηται , διαφορὰν , ἤτοι χωρὶς ἑλκώσεως , ἢ σὺν ταύτῃ γιγνόμενον . ἡ προτέρα δὲ μονοειδής ἐστι καὶ καλείσθω φλεγμονή . ὅταν οὖν μήτε ἀκριβῶς ᾖ χολῶδες τὸ ῥεῦμα μήθ’ αἱματῶδες , ἀλλ’ ἐξ ἀμφοῖν μικτὸν , ἀπὸ μὲν τοῦ κρατοῦντος ἐν τῇ μίξει τοὔνομα αὐτῷ τιθέσθω , κατηγορείσθω δὲ τοῦτο τὸ κρατούμενον , ὡς ἤτοι φλεγμονὴν ἐρυσιπελατώδη καλεῖν ἡμᾶς ἢ ἐρυσίπελας φλεγμονῶδες . εἰ δὲ μηδέτερον ἐπικρατοίη , μέσον ἐρυσιπέλατός τε καὶ φλεγμονῆς ὀνομαζέσθω τὸ πάθος .
Lemmas: κρατύς δέ εἰμί , ὥσπερ ἀεί λέγω τε καί πράσσω , οὕτως καί νῦν ἐγώ ἀπό ὁ πρᾶγμα , οὐ ὁ ὄνομα ἄρχω , δεύτερος ἀγαθός ὁ πρόσθεν ἀρχή ὁ λόγος ὅδε τίθημι . ὅταν αἷμα πολύς κατασκήπτω εἰς τις μόριον , ὡς μή στέγω πρός ὁ ἀγγεῖον ὁ κατά αὐτός , διεκπίτνω τις δροσοειδής ἐκ ὁ ἀγγεῖον εἰς ὁ ὁ μῦς χώρα , ὅς ἔχω μεταξύ ὁ συντίθημι αὐτός ὁμοιομερής σῶμα , ὄγκος μέν γίγνομαι διά ὁ πλῆθος · ἕπομαι δέ αὐτός τάσις μέν ὁ δέρμα , ὀδύνη δέ ἐν ὁ βάθος καί πόνος μετά σφυγμός καί ἅπτω ἀντιτυπία τις , ἔρευθος τε καί θερμότης , ὡς ἄν καί ὁ δέρμα ἀπολαύω ὅς πάσχω ὁ ὑπό αὐτός σάρξ . ἀνάλογος τε ὁ νῦν λέγω καί περί ὁ σπλάγχνον γίγνομαι διάθεσις . εἰμί γάρ δή εἰͅν οὗτος ἴδιος σάρξ , ὅς ἔνιοι παρέγχυμα προσαγορεύω , εἰς ὅς ἀτμοειδής ἐκ ὁ πληρόω ἀγγεῖον ἐκκρίνω ὁ αἷμα ὁ προλέγω σύμπτωμα ἐργάζομαι . εἷς μέν οὖν ὅδε διάθεσις αἱματώδης ἔκγονος ῥεῦμα ἐν σαρκοειδής σῶμα μάλα γίγνομαι . δεύτερος δέ ἕτερος χολώδης περί ὁ δέρμα συνίστημι μάλα ὁ τε ἐκτός οὗτος , ὁ κοινός ἅπας σκέπασμα ὁ μόριον , καί ὁ κατά ἕκαστος ὁ ἐντός περιτείνω ὑμενώδης τε καί λεπτός . ὥσπερ οὖν ὁ πρότερος συνεπιλαμβάνομαι τις καί ὁ δέρμα , οὕτως καί ὅδε ὁ ὑπόκειμαι αὐτός σάρξ . εἰ δέ καί παχύς ὁ χυμός εἰμί καί δριμύς , ἀποδέρω ὁ ἐπιδερμίς καί ποτέ ἐν ὁ χρόνος πρός ὁ βάθος ἐξικνέομαι ὁ δέρμα ὁ ἕλκωσις . οὗτος μέν οὖν ὁ διάθεσις ἐρυσίπελας ὀνομάζω , δισσός δέ ἔχω , ὡς λέγω , διαφορά , ἤτοι χωρίς ἕλκωσις , ἤ σύν οὗτος γίγνομαι . ὁ πρότερος δέ μονοειδής εἰμί καί καλέω φλεγμονή . ὅταν οὖν μήτε ἀκριβής εἰμί χολώδης ὁ ῥεῦμα μήτε αἱματώδης , ἀλλά ἐκ ἄμφω μικτός , ἀπό μέν ὁ κρατέω ἐν ὁ μίξις ὄνομα αὐτός τίθημι , κατηγορέω δέ οὗτος ὁ κρατέω , ὡς ἤτοι φλεγμονή ἐρυσιπελατώδης καλέω ἐγώ ἤ ἐρυσίπελας φλεγμονώδης . εἰ δέ μηδέτερος ἐπικρατέω , μέσος ἐρυσίπελας τε καί φλεγμονή ὀνομάζω ὁ πάθος .