galenus.de-marcore-liber 2
Κάλλιον οὖν ἴσως ἐστὶ κᾀνταῦθα τὸν λόγον ἐπ’ ἀρχὴν ἀγαγεῖν . ἀρχὴ δὲ ἀρίστη τὸ γνῶναι γήρως αἰτίαν , ἐπειδὴ φαίνεται τῶν μαρασμῶν οὗτος ἀφυκτότατος , ὡς καὶ κατὰ φύσιν εἶναι δοκεῖν · ἄφυκτα δὲ τὰ τῆς φύσεως ἔργα σύμπαντά ἐστι , καὶ τάξιν τῆς γενέσεως ἀναγκαίαν ἔχοντα . προηγεῖται δέ τι καὶ αὐτοῦ τοῦδε τὸ γνῶναι τὰ σημαινόμενα τῆς κατὰ φύσιν λέξεως . οὐ γὰρ δὴ οὕτω λέγεται κατὰ φύσιν εἶναι τὸ γῆρας , ὡς τὸ τρέφεσθαί τε καὶ αὐξάνεσθαι . ταυτὶ μὲν γὰρ ἔργα τῆς φύσεώς ἐστι , τὸ γῆρας δὲ οὐκ ἔργον , ἀλλὰ πάθος ἐξ ἀνάγκης ἑπόμενον . οὐδὲν γὰρ τῶν γεννητῶν ζώων ἀγήρων ἑωρᾶτο . καὶ διὰ τοῦτο κατὰ φύσιν εἶναι λέγουσιν αὐτό τινες ἐξ ἀνάγκης ἑπόμενον ἅπασι τοῖς ὑπὸ φύσεως διοικουμένοις . εἴπερ οὖν κατὰ τοῦτο τὸ σημαινόμενον εἴρηται κατὰ φύσιν εἶναι τὸ γῆρας , οὔτ’ ἀναγκαῖον ἔτι προσεπισκέπτεσθαι τἄλλα σημαινόμενα τῆς λέξεως , ἃ κακῶς ἔδοξέ τισιν , ὡς ἐν ἑτέροις ἐπιδείκνυμεν , οὔτ’ ἀπορία τις ὑπολείπεται κατὰ τὸν λόγον . οὕτω γὰρ λεγόντων , ὡς εἴρηται νῦν , ἀληθές ἐστι τὸ κατὰ φύσιν εἶναι τὸ γῆρας ἄφυκτόν τε ὑπάρχειν , εἴπερ ἐξ ἀνάγκης ἕπεται τοῖς ἔργοις τῆς φύσεως . καί τοί τις τῶν καθ’ ἡμᾶς φιλοσόφων ἔγραψε βιβλίον , ἐπιδεικνὺς ὅπως ἔνεστιν ἀγήρων τινὰ διαμεῖναι τὸ πάμπαν . ἐξέδωκε μὲν οὖν τὸ βιβλίον ἔτι τεσσαρακοντούτης ὢν , παρέτεινε δὲ μέχρι καὶ τῶν ὀγδοήκοντα ἐτῶν , καὶ ἦν οὕτως ἰσχνός τε καὶ ξηρὸς , ὡς ἁρμόζειν ἐπ’ αὐτοῦ τὴν ἐκ τοῦ προγνωστικοῦ Ἱπποκράτειον ῥῆσιν , ῥὶς ὀξεῖα , ὀφθαλμοὶ κοῖλοι , κρόταφοι ξυμπεπτωκότες , ὦτα ψυχρὰ , καὶ συνεσταλμένα , καὶ οἱ λοβοὶ τῶν ὤτων ἀπεστραμμένοι , καὶ τὸ περὶ τὸ μέτωπον ξηρόν τε καὶ περιτεταμένον , καὶ καρφαλέον ἐόν . ἐπεὶ τοίνυν ἐγελᾶτο τοιοῦτος φαινόμενος , ὅτι ἄλλους ἀνθρώπους ἐπεχείρησε διδάσκειν , ὅπως ἄν τις ἀγήρως διαμείνῃ , δευτέραν ἔκδοσιν ἐποιήσατο περὶ τῆς θαυμαστῆς ἀγηρασίας , οὕτω γὰρ αὐτὴν καὶ ὠνόμασε διὰ τοῦ συγγράμματος , ﻿ ἐπιδεικνὺς , ὡς οὐ πᾶς ἄνθρωπος ἀγήρως δύναται διαμένειν , ἀλλὰ δέοι μὲν εἰς τοῦτο καὶ φύσιν ἔχειν ἐπιτηδείαν , μάλιστα δ’ ὧν ἡ πρώτη τροφὴ τοιαῦτα βάλλοιτο θεμέλια , καὶ ἐπηγγείλατο τῶν ἐπιτηδείων εἰς τοῦτο βρεφῶν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς αὐτὸς ἐπιστατῶν , ἀθάνατα αὐτῶν ποιήσειν τὰ σώματα . καὶ ἦν ἀνεξέλεγκτον αὐτοῦ τὸ ἐπάγγελμα · πρὸ τοῦ γὰρ ἀνδρωθῆναι τοὺς παῖδας , οὓς παρελάμβανεν , ἔμελλεν αὐτὸς τεθνήξεσθαι . οἱ μὲν οὖν ἄλλοι πάντες ἐσχάτην μωρίαν αὐτοῦ κατεγίνωσκον , ἐγὼ δὲ οὒ , [ μόνον ] εἰδὼς , ὅτι πολλὰ καὶ ἄλλα δόγματα τοῖς διὰ τῆς ἐμπειρίας ἐγνωσμένοις μαχόμενα πολλοὶ τῶν λογικῶν ἀνδρῶν ἀπεφήναντο τῇ πιθανότητι τῶν λόγων ἐξαπατηθέντες . οὐκ οὖν οὐδὲ τοῦτο θαυμαστόν ἐστιν ὅσον ἐπὶ τῷ λόγῳ . τὸ γὰρ ὅτι τὸ γεννητὸν πᾶν φθαρήσεται πάντως οὔτ’ ἐπιστημονικὴν οὔτ’ ἀναγκαίαν ἔχει τὴν ἀκολουθίαν , ἀλλ’ ἄχρι τοῦ πιθανοῦ προϊοῦαν , ὡς ἐν τῷ περὶ ἀποδείξεως ἀποδέδεικται ; καίτοι γε τούτῳ χρῶνται τῷ λόγῳ σχεδὸν ἅπαντες , ὅσοι τὸ γηράσκειν ἀναγκαῖον ἐπιδεικνύουσι τοῖς ζώοις , ὁδὸν εἶναι φάσκοντες αὐτὸ πρὸς τὴν ἐξ ἀνάγκης ἑπομένην φθορὰν τοῖς γεννητοῖς ἅπασιν . ἐξ ἐμπειρίας οὖν ἔτι μόνης τὸ γῆρας ἀναγκαῖόν τε καὶ κατὰ φύσιν , ὥσπέρ γε καὶ ὁ θάνατος οὐδ’ αὐτὸς ἀποδεδειγμένος ὑπὸ τῶν ἑτοίμως ἀποφαινομένων καὶ λεγόντων , ὡς ἀναγκαῖόν ἐστι τὸ γεννηθὲν ἅπαν εὐθὺς εἶναι φθαρησόμενον . ἑπόμενον δὲ δήπου τοῖς σοφισταῖς ἐστι τὸ πρὸς τὴν ἐμπειρίαν ἀντιλέγειν , ὅπερ , οἶμαι , κᾀκεῖνος ἐποίει φάσκων ἀποθνήσκειν τε καὶ γηράσκειν ἅπαν ζῶον ἀγνοίᾳ τῶν ἐπιστατούντων .
Lemmas: καλός οὖν ἴσως εἰμί ᾀνταῦθη ὁ λόγος ἐπί ἀρχή ἄγω . ἀρχή δέ ἀγαθός ὁ γιγνώσκω γῆρας αἰτία , ἐπειδή φαίνω ὁ μαρασμός οὗτος ἄφυκτος , ὡς καί κατά φύσις εἰμί δοκέω · ἄφυκτος δέ ὁ ὁ φύσις ἔργον σύμπας εἰμί , καί τάξις ὁ γένεσις ἀναγκαῖος ἔχω . προηγέομαι δέ τις καί αὐτός ὅδε ὁ γιγνώσκω ὁ σημαίνω ὁ κατά φύσις λέξις . οὐ γάρ δή οὕτως λέγω κατά φύσις εἰμί ὁ γῆρας , ὡς ὁ τρέφω τε καί αὐξάνω . οὗτος μέν γάρ ἔργον ὁ φύσις εἰμί , ὁ γῆρας δέ οὐ ἔργον , ἀλλά πάθος ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι . οὐδείς γάρ ὁ γεννητός ζῷον ἀγήραος ὁράω . καί διά οὗτος κατά φύσις εἰμί λέγω αὐτός τις ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ἅπας ὁ ὑπό φύσις διοικέω . εἴπερ οὖν κατά οὗτος ὁ σημαίνω λέγω κατά φύσις εἰμί ὁ γῆρας , οὔτε ἀναγκαῖος ἔτι προσεπισκέπτομαι ἄλλος σημαίνω ὁ λέξις , ὅς κακός δοκέω τις , ὡς ἐν ἕτερος ἐπιδείκνυμι , οὔτε ἀπορία τις ὑπολείπω κατά ὁ λόγος . οὕτως γάρ λέγω , ὡς λέγω νῦν , ἀληθής εἰμί ὁ κατά φύσις εἰμί ὁ γῆρας ἄφυκτος τε ὑπάρχω , εἴπερ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι ὁ ἔργον ὁ φύσις . καί τοι τις ὁ κατά ἐγώ φιλόσοφος γράφω βιβλίον , ἐπιδείκνυμι ὅπως ἔνειμι ἀγήραος τις διαμένω ὁ πάμπαν . ἐκδίδωμι μέν οὖν ὁ βιβλίον ἔτι τεσσαρακοντούτης εἰμί , παρατείνω δέ μέχρι καί ὁ ὀγδοήκοντα ἔτος , καί εἰμί οὕτως ἰσχνός τε καί ξηρός , ὡς ἁρμόζω ἐπί αὐτός ὁ ἐκ ὁ προγνωστικός Ἱπποκράτειος ῥῆσις , ῥίς ὀξύς , ὀφθαλμός κοῖλος , κρόταφος συμπίπτω , οὖς ψυχρός , καί συνεσταλμένος , καί ὁ λοβός ὁ οὖς ἀποστρέφω , καί ὁ περί ὁ μέτωπον ξηρός τε καί περιτείνω , καί καρφαλέος εἰμί . ἐπεί τοίνυν γελάω τοιοῦτος φαίνω , ὅτι ἄλλος ἄνθρωπος ἐπιχειρέω διδάσκω , ὅπως ἄν τις ἀγήραος διαμένω , δεύτερος ἔκδοσις ποιέω περί ὁ θαυμαστός ἀγηρασία , οὕτως γάρ αὐτός καί ὀνομάζω διά ὁ σύγγραμμα , ﻿ ἐπιδείκνυμι , ὡς οὐ πᾶς ἄνθρωπος ἀγήραος δύναμαι διαμένω , ἀλλά δέω μέν εἰς οὗτος καί φύσις ἔχω ἐπιτήδειος , μάλα δέ ὅς ὁ πρῶτος τροφή τοιοῦτος βάλλω θεμέλιος , καί ἐπαγγέλλω ὁ ἐπιτήδειος εἰς οὗτος βρέφος εὐθύς ἐκ ἀρχή αὐτός ἐπιστατέω , ἀθάνατος αὐτός ποιέω ὁ σῶμα . καί εἰμί ἀνεξέλεγκτος αὐτός ὁ ἐπάγγελμα · πρό ὁ γάρ ἀνδρόω ὁ παῖς , ὅς παραλαμβάνω , μέλλω αὐτός θνῄσκω . ὁ μέν οὖν ἄλλος πᾶς ἔσχατος μωρία αὐτός καταγιγνώσκω , ἐγώ δέ οὐ , [ μόνος ] οἶδα , ὅτι πολύς καί ἄλλος δόγμα ὁ διά ὁ ἐμπειρία γιγνώσκω μάχομαι πολύς ὁ λογικός ἀνήρ ἀποφαίνω ὁ πιθανότης ὁ λόγος ἐξαπατάω . οὐ οὖν οὐδέ οὗτος θαυμαστός εἰμί ὅσος ἐπί ὁ λόγος . ὁ γάρ ὅτι ὁ γεννητός πᾶς φθείρω πάντως οὔτε ἐπιστημονικός οὔτε ἀναγκαῖος ἔχω ὁ ἀκολουθία , ἀλλά ἄχρι ὁ πιθανός προί-̈ῦᾳσκω , ὡς ἐν ὁ περί ἀπόδειξις ἀποδείκνυμι ; καίτοι γε οὗτος χράω ὁ λόγος σχεδόν ἅπας , ὅσος ὁ γηράσκω ἀναγκαῖος ἐπιδείκνυμι ὁ ζῷον , ὁδός εἰμί φάσκω αὐτός πρός ὁ ἐκ ἀνάγκη ἕπομαι φθορά ὁ γεννητός ἅπας . ἐκ ἐμπειρία οὖν ἔτι μόνος ὁ γῆρας ἀναγκαῖος τε καί κατά φύσις , ὥσπερ γε καί ὁ θάνατος οὐδέ αὐτός ἀποδείκνυμι ὑπό ὁ ἑτοῖμος ἀποφαίνω καί λέγω , ὡς ἀναγκαῖος εἰμί ὁ γεννάω ἅπας εὐθύς εἰμί φθείρω . ἕπομαι δέ δήπου ὁ σοφιστής εἰμί ὁ πρός ὁ ἐμπειρία ἀντιλέγω , ὅς , οἴομαι , κᾀκεῖνος ποιέω φάσκω ἀποθνῄσκω τε καί γηράσκω ἅπας ζῷον ἄγνοια ὁ ἐπιστατέω .