galenus.de-marcore-liber 6
Ὅτι δὲ ἀδύνατον ἰάσασθαι μαρασμὸν , ὅταν ὄντως μαρασμὸς ᾖ , λέλεκται μέν που καὶ πρόσθεν , ἡνίκα περὶ τοῦ γήρως ἐγράφομεν , εἰρήσεται δὲ καὶ νῦν . συμβαίνει τι τοιοῦτον τοῖς οἰομένοις ἰᾶσθαι μαρασμὸν , οἷόν τι καὶ τοῖς ὑπειληφόσι τὴν εἰς τὰ πρόσω μετάστασιν τῶν καταμαρανθέντων κατὰ ῥάχιν σπονδύλων . ἐξ ὧν γὰρ ἑκάτεροι περὶ τὰς διαγνώσεις τῶν παθῶν ἐσφάλησαν , ἐκ τούτων ᾠήθησαν ἑαυτοὺς μέγιστα κατωρθωκέναι . καταλεπτυνθέντας μὲν γάρ τινας ἰάσαντο , μαρανθέντας δὲ μηδένας . διττῆς δὲ οὔσης τῶν οὕτω λεπτυνθέντων τῆς διαθέσεως , ὑπὲρ ἑκατέρας ἰδίᾳ λεκτέον . γίνεται τοίνυν ἡ μὲν ἑτέρα τῶν κατισχνωθέντων διάθεσις , ἐπειδὰν ἥ τε ὑγρότης ἀπόλλυται τῶν στερεῶν σωμάτων , ἣν οἰκείαν αὐτῶν ἔφαμεν εἶναι τροφὴν , αἵ θ’ ἁπαλαὶ σάρκες συντακῶσιν · ἡ δ’ ἑτέρα τῶν σωμάτων αὐτῶν ἅπτεται τῶν στερεῶν , ἃ δὴ καὶ πρῶτά τε καὶ ὁμοιομερῆ προσαγορεύομεν . αὕτη μὲν οὖν ἐστιν ἡ ἀνίατος , ὥσπέρ γε καὶ τὸ γῆρας · ἡ δὲ ἑτέρα κινδυνώδης , οὐ μὴν τὸ πάμπαν γε ἀνίατος , ἐν μὲν τῷ κοινῷ γένει ταῖς ἄλλαις ἁπάσαις ἐστὶ , τῶν ἐναντίων τῷ πάθει δεομένη βοηθημάτων , οὐ μὴν ὡσαύτως γε ταῖς πλείσταις αὐτῶν ἀσφαλής . ὑγρανθῆναι μὲν γὰρ χρὴ τὰς τρεῖς διαθέσεις , καὶ τοῦτ’ αὐταῖς κοινὸν ἐπὶ κοινῇ τῇ ξηρότητι , θερμανθῆναι δεομένης τῆς μιᾶς , ἣν τῷ γήρᾳ προσεικάζομεν . ὥσπέρ γε καὶ ψύξαι μίαν , ἣν περιφρυγῆ μαρασμὸν ὀνομάζομεν . ἐπιμίκτου δέ πως ἰάσεως ὁ συγκοπώδης δεῖται μαρασμὸς , οὔτε γεγονὼς ἤδη , μεμνῆσθαι γὰρ χρὴ τούτου διαπαντὸς , ἀλλ’ ἔτι γινόμενος , ἐκδαπανωμένης τῆς συμφύτου τοῖς στερεοῖς μορίοις ὑγρότητος . οὗτοι μὲν οἱ σκοποὶ τῆς ἰάσεως . ὅπως δ’ ἄν τις εὕροι τὰς ὕλας τῶν βοηθημάτων , ἔτι τε σὺν · αὐτοῖς τὸν τρόπον τῆς χρήσεως , ἐφεξῆς ἂν εἴη σκεπτέον . ἄμεινον μὲν οὖν γεγράφθαι τῷ Φιλίππῳ , μὴ μόνον ὅσα γέγραπται κατὰ τὸ πρῶτον περὶ μαρασμοῦ βιβλίον ὑπέρ τε γενέσεως τοῦ πάθους καὶ τῆς κατ’ αὐτὸ διαφορᾶς διαγνώσεώς τε καὶ μεταπτώσεως , ἀλλὰ καὶ περὶ τῆς θεραπείας τι . νυνὶ δὲ ταύτην μὲν , ὡς ἔοικεν , οὐκ ἔφθασεν γράφειν . ζητήσας γοῦν ἐγὼ πάνυ πολλοῖς ἔτεσι τὸ περὶ μαρασμοῦ δεύτερον , οὔτ’ αὐτὸς εὗρον οὔτ’ ἄλλῳ συνέτυχον ἀνεγνωκέναι ποτὲ φάσκοντι . κατὰ δὲ τὸ πρῶτον βιβλίον , ὅ τινες οὐδὲ πρῶτον ἐπιγράφουσιν , ἀλλ’ ἁπλῶς περὶ μαρασμοῦ , διὰ τὸ μὴ φαίνεσθαι τὸ δεύτερον , ἐπεμνήσθη βαλανείου χρήσεως . οὐ μὴν ἀποδέχεται τοὺς χρωμένους ὡς βοηθήματι , βλάπτεσθαι νομίζων ὑπ’ αὐτοῦ τοὺς μαραινομένους · ἅτε δ’ ἐν παρέργῳ μνημονεύσας , οὔτ’ ἐπεξῆλθεν οὔθ’ , ὡς εἴωθεν , ἀκριβῶς ἐσκέψατο περὶ τοῦ βοηθήματος . καίτοι γε φαίνεται ἐναργῶς ὑγραῖνον τοὺς κατεξηρασμένους , ὡς ἔνεστιν ἐπί τε τῶν ὁδοιπορησάντων ἐν ἡλίῳ θερινῷ , ἢ καὶ ἄλλως ὁπωσοῦν γυμνασαμένων ἢ ἐγκαυθέντων θεάσασθαι · τούτους τε γὰρ ἅπαντας ἔτι τε πρὸς αὐτοῖς ὅσοι διψώδεις εἰσὶν , ὑγροὺς καὶ ἀδίψους καθίστησί τε καὶ ἐργάζεται · φαίνεται δὲ καὶ τοὺς ἄλλους ὁπωσοῦν ἐξηρασμένους , ἢ ὑπὸ ἀγρυπνίας , ἢ φροντίδος , ἢ ἀφροδισίων , ἢ βρωμάτων , ἢ φαρμάκου ξηραίνοντος , ἢ θυμοῦ , πάντας ἐπιτέγγον τε καὶ ἀνακτώμενον . ἀλλά μοι δοκεῖ Φίλιππος ἐπὶ τῶν ἤδη ὄντως μεμαρασμένων κατεγνωκέναι βαλανείου , οὓς οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν ἰᾶται , ὥστε με διχόθεν ἀποστῆναι τῆς γνώμης αὐτοῦ , ἐξ ὧν τε νομίζει τῶν ὄντως μαρανθέντων ἰάσασθαί τινας , ἐξ ὧν τε βαλανείου κατέγνωκεν . ἔνεστι γὰρ ἐναργῆ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ λαβεῖν τὴν πεῖραν ἐπὶ τῶν μηδέπω τὸν ἀθεράπευτον νοσούντων μαρασμὸν , ὃν οὐδὲ μαρασμὸν ἄν τις ἴσως ἀκριβολογεῖσθαι βουλόμενος ὀνομάζοι . ἀλλ’ ἡμῖν γε ὀνομάτων οὐ μέλει , δυναμένοις ἑρμηνεῦσαι λόγου τὰ πράγματα σαφέστερον .
Lemmas: ὅτι δέ ἀδύνατος ἰάομαι μαρασμός , ὅταν ὄντως μαρασμός εἰμί , λέγω μέν που καί πρόσθεν , ἡνίκα περί ὁ γῆρας γράφω , λέγω δέ καί νῦν . συμβαίνω τις τοιοῦτος ὁ οἴομαι ἰάομαι μαρασμός , οἷος τις καί ὁ ὑπολαμβάνω ὁ εἰς ὁ πρόσω μετάστασις ὁ καταμαραίνω κατά ῥάχις σφόνδυλος . ἐκ ὅς γάρ ἑκάτερος περί ὁ διάγνωσις ὁ πάθος σφάλλω , ἐκ οὗτος οἴομαι ἑαυτοῦ μέγας κατορθόω . καταλεπτύνω μέν γάρ τις ἰάομαι , μαραίνω δέ μηδείς . δισσός δέ εἰμί ὁ οὕτως λεπτύνω ὁ διάθεσις , ὑπέρ ἑκάτερος ἴδιος λεκτέος . γίγνομαι τοίνυν ὁ μέν ἕτερος ὁ κατισχνόω διάθεσις , ἐπειδάν ὁ τε ὑγρότης ἀπόλλυμι ὁ στερεός σῶμα , ὅς οἰκεῖος αὐτός φημί εἰμί τροφή , ὁ τε ἁπαλός σάρξ συντήκω · ὁ δέ ἕτερος ὁ σῶμα αὐτός ἅπτω ὁ στερεός , ὅς δή καί πρῶτος τε καί ὁμοιομερής προσαγορεύω . οὗτος μέν οὖν εἰμί ὁ ἀνίατος , ὥσπερ γε καί ὁ γῆρας · ὁ δέ ἕτερος κινδυνώδης , οὐ μήν ὁ πάμπαν γε ἀνίατος , ἐν μέν ὁ κοινός γένος ὁ ἄλλος ἅπας εἰμί , ὁ ἐναντίος ὁ πάθος δέω βοήθημα , οὐ μήν ὡσαύτως γε ὁ πολύς αὐτός ἀσφαλής . ὑγραίνω μέν γάρ χρή ὁ τρεῖς διάθεσις , καί οὗτος αὐτός κοινός ἐπί κοινός ὁ ξηρότης , θερμαίνω δέω ὁ εἷς , ὅς ὁ γῆρας προσεικάζω . ὥσπερ γε καί ψύχω εἷς , ὅς περιφρυγής μαρασμός ὀνομάζω . ἐπίμικτος δέ πως ἴασις ὁ συγκοπώδης δέω μαρασμός , οὔτε γίγνομαι ἤδη , μιμνῄσκω γάρ χρή οὗτος διαπαντός , ἀλλά ἔτι γίγνομαι , ἐκδαπανάω ὁ σύμφυτος ὁ στερεός μόριον ὑγρότης . οὗτος μέν ὁ σκοπός ὁ ἴασις . ὅπως δέ ἄν τις εὑρίσκω ὁ ὕλη ὁ βοήθημα , ἔτι τε σύν · αὐτός ὁ τρόπος ὁ χρῆσις , ἐφεξῆς ἄν εἰμί σκοπέω . ἀγαθός μέν οὖν γράφω ὁ Φίλιππος , μή μόνος ὅσος γράφω κατά ὁ πρῶτος περί μαρασμός βιβλίον ὑπέρ τε γένεσις ὁ πάθος καί ὁ κατά αὐτός διαφορά διάγνωσις τε καί μετάπτωσις , ἀλλά καί περί ὁ θεραπεία τις . νυνί δέ οὗτος μέν , ὡς ἔοικα , οὐ φθάνω γράφω . ζητέω γοῦν ἐγώ πάνυ πολύς ἔτος ὁ περί μαρασμός δεύτερος , οὔτε αὐτός εὑρίσκω οὔτε ἄλλος συντυγχάνω ἀναγιγνώσκω ποτέ φάσκω . κατά δέ ὁ πρῶτος βιβλίον , ὅς τις οὐδέ πρῶτος ἐπιγράφω , ἀλλά ἁπλῶς περί μαρασμός , διά ὁ μή φαίνω ὁ δεύτερος , ἐπιμιμνῄσκομαι βαλανεῖον χρῆσις . οὐ μήν ἀποδέχομαι ὁ χράω ὡς βοήθημα , βλάπτω νομίζω ὑπό αὐτός ὁ μαραίνω · ἅτε δέ ἐν πάρεργος μνημονεύω , οὔτε ἐπεξέρχομαι οὔτε , ὡς εἴωθα , ἀκριβής σκοπέω περί ὁ βοήθημα . καίτοι γε φαίνω ἐναργής ὑγραίνω ὁ καταξηραίνω , ὡς ἔνειμι ἐπί τε ὁ ὁδοιπορέω ἐν ἥλιος θερινός , ἤ καί ἄλλος ὁπωσοῦν γυμνάζω ἤ ἐγκαίω θεάομαι · οὗτος τε γάρ ἅπας ἔτι τε πρός αὐτός ὅσος διψώδης εἰμί , ὑγρός καί ἄδιψος καθίστημι τε καί ἐργάζομαι · φαίνω δέ καί ὁ ἄλλος ὁπωσοῦν ξηραίνω , ἤ ὑπό ἀγρυπνία , ἤ φροντίς , ἤ ἀφροδίσιος , ἤ βρῶμα , ἤ φάρμακον ξηραίνω , ἤ θυμός , πᾶς ἐπιτέγγω τε καί ἀνακτάομαι . ἀλλά ἐγώ δοκέω Φίλιππος ἐπί ὁ ἤδη ὄντως μαραίνω καταγιγνώσκω βαλανεῖον , ὅς οὐδέ ἄλλος οὐδείς ἰάομαι , ὥστε ἐγώ διχόθεν ἀφίστημι ὁ γνώμη αὐτός , ἐκ ὅς τε νομίζω ὁ ὄντως μαραίνω ἰάομαι τις , ἐκ ὅς τε βαλανεῖον καταγιγνώσκω . ἔνειμι γάρ ἐναργής ὁ δύναμις αὐτός λαμβάνω ὁ πεῖρα ἐπί ὁ μηδέπω ὁ ἀθεράπευτος νοσέω μαρασμός , ὅς οὐδέ μαρασμός ἄν τις ἴσως ἀκριβολογέομαι βούλομαι ὀνομάζω . ἀλλά ἐγώ γε ὄνομα οὐ μέλω , δύναμαι ἑρμηνεύω λόγος ὁ πρᾶγμα σαφής .