galenus.de-marcore-liber 8
Ἐπὶ δὲ τὸ προκείμενον αὖθις ἰτέον , ὡς ἅπαντας τοὺς ἑκτικοὺς πυρετοὺς ὀνίνησι βαλανεῖον , ὅταν γε αὐτὸ τοῦτο μόνον ἑκτικοὶ τυγχάνουσιν ὄντες · ἂν δὲ ἐρυσίπελας , ἢ φλεγμονή τις , ἢ σηπόμενοι χυμοὶ καὶ ἔτι ἄπεπτοι περιέχονται κατὰ τὸ σῶμα , διὰ ταῦτα βλαβῆναι συμβήσεται τοὺς νοσοῦντας , οὐ διὰ τὸν ἑκτικὸν πυρετόν . αὐτὸς μὲν γὰρ , ᾗ πυρετός ἐστι , διαπαντὸς ὑπό τε ψυχροῦ σβέννυται πόματος ὑπό τε βαλανείων ὀνίναται , διὰ δὲ τὰς ἐπιμιγνυμένας αὐτῷ διαθέσεις οἱ κάμνοντες βλάπτονται . τὰ μὲν δραστικώτατα τῶν βοηθημάτων , ὡς κωλῦσαι γενέσθαι μαρασμὸν , ταῦτά ἐστι , καὶ χρὴ παραλαμβάνειν αὐτὰ πάνυ θαῤῥούντως κατὰ τοὺς ἑκτικοὺς πυρετούς . εἰ δὲ ἐρυσιπελατώδης εἴη διάθεσις , ἀπέχεσθαι μὲν χρὴ βαλανείου τοπᾶν , ὕδατι δὲ ψυχρῷ κατὰ μὲν τὴν ἀκμὴν τοῦ νοσήματος χρηστέον ἀγωνιστικῶς , οὕτω δ’ ὀνομάζειν εἴωθεν , ὅταν ἀθρόον τε καὶ ψυχρότατον δῶμεν · ἐν ἀρχῇ δ’ οὐ χρηστέον , εἰ μὴ καταναγκασθείημεν ὑπὸ τοῦ κάμνοντος ἐν ἔθει τε ψυχροποσίας ὄντος , οὐ φέροντός τε τὸ δίψος , ἀλλ’ ἔξωθεν ἐπιτιθέναι χρὴ τὰ ψύχοντα , καὶ εἰ μηδὲν ἀνύῃ , καὶ εἴσω τοῦ σώματος ἀναγκάζειν λαμβάνειν . μάλιστα δ’ αὐτοῖς ἁρμόττουσιν αἱ ὑγραὶ καὶ νέαι θριδακίναι , πεπλύσθωσαν δὲ ἀκραιφνεῖ ψυχρῷ , μάλιστα μὲν οὕτω ληφθεῖσαι , δεηθέντος δέ ποτε τὴν ἀηδίαν τῆς προσφορᾶς παραμυθήσασθαι τοῦ κάμνοντος , ὄξος ὕδατι ψυχρῷ μίξαντες συγχωρεῖν ἐν τούτῳ βάπτειν . ἔστω δὲ ἀκριβῶς ἀποκεχωρηκὸς ἁπάσης οἰνώδους ποιότητος τὸ ὄξος . ἔξωθεν δὲ καὶ αὐτὸς μὲν ὁ τῆς θριδακίνης χυλὸς ἐπιτήδειος , ἀλλὰ καὶ ἀειζώου καὶ σέρεως ὅσα τ’ ἄλλα ψύχοντα . κάλλιστον δ’ ᾧ μάλιστα χρώμεθα κατὰ καιρὸν , τῶν ὀμφάκων . ἐνθλίψαντες γὰρ αὐτῶν τὸ ὑγρὸν , ἐμβάλλομεν ὅλμῳ μετὰ τῶν ἀνδραχνῶν , εἶτα κόψαντες ἐκπιέζομεν , ἐνστήσαντες τότε ἀγγεῖον ὕδατι ψυχρῷ , κάλλιον δὲ εἰ καὶ χιόνος ἔχει τι . μίγνυμεν δὲ ἐπὶ τῆς χρήσεως ὀλίγον ἀλφίτου λευκοῦ , κᾄπειτα δεύσαντες εἰς ὀθόνιον δίπτυχον , ἐπιτείνομεν ἔξωθεν αὐτὸ κατὰ τῶν ὑποχονδρίων , οὐκ ἐῶντες χρονίζειν , ἀλλ’ ἐπειδὰν γένηται χλιαρὸν , αἴροντες μὲν τοῦτο , χρώμενοι δὲ ἑτέρῳ παραπλησίως , καὶ τοῦτο διαπαντὸς ἐκ διαδοχῆς ποιοῦντες , ἄχρις ἂν ὁ κάμνων αἰσθάνηται τοῦ βάθους ψυχόμενος , καὶ ἀδιψότερος γένηται . μίγνυμεν δὲ ἐνίοτε καὶ ἔλαιον ὀμφάκινον ἢ ῥόδινον , ἐπειδὰν μάλιστα καὶ φλεγμονῶδές τι καθ’ ὑποχονδρίου ᾖ . τὰς μὲν οὖν ἐρυσιπελατώδεις διαθέσεις οὕτως ἐμψύχειν χρὴ , γινώσκειν δὲ ὡς εἴπερ εἴη τις τοιαύτη διάθεσις , τὸν πυρετὸν ἀκριβῶς ἑκτικὸν ἀδύνατον ὑπάρχειν . ἀκριβῶς δὲ ἑκτικός ἐστιν ὁ μηδεμίαν ἀρχὴν , ἢ ἐπίδοσιν , ἢ ἀκμὴν , ἢ παρακμὴν μερικοῦ παροξυσμοῦ ποιούμενος . εἴρηται δ’ ἐν τῷ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν πυρετῶν τά τ’ ἄλλα καὶ ὡς ἐπὶ ταῖς τροφαῖς μόναις ἀναζέουσιν οἱ ἑκτικοὶ πυρετοὶ , καθάπερ ἡ τίτανος ἐπιχυθέντος ὕδατος , ἀλλ’ ἀφαιρεθείσης γε τῆς τοιαύτης αὐξήσεως , ἴσοι διαμένουσιν ἀεί . εἰ δὲ καὶ παρεμπίπτει ποτὲ κᾂν βραχυτάτη τις αὔξησις ἢ ἐπισημασία , διασκέπτεσθαι , μήτις ἤτοι χυμῶν σηπεδὼν , ἢ τόπος ὁ πρῶτος πεπονθὼς ἕτερός ἔστι παρὰ τὴν καρδίαν , οὐδ’ αὐτὸς ἁπλῆν οὐδ’ ἑκτικὴν ἔχων διάθεσιν , ἀλλ’ ἤτοι φλεγμονώδη τινὰ , ἢ ἐρυσιπελατώδη . καὶ οὕτω τὴν θεραπείαν οἰκείαν ἐφαρμόττειν ταῖς διαθέσεσι .
Lemmas: ἐπί δέ ὁ πρόκειμαι αὖθις ἔρχομαι , ὡς ἅπας ὁ ἑκτικός πυρετός ὀνίνημι βαλανεῖον , ὅταν γε αὐτός οὗτος μόνος ἑκτικός τυγχάνω εἰμί · ἐάν δέ ἐρυσίπελας , ἤ φλεγμονή τις , ἤ σήπω χυμός καί ἔτι ἄπεπτος περιέχω κατά ὁ σῶμα , διά οὗτος βλάπτω συμβαίνω ὁ νοσέω , οὐ διά ὁ ἑκτικός πυρετός . αὐτός μέν γάρ , ᾗ πυρετός εἰμί , διαπαντός ὑπό τε ψυχρός σβέννυμι πόμα ὑπό τε βαλανεῖον ὀνίνημι , διά δέ ὁ ἐπιμείγνυμι αὐτός διάθεσις ὁ κάμνω βλάπτω . ὁ μέν δραστικός ὁ βοήθημα , ὡς κωλύω γίγνομαι μαρασμός , οὗτος εἰμί , καί χρή παραλαμβάνω αὐτός πάνυ θαρσούντως κατά ὁ ἑκτικός πυρετός . εἰ δέ ἐρυσιπελατώδης εἰμί διάθεσις , ἀπέχω μέν χρή βαλανεῖον τοπάζω , ὕδωρ δέ ψυχρός κατά μέν ὁ ἀκμή ὁ νόσημα χράω ἀγωνιστικός , οὕτως δέ ὀνομάζω εἴωθα , ὅταν ἀθρόος τε καί ψυχρός δίδωμι · ἐν ἀρχή δέ οὐ χράω , εἰ μή καταναγκάζω ὑπό ὁ κάμνω ἐν ἔθος τε ψυχροποσία εἰμί , οὐ φέρω τε ὁ δίψος , ἀλλά ἔξωθεν ἐπιτίθημι χρή ὁ ψύχω , καί εἰ μηδείς ἀνύω , καί εἴσω ὁ σῶμα ἀναγκάζω λαμβάνω . μάλα δέ αὐτός ἁρμόζω ὁ ὑγρός καί νέος θριδακίνη , πλύνω δέ ἀκραιφνής ψυχρός , μάλα μέν οὕτως λαμβάνω , δέω δέ ποτέ ὁ ἀηδία ὁ προσφορά παραμυθέομαι ὁ κάμνω , ὄξος ὕδωρ ψυχρός μείγνυμι συγχωρέω ἐν οὗτος βάπτω . εἰμί δέ ἀκριβής ἀποχωρέω ἅπας οἰνώδης ποιότης ὁ ὄξος . ἔξωθεν δέ καί αὐτός μέν ὁ ὁ θριδακίνη χυλός ἐπιτήδειος , ἀλλά καί ἀείζωον καί σέρις ὅσος τε ἄλλος ψύχω . καλός δέ ὅς μάλα χράω κατά καιρός , ὁ ὄμφαξ . ἐνθλίβω γάρ αὐτός ὁ ὑγρός , ἐμβάλλω ὅλμος μετά ὁ ἀνδράχνη , εἶτα κόπτω ἐκπιέζω , ἐνίστημι τότε ἀγγεῖον ὕδωρ ψυχρός , καλός δέ εἰ καί χιών ἔχω τις . μείγνυμι δέ ἐπί ὁ χρῆσις ὀλίγος ἄλφιτον λευκός , ᾄπειτη δεύω εἰς ὀθόνιον δίπτυχος , ἐπιτείνω ἔξωθεν αὐτός κατά ὁ ὑποχόνδριος , οὐ ἐάω χρονίζω , ἀλλά ἐπειδάν γίγνομαι χλιαρός , ἀείρω μέν οὗτος , χράω δέ ἕτερος παραπλήσιος , καί οὗτος διαπαντός ἐκ διαδοχή ποιέω , ἄχρι ἄν ὁ κάμνω αἰσθάνομαι ὁ βάθος ψύχω , καί ἄδιψος γίγνομαι . μείγνυμι δέ ἐνίοτε καί ἔλαιον ὀμφάκινος ἤ ῥόδινος , ἐπειδάν μάλα καί φλεγμονώδης τις κατά ὑποχόνδριος εἰμί . ὁ μέν οὖν ἐρυσιπελατώδης διάθεσις οὕτως ἐμψύχω χρή , γιγνώσκω δέ ὡς εἴπερ εἰμί τις τοιοῦτος διάθεσις , ὁ πυρετός ἀκριβής ἑκτικός ἀδύνατος ὑπάρχω . ἀκριβής δέ ἑκτικός εἰμί ὁ μηδείς ἀρχή , ἤ ἐπίδοσις , ἤ ἀκμή , ἤ παρακμή μερικός παροξυσμός ποιέω . λέγω δέ ἐν ὁ περί ὁ διαφορά ὁ πυρετός ὁ τε ἄλλος καί ὡς ἐπί ὁ τροφή μόνος ἀναζέω ὁ ἑκτικός πυρετός , καθά ὁ τίτανος ἐπιχέω ὕδωρ , ἀλλά ἀφαιρέω γε ὁ τοιοῦτος αὔξησις , ἴσος διαμένω ἀεί . εἰ δέ καί παρεμπίπτω ποτέ ἔͅν βραχύς τις αὔξησις ἤ ἐπισημασία , διασκοπέω , μήτις ἤτοι χυμός σηπεδών , ἤ τόπος ὁ πρῶτος πάσχω ἕτερος εἰμί παρά ὁ καρδία , οὐδέ αὐτός ἁπλόος οὐδέ ἑκτικός ἔχω διάθεσις , ἀλλά ἤτοι φλεγμονώδης τις , ἤ ἐρυσιπελατώδης . καί οὕτως ὁ θεραπεία οἰκεῖος ἐφαρμόζω ὁ διάθεσις .