galenus.de-locis-affectis-libri-vi 3.5
Εἰς ἀνάγκην οὖν ποτε καταστὰς ἀνακτήσασθαί τινος ἀπολωλυῖαν μνήμην , ἔτι νεώτερος ὢν , οὔτε τῶν διδασκάλων ἑωρακώς τινα θεραπεύοντα τοῦτο τὸ πάθος οὔτ’ ἀνεγνωκὼς παρά τινι τῶν ἀρχαίων τὴν ἴασιν , ἐζήτουν κατ’ ἐμαυτὸν πρῶτον μὲν εὑρεῖν , τίς ἂν εἴη ὁ πεπονθὼς τόπος , ᾧ προσάξω τὰ καλούμενα τοπικὰ βοηθήματα , μετὰ τὴν τοῦ παντὸς σώματος ἐπιμέλειαν δηλονότι , κοινὸν γὰρ τοῦτο ἐπὶ πάντων ἐστὶ τῶν παθῶν · εἶθ’ ἑξῆς , ἐκ τίνος ὁδοῦ τῶν ἰαμάτων ἕκαστον εὑρήσω . τὸν μὲν δὴ πεπονθότα τόπον ἡγούμην εἶναι τὸν αὐτὸν τῷ τὸ καλούμενον ἡγεμονικὸν ἐν ἑαυτῷ περιέχοντι , τὰ δ’ ἰάματα τῇ κατ’ αὐτὸν ἐναντία διαθέσει . παυσαμένους τοίνυν ἀξιῶ πάντας , ὅσοι τοῖσδε τοῖς γράμμασιν ὁμιλοῦσι , τῆς ψώρας , ἢ λύττης , ἢ μανίας ἧς ἔχουσι περὶ τὰς αἱρέσεις , ὡς ἀνθρώπους σώφρονας ἐπισκέψασθαι τὴν ἀκολουθίαν τῶν ἐφεξῆς εἰρησομένων . ἐν ᾧ γὰρ ἐσκοπούμην ἃ εἴρηκα , πυθόμενος τῷ Ἀρχιγένει τι γεγράφθαι βιβλίον , ἔνθα διδάσκει μνήμης βεβλαμμένης ἀνάκτησιν , εὐθέως περιῆλθον ἁπάσας μὲν τὰς βιβλιοθήκας , ἅπαντας δὲ τοὺς βιβλιοπώλας , ἅπαντας δ’ οὓς ᾔδειν ἰατροὺς ἐσπουδακότας περὶ τὰ συγγράμματα τἀνδρὸς , εὐπορῆσαι τοῦ βιβλίου προῃρημένος , ὅπως μοί τι συντελέσειεν πρὸς τὴν τῶν βοηθημάτων εὕρεσιν , οὐ τοῦ τόπου τοῦ πεπονθότος · ἄντικρυς γὰρ ἡγούμην ὑπ’ αὐτοῦ λελέχθαι τὸν τόπον τοῦτον , οὐκ ἄλλον τινὰ παρὰ τὴν καρδίαν , ἐπειδὴ κατὰ ταύτην ἡ αἵρεσις αὐτοῦ τὸ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικὸν εἶναι πεπίστευκεν · ἐζήτουν δ’ ἐγνωκέναι , τίνα δυσκρασίαν αὐτῆς αἰτίαν ἡγεῖται εἶναι τοῦ πάθους . οὐδὲ γὰρ ὅτι δυσκρασίαν τινὰ εἶναι νενόμικεν , ἠμφίβαλλον , εἰδὼς τὴν αἵρεσιν τοῦ ἀνδρός · ἀλλ’ ἐπειδὴ δυσκρασίας ᾔδειν ὀκτὼ καθ’ ἕκαστον μόριον συνισταμένας , τέτταρας μὲν ἁπλᾶς , τέτταρας δὲ συνθέτους , ἐπεθύμουν γνῶναι , τίνα τούτων ὁ Ἀρχιγένης ἀπεφήνατο τῆς βεβλαμμένης ἐνεργείας αἰτίαν εἶναι , πότερα ψύξιν ἢ ὑγρότητα τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν πνεύματος , ἢ σύνθετον ἐκ ψύξεώς τε καὶ ὑγρότητος , ἢ ξηρότητα μετὰ ψύξεως ὑπολαμβάνει δύνασθαι τὸ πάθος ἐργάσασθαι τοῦτο · πρόδηλον γὰρ ἦν , ὅτι τῆς θερμότητος ἀποστήσεται . τί ποτ’ οὖν μοι συνέβη , τοῖς , ὡς ἔφην , ἀποτιθεμένοις τὴν τῆς αἱρέσεως μανίαν , ἐφεξῆς φράσω , παραγράψας αὐτὰς τὰς πρώτας ῥήσεις τοῦ βιβλίου , καθ’ ὃ θεραπείαν ὁ Ἀρχιγένης ἔγραψεν τῆς ἐπιλησμοσύνης , ἢ λήθης , ἢ μνήμης ἀπωλείας , ἢ βλάβης , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ τὸ προκείμενον ἐν τῷ λόγῳ πάθος , ἢ εἰ μὴ πάθος , ἀλλὰ νόσον , ἢ σύμπτωμα , ἢ ἀῤῥώστημα · ταῦτα γὰρ οἱ σοφισταὶ ζητοῦσιν , μὴ ὅτι μικρὸν , ἀλλὰ μηδὲ τοὐλάχιστον εἰς τὴν θεραπείαν συντελοῦντα . σαφηνείας δὲ ἕνεκα τῶν μελλόντων εἰρήσεσθαι τοσοῦτον προειπεῖν ἀναγκαῖόν ἐστιν , ὅτι βιβλίων Ἀρχιγένει γεγραμμένων ἐπιστολικῶν ἕνδεκα τὸν ἀριθμὸν , ἐν τῷ πρώτῳ γέγραπται πρὸς Μάρσον ἐπιστολὴ , δι’ ἧς αὐτῷ συμβουλεύει περὶ τοῦ πατρὸς , ὅπως ἀνακτήσηται τὴν μνήμην αὐτῷ · ἐν ἀρχῇ μὲν οὖν αὐτῆς μετὰ τὸ προοίμιον , ὁπότε τῆς θεραπείας ἄρχεσθαι μέλλει , γέγραπται ταῦτα κατὰ λέξιν · ἀφαίρεσιν μὲν οὖν αἵματος σύμμετρον καὶ ἐπαφαίρεσιν πεποιῆσθαι ἡμᾶς ἀρχομένης τῆς ἀποθλίψεως πέπεισμαι , εἰ μή τις ἀσθένεια γέγονεν ἐμποδών . εἶτ’ ἐφεξῆς πάλιν · οἶμαι δὲ ὅτι καὶ ἐμβρέγμασί τε κατὰ καιρὸν χρήσασθαι καὶ θάλψεσι μὲν ὅλου τοῦ σώματος , ψιλώσει τε τῆς κεφαλῆς , καὶ σικυῶν προσβολῇ . ταῦτ’ ἀναγνοὺς ἐσκοτοδινίασα , χρὴ γὰρ ἴσως εἰπεῖν με τἀληθῆ · πῶς δ’ οὐκ ἔμελλον , ἁμαρτὼν τῆς ἐλπίδος ἣν ἤλπισα παρ’ ἀνδρὸς ἔσεσθαί μοι , μυριάκις ἐν πολλοῖς συγγράμμασιν τήν τε τῶν πεπονθότων τόπων ἐπιστήμην ﻿ καὶ τὴν τῆς διαθέσεως αὐτῶν ἀναγκαίαν εἶναι φάσκοντος εἰς τὸ καλῶς ἰᾶσθαι τὰς νόσους ; πῶς γὰρ ἂν ἔτι χρήσιμοι πρὸς τοῦτο εἶεν , εἰ μὴ τὴν ἀπ’ αὐτῶν τις ἔνδειξιν ἐπιδείξειεν ἡγεῖσθαι τῆς τῶν βοηθημάτων εὑρέσεως ; ἐκ τίνος , Ἀρχίγενες , λόγου πιθανοῦ πεισθέντες ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀφιξόμεθα τὴν καρδίαν ἀφέντες , ἧς ἓν μέν τι τῶν συμφύτων ἔργων ἐστὶν τὸ μεμνῆσθαι , τὸ πάθος δὲ τῆς ἐνεργείας ἐστὶν ἡ ταύτης ἀπώλεια ; τίνα δὲ διάθεσιν ἡ τῇ κεφαλῇ προσφερομένη σικύα θεραπεύουσα τὴν μνήμην ἀνακαλέσεται ; τίνι λόγῳ τὰ βοηθήματα ταῦτα συνεβούλευσας ; ὡς ἔγωγε καὶ νῦν θεῶμαι κατὰ τὰς τῶν νοσούντων ἐπισκέψεις τοὺς ἰατροὺς ἐν τῇ κοινολογίᾳ πυνθανομένους ἀλλήλων , κατὰ τίνα λόγον τόδε βοήθημα πρὸ τοῦδε συνεβούλευσεν , ἄχρι καὶ τῶν σμικροτάτων τοῦτο δρῶντας , οὐ τῶν οὕτω μεγάλων ὁποῖόν ἐστι σικύα προσφερομένη τῇ κεφαλῇ . ἐγὼ μὲν οὖν οὐδ’ εἰ τῷ θώρακι προσήγετο , καθ’ ὃ μέρος ἡ καρδία τέτακται , λόγον εἰπεῖν εὑρίσκω δι’ ὃν ὤνησεν ἄν τι τὸν τοῦ Μάρσου πατέρα , μετὰ τοῦ μηδὲ εἰ τῷ θώρακι προσῆγε , πότερον μετ’ ἀμυχῶν τὰς σικύας , ἢ χωρὶς τούτων ἐβούλετο προσβεβλῆσθαι , δεδηλῶσθαι διὰ τῆς ἀρτίως εἰρημένης ῥήσεως . δυναμένης γὰρ , εἰ οὕτως ἔτυχεν , τῆς διαθέσεως ψυχρᾶς καὶ ξηρᾶς εἶναι , τὸ μὲν αἵματος ἀφελεῖν ἔσχατον κακόν ἐστιν · τὸ δὲ σικύαις μόναις κεχρῆσθαι χάριν μὲν τοῦ θερμῆναι χρήσιμον , ἄλλως δ’ οὐδαμῶς · ἐπισπῶνται γὰρ ἐκ τοῦ βάθους εἰς αὐτὰ αἱ σικύαι τὴν ὑγρότητα , τοῦτο δ’ ἐναντιώτατόν ἐστι διαθέσει ξηρᾷ . μὴ γινωσκόντων οὖν ἡμῶν μηδέπω , τίς ἦν ἡ διάθεσις ἐν τοῖς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον καὶ τὰς μήνιγγας χωρίοις , οὐκ ἀσφαλὲς ἦν ἔξω τοῦ κρανίου ποιεῖσθαι τὴν ἀντίσπασιν , προειρηκέναι τοιγαροῦν ἐχρῆν αὐτὸν ὡδί πως · ἐπειδὴ ψυχρόν ἐστιν καὶ ὑγρὸν τὸ πάθος ἐν τῇ κεφαλῇ , τοιαύτης γενομένης διαθέσεως , εἴη μὲν ἂν ἐν τῷ θερμαίνειν καὶ ξηραίνειν τὸ τῆς θεραπείας κεφάλαιον , ὕλαις δ’ ἄν τις εἰς τοῦτο βοηθημάτων χρήσαιτο τοιαῖσδε . μόγις γοῦν ἐπεγείρας ἐμαυτὸν ἐκ τῆς σκοτοδινίας ἐπὶ τὴν τῶν ἐφεξῆς γεγραμμένων ἀνάγνωσιν ἧκον , ἐνδέχεσθαι νομίζων , εἰ καὶ μὴ κατὰ τάξιν , ἀλλ’ οὖν γε παρὰ τάξιν εἰρῆσθαί τινα τοιοῦτον λόγον , οἷον ἄρτι διῆλθον ἐπὶ τοῦ παραδείγματος . καὶ τοίνυν εὗρον ἅπαντα τῶν βοηθημάτων τὸν κατάλογον ἱκανῶς θερμαίνοντά τε καὶ ξηραίνοντα , μέχρι τοῦ καὶ τῷ καλουμένῳ πρὸς αὐτοῦ σιναπισμῷ καὶ ὅλην κεφαλὴν ἐκθερμαίνειν , καὶ τούτῳ γ’ αὐτῷ σφοδροτάτῳ · κελεύει γὰρ , ἀρθέντος τοῦ νάπυος , νίτρῳ καταπάσαντας τὴν κεφαλὴν , ἔπειθ’ ὕδατι καταντλεῖν θερμῷ , οὗ βοήθημα βιαιότερον οὐδὲν ἂν εὕροις ἄλλο τῶν κατ’ ἰατρικήν · ὁμοίαν γὰρ ἔχει τὴν ὀδύνην καυτηρίῳ , πολυχρονιωτέραν δὲ τὴν ἐνέργειαν . ἀμέλει καὶ αὐτὸς ὁ Ἀρχιγένης ἐπιφέρων ἔφη · δυσυπομόνητον μὲν οὖν ἔχει τὴν ὀδύνην , ἀλλ’ οὐδενὸς χεῖρόν ἐστι τοῦτο τῶν μεγίστων βοηθημάτων . καὶ μὴν διὰ νάπυος , καὶ καρδάμου , καὶ κόκκου κνιδίου , καὶ σταφίδος ἀγρίας , ἀποφλεγματισμοὺς ποιεῖσθαι συμβουλεύει , καὶ πταρμικοῖς χρῆσθαι κελεύει , καὶ προποτισμοῖς , διὰ τῶν ἱκανῶς θερμαινόντων τε καὶ ξηραινόντων φαρμάκων ἀμφότερα τὰ βοηθήματα ποιούμενος , ὡς εἶναι δῆλον αὐτὸν ὑγρότητα καὶ ψύξιν ἡγούμενον εἶναι τὴν διάθεσιν , ἤτοι κατὰ τὸν ἐγκέφαλον , ἢ τὰς μήνιγγας · οὐ γὰρ δὴ κατά γε τὸ κρανίον ἡ τοιαύτη διάθεσις γενομένη τῆς μνήμης ἀφαιρήσεται τὸν ἄνθρωπον . ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἰρήσθω κατὰ τὸ πάρεργον , ὡς οὐδαμόθι δείξας ὑγρότητι καὶ ψύξει γίνεσθαι τὴν ἐπιλησμοσύνην , ἔπειτα ξηραίνοντα καὶ θερμαίνοντα βοηθήματα παρέχει · τὸ δὲ τῇ κεφαλῇ τοσαῦτα πράγματα παρέχειν , ἑτέρου πεπονθότος μορίου , πῶς οὐκ ἄν τις ἀγανακτήσειεν ; περὶ γοῦν τῶν σικυῶν τῇ κεφαλῇ προσβολῆς , ὧν ἀδιορίστως ἐμνημόνευσεν ἐν ἀρχῇ τοῦ λόγου , μετὰ ταῦτα προελθὼν ἔγραψε σαφέστατα τήνδε τὴν λέξιν · ἐρεθισμούς τε διὰ νάπυος καὶ σικυῶν κούφων , τὰ πολλὰ μὲν ἠπίων , ὁτὲ δὲ καὶ πάνυ εὐτόνων · ἀνυστικώτεραι δ’ εἰσὶν αἱ μετ’ ἀμύξεως . ἀλλὰ πάντα τε ταῦτα κατ’ οὐδένα λόγον , Ἀρχίγενες γενναιότατε , τῇ κεφαλῇ προσφέρεις , ἐν καρδίᾳ τοῦ πάθους ὄντος . οὐδὲ γὰρ ἐκ πείρας , ἵνα τι καὶ πρὸς τοὺς ἐμπειρικοὺς εἴπω , τῶν τοιούτων εὑρῆσθαί τι δύναται · καυσούμενος μὲν γὰρ ἄνθρωπος ἐν πυρετῷ διακαεῖ ψυχρὸν ὕδωρ ὑπ’ ἀκρασίας προσενεγκάμενος ὤνητο μὲν αὐτός ποτε , μιμήσεως δ’ ἀρχὴν ἰατροῖς παρέσχεν ἄνευ λογικῆς ἐνδείξεως · ἡ δὲ τῆς σικύας πρόσθεσις οὐδεμίαν ἔχει περίπτωσιν ἡγουμένην , ἀλλ’ ἐκ λογικῆς ἐνδείξεως ἅπασα γέγονεν , μήτ’ αὐτῆς ποτε δυναμένης τῆς σικύας αὐτομάτως γεννηθῆναι μήτ’ , εἰ κᾂν τοῦτό τις συγχωρήσειε , κολληθῆναί ποτε τῇ κεφαλῇ κατὰ περίπτωσιν , καὶ μάλιστ’ ἐπὶ πάθους σπανίου . τῶν γοῦν καθ’ ἡμᾶς ἰατρῶν , ὅσοι γέροντές εἰσι καὶ τριβακοὶ , πυνθανόμενος , εἴ τινος ἐθεράπευσάν ποτε τοιοῦτο πάθος , ὀλίγου δεῖν ἁπάντων ἤκουσα μηδ’ ἐπικεχειρηκέναι λεγόντων , μόνος δ’ εἷς ἔφη τολμῆσαι μὲν ἐπὶ τὴν θεραπείαν ἐλθεῖν , ἀνύσαι δὲ μηδὲν ἐπ’ αὐτῇ . πῶς οὖν ἐκ πείρας μιμητικῆς τῶν κατὰ περίπτωσιν ὀφθέντων ἡ τοῦ βοηθήματος ἐγένετο γνῶσις , αὐτοῦ γε τοῦ πάθους σπανίως τινὶ συμβαίνοντος , αὐτομάτως τε τῆς σικύας τῆ κεφαλῇ κολληθῆναι κατὰ περίπτωσιν οὐδέποτε δυναμένης ; ψυχροῦ μὲν γὰρ πόσις , ἕκαστόν τε τῶν τοιούτων βοηθημάτων , ὧν ὁσημέραι πεῖραν ἔχομεν ἐπὶ πολλῶν πολλάκις , ἐκ πείρας εὑρῆσθαι δύναται μιμητικῶς · ἡ δὲ τῆς σικύας προσβολὴ μετ’ ἀμυχῶν , ἢ ἄνευ τούτων , οὐδεμίαν ἐκ πείρας ἀφορμὴν ἐσχηκέναι δύναται . οὐδὲ γὰρ ὥσπερ ἐπ’ ἄλλων παθῶν πολλῶν ὁ πεπονθὼς τόπος , εἰ καὶ μὴ πρὸς ἀκρίβειαν , ἀλλὰ πρός γε τὴν τῶν βοηθημάτων αὐτῷ προσφορὰν , αὐτάρκως ﻿ φαίνεται δι’ αἰσθήσεως , οὕτω κᾀπὶ τῆς μνήμης · ἄλλων δὲ λέγω παθῶν τῶν τοιῶνδε , πλευρίτιδος , περιπνευμονίας , νεφρίτιδος , κωλικῆς διαθέσεως , ἡπατικῆς , σπληνικῆς , ἢ κατ’ ἔντερον , ἢ κατὰ κύστιν , ἢ μήτραν , ἤ τι τοιοῦτον μόριον ἕτερον , ἐφ’ ὧν ἁπάντων αἵ τ’ ὀδύναι καὶ τὰ διὰ τῶν πόρων ἐκκρινόμενα τὸν πεπονθότα τόπον , εἰ καὶ μὴ κατὰ τὸ ἀκριβέστατον , ἀλλ’ ἐν πλάτει γε διασημαίνουσι . κατά τε γὰρ τῆς πλευρᾶς ὅλης ἐν πλευριτικοῖς ἐπιθεῖναι ῥᾷστόν ἐστιν ὅ τι περ ἂν βουληθῇς , ἐπί τε τῆς κοιλίας ἐν κωλικοῖς , ὥσπερ καὶ κατὰ τῶν ὑποχονδρίων ἐφ’ ἥπατός τε καὶ σπληνὸς φλεγμοναῖς , ὡσαύτως δὲ καὶ τῶν ἄλλων μορίων · ἔνθα δὲ ἀπόλωλεν ἡ μνήμη , σημεῖον οὐδέν ἐστι τόπου πεπονθότος , οὐκ ὄγκος παρὰ φύσιν , οὐκ ὀδύνη τις , οὐκ ἔκκρισις , οὐκ ἄλλο . οὐδέν · ὥσπέρ γε καὶ ἐπὶ μελαγχολίας καὶ φρενίτιδος καὶ μανίας , ἐπιληψίας τε καὶ ληθάργου καὶ κάρου καὶ τῆς ὀνομαζομένης ὑπὸ τῶν νεωτέρων ἰατρῶν κατοχῆς τε καὶ καταλήψεως · ἀλλ’ οὐδὲ τῶν ὅλου τοῦ σώματος σπασμῶν , ἢ παλμῶν , ἢ τῆς ἐξ ἡμίσεος αὐτοῦ μέρους παραλύσεως , ἡ οἷον ῥῖζα προβάλλει τι σημεῖον , οὔτε δι’ ὄγκου παρὰ φύσιν , οὔτε δι’ ὀδύνης , οὔτε διὰ χρώματος ἐξηλλαγμένου παρὰ τὸ πρόσθεν , ἢ διά τινος τῶν ἐκκρινομένων · ὥστ’ οὐδ’ ἐπὶ τούτων ἡ Ἀρχιγενικὴ τῶν βοηθημάτων εὕρεσις δύναται γενέσθαι , ληρώδους μὲν οὔσης τῆς τῶν ἐμπειρικῶν περιπτώσεως , τοῦ δ’ Ἀρχιγενείου λόγου πρὸς τὴν καρδίαν ἡμᾶς ὁδηγοῦντος . ἀλλὰ δῆτα συγκεχωρήσθω τὴν πεῖραν εὑρηκέναι τὰ βοηθήματα τῶν εἰρημένων παθῶν , ἆρ’ οὐ φανερὸς ἔλεγχός ἐστι τῆς ψευδοῦς ἀλαζονείας τῶν δογματικῶν ἀνδρῶν , οὐδ’ οὗτος αὐτὸς ἁπλοῦς , ἀλλὰ διττὸς , καὶ ἰσχυρὸς ἑκάτερος ; ἐκ γὰρ τοῦ τὴν πεῖραν οὕτως εἶναι χρήσιμον , ὡς μὴ μόνον εὑρίσκειν ἄνευ λόγου τὰς ἰάσεις , ἀλλὰ καὶ διελέγχειν αὐτὸν , ὡς ἔστι προφανῶς ψευδὴς , οὐ μόνον ἄχρηστος ὁ λόγος , ἀλλὰ καὶ πρὸς κακοῦ φαίνεται τοῖς δογματικοῖς ἰατροῖς ἐπιτηδευόμενος . ἤρκει μὲν οὖν , ὥς φασι , καὶ ὁ περὶ τῆς ἀχρηστίας ἔλεγχος · ὁπότε δὲ καὶ βλάπτων ὁ λόγος φαίνεται , τί ἂν ἔτι μεῖζον ἔχοι τις εἰπεῖν εἰς τὴν μοχθηρίαν αὐτοῦ ; οἱ πολλοὶ γοῦν λόγοι περὶ ψυχῆς ἡγεμονικοῦ διαλεκτικῶς ἐρωτηθέντες , ἅμα τοῖς περὶ τῆς τῶν πεπονθότων τόπων εὐχρηστίας , ἐνδεικνύμενοι τῇ καρδίᾳ προσφέρειν ἐπὶ τῶν ψυχικῶν παθῶν τὰ βοηθήματα , κατεφρονήθησαν ἐξαίφνης ὑπὸ τοῦ τριβακωτάτου περὶ τὰς θεραπείας Ἀρχιγένους , ὡς ἐᾶσαι μὲν ὅλως τὰ κατὰ τὸν θώρακα μόρια , τὴν κεφαλὴν δὲ σικυάζειν καὶ κατατέμνειν καὶ κατακαίειν οὐδὲν πεπονθυῖαν . ἆρ’ οὖν , ὦ πρὸς Διὸς , ἐψευσάμην , ὀλίγον ἔμπροσθεν εἰπὼν , ἐσχάτην προδοσίαν γίνεσθαι τῆς λογικῆς ὁδοῦ πρὸς τὴν τῶν βοηθημάτων εὕρεσιν ὑπὸ τῶν τὴν πατρίδα μᾶλλον ἢ δόγμα προδοῦναι πεπεισμένων ; προδοσία γὰρ αὐτοῖς εἶναι δοκεῖ τἀληθῆ λέγειν , ὅταν μέλλωσι διαφωνεῖν τοῖς ἀπὸ τῆς τοιαύτης αἱρέσεως . ὥσπερ δ’ ἐνταῦθα φιλονεικίαν αἰσχρὰν ἐπιδείκνυνται προφανῶς , οὕτως ἄνοιαν , ὅταν οἴωνται πάνθ’ ἑαυτῶν σαλεύεσθαι τὰ δόγματα , κᾂν ἓν ὁτιοῦν ἐλεγχθῇ · τινὰ μὲν γὰρ ἀλλήλοις ἀκολουθεῖ , καθάπερ γε πάλιν ἕτερα μάχεται , τινὰ δὲ οὔτ’ ἀκολουθίαν οὔτε μάχην ἀναγκαίαν ἔχει , καθάπερ αὐτὸ τοῦτο τὸ περὶ τοῦ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικοῦ . ἐάν τε γὰρ ἐν καρδίᾳ τις ἐάν τ’ ἐν ἐγκεφάλῳ περιέχεσθαι τοῦτό φησι , δυνατόν ἐστιν αὐτῷ καὶ περὶ τῶν φυσικῶν στοιχείων ἣν ἂν ἐθελήσῃ δόξαν ἑλομένῳ μήτε μάχεσθαι τούτῳ μήτ’ ἀκολουθεῖν · καὶ περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ὁμοίως , ὥσπέρ γε καὶ περὶ ψυχῆς οὐσίας καὶ περὶ θεῶν καὶ προνοίας καὶ εἰμαρμένης καὶ τοῦ γεννητὸν εἶναι τὸν κόσμον , ἢ ἀγέννητον , ἄπειρόν τε τὸ πᾶν ἢ πεπερασμένον , ἢ πολλοὺς εἶναι κόσμους ἢ ἀπεριλήπτους κατὰ τὸν ἀριθμὸν , ἢ ἕνα μόνον τοῦτον . οὐδενὶ γὰρ ὧν εἴρηκα δογμάτων οὔτ’ ἀκολουθία τίς ἐστιν οὔτε μάχη πρὸς τὸ τῆς ψυχῆς ἡγεμονικὸν , ἐάν τε ἐν καρδίᾳ τις ἐάν τε ἐν ἐγκεφάλῳ φησὶ περιέχεσθαι . προδιδόασιν οὖν ὅλην τὴν δογματικὴν αἵρεσιν οἱ τοιαύτας γράφοντες θεραπείας · περὶ γὰρ ἡγεμονικοῦ ψυχῆς ἀποδείξεων οὐσῶν ἐναργῶν , ὡς ἅπασιν ἀνθρώποις πεπιστεῦσθαι τὸ μόριον ἐν ᾧ κατῴκισται , μόνοις ἰατρῶν τε καὶ φιλοσόφων τοῖς ἀρίστοις οὐ φαίνεται , τοῖς ἐν καρδίᾳ τιθεμένοις αὐτό . τὰς μὲν οὖν ἀποδείξεις ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν εἶπον ἐν οἷς ἔγραψα περὶ τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων · ὅτι δὲ καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις πεπίστευται , τὸ μὲν λογιζόμενον ἐν ἐγκεφάλῳ καθιδρύσθαι , τὸ δ’ ἀνδρεῖόν τε καὶ θυμοειδὲς ἐν καρδίᾳ , τὸ δ’ ἐπιθυμητικὸν ἐν ἥπατι , μαθεῖν ἔστιν ὁσημέραι λεγόντων αὐτῶν ἀκούοντα , πρὸς μὲν τὸν ἀνόητον , ὡς ἐγκέφαλον οὐκ ἔχει · πρὸς δὲ τὸν ἄτολμον καὶ δειλὸν , ὡς ἀκάρδιος εἴη · τοῦ Τιτυοῦ δ’ ὑπ’ ἀετοῦ τὸ ἧπαρ ἐσθιόμενον , οὐ μόνον ἐν ποιήμασι λεγόντων , ἀλλὰ καὶ πλαττόντων τε καὶ γραφόντων .
Lemmas: εἰς ἀνάγκη οὖν ποτέ καθίστημι ἀνακτάομαι τις ἀπόλλυμι μνήμη , ἔτι νέος εἰμί , οὔτε ὁ διδάσκαλος ὁράω τις θεραπεύω οὗτος ὁ πάθος οὔτε ἀναγιγνώσκω παρά τις ὁ ἀρχαῖος ὁ ἴασις , ζητέω κατά ἐμαυτοῦ πρῶτος μέν εὑρίσκω , τίς ἄν εἰμί ὁ πάσχω τόπος , ὅς προσάσσω ὁ καλέω τοπικός βοήθημα , μετά ὁ ὁ πᾶς σῶμα ἐπιμέλεια δηλονότι , κοινός γάρ οὗτος ἐπί πᾶς εἰμί ὁ πάθος · εἶτα ἑξῆς , ἐκ τίς ὁδός ὁ ἴαμα ἕκαστος εὑρίσκω . ὁ μέν δή πάσχω τόπος ἡγέομαι εἰμί ὁ αὐτός ὁ ὁ καλέω ἡγεμονικός ἐν ἑαυτοῦ περιέχω , ὁ δέ ἴαμα ὁ κατά αὐτός ἐναντίος διάθεσις . παύω τοίνυν ἀξιόω πᾶς , ὅσος ὅδε ὁ γράμμα ὁμιλέω , ὁ ψώρα , ἤ λύσσα , ἤ μανία ὅς ἔχω περί ὁ αἵρεσις , ὡς ἄνθρωπος σώφρων ἐπισκοπέω ὁ ἀκολουθία ὁ ἐφεξῆς λέγω . ἐν ὅς γάρ σκοπέω ὅς λέγω , πυνθάνομαι ὁ Ἀρχιγένης τις γράφω βιβλίον , ἔνθα διδάσκω μνήμη βλάπτω ἀνάκτησις , εὐθύς περιέρχομαι ἅπας μέν ὁ βιβλιοθήκη , ἅπας δέ ὁ βιβλιοπώλης , ἅπας δέ ὅς οἶδα ἰατρός σπουδάζω περί ὁ σύγγραμμα ἀνήρ , εὐπορέω ὁ βιβλίον προαιρέω , ὅπως ἐγώ τις συντελέω πρός ὁ ὁ βοήθημα εὕρεσις , οὐ ὁ τόπος ὁ πάσχω · ἄντικρυς γάρ ἡγέομαι ὑπό αὐτός λέγω ὁ τόπος οὗτος , οὐ ἄλλος τις παρά ὁ καρδία , ἐπειδή κατά οὗτος ὁ αἵρεσις αὐτός ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός εἰμί πιστεύω · ζητέω δέ γιγνώσκω , τίς δυσκρασία αὐτός αἰτία ἡγέομαι εἰμί ὁ πάθος . οὐδέ γάρ ὅτι δυσκρασία τις εἰμί νομίζω , ἀμφιβάλλω , οἶδα ὁ αἵρεσις ὁ ἀνήρ · ἀλλά ἐπειδή δυσκρασία οἶδα ὀκτώ κατά ἕκαστος μόριον συνίστημι , τέσσαρες μέν ἁπλόος , τέσσαρες δέ σύνθετος , ἐπιθυμέω γιγνώσκω , τίς οὗτος ὁ Ἀρχιγένης ἀποφαίνω ὁ βλάπτω ἐνέργεια αἰτία εἰμί , πότερος ψῦξις ἤ ὑγρότης ὁ κατά ὁ καρδία πνεῦμα , ἤ σύνθετος ἐκ ψῦξις τε καί ὑγρότης , ἤ ξηρότης μετά ψῦξις ὑπολαμβάνω δύναμαι ὁ πάθος ἐργάζομαι οὗτος · πρόδηλος γάρ εἰμί , ὅτι ὁ θερμότης ἀφίστημι . τίς ποτέ οὖν ἐγώ συμβαίνω , ὁ , ὡς φημί , ἀποτίθημι ὁ ὁ αἵρεσις μανία , ἐφεξῆς φράζω , παραγράφω αὐτός ὁ πρῶτος ῥῆσις ὁ βιβλίον , κατά ὅς θεραπεία ὁ Ἀρχιγένης γράφω ὁ ἐπιλησμοσύνη , ἤ λήθη , ἤ μνήμη ἀπώλεια , ἤ βλάβη , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω ὁ πρόκειμαι ἐν ὁ λόγος πάθος , ἤ εἰ μή πάθος , ἀλλά νόσος , ἤ σύμπτωμα , ἤ ἀρρώστημα · οὗτος γάρ ὁ σοφιστής ζητέω , μή ὅτι μικρός , ἀλλά μηδέ ἐλαχύς εἰς ὁ θεραπεία συντελέω . σαφήνεια δέ ἕνεκα ὁ μέλλω λέγω τοσοῦτος προλέγω ἀναγκαῖος εἰμί , ὅτι βιβλίον Ἀρχιγένης γράφω ἐπιστολικός ἕνδεκα ὁ ἀριθμός , ἐν ὁ πρῶτος γράφω πρός Μάρσος ἐπιστολή , διά ὅς αὐτός συμβουλεύω περί ὁ πατήρ , ὅπως ἀνακτάομαι ὁ μνήμη αὐτός · ἐν ἀρχή μέν οὖν αὐτός μετά ὁ προοίμιον , ὁπότε ὁ θεραπεία ἄρχω μέλλω , γράφω οὗτος κατά λέξις · ἀφαίρεσις μέν οὖν αἷμα σύμμετρος καί ἐπαφαίρεσις ποιέω ἐγώ ἄρχω ὁ ἀπόθλιψις πείθω , εἰ μή τις ἀσθένεια γίγνομαι ἐμποδών . εἶτα ἐφεξῆς πάλιν · οἴομαι δέ ὅτι καί ἔμβρεγμα τε κατά καιρός χράω καί θάλψις μέν ὅλος ὁ σῶμα , ψίλωσις τε ὁ κεφαλή , καί σικυός προσβολή . οὗτος ἀναγιγνώσκω σκοτοδινιάω , χρή γάρ ἴσως λέγω ἐγώ ἀληθής · πῶς δέ οὐ μέλλω , ἁμαρτάνω ὁ ἐλπίς ὅς ἐλπίζω παρά ἀνήρ εἰμί ἐγώ , μυριάκις ἐν πολύς σύγγραμμα ὁ τε ὁ πάσχω τόπος ἐπιστήμη ﻿ καί ὁ ὁ διάθεσις αὐτός ἀναγκαῖος εἰμί φάσκω εἰς ὁ καλός ἰάομαι ὁ νόσος ; πῶς γάρ ἄν ἔτι χρήσιμος πρός οὗτος εἰμί , εἰ μή ὁ ἀπό αὐτός τις ἔνδειξις ἐπιδείκνυμι ἡγέομαι ὁ ὁ βοήθημα εὕρεσις ; ἐκ τίς , Ἀρχιγένης , λόγος πιθανός πείθω ἐπί ὁ κεφαλή ἀφικνέομαι ὁ καρδία ἀφίημι , ὅς εἷς μέν τις ὁ σύμφυτος ἔργον εἰμί ὁ μιμνῄσκω , ὁ πάθος δέ ὁ ἐνέργεια εἰμί ὁ οὗτος ἀπώλεια ; τίς δέ διάθεσις ὁ ὁ κεφαλή προσφέρω σικύα θεραπεύω ὁ μνήμη ἀνακαλέω ; τίς λόγος ὁ βοήθημα οὗτος συμβουλεύω ; ὡς ἐγώ καί νῦν θεάομαι κατά ὁ ὁ νοσέω ἐπίσκεψις ὁ ἰατρός ἐν ὁ κοινολογία πυνθάνομαι ἀλλήλων , κατά τίς λόγος ὅδε βοήθημα πρό ὅδε συμβουλεύω , ἄχρι καί ὁ μικρός οὗτος δράω , οὐ ὁ οὕτως μέγας ὁποῖος εἰμί σικύα προσφέρω ὁ κεφαλή . ἐγώ μέν οὖν οὐδέ εἰ ὁ θώραξ προσάγω , κατά ὅς μέρος ὁ καρδία τάσσω , λόγος λέγω εὑρίσκω διά ὅς ὀνίνημι ἄν τις ὁ ὁ Μάρσος πατήρ , μετά ὁ μηδέ εἰ ὁ θώραξ προσάγω , πότερος μετά ἀμυχή ὁ σικύα , ἤ χωρίς οὗτος βούλομαι προσβάλλω , δηλόω διά ὁ ἄρτιος λέγω ῥῆσις . δύναμαι γάρ , εἰ οὕτως τυγχάνω , ὁ διάθεσις ψυχρός καί ξηρός εἰμί , ὁ μέν αἷμα ἀφαιρέω ἔσχατος κακός εἰμί · ὁ δέ σικύα μόνος χράω χάριν μέν ὁ θερμαίνω χρήσιμος , ἄλλος δέ οὐδαμῶς · ἐπισπάω γάρ ἐκ ὁ βάθος εἰς αὐτός ὁ σικύα ὁ ὑγρότης , οὗτος δέ ἐναντίος εἰμί διάθεσις ξηρός . μή γιγνώσκω οὖν ἐγώ μηδέπω , τίς εἰμί ὁ διάθεσις ἐν ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος καί ὁ μῆνιγξ χωρίον , οὐ ἀσφαλής εἰμί ἔξω ὁ κρανίον ποιέω ὁ ἀντίσπασις , προλέγω τοιγαροῦν χρή αὐτός ὡδί πως · ἐπειδή ψυχρός εἰμί καί ὑγρός ὁ πάθος ἐν ὁ κεφαλή , τοιοῦτος γίγνομαι διάθεσις , εἰμί μέν ἄν ἐν ὁ θερμαίνω καί ξηραίνω ὁ ὁ θεραπεία κεφάλαιος , ὕλη δέ ἄν τις εἰς οὗτος βοήθημα χράω τοιόσδε . μόγις γοῦν ἐπεγείρω ἐμαυτοῦ ἐκ ὁ σκοτοδινία ἐπί ὁ ὁ ἐφεξῆς γράφω ἀνάγνωσις ἥκω , ἐνδέχομαι νομίζω , εἰ καί μή κατά τάξις , ἀλλά οὖν γε παρά τάξις λέγω τις τοιοῦτος λόγος , οἷος ἄρτι διέρχομαι ἐπί ὁ παράδειγμα . καί τοίνυν εὑρίσκω ἅπας ὁ βοήθημα ὁ κατάλογος ἱκανός θερμαίνω τε καί ξηραίνω , μέχρι ὁ καί ὁ καλέω πρός αὐτός σιναπισμός καί ὅλος κεφαλή ἐκθερμαίνω , καί οὗτος γε αὐτός σφοδρός · κελεύω γάρ , ἀείρω ὁ νᾶπυ , νίτρον καταπάσσω ὁ κεφαλή , ἔπειτα ὕδωρ καταντλέω θερμός , ὅς βοήθημα βίαιος οὐδείς ἄν εὑρίσκω ἄλλος ὁ κατά ἰατρικός · ὅμοιος γάρ ἔχω ὁ ὀδύνη καυτήριον , πολυχρόνιος δέ ὁ ἐνέργεια . ἀμέλει καί αὐτός ὁ Ἀρχιγένης ἐπιφέρω φημί · δυσυπομόνητος μέν οὖν ἔχω ὁ ὀδύνη , ἀλλά οὐδείς κακός εἰμί οὗτος ὁ μέγας βοήθημα . καί μήν διά νᾶπυ , καί κάρδαμον , καί κόκκος κνίδιον , καί σταφίς ἄγριος , ἀποφλεγματισμός ποιέω συμβουλεύω , καί πταρμικός χράω κελεύω , καί προποτισμός , διά ὁ ἱκανός θερμαίνω τε καί ξηραίνω φάρμακον ἀμφότερος ὁ βοήθημα ποιέω , ὡς εἰμί δῆλος αὐτός ὑγρότης καί ψῦξις ἡγέομαι εἰμί ὁ διάθεσις , ἤτοι κατά ὁ ἐγκέφαλος , ἤ ὁ μῆνιγξ · οὐ γάρ δή κατά γε ὁ κρανίον ὁ τοιοῦτος διάθεσις γίγνομαι ὁ μνήμη ἀφαιρέω ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά οὗτος μέν λέγω κατά ὁ πάρεργον , ὡς οὐδαμόθι δείκνυμι ὑγρότης καί ψῦξις γίγνομαι ὁ ἐπιλησμοσύνη , ἔπειτα ξηραίνω καί θερμαίνω βοήθημα παρέχω · ὁ δέ ὁ κεφαλή τοσοῦτος πρᾶγμα παρέχω , ἕτερος πάσχω μόριον , πῶς οὐ ἄν τις ἀγανακτέω ; περί γοῦν ὁ σικυός ὁ κεφαλή προσβολή , ὅς ἀδιόριστος μνημονεύω ἐν ἀρχή ὁ λόγος , μετά οὗτος προέρχομαι γράφω σαφής ὅδε ὁ λέξις · ἐρεθισμός τε διά νᾶπυ καί σικυός κοῦφος , ὁ πολύς μέν ἤπιος , ὅτε δέ καί πάνυ εὔτονος · ἀνυτικός δέ εἰμί ὁ μετά ἄμυξις . ἀλλά πᾶς τε οὗτος κατά οὐδείς λόγος , Ἀρχιγένης γενναῖος , ὁ κεφαλή προσφέρω , ἐν καρδία ὁ πάθος εἰμί . οὐδέ γάρ ἐκ πεῖρα , ἵνα τις καί πρός ὁ ἐμπειρικός λέγω , ὁ τοιοῦτος εὑρίσκω τις δύναμαι · καυσόω μέν γάρ ἄνθρωπος ἐν πυρετός διακαής ψυχρός ὕδωρ ὑπό ἀκρασία προσφέρω ὠνέομαι μέν αὐτός ποτέ , μίμησις δέ ἀρχή ἰατρός παρέχω ἄνευ λογικός ἔνδειξις · ὁ δέ ὁ σικύα πρόσθεσις οὐδείς ἔχω περίπτωσις ἡγέομαι , ἀλλά ἐκ λογικός ἔνδειξις ἅπας γίγνομαι , μήτε αὐτός ποτέ δύναμαι ὁ σικύα αὐτόματος γεννάω μήτε , εἰ ἔͅν οὗτος τις συγχωρέω , κολλάω ποτέ ὁ κεφαλή κατά περίπτωσις , καί μάλα ἐπί πάθος σπάνιος . ὁ γοῦν κατά ἐγώ ἰατρός , ὅσος γέρων εἰμί καί τριβακός , πυνθάνομαι , εἰ τις θεραπεύω ποτέ τοιοῦτος πάθος , ὀλίγος δέω ἅπας ἀκούω μηδέ ἐπιχειρέω λέγω , μόνος δέ εἷς φημί τολμάω μέν ἐπί ὁ θεραπεία ἔρχομαι , ἀνύω δέ μηδείς ἐπί αὐτός . πῶς οὖν ἐκ πεῖρα μιμητικός ὁ κατά περίπτωσις ὁράω ὁ ὁ βοήθημα γίγνομαι γνῶσις , αὐτός γε ὁ πάθος σπάνιος τις συμβαίνω , αὐτόματος τε ὁ σικύα ὁ κεφαλή κολλάω κατά περίπτωσις οὐδέποτε δύναμαι ; ψυχρός μέν γάρ πόσις , ἕκαστος τε ὁ τοιοῦτος βοήθημα , ὅς ὁσημέραι πεῖρα ἔχω ἐπί πολύς πολλάκις , ἐκ πεῖρα εὑρίσκω δύναμαι μιμητικός · ὁ δέ ὁ σικύα προσβολή μετά ἀμυχή , ἤ ἄνευ οὗτος , οὐδείς ἐκ πεῖρα ἀφορμή ἔχω δύναμαι . οὐδέ γάρ ὥσπερ ἐπί ἄλλος πάθος πολύς ὁ πάσχω τόπος , εἰ καί μή πρός ἀκρίβεια , ἀλλά πρός γε ὁ ὁ βοήθημα αὐτός προσφορά , αὔταρκος ﻿ φαίνω διά αἴσθησις , οὕτως εἰͅπί ὁ μνήμη · ἄλλος δέ λέγω πάθος ὁ τοιόσδε , πλευρῖτις , περιπνευμονία , νεφρίτης , κωλικός διάθεσις , ἡπατικός , σπληνικός , ἤ κατά ἔντερον , ἤ κατά κύστις , ἤ μήτρα , ἤ τις τοιοῦτος μόριον ἕτερος , ἐπί ὅς ἅπας ὁ τε ὀδύνη καί ὁ διά ὁ πόρος ἐκκρίνω ὁ πάσχω τόπος , εἰ καί μή κατά ὁ ἀκριβής , ἀλλά ἐν πλάτος γε διασημαίνω . κατά τε γάρ ὁ πλευρά ὅλος ἐν πλευριτικός ἐπιτίθημι ῥᾴδιος εἰμί ὅς τις περ ἄν βούλομαι , ἐπί τε ὁ κοιλία ἐν κωλικός , ὥσπερ καί κατά ὁ ὑποχόνδριος ἐπί ἧπαρ τε καί σπλήν φλεγμονή , ὡσαύτως δέ καί ὁ ἄλλος μόριον · ἔνθα δέ ἀπόλλυμι ὁ μνήμη , σημεῖον οὐδείς εἰμί τόπος πάσχω , οὐ ὄγκος παρά φύσις , οὐ ὀδύνη τις , οὐ ἔκκρισις , οὐ ἄλλος . οὐδείς · ὥσπερ γε καί ἐπί μελαγχολία καί φρένιτις καί μανία , ἐπιληψία τε καί λήθαργος καί κάρον καί ὁ ὀνομάζω ὑπό ὁ νέος ἰατρός κατοχή τε καί κατάληψις · ἀλλά οὐδέ ὁ ὅλος ὁ σῶμα σπασμός , ἤ παλμός , ἤ ὁ ἐκ ἥμισυς αὐτός μέρος παράλυσις , ὁ οἷος ῥίζα προβάλλω τις σημεῖον , οὔτε διά ὄγκος παρά φύσις , οὔτε διά ὀδύνη , οὔτε διά χρῶμα ἐξαλλάσσω παρά ὁ πρόσθεν , ἤ διά τις ὁ ἐκκρίνω · ὥστε οὐδέ ἐπί οὗτος ὁ Ἁρχιγενικός ὁ βοήθημα εὕρεσις δύναμαι γίγνομαι , ληρώδης μέν εἰμί ὁ ὁ ἐμπειρικός περίπτωσις , ὁ δέ Ἀρχιγένειος λόγος πρός ὁ καρδία ἐγώ ὁδηγέω . ἀλλά δῆτα συγχωρέω ὁ πεῖρα εὑρίσκω ὁ βοήθημα ὁ λέγω πάθος , ἆρα οὐ φανερός ἔλεγχος εἰμί ὁ ψευδής ἀλαζονεία ὁ δογματικός ἀνήρ , οὐδέ οὗτος αὐτός ἁπλόος , ἀλλά δισσός , καί ἰσχυρός ἑκάτερος ; ἐκ γάρ ὁ ὁ πεῖρα οὕτως εἰμί χρήσιμος , ὡς μή μόνος εὑρίσκω ἄνευ λόγος ὁ ἴασις , ἀλλά καί διελέγχω αὐτός , ὡς εἰμί προφανής ψευδής , οὐ μόνος ἄχρηστος ὁ λόγος , ἀλλά καί πρός κακός φαίνω ὁ δογματικός ἰατρός ἐπιτηδεύω . ἀρκέω μέν οὖν , ὡς φημί , καί ὁ περί ὁ ἀχρηστία ἔλεγχος · ὁπότε δέ καί βλάπτω ὁ λόγος φαίνω , τίς ἄν ἔτι μέγας ἔχω τις λέγω εἰς ὁ μοχθηρία αὐτός ; ὁ πολύς γοῦν λόγος περί ψυχή ἡγεμονικός διαλεκτικός ἐρωτάω , ἅμα ὁ περί ὁ ὁ πάσχω τόπος εὐχρηστία , ἐνδείκνυμι ὁ καρδία προσφέρω ἐπί ὁ ψυχικός πάθος ὁ βοήθημα , καταφρονέω ἐξαίφνης ὑπό ὁ τριβακός περί ὁ θεραπεία Ἀρχιγένης , ὡς ἐάω μέν ὅλος ὁ κατά ὁ θώραξ μόριον , ὁ κεφαλή δέ σικυάζω καί κατατέμνω καί κατακαίω οὐδείς πάσχω . ἆρα οὖν , ὦ πρός Ζεύς , ψεύδω , ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ἔσχατος προδοσία γίγνομαι ὁ λογικός ὁδός πρός ὁ ὁ βοήθημα εὕρεσις ὑπό ὁ ὁ πατρίς μάλα ἤ δόγμα προδίδωμι πείθω ; προδοσία γάρ αὐτός εἰμί δοκέω ἀληθής λέγω , ὅταν μέλλω διαφωνέω ὁ ἀπό ὁ τοιοῦτος αἵρεσις . ὥσπερ δέ ἐνταῦθα φιλονικία αἰσχρός ἐπιδείκνυμι προφανής , οὕτως ἄνοια , ὅταν οἴομαι πᾶς ἑαυτοῦ σαλεύω ὁ δόγμα , ᾄν εἷς ὁστισοῦν ἐλέγχω · τις μέν γάρ ἀλλήλων ἀκολουθέω , καθά γε πάλιν ἕτερος μάχομαι , τις δέ οὔτε ἀκολουθία οὔτε μάχη ἀναγκαῖος ἔχω , καθά αὐτός οὗτος ὁ περί ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός . ἐάν τε γάρ ἐν καρδία τις ἐάν τε ἐν ἐγκέφαλος περιέχω οὗτος φημί , δυνατός εἰμί αὐτός καί περί ὁ φυσικός στοιχεῖον ὅς ἄν ἐθέλω δόξα αἱρέω μήτε μάχομαι οὗτος μήτε ἀκολουθέω · καί περί γένεσις καί φθορά ὅμοιος , ὥσπερ γε καί περί ψυχή οὐσία καί περί θεός καί πρόνοια καί εἴμαρμαι καί ὁ γεννητός εἰμί ὁ κόσμος , ἤ ἀγέννητος , ἄπειρος τε ὁ πᾶς ἤ περαίνω , ἤ πολύς εἰμί κόσμος ἤ ἀπερίληπτος κατά ὁ ἀριθμός , ἤ εἷς μόνος οὗτος . οὐδείς γάρ ὅς λέγω δόγμα οὔτε ἀκολουθία τις εἰμί οὔτε μάχη πρός ὁ ὁ ψυχή ἡγεμονικός , ἐάν τε ἐν καρδία τις ἐάν τε ἐν ἐγκέφαλος φημί περιέχω . προδίδωμι οὖν ὅλος ὁ δογματικός αἵρεσις ὁ τοιοῦτος γράφω θεραπεία · περί γάρ ἡγεμονικός ψυχή ἀπόδειξις εἰμί ἐναργής , ὡς ἅπας ἄνθρωπος πιστεύω ὁ μόριον ἐν ὅς κατοικίζω , μόνος ἰατρός τε καί φιλόσοφος ὁ ἀγαθός οὐ φαίνω , ὁ ἐν καρδία τίθημι αὐτός . ὁ μέν οὖν ἀπόδειξις ἐν ὁ ὑπόμνημα λέγω ἐν ὅς γράφω περί ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα · ὅτι δέ καί πᾶς ἄνθρωπος πιστεύω , ὁ μέν λογίζομαι ἐν ἐγκέφαλος καθιδρύω , ὁ δέ ἀνδρεῖος τε καί θυμοειδής ἐν καρδία , ὁ δέ ἐπιθυμητικός ἐν ἧπαρ , μανθάνω εἰμί ὁσημέραι λέγω αὐτός ἀκούω , πρός μέν ὁ ἀνόητος , ὡς ἐγκέφαλος οὐ ἔχω · πρός δέ ὁ ἄτολμος καί δειλός , ὡς ἀκάρδιος εἰμί · ὁ Τιτυός δέ ὑπό ἀετός ὁ ἧπαρ εἰσθέω , οὐ μόνος ἐν ποίημα λέγω , ἀλλά καί πλάσσω τε καί γράφω .