galenus.de-locis-affectis-libri-vi 1.7
Καὶ διαφέρει πάμπολυ κατὰ τοῦτο τὰ φυσικὰ τῶν ψυχικῶν ὀργάνων , εἴγε τοῖς μὲν φυσικοῖς ἐδείχθη σύμφυτος ἡ τῆς ἐνεργείας δύναμις οὖσα , τοῖς ψυχικοῖς δὲ ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἐπιῤῥεῖν ὁμοίως ἡλιακῷ φωτί . καθάπερ οὖν ἡ μαγνῆτις λίθος ἐν ἑαυτῇ δύναμιν ἔχει , καθ’ ἣν ἕλκει τὸν σίδηρον , οὕτω καὶ τῶν φυσικῶν ὀργάνων ἕκαστον , ὥστε εἴπερ ἦν μόνιμος αὐτῶν ἡ οὐσία , μηδὲν δεῖσθαι μήτ’ ἀρτηριῶν μήτε φλεβῶν · ἐπεὶ δὲ καὶ τρέφεσθαι δεῖται , καὶ τὴν συμμετρίαν φυλάττειν τῆς ἐμφύτου θερμασίας , διὰ τοῦτ’ αὐτοῖς ἐδέησε φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν . οἱ δὲ μύες ἕνεκα μὲν τοῦ φυλάττεσθαι τὴν οὐσίαν αὑτῶν , ὡσαύτως δέονται φυσικοῖς τοῖς ὀργάνοις ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν · ὅτι δ’ οὐκ ἔχουσι σύμφυτον αἰσθήσεώς τε καὶ κινήσεως ἀρχὴν , διὰ τοῦτο τῶν νεύρων ἀεὶ χρῄζουσι , χορηγούντων αὐτοῖς ταῦτα , καθάπερ ὁ ἥλιος τὴν αὐγὴν ἅπασιν οἷς φωτίζει . καὶ διὰ τοῦτό γε μόνον τοῖς αἰσθανομένοις τε καὶ κινουμένοις μορίοις συμβαίνει , μηδὲν ἐνίοτε βεβλαμμένοις αὐτοῖς , ὅμως ἀπολλύναι τὴν ἐνέργειαν · οὐ μὴν τοῖς φυσικοῖς ὀργάνοις τοῦτό γε συμπίπτειν εἴωθεν , ἀλλ’ ἀεὶ τῆς κατὰ τὴν ἐνέργειαν βλάβης αὐτὰ πάσχει πρότερα . καὶ μέντοι καὶ τοῖς ψυχικοῖς ὀργάνοις ἅπασιν ἡ φυσικὴ διοίκησις ὑπάρχει , καὶ χρῄζουσί γε καὶ αὐτὰ τῆς τῶν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν ἐπικουρίας φυλάττειν τὴν οὐσίαν αὐτῶν · καὶ χρὴ σκοπεῖσθαί σε μάλιστα καὶ διορίζεσθαι , τίνα μὲν ὡς ψυχικοῖς , τίνα δὲ ὡς φυσικοῖς συμβαίνει τοῖς ὀργάνοις · οἷον ὅτι τὸ μὲν ἀλλοιοῦσθαι , φέρε εἰπεῖν , ὑπὸ τῶν ὁμιλούντων αὐτοῖς , ὡς φυσικοῖς · τὸ δ’ αἰσθάνεσθαι τῆς ἀλλοιώσεως , ὡς ψυχικοῖς · οὕτω γοῦν καὶ κατὰ τοὺς ὀφθαλμοὺς γίνεται πολλάκις . οἱ γὰρ ἀπὸ τῆς γαστρὸς ἀτμοὶ πάντως ἀλλοιοῦσιν αὐτοὺς , οὐ μὴν αἰσθάνονταί γε τῆς οὕτω μικρᾶς ἀλλοιώσεως ἅπαντες , εἰ μὴ καὶ τὴν αἰσθητικὴν δύναμιν ἔχοιεν ἀκριβῆ · λέγω δὲ ἀκριβῆ τὴν καὶ τὰ σμικρότατα βλέπουσαν .
Lemmas: καί διαφέρω πάμπολυς κατά οὗτος ὁ φυσικός ὁ ψυχικός ὄργανον , εἰ ὁ μέν φυσικός δείκνυμι σύμφυτος ὁ ὁ ἐνέργεια δύναμις εἰμί , ὁ ψυχικός δέ ἀπό ὁ ἀρχή ἐπιρρέω ὅμοιος ἡλιακός φώς . καθά οὖν ὁ μαγνῆτις λίθος ἐν ἑαυτοῦ δύναμις ἔχω , κατά ὅς ἕλκω ὁ σίδηρος , οὕτως καί ὁ φυσικός ὄργανον ἕκαστος , ὥστε εἴπερ εἰμί μόνιμος αὐτός ὁ οὐσία , μηδείς δέω μήτε ἀρτηρία μήτε φλέψ · ἐπεί δέ καί τρέφω δέω , καί ὁ συμμετρία φυλάσσω ὁ ἔμφυτος θερμασία , διά οὗτος αὐτός δέω φλέψ καί ἀρτηρία . ὁ δέ μῦς ἕνεκα μέν ὁ φυλάσσω ὁ οὐσία ἑαυτοῦ , ὡσαύτως δέω φυσικός ὁ ὄργανον ἀρτηρία καί φλέψ · ὅτι δέ οὐ ἔχω σύμφυτος αἴσθησις τε καί κίνησις ἀρχή , διά οὗτος ὁ νεῦρον ἀεί χρῄζω , χορηγέω αὐτός οὗτος , καθά ὁ ἥλιος ὁ αὐγή ἅπας ὅς φωτίζω . καί διά οὗτος γε μόνος ὁ αἰσθάνομαι τε καί κινέω μόριον συμβαίνω , μηδείς ἐνίοτε βλάπτω αὐτός , ὅμως ἀπόλλυμι ὁ ἐνέργεια · οὐ μήν ὁ φυσικός ὄργανον οὗτος γε συμπίπτω εἴωθα , ἀλλά ἀεί ὁ κατά ὁ ἐνέργεια βλάβη αὐτός πάσχω πρότερος . καί μέντοι καί ὁ ψυχικός ὄργανον ἅπας ὁ φυσικός διοίκησις ὑπάρχω , καί χρῄζω γε καί αὐτός ὁ ὁ ἀρτηρία καί φλέψ ἐπικουρία φυλάσσω ὁ οὐσία αὐτός · καί χρή σκοπέω σύ μάλα καί διορίζω , τίς μέν ὡς ψυχικός , τίς δέ ὡς φυσικός συμβαίνω ὁ ὄργανον · οἷον ὅτι ὁ μέν ἀλλοιόω , φέρω λέγω , ὑπό ὁ ὁμιλέω αὐτός , ὡς φυσικός · ὁ δέ αἰσθάνομαι ὁ ἀλλοίωσις , ὡς ψυχικός · οὕτως γοῦν καί κατά ὁ ὀφθαλμός γίγνομαι πολλάκις . ὁ γάρ ἀπό ὁ γαστήρ ἀτμός πάντως ἀλλοιόω αὐτός , οὐ μήν αἰσθάνομαι γε ὁ οὕτως μικρός ἀλλοίωσις ἅπας , εἰ μή καί ὁ αἰσθητικός δύναμις ἔχω ἀκριβής · λέγω δέ ἀκριβής ὁ καί ὁ μικρός βλέπω .