galenus.de-locis-affectis-libri-vi 3.12
Ταῦτά τε οὖν ἅπαντα σαφῶς τὰ πάθη περὶ τὴν κεφαλὴν γίνεται , καὶ προσέτι τὸ καλούμενον σκοτωματικὸν , εὔδηλον ὂν κᾀξ αὐτῆς τῆς προσηγορίας , ὁποῖόν ἐστι . σκοτοῦνται γὰρ ἐπὶ σμικραῖς προφάσεσιν οἱ πάσχοντες , ὡς καὶ καταπίπτειν ἐνίοτε , μάλιστα μὲν ὅταν αὐτοί ποτε ἐν κύκλῳ περιστραφῶσιν · ὅπερ γὰρ τοῖς ἄλλοις ἐπὶ πολλαῖς περιστροφαῖς συμβαίνει , τοῦτο ἐκείνοις ἐπὶ μιᾶς . κᾂν ἕτερον δέ τινα περιστρεφόμενον ἴδωσι , σκοτοῦνται , κᾂν τροχὸν , ἤ τι τοιοῦτον περιδινούμενον , αὐτάς τε τὰς καλουμένας δίνας ἐν τοῖς ποταμοῖς . συμβαίνει δ’ αὐτοῖς ταῦτα μᾶλλον , ὅταν ἡλιωθῶσιν , ἤ πως ἄλλως θερμανθῶσι τὴν κεφαλήν . ἔοικεν οὖν ὅπερ ἐν τοῖς ἄλλοις ἐκ τοῦ περιστραφῆναι πολλάκις ἐν κύκλῳ συμβαίνει , τοῦτο ἐκείνοις ἄνευ τοῦ περιστραφῆναι γίγνεσθαι · τοῖς δὲ περιστρεφομένοις πολλάκις ἐν κύκλῳ ἀνώμαλός τε καὶ ταραχώδης καὶ ἄτακτος κίνησις τῶν τε χυμῶν καὶ τοῦ πνεύματος ὡμολόγηται γίγνεσθαι · εὔλογον οὖν τοῖς ἐν τῷ σκοτωματικῷ πάθει καθεστῶσι τοιοῦτόν τι συμβαίνειν . διὸ καί τινες αὐτῶν ἀρτηριοτμηθέντες ὤνηντο , διαιρουμένων δηλονότι τῶν ὀπίσω τῶν ὤτων ἀρτηριῶν ὅλων ἄχρι βάθους , ὡς οὐλὴν μεταξὺ γενέσθαι τῶν δύο μερῶν . ὅτι δὲ οὐ πάντες ὑπὸ τοῦ βοηθήματος τοῦδε θεραπεύονται , δῆλόν ἐστιν · ἕτεραι γὰρ ἀρτηρίαι τούτων πολὺ μείζους ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ἀνέρχονται κατὰ τὴν βάσιν αὐτοῦ διὰ τοῦ καλουμένου δικτυοειδοῦς πλέγματος , ὑφ’ ὧν γίνεσθαι τὸ πάθος εὔλογόν ἐστιν , ἀτμώδους καὶ θερμοῦ πνεύματος δι’ αὐτῶν ἀναφερομένου καὶ πληροῦντος τὸν ἐγκέφαλον · ἐγχωρεῖ δὲ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν ἐγκέφαλον ἀνώμαλόν τινα δυσκρασίαν γενέσθαι τοιούτου πνεύματος γεννητικήν . ἀλλ’ ὅτι γε καὶ τοῦτο τῆς κεφαλῆς ἐστιν τὸ πάθος , ἐξ αὐτῆς τῶν ἐσκοτωμένων τῆς αἰσθήσεώς ἐστι δῆλον · γίγνεται δὲ καὶ αὐτὸ , ποτὲ μὲν πρωτοπαθούσης τῆς κεφαλῆς , ποτὲ δὲ συμπαθούσης κατὰ τὸ στόμα τῆς κοιλίας . ὡμολόγει δὲ τοῦτο καὶ ὁ Ἀρχιγένης ἐν τῷ πρώτῳ τῶν χρονίων παθογνωμονικῶν γράψας ὡδὶ περὶ τοῦ σκοτωματικοῦ τούτου πάθους . λαμβάνει δὲ τὴν κατασκευὴν διχόθεν καὶ αὐτὸ , ἤτοι ἀπὸ κεφαλῆς ἢ καὶ τῶν κατὰ τὰ ὑποχόνδρια χωρίων . καὶ μέντοι καὶ διορίζειν αὐτὰ πειρᾶται , τοῖς μὲν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς πρωτοπαθούσης σκοτωματικοῖς ὤτων ἤχους καὶ κεφαλῆς ὀδύνας καὶ βάρη προηγεῖσθαι λέγων , ἤ καὶ τῆς ὀσφρήσεως , ἤ τινος ἄλλης βλάβην αἰσθήσεως τῶν ἐντεῦθεν · αὐτὸς γὰρ προσέθηκεν τούτῳ τῷ λόγῳ , τῶν ἐντεῦθεν , τὰς ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ὁρμωμένας ἐμοὶ δοκεῖν ἐνδείξασθαι βουλόμενος · τοῖς δὲ ἀπὸ τοῦ στόματος τῆς κοιλίας σκοτωματικοῖς καρδιωγμοὺς καὶ ναυτίας προηγεῖσθαί φησιν . ἀλλ’ ὡς εἴρηταί μοι καὶ πρόσθεν ἤδη πολλάκις , εἰ καὶ κατὰ συμπάθειαν ἑτέρου μορίου πάσχοι ποθ’ ἡ κεφαλὴ , τὰ γινόμενα γοῦν πάθη ταύτης εἶναι νομιστέον ἐστίν .
Lemmas: οὗτος τε οὖν ἅπας σαφής ὁ πάθος περί ὁ κεφαλή γίγνομαι , καί προσέτι ὁ καλέω σκοτωματικός , εὔδηλος εἰμί ἐͅκ αὐτός ὁ προσηγορία , ὁποῖος εἰμί . σκοτόω γάρ ἐπί μικρός πρόφασις ὁ πάσχω , ὡς καί καταπίπτω ἐνίοτε , μάλα μέν ὅταν αὐτός ποτέ ἐν κύκλος περιστρέφω · ὅς γάρ ὁ ἄλλος ἐπί πολύς περιστροφή συμβαίνω , οὗτος ἐκεῖνος ἐπί εἷς . ᾄν ἕτερος δέ τις περιστρέφω ὁράω , σκοτόω , ἔͅν τροχός , ἤ τις τοιοῦτος περιδινέω , αὐτός τε ὁ καλέω δίνη ἐν ὁ ποταμός . συμβαίνω δέ αὐτός οὗτος μάλα , ὅταν ἡλιόομαι , ἤ πως ἄλλος θερμαίνω ὁ κεφαλή . ἔοικα οὖν ὅς ἐν ὁ ἄλλος ἐκ ὁ περιστρέφω πολλάκις ἐν κύκλος συμβαίνω , οὗτος ἐκεῖνος ἄνευ ὁ περιστρέφω γίγνομαι · ὁ δέ περιστρέφω πολλάκις ἐν κύκλος ἀνώμαλος τε καί ταραχώδης καί ἄτακτος κίνησις ὁ τε χυμός καί ὁ πνεῦμα ὁμολογέω γίγνομαι · εὔλογος οὖν ὁ ἐν ὁ σκοτωματικός πάθος καθίστημι τοιοῦτος τις συμβαίνω . διό καί τις αὐτός ἀρτηριοτ́μω ὠνέομαι , διαιρέω δηλονότι ὁ ὀπίσω ὁ οὖς ἀρτηρία ὅλος ἄχρι βάθος , ὡς οὐλή μεταξύ γίγνομαι ὁ δύο μέρος . ὅτι δέ οὐ πᾶς ὑπό ὁ βοήθημα ὅδε θεραπεύω , δῆλος εἰμί · ἕτερος γάρ ἀρτηρία οὗτος πολύς μέγας ἐπί ὁ ἐγκέφαλος ἀνέρχομαι κατά ὁ βάσις αὐτός διά ὁ καλέω δικτυοειδής πλέγμα , ὑπό ὅς γίγνομαι ὁ πάθος εὔλογος εἰμί , ἀτμώδης καί θερμός πνεῦμα διά αὐτός ἀναφέρω καί πληρόω ὁ ἐγκέφαλος · ἐγχωρέω δέ καί κατά αὐτός ὁ ἐγκέφαλος ἀνώμαλος τις δυσκρασία γίγνομαι τοιοῦτος πνεῦμα γεννητικός . ἀλλά ὅτι γε καί οὗτος ὁ κεφαλή εἰμί ὁ πάθος , ἐκ αὐτός ὁ σκοτόω ὁ αἴσθησις εἰμί δῆλος · γίγνομαι δέ καί αὐτός , ποτέ μέν πρωτοπαθέω ὁ κεφαλή , ποτέ δέ συμπαθέω κατά ὁ στόμα ὁ κοιλία . ὁμολογέω δέ οὗτος καί ὁ Ἀρχιγένης ἐν ὁ πρῶτος ὁ χρόνιος παθογνωμονικός γράφω ὡδί περί ὁ σκοτωματικός οὗτος πάθος . λαμβάνω δέ ὁ κατασκευή διχόθεν καί αὐτός , ἤτοι ἀπό κεφαλή ἤ καί ὁ κατά ὁ ὑποχόνδριος χωρίον . καί μέντοι καί διορίζω αὐτός πειράω , ὁ μέν ἀπό ὁ κεφαλή πρωτοπαθέω σκοτωματικός οὖς ἦχος καί κεφαλή ὀδύνη καί βάρος προηγέομαι λέγω , ἤ καί ὁ ὄσφρησις , ἤ τις ἄλλος βλάβη αἴσθησις ὁ ἐντεῦθεν · αὐτός γάρ προστίθημι οὗτος ὁ λόγος , ὁ ἐντεῦθεν , ὁ ἀπό ὁ κεφαλή ὁρμάω ἐγώ δοκέω ἐνδείκνυμι βούλομαι · ὁ δέ ἀπό ὁ στόμα ὁ κοιλία σκοτωματικός καρδιωγμός καί ναυτία προηγέομαι φημί . ἀλλά ὡς λέγω ἐγώ καί πρόσθεν ἤδη πολλάκις , εἰ καί κατά συμπάθεια ἕτερος μόριον πάσχω ποτέ ὁ κεφαλή , ὁ γίγνομαι γοῦν πάθος οὗτος εἰμί νομίζω εἰμί .