galenus.de-locis-affectis-libri-vi 4.10
Εἴρηται μὲν ἤδη καὶ πρόσθεν ἱκανῶς περὶ δυσπνοίας , ἡνίκα τὰ τοῦ νωτιαίου πάθη διηρχόμην · ἀναμνήσας δὲ καὶ νῦν αὐτῶν , ὅσον ὑπόλοιπον ἔτι τῆς θεωρίας ταύτης ἐστὶ , προσθήσω . καθόλου μὲν οὖν ὑμᾶς ἀξιῶ πάντων ὧν ἐθεάσασθε κατὰ τὰς ἀνατομὰς μυῶν τῶν κινούντων τὸν θώρακα πρόχειρον ἔχειν τὴν μνήμην , ἅμα τοῖς εἰς αὐτοὺς ἀφικνουμένοις νεύροις · εἰσελθόντας δὲ πρὸς τὸν δυσπνοοῦντα , πρῶτον μὲν θεάσασθαι πότερον ἅπαντας κινεῖ τοὺς τοῦ θώρακος μῦς , ἢ τοὺς κατὰ τὰ μεσοπλεύρια μόνους χωρὶς τῶν ὑψηλῶν , ἢ καὶ τὰς φρένας ἅμα τοῖς μεσοπλευρίοις . ἐὰν γὰρ εἰδῆτε πάντας κινουμένους , ἕν τι τῶν τριῶν ἐννοήσαντες ὧν ἐρῶ τῆς τοιαύτης κινήσεως αἰτίων , ἐφεξῆς διορίζεσθαι πειρᾶσθε , τί ποτ’ αὐτῶν ἐστι τὸ νῦν ὑπάρχον αἴτιον · ἐὰν δὲ μὴ πάντας , ἐφ’ ἕτερον ἀφικνεῖσθε διορισμόν . ὑποκείσθω δή τις ἅπαντας κινῶν τοὺς μῦς , ὡς καὶ τὸ στέρνον ἐξαίρεσθαι σαφῶς ἅμα ταῖς ὠμοπλάταις · ἐπὶ τούτου τῶν τριῶν τούτων ἀναγκαῖον ἕν γέ τι πάντως ὑπάρχειν , ἤτοι τὴν δύναμιν ἄῤῥωστον , ἢ στενοχωρίαν τῶν τοῦ πνεύματος ὁδῶν , ἢ θερμασίαν παμπόλλην ἐν καρδίᾳ καὶ πνεύμονι , δυναμένου δηλονότι καὶ δύο αἰτίας ἐξ αὐτῶν ἅμα γενέσθαι , καὶ τάχα ποτὲ σπανίως καὶ τὰς τρεῖς . ἀλλὰ τῶν μὲν τριῶν ἅμα γινομένων , ὁ κάμνων αὐτίκα τεθνήξεται · τῶν δὲ δύο , δυσκόλως σωθήσεται · μιᾶς δὲ , μετὰ τῶν οἰκείων διορισμῶν εἰς ὄλεθρον ἢ σωτηρίαν τελευτήσει τὸ πάθος . ἡ τοίνυν τῆς δυνάμεως ἀῤῥωστία μόνη γενομένη , διὰ τοῦτ’ ἐπὶ τὰ τρία γένη τῶν κινούντων μυῶν ἔρχεται , καὶ πάντας αὐτοὺς ἐπεγείρει πρὸς τὴν κίνησιν , ὅτι σφοδρῶς κινεῖν ἓν ἐξ αὐτῶν γένος ἀδυνατεῖ · ὡς εἴγε τὸ διάφραγμα μόνον ἱκανῶς ἐκίνει , καθάπερ ὅτ’ εἶχε κατὰ φύσιν , οὐκ ἂν οὔτε τῶν μεσοπλευρίων οὔτε τῶν ὑψηλῶν ἐδεήθη μυῶν · ἐπεὶ δ’ ἄῤῥωστός ἐστιν , ἅπαντάς τε βραδέως κινεῖ , καὶ πυκνὴν οὐκ ἐργάζεται τὴν ἐνέργειαν αὐτῶν , ὥσπερ οὐδ’ ἀραιὰν πάνυ . καὶ τούτοις μάλιστα προσέχετε τὸν νοῦν τοῖς γνωρίσμασι , διορίζεται γὰρ ὑπ’ αὐτῶν ῥᾳδίως τἄλλα . θερμασίας γοῦν πολλῆς ἠθροισμένης ἐν τοῖς ἀναπνευστικοῖς ὀργάνοις , ἅπασι μὲν ἐνεργεῖ τοῖς μυσὶ τοῦ θώρακος τὸ ζῶον , ἀλλὰ καὶ ταχεῖαν αὐτῶν ποιεῖται καὶ πυκνὴν τὴν ἐνέργειαν καὶ σφοδρὰν , ὅτ’ ἂν ἄνευ δυνάμεως ἀῤῥωστίας συμπέσῃ τὰ τῆς θερμασίας · ἡ δ’ ἄῤῥωστος δύναμις οὔτε ταχεῖαν οὔτε πάνυ πυκνὴν ἔχει τὴν κίνησιν , ὅτ’ ἂν ἄνευ θερμασίας ᾖ φλογώδους , ὅθεν οὐδ’ ἐπὶ πλεῖστον ἅπαντα διαστέλλει τὰ μέρη τοῦ θώρακος · ὥστε κοινὸν ἓν ἔχει μόνον τῇ κατὰ φλόγωσιν πολλὴν γινομένῃ δυσπνοίᾳ , τὸ τοὺς μῦς ἅπαντας τοῦ θώρακος ἐνεργεῖν . ἔτι δὲ καὶ τοῦτο πρόσεστι τῇ διὰ θερμασίαν πολλὴν δυσπνοίᾳ κατὰ μέγεθος καὶ πυκνότητα καὶ τάχος γινομένῃ , τὸ μετ’ ἐκφυσήσεως γίνεσθαι τὴν ἐκπνοὴν θερμοῦ καὶ ζέοντος πνεύματος · ἐπὶ δὲ τῇ τῇς δυνάμεως ἀῤῥωστίᾳ , χωρὶς ἐκφυσήσεως τῆς διὰ στόματος , ἡ διὰ τῆς ῥινὸς μόνης ἔξοδος γίνεται τοῦ πνεύματος , ἥτις ῥὶς καὶ κατὰ τὰς εἰσπνοὰς ἐναργῶς ἔχει προστελλόμενα τὰ πτερύγια , σημεῖον καὶ τοῦτο μέγα δυνάμεως ἀῤῥωστούσης . ἐπὶ δὲ ταῖς στενοχωρίαις τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων ὅλος μὲν ὁ θώραξ ἐπὶ πλεῖστον διαστέλλεται ταχέως καὶ πυκνῶς , τὴν δὲ ἐκπνοὴν χωρὶς ἐκφυσήσεως οἱ κάμνοντες οὕτως ἴσχουσιν . ὅταν δ’ ἐς ταὐτὸν ἀφίκηται θερμασία τε καὶ στενοχωρία τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων , ὥσπερ ἐν περιπνευμονίαις , οὐδ’ ἡ μεγίστη καὶ πυκνοτάτη καὶ ταχίστη τούτοις αὐτάρκης ἀναπνοὴ , καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἀνακαθίζουσιν , αἰσθανόμενοι τοῦ θώρακος ὅλου διϊσταμένου ῥᾷον οὕτως · κατακειμένων μὲν ﻿ γὰρ αὐτῶν , εἰς ἑαυτὸν συμπίπτει , καταφερομένων τῶν κατὰ τὰ στήθη μερῶν ἐπὶ τὴν ῥάχιν , ἀναταθείσης δὲ ταύτης ὀρθῆς , συναναφέρεται καὶ ὁ θώραξ ταύτῃ , μηκέτι βαρύνων ἑαυτόν . ὁμοίως τούτοις ἀναπνέουσι καὶ οἱ τὰς τραχείας ἀρτηρίας τοῦ πνεύμονος ὑπὸ πολλοῦ κατάῤῥου πληρωθέντες , ἤ τινος ἐκ τῶν πλησίων χωρίων εἰς αὐτὰς γενομένου ῥεύματος , ἑνὶ μόνῳ διαλλάττοντες , τῷ μήτ’ ἐκφυσᾷν μήτ’ ἐκπνεῖν θερμόν . ὡσαύτως δὲ καὶ ὅσοις ἐν τῷ μεταξὺ θώρακός τε καὶ πνεύμονος ἤθροισται πῦον δαψιλὲς , οὓς ὀνομάζουσιν ἐμπύους , ὅλον ἐξαίρουσι τὸν θώρακα , θερμὸν δ’ οὐκ ἐκπνέουσιν οὐδ’ ἐκφυσῶσι , πλὴν εἰ μὴ πυρετὸς αὐτοῖς προσέλθῃ διακαής · ἀλλ’ οὗτοί γε τάχιστα πνίγονται , διά τε τὸ πάθος αὐτὸ καὶ ὅτι προκέκμηκεν ἡ δύναμις ἐξ ἀνάγκης ἅπασι τοῖς ἐμπύοις , οὐκ ἐξ ἀνάγκης προκεκμηκυῖα τοῖς τὸν πνεύμονα ῥεύμασι , ἢ πεπεριπνευμονίαιςριπευμονίαις , ἢ ἄσθμασιν , ἀλλὰ τοὐναντίον ἰσχυρὰ καὶ ἀκμαία καθεστηκυῖα κᾀν τοῖς ἀσθματικοῖς παθήμασι , γλίσχρων καὶ παχέων ὑγρῶν ἐμπεπλασμένων τῷ πνεύμονι . κᾂν εἰ φῦμα δύσπεπτον ἐν αὐτῷ συσταίη ποτὲ , συμβαίνει μεγίστην μὲν ἴσχειν διαστολὴν τὸν θώρακ , οὐ πολὺν δὲ εἰσπνεῖσθαι τὸν ἀέρα , καὶ διὰ τοῦτο συνεχῶς ἀναπνεῖν ἀναγκάζεσθαι χωρὶς ἐκφυσήσεως · ἴδιον γὰρ τοῦτο θερμασίας πολλῆς . καθ’ ἕτερον δὲ τρόπον ἐς ταὐτὸν εἶδος ἀφικνοῦνται δυσπνοίας οἱ κυναγχικοὶ , στενοχωρίας οὔσης οὐκ ἐν ταῖς ὑποδεχομέναις κοιλότησι τὴν εἰσπνοὴν , ἀλλ’ ἐν ταῖς παραπεμπούσαις . ἐφ’ ὧν δ’ ἀπόστημα καὶ φλεγμονὴ καὶ πλῆθος ὑγρῶν ἐστιν ἢ ἐν τοῖς κενοῖς τοῦ θώρακος , ἢ κατὰ τὸν πνεύμονα , μενόντων ἀφράκτων τοῦ λάρυγγός τε καὶ τῆς τραγείας ἀρτηρίας , ἐν ταῖς ὑποδεχομέναις δηλονότι κοιλότησι τὸν εἰσπνεόμενον ἀέρα στενοχωρίας γενομένης , ἐξ ἀνάγκης ἀκολουθεῖ μεγάλην μὲν διαστολὴν γίνεσθαι τοῦ θώρακος , ὀλίγον δ’ ἕλκεσθαι τὸ πνεῦμα , καὶ διὰ τοῦτ’ ἀναγκάζεσθαι τὸν κάμνοντα ταχέως τε καὶ πυκνῶς ἀναπνεῖν . πρὸ πάντων γὰρ ὑμᾶς μεμνῆσθαι βούλομαι τῆς κατὰ τὴν μεγάλην ἀναπνοὴν διαφορᾶς διττῶς γινομένης , ποτὲ μὲν τῷ μεγέθει τῆς διαστολῆς τοῦ θώρακος , ποτὲ δὲ τῷ πλήθει τῆς εἰσπνεομένης οὐσίας τοῦ πνεύματος . ἰστέον δ’ ὅτι τῶν τοιούτων ὑμᾶς ἀναμιμνήσκω πολλάκις , ὅσα παραλέλειπται τοῖς πρὸ ἐμοῦ · τὰ γὰρ ὑπὸ τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένα , διὰ τὸ πολλοὺς εἶναι τοὺς εἰπόντας αὐτὰ , πρόχειρον ἔχει τὴν μνήμην · ὅσα δὲ μήθ’ ὑφ’ Ἱπποκράτους διωρίσθη τοῦ κάλλιστα περὶ δυσπνοίας γράψαντος , ἄλλός τ’ οὐδεὶς τῶν μετ’ αὐτὸν ἐξειργάσατο καὶ διωρίσατο τὰ λείποντα , διὰ τοῦτ’ ἀναγκαῖόν μοι γίνεται πολλάκις ἀναμιμνήσκειν αὐτῶν . ὅσοι μὲν οὖν ἄνευ φλεγμονῆς , ἤ τινος ὅλως ὄγκου παρὰ φύσιν , ἢ στενοχωρίας ἐν τοῖς ἀναπνευστικοῖς ὀργάνοις , δυσπνοοῦσιν ἐν πυρετοῖς καυσώδεσι , τούτοις ἀνάλογον τῷ μεγέθει τῆς διαστολῆς τοῦ θώρακος αὐξάνεται τὸ πλῆθος τῆς εἰσπνεομένης οὐσίας τοῦ πνεύματος · ἐφ’ ὧν δ’ ὄγκος ἢ στενοχωρία τίς ἐστιν ἐν τοῖς ἀναπνευστικοῖς ἄνευ θερμασίας φλογώδους , ἡ μὲν διαστολὴ τοῦ θώρακος μεγίστη γίνεται , τὸ δ’ εἰσπνεόμενον οὐ μόνον ἀπολείπεται τῆς κατὰ τὴν διαστολὴν ἀναλογίας , ἀλλὰ καὶ τοῦ κατὰ φύσιν ἔλαττον εἰσπνεῖται . χωρὶς δὲ διορισμοῦ μίαν ἐνδείκνυται διάθεσιν ἡ μεγάλη διαστολὴ τοῦ θώρακος ἀραιότητα προσλαβοῦσα . προσέχειν δ’ ὑμᾶς χρὴ κᾀνταῦθα , μή ποτ’ ἐξαπατηθῆτε , τὴν ἁπάντων τῶν μυῶν ἐνεργούντων γινομένην ἀναπνοὴν , ὅτ’ ἂν ἐπ’ ἀῤῥωστίᾳ δυνάμεως γίνηται , τὴν αὐτὴν ἡγεῖσθαι τῇ μεγάλῃ · βουληθεὶς γὰρ αὐτὴν ἐγὼ σαφῶς ἑρμηνεῦσαί ποτε , μετέωρον ἐκάλεσα · παρέστη δέ μοι τηνικαῦτα ἐννοῆσαι τὸν Ἱπποκράτην μετέωρον ὀνομάζειν πνεῦμα τὸ τοῖς μετεώροις μέρεσι τοῦ θώρακος εἰσπνεόμενον , ὥσπερ ὅτ’ ἂν εἴπῃ , μέγα δὲ ἀναπνεόμενον καὶ διὰ πολλοῦ χρόνου , παραφροσύνην σημαίνει · εὔδηλός ἐστι μέγα λέγων τὸ πολὺ , διττῶς γίνεσθαι δυνάμενον , ἄνευ τε τῆς τῶν μετεώρων μυῶν ἐνεργείας καὶ σὺν αὐτῇ · πολλάκις γὰρ ἥ τε τῶν μεσοπλευρίων μυῶν ἐνέργεια καὶ ἡ τῶν φρενῶν , ἐπιπλεῖστον διαστέλλουσαι τὸν θώρακα , τῶν ὑψηλῶν μυῶν οὐ χρῄζουσιν εἰς τὴν τοῦ πολλοῦ πνεύματος εἰσπνοήν . ὅτι δὲ τὸ τοιοῦτον εἶδος τῆς διαστολῆς ἐνδείκνυται παραφροσύνην , ἐν τοῖς περὶ δυσπνοίας ὑπομνήμασι δέδεικται , καθ’ ἃ καὶ τῶν ἄλλων ἁπασῶν δυσπνοιῶν αἱ διαθέσεις ἐῤῥέθησαν . ἀλλὰ νῦν γε καθάπερ τῶν ἄλλων παθῶν , ὅσα προείρηται δι’ ἑτέρων πραγματειῶν , οἷον ἐπιτομή τις ἐνταυθοῖ λέγεται , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ περὶ τῆς ἐν ταῖς δυσπνοίαις διαφορᾶς τὰ μὲν εἴρηται μέχρι δεῦρο , τὰ δ’ εἰρήσεται κατὰ τὸν ἐφεξῆς λόγον · ὡς γὰρ ἐπὶ τῆς μεγάλης ἀναπνοῆς ἡ μέν τίς ἐστι πυκνὴ , διαφορὰς ἔχουσα πλείους , ἄλλην ἄλλης διαθέσεως ἐνδεικτικὴν , ἡ δέ τις ἀραιὰ , μίαν ἐνδεικνυμένη διάθεσιν , οὕτως ἐπὶ τῆς μικρᾶς ἡ μὲν ἀραιὰ ψύξιν ἐνδείκνυται τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων , ἡ πυκνὴ δὲ πόνον οὐ μόνον τῶν ἀναπνευστικῶν , ἀλλὰ καὶ τῶν συγκινουμένων αὐτοῖς , ἥπατος δηλονότι , καὶ γαστρὸς , καὶ σπληνὸς , καὶ στομάχου . πλεόνων δ’ οὐσῶν διαθέσεων , αἷς ἕπεται πόνος ἐν τῷ κινεῖσθαι σφοδρότερον , ἐπισκεπτέον τε καὶ διοριστέον ἐκ τῶν ἄλλων σημείων , εἴτε φλεγμονή τίς ἐστιν , εἴτ’ ἐρυσίπελας , εἴθ’ ἕλκος , εἴτ’ ἀπόστημα , τὸ τὴν ὀδύνην ἐργαζόμενον . ἐμάθετε δ’ ὅτι καὶ δυσκρασίαις ἀνωμάλοις ἀλγήματα πολλάκις ἐπιγίγνεται , καὶ πνεύματος ἀπέπτου τε καὶ φυσώδους πλήθει , ποτὲ μὲν αὐτῷ τῷ στέγεσθαι κατά τι διατείνοντος τὰ περιέχοντα , ποτὲ δὲ βιαίως διεξιόντος . ὁμοίως δὲ καὶ χυμοῦ πλήθει θερμοῦ καὶ δριμέος , ἢ ψυχροῦ καὶ γλίσχρου , στεγομένου ﻿ τε κατά τι καὶ μὴ διεξιόντος , ὀδύναι γίνονται · μειζόνως μὲν πεπονθότων τῶν ὀργάνων , ἐν οἷς περιέχεται ταῦτα , κᾂν μὴ κινῆται · βραχέως δ’ , ὅταν κινῆται . εἴρηται δ’ ἐν τοῖς περὶ δυσπνοίας ἡ αἰτία , δι’ ἣν τοῦ μικροῦ πνεύματος τὸ μὲν πυκνὸν πνεῦμα πόνον σημαίνει τῶν κινουμένων ὀργάνων ἐν ταῖς ἀναπνοαῖς , τὸ δ’ ἀραιὸν ἰσχυρὰν ψύξιν αὐτῶν μόνον τῶν ἀναπνευστικῶν , καὶ τούτων μάλιστα πνεύμονος καὶ καρδίας . ἔστι δὲ καὶ ἄλλό τι δυσπνοίας εἶδος , οἷον ἐγκοπτομένης τῆς ἐνεργείας τοῦ θώρακος ἡσυχίᾳ βραχείᾳ , ποτὲ μὲν ἐν ταῖς εἰσπνοαῖς , ποτὲ δὲ ἐν ταῖς ἐκπνοαῖς , ἤτοι γ’ ἐν σπασμώδει διαθέσει τῶν τοῦ θώρακος μυῶν γινομένου τοῦ τοιούτου συμπτώματος , ἢ διὰ πλῆθος θερμασίας , εἰσπνεῖν , ἢ ἐκπνεῖν ἀναγκαζομένου συνεχέστερον τοῦ κάμνοντος . καὶ μέντοι καὶ ἄλλό τι πάθος ἀναπνοῆς ἔστι , ἣν ἄπνοιαν ὀνομάζουσιν , ὡς μὲν πρὸς τὴν ὄψιν μηδ’ ὅλως γιγνομένης , ὡς δὲ πρὸς τὴν φύσιν ἀπιστουμένης μὴ γίνεσθαι · δοκεῖ γὰρ ἀδύνατον μὲν εἶναι , στερηθὲν ἀκριβῶς ὅλης τῆς ἀναπνοῆς τὸ ζῶον ἔτι διασώζεσθαι , φαίνεται δὲ καὶ τὰ φωλεύοντα μηδ’ ὅλως κινοῦντα τὸν θώρακα . δυοῖν οὖν θάτερον , ἢ βραχεῖαν οὕτω γίνεσθαι τὴν ἀναπνοὴν ὑποληπτέον , ὡς λανθάνειν τὴν αἴσθησιν , ἢ μηδ’ ὅλως δεῖσθαι τηνικαῦτα τὸ ζῶον ἀναπνοῆς , ἀλλ’ ἀρκεῖσθαι τῇ καθ’ ὅλον τὸ σῶμα διαπνοῇ · γίνεται γὰρ αὕτη μὲν ὑπὸ τῆς καρδίας διὰ τῶν ἀρτηριῶν , ἡ δ’ ἀναπνοὴ διὰ τοῦ θώρακος ὑπὸ τοῦ ἐγκεφάλου . ἥτις δ’ ἂν ἡ διάθεσις εἴη ἡ τὴν ἄπνοιαν ἐργαζομένη , κοινὴ φαίνεται εἶναι πάντων τῶν τοῦ ζώου μορίων , ὡς ἐν ἀποπληξίαις καὶ κάροις , ἐπιληψίαις τε καὶ καταλήψεσιν · ἐν τούτοις γὰρ ἅπασιν οὐδὲν ἴδιον ἐξαίρετον πάθημά ἐστι τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων , οὐ μᾶλλον ἢ τῶν φωνητικῶν , ἢ διαλεκτικῶν , ἢ βαδιστικῶν · ἀλλὰ τῆς ἀρχῆς πασχούσης , ἅπαντα συμπάσχειν ἀναγκαῖον , ὅσοις παρ’ ἐκείνης ἐχορηγεῖτο τὰ τῶν διοικουσῶν αὐτὰ δυνάμεων . εἴρηται δὲ ἡμῖν ἰδίᾳ περὶ ἀπνοίας καθ’ αὑτὴν , ὥστε νῦν ἤδη μεταβαίνειν ἐφ’ ἕτερόν τι καιρός .
Lemmas: λέγω μέν ἤδη καί πρόσθεν ἱκανός περί δύσπνοια , ἡνίκα ὁ ὁ νωτιαῖος πάθος διέρχομαι · ἀναμιμνῄσκω δέ καί νῦν αὐτός , ὅσος ὑπόλοιπος ἔτι ὁ θεωρία οὗτος εἰμί , προστίθημι . καθόλου μέν οὖν σύ ἀξιόω πᾶς ὅς θεάομαι κατά ὁ ἀνατομή μῦς ὁ κινέω ὁ θώραξ πρόχειρος ἔχω ὁ μνήμη , ἅμα ὁ εἰς αὐτός ἀφικνέομαι νεῦρον · εἰσέρχομαι δέ πρός ὁ δυσπνοέω , πρῶτος μέν θεάομαι πότερος ἅπας κινέω ὁ ὁ θώραξ μῦς , ἤ ὁ κατά ὁ μεσοπλεύριος μόνος χωρίς ὁ ὑψηλός , ἤ καί ὁ φρήν ἅμα ὁ μεσοπλεύριος . ἐάν γάρ οἶδα πᾶς κινέω , εἷς τις ὁ τρεῖς ἐννοέω ὅς λέγω ὁ τοιοῦτος κίνησις αἴτιος , ἐφεξῆς διορίζω πειράω , τίς ποτέ αὐτός εἰμί ὁ νῦν ὑπάρχω αἴτιος · ἐάν δέ μή πᾶς , ἐπί ἕτερος ἀφικνέομαι διορισμός . ὑπόκειμαι δή τις ἅπας κινέω ὁ μῦς , ὡς καί ὁ στέρνον ἐξαίρω σαφής ἅμα ὁ ὠμοπλάτη · ἐπί οὗτος ὁ τρεῖς οὗτος ἀναγκαῖος εἷς γε τις πάντως ὑπάρχω , ἤτοι ὁ δύναμις ἄρρωστος , ἤ στενοχωρία ὁ ὁ πνεῦμα ὁδός , ἤ θερμασία πάμπολυς ἐν καρδία καί πνεύμων , δύναμαι δηλονότι καί δύο αἰτία ἐκ αὐτός ἅμα γίγνομαι , καί τάχα ποτέ σπάνιος καί ὁ τρεῖς . ἀλλά ὁ μέν τρεῖς ἅμα γίγνομαι , ὁ κάμνω αὐτίκα θνῄσκω · ὁ δέ δύο , δύσκολος σῴζω · εἷς δέ , μετά ὁ οἰκεῖος διορισμός εἰς ὄλεθρος ἤ σωτηρία τελευτάω ὁ πάθος . ὁ τοίνυν ὁ δύναμις ἀρρωστία μόνος γίγνομαι , διά οὗτος ἐπί ὁ τρεῖς γένος ὁ κινέω μῦς ἔρχομαι , καί πᾶς αὐτός ἐπεγείρω πρός ὁ κίνησις , ὅτι σφοδρός κινέω εἷς ἐκ αὐτός γένος ἀδυνατέω · ὡς εἰ ὁ διάφραγμα μόνος ἱκανός κινέω , καθά ὅτε ἔχω κατά φύσις , οὐ ἄν οὔτε ὁ μεσοπλεύριος οὔτε ὁ ὑψηλός δέω μῦς · ἐπεί δέ ἄρρωστος εἰμί , ἅπας τε βραδύς κινέω , καί πυκνός οὐ ἐργάζομαι ὁ ἐνέργεια αὐτός , ὥσπερ οὐδέ ἀραιός πάνυ . καί οὗτος μάλα προσέχω ὁ νόος ὁ γνώρισμα , διορίζω γάρ ὑπό αὐτός ῥᾴδιος ἄλλος . θερμασία γοῦν πολύς ἀθροίζω ἐν ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , ἅπας μέν ἐνεργέω ὁ μῦς ὁ θώραξ ὁ ζῷον , ἀλλά καί ταχύς αὐτός ποιέω καί πυκνός ὁ ἐνέργεια καί σφοδρός , ὅτε ἄν ἄνευ δύναμις ἀρρωστία συμπίπτω ὁ ὁ θερμασία · ὁ δέ ἄρρωστος δύναμις οὔτε ταχύς οὔτε πάνυ πυκνός ἔχω ὁ κίνησις , ὅτε ἄν ἄνευ θερμασία εἰμί φλογώδης , ὅθεν οὐδέ ἐπί πολύς ἅπας διαστέλλω ὁ μέρος ὁ θώραξ · ὥστε κοινός εἷς ἔχω μόνος ὁ κατά φλόγωσις πολύς γίγνομαι δύσπνοια , ὁ ὁ μῦς ἅπας ὁ θώραξ ἐνεργέω . ἔτι δέ καί οὗτος πρόσειμι ὁ διά θερμασία πολύς δύσπνοια κατά μέγεθος καί πυκνότης καί τάχος γίγνομαι , ὁ μετά ἐκφύσησις γίγνομαι ὁ ἐκπνοή θερμός καί ζέω πνεῦμα · ἐπί δέ ὁ ὁ δύναμις ἀρρωστία , χωρίς ἐκφύσησις ὁ διά στόμα , ὁ διά ὁ ῥίς μόνος ἔξοδος γίγνομαι ὁ πνεῦμα , ὅστις ῥίς καί κατά ὁ εἰσπνοή ἐναργής ἔχω προστέλλω ὁ πτερύγιον , σημεῖον καί οὗτος μέγας δύναμις ἀρρωστέω . ἐπί δέ ὁ στενοχωρία ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον ὅλος μέν ὁ θώραξ ἐπί πολύς διαστέλλω ταχύς καί πυκνός , ὁ δέ ἐκπνοή χωρίς ἐκφύσησις ὁ κάμνω οὕτως ἴσχω . ὅταν δέ εἰς αὐτός ἀφικνέομαι θερμασία τε καί στενοχωρία ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , ὥσπερ ἐν περιπνευμονία , οὐδέ ὁ μέγας καί πυκνός καί ταχύς οὗτος αὐτάρκης ἀναπνοή , καί διά οὗτος καί ἀνακαθίζω , αἰσθάνομαι ὁ θώραξ ὅλος διιστάω ῥᾴδιος οὕτως · κατάκειμαι μέν ﻿ γάρ αὐτός , εἰς ἑαυτοῦ συμπίπτω , καταφέρω ὁ κατά ὁ στῆθος μέρος ἐπί ὁ ῥάχις , ἀνατείνω δέ οὗτος ὀρθός , συναναφέρω καί ὁ θώραξ οὗτος , μηκέτι βαρύνω ἑαυτοῦ . ὅμοιος οὗτος ἀναπνέω καί ὁ ὁ τραχύς ἀρτηρία ὁ πνεύμων ὑπό πολύς κατάρροος πληρόω , ἤ τις ἐκ ὁ πλήσιος χωρίον εἰς αὐτός γίγνομαι ῥεῦμα , εἷς μόνος διαλλάσσω , ὁ μήτε ἐκφυσάω μήτε ἐκπνέω θερμός . ὡσαύτως δέ καί ὅσος ἐν ὁ μεταξύ θώραξ τε καί πνεύμων ἀθροίζω πυός δαψιλής , ὅς ὀνομάζω ἔμπυος , ὅλος ἐξαίρω ὁ θώραξ , θερμός δέ οὐ ἐκπνέω οὐδέ ἐκφυσάω , πλήν εἰ μή πυρετός αὐτός προσέρχομαι διακαής · ἀλλά οὗτος γε ταχύς πνίγω , διά τε ὁ πάθος αὐτός καί ὅτι προκάμνω ὁ δύναμις ἐκ ἀνάγκη ἅπας ὁ ἔμπυος , οὐ ἐκ ἀνάγκη προκάμνω ὁ ὁ πνεύμων ῥεῦμα , ἤ πεπεριπνευμονίαισριπευονια , ἤ ἄσθμα , ἀλλά ἐναντίος ἰσχυρός καί ἀκμαῖος καθίστημι εἰͅν ὁ ἀσθματικός πάθημα , γλίσχρος καί παχύς ὑγρός ἐμπλάσσω ὁ πνεύμων . ἔͅν εἰ φῦμα δύσπεπτος ἐν αὐτός συνίστημι ποτέ , συμβαίνω μέγας μέν ἴσχω διαστολή ὁ θώρακ , οὐ πολύς δέ εἰσπνέω ὁ ἀήρ , καί διά οὗτος συνεχής ἀναπνέω ἀναγκάζω χωρίς ἐκφύσησις · ἴδιος γάρ οὗτος θερμασία πολύς . κατά ἕτερος δέ τρόπος εἰς αὐτός εἶδος ἀφικνέομαι δύσπνοια ὁ κυναγχικός , στενοχωρία εἰμί οὐ ἐν ὁ ὑποδέχομαι κοιλότης ὁ εἰσπνοή , ἀλλά ἐν ὁ παραπέμπω . ἐπί ὅς δέ ἀπόστημα καί φλεγμονή καί πλῆθος ὑγρός εἰμί ἤ ἐν ὁ κενός ὁ θώραξ , ἤ κατά ὁ πνεύμων , μένω ἄφρακτος ὁ λάρυγξ τε καί ὁ τράγειος ἀρτηρία , ἐν ὁ ὑποδέχομαι δηλονότι κοιλότης ὁ εἰσπνέω ἀήρ στενοχωρία γίγνομαι , ἐκ ἀνάγκη ἀκολουθέω μέγας μέν διαστολή γίγνομαι ὁ θώραξ , ὀλίγος δέ ἕλκω ὁ πνεῦμα , καί διά οὗτος ἀναγκάζω ὁ κάμνω ταχύς τε καί πυκνός ἀναπνέω . πρό πᾶς γάρ σύ μιμνῄσκω βούλομαι ὁ κατά ὁ μέγας ἀναπνοή διαφορά δισσός γίγνομαι , ποτέ μέν ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς ὁ θώραξ , ποτέ δέ ὁ πλῆθος ὁ εἰσπνέω οὐσία ὁ πνεῦμα . οἶδα δέ ὅτι ὁ τοιοῦτος σύ ἀναμιμνῄσκω πολλάκις , ὅσος παραλείπω ὁ πρό ἐγώ · ὁ γάρ ὑπό ὁ ἔμπροσθεν λέγω , διά ὁ πολύς εἰμί ὁ λέγω αὐτός , πρόχειρος ἔχω ὁ μνήμη · ὅσος δέ μήτε ὑπό Ἱπποκράτης διορίζω ὁ καλός περί δύσπνοια γράφω , ἄλλος τε οὐδείς ὁ μετά αὐτός ἐξεργάζομαι καί διορίζω ὁ λείπω , διά οὗτος ἀναγκαῖος ἐγώ γίγνομαι πολλάκις ἀναμιμνῄσκω αὐτός . ὅσος μέν οὖν ἄνευ φλεγμονή , ἤ τις ὅλος ὄγκος παρά φύσις , ἤ στενοχωρία ἐν ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , δυσπνοέω ἐν πυρετός καυσώδης , οὗτος ἀνάλογος ὁ μέγεθος ὁ διαστολεύς ὁ θώραξ αὐξάνω ὁ πλῆθος ὁ εἰσπνέω οὐσία ὁ πνεῦμα · ἐπί ὅς δέ ὄγκος ἤ στενοχωρία τις εἰμί ἐν ὁ ἀναπνευστικός ἄνευ θερμασία φλογώδης , ὁ μέν διαστολή ὁ θώραξ μέγας γίγνομαι , ὁ δέ εἰσπνέω οὐ μόνος ἀπολείπω ὁ κατά ὁ διαστολή ἀναλογία , ἀλλά καί ὁ κατά φύσις ἐλαχύς εἰσπνέω . χωρίς δέ διορισμός εἷς ἐνδείκνυμι διάθεσις ὁ μέγας διαστολή ὁ θώραξ ἀραιότης προσλαμβάνω . προσέχω δέ σύ χρή ᾀνταῦθη , μή ποτέ ἐξαπατάω , ὁ ἅπας ὁ μῦς ἐνεργέω γίγνομαι ἀναπνοή , ὅτε ἄν ἐπί ἀρρωστία δύναμις γίγνομαι , ὁ αὐτός ἡγέομαι ὁ μέγας · βούλομαι γάρ αὐτός ἐγώ σαφής ἑρμηνεύω ποτέ , μετέωρος καλέω · παρίστημι δέ ἐγώ τηνικαῦτα ἐννοέω ὁ Ἱπποκράτης μετέωρος ὀνομάζω πνεῦμα ὁ ὁ μετέωρος μέρος ὁ θώραξ εἰσπνέω , ὥσπερ ὅτε ἄν λέγω , μέγας δέ ἀναπνέω καί διά πολύς χρόνος , παραφροσύνη σημαίνω · εὔδηλος εἰμί μέγας λέγω ὁ πολύς , δισσός γίγνομαι δύναμαι , ἄνευ τε ὁ ὁ μετέωρος μῦς ἐνέργεια καί σύν αὐτός · πολλάκις γάρ ὁ τε ὁ μεσοπλεύριος μῦς ἐνέργεια καί ὁ ὁ φρήν , ἐπιπλεῖστον διαστέλλω ὁ θώραξ , ὁ ὑψηλός μῦς οὐ χρῄζω εἰς ὁ ὁ πολύς πνεῦμα εἰσπνοή . ὅτι δέ ὁ τοιοῦτος εἶδος ὁ διαστολεύς ἐνδείκνυμι παραφροσύνη , ἐν ὁ περί δύσπνοια ὑπόμνημα δείκνυμι , κατά ὅς καί ὁ ἄλλος ἅπας δύσπνοια ὁ διάθεσις λέγω . ἀλλά νῦν γε καθά ὁ ἄλλος πάθος , ὅσος προλέγω διά ἕτερος πραγματεία , οἷος ἐπιτομή τις ἐνταυθοῖ λέγω , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί περί ὁ ἐν ὁ δύσπνοια διαφορά ὁ μέν λέγω μέχρι δεῦρο , ὁ δέ λέγω κατά ὁ ἐφεξῆς λόγος · ὡς γάρ ἐπί ὁ μέγας ἀναπνοή ὁ μέν τις εἰμί πυκνός , διαφορά ἔχω πολύς , ἄλλος ἄλλος διάθεσις ἐνδεικτικός , ὁ δέ τις ἀραιός , εἷς ἐνδείκνυμι διάθεσις , οὕτως ἐπί ὁ μικρός ὁ μέν ἀραιός ψῦξις ἐνδείκνυμι ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , ὁ πυκνός δέ πόνος οὐ μόνος ὁ ἀναπνευστικός , ἀλλά καί ὁ συγκινέω αὐτός , ἧπαρ δηλονότι , καί γαστήρ , καί σπλήν , καί στόμαχος . πολύς δέ εἰμί διάθεσις , ὅς ἕπομαι πόνος ἐν ὁ κινέω σφοδρός , ἐπισκοπέω τε καί διοριστέον ἐκ ὁ ἄλλος σημεῖον , εἴτε φλεγμονή τις εἰμί , εἴτε ἐρυσίπελας , εἴτε ἕλκος , εἴτε ἀπόστημα , ὁ ὁ ὀδύνη ἐργάζομαι . μανθάνω δέ ὅτι καί δυσκρασία ἀνώμαλος ἄλγημα πολλάκις ἐπιγίγνομαι , καί πνεῦμα ἄπεπτος τε καί φυσώδης πλῆθος , ποτέ μέν αὐτός ὁ στέγω κατά τις διατείνω ὁ περιέχω , ποτέ δέ βίαιος διεξέρχομαι . ὅμοιος δέ καί χυμός πλῆθος θερμός καί δριμύς , ἤ ψυχρός καί γλίσχρος , στέγω ﻿ τε κατά τις καί μή διεξέρχομαι , ὀδύνη γίγνομαι · μέγας μέν πάσχω ὁ ὄργανον , ἐν ὅς περιέχω οὗτος , ἔͅν μή κινέω · βραχύς δέ , ὅταν κινέω . λέγω δέ ἐν ὁ περί δύσπνοια ὁ αἰτία , διά ὅς ὁ μικρός πνεῦμα ὁ μέν πυκνός πνεῦμα πόνος σημαίνω ὁ κινέω ὄργανον ἐν ὁ ἀναπνοή , ὁ δέ ἀραιός ἰσχυρός ψῦξις αὐτός μόνος ὁ ἀναπνευστικός , καί οὗτος μάλα πνεύμων καί καρδία . εἰμί δέ καί ἄλλος τις δύσπνοια εἶδος , οἷος ἐγκόπτω ὁ ἐνέργεια ὁ θώραξ ἡσυχία βραχύς , ποτέ μέν ἐν ὁ εἰσπνοή , ποτέ δέ ἐν ὁ ἐκπνοή , ἤτοι γε ἐν σπασμώδης διάθεσις ὁ ὁ θώραξ μῦς γίγνομαι ὁ τοιοῦτος σύμπτωμα , ἤ διά πλῆθος θερμασία , εἰσπνέω , ἤ ἐκπνέω ἀναγκάζω συνεχής ὁ κάμνω . καί μέντοι καί ἄλλος τις πάθος ἀναπνοή εἰμί , ὅς ἄπνοια ὀνομάζω , ὡς μέν πρός ὁ ὄψις μηδέ ὅλος γίγνομαι , ὡς δέ πρός ὁ φύσις ἀπιστέω μή γίγνομαι · δοκέω γάρ ἀδύνατος μέν εἰμί , στερέω ἀκριβής ὅλος ὁ ἀναπνοή ὁ ζῷον ἔτι διασῴζω , φαίνω δέ καί ὁ φωλεύω μηδέ ὅλος κινέω ὁ θώραξ . δύο οὖν ἕτερος , ἤ βραχύς οὕτως γίγνομαι ὁ ἀναπνοή ὑπολαμβάνω , ὡς λανθάνω ὁ αἴσθησις , ἤ μηδέ ὅλος δέω τηνικαῦτα ὁ ζῷον ἀναπνοή , ἀλλά ἀρκέω ὁ κατά ὅλος ὁ σῶμα διαπνοή · γίγνομαι γάρ οὗτος μέν ὑπό ὁ καρδία διά ὁ ἀρτηρία , ὁ δέ ἀναπνοή διά ὁ θώραξ ὑπό ὁ ἐγκέφαλος . ὅστις δέ ἄν ὁ διάθεσις εἰμί ὁ ὁ ἄπνοια ἐργάζομαι , κοινός φαίνω εἰμί πᾶς ὁ ὁ ζῷον μόριον , ὡς ἐν ἀποπληξία καί κάρον , ἐπιληψία τε καί κατάληψις · ἐν οὗτος γάρ ἅπας οὐδείς ἴδιος ἐξαιρετός πάθημα εἰμί ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , οὐ μάλα ἤ ὁ φωνητικός , ἤ διαλεκτικός , ἤ βαδιστικός · ἀλλά ὁ ἀρχή πάσχω , ἅπας συμπάσχω ἀναγκαῖος , ὅσος παρά ἐκεῖνος χορηγέω ὁ ὁ διοικέω αὐτός δύναμις . λέγω δέ ἐγώ ἴδιος περί ἄπνοια κατά ἑαυτοῦ , ὥστε νῦν ἤδη μεταβαίνω ἐπί ἕτερος τις καιρός .