galenus.de-libris-propriis-liber 1.1
Ἐγὼ μὲν οὖν οὐδ’ εἶχον ἁπάντων αὐτῶν ἀντίγραφα , μειρακίοις ὑπαγορευθέντων ἀρχομένοις μανθάνειν , ἢ καί τισι φίλοις ἀξιώσασι δοθέντων , ὕστερον δ’ ὁπότε τὸ δεύτερον ἧκον ἐν Ῥώμῃ κομισθέντων , ὡς εἴρηται , πρός με διορθώσεως ἕνεκεν , ἐκτησάμην τε καὶ τὴν ἐπιγραφὴν ἐπέθηκα , περὶ αἱρέσεων τοῖς εἰσαγομένοις · ὃ πρῶτον ἂν εἴη πάντων ἀναγνωστέον τοῖς μαθησομένοις τὴν ἰατρικὴν τέχνην · ἐν αὐτῇ γὰρ αἱ κατὰ γένος ἀλλήλων διαιρέσεις διαφέρουσαι διδάσκονται · κατὰ γένος δ’ εἶπον , ἐπειδὴ καὶ διαφοραί τινες ἐν αὐταῖς εἰσι , καθ’ ἃς ὕστερον οἱ εἰσαχθέντες ἐπεκδιδάσκονται . τὰ δὲ τῶν τριῶν αἱρέσεων ὀνόματα σχεδὸν ἅπαντες ἤδη γινώσκουσι , τὴν μέν τινα δογματικήν τε καὶ λογικὴν ὀνομάζεσθαι , τὴν δὲ δευτέραν ἐμπειρικὴν , τὴν τρίτην δὲ μεθοδικήν . ὅσα τοίνυν ἐστὶν ἑκάστης ἴδια ἢ καθ’ ἃ διαφέρουσιν ἀλλήλων , ἐν ἐκείνῳ τῷ βιβλίῳ γέγραπται · τοῖς δ’ εἰσαγομένοις ὑπηγορεύθη τὸ περὶ τῶν ὀστῶν καὶ τὸ περὶ τῶν σφυγμῶν . ἐδόθη δὲ καὶ φίλῳ Πλατωνικῷ κατὰ τὴν ἐπιδημίαν ταύτην εἰσαγωγικὰ δύο βιβλία , τὸ μὲν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν , τὸ δὲ νεύρων ἔχον ἀνατομὴν · καί τινι ἑτέρῳ τῆς ἐμπειρικῆς ἀγωγῆς ὑποτύπωσις . ὧν οὐδὲν ἔχων ἐγὼ παρὰ τῶν ἐχόντων ἔλαβον , ἡνίκα τὸ δεύτερον ἧκον εἰς Ῥώμην . ἄλλων δέ τινων τότε γραφέντων φίλοις ἔμεινεν ἀντίγραφα παρ’ ἐμοὶ διὰ τὸ τελέως ἐξειργάσθαι · ὧν ἐστι καὶ τὰ περὶ τῶν τῆς ἀναπνοῆς αἰτίων δύο καὶ τὰ περὶ φωνῆς δʹ προσφωνηθέντα τινὶ τῶν ὑπατικῶν ἀνδρῶν , Βοηθῷ τοὔνομα , κατὰ τὴν Ἀριστοτέλους αἵρεσιν φιλοσοφοῦντι . τούτῳ καὶ τὰ περὶ τῆς ἀνατομῆς Ἱπποκράτους καὶ μετὰ ταῦτα περὶ τῆς Ἐρασιστράτου προσπεφώνηται , φιλοτιμότερον γεγραμμένα διὰ Μαρτιάλιον , οὗ δύο βιβλία διασώζεται τῶν ἀνατομικῶν , ἔτι καὶ νῦν ὄντα παρὰ πολλοῖς , ἃ κατ’ ἐκεῖνον τὸν χρόνον εὐδοκίμει μεγάλως . βάσκανος δὲ καὶ φιλόνεικος ἱκανῶς ἦν ὁ ἀνὴρ οὗτος , καίτοι πλείω γεγονὼς ἐτῶν οʹ . πυθόμενος οὖν εἰς ἀνατομικὸν πρόβλημα τούς τε λόγους καὶ τὰ διδαχθέντα μοι δημοσίᾳ πρὸς ἁπάντων τῶν ἀκολουθησάντων ἐπαινεῖσθαι μεγάλως , ἤρετό τινα τῶν ἐμῶν φίλων , ἀπὸ ποίας εἴην αἱρέσεως . ἀκούσας δ’ ὅτι δούλους ὀνομάζω τοὺς ἑαυτοὺς ἀναγορεύσαντας Ἱπποκρατείους ἢ Πραξαγορείους ἢ ὅλως ἀπό τινος ἀνδρὸς , ἐκλέγοιμι δὲ τὰ παρ’ ἑκάστοις καλὰ , δεύτερον ἤρετο , τίνα μάλιστα τῶν παλαιῶν ἐπαινοῖμι . * * * * θαυμάσιον δὲ τὸν Ἐρασίστρατον ἀποφαίνεται καὶ τὰ ἄλλα τῆς τέχνης καὶ ταῦτα . δι’ ἐκεῖνον οὖν ἔγραψα φιλοτιμότερον τὰ περὶ τῆς Ἱπποκράτους ἀνατομῆς στʹ βιβλία καὶ τὰ περὶ τῆς Ἐρασιστράτου γʹ καὶ λέγων γέ ποτε εἰς τὰ τῶν ἰατρῶν τῶν παλαιῶν βιβλία , δημοσίᾳ προβλεθέντος μοι τοῦ περὶ αἵματος ἀναγωγῆς Ἐρασιστράτου καὶ γραφείου καταπαγέντος εἰς αὐτὸ , κατὰ τὸ ἔθος εἶτα δειχθέντος ἐπ’ ἐκεῖνο τὸ μέρος τοῦ βιβλίου , καθὸ τὴν φλεβοτομίαν παραιτεῖται , πλείω πρὸς αὐτὸν εἶπον ὅπως λυπήσαιμι τὸν Μαρτιάλιον , Ἐρασιστράτειον εἶναι προσποιούμενον . ἐπεὶ δὲ ἱκανῶς ὁ λόγος ηὐδοκίμησεν , ἐδεήθη μού τις φίλος ἐπαχθῶς ἔχων πρὸς αὐτὸν ὑπαγορεῦσαι τὰ ῥηθέντα τῷ πεμφθησομένῳ παρ’ αὐτοῦ πρός με διὰ σημείων εἰς τάχος ἠσκημένῳ γράφειν , ὅπως , ἂν ἐξορμήσῃ τῆς πόλεως οἴκαδε , δύναιτο λέγειν αὐτὰ πρὸς τὸν Μαρτιάλιον ἐν ταῖς τῶν νοσούντων ἐπισκέψεσιν . ἔπειτ’ οὐκ οἶδ’ ὅπως , ὅτε τὸ δεύτερον ἧκον εἰς Ῥώμην , ὑπὸ τῶν αὐτοκρατόρων μετακληθεὶς , ὁ μὲν λαβὼν ἐτεθνήκει , τὸ βιβλίον δ’ εἶχον οὐκ ὀλίγοι κατὰ τὴν ἐν τῷ τότε καιρῷ φιλοτιμίαν συγκείμενον , ἡνίκα ἤλεγχον δημοσίᾳ · καὶ γὰρ δὴ καὶ νέος ὢν ἔτι τοῦτ’ ἔπραξα , τέταρτον ἔτος ἄγων καὶ τριακοστὸν · ἐξ ἐκείνου δ’ ὥρισα μήτε διδάσκειν ἔτι δημοσίᾳ μήτ’ ἐπιδείκνυσθαι προσδεξαμένης με τῆς κατὰ τοὺς θεραπευομένους εὐτυχίας μείζονος εὐχῆς · εἰδὼς γὰρ τοὺς ἀντιτέχνους , ὅταν ἐπαινῆταί τις ἰατρὸς ὡς φθονοῦσιν , αὐτὸν λογίατρον ἀποκαλοῦντες , ἀπορράψαι τὴν βάσκανον γλῶτταν αὐτῶν ἐβουλήθην , οὔτ’ ἐπὶ τῶν θεραπευομένων φθεγγόμενός τι περαιτέρω τῶν ἀναγκαίων οὔτε διδάσκων ἐν πλήθει , καθάπερ ἔμπροσθεν , οὔτ’ ἐπιδεικνύμενος , ἀλλὰ διὰ τῶν ἔργων τῆς τέχνης μόνον ἐνδεικνύμενος ἣν εἶχον ἕξιν ἐν τοῖς θεωρήμασιν αὐτῆς . ἔτεσι δὲ τρισὶν ἄλλοις ἐν Ῥώμῃ διατρίψας , ἀρξαμένου τοῦ μεγάλου λοιμοῦ παραχρῆμα τῆς πόλεως ἐξῆλθον ἐπειγόμενος εἰς τὴν πατρίδα · μηδενὶ * * * ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ περὶ μὲν τῶν Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων στʹ βιβλία προτρεψαμένου με τοῦ Βοηθοῦ , περὶ δὲ μορίων χρείας ἓν τὸ πρῶτον · ἃ λαβὼν ὁ Βοηθὸς ἐξῆλθε τῆς πόλεως ἐμοῦ πρότερος , ἄρξων τότε τῆς Παλαιστίνης Συρίας , ἐν ᾗ καὶ ἀπέθανε . καὶ διὰ τοῦτο μετὰ πολὺν χρόνον ἑκατέραν τὴν πραγματείαν συνετέλεσα προσγενομένων μοι κωλυμάτων μετὰ τὴν εἰς οἶκον ἐπάνοδον , ὧν ἐφεξῆς μνημονεύσω .
Lemmas: ἐγώ μέν οὖν οὐδέ ἔχω ἅπας αὐτός ἀντίγραφον , μειράκιον ὑπαγορεύω ἄρχω μανθάνω , ἢ καί τις φίλος ἀξιόω δίδωμι , ὕστερος δέ ὁπότε ὁ δύο ἥκω ἐν Ῥώμη κομίζω , ὡς εἴρω , πρός ἐγώ διόρθωσις ἕνεκα , κτάομαι τε καί ὁ ἐπιγραφή ἐπιτίθημι , περί αἵρεσις ὁ εἰσάγω · ὅς πρῶτος εἄν εἰμί πᾶς ἀναγνωστέον ὁ μανθάνω ὁ ἰατρικός τέχνη · ἐν αὐτός γάρ ὁ κατά γένος ἀλλήλων διαίρεσις διαφέρω διδάσκω · κατά γένος δέ εἶπον , ἐπεί καί διαφορά τις ἐν αὐτός εἰμί , κατά ὅς ὕστερος ὁ εἰσάγω ἐπεκδιδάσκω . ὁ δέ ὁ τρεῖς αἵρεσις ὄνομα σχεδόν ἅπας ἤδη γιγνώσκω , ὁ μέν τις δογματικός τε καί λογικός ὀνομάζω , ὁ δέ δύο ἐμπειρικός , ὁ τρίτος δέ μεθοδικός . ὅσος τοίνυν εἰμί ἕκαστος ἴδιος ἢ κατά ὁ διαφέρω ἀλλήλων , ἐν ἐκεῖνος ὁ βιβλίον γράφω · ὁ δέ εἰσάγω ὑπαγορεύω ὁ περί ὁ ὀστέον καί ὁ περί ὁ σφυγμός . δίδωμι δέ καί φίλος πλατωνικός κατά ὁ ἐπιδημία οὗτος εἰσαγωγικός δύο βιβλίον , ὁ μέν ἀρτηρία καί φλέψ , ὁ δέ νεῦρον ἔχω ἀνατομή · καί τις ἕτερος ὁ ἐμπειρικός ἀγωγή ὑποτύπωσις . ὅς οὐδείς ἔχω ἐγώ παρά ὁ ἔχω λαμβάνω , ἡνίκα ὁ δύο ἥκω εἰς Ῥώμη . ἄλλος δέ τίνω τότε γράφω φίλος μένω ἀντίγραφον παρά ἐγώ διά ὁ τέλειος ἐξεργάζομαι · ὅς εἰμί καί ὁ περί ὁ ὁ ἀναπνοή αἴτιος δύο καί ὁ περί φωνή δέ προσφωνέω τις ὁ ὑπατικός ἀνήρ , βοηθός ὄνομα , κατά ὁ Ἀριστοτέλης αἵρεσις φιλοσοφέω . οὗτος καί ὁ περί ὁ ἀνατομή Ἱπποκράτης καί μετά οὗτος περί ὁ Ἐρασίστρατος προσφωνέω , φιλότιμος γράφω διά Μαρτίαλιος , ὅς δύο βιβλίον διασῴζω ὁ ἀνατομικός , ἔτι καί νῦν εἰμί παρά πολύς , ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ χρόνος εὐδοκιμέω μέγας . βάσκανος δέ καί Φιλόνεικος ἱκανῶς εἰμί ὁ ἀνήρ οὗτος , καίτοι πλείων γίγνομαι ἔτος οὐ . πυνθάνομαι οὖν εἰς ἀνατομικός πρόβλημα ὁ τε λόγος καί ὁ διδάσκω ἐγώ δημόσιος πρός ἅπας ὁ ἀκολουθέω ἐπαινέω μέγας , ἔρομαι τις ὁ ἐμέω Φίλων , ἀπό Ποίας εἰμί αἵρεσις . ἀκούω δέ ὅτι δοῦλος ὀνομάζω ὁ ἑαυτοῦ ἀναγορεύω ἱπποκράτειος ἢ Πραξαγορείους ἢ ὅλως ἀπό τις ἀνήρ , ἐκλέγω δέ ὁ παρά ἕκαστος καλός , δύο ἔρομαι , τίς μάλιστα ὁ παλαιός ἐπαινέω . * * * * θαυμάσιος δέ ὁ Ἐρασίστρατος ἀποφαίνω καί ὁ ἄλλος ὁ τέχνη καί οὗτος . διά ἐκεῖνος οὖν γράφω φιλότιμος ὁ περί ὁ Ἱπποκράτης ἀνατομή εἰμί βιβλίον καί ὁ περί ὁ Ἐρασίστρατος γε καί λέγω γε ποτός εἰς ὁ ὁ ἰατρός ὁ παλαιός βιβλίον , δημόσιος προβάλλω ἐγώ ὁ περί αἷμα ἀναγωγή Ἐρασίστρατος καί γραφεῖον καταπάσσω εἰς αὐτός , κατά ὁ ἔθος εἶτα δείκνυμι ἐπί ἐκεῖνος ὁ μέρος ὁ βιβλίον , καθό ὁ φλεβοτομία παραιτέομαι , πλείων πρός αὐτός εἶπον ὅπως λυπέω ὁ Μαρτίαλιος , Ἐρασιστράτειος εἰμί προσποιέω . ἐπεί δέ ἱκανῶς ὁ λόγος εὐδοκιμέω , δήω ἐγώ τις φίλος ἐπαχθῶς ἔχω πρός αὐτός ὑπαγορεύω ὁ εἴρω ὁ πέμπω παρά αὐτός πρός ἐγώ διά σημεῖον εἰς τάχος ἀσκέω γράφω , ὅπως , εἄν ἐξορμάω ὁ πόλις οἴκαδε , δύναμαι λέγω αὐτός πρός ὁ Μαρτίαλιος ἐν ὁ ὁ νοσέω ἐπίσκεψις . ἔπειτα οὐ οἶδα ὅπως , ὅτε ὁ δύο ἥκω εἰς Ῥώμη , ὑπό ὁ αὐτοκράτωρ μετακαλέω , ὁ μέν λαμβάνω θνῄσκω , ὁ βιβλίον δέ ἔχω οὐ ὀλίγος κατά ὁ ἐν ὁ τότε καιρός φιλοτιμία σύγκειμαι , ἡνίκα ἐλέγχω δημόσιος · καί γάρ δή καί νέος εἰμί ἔτι οὗτος πράσσω , τέταρτος ἔτος ἄγω καί τριακοστός · ἐκ ἐκεῖνος δέ ὁρίζω μήτε διδάσκω ἔτι δημόσιος μήτε ἐπιδείκνυμι προσδέχομαι ἐγώ ὁ κατά ὁ θεραπεύω εὐτυχία μείζων εὐχή · εἰδοί γάρ ὁ ἀντίτεχνος , ὅταν ἐπαινέω τις ἰατρός ὡς φθονέω , αὐτός λογίατρος ἀποκαλέω , ἀπορράπτω ὁ βάσκανος γλῶσσα αὐτός βούλομαι , οὔτε ἐπί ὁ θεραπεύω φθέγγομαι τίς περαιτέρω ὁ ἀναγκαῖος οὔτε διδάσκω ἐν πλῆθος , καθάπερ ἔμπροσθεν , οὔτε ἐπιδείκνυμι , ἀλλά διά ὁ ἔργον ὁ τέχνη μόνος ἐνδείκνυμι ὅς ἔχω ἕξις ἐν ὁ θεώρημα αὐτός . ἔτος δέ τρεῖς ἄλλος ἐν Ῥώμη διατρίβω , ἄρχω ὁ μέγας λοιμός παραχρῆμα ὁ πόλις ἐξέρχομαι ἐπείγω εἰς ὁ πατρίς · μηδείς * * * ἐν ὁ χρόνος οὗτος περί μέν ὁ Ἱπποκράτης καί Πλάτων δόγμα εἰμί βιβλίον προσρέπω ἐγώ ὁ βοηθός , περί δέ μόριον χρεία εἷς ὁ πρῶτος · ὁ λαμβάνω ὁ βοηθός ἐξέρχομαι ὁ πόλις ἐγώ πρότερος , ἄρχω τότε ὁ Παλαιστίνη Συρία , ἐν ὅς καί ἀποθνῄσκω . καί διά οὗτος μετά πολύς χρόνος ἑκάτερος ὁ πραγματεία συντελέω προσγίγνομαι ἐγώ κώλυμα μετά ὁ εἰς οἶκος ἐπάνοδος , ὅς ἐφεξῆς μνημονεύω .