galenus.de-instrumento-odoratus 2
Καὶ τοίνυν τῆς ῥινὸς ἐχούσης μέσον διάφραγμα καὶ πόρους ἀξιολόγους δύο , τούτους δὴ τοὺς φαινομένους , ἕνα καθ’ ἑκάτερον μυκτῆρα , χρὴ γινώσκειν ἀνωτέρω τῶν μέσων τῆς ῥινὸς ἑκάτερον αὐτῶν δίχα σχιζόμενον . ἥκει δὲ τῶν μερῶν τὸ μὲν ἕτερον εἰς τὸ τοῦ στόματος ἔνδον , τὸ δ’ ἕτερον ὄρθιον , ὡς ἐξ ἀρχῆς ἐφέρετο , πρὸς αὐτὸν ἀναβαίνει τὸν ἐγκέφαλον . εἰσὶ γὰρ αὐτῶν καὶ δύο κατὰ τοῦτο ἀποφύσεις προμήκεις τε καὶ κοῖλαι , τὴν ἀρχὴν μὲν ἐκ τῶν προσθίων ἔχουσαι κοιλιῶν , καθήκουσαι δὲ ἐπ’ ἐκεῖνο τοῦ κρανίου τὸ μέρος , ὅθεν ἡ ῥὶς ἄρχεται . κατὰ τοῦτο καὶ ἡ τῶν ἠθμοειδῶν ὀστῶν ἐστι θέσις , ὧν τὴν χρείαν ἱκανὸν ἐνδείξασθαι τοὔνομα , καὶ ἥ γε μήνιγξ ἡ παχεῖα , καθ’ ὃ ψαύει τῶνδε τῶν ὀστῶν , ὀπαῖς λεπταῖς τέτρηται . διὰ ταύτης γέ τοι πρώτης διηθεῖται τὰ παχύτερα τῶν τοῦ ἐγκεφάλου περιττῶν · ( ἔθος δ’ ἐστὶν ἀπ’ Ἀριστοτέλους ἀρξάμενον ὀνομάζεσθαι τὰ τοιαῦτα πάντα περιττώματα · ) τὰ μὲν γὰρ ἀτμοειδέστερα κατὰ τὰς ῥαφὰς ἀναθεῖ , καὶ ταύτην κένωσιν . ὅσα δὲ τούτων παχέα , καθάπερ ἡ βλέννα καὶ ἡ κόρυζα , κατάντη φέρεται , πρώτην μὲν τὴν παχεῖαν μήνιγγα διεξερχόμενα , μετ’ ἐκείνην δὲ διὰ τῶν ἠθμοειδῶν ὀστῶν ἠθούμενα , κᾄπειθ’ οὕτως ἐμπίπτοντα τοῖς πόροις τῆς ῥινός . ἐν δὲ τῇ διὰ τούτων πορείᾳ μέρος ἔστιν ὅτε καταῤῥεῖ τῶν καταφερομένων εἰς τὸ στόμα διὰ τῶν εἰρημένων ἐκ τῆς ῥινὸς εἰς αὐτὸ συντρήσεων . καὶ τάς γε παχυτέρας βλέννας , καὶ μάλισθ’ ὅσαι γλίσχραι , κατὰ μὲν τὸ ἕτερον αὐτῶν ἐνίοτε πέρας ἐμπεπτωκυίας ταῖς εἰς τὸ στόμα συντρήσεσιν , κατὰ δὲ τὸ ἕτερον ἐν τοῖς τῆς ῥινὸς οὖσι πόροις ἑκατέρων ἐκκενούμενον , ἐκφυσήσει μὲν βιαιοτέρᾳ χρησάμενον διὰ μυκτήρων , ἀναχρέμψει δὲ διὰ τοῦ στόματος . ὑπαλείφει δ’ ἄναιμος χιτὼν , ὑμένος παχύτερος , αὐτούς τε τῆς ῥινὸς τοὺς εὐθεῖς πόρους , ἀναφερομένους ἄχρι τῶν ἠθμοειδῶν , καὶ πρὸς τούτοις τοὺς ἄλλους τοὺς λοξοὺς , οὓς εἰς τὸ στόμα τελευτᾷν ἔφην . ἔστι δὲ συνεχὴς ὁ χιτὼν οὗτος καὶ αὐτῷ τῷ τὴν τοῦ στόματος ὅλου περιγραφὴν ἔνδοθεν ὑπαλείφοντι καὶ γλῶτταν ἀμφιεννύντι , καὶ πρός γε τούτοις φάρυγγά τε καὶ λάρυγγα καὶ τραχεῖαν ἀρτηρίαν καὶ στόμαχον . εἰς δὲ δὴ τὸν χιτῶνα τοῦτον , ἕνα μὲν ὑπάρχοντα καὶ συνεχῆ , καὶ τῷ τῆς οὐσίας εἴδει τὸν αὐτὸν ἐν ἅπασι τοῖς εἰρημένοις φαινόμενον , οὐ μὴν ἴσον γε τὸ πάχος ἐν ἅπασιν αὐτοῖς ἔχοντα , διασπείρεταί τινα τῶν ἐξ ἐγκεφάλου νεύρων μικρὰ , πλὴν τῶν εἰς τὴν γλῶτταν ἰόντων . ἱκανὸν ὡς γὰρ ἐκεῖνα πάχος , διότι περιττοτέρας αἰσθήσεως δεῖ τῳ μορίῳ τῷδε , γεύσεως αἰσθητικῷ γεγενημένῳ . ταῦτ’ ἄρα καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἔτι παχύτερα τῶν εἰς τὴν γλῶτταν ἰόντων ἡ φύσις ἔνειμεν νεῦρα , καὶ μετ’ αὐτοὺς ὠσὶ καὶ στόματι κοιλίας , ἐπειδὴ καὶ τοῦτο αἰσθητικώτατον ὑπάρχειν ἐχρῆν , ὡς ἐν τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ δέδεικται λόγοις . ὀφθαλμὸς μὲν οὖν ὄργανον ὀπτικὸν , καὶ οὖς ἀκουστικὸν , καὶ γλῶττα γευστικὸν , ὀρέξεως δὲ σιτίων καὶ πομάτων ἡ γαστήρ ἐστιν ὄργανον , καὶ ταύτης μάλιστα τὸ στόμα . παχυμερεστάτην δὲ εἰς διάγνωσιν ἡ φύσις ἐποίησεν τὴν ἁπτικὴν δύναμιν , οὐκ ἔτι μὴν ταύτην γε καθ’ ἓν ἀποκεκριμένην χωρίον , ὡς ἑκάστην τῶν εἰρημένων , ἀλλ’ εἰς ὅλον ἐκτεταμένην τὸ σῶμα . καὶ διὰ τοῦτο καὶ νεύρων αὐτῇ μικροτέρων ἔνειμεν πλῆθος , καὶ τούτων σκληρῶν , ἐκ νωτιαίου μυελοῦ τῶν πλείστων ἀρχομένων . ﻿ εἰς δὲ τὰ προειρημένα μόρια , περιττοτέρας αἰσθήσεως δεόμενα , καὶ μείζω καὶ μαλακώτερα νεῦρα κατέφυσεν , ἐξ ἐγκεφάλου πάντα βλαστάνοντα . φωτοειδέστατον μὲν οὖν ἐποίησεν τὸ τῆς ὄψεως ὄργανον , ὡς ἂν καὶ μόνον αὐγῆς καὶ φωτὸς αἰσθανόμενον , ἀερῶδες τὸ τῆς ἀκοῆς , αἰσθητικὸν ἐσόμενον καὶ τοῦτο τῶν κατὰ τὸν ἀέρα ψόφων . οὕτω δὲ καὶ τὸ τῶν χυμῶν διαγνωστικὸν ὄργανον , τὴν γλῶτταν , ἐκ τῆς ὑγροτέρας ἰδέας τοῦ σώματος ἡ φύσις εἰργάσατο . μεταξὺ δὲ ἀέρος τε καὶ ὑγροῦ καὶ πυρὸς τὸ τῆς ὀσφρήσεώς ἐστιν αἰσθητικὸν , οὔθ’ οὕτω λεπτομερὲς ὑπάρχον , ὡς ὁ ἀὴρ , οὔθ’ οὕτω παχυμερὲς , ὡς τὸ ὑγρόν . ὅσον γὰρ ἀποῤῥεῖ τῶν σωμάτων ἑκάστου , τοῦτ’ ἔστι τῶν ὀσφρητῶν ἡ οὐσία . μαθεῖν δ’ ἐστὶ μάλιστα ἐπὶ ῥόδων αὐτῶν καὶ τῶν οὕτως ἁπλῶν , ἃ διὰ ταχέων ἑαυτῶν ἐλάττω τε ἅμα καὶ ξηρότερα γίνεται , φανερῶς ἐνδεικνύμενα , τὴν ὑγροτέραν μοῖραν ἐκ τῆς οὐσίας αὐτῶν διαφορεῖσθαι .
Lemmas: καί τοίνυν ὁ ῥίς ἔχω μέσος διάφραγμα καί πόρος ἀξιόλογος δύο , οὗτος δή ὁ φαίνω , εἷς κατά ἑκάτερος μυκτήρ , χρή γιγνώσκω ἀνώτερος ὁ μέσος ὁ ῥίς ἑκάτερος αὐτός δίχα σχίζω . ἥκω δέ ὁ μέρος ὁ μέν ἕτερος εἰς ὁ ὁ στόμα ἔνδον , ὁ δέ ἕτερος ὄρθιος , ὡς ἐκ ἀρχή φέρω , πρός αὐτός ἀναβαίνω ὁ ἐγκέφαλος . εἰμί γάρ αὐτός καί δύο κατά οὗτος ἀπόφυσις προμήκης τε καί κοῖλος , ὁ ἀρχή μέν ἐκ ὁ πρόσθιος ἔχω κοιλία , καθήκω δέ ἐπί ἐκεῖνος ὁ κρανίον ὁ μέρος , ὅθεν ὁ ῥίς ἄρχω . κατά οὗτος καί ὁ ὁ ἠθμοειδής ὀστέον εἰμί θέσις , ὅς ὁ χρεία ἱκανός ἐνδείκνυμι ὄνομα , καί ὁ γε μῆνιγξ ὁ παχύς , κατά ὅς ψαύω ὅδε ὁ ὀστέον , ὀπή λεπτός τετραίνω . διά οὗτος γε τοι πρῶτος διηθέω ὁ παχύς ὁ ὁ ἐγκέφαλος περισσός · ( ἔθος δέ εἰμί ἀπό Ἀριστοτέλης ἄρχω ὀνομάζω ὁ τοιοῦτος πᾶς περίσσωμα · ) ὁ μέν γάρ ἀτμοειδής κατά ὁ ῥαφή ἀναθέω , καί οὗτος κένωσις . ὅσος δέ οὗτος παχύς , καθά ὁ βλέννα καί ὁ κόρυζα , κατάντης φέρω , πρῶτος μέν ὁ παχύς μήνιγξ διεξέρχομαι , μετά ἐκεῖνος δέ διά ὁ ἠθμοειδής ὀστέον ἠθέω , ἔͅπειτα οὕτως ἐμπίπτω ὁ πόρος ὁ ῥίς . ἐν δέ ὁ διά οὗτος πορεία μέρος εἰμί ὅτε καταρρέω ὁ καταφέρω εἰς ὁ στόμα διά ὁ λέγω ἐκ ὁ ῥίς εἰς αὐτός σύντρησις . καί ὁ γε παχύς βλέννα , καί μάλα ὅσος γλίσχρος , κατά μέν ὁ ἕτερος αὐτός ἐνίοτε πέρας ἐμπίπτω ὁ εἰς ὁ στόμα σύντρησις , κατά δέ ὁ ἕτερος ἐν ὁ ὁ ῥίς εἰμί πόρος ἑκάτερος ἐκκενόω , ἐκφύσησις μέν βίαιος χράω διά μυκτήρ , ἀναχρέμπτομαι δέ διά ὁ στόμα . ὑπαλείφω δέ ἄναιμος χιτών , ὑμήν παχύς , αὐτός τε ὁ ῥίς ὁ εὐθύς πόρος , ἀναφέρω ἄχρι ὁ ἠθμοειδής , καί πρός οὗτος ὁ ἄλλος ὁ λοξός , ὅς εἰς ὁ στόμα τελευτάω φημί . εἰμί δέ συνεχής ὁ χιτών οὗτος καί αὐτός ὁ ὁ ὁ στόμα ὅλος περιγραφή ἔνδοθεν ὑπαλείφω καί γλῶσσα ἀμφιέννυμι , καί πρός γε οὗτος φάρυγξ τε καί λάρυγξ καί τραχύς ἀρτηρία καί στόμαχος . εἰς δέ δή ὁ χιτών οὗτος , εἷς μέν ὑπάρχω καί συνεχής , καί ὁ ὁ οὐσία εἶδος ὁ αὐτός ἐν ἅπας ὁ λέγω φαίνω , οὐ μήν ἴσος γε ὁ πάχος ἐν ἅπας αὐτός ἔχω , διασπείρω τις ὁ ἐκ ἐγκέφαλος νεῦρον μικρός , πλήν ὁ εἰς ὁ γλῶσσα ἔρχομαι . ἱκανός ὡς γάρ ἐκεῖνος πάχος , διότι περισσός αἴσθησις δέω τις μόριον ὅδε , γεῦσις αἰσθητικός γίγνομαι . οὗτος ἄρα καί ὁ ὀφθαλμός ἔτι παχύς ὁ εἰς ὁ γλῶσσα ἔρχομαι ὁ φύσις ἔνειμι νεῦρον , καί μετά αὐτός οὖς καί στόμα κοιλία , ἐπειδή καί οὗτος αἰσθητικός ὑπάρχω χρή , ὡς ἐν ὁ ὑπέρ αὐτός δείκνυμι λόγος . ὀφθαλμός μέν οὖν ὄργανον ὀπτικός , καί οὖς ἀκουστικός , καί γλῶσσα γευστικός , ὄρεξις δέ σιτίον καί πόμα ὁ γαστήρ εἰμί ὄργανον , καί οὗτος μάλα ὁ στόμα . παχυμερής δέ εἰς διάγνωσις ὁ φύσις ποιέω ὁ ἁπτικός δύναμις , οὐ ἔτι μήν οὗτος γε κατά εἷς ἀποκρίνω χωρίον , ὡς ἕκαστος ὁ λέγω , ἀλλά εἰς ὅλος ἐκτείνω ὁ σῶμα . καί διά οὗτος καί νεῦρον αὐτός μικρός ἔνειμι πλῆθος , καί οὗτος σκληρός , ἐκ νωτιαῖος μυελός ὁ πολύς ἄρχω . ﻿ εἰς δέ ὁ προλέγω μόριον , περισσός αἴσθησις δέω , καί μέγας καί μαλακός νεῦρον καταφύομαι , ἐκ ἐγκέφαλος πᾶς βλαστάνω . φωτοειδής μέν οὖν ποιέω ὁ ὁ ὄψις ὄργανον , ὡς ἄν καί μόνος αὐγή καί φώς αἰσθάνομαι , ἀερώδης ὁ ὁ ἀκοή , αἰσθητικός εἰμί καί οὗτος ὁ κατά ὁ ἀήρ ψόφος . οὕτως δέ καί ὁ ὁ χυμός διαγνωστικός ὄργανον , ὁ γλῶσσα , ἐκ ὁ ὑγρός ἰδέα ὁ σῶμα ὁ φύσις ἐργάζομαι . μεταξύ δέ ἀήρ τε καί ὑγρός καί πῦρ ὁ ὁ ὄσφρησις εἰμί αἰσθητικός , οὔτε οὕτως λεπτομερής ὑπάρχω , ὡς ὁ ἀήρ , οὔτε οὕτως παχυμερής , ὡς ὁ ὑγρός . ὅσος γάρ ἀπορρέω ὁ σῶμα ἕκαστος , οὗτος εἰμί ὁ ὀσφρητός ὁ οὐσία . μανθάνω δέ εἰμί μάλα ἐπί ῥόδον αὐτός καί ὁ οὕτως ἁπλόος , ὅς διά ταχύς ἑαυτοῦ ἐλαχύς τε ἅμα καί ξηρός γίγνομαι , φανερός ἐνδείκνυμι , ὁ ὑγρός μοῖρα ἐκ ὁ οὐσία αὐτός διαφορέω .