galenus.de-instrumento-odoratus 4
Λείπει τοίνυν ἐπισκέψασθαι περὶ τοῦ λοὶ ποῦ πέρατος τῶν κατὰ τὴν ῥῖνα πόρων , ὃ διὰ τῶν ἠθμοειδῶν ὀστῶν ἐπὶ τὸν ἐγκέφαλον ἀναφέρεται . ἀλλὰ κᾀνταῦθα τὰ μὲν τῆς κατασκευῆς ὅμοια , χιτὼν ὑπαλείφων τὸν πόρον , ὡσαύτως ἔχων τῷ κάτω κατὰ τὴν οἰκείαν οὐσίαν καὶ τὴν τῶν νεύρων ἰσχνότητα , τὰ δὲ ἀπὸ τῶν συμβεβηκότων ἕτερα . κατὰ γάρ τοι τὴν εἰσπνοὴν ἐγχωρεῖ τὸν ἐγκέφαλον αὐτὸν ἐνεργοῦντα καὶ διαστέλλοντα τὸν θώρακα διὰ τῶν οἰκείων ἀποβλαστημάτων ἐπισπάσαι τι καὶ πρὸς τὰς ἑαυτοῦ κοιλίας . οὐ μὴν ἀδύνατον τοῦτο , ἀλλὰ κινοῦντι βραχυτάτην ἑαυτοῦ παρέχεσθαι κίνησιν εἰς ἑαυτόν τε καὶ ἐξ ἑαυτοῦ , πιλούμενον μὲν , ἡνίκα εἰς ἑαυτὸν συνάγηται , χεόμενον δὲ , ὁπόταν ἀποτείνηται πάντα · συνακολουθεῖν δὲ αὐτῷ κατὰ τὸ συνεχὲς , ἐπειδὰν εἰς ἑαυτὸν συνάγηται τὸν ἔξωθεν ἀέρα , καθάπερ γε καὶ ἀντεκπνεῖσθαι πάλιν , ἐπειδὰν χέηται . τοῦθ’ ἡμῶν σκοπουμένων ποτὲ , κατά τινα τύχην συνέβη βεβλαμμένον ἄνθρωπον ἐκ κορύζης τε καὶ κατάῤῥου πολυχρονίου τὴν αἰσθητικὴν ὄσφρησιν ἐπὶ τὴν τοῦ μελανθίου βοήθειαν ἀφικέσθαι . κόπτεται δὲ ἀκριβῶς τοῦτο χάριν τοῦ χνοῶδες γενέσθαι , καὶ ἔπειτα μιχθὲν ἐλαίῳ παλαιῷ τρίβεται μετ’ ἐκείνου πάλιν ἐπιμελῶς · εἶτα πληρώσας ὁ θεραπευόμενος ὕδατος τὸ στόμα , καὶ τὴν κεφαλὴν ἀνανεύσας , ἐπὶ πλεῖστον ἐγχεόμενον διὰ τῶν μυκτήρων τὸ φάρμακον εἰσπνέων ἕλκει σφοδρότερον . ἐπὶ δὲ τριῶν ἐφεξῆς ἡμερῶν ὁ νεανίσκος χρησάμενος τῷ βοηθήματι , μεγάλως ὤνατο . φιλοτιμότερον δὲ εἰσπνεύσας τῇ τετάρτῃ τῶν ἡμερῶν , ἰσχυρᾶς ᾔσθετο δήξεως ἐν τῷ βάθει τῆς κεφαλῆς , καὶ μάλιστ’ αὐτῆς κατὰ βραχὺ μειουμένης , παντάπασιν ἐπαύσατο κατὰ τὴν ὑστεραίαν . ἐδόκει τοιγαροῦν ἡμῖν ἐνηνέχθαι τι τοῦ μελανθίου κατὰ τὰς τοῦ ἐγκεφάλου κοιλίας , ὃ προσιζῆσαν ἤτοι τοῖς χοροειδέσι πλέγμασιν , ἴσως δὲ καὶ αὐτῷ τῷ ἐγκεφάλῳ , παρασχεῖν τὴν ὀδύνην . ὁμολογεῖν δὲ φαίνεται τοῖσδε καὶ τὸ δεῖν ἀτμοειδές πως εἶναι τὸ τῶν ὀσμῶν ἴδιον ὄργανον . καὶ διὰ τοῦθ’ , ἕνεκα τοῦ βεβαίως πεισθῆναι , καὶ ἄλλῳ τινὶ καὶ ἄλλῳ καὶ πολλοῖς ἐφεξῆς οἰκέταις ἐνεχέαμεν τοῦ φαρμάκου , σφοδρῶς ἀναπνεῦσαι κελεύσαντες . ἐξ ὧν ἔνιοι μὲν οὐδ’ ὅλως , ἔνιοι δὲ ἀμυδρῶς , εἰσὶ δ’ οἳ καὶ σαφῶς ᾔσθοντο δήξεως ἐν τῷ βάθει τῆς κεφαλῆς . ἡμεῖς μὲν οὖν ἔκ τε τούτων ἀναλογιζόμενοι καὶ τῶν ἄλλων τῶν προειρημένων ἐν ταῖς προσθίαις κοιλίαις τοῦ ἐγκεφάλου τὴν τῶν ὀσφρητῶν αἴσθησιν ἐπιστεύομεν γίγνεσθαι . προσήρχοντο δὲ ἡμῖν ἐξ ἐπιμέτρου πίστεις οὐ σμικραί · πρώτη μὲν ἡ τῶν πταρμῶν , ὠφελούντων ἐναργῶς τῷ βάρει τῆς κεφαλῆς , ὅταν ὑπὸ ἀτμῶν παχέων ὁ ἐγκέφαλος ἐμπλησθῇ · δευτέρα δὲ , ὅτι πληροῦταί τε καὶ θερμαίνεται κατὰ τὰς τῆς ἀναπνοῆς ἐπισχέσεις ὁ ἐγκέφαλος , ὡς ὀλίγον ὕστερον ἐρῶ · εἰκὸς οὖν ἐστι , δεῖσθαι τῆς μὲν ἐκπνοῆς αὐτὸν ἕνεκα τοῦ τὰ λυποῦντα κενῶσαι , τῆς δ’ εἰσπνοῆς ἀναψύξεως χάριν · ἔτι τε τρίτον , τούτοις ἐγκεκαυμένης ἢ καὶ ἄλλως ὁπωσοῦν θερμῆς τῆς κεφαλῆς , αἰσθανόμεθα τήν τε τῶν ῥόδων ὀσμὴν καὶ τινῶν ἄλλων , ὅσα προσηνῶς ἐκψύχει , ἐπιφανῶς ἰᾶσθαι τὴν θέρμην · οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ τὸ κατὰ μηδένα τρόπον ἐγχωρεῖν ἐν τῷ ῥινὸς χιτῶνι τὴν αἴσθησιν γίνεσθαι τῶν ὀσμῶν · ὃ γὰρ εἶχε μόνον βραχὺ τὸ πιθανὸν ὑπ’ Ἀριστοτέλους εἰρημένον , ἐξεταζόμενον ηὑρίσκετο ψεῦδος .
Lemmas: λείπω τοίνυν ἐπισκοπέω περί ὁ λόω ποῦ πέρας ὁ κατά ὁ ῥίς πόρος , ὅς διά ὁ ἠθμοειδής ὀστέον ἐπί ὁ ἐγκέφαλος ἀναφέρω . ἀλλά ᾀνταῦθη ὁ μέν ὁ κατασκευή ὅμοιος , χιτών ὑπαλείφω ὁ πόρος , ὡσαύτως ἔχω ὁ κάτω κατά ὁ οἰκεῖος οὐσία καί ὁ ὁ νεῦρον ἰσχνότης , ὁ δέ ἀπό ὁ συμβαίνω ἕτερος . κατά γάρ τοι ὁ εἰσπνοή ἐγχωρέω ὁ ἐγκέφαλος αὐτός ἐνεργέω καί διαστέλλω ὁ θώραξ διά ὁ οἰκεῖος ἀποβλάστημα ἐπισπάω τις καί πρός ὁ ἑαυτοῦ κοιλία . οὐ μήν ἀδύνατος οὗτος , ἀλλά κινέω βραχύς ἑαυτοῦ παρέχω κίνησις εἰς ἑαυτοῦ τε καί ἐκ ἑαυτοῦ , πιλέω μέν , ἡνίκα εἰς ἑαυτοῦ συνάγω , χέω δέ , ὁπόταν ἀποτείνω πᾶς · συνακολουθέω δέ αὐτός κατά ὁ συνεχής , ἐπειδάν εἰς ἑαυτοῦ συνάγω ὁ ἔξωθεν ἀήρ , καθά γε καί ἀντεκπνέω πάλιν , ἐπειδάν χέω . οὗτος ἐγώ σκοπέω ποτέ , κατά τις τύχη συμβαίνω βλάπτω ἄνθρωπος ἐκ κόρυζα τε καί κατάρροος πολυχρόνιος ὁ αἰσθητικός ὄσφρησις ἐπί ὁ ὁ μελάνθιος βοήθεια ἀφικνέομαι . κόπτω δέ ἀκριβής οὗτος χάριν ὁ χνοώδης γίγνομαι , καί ἔπειτα μείγνυμι ἔλαιον παλαιός τρίβω μετά ἐκεῖνος πάλιν ἐπιμελής · εἶτα πληρόω ὁ θεραπεύω ὕδωρ ὁ στόμα , καί ὁ κεφαλή ἀνανεύω , ἐπί πολύς ἐγχέω διά ὁ μυκτήρ ὁ φάρμακον εἰσπνέω ἕλκω σφοδρός . ἐπί δέ τρεῖς ἐφεξῆς ἡμέρα ὁ νεανίσκος χράω ὁ βοήθημα , μέγας ὄνομαι . φιλότιμος δέ εἰσπνέω ὁ τέταρτος ὁ ἡμέρα , ἰσχυρός αἰσθάνομαι δῆξις ἐν ὁ βάθος ὁ κεφαλή , καί μάλα αὐτός κατά βραχύς μειόω , παντάπασι παύω κατά ὁ ὑστεραῖος . δοκέω τοιγαροῦν ἐγώ φέρω τις ὁ μελάνθιος κατά ὁ ὁ ἐγκέφαλος κοιλία , ὅς προσιζάω ἤτοι ὁ χοροειδής πλέγμα , ἴσως δέ καί αὐτός ὁ ἐγκέφαλος , παρέχω ὁ ὀδύνη . ὁμολογέω δέ φαίνω ὅδε καί ὁ δέω ἀτμοειδής πως εἰμί ὁ ὁ ὀσμή ἴδιος ὄργανον . καί διά οὗτος , ἕνεκα ὁ βέβαιος πείθω , καί ἄλλος τις καί ἄλλος καί πολύς ἐφεξῆς οἰκέτης ἐγχύνω ὁ φάρμακον , σφοδρός ἀναπνεύω κελεύω . ἐκ ὅς ἔνιοι μέν οὐδέ ὅλος , ἔνιοι δέ ἀμυδρός , εἰμί δέ ὅς καί σαφής αἰσθάνομαι δῆξις ἐν ὁ βάθος ὁ κεφαλή . ἐγώ μέν οὖν ἐκ τε οὗτος ἀναλογίζομαι καί ὁ ἄλλος ὁ προλέγω ἐν ὁ πρόσθιος κοιλία ὁ ἐγκέφαλος ὁ ὁ ὀσφρητός αἴσθησις πιστεύω γίγνομαι . προσέρχομαι δέ ἐγώ ἐκ ἐπίμετρον πίστις οὐ μικρός · πρῶτος μέν ὁ ὁ πταρμός , ὠφελέω ἐναργής ὁ βάρος ὁ κεφαλή , ὅταν ὑπό ἀτμός παχύς ὁ ἐγκέφαλος ἐμπίμπλημι · δεύτερος δέ , ὅτι πληρόω τε καί θερμαίνω κατά ὁ ὁ ἀναπνοή ἐπίσχεσις ὁ ἐγκέφαλος , ὡς ὀλίγος ὕστερον λέγω · ἔοικα οὖν εἰμί , δέω ὁ μέν ἐκπνοή αὐτός ἕνεκα ὁ ὁ λυπέω κενόω , ὁ δέ εἰσπνοή ἀνάψυξις χάριν · ἔτι τε τρίτος , οὗτος ἐγκαίω ἤ καί ἄλλος ὁπωσοῦν θερμός ὁ κεφαλή , αἰσθάνομαι ὁ τε ὁ ῥόδον ὀσμή καί τις ἄλλος , ὅσος προσηνής ἐκψύχω , ἐπιφανής ἰάομαι ὁ θέρμη · οὐ μήν ἀλλά καί ὁ κατά μηδείς τρόπος ἐγχωρέω ἐν ὁ ῥίς χιτών ὁ αἴσθησις γίγνομαι ὁ ὀσμή · ὅς γάρ ἔχω μόνος βραχύς ὁ πιθανός ὑπό Ἀριστοτέλης λέγω , ἐξετάζω εὑρίσκω ψεῦδος .