galenus.de-instrumento-odoratus 5
Ὅπως οὖν ἀκριβεστέρα γένοιτο παντὸς τοῦ δόγματος ἡ βάσανος , ἀρξώμεθα τῶν προειρημένων κεφαλαίων ἀπὸ τοῦ τελευταίου . τί δή ποτε γὰρ εἰσπνεόντων ἡ τῶν ὀσμῶν αἴσθησις γίγνεται , κατ’ ἄλλον δὲ οὐδένα χρόνον , εἴπερ ἐν τοῖς τῆς ῥινὸς πόροις ἡ γένεσις αὐτῆς ἐστιν , ἐπισκεπτομένοις ἡμῖν ἓν τοῦτο μόνον ηὑρίσκετο πιθανὸν , ὡς μὴ κατὰ τὴν ἐκτὸς ἐπιφάνειαν τοῦ τῆς ῥινὸς χιτῶνος , ἀλλὰ διὰ βάθους συχνοῦ τὸ τῆς ὀσφρήσεως ὄργανον τετάχθαι , πόρων μέν τινων ἐπ’ αὐτὸ τεινόντων , οὐ μὴν ἀνεῳγμένων γε διὰ παντὸς , ἀλλ’ οἷον ἐπιθήματά τινα ἐχόντων ὑμενώδη λεπτά · τούτων δ’ ἐν ταῖς εἰσπνοαῖς ὑπὸ τῆς ῥύμης τοῦ πνεύματος ἀνοιγομένων , οὕτως ἀφικνεῖσθαι τὸ αἰσθητὸν ἐπὶ τὸ διαγνωστικὸν αὐτοῦ μόριον . ἔοικε δέ τι τοιοῦτον καὶ Ἀριστοτέλης ἔν τε τῷ δευτέρῳ περὶ ψυχῆς κᾀν τῷ περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητῶν · ἐπιγράφεται δὲ τοῦτο καὶ δι’ ἕτερον τρόπον ᾧδε , περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητηρίων , ἐπειδὴ τὰ τῶν αἰσθήσεων ὄργανα καλεῖν οὕτως ἔθος ἐστὶν καὶ Ἀριστοτέλει . κατὰ μὲν οὖν τὸ δεύτερον περὶ ψυχῆς ταυτὶ γέγραπται · Οὕτως μὲν οὖν καὶ τὸ ὀσφραντικὸν ὄργανον τοῖς μὲν ἀκαλυφὲς , ὥσπερ τὸ ὄμμα · τοῖς δὲ τὸν ἀέρα δεχομένοις ἔχει ἐπικάλυμμα , ὃ ἀναπνεόντων ἀποκαλύπτεσθαι , διευρυνομένων τῶν φλεβῶν καὶ τῶν πόρων . ἐν δὲ τῷ περὶ αἰσθήσεως καὶ αἰσθητηρίων τάδε φησί · Ἀλλὰ τοῖς μὲν ἀναπνέουσι τὸ πνεῦμα ἀφαιρεῖ τὸ ἐπικείμενον , ὥσπερ πῶμά τι , διὸ οὐκ αἰσθάνεται μὴ ἀναπνέοντα · ﻿ τοῖς δ’ οὐκ ἀναπνέουσιν ἀφῄρηται τοῦτο · καθάπερ ἐπὶ τῶν ὀφθαλμῶν τὰ μὲν ἔχει βλέφαρα τῶν ζώων , ὧν μὴ ἀνακαλυφθέντων οὐ δύναται ὁρᾷν , τὰ δὲ σκληρόφθαλμα οὐκ ἔχει , διόπερ οὐ προσδεῖται οὐδενὸς τοῦ ἀνακαλύψοντος , ἀλλ’ ὁρᾷ ἐκ τοῦ δυνατοῦ ὁρᾷν αὐτῷ εὐθύς . αὗται μὲν αἱ τοῦ Ἀριστοτέλους ῥήσεις , οὐδ’ ὅλως ἐπιχειρήσαντος ζητῆσαι μόριον , ἐν ᾧ πρώτως τὴν τῶν ὀσμῶν αἴσθησιν ἔχομεν . ἀλλὰ καὶ τὸ λεγόμενον ὑπ’ αὐτοῦ περὶ τῶν ἀνακαλυπτομένων πόρων ἀδύνατον μὲν οὐκ ἔστιν , ὥσπερ ἔνια τῶν λεγομένων ὑπό τινων , οὐ μὴν δυνατόν γε συστῆναι κατὰ τοὺς πόρους τῆς ῥινός . ἐπὶ μέν γε τῶν βλεφάρων ἡ κίνησις κατὰ τὴν ἡμετέραν ἐπιτελεῖται προαίρεσιν , καὶ διὰ τοῦτο ἔξεστιν ἡμῖν , ὁπότε βουλόμεθα , καὶ κλείειν αὐτοῖς καὶ ἀνοίγειν · ἐπὶ δὲ τῆς τῶν ὀσμῶν αἰσθήσεως οὐχ ᾧδ’ ἔχει . συμβεβηκὸς γάρ ἐστι ταῖς εἰσπνοαῖς τὸ κατὰ τὴν ἄνοιξιν τῶν πόρων , οὐχ ἡμέτερον ἔργον . πῶς οὖν συμβήσεται , σκεπτέον ἐφεξῆς . καίτοι γε δίκαιος ἦν ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ πατὴρ τοῦ λόγου , κατεσκευακέναι μὲν τὴν ἑαυτοῦ δόξαν , οὐκ ἀποφῃνάμενος ἁπλῶς , ἡμῖν ἐπιτρέψας περὶ τῆς ἐκείνου γνώμης ἀπομαντεύσασθαι , μηδὲν εἰπόντος σαφὲς , ὥστε οὐδὲ κατασκευὴν ἣν λέγει τῶν πόρων ἐδήλωσεν , εἴτ’ ἐν τῷ χιτῶνι τῶν μυκτήρων , εἴτ’ ἐν ἄλλῳ τινὶ μέρει βούλεται τούτους δὴ τοὺς ὀσφρητικοὺς πόρους ὑπάρχειν . ἀλλ’ ὅτι γε μὴ κατὰ τοὺς μυκτῆρας , ἐνθένδε δῆλον . εἰ γὰρ οὕτως ἔχοιεν , ἡ φορὰ τοῦ προσπίπτοντος ἔξωθεν ἀέρος ἀνοίγνυσιν αὐτοὺς , ἐὰν καὶ χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς ἐμπίπτῃ τὸ πνεῦμα . ὅτι δὲ οὐκ ἐργάζεται , σαφῶς ἔνεστι θεάσασθαι , πρῶτον μὲν αὑτῷ τεχνησάμενον κίνησιν ἀέρος ἐν οἴκῳ σμικρῷ μεστῷ σφοδροτάτης ὀσμῆς , δεύτερον δὲ καὶ πρὸς ἄνεμον τρέψαντα τοὺς μυκτῆρας ἐν τούτῳ τῷ χωρίῳ , καὶ τρίτον ἐπιθέντα κατὰ τῶν μυκτήρων ἕν τι τῶν ὀργάνων τῶν δυναμένων ὠθεῖν ἀέρα . καλαμίσκοι δ’ εἰσὶ τοιοῦτοι , καὶ κύστεις εὐθύτρητοι , καὶ πρὸς ἑαυτῶν ἔχουσαι κέρατα . ἀλλά τοι , τούτων πάντων κινούντων ἀέρα , διάγνωσις οὐδεμία γίγνεται τῆς ὀσμῆς . οὐ μὴν τοῦτ’ ἔστιν εἰπεῖν , ὡς τοιαύτη κίνησίς ἐστι τῶν κατὰ τὸν χιτῶνα πόρων , οἵα τῶν τῆς καρδίας κοιλιῶν , ὧν διαστελλομένων , ἀνοίγνυσθαι συμβαίνει τὰ στόματα τῶν εἰσαγόντων τὰς ὕλας ἀγγείων . ἤτοι γὰρ κατὰ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν ἔνεστιν ὑποθέσθαι τὴν κίνησιν γίνεσθαι τῶν πόρων , ἢ χωρὶς προαιρέσεως , οἵα καὶ τῆς καρδίας ἐστί . εἰ μὲν οὖν κατὰ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν , δεήσει καὶ χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς διασταλεῖσιν αὐτοῖς αἰσθέσθαι τῆς ὀσμῆς · εἰ δὲ φυσικῶς ᾖ , εὔδηλον , ὅτι καὶ οὕτως ἄνευ τῆς εἰσπνοῆς . ἀλλὰ μὴν οὐδέποτε χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς αἰσθανόμεθα . φανερὸν οὖν , ὅτι τοῖς αἰσθητικοῖς τῶν ὀσμῶν πόροις οὔτε κατὰ προαίρεσιν οὔτε ἄνευ προαιρέσεώς ἐστιν οἰκεία κίνησις ἡ διοικοῦσα τὸ ὀζόμενον . οὐ μὴν οὐδὲ τῶν ἀναπνευστικῶν πόρων κίνησις διαστεῖλαι δυνήσεται τοὺς ὀσφρητικοὺς πόρους . αὐτὸς μὲν γὰρ ὁ θώραξ ἐν τοῖς περὶ τούτων λόγοις ἐπιδέδεικται διαστελλόμενος ὑπὸ μυῶν · ὁ πνεύμων δ’ αὐτὸς συνεπόμενός τε πάντη καὶ συνδιαστελλόμενος τῇ πρὸς τὸ κινούμενον ἀκολουθίᾳ · τούτῳ δ’ ἀκολουθῶν ὁ ἔξωθεν ἀὴρ , οὐκ ἔτι ἐξ ἀνάγκης διαστελλομένων τῶν παραπεμπόντων αὐτὸν σωμάτων , οὔτε τοῦ στόματος , οὔτε τῆς ῥινὸς , οὔτε τοῦ φάρυγγος · ἀναπετομένων γὰρ αὐτῶν μόνον διὰ μείζονος ἧς ἔμπροσθεν εἶχον εὐρύτητος , ἐπικτωμένων οὐ δεῖ . δῆλον οὖν ἐστιν ἐκ τῶν εἰρημένων , ὡς ἡ τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων κίνησις οὐ δύναται τοὺς λεπτοὺς ἐκείνους πόρους τῶν κατὰ τοὺς μυκτῆρας χιτώνων ἀνοιγνύναι . ὥστ’ ἐκ τῆς φορᾶς τοῦ ἀέρος ἀνοιχθήσονται μόνης , ἣν , ὡς ἔφην , ἐγχωρεῖ καὶ χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς ἐπιτεχνήσασθαι . εἰ δέ τις φαίη , τῶν δι’ ἀναισθησίαν εἰκῆ πολλὰ φθεγγομένων ἐν τῷ τῆς εἰσπνοῆς χρόνῳ τοὺς πόρους ἀνοίγνυσθαι μόνον , καὶ ἡμεῖς ἀναμνήσομεν αὖθις αὐτὸν , ὡς ἐν τοῖς ἔμπροσθεν εἰρημένοις ἐξελήλεγκται τοῦτο , κατ’ ἐκεῖνο τοῦ λόγου τὸ μέρος , ἡνίκα ἤτοι καθ’ ὁρμὴν τοῦ ζώου τὴν ἄνοιξιν αὐτῶν ἔφαμεν ἢ φυσικήν τινα εἶναι . κατὰ προαίρεσιν μὲν οὖν οὐκ ἔστιν · ἐφ’ ἡμῖν γὰρ ἂν ἦν , ὁπόταν βουληθείημεν ἀνοίγειν αὐτοὺς , καὶ χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς . οὐ μὴν οὐδὲ φυσικὴ , καθάπερ ἡ τῆς καρδίας · οὖ γὰρ ἂν οὐδ’ οὕτω κατὰ τὸν τῆς εἰσπνοῆς χρόνον ἐγίνετο διὰ παντὸς , ἀλλ’ ἰδίαν εἶχε τάξιν κινήσεως , ἐνίοτε μὲν εἰς ταὐτὸν τῷ τῆς εἰσπνοῆς ἀφικνουμένῳ χρόνῳ , πολλάκις δὲ τῷ τῆς ἐκπνοῆς ἢ ἐπισχέσεως ὅλης τῆς ἀναπνοῆς . εἰ τοίνυν οὔτε ἐξ αὐτῶν , οὔθ’ ὑπὸ τῆς τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων κινήσεως οἱ πόροι τοῦ κατὰ τὴν ῥῖνα χιτῶνος ἀνοίγνυνται , λείπεται πρὸς τῆς τοῦ πνεύματος ῥύμης εἰς τοῦθ’ ἥκειν αὐτοὺς , ἣν , ὡς ἔφην , οἷόν τ’ ἐστὶν τεχνήσασθαι καὶ χωρὶς τῆς εἰσπνοῆς . εἰ δέ τις ἀπορεῖ , διὰ τίνα αἰτίαν ὑπὸ τῆς τοιαύτης κινήσεως , εἰ σφοδροτάτη γένοιτο , μηδὲν ὀσμῆς μέρος εἰς τὸν ἐγκέφαλον συνελαύνεται , καίτοι τρημάτων ὄντων εἰς τοσοῦτον εὐρέων , ὡς καὶ τὰς παχυτάτας βλέννας ἐγκεφάλου δι’ αὐτῶν φέρεσθαι , διδάξομεν αὐτὸν , ὡς οὐδὲ εἰς τὸν λάρυγγα καὶ τὸν πνεύμονα φέρεταί τι κατὰ τὰς εἰρημένας κινήσεις τοῦ κατὰ τοὺς μυκτῆρας ἀέρος , ἐπειδὴ φθάνουσιν οἰκείου πεπληρῶσθαι πνεύματος . ὁπότ’ οὖν οὐδ’ εἰς τοὺς μεγάλους πόρους οὐδὲν ἔξωθεν ἐμπίπτει πνεῦμα χωρὶς τῆς τῶν ὀργάνων διαστολῆς , εἰκὸς ﻿ δή που μηδ’ εἰς τοσοῦτον λεπτοὺς εἶναι , ὥς τισι τῶν ἀμελῶς ἀνατεμνόντων μήτ’ εἶναι δοκεῖν . ἀμέλει κᾂν εἰς τὸν μυκτῆρα καθεὶς αὐλίσκον ἀκριβῶς στεγνώσῃς τὸν πόρον , οὐ δυνήσεται πνεῦμά τι ἐνεῖναι , πρὶν ἀνοῖξαι τὸ στόμα · διανοιχθέντος δ’ αὐτοῦ , τὸ κατὰ τὴν ὑπερῴαν ἐμπίπτον πνεῦμα πρὸς τοὐκτὸς ἀποχωρεῖν ἀκολουθοῦν ἐπιτρέπει τῷ συνεχεῖ . μὴ τοίνυν ἀξίου μηδ’ εἰς τὸν ἐγκέφαλον ἀνέρχεσθαί τι κατὰ τὰς εἰρημένας ἐμπτώσεις εἰς τὴν ῥῖνα τοῦ πνεύματος . ἄχρι γὰρ ἂν ἡ κατ’ αὐτὸν εὐρυχωρία φθάνῃ πεπληρωμένη πρὸς ἑτέρου πνεύματος , οὐχ οἷόν τ’ ἐστὶν ἐπεισελθεῖν ἄλλο , πρὶν διαστῆναι τὸν ἐγκέφαλον , ὅπερ εἰσπνεόντων μὲν οἷόν τ’ ἐστὶ γενέσθαι · διαστέλλεται γὰρ πρῶτον , ἵν’ ἕλξῃ , κᾄπειθ’ οὕτω εἰσδέχεται τὸν ἔξωθεν ἀέρα · χωρὶς δὲ τῆς ἐξ ἑαυτοῦ διαστολῆς οὐκ ἐνδέχεται παραδέξασθαι πνεῦμά τι αὐτὸν , οὐδ’ εἰ βιαίως ὠθοῖτο · εἰ δ’ , ὥσπερ καὶ βούλοιτό τις , βιαίως ὠθούμενον ἐμπίπτει , ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο δυνατὸν εἶναι πολύ . θλίβεται μὲν γὰρ βιαίως , ὡς ἴσμεν , ὁ ἀὴρ , καὶ πάλιν τείνεται πανταχόθεν , παρὰ τὴν ἑαυτοῦ φύσιν ἑκάτερον τούτων ἀναγκαζόμενος πάσχειν , ὡς μηδεμιᾶς γε τοιαύτης αὐτῶν αἰτίας βιαζομένης , ἢ τῆς ἣν κατείληφε χώρας . οὐ μὴν οὐδ’ ὅτε πιλούμενος εἰς ἐλάττω συνέρχεται τόπον , ἢ χεόμενος ἐπιπλέον ἐκτείνεται , μεγάλην ἐργάζεται τὴν ἐφ’ ἑκάτερα μεταβολὴν , ἀλλὰ καὶ συστέλλεται καὶ χεῖται βραχὺ παραχωρῶν ἐφ’ ἑκάτερα . διὰ τοῦτο γοῦν οὐδὲν εἰς αὐτὸν ἐμπίπτει , κᾂν σφοδρῶς ἐκθλίβῃ τις , ἀνεῳγμένων τῶν μυκτήρων . ὁ δὲ κατ’ αὐτοὺς χιτὼν , ἐν ᾧ τοὺς αἰσθητικοὺς πόρους ὑποτιθέμεθα , φανερῶς αἰσθάνεται πληττόμενος ὑπὸ τοῦ προσπίπτοντος ἔξωθεν ἀέρος βιαίως . ὥστε ἀνοίγνυσθαι τοὺς πόρους ἐχρῆν ἐν ταῖς τοσαύταις ἐμπτώσεσιν εἰς τὴν ῥῖνα τοῦ πέριξ ἀέρος , ἀνοιχθέντων δὲ ἕπεσθαι τὴν αἴσθησιν τῶν ὀσμῶν . εἴπερ οὖν οὐχ ἕπεται , τοὺς εἰρημένους πόρους ἀδύνατον ὑπάρχειν . οὐ μὴν οὐδὲ πιθανὸν , τὴν φύσιν ἐπιτεχνήσασθαί τι τοιοῦτον μηδενὸς ἕνεκα . εἰ γὰρ ἐπεποιήκει τινὰς αἰσθητικοὺς πόρους ὀσμῶν , οὐκ ἂν ἐπέφραξεν αὐτοὺς , ὥσπερ οὐδὲ τοὺς κατὰ τὰ ὦτα . βέλτιον γάρ ἐστι διὰ παντὸς ἑκάστην αἴσθησιν διαγνωστικὴν εἶναι τῶν ἰδίων αἰσθητῶν , οὐκ ἐν χρόνῳ μόνῳ τῷ τῆς εἰσπνοῆς . οὐδὲ διὰ τοῦτο τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐποίησεν ἡ φύσις ἐπιθέματα , διότι βέλτιον ἦν αὐτοὺς μὴ διὰ παντὸς ἐνεργεῖν , ἀλλὰ διὰ τὸ αὐτοὺς εἶναι μαλακοὺς , καὶ διὰ τοῦτο ὑπὸ τῶν προσπιπτόντων ῥᾳδίως βλάπτεσθαι , ἀφ’ ὦν ἵνα φρουρῶνται , ἡ φύσις αὐτοὺς τοῖς βλεφάροις ὠχύρωσεν οἷόν τισι προβλήμασι . ἀμέλει καὶ αὐτὸς ὁ Ἀριστοτέλης εἴρηκεν , ὡς ἐν τοῖς σκληρὸν ἔχουσι ζώοις τὸν ἔξωθεν χιτῶνα τῶν ὀφθαλμῶν ἡ φύσις οὐκ ἐποίησε βλέφαρα , διότι δυσπαθεῖς εἰσιν , καὶ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ οὐδὲν οὔτε προβλημάτων οὔτε στεγασμάτων οὔτε καλυμμάτων ἐπὶ τούτων χρῄζουσι τῶν ζώων , ἀλλ’ ἡμεῖς γε χρῄζομεν δεόντως , ἕνεκά τε τῶν εἰρημένων , κᾀπειδὰν ὕπνου καιρὸς ἥκῃ . ἀδύνατον γὰρ ἐν ἀέρι φῶς ἔχοντι καθυπνῶσαί τινα χωρὶς τοῦ σκεπασθῆναι τοὺς ὀφθαλμούς . οὕτω γοῦν καὶ αὐτοῖς ἐκείνοις τοῖς ζώοις , οἷς οὐκ ἔστι βλέφαρα , καράβοις , καὶ ἀστακοῖς , καὶ παγούροις , καὶ καρκίνοις , ἡ φύσις ἐποίησεν κοιλότητάς τινας , οἷον θαλάμους ὑποδεχομένους ὅλους τοὺς ὀφθαλμοὺς , ἐπειδὰν ὑπνοῦν ἐθέλωσιν · ὡς , ὅταν γε χρῆσθαι βουληθῶσιν αὐτοῖς , ἐξαίρουσιν ὅλους ὀρθίους ἅμα τοῖς αὐχέσιν , ἐφ’ ὧν βεβήκασιν , εἰς τὴν οἰκείαν ὀφθαλμοῖς καθιστῶντες χώραν , ἥπερ ἐστὶν ἐπὶ τῶν ὑψηλοτάτων ἐν τοῖς ζώοις μορίων . εἴρηται δὲ περὶ τῶν τοιούτων ἁπάντων αὐτάρκως ἐν τοῖς περὶ χρείας μορίων , ἅπερ εἴ τις ἀναλέξεται , γνώσεται μὲν καὶ τῶν βλεφάρων τὴν χρῆσιν , γνώσεται δὲ καὶ ὡς ἀεὶ τῇ φύσει πρόκειται ταῖς αἰσθήσεσιν ἐνεργεῖν . εἰ δέ ποτ’ ἄλλου τινὸς ἕνεκα χρησιμωτέρου κατά τινα καιρὸν ἡσυχάζειν ἀναγκαῖον αὐταῖς ἐστιν , οὐδὲν τοῦτό γε ἀπόρημα τῷ λόγῳ . τὰ γὰρ μὴ δυνάμενα μετ’ ἀλλήλων ὑπάρχειν , οὐδ’ ἂν οἱ πάντες θεοὶ ζεῦξαι βουληθῶσιν , οἷόν τε αὐτοῖς ἐργάσασθαι τοῦτο . ὅσα γοῦν ἀδύνατα τῇ σφῶν αὐτῶν φύσει , καὶ θεοῖς ἐστιν ἀδύνατα . μὴ τοίνυν θαύμαζε τὸ πῶς ἡ φύσις , ἀεὶ βουλομένη τὰς αἰσθήσεις ἐνεργεῖν , ἡσυχάζειν ἐπιτρέπει κατὰ τοὺς ὕπνους , βούλεται γὰρ ἐν τῷδε τὸν ὕπνον , ἀλλ’ ὅτι μᾶλλον . οὐ μὴν οὐδ’ ἐν καιρῷ μοι νῦν ἐστιν ἐξηγεῖσθαι φύσεως ὕπνου · λέλεκται γὰρ ἐν ἑτέροις ὑπὲρ ἑκάστου τῶν φυσικῶν ἐν ἡμῖν ἔργων τε καὶ παθημάτων . εἴτ’ οὖν ἔργον ἐστὶ φυσικὸν , εἴτε πάθος ὁ ὕπνος , οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτο εὐδιαίτητον , ἀδύνατον αὐτῷ τὰς αἰσθήσεις ἀκριβῶς αἰσθανομένας φυλάττειν . οὔτ’ οὖν , ὅτι κατὰ τοὺς ὕπνους ἐνεργεῖν ὁμοίως οὐ δυνάμεθα ταῖς αἰσθήσεσιν , διὰ τοῦθ’ ὁ λόγος ἐστὶ ψευδὴς , ἄμεινον εἶναι φάσκων διὰ παντὸς ἑκάστην αἴσθησιν ἐνεργεῖν τοῦ διαλείπειν · οὔθ’ , ὅτι φυλαττόμενοί τινα τῶν ἐμπιπτόντων τε καὶ προσπιπτόντων ἔξωθεν ἀναγκαζόμεθα κλείειν τὰ βλέφαρα , διὰ τοῦτ’ ἔστι μὴ ὁρᾷν τηνικαῦτα . βέλτιον γὰρ , εἴπερ οἷόν τε ἦν ἀβλαβεῖς αὐτοὺς φυλάττεσθαι , καὶ τοῦθ’ ἡμᾶς ὁρᾷν . ἐπειδὴ δ’ οὐχ οἷόν τε ἐνεργαζομένην , ἀναγκαζόμεθα κλείειν τὰ βλέφαρα . ταυτὶ μὲν οὖν εἰρήσθω μοι περὶ βλεφάρων χρείας · ἀπὸ γὰρ πολλῶν ὀλίγα , μηκύνειν γὰρ οὐ καιρός . μεταφέρωμεν ἤδη τὸν λόγον ἐπὶ τοὺς ὀσφρητικοὺς πόρους , οὓς ﻿ Ἀριστοτέλης φησὶν ἐπιθέματα γεγονέναι πρὸς τῆς φύσεως , οὔτε χρείαν τινὰ εἰπὼν τῆς τοιαύτης κατασκευῆς , οὔτ’ ἀποδείξεις ὑπάρχειν . οὐ μόνον γὰρ οὐδενὸς ἕνεκα χρηστοῦ τοιοῦτοι γεγόνασιν , οἵους Ἀριστοτέλης αὐτοὺς εἶναι λέγει , ἀλλὰ καὶ βλάβην ἐργάζονται μεγάλην ἐν τῷ πλείονι χρόνῳ τῆς ζωῆς πηροῦντες ἡμῶν τὴν ὀσφρητικὴν αἴσθησιν , ὅπερ οὐδὲ κατὰ μίαν τῶν ἄλλων ὁρᾶται γεγονός . ἐγρηγορότων γὰρ ἐνεργοῦσιν ἅπασαι διὰ παντὸς , ὅταν γε εὐπορῶσι τῶν οἰκείων αἰσθητῶν . ὅτι μὲν οὖν τὰ καλύμματα τῶν ὀσφρητικῶν πόρων ἄδηλός ἐστι καὶ ἀναπόδεικτος ὑπόθεσις , οὐδ’ ὑφ’ ἑνὸς τῶν ἐναργῶν μαρτυρουμένη , δεδειχέναι μοι δοκῶ .
Lemmas: ὅπως οὖν ἀκριβής γίγνομαι πᾶς ὁ δόγμα ὁ βάσανος , ἄρχω ὁ προλέγω κεφάλαιος ἀπό ὁ τελευταῖος . τίς δή ποτέ γάρ εἰσπνέω ὁ ὁ ὀσμή αἴσθησις γίγνομαι , κατά ἄλλος δέ οὐδείς χρόνος , εἴπερ ἐν ὁ ὁ ῥίς πόρος ὁ γένεσις αὐτός εἰμί , ἐπισκοπέω ἐγώ εἷς οὗτος μόνος εὑρίσκω πιθανός , ὡς μή κατά ὁ ἐκτός ἐπιφάνεια ὁ ὁ ῥίς χιτών , ἀλλά διά βάθος συχνός ὁ ὁ ὄσφρησις ὄργανον τάσσω , πόρος μέν τις ἐπί αὐτός τείνω , οὐ μήν ἀνοίγνυμι γε διά πᾶς , ἀλλά οἷος ἐπίθημα τις ἔχω ὑμενώδης λεπτός · οὗτος δέ ἐν ὁ εἰσπνοή ὑπό ὁ ῥύμη ὁ πνεῦμα ἀνοίγνυμι , οὕτως ἀφικνέομαι ὁ αἰσθητός ἐπί ὁ διαγνωστικός αὐτός μόριον . ἔοικα δέ τις τοιοῦτος καί Ἀριστοτέλης ἐν τε ὁ δεύτερος περί ψυχή εἰͅν ὁ περί αἴσθησις καί αἰσθητός · ἐπιγράφω δέ οὗτος καί διά ἕτερος τρόπος ὧδε , περί αἴσθησις καί αἰσθητήριον , ἐπειδή ὁ ὁ αἴσθησις ὄργανον καλέω οὕτως ἔθος εἰμί καί Ἀριστοτέλης . κατά μέν οὖν ὁ δεύτερος περί ψυχή οὗτος γράφω · οὕτως μέν οὖν καί ὁ ὀσφραντικός ὄργανον ὁ μέν ἀκαλυφής , ὥσπερ ὁ ὄμμα · ὁ δέ ὁ ἀήρ δέχομαι ἔχω ἐπικάλυμμα , ὅς ἀναπνέω ἀποκαλύπτω , διευρύνω ὁ φλέψ καί ὁ πόρος . ἐν δέ ὁ περί αἴσθησις καί αἰσθητήριον ὅδε φημί · ἀλλά ὁ μέν ἀναπνέω ὁ πνεῦμα ἀφαιρέω ὁ ἐπίκειμαι , ὥσπερ πῶμα τις , διό οὐ αἰσθάνομαι μή ἀναπνέω · ﻿ ὁ δέ οὐ ἀναπνέω ἀφαιρέω οὗτος · καθά ἐπί ὁ ὀφθαλμός ὁ μέν ἔχω βλέφαρον ὁ ζῷον , ὅς μή ἀνακαλύπτω οὐ δύναμαι ὁράω , ὁ δέ σκληρόφθαλμος οὐ ἔχω , διόπερ οὐ προσδέω οὐδείς ὁ ἀνακαλύπτω , ἀλλά ὁράω ἐκ ὁ δυνατός ὁράω αὐτός εὐθύς . οὗτος μέν ὁ ὁ Ἀριστοτέλης ῥῆσις , οὐδέ ὅλος ἐπιχειρέω ζητέω μόριον , ἐν ὅς πρῶτος ὁ ὁ ὀσμή αἴσθησις ἔχω . ἀλλά καί ὁ λέγω ὑπό αὐτός περί ὁ ἀνακαλύπτω πόρος ἀδύνατος μέν οὐ εἰμί , ὥσπερ ἔνιοι ὁ λέγω ὑπό τις , οὐ μήν δυνατός γε συνίστημι κατά ὁ πόρος ὁ ῥίς . ἐπί μέν γε ὁ βλέφαρον ὁ κίνησις κατά ὁ ἡμέτερος ἐπιτελέω προαίρεσις , καί διά οὗτος ἔξεστι ἐγώ , ὁπότε βούλομαι , καί κλείω αὐτός καί ἀνοίγνυμι · ἐπί δέ ὁ ὁ ὀσμή αἴσθησις οὐ ὧδε ἔχω . συμβαίνω γάρ εἰμί ὁ εἰσπνοή ὁ κατά ὁ ἄνοιξις ὁ πόρος , οὐ ἡμέτερος ἔργον . πῶς οὖν συμβαίνω , σκοπέω ἐφεξῆς . καίτοι γε δίκαιος εἰμί ὁ Ἀριστοτέλης , ὁ πατήρ ὁ λόγος , κατασκευάζω μέν ὁ ἑαυτοῦ δόξα , οὐ ἀποφῄνω ἁπλῶς , ἐγώ ἐπιτρέπω περί ὁ ἐκεῖνος γνώμη ἀπομαντεύομαι , μηδείς λέγω σαφής , ὥστε οὐδέ κατασκευή ὅς λέγω ὁ πόρος δηλόω , εἴτε ἐν ὁ χιτών ὁ μυκτήρ , εἴτε ἐν ἄλλος τις μέρος βούλομαι οὗτος δή ὁ ὀσφρητικός πόρος ὑπάρχω . ἀλλά ὅτι γε μή κατά ὁ μυκτήρ , ἐνθένδε δῆλος . εἰ γάρ οὕτως ἔχω , ὁ φορά ὁ προσπίπτω ἔξωθεν ἀήρ ἀνοίγνυμι αὐτός , ἐάν καί χωρίς ὁ εἰσπνοή ἐμπίπτω ὁ πνεῦμα . ὅτι δέ οὐ ἐργάζομαι , σαφής ἔνειμι θεάομαι , πρῶτος μέν ἑαυτοῦ τεχνάομαι κίνησις ἀήρ ἐν οἶκος μικρός μεστός σφοδρός ὀσμή , δεύτερος δέ καί πρός ἄνεμος τρέπω ὁ μυκτήρ ἐν οὗτος ὁ χωρίον , καί τρίτος ἐπιτίθημι κατά ὁ μυκτήρ εἷς τις ὁ ὄργανον ὁ δύναμαι ὠθέω ἀήρ . καλαμίσκος δέ εἰμί τοιοῦτος , καί κύστις εὐθύτρητος , καί πρός ἑαυτοῦ ἔχω κέρας . ἀλλά τοι , οὗτος πᾶς κινέω ἀήρ , διάγνωσις οὐδείς γίγνομαι ὁ ὀσμή . οὐ μήν οὗτος εἰμί λέγω , ὡς τοιοῦτος κίνησις εἰμί ὁ κατά ὁ χιτών πόρος , οἷος ὁ ὁ καρδία κοιλία , ὅς διαστέλλω , ἀνοίγνυμι συμβαίνω ὁ στόμα ὁ εἰσάγω ὁ ὕλη ἀγγεῖον . ἤτοι γάρ κατά ὁ ἡμέτερος προαίρεσις ἔνειμι ὑποτίθημι ὁ κίνησις γίγνομαι ὁ πόρος , ἤ χωρίς προαίρεσις , οἷος καί ὁ καρδία εἰμί . εἰ μέν οὖν κατά ὁ ἡμέτερος προαίρεσις , δέω καί χωρίς ὁ εἰσπνοή διαστέλλω αὐτός αἰσθάνομαι ὁ ὀσμή · εἰ δέ φυσικός εἰμί , εὔδηλος , ὅτι καί οὕτως ἄνευ ὁ εἰσπνοή . ἀλλά μήν οὐδέποτε χωρίς ὁ εἰσπνοή αἰσθάνομαι . φανερός οὖν , ὅτι ὁ αἰσθητικός ὁ ὀσμή πόρος οὔτε κατά προαίρεσις οὔτε ἄνευ προαίρεσις εἰμί οἰκεῖος κίνησις ὁ διοικέω ὁ ὄζω . οὐ μήν οὐδέ ὁ ἀναπνευστικός πόρος κίνησις διαστέλλω δύναμαι ὁ ὀσφρητικός πόρος . αὐτός μέν γάρ ὁ θώραξ ἐν ὁ περί οὗτος λόγος ἐπιδείκνυμι διαστέλλω ὑπό μῦς · ὁ πνεύμων δέ αὐτός συνέπομαι τε πάντῃ καί συνδιαστέλλω ὁ πρός ὁ κινέω ἀκολουθία · οὗτος δέ ἀκολουθέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ , οὐ ἔτι ἐκ ἀνάγκη διαστέλλω ὁ παραπέμπω αὐτός σῶμα , οὔτε ὁ στόμα , οὔτε ὁ ῥίς , οὔτε ὁ φάρυγξ · ἀναπέτομαι γάρ αὐτός μόνος διά μέγας ὅς ἔμπροσθεν ἔχω εὐρύτης , ἐπικτάομαι οὐ δέω . δῆλος οὖν εἰμί ἐκ ὁ λέγω , ὡς ὁ ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον κίνησις οὐ δύναμαι ὁ λεπτός ἐκεῖνος πόρος ὁ κατά ὁ μυκτήρ χιτών ἀνοίγνυμι . ὥστε ἐκ ὁ φορά ὁ ἀήρ ἀνοίγνυμι μόνος , ὅς , ὡς φημί , ἐγχωρέω καί χωρίς ὁ εἰσπνοή ἐπιτεχνάομαι . εἰ δέ τις φημί , ὁ διά ἀναισθησία εἰκῇ πολύς φθέγγομαι ἐν ὁ ὁ εἰσπνοή χρόνος ὁ πόρος ἀνοίγνυμι μόνος , καί ἐγώ ἀναμιμνῄσκω αὖθις αὐτός , ὡς ἐν ὁ ἔμπροσθεν λέγω ἐξελέγχω οὗτος , κατά ἐκεῖνος ὁ λόγος ὁ μέρος , ἡνίκα ἤτοι κατά ὁρμή ὁ ζῷον ὁ ἄνοιξις αὐτός φημί ἤ φυσικός τις εἰμί . κατά προαίρεσις μέν οὖν οὐ εἰμί · ἐπί ἐγώ γάρ ἄν εἰμί , ὁπόταν βούλομαι ἀνοίγνυμι αὐτός , καί χωρίς ὁ εἰσπνοή . οὐ μήν οὐδός φυσικός , καθά ὁ ὁ καρδία · οὐ γάρ ἄν οὐδέ οὕτως κατά ὁ ὁ εἰσπνοή χρόνος γίγνομαι διά πᾶς , ἀλλά ἴδιος ἔχω τάξις κίνησις , ἐνίοτε μέν εἰς αὐτός ὁ ὁ εἰσπνοή ἀφικνέομαι χρόνος , πολλάκις δέ ὁ ὁ ἐκπνοή ἤ ἐπίσχεσις ὅλος ὁ ἀναπνοή . εἰ τοίνυν οὔτε ἐκ αὐτός , οὔτε ὑπό ὁ ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον κίνησις ὁ πόρος ὁ κατά ὁ ῥίς χιτών ἀνοίγνυμι , λείπω πρός ὁ ὁ πνεῦμα ῥύμη εἰς οὗτος ἥκω αὐτός , ὅς , ὡς φημί , οἷος τε εἰμί τεχνάομαι καί χωρίς ὁ εἰσπνοή . εἰ δέ τις ἀπορέω , διά τίς αἰτία ὑπό ὁ τοιοῦτος κίνησις , εἰ σφοδρός γίγνομαι , μηδείς ὀσμή μέρος εἰς ὁ ἐγκέφαλος συνελαύνω , καίτοι τρῆμα εἰμί εἰς τοσοῦτος εὐρύς , ὡς καί ὁ παχύς βλέννα ἐγκέφαλος διά αὐτός φέρω , διδάσκω αὐτός , ὡς οὐδέ εἰς ὁ λάρυγξ καί ὁ πνεύμων φέρω τις κατά ὁ λέγω κίνησις ὁ κατά ὁ μυκτήρ ἀήρ , ἐπειδή φθάνω οἰκεῖος πληρόω πνεῦμα . ὁπότε οὖν οὐδέ εἰς ὁ μέγας πόρος οὐδείς ἔξωθεν ἐμπίπτω πνεῦμα χωρίς ὁ ὁ ὄργανον διαστολεύς , ἔοικα ﻿ δή που μηδέ εἰς τοσοῦτος λεπτός εἰμί , ὡς τις ὁ ἀμελής ἀνατέμνω μήτε εἰμί δοκέω . ἀμέλει ἔͅν εἰς ὁ μυκτήρ καθίημι αὐλίσκος ἀκριβής στεγνόω ὁ πόρος , οὐ δύναμαι πνεῦμα τις ἔνειμι , πρίν ἀνοίγνυμι ὁ στόμα · διανοίγω δέ αὐτός , ὁ κατά ὁ ὑπερῴα ἐμπίπτω πνεῦμα πρός ἑκτός ἀποχωρέω ἀκολουθέω ἐπιτρέπω ὁ συνεχής . μή τοίνυν ἀξιόω μηδέ εἰς ὁ ἐγκέφαλος ἀνέρχομαι τις κατά ὁ λέγω ἔμπτωσις εἰς ὁ ῥίς ὁ πνεῦμα . ἄχρι γάρ ἄν ὁ κατά αὐτός εὐρυχωρία φθάνω πληρόω πρός ἕτερος πνεῦμα , οὐ οἷος τε εἰμί ἐπεισέρχομαι ἄλλος , πρίν διΐστημι ὁ ἐγκέφαλος , ὅς εἰσπνέω μέν οἷος τε εἰμί γίγνομαι · διαστέλλω γάρ πρῶτος , ἵνα ἕλκω , ἔͅπειτα οὕτως εἰσδέχομαι ὁ ἔξωθεν ἀήρ · χωρίς δέ ὁ ἐκ ἑαυτοῦ διαστολεύς οὐ ἐνδέχομαι παραδέχομαι πνεῦμα τις αὐτός , οὐδέ εἰ βίαιος ὠθέω · εἰ δέ , ὥσπερ καί βούλομαι τις , βίαιος ὠθέω ἐμπίπτω , ἀλλά οὐδέ οὗτος δυνατός εἰμί πολύς . θλίβω μέν γάρ βίαιος , ὡς οἶδα , ὁ ἀήρ , καί πάλιν τείνω πανταχόθεν , παρά ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἑκάτερος οὗτος ἀναγκάζω πάσχω , ὡς μηδείς γε τοιοῦτος αὐτός αἰτία βιάζω , ἤ ὁ ὅς καταλαμβάνω χώρα . οὐ μήν οὐδέ ὅτε πιλέω εἰς ἐλαχύς συνέρχομαι τόπος , ἤ χέω ἐπιπολύ ἐκτείνω , μέγας ἐργάζομαι ὁ ἐπί ἑκάτερος μεταβολή , ἀλλά καί συστέλλω καί χέω βραχύς παραχωρέω ἐπί ἑκάτερος . διά οὗτος γοῦν οὐδείς εἰς αὐτός ἐμπίπτω , ἔͅν σφοδρός ἐκθλίβω τις , ἀνοίγνυμι ὁ μυκτήρ . ὁ δέ κατά αὐτός χιτών , ἐν ὅς ὁ αἰσθητικός πόρος ὑποτίθημι , φανερός αἰσθάνομαι πλήσσω ὑπό ὁ προσπίπτω ἔξωθεν ἀήρ βίαιος . ὥστε ἀνοίγνυμι ὁ πόρος χρή ἐν ὁ τοσοῦτος ἔμπτωσις εἰς ὁ ῥίς ὁ πέριξ ἀήρ , ἀνοίγνυμι δέ ἕπομαι ὁ αἴσθησις ὁ ὀσμή . εἴπερ οὖν οὐ ἕπομαι , ὁ λέγω πόρος ἀδύνατος ὑπάρχω . οὐ μήν οὐδέ πιθανός , ὁ φύσις ἐπιτεχνάομαι τις τοιοῦτος μηδείς ἕνεκα . εἰ γάρ ποιέω τις αἰσθητικός πόρος ὀσμή , οὐ ἄν ἐπιφράσσω αὐτός , ὥσπερ οὐδέ ὁ κατά ὁ οὖς . ἀγαθός γάρ εἰμί διά πᾶς ἕκαστος αἴσθησις διαγνωστικός εἰμί ὁ ἴδιος αἰσθητός , οὐ ἐν χρόνος μόνος ὁ ὁ εἰσπνοή . οὐδέ διά οὗτος ὁ ὀφθαλμός ποιέω ὁ φύσις ἐπίθεμα , διότι ἀγαθός εἰμί αὐτός μή διά πᾶς ἐνεργέω , ἀλλά διά ὁ αὐτός εἰμί μαλακός , καί διά οὗτος ὑπό ὁ προσπίπτω ῥᾴδιος βλάπτω , ἀπό ὅς ἵνα φρουρέω , ὁ φύσις αὐτός ὁ βλέφαρον ὀχυρόω οἷος τις πρόβλημα . ἀμέλει καί αὐτός ὁ Ἀριστοτέλης λέγω , ὡς ἐν ὁ σκληρός ἔχω ζῷον ὁ ἔξωθεν χιτών ὁ ὀφθαλμός ὁ φύσις οὐ ποιέω βλέφαρον , διότι δυσπαθής εἰμί , καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ οὐδείς οὔτε πρόβλημα οὔτε στέγασμα οὔτε κάλυμμα ἐπί οὗτος χρῄζω ὁ ζῷον , ἀλλά ἐγώ γε χρῄζω δεόντως , ἕνεκα τε ὁ λέγω , ἐͅπειδάν ὕπνος καιρός ἥκω . ἀδύνατος γάρ ἐν ἀήρ φάος ἔχω καθυπνόω τις χωρίς ὁ σκεπάζω ὁ ὀφθαλμός . οὕτως γοῦν καί αὐτός ἐκεῖνος ὁ ζῷον , ὅς οὐ εἰμί βλέφαρον , κάραβος , καί ἀστακός , καί πάγουρος , καί καρκίνος , ὁ φύσις ποιέω κοιλότης τις , οἷος θάλαμος ὑποδέχομαι ὅλος ὁ ὀφθαλμός , ἐπειδάν ὑπνόω ἐθέλω · ὡς , ὅταν γε χράω βούλομαι αὐτός , ἐξαίρω ὅλος ὄρθιος ἅμα ὁ αὐχήν , ἐπί ὅς βαίνω , εἰς ὁ οἰκεῖος ὀφθαλμός καθιστάω χώρα , ὅς εἰμί ἐπί ὁ ὑψηλός ἐν ὁ ζῷον μόριον . λέγω δέ περί ὁ τοιοῦτος ἅπας αὔταρκος ἐν ὁ περί χρεία μόριον , ὅς εἰ τις ἀναλέγω , γιγνώσκω μέν καί ὁ βλέφαρον ὁ χρῆσις , γιγνώσκω δέ καί ὡς ἀεί ὁ φύσις πρόκειμαι ὁ αἴσθησις ἐνεργέω . εἰ δέ ποτέ ἄλλος τις ἕνεκα χρήσιμος κατά τις καιρός ἡσυχάζω ἀναγκαῖος αὐτός εἰμί , οὐδείς οὗτος γε ἀπόρημα ὁ λόγος . ὁ γάρ μή δύναμαι μετά ἀλλήλων ὑπάρχω , οὐδέ ἐάν ὁ πᾶς θεός ζεύγνυμι βούλομαι , οἷος τε αὐτός ἐργάζομαι οὗτος . ὅσος γοῦν ἀδύνατος ὁ σφεῖς αὐτός φύσις , καί θεός εἰμί ἀδύνατος . μή τοίνυν θαυμάζω ὁ πῶς ὁ φύσις , ἀεί βούλομαι ὁ αἴσθησις ἐνεργέω , ἡσυχάζω ἐπιτρέπω κατά ὁ ὕπνος , βούλομαι γάρ ἐν ὅδε ὁ ὕπνος , ἀλλά ὅτι μάλα . οὐ μήν οὐδέ ἐν καιρός ἐγώ νῦν εἰμί ἐξηγέομαι φύσις ὕπνος · λέγω γάρ ἐν ἕτερος ὑπέρ ἕκαστος ὁ φυσικός ἐν ἐγώ ἔργον τε καί πάθημα . εἴτε οὖν ἔργον εἰμί φυσικός , εἴτε πάθος ὁ ὕπνος , οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος εὐδιαίτητος , ἀδύνατος αὐτός ὁ αἴσθησις ἀκριβής αἰσθάνομαι φυλάσσω . οὔτε οὖν , ὅτι κατά ὁ ὕπνος ἐνεργέω ὅμοιος οὐ δύναμαι ὁ αἴσθησις , διά οὗτος ὁ λόγος εἰμί ψευδής , ἀγαθός εἰμί φάσκω διά πᾶς ἕκαστος αἴσθησις ἐνεργέω ὁ διαλείπω · οὔτε , ὅτι φυλάσσω τις ὁ ἐμπίπτω τε καί προσπίπτω ἔξωθεν ἀναγκάζω κλείω ὁ βλέφαρον , διά οὗτος εἰμί μή ὁράω τηνικαῦτα . ἀγαθός γάρ , εἴπερ οἷος τε εἰμί ἀβλαβής αὐτός φυλάσσω , καί οὗτος ἐγώ ὁράω . ἐπειδή δέ οὐ οἷος τε ἐνεργάζομαι , ἀναγκάζω κλείω ὁ βλέφαρον . οὗτος μέν οὖν λέγω ἐγώ περί βλέφαρον χρεία · ἀπό γάρ πολύς ὀλίγος , μηκύνω γάρ οὐ καιρός . μεταφέρω ἤδη ὁ λόγος ἐπί ὁ ὀσφρητικός πόρος , ὅς ﻿ Ἀριστοτέλης φημί ἐπίθεμα γίγνομαι πρός ὁ φύσις , οὔτε χρεία τις λέγω ὁ τοιοῦτος κατασκευή , οὔτε ἀπόδειξις ὑπάρχω . οὐ μόνος γάρ οὐδείς ἕνεκα χρηστός τοιοῦτος γίγνομαι , οἷος Ἀριστοτέλης αὐτός εἰμί λέγω , ἀλλά καί βλάβη ἐργάζομαι μέγας ἐν ὁ πολύς χρόνος ὁ ζωή πηρόω ἐγώ ὁ ὀσφρητικός αἴσθησις , ὅς οὐδέ κατά εἷς ὁ ἄλλος ὁράω γίγνομαι . ἐγείρω γάρ ἐνεργέω ἅπας διά πᾶς , ὅταν γε εὐπορέω ὁ οἰκεῖος αἰσθητός . ὅτι μέν οὖν ὁ κάλυμμα ὁ ὀσφρητικός πόρος ἄδηλος εἰμί καί ἀναπόδεικτος ὑπόθεσις , οὐδέ ὑπό εἷς ὁ ἐναργής μαρτυρέω , δείκνυμι ἐγώ δοκέω .