galenus.de-instrumento-odoratus 6
Σκεψώμεθα δ’ ἐφεξῆς , ὅπως οἱ πταρμοὶ τὰ τῆς κεφαλῆς ἰῶνται βάρη . γίνονται μὲν γὰρ , ἐπὶ προηγησαμέναις μεγίσταις εἰσπνοαῖς ἐκφυσήσεως ἑπομένης τάχιστα . ὀνομάζω δὲ ἐκφύσησιν τὴν ἀθρόαν ἐκπνοήν . εἰ δέ γε μηδὲν ἐξ ἐγκεφάλου δι’ αὐτῶν ἐκενοῦτο , πρὸς τῷ μὴ παύσασθαι τὰ βάρη τῆς κεφαλῆς ὑπὸ τῶν πταρμῶν πολλάκις ἔτι καὶ συνεπληροῦτο ἂν μᾶλλον ὑπὸ τῆς ἀθρόας ἔξω τοῦ πνεύματος φορᾶς καὶ προσέτι τῆς ὑπ’ αὐτοῦ γενομένης πληγῆς . οὕτως οὖν φαίνεται καὶ ἐπὶ ταῖς μεγάλαις φωναῖς διατιθεμένη . καὶ μὲν δὴ καὶ πάθη τινὰ τῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον συνισταμένων , οἷα μάλιστά ἐστι τὰ ληθαργικὰ καὶ καρώδη , καὶ διὰ τῶν πταρμικῶν οὐχ ἥκιστα θεραπεύεται φαρμάκων . ἅμα γε καὶ πρὸς τὸν ἥλιον ἀποβλέποντες , ἐρεθιζομένων ἡμῶν πρὸς πταρμὸν , ὡς ἂν , οἶμαι , χεομένων ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀτμοειδῶν κατὰ τὸν ἐγκέφαλον πνευμάτων . καθαρίζουσι δὲ καὶ βλέννας ἀθρόας ἐξ ἐγκεφάλου παχείας καὶ γλίσχρας οἱ πταρμοὶ τῇ τοῦ πνεύματος ἔξω φορᾷ συνεκβάλλοντες . οὐ μὴν εἰκὸς φέρεσθαι μὲν ἔξω τι πνεῦμα κατὰ τοὺς πταρμοὺς ἐξ ἐγκεφάλου , μηδὲν δὲ εἴσω μηδέποτε , καὶ ταῦτα μὲν τῶν πόρων ὑπαρχόντων πολλῶν κατὰ τε τὸ καλούμενον ἠθμοειδὲς ὀστοῦν καὶ τὴν ὑπαλείφουσαν ἐκ τῶν ἄνω μερῶν αὐτοῦ μήνιγγα . καὶ μὴν καὶ τὸ βλάπτεσθαι παραχρῆμα καὶ πληροῦσθαι καὶ βαρύνεσθαι τὴν κεφαλὴν ὑπὸ τῶν ἰσχυρῶν ὀσμῶν καὶ ἐνίοτε παραφροσύναις ἁλίσκεσθαι σημεῖόν ἐστι τοῦ φέρεσθαί τι τῆς οὐσίας αὐτῶν εἰς τὸν ἐγκέφαλον · οὐ γὰρ δὴ κατὰ γε τὴν τῆς ποιότητος κοινωνίαν μόνην ἀθρόως ἂν οὕτως καὶ σφοδρῶς ἐλυπεῖτο . κατὰ τὸν αὐτὸν γοῦν τρόπον εἰκός ἐστι καὶ τὸν ὑπ’ ἐκκαύσεως πονούμενον ἐγκέφαλον ὀνίνασθαι πρὸς τῆς τῶν ῥόδων ὀσμῆς . οὐδὲν δὲ αὐτὸν ἧττον ῥόδων ὀνίνησιν τηνικαῦτα καὶ ὁ ψυχρὸς ἀὴρ εἰσπνεόμενος , ὥσπερ καὶ ὁ πάνυ θερμὸς ἱκανὸς φαίνεται βλάπτειν . καὶ μέντοι τῆς ἀναπνοῆς ὅλης ὑπ’ ἐγκεφάλου γινομένης ἕνεκα τοῦ φυλάττεσθαι τῆς ἐν τῇ καρδίᾳ θερμασίας τὴν συμμετρίαν , εὔλογον δὴ που πρώτην ταύτην πορίζειν αὑτῷ , ἑτοιμότατον βλάπτεσθαι πεφυκότι πρὸς τῶν ἀμετροτέρων , ἤτοι θερμαινόντων , ἢ ψυχόντων . πῶς οὔ τινα πρὸς τοῦτο κίνησιν ἡ φύσις ἔδωκεν αὐτῷ σύμφυτον , ἐν μὲν ταῖς εἰσπνοαῖς ῥιπίζουσάν τε καὶ σφύζουσαν , ἐν δὲ ταῖς ἐκπνοαῖς ἀποχέουσαν μὲν ἐνίοτε τὸ φλεγματῶδες καὶ βλένναν καὶ κόρυζαν ; ἐδείχθη δὲ ἡμῖν κᾀν τοῖς τῶν φυτῶν δυνάμεων ὑπομνήμασιν ἅπαντα τὰ τοῦ σώματος μόρια τήν τε τῶν ἀλλοτρίων ἐκκριτικὴν ἔχοντα δύναμιν , καὶ τὴν τῶν οἰκείων ἑλκτικήν . καὶ φαίνεται δ’ ἐναργῶς ἐπί τε γαστρὸς τοῦτο καὶ μητρῶν . ἆρ’ οὖν ἡ φύσις τῇ μὲν γαστρὶ δυνάμεις ἔδωκεν , ἕλκουσαν μὲν ἑτέραν τὸ χρηστὸν , ἐκκρίνουσαν δὲ ἄλλην τὸ μοχθηρὸν , ἐγκέφαλος δὲ μόνος οὐκ ἔχει ταύτας ; ἀλλὰ μένει τὰ κατὰ τῆς κοιλίας αὐτοῦ περιττώματα , τῷ βάρει μόνῳ κάτω φερόμενα , κατὰ βραχὺ δ’ ἐκπίπτει ποτὲ εἰς τὰς ῥῖνας ; οὔκουν οἴεσθαι χρὴ , καὶ μάλισθ’ ὅταν ὕπτιοι τύχωμεν ὅλης νυκτὸς κατακείμενοι . φθάσει γὰρ ἀποπληξία τις ἢ κάρος ἢ ἐπιληψία συνιστᾶσα , τῶν κοιλιῶν αὐτοῦ πληρωθεισῶν . ἀνατιτραμένοις γοῦν πολλάκις παραχρῆμα καρώσεις γίνονται , τῶν ὑπηρετουμένων τοῖς χειρουργοῦσιν ἀμετρότερον ἐνίοτε θλιψάντων τὰς κατὰ τὸν ἐγκέφαλον κοιλίας , καίτοι τί λέγω κοιλίας ;
Lemmas: σκοπέω δέ ἐφεξῆς , ὅπως ὁ πταρμός ὁ ὁ κεφαλή ἰάομαι βάρος . γίγνομαι μέν γάρ , ἐπί προηγέομαι μέγας εἰσπνοή ἐκφύσησις ἕπομαι ταχύς . ὀνομάζω δέ ἐκφύσησις ὁ ἀθρόος ἐκπνοή . εἰ δέ γε μηδείς ἐκ ἐγκέφαλος διά αὐτός κενόω , πρός ὁ μή παύω ὁ βάρος ὁ κεφαλή ὑπό ὁ πταρμός πολλάκις ἔτι καί συμπληρόω ἄν μάλα ὑπό ὁ ἀθρόος ἔξω ὁ πνεῦμα φορά καί προσέτι ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι πληγή . οὕτως οὖν φαίνω καί ἐπί ὁ μέγας φωνή διατίθημι . καί μέν δή καί πάθος τις ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος συνίστημι , οἷος μάλα εἰμί ὁ ληθαργικός καί καρώδης , καί διά ὁ πταρμικός οὐ ἦκα θεραπεύω φάρμακον . ἅμα γε καί πρός ὁ ἥλιος ἀποβλέπω , ἐρεθίζω ἐγώ πρός πταρμός , ὡς ἄν , οἴομαι , χέω ὑπό αὐτός ὁ ἀτμοειδής κατά ὁ ἐγκέφαλος πνεῦμα . καθαρίζω δέ καί βλέννα ἀθρόος ἐκ ἐγκέφαλος παχύς καί γλίσχρος ὁ πταρμός ὁ ὁ πνεῦμα ἔξω φορά συνεκβάλλω . οὐ μήν ἔοικα φέρω μέν ἔξω τις πνεῦμα κατά ὁ πταρμός ἐκ ἐγκέφαλος , μηδείς δέ εἴσω μηδέποτε , καί οὗτος μέν ὁ πόρος ὑπάρχω πολύς κατά τε ὁ καλέω ἠθμοειδής ὀστέον καί ὁ ὑπαλείφω ἐκ ὁ ἄνω μέρος αὐτός μήνιγξ . καί μήν καί ὁ βλάπτω παραχρῆμα καί πληρόω καί βαρύνω ὁ κεφαλή ὑπό ὁ ἰσχυρός ὀσμή καί ἐνίοτε παραφροσύνη ἁλίσκομαι σημεῖον εἰμί ὁ φέρω τις ὁ οὐσία αὐτός εἰς ὁ ἐγκέφαλος · οὐ γάρ δή κατά γε ὁ ὁ ποιότης κοινωνία μόνος ἀθρόος ἄν οὕτως καί σφοδρός λυπέω . κατά ὁ αὐτός γοῦν τρόπος ἔοικα εἰμί καί ὁ ὑπό ἔκκαυσις πονέω ἐγκέφαλος ὀνίνημι πρός ὁ ὁ ῥόδον ὀσμή . οὐδείς δέ αὐτός ἥσσων ῥόδον ὀνίνημι τηνικαῦτα καί ὁ ψυχρός ἀήρ εἰσπνέω , ὥσπερ καί ὁ πάνυ θερμός ἱκανός φαίνω βλάπτω . καί μέντοι ὁ ἀναπνοή ὅλος ὑπό ἐγκέφαλος γίγνομαι ἕνεκα ὁ φυλάσσω ὁ ἐν ὁ καρδία θερμασία ὁ συμμετρία , εὔλογος δή που πρῶτος οὗτος πορίζω ἑαυτοῦ , ἑτοῖμος βλάπτω φύω πρός ὁ ἄμετρος , ἤτοι θερμαίνω , ἤ ψύχω . πῶς οὐ τις πρός οὗτος κίνησις ὁ φύσις δίδωμι αὐτός σύμφυτος , ἐν μέν ὁ εἰσπνοή ῥιπίζω τε καί σφύζω , ἐν δέ ὁ ἐκπνοή ἀποχέω μέν ἐνίοτε ὁ φλεγματώδης καί βλέννα καί κόρυζα ; δείκνυμι δέ ἐγώ εἰͅν ὁ ὁ φυτόν δύναμις ὑπόμνημα ἅπας ὁ ὁ σῶμα μόριον ὁ τε ὁ ἀλλότριος ἐκκριτικός ἔχω δύναμις , καί ὁ ὁ οἰκεῖος ἑλκτικός . καί φαίνω δέ ἐναργής ἐπί τε γαστήρ οὗτος καί μήτρα . ἆρα οὖν ὁ φύσις ὁ μέν γαστήρ δύναμις δίδωμι , ἕλκω μέν ἕτερος ὁ χρηστός , ἐκκρίνω δέ ἄλλος ὁ μοχθηρός , ἐγκέφαλος δέ μόνος οὐ ἔχω οὗτος ; ἀλλά μένω ὁ κατά ὁ κοιλία αὐτός περίσσωμα , ὁ βάρος μόνος κάτω φέρω , κατά βραχύς δέ ἐκπίπτω ποτέ εἰς ὁ ῥίς ; οὔκουν οἴομαι χρή , καί μάλα ὅταν ὕπτιος τυγχάνω ὅλος νύξ κατάκειμαι . φθάνω γάρ ἀποπληξία τις ἤ κάρος ἤ ἐπιληψία συνίστημι , ὁ κοιλία αὐτός πληρόω . ἀνατιτράω γοῦν πολλάκις παραχρῆμα κάρωσις γίγνομαι , ὁ ὑπηρετέω ὁ χειρουργέω ἄμετρος ἐνίοτε θλίβω ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος κοιλία , καίτοι τίς λέγω κοιλία ;