galenus.de-foetuum-formatione-libellus 3
Σκοπώμεθα δ’ ἐπ’ αὐτοῖς , ὅπως εἰκός ἐστι τὸ κυούμενον ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ σπέρμα δυνάμεως ἅπαν ἐφεξῆς διαπλασθῆναι , τὴν ἀρχὴν τῆς εὑρέσεως αὖθις ἀπὸ τῶν κατὰ τὰς ἀνατομὰς ὁρωμένων ποιησάμενοι . φαίνεται γὰρ τῶν εἰρημένων τεττάρων ἀγγείων , ἃ κατὰ τὸν ὀνομαζόμενον ὀμφαλὸν ἅμα τῷ κατὰ τὸν οὐραχὸν πόρῳ συνίστησιν εὐθὺς ἅμα τῷ διελθεῖν τὸ δέρμα τοῦ κυουμένου , τὸ μὲν ἕτερον ζεῦγος ἑνούμενόν τε παραχρῆμα καὶ μίαν φλέβα μεγάλην γεννῆσαν ἐμφύεσθαι τῷ ἥπατι . λέγω δὲ ἐμφύεσθαι τὴν ἐκ τῆς ἀνατομικῆς ἰδέαν ἑρμηνεύων . οὐ γὰρ δὴ προϋπάρχοντί γε τῷ ἥπατι τὴν ἔμφυσιν ἡ φλὲψ αὕτη ποιεῖται , τοὐναντίον γὰρ ἅπαν εἰκός ἐστι γίγνεσθαι , ὁπόταν εἴσω διασχῇ καθάπερ τι δένδρου στέλεχος ἡ κατὰ τὸν ὀμφαλὸν φλὲψ , δισχιδὲς μὲν τὸ πρῶτον γίγνεσθαι , τῶν μερῶν δ’ αὐτῆς ἑκάτερον ἀποφύσεις ποιεῖσθαι πολλὰς ἀνάλογον τοῖς ἐπὶ τῶν δένδρων κλάδοις , εἶτα τῷ μὲν ἑτέρῳ μορίῳ τῆς σχίσεως τῶν φλεβῶν ἐπιφύεσθαι τὴν εἰρημένην σάρκα τῆς κατὰ τὸ ἧπαρ οὐσίας , τῷ δ’ ἑτέρῳ , τῷ τὸ μεσεντέριον γεννῶντι , τήν τε γαστέρα καὶ τὸν σπλῆνα , καὶ τὴν τῶν ἐντέρων ἕλικα πᾶσαν , ἐπίπλοόν τε καὶ τὸ καλούμενον ἀπευθυσμένον ἔντερον , οὐ δήπου καὶ ταῦτα πρόσθεν ὑπάρχοντα , συγγενόμενα δὲ τῇ σχίσει τῶν φλεβῶν , ὥσπερ ἡ κατὰ τὸ ἧπαρ οὐσία καθ’ ἑκάστην τε τῶν φλεβῶν ἰδίᾳ παραφυομένη καὶ κοινῇ συμπάσαις ἔξωθεν ἅμα πρὸς μίαν ἰδέαν σπλάγχνου διαπλαττομένη . οὐ μὴν οὕτω γε καὶ αἱ ἀρτηρίαι μετὰ τὸ διασχεῖν ἔσω τοῦ δέρματος εὐθέως οὔτε παραφυομένην ἑαυταῖς ἔχουσι τὴν οὐσίαν ἑτέραν , οὔτ’ εἰς πολλὰ μόρια κατασχίζονται , διαμένουσι δὲ μέχρι πολλοῦ δύο , παραλαμβάνουσαί τε τὴν κύστιν τοῦ κυουμένου καὶ κατ’ αὐτοῦ στηριζόμεναι φέρονται κατά τε ἄλλα καὶ πρὸς τὸ βάθος τοῦ σώματος , ἄχρι περ ἂν ἐπὶ τὸ πλατὺ καὶ ἱερὸν ὀστοῦν ὀνομαζόμενον ἀφίκωνται , καθ’ οὗ φαίνονται δύο τινὲς ἀρτηρίαι , μία καθ’ ἑκάτερον μέρος ἐπὶ τὰ σκέλη φερομένη , τῆς ἐπὶ τῇ ῥάχει μεγίστης εἰς αὐτὰς ἐσχισμένης , ἥτις ﻿ φαίνεται τῇ τῆς καρδίας ἀριστερᾷ κοιλίᾳ συνημμένη . οὐ μὴν , ὥσπερ ἐπὶ τῆς τοῦ ἥπατος γενέσεως οὐδὲν ὑπολείπεται ζήτημα , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐπὶ τῆς καρδίας φαίνεται . τὸ μὲν γὰρ ἧπαρ , ἐπὶ θατέρῳ μέρει τῆς ἐξ ὀμφαλοῦ φερομένης φλεβὸς σχισθὲν πολυειδῶς , τὴν πολυειδῆ διάφυσίν τε καὶ παράφυσιν ἔσχε · τῇ καρδίᾳ δὲ τὴν ὕλην , ἐξ ἧς τὴν γένεσιν ἕξει , παρὰ τῆς κυούσης ἤτοι διὰ τῶν ἀρτηριῶν ἀναγκαῖόν ἐστιν ἢ διὰ μέσου τοῦ ἥπατος χορηγεῖσθαι κατὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ φερομένην φλέβα μετέωρον εἰς τὴν τῶν ἄνω τοῦδε τοῦ σπλάγχνου μορίων γένεσιν . μακρὸς δ’ ἂν οὗτος ὁ χρόνος εἴη , καὶ οὐκ εὐθέως ἅμα ταῖς πρώταις ἡμέραις , ἐν αἷς τὸ ἧπαρ ἀρχὴν ἴσχει τῆς γενέσεως , ὀλίγον ἀπέχει τοῦ τῆς μήτρας σώματος . ὃ γὰρ ὑποφαίνεσθαι στρογγύλον , ἐρυθρὸν , ἔνδον τοῦ χορίου κατὰ τὴν ἑκταίαν γονὴν Ἱπποκράτης ἔφη , τοῦτ’ ἂν εἴη τὸ ἧπαρ ἀδιάρθρωτον ἔτι καὶ ἀδιάπλαστον . ἔν γε μὴν ταῖς ὑπὲρ τὰς τριάκονθ’ ἡμέρας τῶν ἐμβρύων ἐκτρώσεσιν ἐγγὺς ἀλλήλων σαφῶς φαίνεται τὰ τρία ταῦτα τοῦ ζώου μόρια , τό θ’ ἧπαρ καὶ ἡ καρδία καὶ ὁ ἐγκέφαλος , μεῖζον μὲν ἀμφοῖν τῶν ἑτέρων τὸ ἧπαρ , ἀπολειπόμενα δ’ αὐτοῦ πάμπολυ κατὰ μέγεθος ἥ τε καρδία καὶ ὁ ἐγκέφαλος . οὐ μὴν ὁπηνίκα γε πρώτη ἡ καρδία τὴν ἀρχὴν τῆς διαπλάσεως ἔχει , δυνατὸν εὑρεῖν · αἵ τε γὰρ ἀμβλώσεις αἱ κατὰ τὸν πρῶτον μῆνα γιγνόμεναι σαφὲς οὐδὲν διδάσκουσιν , ἥ τ’ ἐπὶ τῶν ὁμοίων ἀνθρώποις ζώων ἀνατομὴ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδ’ αὐτή τι δηλοῖ βέβαιον , ἔστ’ ἂν ἀδιάρθρωτον ᾖ τὸ κύημα . διαρθροῦσθαι δ’ ἀρξαμένου , τῶν μὲν ἄλλων μορίων τὰ πλεῖστα περιγραφὴν οὐδεμίαν ἴσχει σαφῆ , μόνα δ’ ἀλλήλοις ἐγγὺς ὁρᾶται τρία ταῦτα , καθάπερ ἀρτίως εἶπον , ἥ τε καρδία καὶ ὁ ἐγκέφαλος καὶ τὸ ἧπαρ . κατ’ ἀρχὰς μὲν οὖν , ἡνίκα τὰ περὶ σπέρματος ὑπομνήματα γράφων ἠναγκάσθην καὶ περὶ τῆς κατὰ τὸν χρόνον τάξεως ἑκάστου τῶν μορίων τῆς διαπλάσεως εἰπεῖν τι , τὴν καρδίαν ἔφην ὁμοίως τῷ ἥπατι κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς κυήσεως οἷον κρηπῖδά τινα τῆς γενέσεως ἴσχειν , ἐκ τῆς ἐπὶ τῶν τελείων χρείας αὐτῆς ἀξιολογωτάτης οὔσης ἐπὶ τὸν λογισμὸν τοῦτον ἀγόμενος . ὡς δὲ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἰατροῖς τε καὶ φιλοσόφοις εὗρον ἀρέσκον ὁμοίως τοῖς φυτοῖς ἄχρι τῆς σαφοῦς διαπλάσεως διοικούμενον τὸ κύημα , πιθανώτερον ἔδοξέ μοι , μηδεμίαν αὐτῆς εἶναι χρείαν ἐν ἀρχῇ τῆς γενέσεως , ἀλλὰ τοῦ μὲν ἥπατος ὑστέραν αὐτὴν διαπλάττεσθαι πάντως , ἐζήτουν δ’ , ὅπως γίγνεται τοῦτο . δυοῖν γὰρ δή που τούτων ἀναγκαῖον εἶναι τὸ ἕτερον , ἢ παρὰ τοῦ ἥπατος , αἵματος ἀνιόντος , ἅμα τῇ τῆς ἡπατίτιδος φλεβὸς γενέσει καὶ τὴν καρδίαν ἐκ τούτου γεννᾶσθαι δεῖν , ἢ διὰ τῆς μεγάλης ἀρτηρίας , ἐχούσης αἷμα καὶ αὐτῆς , οὐχ , ὡς Ἐρασίστρατος οἴεται , μόνον πνεῦμα . τοὺς πολλοὺς δ’ εἰκὸς ἐξηπατῆσθαι , καὶ μάλιστα τοὺς φιλοσόφους , ὡς ἂν οὐδὲν ἐπισταμένους τῶν ἐν ταῖς διαιρέσεσι τῶν ζώων φαινομένων , ὧν μάλιστ’ ἐστὶ χρήσιμα τὰ κατὰ τὴν ἐπὶ τῶν ζώντων ἀνατομὴν ἐγχειρουμένην τεχνικῶς εἰς γύμνωσιν τῶν ἐν τῷ βάθει μορίων . ὥστε καὶ κατὰ τοῦτο μακρὸς ὁ λόγος γίγνεται τοῖς ἐπιστημονικῶς αὐτὸν ὅλον ἐκμαθεῖν ὀρεγομένοις . ἓν μὲν γάρ ἐστιν ὑπόμνημά μοι γεγραμμένον , ἐν ᾧ σκοποῦμαι τὴν χρείαν τῆς ἀναπνοῆς , ἕτερον δ’ ἐπ’ αὐτῷ τὸ περὶ τῆς τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ τῶν ἐν αὐτοῖς σφυγμῶν , ἐν οἷς ὁ γυμνασάμενος εἴσεται τὸ κυούμενον οὔτ’ ἀρτηριῶν ἔχον ἀναγκαίαν χρείαν ἐν ἀρχῇ τῆς γενέσεως , οὔτε σφυγμῶν , οὔτε καρδίας , ὥσπερ οὐδὲ τὰ φυτά . καὶ μέντοι καὶ περὶ τῆς τῶν φυτῶν γενέσεως ἐσκέφθαι τι χρὴ πρότερον . ἐκ γὰρ τῶν εἰς ταῦτα ἀναγκαίων ἔνεστι καὶ τὸ γινώσκειν , ὁποίων τε καὶ ὁπόσων δεῖται τὸ κύημα , μέχρις ἂν ὑπὸ μιᾶς διοικῆται ψυχῆς , ὡς τὰ φυτά . καλοῦμεν δὲ τὴν ψυχὴν ταύτην , ὅταν μὴ περὶ τούτου προκείμενον ᾖ σκοπεῖν , τῷ κοινῷ πάσης οὐσίας προσρήματι φύσιν ὀνομάζοντες , ὃ κᾀν ταῖς ἀκριβέσι σκέψεσιν οἱ περὶ Χρύσιππον ἐφύλαξαν , οὐχ ὡς Ἀριστοτέλης τε καὶ Πλάτων ἀποστάντες ὠνόμασαν ἀμφότεροι μὲν ψυχὴν , ἀλλ’ ὁ μὲν Ἀριστοτέλης τὸ θρεπτικὸν αὐτῆς προσθεὶς , ὁ δὲ Πλάτων τὸ ἐπιθυμητικόν . ἐπεὶ τοίνυν ὁ νῦν ἡμῖν προκείμενος λόγος οὐ κατὰ τὸ πάρεργον , ὥσπερ ὅταν ἄλλο τι προηγουμένως σκοπῶμεν , ἀλλ’ εἰς ἐσχάτην ἀκρίβειαν ἐκπονεῖται , τῆς κατὰ τὰ φυτὰ γενέσεώς τε καὶ διοικήσεως ἀναμνήσωμεν ὑμᾶς αὐτοὺς πρότερον . ἅτε γὰρ ἀμίκτου τε καὶ μόνης οὔσης αὐτῆς , ὡς ἂν μήτε τὸ θυμοειδὲς ἐχόντων μήτε τὸ λογιστικὸν , ἐλπίς ἐστιν εἰλικρινῆ τε καὶ ἀνόθευτον εὑρεῖν αὐτῶν τὴν διοίκησιν . ἡ δ’ οὖν αὖθις ἀρχὴ περὶ τῆς τῶν φυτῶν γενέσεως ἡμῖν γιγνέσθω , σπέρματος ἀναμνησθεῖσιν εἰς γῆν συμμέτρως ὑγρὰν καὶ θερμὴν ἐμβληθέντος . ἔστω δὲ τοῦτο δρυὸς ἤ τινος οὕτως ὑψηλοῦ φυτοῦ · ῥᾷον μὲν γὰρ ἐν μεγάλῳ σώματι κατοψόμεθα τῆς διοικούσης αὐτὰ φύσεως τὰς ἐνεργείας . αὐτίκα μὲν ἐκ τοῦ σπέρματος ὁρᾶται διττή τις ἀπόφυσις γιγνομένη , κάτω μὲν εἰς τὴν γῆν ἑτέρα , πρὸς δὲ τὸν ὑπὲρ γῆς ἀέρα παραπλησία τις ἄλλη . λεπταὶ δ’ οὖσαι τό γε κατ’ ἀρχὰς αἱ ἀποφύσεις αἵδε τοῦ χρόνου προϊόντος ἁδρύνονταί τε ἅμα καὶ κατὰ τὸ μῆκος ἐκτείνονται , κᾀπειδὰν ἤδη μέγεθος ἀξιόλογον ἔχωσιν , εἰς ἀποφύσεις σχίζονται . καὶ μέντοι τούτων αὐτῶν αὖθις εἰς ἑτέρας ἀποφύσεις διαιρουμένων , εἶτ’ ἐκείνων εἰς ἄλλας , ἐν ἑκάστῳ μορίῳ τοῦ χρόνου πάσας αὐτὰς ἅμα τρέφεσθαί τε καὶ αὐξάνεσθαι συμβαίνει , καὶ δὴ καὶ καρποὺς ἐπιφύεσθαι τοῖς πέρασιν αὐτῶν ἅπασι , τελειωθέντος τοῦ φυτοῦ . ﻿ τὴν αὐτὴν οὖν ἔχοντος τοῦ κυήματος ἐν τῇ πρώτῃ γενέσει τοῖς φυτοῖς διοίκησιν , ἐλαχίστη μὲν εἰκότως ἡ αὔξησις αὐτοῦ γίγνεται κατὰ τὸν πρῶτον χρόνον · ὁπόταν δὲ σαφῶς ἄρξηται διαρθροῦσθαι , πλείων , ὥσπερ γε καὶ διαρθρωθέντων μεγίστη , κατὰ πολλὰ μόρια τῆς διοικούσης αὐτῶν φύσεως ἐνεργούσης ἅμα . τίς οὖν ὅρος ἐστὶ τοῦ πρώτου χρόνου , καθ’ ὃν οὐδέπω δεῖται τῆς καρδίας τὸ κυούμενον ; ἐμοὶ μὲν δοκεῖ , καθ’ ὃν οὐδὲ τῶν φλεβῶν ἡ κατὰ τὸ ἧπαρ ἐγένετο σύμπασα σχίσις . καλῶ δὲ σύμπασαν , ἐπεὶ διττή τίς ἐστιν οὐκ ἐμοὶ πρώτῳ φανεῖσα τοιαύτη , συμφωνουμένοις δὲ τοῖς ἀνατομικοῖς ἀνδράσιν ἅπασιν . ἡ γὰρ ἐξ ὀμφαλοῦ φλὲψ ἅμα τῷ πρώτως εἰς τὴν ἐντὸς χώραν ἀφικέσθαι τοῦ περὶ τὸ κυούμενον δέρματος εὐθέως σχίζεται δίχα , καθάπερ εἰς δύο μόρια μέγιστα κατὰ τὰ πολλὰ τῶν δένδρων ὁρᾶται τὸ πρέμνον διαιρούμενον , εἶθ’ ἑκατέρας τῶν φλεβῶν τῶνδε δίκην κλάδου ἀποφυούσης ἑτέρας φλέβας , ἐκείνων τε πάλιν ἑτέρας , εἶτα τούτων γεννωμένων ἄλλας , ἄχρι περ ἂν εἴς τινα πέρατα τελευτήσωσιν ἑκάτεραι τῶν κατασχίσεων , ἡ τοῦ ἥπατος ἴδιος οὐσία , περὶ ἧς διῆλθον ἔμπροσθεν , ἐν κύκλῳ τε περιφύεται καὶ τὰ μεταξὺ τῶν σχίσεων ἀναπληροῖ , καθάπερ τις στοιβή . καὶ οὕτως αἱ μὲν ἀπὸ τῆς ταπεινοτέρας φλεβὸς ἀποφύσεις ἐν τοῖς σιμοῖς τοῦ σπλάγχνου γίγνονται μέρεσιν , οἷς περιλαμβάνει τὰ δεξιὰ τῆς γαστρὸς , αἱ δ’ ἀπὸ τῆς ὑψηλοτέρας ἐν τοῖς κυρτοῖς , ἔνθα τοῦ διαφράγματος ψαύει . καὶ διὰ ταύτην γε τὴν αἰτίαν αἱ δύο πύλαι τοῦ ἥπατος ἐγένοντο τοῖς ἐμβρύοις · τῆς γάρ τοι μεγάλης φλεβὸς , ἣν δι’ ὀμφαλοῦ φερομένην ὁρῶμεν , αἱ κατὰ τὸ σῶμα φλέβες ἅπασαι μόριά τε καὶ ἀποβλαστήματά εἰσιν , τῆς μὲν ὑψηλοτέρας πύλης γενομένης ἕνεκα τοῦ γεννηθῆναι τὰς κατὰ τὸ ἧπαρ ἁπάσας , τῆς ταπεινοτέρας δὲ ἕνεκα τοῦ τὰς εἰς τὴν γαστέρα καὶ σπλῆνα , καὶ τὸ ὑπόλοιπον , ἔντερά τε πάντα . συμπληρωθέντος δὲ τοῦ ἥπατος , ἐκ μὲν τῶν κατὰ τὰ κυρτὰ μέρη φλεβῶν αὐτοῦ καθάπερ ἔκ τινων ῥιζῶν ἀθροίζεται στέλεχος ἡ μεγίστη τῶν ἐν τῷ σώματι φλεβῶν , ἣν διὰ τοῦτο κοίλην ὀνομάζουσιν κατ’ ἐξοχὴν δή τινα πρὸς τὰς ἄλλας φλέβας , ἐνδεικνύμενοι τὸ μέγεθος αὐτῆς · Ἱπποκράτης δ’ ἀπὸ τοῦ ἥπατος , ὅθεν ἑώρα τὴν ἔκφυσιν ἔχουσαν , ἡπατῖτιν ἐκάλεσεν . ταύτης οὖν τῆς φλεβὸς ἐκτεταμένης κατὰ τὸ μῆκος τοῦ ζώου , τὸ μέν τι κάτω φέρεται κατὰ μέσης τῆς ῥάχεως ἐστηριγμένον , τὸ δ’ ἄνω διὰ μέσου τοῦ θώρακος ἐπὶ τὸν τράχηλον ἀναφέρεται , πρώτας μὲν ἀποφύσεις εἰς τὸ διάφραγμα ποιούμενον οὐ σμικρὰς , ἐπ’ αὐταῖς δ’ ἑτέρας πάντως λεπτὰς εἴς τε τοὺς διαφράττοντας ὑμένας τὸν θώρακα καὶ τὸν περικάρδιον χιτῶνα , μετὰ δὲ ταῦτα εἰς τὴν δεξιὰν κοιλίαν τῆς καρδίας καὶ τὸν θώρακα . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον εὔλογόν ἐστι καὶ τὰς ἐκ τῶν ταπεινοτέρων πυλῶν φλέβας εἰς πάντα τὰ κατὰ τὴν γαστέρα μόρια κατασχιζομένας αἰτίας τῆς γενέσεως αὐτοῖς γίγνεσθαι . ἐν ᾧ δ’ ἐπὶ τὴν καρδίαν ἀναφέρεται τὸ ἄνω μέρος τῆς ἡπατίτιδος , ἐν τούτῳ τὸ καταφερόμενον ἀποφύσεις ἑαυτοῦ τάς τ’ ἐπὶ τοὺς νεφροὺς ποιεῖται , ( πρῶτοι μὲν γὰρ οὗτοι κεῖνται πλησίον τοῦ ἥπατος , ) καὶ εἰς τὰ περὶ τὴν ῥάχιν χωρία τὰ κατ’ ὀσφὺν , ὥσπερ γε τὸ ἄνω τοῦ διαφράγματος μέρος τῆς ῥάχεώς τε καὶ τοῦ θώρακος εὔλογον , ἀπὸ τῆς ἀναφερομένης ἡπατίτιδος ἀποφύσεις λαμβάνον , ὕλην τῆς γενέσεως ἐξ αὐτῶν ἴσχειν , ἐν ᾧ χρόνῳ καὶ καρδία πλάττεται . παραγίγνεσθαι γὰρ ἐπ’ αὐτὴν ἤδη δύναται καὶ τὸ τῶν ἀρτηριῶν προειρημένον ζεῦγος εἰς μίαν ἀνηγμένον . καὶ αὐτὸ ἐπὶ μέσης τῆς ῥάχεως ἐστηριγμένον ὁρῶμεν , ἄχρι περ ἂν ἐγγὺς ἀφίκηται τῆς καρδίας . ἐκ ταύτης οὖν τὴν καρδίαν πιθανόν ἐστιν ἀρυομένην αἷμα θερμότερον πολλῷ τοῦ κατὰ τὰς φλέβας εἰς τοσοῦτον καὶ αὐτὴν θερμοτέραν γίνεσθαι τοῦ ἥπατος , εἰς ὅσον καὶ τὸ αἷμα τοῦ αἵματός ἐστι θερμότερον . οὐσῶν δὲ δυοῖν αὐτῆς κοιλιῶν , εἰς μὲν τὴν δεξιὰν τὸ ἐκ τοῦ ἥπατος αἷμα παραγίγνεται , μετρίως θερμὸν ὑπάρχον , εἰς δὲ τὴν ἀριστερὰν πολλῷ θερμότερον τοῦδε τὸ διὰ τῶν ἀρτηριῶν . ὅταν δὲ τὰς κοιλίας σχῇ καὶ τὰς ὕλας ἀμφοτέρας , ὡς ἂν ἤδη πεπληρωμένης αὐτῶν τῆς οὐσίας , αὐτή τε σφύζει καὶ τὰς ἀρτηρίας ἅμα ἑαυτῇ κινεῖ τὴν αὐτὴν ἑαυτῇ κίνησιν , ὥστε τὸ κυούμενον οὐ μόνον ὡς φυτὸν ἔτι τὴν διοίκησιν ἔχειν , ἀλλ’ ἤδη καὶ ὡς ζῶον , ὁποῖα ζῶα χῆμαί τ’ εἰσὶ καὶ κήρυκες καὶ πίνναι καὶ ὄστρεα καὶ λοπάδες , ἤτοι γ’ ὀλιγίστης , ἢ οὐδ’ ὅλως δεόμενον κινήσεως σφυγμικῆς . ἐδείχθησαν γὰρ οἱ σφυγμοὶ τοῖς θερμοῖς σώμασιν ὑπάρχοντες , οὐδὲν δ’ οὔτ’ ἄναιμον ζῶόν ἐστι σαφῶς θερμὸν , οὔτε τῶν σαφῶς θερμῶν ἄναιμον . ἦν μὲν οὖν καὶ χωρὶς τοῦ παρὰ τῆς καρδίας θερμοῦ σύμφυτος ὑπάρχουσα χλιαρὰ θερμότης τῷ κατὰ τὰς φλέβας αἵματι , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τῷ ἥπατι · τὴν καρδίαν δ’ ἔχει τὰ ζῶα καθάπερ τινὸς πυρὸς ἑστίαν , καὶ γὰρ καὶ χωρὶς ταύτης ἡ θερμασία τῶν ἐναίμων ζώων παραπλησία τῇ κατὰ τοὺς οἴκους ἐστὶν ὥρᾳ θέρους , ἀλλ’ ὥσπερ οἶκος , ἀναφθέντος ἐν αὐτῷ πυρὸς , γίνεται θερμότερος , οὕτω καὶ τὸ σῶμα τῶν ζώων ἐκ τῆς καρδίας ἐπικτᾶται θερμότητα πλείονα τῆς ἐμφύτου ταῖς τε φλεψὶ καὶ τῷ ἥπατι , καὶ δηλονότι καὶ τῷ αἵματι τῷ κατ’ αὐτά . κατὰ γὰρ τὰς ἀρτηρίας Ἐρασίστρατος μὲν οὐδ’ ὅλως οἴεται περιέχεσθαι τὸν χυμὸν τοῦτον , ἡμεῖς δ’ ἡγούμεθα , καθάπερ καὶ φαίνεται λεπτομερέστερον καὶ θερμότερον ἐν αὐταῖς ὑπάρχον αἷμα · τοιοῦτον γάρ τι κᾀν τῷ τρωθῆναι τὸ ῥέον ἐξ αὐτῶν ἐστιν . καί μοι δοκεῖ καὶ Πλάτων ἐνδείκνυσθαι τοῦτο δι’ ὧν φησιν ἐν Τιμαίῳ · Τὴν δὲ καρδίαν ἅμα τῶν φλεβῶν πηγὴν καὶ ﻿ τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα τὰ μέλη σφοδρῶς αἵματος εἰς τὴν δορυφορικὴν οἴκησιν κατέστησαν . οὐ γὰρ ἁπλῶς εἶπεν , αἵματος αὐτὴν εἶναι πηγὴν , ἀλλὰ τοῦ περιφερομένου κατὰ πάντα τὰ μέλη σφοδρῶς · οὐ τοιοῦτον δ’ ἐστὶ τὸ κατὰ τὰς ἰδίως ὀνομαζομένας φλέβας , ὡς οἵ γε παλαιοὶ κοινὸν ὄνομα τὸ τῶν φλεβῶν ἑκατέρῳ τῷ γένει τῶν ἀγγείων ἐπέφερον . ὥσπερ δὲ τὴν καρδίαν ὑστέραν ἥπατος εὔλογον ἦν γενέσθαι , καὶ διὰ τοῦτο τῇ τῆς κυούσης μήτρᾳ πλησιέστερον ἐτάχθη τὸ ἧπαρ , οὕτω τὸν ἐγκέφαλον ἔτι καὶ ταύτης ποῤῥωτέρω ταχθῆναι προσῆκον ἦν , ὡς ἂν καὶ τῆς κατασκευῆς αὐτοῦ γενησομένης ὑστέρας , ὅτι μηδὲ χρήζει τι τὸ κυούμενον ζῶον ἐγκεφάλου διὰ τὸ μήθ’ ὁρᾷν αὐτὸ δεῖσθαι , μήτ’ ἀκούειν , μήτε γεύεσθαι , μήτ’ ὀσφραίνεσθαι , καθάπερ οὐδὲ τοῖς κώλοις ἐνεργεῖν , οὐδ’ ὅλως ἑτέραν τινὰ προαιρετικὴν ἐνέργειαν ἢ τὴν τῆς ἁφῆς αἴσθησιν ἔχειν , ἢ φαντασίαν , ἢ λογισμὸν , ἢ μνήμην . ὕστερον οὖν ποτε κατὰ τρίτην τύξιν χρόνου ἐγκέφαλός τε καὶ τὰ κατὰ τὸ πρόσωπον ἅπαντα διεπλάσθη , καθ’ ὃν καιρὸν ἤδη καὶ τὰ κῶλα διηρθρώθη , καὶ πᾶν εἴτι πρόσθεν εἴρηται μόριον εἰς τελειότητα τῆς ἑαυτοῦ κατασκευῆς ἀφίκετο . πρόδηλον δ’ , ὅτι καὶ τὸ τῆς κεφαλῆς ὀστοῦν ὕστερον ἁπάντων τῶν ἄλλων ὀστῶν ἐπάγη , καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὸ βρέγμα λεπτὸν οὕτως ἐστὶ καὶ ἀσθενὲς , ὡς ἐπὶ τῶν νεογενῶν παιδίων ὁρᾶσθαι τὴν κίνησιν τοῦ ἐγκεφάλου , μὴ μόνον ψαυόντων ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ βλεπόντων . καὶ τέταρτος ἤδη χρόνος οὗτος ἥκει μετὰ τὴν πρώτην σύλληψιν , ἐν ᾧ κρατύνεται τὰ κατὰ τὴν κίνησιν ὕστερα διαπλασθέντα μόρια . καὶ διὰ τοῦτο ταῖς μὲν τῆς θρεπτικῆς ψυχῆς ἐνεργείαις τὰ βρέφη ῥωμαλεωτάταις χρῆται , δευτέραις δὲ κατὰ ῥώμην ταῖς ἀπὸ τῆς καρδίας , ἀῤῥώστοις δὲ ταῖς ἀπ’ ἐγκεφάλου , μὴ ὅτι θεῖν ἤδη τοῖς σκέλεσιν ἢ βαδίζειν , ἀλλὰ μηδὲ στῆναι δυνάμενα , πολὺ δὲ μᾶλλον ἢ λογίσασθαί τι τῶν συμφερόντων , ἢ μαθεῖν , ἢ μνημονεῦσαί τινος αἰσθητοῦ παθήματος ἢ λογικοῦ μαθήματος . ὕστερον δ’ αὐτοῖς καὶ τὸ τῆς κεφαλῆς ὀστοῦν κρατύνεται , καὶ οἱ ὀδόντες ἐκφύονται , τριχοῦταί τε τὸ κρανίον , ὥστε καὶ τοῖς σώμασιν ἀτελῆ τὰ γεννηθέντα καὶ τῷ τῆς ψυχῆς ἀρίστῳ μορίῳ τῷ λογιστικῷ σαφῶς φαίνεται · σὺν γὰρ τοῖς ὀργάνοις τελειούμεναι αἱ τῆς ψυχῆς δυνάμεις ἐνεργοῦσιν . ἔνεστι δὲ τοῦτο μαθεῖν τῷ βουληθέντι τὸ βιβλίον ἀναγνῶναι , καθ’ ὃ δείκνυμι ταῖς τοῦ σώματος κράσεσιν ἕπεσθαι τὰς τῆς ψυχῆς δυνάμεις .
Lemmas: σκοπέω δέ ἐπί αὐτός , ὅπως ἔοικα εἰμί ὁ κυέω ὑπό ὁ κατά ὁ σπέρμα δύναμις ἅπας ἐφεξῆς διαπλάσσω , ὁ ἀρχή ὁ εὕρεσις αὖθις ἀπό ὁ κατά ὁ ἀνατομή ὁράω ποιέω . φαίνω γάρ ὁ λέγω τέσσαρες ἀγγεῖον , ὅς κατά ὁ ὀνομάζω ὀμφαλός ἅμα ὁ κατά ὁ οὐραχός πόρος συνίστημι εὐθύς ἅμα ὁ διέρχομαι ὁ δέρμα ὁ κυέω , ὁ μέν ἕτερος ζεῦγος ἑνόω τε παραχρῆμα καί εἷς φλέψ μέγας γεννάω ἐμφύω ὁ ἧπαρ . λέγω δέ ἐμφύω ὁ ἐκ ὁ ἀνατομικός ἰδέα ἑρμηνεύω . οὐ γάρ δή προϋπάρχω γε ὁ ἧπαρ ὁ ἔμφυσις ὁ φλέψ οὗτος ποιέω , ἐναντίος γάρ ἅπας ἔοικα εἰμί γίγνομαι , ὁπόταν εἴσω διασχάζω καθά τις δένδρον στέλεχος ὁ κατά ὁ ὀμφαλός φλέψ , δισχιδής μέν ὁ πρῶτος γίγνομαι , ὁ μέρος δέ αὐτός ἑκάτερος ἀπόφυσις ποιέω πολύς ἀνάλογος ὁ ἐπί ὁ δένδρον κλάδος , εἶτα ὁ μέν ἕτερος μόριον ὁ σχίσις ὁ φλέψ ἐπιφύω ὁ λέγω σάρξ ὁ κατά ὁ ἧπαρ οὐσία , ὁ δέ ἕτερος , ὁ ὁ μεσεντέριον γεννάω , ὁ τε γαστήρ καί ὁ σπλήν , καί ὁ ὁ ἔντερον ἕλιξ πᾶς , ἐπίπλοον τε καί ὁ καλέω ἀπευθύνω ἔντερον , οὐ δήπου καί οὗτος πρόσθεν ὑπάρχω , συγγίγνομαι δέ ὁ σχίζω ὁ φλέψ , ὥσπερ ὁ κατά ὁ ἧπαρ οὐσία κατά ἕκαστος τε ὁ φλέψ ἴδιος παραφύω καί κοινῇ συμπάσσω ἔξωθεν ἅμα πρός εἷς ἰδέα σπλάγχνον διαπλήσσω . οὐ μήν οὕτως γε καί ὁ ἀρτηρία μετά ὁ διέχω ἔσω ὁ δέρμα εὐθύς οὔτε παραφύω ἑαυτοῦ ἔχω ὁ οὐσία ἕτερος , οὔτε εἰς πολύς μόριον κατασχίζω , διαμένω δέ μέχρι πολύς δύο , παραλαμβάνω τε ὁ κύστις ὁ κυέω καί κατά αὐτός στηρίζω φέρω κατά τε ἄλλος καί πρός ὁ βάθος ὁ σῶμα , ἄχρι περ ἄν ἐπί ὁ πλατύς καί ἱερός ὀστέον ὀνομάζω ἀφικνέομαι , κατά ὅς φαίνω δύο τις ἀρτηρία , εἷς κατά ἑκάτερος μέρος ἐπί ὁ σκέλος φέρω , ὁ ἐπί ὁ ῥάχις μέγας εἰς αὐτός σχίζω , ὅστις ﻿ φαίνω ὁ ὁ καρδία ἀριστερός κοιλία συνάπτω . οὐ μήν , ὥσπερ ἐπί ὁ ὁ ἧπαρ γένεσις οὐδείς ὑπολείπω ζήτημα , κατά ὁ αὐτός τρόπος ἐπί ὁ καρδία φαίνω . ὁ μέν γάρ ἧπαρ , ἐπί ἕτερος μέρος ὁ ἐκ ὀμφαλός φέρω φλέψ σχίζω πολυειδής , ὁ πολυειδής διάφυσις τε καί παράφυσις ἔχω · ὁ καρδία δέ ὁ ὕλη , ἐκ ὅς ὁ γένεσις ἔχω , παρά ὁ κύω ἤτοι διά ὁ ἀρτηρία ἀναγκαῖος εἰμί ἤ διά μέσος ὁ ἧπαρ χορηγέω κατά ὁ ἐκ αὐτός φέρω φλέψ μετέωρος εἰς ὁ ὁ ἄνω ὅδε ὁ σπλάγχνον μόριον γένεσις . μακρός δέ ἄν οὗτος ὁ χρόνος εἰμί , καί οὐ εὐθύς ἅμα ὁ πρῶτος ἡμέρα , ἐν ὅς ὁ ἧπαρ ἀρχή ἴσχω ὁ γένεσις , ὀλίγος ἀπέχω ὁ ὁ μήτρα σῶμα . ὅς γάρ ὑποφαίνω στρογγύλος , ἐρυθρός , ἔνδον ὁ χόριον κατά ὁ ἑκταῖος γονή Ἱπποκράτης φημί , οὗτος ἄν εἰμί ὁ ἧπαρ ἀδιάρθρωτος ἔτι καί ἀδιάπλαστος . ἐν γε μήν ὁ ὑπέρ ὁ τριάκοντα ἡμέρα ὁ ἔμβρυον ἔκτρωσις ἐγγύς ἀλλήλων σαφής φαίνω ὁ τρεῖς οὗτος ὁ ζῷον μόριον , ὁ τε ἧπαρ καί ὁ καρδία καί ὁ ἐγκέφαλος , μέγας μέν ἄμφω ὁ ἕτερος ὁ ἧπαρ , ἀπολείπω δέ αὐτός πάμπολυς κατά μέγεθος ὁ τε καρδία καί ὁ ἐγκέφαλος . οὐ μήν ὁπηνίκα γε πρῶτος ὁ καρδία ὁ ἀρχή ὁ διάπλασις ἔχω , δυνατός εὑρίσκω · ὁ τε γάρ ἄμβλωσις ὁ κατά ὁ πρῶτος μείς γίγνομαι σαφής οὐδείς διδάσκω , ὁ τε ἐπί ὁ ὅμοιος ἄνθρωπος ζῷον ἀνατομή κατά ὁ αὐτός τρόπος οὐδέ αὐτός τις δηλόω βέβαιος , ἔστε ἄν ἀδιάρθρωτος εἰμί ὁ κύημα . διαρθρόω δέ ἄρχω , ὁ μέν ἄλλος μόριον ὁ πολύς περιγραφή οὐδείς ἴσχω σαφής , μόνος δέ ἀλλήλων ἐγγύς ὁράω τρεῖς οὗτος , καθά ἄρτιος λέγω , ὁ τε καρδία καί ὁ ἐγκέφαλος καί ὁ ἧπαρ . κατά ἀρχή μέν οὖν , ἡνίκα ὁ περί σπέρμα ὑπόμνημα γράφω ἀναγκάζω καί περί ὁ κατά ὁ χρόνος τάξις ἕκαστος ὁ μόριον ὁ διάπλασις λέγω τις , ὁ καρδία φημί ὅμοιος ὁ ἧπαρ κατά ὁ πρῶτος ἡμέρα ὁ κύησις οἷος κρηπίς τις ὁ γένεσις ἴσχω , ἐκ ὁ ἐπί ὁ τέλειος χρεία αὐτός ἀξιόλογος εἰμί ἐπί ὁ λογισμός οὗτος ἄγω . ὡς δέ ὁ ἄλλος ἅπας ἰατρός τε καί φιλόσοφος εὑρίσκω ἀρέσκω ὅμοιος ὁ φυτόν ἄχρι ὁ σαφής διάπλασις διοικέω ὁ κύημα , πιθανός δοκέω ἐγώ , μηδείς αὐτός εἰμί χρεία ἐν ἀρχή ὁ γένεσις , ἀλλά ὁ μέν ἧπαρ ὕστερος αὐτός διαπλήσσω πάντως , ζητέω δέ , ὅπως γίγνομαι οὗτος . δύο γάρ δή που οὗτος ἀναγκαῖος εἰμί ὁ ἕτερος , ἤ παρά ὁ ἧπαρ , αἷμα ἀνέρχομαι , ἅμα ὁ ὁ ἡπατῖτις φλέψ γένεσις καί ὁ καρδία ἐκ οὗτος γεννάω δέω , ἤ διά ὁ μέγας ἀρτηρία , ἔχω αἷμα καί αὐτός , οὐ , ὡς Ἐρασίστρατος οἴομαι , μόνος πνεῦμα . ὁ πολύς δέ ἔοικα ἐξαπατάω , καί μάλα ὁ φιλόσοφος , ὡς ἄν οὐδείς ἐπίσταμαι ὁ ἐν ὁ διαίρεσις ὁ ζῷον φαίνω , ὅς μάλα εἰμί χρήσιμος ὁ κατά ὁ ἐπί ὁ ζάω ἀνατομή ἐγχειρέω τεχνικός εἰς γύμνωσις ὁ ἐν ὁ βάθος μόριον . ὥστε καί κατά οὗτος μακρός ὁ λόγος γίγνομαι ὁ ἐπιστημονικός αὐτός ὅλος ἐκμανθάνω ὀρέγω . εἷς μέν γάρ εἰμί ὑπόμνημα ἐγώ γράφω , ἐν ὅς σκοπέω ὁ χρεία ὁ ἀναπνοή , ἕτερος δέ ἐπί αὐτός ὁ περί ὁ ὁ ἀρτηρία τε καί ὁ ἐν αὐτός σφυγμός , ἐν ὅς ὁ γυμνάζω οἶδα ὁ κυέω οὔτε ἀρτηρία ἔχω ἀναγκαῖος χρεία ἐν ἀρχή ὁ γένεσις , οὔτε σφυγμός , οὔτε καρδία , ὥσπερ οὐδέ ὁ φυτόν . καί μέντοι καί περί ὁ ὁ φυτόν γένεσις σκοπέω τις χρή πρότερος . ἐκ γάρ ὁ εἰς οὗτος ἀναγκαῖος ἔνειμι καί ὁ γιγνώσκω , ὁποῖος τε καί ὁπόσος δέω ὁ κύημα , μέχρι ἄν ὑπό εἷς διοικέω ψυχή , ὡς ὁ φυτόν . καλέω δέ ὁ ψυχή οὗτος , ὅταν μή περί οὗτος πρόκειμαι εἰμί σκοπέω , ὁ κοινός πᾶς οὐσία πρόσρημα φύσις ὀνομάζω , ὅς εἰͅν ὁ ἀκριβής σκέψις ὁ περί Χρύσιππος φυλάσσω , οὐ ὡς Ἀριστοτέλης τε καί Πλάτων ἀφίστημι ὀνομάζω ἀμφότερος μέν ψυχή , ἀλλά ὁ μέν Ἀριστοτέλης ὁ θρεπτικός αὐτός προστίθημι , ὁ δέ Πλάτων ὁ ἐπιθυμητικός . ἐπεί τοίνυν ὁ νῦν ἐγώ πρόκειμαι λόγος οὐ κατά ὁ πάρεργον , ὥσπερ ὅταν ἄλλος τις προηγέομαι σκοπέω , ἀλλά εἰς ἔσχατος ἀκρίβεια ἐκπονέω , ὁ κατά ὁ φυτόν γένεσις τε καί διοίκησις ἀναμιμνῄσκω σύ αὐτός πρότερος . ἅτε γάρ ἄμικτος τε καί μόνος εἰμί αὐτός , ὡς ἄν μήτε ὁ θυμοειδής ἔχω μήτε ὁ λογιστικός , ἐλπίς εἰμί εἰλικρινής τε καί ἀνόθευτος εὑρίσκω αὐτός ὁ διοίκησις . ὁ δέ οὖν αὖθις ἀρχή περί ὁ ὁ φυτόν γένεσις ἐγώ γίγνομαι , σπέρμα ἀναμιμνῄσκω εἰς γῆ σύμμετρος ὑγρός καί θερμός ἐμβάλλω . εἰμί δέ οὗτος δρῦς ἤ τις οὕτως ὑψηλός φυτόν · ῥᾴδιος μέν γάρ ἐν μέγας σῶμα καθοράω ὁ διοικέω αὐτός φύσις ὁ ἐνέργεια . αὐτίκα μέν ἐκ ὁ σπέρμα ὁράω δισσός τις ἀπόφυσις γίγνομαι , κάτω μέν εἰς ὁ γῆ ἕτερος , πρός δέ ὁ ὑπέρ γῆ ἀήρ παραπλήσιος τις ἄλλος . λεπτός δέ εἰμί ὁ γε κατά ἀρχή ὁ ἀπόφυσις ὅδε ὁ χρόνος προέρχομαι ἁδρύνω τε ἅμα καί κατά ὁ μῆκος ἐκτείνω , ἐͅπειδάν ἤδη μέγεθος ἀξιόλογος ἔχω , εἰς ἀπόφυσις σχίζω . καί μέντοι οὗτος αὐτός αὖθις εἰς ἕτερος ἀπόφυσις διαιρέω , εἶτα ἐκεῖνος εἰς ἄλλος , ἐν ἕκαστος μόριον ὁ χρόνος πᾶς αὐτός ἅμα τρέφω τε καί αὐξάνω συμβαίνω , καί δή καί καρπός ἐπιφύω ὁ πέρας αὐτός ἅπας , τελειόω ὁ φυτόν . ﻿ ὁ αὐτός οὖν ἔχω ὁ κύημα ἐν ὁ πρῶτος γένεσις ὁ φυτόν διοίκησις , ἐλαχύς μέν ἔοικα ὁ αὔξησις αὐτός γίγνομαι κατά ὁ πρῶτος χρόνος · ὁπόταν δέ σαφής ἄρχω διαρθρόω , πολύς , ὥσπερ γε καί διαρθρόω μέγας , κατά πολύς μόριον ὁ διοικέω αὐτός φύσις ἐνεργέω ἅμα . τίς οὖν ὅρος εἰμί ὁ πρῶτος χρόνος , κατά ὅς οὐδέπω δέω ὁ καρδία ὁ κυέω ; ἐγώ μέν δοκέω , κατά ὅς οὐδέ ὁ φλέψ ὁ κατά ὁ ἧπαρ γίγνομαι σύμπας σχίσις . καλέω δέ σύμπας , ἐπεί δισσός τις εἰμί οὐ ἐγώ πρῶτος φαίνω τοιοῦτος , συμφωνέω δέ ὁ ἀνατομικός ἀνήρ ἅπας . ὁ γάρ ἐκ ὀμφαλός φλέψ ἅμα ὁ πρῶτος εἰς ὁ ἐντός χώρα ἀφικνέομαι ὁ περί ὁ κυέω δέρμα εὐθύς σχίζω δίχα , καθά εἰς δύο μόριον μέγας κατά ὁ πολύς ὁ δένδρον ὁράω ὁ πρέμνον διαιρέω , εἶτα ἑκάτερος ὁ φλέψ ὅδε δίκη κλάδος ἀποφύω ἕτερος φλέψ , ἐκεῖνος τε πάλιν ἕτερος , εἶτα οὗτος γεννάω ἄλλος , ἄχρι περ ἄν εἰς τις πέρας τελευτάω ἑκάτερος ὁ κατάσχισις , ὁ ὁ ἧπαρ ἴδιος οὐσία , περί ὅς διέρχομαι ἔμπροσθεν , ἐν κύκλος τε περιφύομαι καί ὁ μεταξύ ὁ σχίσις ἀναπληρόω , καθά τις στοιβή . καί οὕτως ὁ μέν ἀπό ὁ ταπεινός φλέψ ἀπόφυσις ἐν ὁ σιμός ὁ σπλάγχνον γίγνομαι μέρος , ὅς περιλαμβάνω ὁ δεξιός ὁ γαστήρ , ὁ δέ ἀπό ὁ ὑψηλός ἐν ὁ κυρτός , ἔνθα ὁ διάφραγμα ψαύω . καί διά οὗτος γε ὁ αἰτία ὁ δύο πύλη ὁ ἧπαρ γίγνομαι ὁ ἔμβρυος · ὁ γάρ τοι μέγας φλέψ , ὅς διά ὀμφαλός φέρω ὁράω , ὁ κατά ὁ σῶμα φλέψ ἅπας μόριον τε καί ἀποβλάστημα εἰμί , ὁ μέν ὑψηλός πύλη γίγνομαι ἕνεκα ὁ γεννάω ὁ κατά ὁ ἧπαρ ἅπας , ὁ ταπεινός δέ ἕνεκα ὁ ὁ εἰς ὁ γαστήρ καί σπλήν , καί ὁ ὑπόλοιπος , ἔντερον τε πᾶς . συμπληρόω δέ ὁ ἧπαρ , ἐκ μέν ὁ κατά ὁ κυρτός μέρος φλέψ αὐτός καθά ἐκ τις ῥίζα ἀθροίζω στέλεχος ὁ μέγας ὁ ἐν ὁ σῶμα φλέψ , ὅς διά οὗτος κοῖλος ὀνομάζω κατά ἐξοχή δή τις πρός ὁ ἄλλος φλέψ , ἐνδείκνυμι ὁ μέγεθος αὐτός · Ἱπποκράτης δέ ἀπό ὁ ἧπαρ , ὅθεν ὁράω ὁ ἔκφυσις ἔχω , ἡπατῖτις καλέω . οὗτος οὖν ὁ φλέψ ἐκτείνω κατά ὁ μῆκος ὁ ζῷον , ὁ μέν τις κάτω φέρω κατά μέσος ὁ ῥάχις στηρίζω , ὁ δέ ἄνω διά μέσος ὁ θώραξ ἐπί ὁ τράχηλος ἀναφέρω , πρῶτος μέν ἀπόφυσις εἰς ὁ διάφραγμα ποιέω οὐ μικρός , ἐπί αὐτός δέ ἕτερος πάντως λεπτός εἰς τε ὁ διαφράσσω ὑμήν ὁ θώραξ καί ὁ περικάρδιος χιτών , μετά δέ οὗτος εἰς ὁ δεξιός κοιλία ὁ καρδία καί ὁ θώραξ . κατά δέ ὁ αὐτός χρόνος εὔλογος εἰμί καί ὁ ἐκ ὁ ταπεινός πύλη φλέψ εἰς πᾶς ὁ κατά ὁ γαστήρ μόριον κατασχίζω αἰτία ὁ γένεσις αὐτός γίγνομαι . ἐν ὅς δέ ἐπί ὁ καρδία ἀναφέρω ὁ ἄνω μέρος ὁ ἡπατῖτις , ἐν οὗτος ὁ καταφέρω ἀπόφυσις ἑαυτοῦ ὁ τε ἐπί ὁ νεφρός ποιέω , ( πρῶτος μέν γάρ οὗτος κεῖμαι πλησίον ὁ ἧπαρ , ) καί εἰς ὁ περί ὁ ῥάχις χωρίον ὁ κατά ὀσφῦς , ὥσπερ γε ὁ ἄνω ὁ διάφραγμα μέρος ὁ ῥάχις τε καί ὁ θώραξ εὔλογος , ἀπό ὁ ἀναφέρω ἡπατῖτις ἀπόφυσις λαμβάνω , ὕλη ὁ γένεσις ἐκ αὐτός ἴσχω , ἐν ὅς χρόνος καί καρδία πλήσσω . παραγίγνομαι γάρ ἐπί αὐτός ἤδη δύναμαι καί ὁ ὁ ἀρτηρία προλέγω ζεῦγος εἰς εἷς ἀνάγω . καί αὐτός ἐπί μέσος ὁ ῥάχις στηρίζω ὁράω , ἄχρι περ ἄν ἐγγύς ἀφικνέομαι ὁ καρδία . ἐκ οὗτος οὖν ὁ καρδία πιθανός εἰμί ἀρύω αἷμα θερμός πολύς ὁ κατά ὁ φλέψ εἰς τοσοῦτος καί αὐτός θερμός γίγνομαι ὁ ἧπαρ , εἰς ὅσος καί ὁ αἷμα ὁ αἷμα εἰμί θερμός . εἰμί δέ δύο αὐτός κοιλία , εἰς μέν ὁ δεξιός ὁ ἐκ ὁ ἧπαρ αἷμα παραγίγνομαι , μέτριος θερμός ὑπάρχω , εἰς δέ ὁ ἀριστερός πολύς θερμός ὅδε ὁ διά ὁ ἀρτηρία . ὅταν δέ ὁ κοιλία ἔχω καί ὁ ὕλη ἀμφότερος , ὡς ἄν ἤδη πληρόω αὐτός ὁ οὐσία , αὐτός τε σφύζω καί ὁ ἀρτηρία ἅμα ἑαυτοῦ κινέω ὁ αὐτός ἑαυτοῦ κίνησις , ὥστε ὁ κυέω οὐ μόνος ὡς φυτόν ἔτι ὁ διοίκησις ἔχω , ἀλλά ἤδη καί ὡς ζῷον , ὁποῖος ζῷον χήμη τε εἰμί καί κῆρυξ καί πίννα καί ὄστρεον καί λοπάς , ἤτοι γε ὀλίγιστος , ἤ οὐδέ ὅλος δέω κίνησις σφυγμικός . δείκνυμι γάρ ὁ σφυγμός ὁ θερμός σῶμα ὑπάρχω , οὐδείς δέ οὔτε ἄναιμος ζῷον εἰμί σαφής θερμός , οὔτε ὁ σαφής θερμός ἄναιμος . εἰμί μέν οὖν καί χωρίς ὁ παρά ὁ καρδία θερμός σύμφυτος ὑπάρχω χλιαρός θερμότης ὁ κατά ὁ φλέψ αἷμα , καί διά οὗτος καί ὁ ἧπαρ · ὁ καρδία δέ ἔχω ὁ ζῷον καθά τις πῦρ ἑστία , καί γάρ καί χωρίς οὗτος ὁ θερμασία ὁ ἔναιμος ζῷον παραπλήσιος ὁ κατά ὁ οἶκος εἰμί ὥρα θέρος , ἀλλά ὥσπερ οἶκος , ἀνάπτω ἐν αὐτός πῦρ , γίγνομαι θερμός , οὕτως καί ὁ σῶμα ὁ ζῷον ἐκ ὁ καρδία ἐπικτάομαι θερμότης πολύς ὁ ἔμφυτος ὁ τε φλέψ καί ὁ ἧπαρ , καί δηλονότι καί ὁ αἷμα ὁ κατά αὐτός . κατά γάρ ὁ ἀρτηρία Ἐρασίστρατος μέν οὐδέ ὅλος οἴομαι περιέχω ὁ χυμός οὗτος , ἐγώ δέ ἡγέομαι , καθά καί φαίνω λεπτομερής καί θερμός ἐν αὐτός ὑπάρχω αἷμα · τοιοῦτος γάρ τις εἰͅν ὁ τιτρώσκω ὁ ῥέω ἐκ αὐτός εἰμί . καί ἐγώ δοκέω καί Πλάτων ἐνδείκνυμι οὗτος διά ὅς φημί ἐν Τίμαιος · ὁ δέ καρδία ἅμα ὁ φλέψ πηγή καί ﻿ ὁ περιφέρω κατά πᾶς ὁ μέλος σφοδρός αἷμα εἰς ὁ δορυφορικός οἴκησις καθίστημι . οὐ γάρ ἁπλῶς λέγω , αἷμα αὐτός εἰμί πηγή , ἀλλά ὁ περιφέρω κατά πᾶς ὁ μέλος σφοδρός · οὐ τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ κατά ὁ ἴδιος ὀνομάζω φλέψ , ὡς ὁ γε παλαιός κοινός ὄνομα ὁ ὁ φλέψ ἑκάτερος ὁ γένος ὁ ἀγγεῖον ἐπιφέρω . ὥσπερ δέ ὁ καρδία ὑστέρα ἧπαρ εὔλογος εἰμί γίγνομαι , καί διά οὗτος ὁ ὁ κύω μήτρα πλησιής τάσσω ὁ ἧπαρ , οὕτως ὁ ἐγκέφαλος ἔτι καί οὗτος πρόσω τάσσω προσήκω εἰμί , ὡς ἄν καί ὁ κατασκευή αὐτός γίγνομαι ὑστέρα , ὅτι μηδέ χρήζω τις ὁ κυέω ζῷον ἐγκέφαλος διά ὁ μήτε ὁράω αὐτός δέω , μήτε ἀκούω , μήτε γεύω , μήτε ὀσφραίνομαι , καθά οὐδέ ὁ κῶλον ἐνεργέω , οὐδέ ὅλος ἕτερος τις προαιρετικός ἐνέργεια ἤ ὁ ὁ ἁφή αἴσθησις ἔχω , ἤ φαντασία , ἤ λογισμός , ἤ μνήμη . ὕστερον οὖν ποτέ κατά τρίτος τύξις χρόνος ἐγκέφαλος τε καί ὁ κατά ὁ πρόσωπον ἅπας διαπλάσσω , κατά ὅς καιρός ἤδη καί ὁ κῶλον διαρθρόω , καί πᾶς ἔτι πρόσθεν λέγω μόριον εἰς τελειότης ὁ ἑαυτοῦ κατασκευή ἀφικνέομαι . πρόδηλος δέ , ὅτι καί ὁ ὁ κεφαλή ὀστέον ὕστερον ἅπας ὁ ἄλλος ὀστέον πήγνυμι , καί διά οὗτος κατά ὁ βρέγμα λεπτός οὕτως εἰμί καί ἀσθενής , ὡς ἐπί ὁ νεογενής παιδίον ὁράω ὁ κίνησις ὁ ἐγκέφαλος , μή μόνος ψαύω ἐγώ , ἀλλά καί βλέπω . καί τέταρτος ἤδη χρόνος οὗτος ἥκω μετά ὁ πρῶτος σύλληψις , ἐν ὅς κρατύνω ὁ κατά ὁ κίνησις ὕστερος διαπλάσσω μόριον . καί διά οὗτος ὁ μέν ὁ θρεπτικός ψυχή ἐνέργεια ὁ βρέφος ῥωμαλέος χράω , δεύτερος δέ κατά ῥώμη ὁ ἀπό ὁ καρδία , ἄρρωστος δέ ὁ ἀπό ἐγκέφαλος , μή ὅτι θέω ἤδη ὁ σκέλος ἤ βαδίζω , ἀλλά μηδέ ἵστημι δύναμαι , πολύς δέ μάλα ἤ λογίζομαι τις ὁ συμφέρω , ἤ μανθάνω , ἤ μνημονεύω τις αἰσθητός πάθημα ἤ λογικός μάθημα . ὕστερον δέ αὐτός καί ὁ ὁ κεφαλή ὀστέον κρατύνω , καί ὁ ὀδούς ἐκφύω , τριχόω τε ὁ κρανίον , ὥστε καί ὁ σῶμα ἀτελής ὁ γεννάω καί ὁ ὁ ψυχή ἀγαθός μόριον ὁ λογιστικός σαφής φαίνω · σύν γάρ ὁ ὄργανον τελειόω ὁ ὁ ψυχή δύναμις ἐνεργέω . ἔνειμι δέ οὗτος μανθάνω ὁ βούλομαι ὁ βιβλίον ἀναγιγνώσκω , κατά ὅς δείκνυμι ὁ ὁ σῶμα κρᾶσις ἕπομαι ὁ ὁ ψυχή δύναμις .