galenus.de-foetuum-formatione-libellus 1
Περὶ τῆς τῶν κυουμένων διαπλάσεως ἐπεχείρησαν μέν τι καὶ φιλόσοφοι γράφειν , μηδεμίαν ἀφορμὴν ὧν λέγουσιν ἐξ ἀνατομῆς περιεχόμενοι . καὶ θαυμαστόν γε οὐδέν ἐστιν ἁμαρτεῖν τῆς ἀληθείας αὐτοὺς , διαφωνῆσαί τε πρὸς ἀλλήλους . ὅπου γὰρ τοῖς ἀνατεμοῦσιν ἐπιμελῶς ἠγνοήθη τινὰ , πολὺ δήπου μᾶλλον εἰκὸς ἦν ἁμαρτεῖν , ὅσοι ταῖς ἑαυτῶν ὑπονοίας ἐπίστευσαν ἄνευ τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων . Ἱπποκράτης δὲ πρῶτος ὧν ἴσμεν ἔγραψέ τι περὶ διαπλάσεως ἐμβρύων ἀληθῶς , οὐ λογικαῖς ὑπονοίαις τὴν ἀκολουθίαν τῆς ζητήσεως ἐπιτρέψας , ἀλλ’ αἰσθηταῖς διαγνώσεσιν , οὐδ’ οὖν οὐδὲ ταύταις ὀλίγαις , ὥσπερ ἔνιοι καθολικὰς ἀποφάσεις ἐκ τῶν ἅπαξ ἢ δὶς ὀφθέντων ποιησάμενοι . καὶ νῦν γοῦν τις ἰατρὸς θεασάμενος ἐκτρωθὲν ἔμβρυον ἡμερῶν τριάκοντα καὶ δυοῖν , ἔχον ἤδη σαφῆ τὴν τῆς διαπλάσεως ὑπογραφὴν , ὡς ἐπὶ πάντων ἐμβρύων οὕτω γιγνόμενον ἀπεφῄνατο , μηδὲ τὰ πρὸς Ἱπποκράτους εἰρημένα , μή τί γε δὴ τῶν ἄλλων , ὅσοι περὶ τούτων ἱστόρησαν , ἀνεγνωκώς . οὐ γὰρ ἀποτετμημένος εἷς ὅρος ἐστὶν τοῖς ἐμβρύοις οὔτε τῆς σαφοῦς διαπλάσεως , οὔτε τῆς κινήσεως , οὔτε τῆς ἀποκυήσεως , ἀλλ’ , ὡς Ἱπποκράτει τε γέγραπται καὶ τοῖς ἀξιοπιστοτάτοις τοῖς μετ’ αὐτὸν , ᾧδ’ ἔχει τὸ σύμπαν . ἑκταίαν γονὴν ἐκπεσοῦσαν ἰδὼν ὁ γράψας τὸ περὶ φύσεως παιδίου βιβλίον , εἴτ’ αὐτὸς Ἱπποκράτης ἐστὶν εἴθ’ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Πόλυβος , ἀκριβῶς τε ἅμα καὶ σαφῶς διηγήσατο κατὰ τήνδε τὴν ῥῆσιν · Καὶ μὴν ἓξ ἡμέρας μείνασαν ἐν τῇσι μήτρῃσι γονὴν καὶ ἔξω πεσοῦσαν αὐτός τε εἶδον καὶ ὁκοίη μοι ἐφαίνετο ἐν τῇ γνώμῃ τότε , ἀπ’ ἐκείνων τὰ λοιπὰ τεκμήρια ποιέομαι . ὡς δὲ εἶδον τὴν γονὴν ἑκταίην οὖσαν , ἐγὼ διηγήσομαι . γυναικὸς οἰκέτις μουσουργὸς ἦν πολύτιμος , παρ’ ἄνδρας φοιτῶσα , ἣν οὐκ ἔδει λαβεῖν ἐν γαστρὶ , ὅκως μὴ ἀτιμοτέρη εἴη . ἠκηκόει δὲ ἡ μουσουργὸς , οἷα αἱ γυναῖκες πρὸς ἀλλήλας λέγουσιν , ὅτι , ἢν γυνὴ μέλλῃ λήψεσθαι ἐν γαστρὶ , οὐκ ἐξέρχεται ἡ γονὴ , ἀλλ’ ἐμμένει . ταῦτα ἀκούσασα ξυνῆκε , καὶ τοῦτ’ ἐφύλασσεν ἀεί . καὶ ὡς ᾔσθετο οὐκ ἐξιοῦσαν τὴν γονὴν , καὶ ἔφρασε τῇ δεσποίνῃ , καὶ ὁ λόγος ἦλθεν πρὸς ἐμέ . καὶ ἐγὼ ἀκούσας ἐκελευσάμην αὐτὴν πρὸς τὴν γῆν πηδῆσαι . καὶ ἐπεὶ ἑπτάκις ἐπεπήδητο , ἡ γονὴ κατεῤῥύη ἐπὶ τὴν γῆν , καὶ ψόφος ἐγένετο , κᾀκείνη ἐθεᾶτο καὶ ἐθαύμαζεν . ὁκοίη δ’ ἦν , ἐγὼ ἐρέω · οἷον εἴ τις ὠοῦ ὠμοῦ τὸ ἔξω λεπύριον περιέλοι , ἐν δὲ τῷ ἔνδον ὑμένι τὸ ἔσω ὑγρὸν διαφαίνοιτο . τρόπος μέν τις ἦν τοιοῦτος , ἅλις εἰπεῖν , ἦν δὲ ἐρυθρὸν καὶ στρογγύλον . ἐν δὲ τῷ ὑμένι ἐφαίνοντο ἐνεοῦσαί τινες ἶνες λευκαὶ καὶ παχεῖαι εἰλημέναι ξὺν ἰχῶρι παχεῖ καὶ ἐρυθρῷ , καὶ ἀμφὶ τὸν ὑμένα ἔξωθεν αἱμάλωπες , κατὰ δὲ τὸ μέσον ἐπεῖχε λεπτὸν , ὅ τί μοι ἐδόκει εἶναι ὀμφαλὸς , καὶ ἐκείνῳ τὴν πνοὴν καὶ ἔξω καὶ ἔσω ποιεῖσθαι τὸ πρῶτον , καὶ ὁ ὑμὴν ἐξ ἐκείνου ἐτέτατο πᾶς ὁ περιέχων τὴν γονήν .
Lemmas: περί ὁ ὁ κυέω διάπλασις ἐπιχειρέω μέν τις καί φιλόσοφος γράφω , μηδείς ἀφορμή ὅς λέγω ἐκ ἀνατομή περιέχω . καί θαυμαστός γε οὐδείς εἰμί ἁμαρτάνω ὁ ἀλήθεια αὐτός , διαφωνέω τε πρός ἀλλήλων . ὅπου γάρ ὁ ἀνατέμνω ἐπιμελής ἀγνοέω τις , πολύς δήπου μάλα ἔοικα εἰμί ἁμαρτάνω , ὅσος ὁ ἑαυτοῦ ὑπόνοια πιστεύω ἄνευ ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω . Ἱπποκράτης δέ πρῶτος ὅς οἶδα γράφω τις περί διάπλασις ἔμβρυον ἀληθής , οὐ λογικός ὑπόνοια ὁ ἀκολουθία ὁ ζήτησις ἐπιτρέπω , ἀλλά αἰσθητός διάγνωσις , οὐδέ οὖν οὐδέ οὗτος ὀλίγος , ὥσπερ ἔνιοι καθολικός ἀπόφασις ἐκ ὁ ἅπαξ ἤ δίς ὁράω ποιέω . καί νῦν γοῦν τις ἰατρός θεάομαι ἐκτιτρώσκω ἔμβρυον ἡμέρα τριάκοντα καί δύο , ἔχω ἤδη σαφής ὁ ὁ διάπλασις ὑπογραφή , ὡς ἐπί πᾶς ἔμβρυον οὕτως γίγνομαι ἀποφῄναμαι , μηδέ ὁ πρός Ἱπποκράτης λέγω , μή τις γε δή ὁ ἄλλος , ὅσος περί οὗτος ἱστορέω , ἀναγιγνώσκω . οὐ γάρ ἀποτέμνω εἷς ὅρος εἰμί ὁ ἔμβρυος οὔτε ὁ σαφής διάπλασις , οὔτε ὁ κίνησις , οὔτε ὁ ἀποκύησις , ἀλλά , ὡς Ἱπποκράτης τε γράφω καί ὁ ἀξιόπιστος ὁ μετά αὐτός , ὧδε ἔχω ὁ σύμπας . ἑκταῖος γονή ἐκπίπτω ὁράω ὁ γράφω ὁ περί φύσις παιδίον βιβλίον , εἴτε αὐτός Ἱπποκράτης εἰμί εἴτε ὁ μαθητής αὐτός Πόλυβος , ἀκριβής τε ἅμα καί σαφής διηγέομαι κατά ὅδε ὁ ῥῆσις · καί μήν ἕξ ἡμέρα μένω ἐν ὁ μήτρα γονή καί ἔξω πίπτω αὐτός τε ὁράω καί ὁποῖος ἐγώ φαίνω ἐν ὁ γνώμη τότε , ἀπό ἐκεῖνος ὁ λοιπός τεκμήριον ποιέω . ὡς δέ ὁράω ὁ γονή ἑκταῖος εἰμί , ἐγώ διηγέομαι . γυνή οἰκέτις μουσουργός εἰμί πολύτιμος , παρά ἀνήρ φοιτάω , ὅς οὐ δέω λαμβάνω ἐν γαστήρ , ὅπως μή ἄτιμος εἰμί . ἀκούω δέ ὁ μουσουργός , οἷος ὁ γυνή πρός ἀλλήλων λέγω , ὅτι , ἐάν γυνή μέλλω λαμβάνω ἐν γαστήρ , οὐ ἐξέρχομαι ὁ γονή , ἀλλά ἐμμένω . οὗτος ἀκούω συνήκω , καί οὗτος φυλάσσω ἀεί . καί ὡς αἰσθάνομαι οὐ ἐξέρχομαι ὁ γονή , καί φράζω ὁ δέσποινα , καί ὁ λόγος ἔρχομαι πρός ἐγώ . καί ἐγώ ἀκούω κελεύω αὐτός πρός ὁ γῆ πηδάω . καί ἐπεί ἑπτάκις πηδάω , ὁ γονή καταρρέω ἐπί ὁ γῆ , καί ψόφος γίγνομαι , κᾀκείνης θεάομαι καί θαυμάζω . ὁποῖος δέ εἰμί , ἐγώ λέγω · οἷος εἰ τις ᾠόν ὠμός ὁ ἔξω λεπύριον περιαιρέω , ἐν δέ ὁ ἔνδον ὑμήν ὁ ἔσω ὑγρός διαφαίνω . τρόπος μέν τις εἰμί τοιοῦτος , ἅλις λέγω , εἰμί δέ ἐρυθρός καί στρογγύλος . ἐν δέ ὁ ὑμήν φαίνω ἔνειμι τις ἴς λευκός καί παχύς εἴλω σύν ἰχώρ παχύς καί ἐρυθρός , καί ἀμφί ὁ ὑμήν ἔξωθεν αἱμάλωψ , κατά δέ ὁ μέσος ἐπέχω λεπτός , ὅς τις ἐγώ δοκέω εἰμί ὀμφαλός , καί ἐκεῖνος ὁ πνοή καί ἔξω καί ἔσω ποιέω ὁ πρῶτος , καί ὁ ὑμήν ἐκ ἐκεῖνος τείνω πᾶς ὁ περιέχω ὁ γονή .