galenus.de-foetuum-formatione-libellus 2
Ἐν τούτῳ τῷ λόγῳ τὸν μὲν περιέχοντα τὴν γονὴν ὑμένα τὸ καλούμενον χορίον , τὸ δὲ τὰς λευκὰς καὶ παχείας ἶνας ἔχον ἐν ἑαυτῷ ξὺν ἰχῶρι παχεῖ καὶ ἐρυθρῷ φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν ὑπογραφὴν τῆς γενέσεως ἡγητέον ὑπάρχειν . αὐξανόμενον γοῦν τὸ κύημα διὰ παντὸς ὁρᾶται περιεχόμενον ὑπὸ τοῦ χορίου , μεστοῦ φλεβῶν τε καὶ ἀρτηριῶν ὄντος . οὐδὲ γὰρ ἄλλό τι παρὰ ταῦτα τὰ τρία τὴν οὐσίαν αὐτοῦ συντίθησιν , ἀλλ’ εἰσὶ πάμπολλαι φλέβες καὶ ἀρτηρίαι , πλησίον ἀλλήλων ἐκτεταμέναι , περιλαμβανόμεναί τε καὶ συναπτόμεναι συνεχεῖ σώματι λεπτῷ καὶ ὑμενοειδεῖ . διαιρουμένων δὲ τῶν κυούντων ζώων , ὅσα μὴ πόῤῥω τῆς ἀνθρωπίνης ἐστὶ φύσεως , οἷον αἰγῶν , καὶ προβάτων , καὶ ὑῶν , βοῶν τε καὶ ἵππων , καὶ ὄνων , φαίνεται τὸ χορίον τοῦτο συμπεφυκὸς τῇ μήτρᾳ τοῦ κυοῦντος ζώου κατὰ τὰς ἀρτηρίας τε καὶ φλέβας . ἡ δ’ ἀρχὴ τῆς γενέσεως τῶν ἀγγείων τούτων ἐστὶν ἐκ τῶν κατὰ τὰς μήτρας ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν , ὧν εἰς τὴν ἐντὸς χώραν τῆς μήτρας ἀνεστόμωται τὰ πέρατα , καὶ διὰ τούτων μόνων ἡ κοινωνία τοῖς κυουμένοις ἐστὶ πρὸς τὰς κυούσας . οὐδαμόθι γὰρ ἄλλοθι τέτρηται τὸ χορίον , ἀλλ’ οὐδὲ ψαύει κατά γε τὰς μήτρας , ὅτι μὴ κατὰ ταῦτα μόνα , τὸ δ’ ἄλλο κύτος αὐτοῦ τὸ μεταξὺ ταῖς μήτραις μὲν ἔνδοθεν ὑποτέταται , ψαύει δ’ αὐτῶν μόνων ἄνευ συμφύσεως . τά γε μὴν ἀγγεῖα τὰ κατ’ αὐτὸ στενοτάτας μὲν ἔχει τὰς ἀρχὰς , δι’ ὧν , ὡς ἔφην , ἥνωται τοῖς πέρασιν τῶν κατὰ τὴν μήτραν ἀγγείων , ἀποχωροῦντα δ’ αὐτῆς ἐς ταὐτὸν ἀλλήλοις ἀφικνεῖται τρόπον ὁμοιότατον ταῖς ῥίζαις τῶν φυτῶν . ὡς γὰρ ἐπ’ ἐκείνων ἐκ πολλῶν καὶ λεπτῶν περάτων ἀλλήλαις συνιόντων ἕτεραι ῥίζαι παχύτεραι γεννῶνται , κᾀκείνων αὖθις ἀλλήλαις ἑνουμένων ἕτεραι , καὶ τοῦτο γινόμενον οὐ παύεται , μέχρις ἂν ἅπασαι τελευτήσωσιν εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ πρέμνου , ﻿ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον αἱ κατὰ τὸ χορίον ἀρτηρίαι καὶ φλέβες συνιοῦσαι πρὸς ἀλλήλας ἑτέρας γεννῶσιν ἑαυτῶν εὐρυτέρας , ἐξ ὧν ἀλλήλαις συνιουσῶν , εἶτα γεννωμένων αὖθις ἄλλας , καὶ τούτου πάνυ πολλάκις αὐταῖς συμβάντος , εἰς δύο μὲν ἀρτηρίας , δύο δὲ φλέβας ἡ πάντων τῶν κατὰ μέρος ἀγγείων κεφαλαιοῦται σύνοδος , ὧν ἐν τῷ μεταξὺ γεννᾶταί τις πόρος εἰς τὸν πυθμένα τῆς κύστεως τοῦ κυουμένου συντετρημένος , ὃν οἱ δεινοὶ περὶ τὰς ἀνατομὰς ὠνόμασαν οὐραχόν . τὸ δ’ ἕτερον τοῦ πόρου τοῦδε στόμα χωριζόμενον τῶν τεττάρων ἀγγείων εὐρύνεται κατὰ βραχὺ λεπτὸν ὑμένα παραπλήσιον ἀλλᾶντι τὸ σχῆμα γεννῆσαν , ἐπιτεταμένον ἔξωθεν ἑτέρῳ τοιούτῳ , ᾧ περιέχεται τὸ ἔμβρυον . ὀνόματα δὲ τοῖς δύο τούτοις ὑμέσιν οἱ ἀνατομικοὶ τέθεινται , τῷ μὲν ἀπὸ τοῦ σχήματος ἀλλαντοειδεῖ , θατέρῳ δὲ τῷ περιέχοντι τὸ ἔμβρυον ἀμνειῷ . ταῦτα μὲν ἔξωθέν ἐστι τοῦ κυουμένου . κατ’ αὐτὸ δὲ τὸ ἔμβρυον ἴδια μόρια , πρῶτον μὲν ἁπάντων τὸ δέρμα , σκέπασμα καὶ ἀμφίεσμα σύμφυτον ὑπὸ τοῦ δημιουργήσαντος αὐτὸ γεγονὸς , εἶθ’ ἑξῆς ὑπ’ αὐτῷ τὰ συνεχῆ τοῖς τέσσαρσιν ἀγγείοις ἔνδον τοῦ δέρματος μόρια , ὧν οὐδὲν οἷόν τ’ ἐστὶν γεννηθῆναι πρὸ τοῦ τὰ πάντα τὰ κατὰ τὸ χορίον ἀγγεῖα τὴν συναγωγὴν εἰς τὰ προειρημένα τέτταρα σχεῖν . δεῖται γὰρ δηλονότι τῶν τοῦ κυουμένου μορίων ἕκαστον εἴς τε τὴν πρώτην γένεσιν ἅπασάν τε τὴν μετὰ ταῦτα διοίκησιν ἐπιτηδείου τροφῆς , οὐδεμία δ’ ἄλλη τοῖς ἐμβρύοις ἐστὶ τρόφιμος ὕλη παρὰ τὴν ἐκ τῆς κυούσης αὐτὸ χορηγουμένην . οὐκ οὖν οἷόν τε γεννηθῆναί τι τῶν κατ’ αὐτὰ μορίων ἄνευ τῆς αἱματικῆς οὐσίας . οὐ μὴν οὐδ’ ὅσα λευκὰ καὶ ἄναιμα τῶν μορίων ἐστὶν , ἐξ αὐτοῦ τοῦ αἵματος οἷόν τε γεννᾶσθαι , καθάπερ ἡ τοῦ ἥπατος οὐσία . ταχίστην οὖν ἴσχει τὸ σπλάγχνον τοῦτο τὴν γένεσιν ἐξ αἵματος , ὡς ἂν ὁμοιοτάτην αὐτῷ τὴν τοῦ σώματος οὐσίαν ἔχον . ἐὰν γὰρ διατεμὼν φλέβα ζώου τοῦ ῥέοντος αἵματος ἐάσῃς ἐμπεσεῖν συμμέτρως ὕδατι θερμῷ , παραπλησίαν ἴσχει τὴν πῆξιν ἥπατος οὐσίᾳ . τοῦτο μὲν οὖν τὸ σπλάγχνον ἑτοιμότατον πήγνυται μόνῳ τῷ περιέχεσθαι κατὰ τὸ τῆς μήτρας σῶμα πάσχον τοῦτο . τῶν δ’ ἄλλων μορίων ἕκαστον , ὅσα σαρκοειδῆ τ’ ἐστὶ καὶ ἔναιμα , πλείονος χρόνου δεῖται πρὸς τὴν γένεσιν , ὥσπερ γε τὸ τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ φλεβῶν σῶμα , παντάπασιν ἄναιμον ὑπάρχον , ἐκ τῆς τοῦ σπέρματος οὐσίας εὔλογόν ἐστι τὴν πρώτην γένεσιν ἐσχηκέναι , προσπεσόντος αὐτοῦ τοῖς πέρασι τῶν εἰς τὴν μήτραν καθηκόντων ἀγγείων · ἕτοιμόν τε γάρ ἐστι καὶ ῥᾷστον ἐκ τῆς οὐσίας ἑαυτοῦ , γλισχρότητα πολλὴν ἐχούσης , τοιαύτην ἰδέαν ἐργάσασθαι μορίου . γενομένης δὲ τῆς πρώτης ῥιζώσεως τῶν ἀγγείων ἐπὶ τοῖς στόμασι τῶν εἰς τὴν μήτραν καθηκόντων , εἰκὸς δήπου τὸ διαπλάσαν αὐτὸ σπέρμα τροφὴν αὐτοῖς ἐκπορίζειν , ἕλκον ἐκ τῆς μήτρας τὸ αἷμα , καὶ κατὰ σμικρὸν οὕτως εὐρύνειν μὲν τὰ πρῶτα γεννηθέντα , προάγειν δ’ εἰς μῆκος , αὐξάνον τε καὶ κατὰ βραχὺ συνάγον ἐς ταὐτὸ τὰ λεπτότερα πρὸς τὴν τῶν εὐρυτέρων γένεσιν . τὰ μὲν οὖν ἀγγεῖα καὶ τοὺς ὑμένας εὔλογον οὕτως γεννᾶσθαι , τὴν μὲν πρώτην σύστασιν ἐκ τῆς τοῦ σπέρματος οὐσίας λαβόντα , τὴν δ’ ἐφεξῆς εἰς μῆκός τε καὶ εὖρος ἐπίδοσιν , ὡς ἐπὶ τῶν δένδρων ὁρῶμεν ἐκ τῆς ἀρχῆς τοῦ πρέμνου τό θ’ ὑπόλοιπον αὐτοῦ πρὸς ὕψος ἀνατεινόμενον εἴς τε τοὺς κλάδους σχιζόμενον γεννᾶσθαι . τοῦτο μὲν ἡμῖν οἷον θεμέλιον τῶν ἐφεξῆς εἰρησομένων ὑποβεβλήσθω .
Lemmas: ἐν οὗτος ὁ λόγος ὁ μέν περιέχω ὁ γονή ὑμήν ὁ καλέω χόριον , ὁ δέ ὁ λευκός καί παχύς ἴς ἔχω ἐν ἑαυτοῦ σύν ἰχώρ παχύς καί ἐρυθρός φλέψ καί ἀρτηρία ὑπογραφή ὁ γένεσις ἡγέομαι ὑπάρχω . αὐξάνω γοῦν ὁ κύημα διά πᾶς ὁράω περιέχω ὑπό ὁ χόριον , μεστός φλέψ τε καί ἀρτηρία εἰμί . οὐδέ γάρ ἄλλος τις παρά οὗτος ὁ τρεῖς ὁ οὐσία αὐτός συντίθημι , ἀλλά εἰμί πάμπολυς φλέψ καί ἀρτηρία , πλησίον ἀλλήλων ἐκτείνω , περιλαμβάνω τε καί συνάπτω συνεχής σῶμα λεπτός καί ὑμενοειδής . διαιρέω δέ ὁ κυέω ζῷον , ὅσος μή πρόσω ὁ ἀνθρώπινος εἰμί φύσις , οἷος αἴξ , καί πρόβατον , καί ὗς , βοῦς τε καί ἵππος , καί ὄνος , φαίνω ὁ χόριον οὗτος συμφύω ὁ μήτρα ὁ κυέω ζῷον κατά ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ . ὁ δέ ἀρχή ὁ γένεσις ὁ ἀγγεῖον οὗτος εἰμί ἐκ ὁ κατά ὁ μήτρα ἀρτηρία καί φλέψ , ὅς εἰς ὁ ἐντός χώρα ὁ μήτρα ἀναστομόω ὁ πέρας , καί διά οὗτος μόνος ὁ κοινωνία ὁ κυέω εἰμί πρός ὁ κύω . οὐδαμόθι γάρ ἄλλοθι τετραίνω ὁ χόριον , ἀλλά οὐδέ ψαύω κατά γε ὁ μήτρα , ὅτι μή κατά οὗτος μόνος , ὁ δέ ἄλλος κύτος αὐτός ὁ μεταξύ ὁ μήτρα μέν ἔνδοθεν ὑποτείνω , ψαύω δέ αὐτός μόνος ἄνευ σύμφυσις . ὁ γε μήν ἀγγεῖον ὁ κατά αὐτός στενός μέν ἔχω ὁ ἀρχή , διά ὅς , ὡς φημί , ἑνόω ὁ πέρας ὁ κατά ὁ μήτρα ἀγγεῖον , ἀποχωρέω δέ αὐτός εἰς αὐτός ἀλλήλων ἀφικνέομαι τρόπος ὅμοιος ὁ ῥίζα ὁ φυτόν . ὡς γάρ ἐπί ἐκεῖνος ἐκ πολύς καί λεπτός πέρας ἀλλήλων συνέρχομαι ἕτερος ῥίζα παχύς γεννάω , κᾀκείνος αὖθις ἀλλήλων ἑνόω ἕτερος , καί οὗτος γίγνομαι οὐ παύω , μέχρι ἄν ἅπας τελευτάω εἰς ὁ ἀρχή ὁ πρέμνον , ﻿ κατά ὁ αὐτός τρόπος ὁ κατά ὁ χόριον ἀρτηρία καί φλέψ συνέρχομαι πρός ἀλλήλων ἕτερος γεννάω ἑαυτοῦ εὐρύς , ἐκ ὅς ἀλλήλων συνέρχομαι , εἶτα γεννάω αὖθις ἄλλος , καί οὗτος πάνυ πολλάκις αὐτός συμβαίνω , εἰς δύο μέν ἀρτηρία , δύο δέ φλέψ ὁ πᾶς ὁ κατά μέρος ἀγγεῖον κεφαλαιόω σύνοδος , ὅς ἐν ὁ μεταξύ γεννάω τις πόρος εἰς ὁ πυθμήν ὁ κύστις ὁ κυέω συντετραίνω , ὅς ὁ δεινός περί ὁ ἀνατομή ὀνομάζω οὐραχός . ὁ δέ ἕτερος ὁ πόρος ὅδε στόμα χωρίζω ὁ τέσσαρες ἀγγεῖον εὐρύνω κατά βραχύς λεπτός ὑμήν παραπλήσιος ἀλλᾶς ὁ σχῆμα γεννάω , ἐπιτείνω ἔξωθεν ἕτερος τοιοῦτος , ὅς περιέχω ὁ ἔμβρυον . ὄνομα δέ ὁ δύο οὗτος ὑμήν ὁ ἀνατομικός τίθημι , ὁ μέν ἀπό ὁ σχῆμα ἀλλαντοειδής , ἕτερος δέ ὁ περιέχω ὁ ἔμβρυον ἀμνειός . οὗτος μέν ἔξωθεν εἰμί ὁ κυέω . κατά αὐτός δέ ὁ ἔμβρυον ἴδιος μόριον , πρῶτος μέν ἅπας ὁ δέρμα , σκέπασμα καί ἀμφίεσμα σύμφυτος ὑπό ὁ δημιουργέω αὐτός γίγνομαι , εἶτα ἑξῆς ὑπό αὐτός ὁ συνεχής ὁ τέσσαρες ἀγγεῖον ἔνδον ὁ δέρμα μόριον , ὅς οὐδείς οἷος τε εἰμί γεννάω πρό ὁ ὁ πᾶς ὁ κατά ὁ χόριον ἀγγεῖον ὁ συναγωγή εἰς ὁ προλέγω τέσσαρες ἔχω . δέω γάρ δηλονότι ὁ ὁ κυέω μόριον ἕκαστος εἰς τε ὁ πρῶτος γένεσις ἅπας τε ὁ μετά οὗτος διοίκησις ἐπιτήδειος τροφή , οὐδείς δέ ἄλλος ὁ ἔμβρυον εἰμί τρόφιμος ὕλη παρά ὁ ἐκ ὁ κύω αὐτός χορηγέω . οὐ οὖν οἷος τε γεννάω τις ὁ κατά αὐτός μόριον ἄνευ ὁ αἱματικός οὐσία . οὐ μήν οὐδέ ὅσος λευκός καί ἄναιμος ὁ μόριον εἰμί , ἐκ αὐτός ὁ αἷμα οἷος τε γεννάω , καθά ὁ ὁ ἧπαρ οὐσία . ταχύς οὖν ἴσχω ὁ σπλάγχνον οὗτος ὁ γένεσις ἐκ αἷμα , ὡς ἄν ὅμοιος αὐτός ὁ ὁ σῶμα οὐσία ἔχω . ἐάν γάρ διατέμνω φλέψ ζῷον ὁ ῥέω αἷμα ἐάω ἐμπίπτω σύμμετρος ὕδωρ θερμός , παραπλήσιος ἴσχω ὁ πῆξις ἧπαρ οὐσία . οὗτος μέν οὖν ὁ σπλάγχνον ἑτοῖμος πήγνυμι μόνος ὁ περιέχω κατά ὁ ὁ μήτρα σῶμα πάσχω οὗτος . ὁ δέ ἄλλος μόριον ἕκαστος , ὅσος σαρκοειδής τε εἰμί καί ἔναιμος , πολύς χρόνος δέω πρός ὁ γένεσις , ὥσπερ γε ὁ ὁ ἀρτηρία τε καί φλέψ σῶμα , παντάπασι ἄναιμος ὑπάρχω , ἐκ ὁ ὁ σπέρμα οὐσία εὔλογος εἰμί ὁ πρῶτος γένεσις ἔχω , προσπίπτω αὐτός ὁ πέρας ὁ εἰς ὁ μήτρα καθήκω ἀγγεῖον · ἑτοῖμος τε γάρ εἰμί καί ῥᾴδιος ἐκ ὁ οὐσία ἑαυτοῦ , γλισχρότης πολύς ἔχω , τοιοῦτος ἰδέα ἐργάζομαι μόριον . γίγνομαι δέ ὁ πρῶτος ῥίζωσις ὁ ἀγγεῖον ἐπί ὁ στόμα ὁ εἰς ὁ μήτρα καθήκω , ἔοικα δήπου ὁ διαπλάσσω αὐτός σπέρμα τροφή αὐτός ἐκπορίζω , ἕλκω ἐκ ὁ μήτρα ὁ αἷμα , καί κατά μικρός οὕτως εὐρύνω μέν ὁ πρῶτος γεννάω , προάγω δέ εἰς μῆκος , αὐξάνω τε καί κατά βραχύς συνάγω εἰς αὐτός ὁ λεπτός πρός ὁ ὁ εὐρύς γένεσις . ὁ μέν οὖν ἀγγεῖον καί ὁ ὑμήν εὔλογος οὕτως γεννάω , ὁ μέν πρῶτος σύστασις ἐκ ὁ ὁ σπέρμα οὐσία λαμβάνω , ὁ δέ ἐφεξῆς εἰς μῆκος τε καί εὖρος ἐπίδοσις , ὡς ἐπί ὁ δένδρον ὁράω ἐκ ὁ ἀρχή ὁ πρέμνον ὁ τε ὑπόλοιπος αὐτός πρός ὕψος ἀνατείνω εἰς τε ὁ κλάδος σχίζω γεννάω . οὗτος μέν ἐγώ οἷος θεμέλιος ὁ ἐφεξῆς λέγω ὑποβάλλω .