galenus.de-elementis-ex-hippocrate-libri-ii 1.9
Ἐκ μὲν γὰρ τῶν χυμῶν τούτων ἕκαστόν τῶν ὁμοιομερῶν ἐγένετο . συνιόντων δὲ τούτων ἀλλήλοις , τὸ πρῶτον ἀποτελεῖται ἁπλούστατον ὄργανον , ὃ μιᾶς ἐνεργείας ἕνεκεν ὑπὸ τῆς φύσεως ἐγένετο . τούτων δ’ αὖθις ἀλλήλοις συντεθειμένων , ἕτερον ὄργανον μεῖζον γεννᾶται . κᾀκείνων αὖθις ἀλλήλοις ἐπιπεπλεγμένων , ἡ τοῦ παντὸς σώματος ἀποτελεῖται σύστασις . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ταῖς ἀνατομικαῖς ἐγχειρήσεσι λέγεται . καὶ μέντοι καὶ ὅπως ἐγίνωσκεν ὁ Ἱπποκράτης ὑπὲρ ἁπάντων τῶν ἐξ ἀνατομῆς φαινομένων , ἰδίᾳ μοι γέγραπται . νυνὶ δὲ περὶ τῶν ἀνωτέρω στοιχείων , ἃ τὴν αἴσθησιν διαφεύγει , πρόκειται διελθεῖν , ὑπὲρ ὧν καὶ Ἱπποκράτης ἐν τῷ περὶ φύσεως ἀνθρώπου βιβλίῳ διείλεκται , τὰ μὲν ἴδια καὶ προσεχῆ τοῦ σώματος ἡμῶν στοιχεῖα τοὺς τέσσαρας φάμενος εἶναι χυμοὺς , τὰ δὲ κοινὰ πάντων ὑγρὸν , καὶ θερμὸν , καὶ ξηρὸν , καὶ ψυχρόν . ἀπὸ γὰρ τῶν ποιοτήτων ὀνομάζει τὰ στοιχεῖα , δι’ ἃς καὶ στοιχεῖα γέγονε . θερμότητος γὰρ ἄκρας ἐγγινομένης τῇ ὕλῃ , στοιχεῖον ἔσται τὸ σύμπαν ἤδη · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ψυχρότητος , ὑγρότητός τε καὶ ξηρότητος . οὐ γὰρ δὴ τῷ ξανθὸν , ἢ λευκὸν , ἢ μέλαν ὑπάρχειν , ἢ τῷ κοῦφον , ἢ βαρὺ , τὸ στοιχεῖον κρίνεται · κατὰ ταὐτὰ δ’ οὐδὲ τῷ πυκνὸν , ἢ μανὸν , οὐδὲ τῷ θλίβειν , ἢ τέμνειν , ἢ θλᾷν , οὐδ’ , ἁπλῶς εἰπεῖν , ἑτέρᾳ τινὶ ποιότητι πλὴν τῶν εἰρημένων τεττάρων . αὗται γὰρ μόναι , τὴν ὑποκειμένην οὐσίαν ἀλλοιοῦσαι , τῆς εἰς ἄλληλα μεταβολῆς τῶν στοιχείων εἰσὶν αἰτίαι , καὶ φυτῶν καὶ ζώων δημιουργοί . τὸ μὲν οὖν εἰς ἄλληλα μεταβάλλειν τὰ στοιχεῖα καὶ πρὸς τῶν ἀμφὶ τὸν Θαλῆν συγκεχώρηται διὰ τὴν ἐνάργειαν · καίτοι μαχόμενόν γε ἦν ταῖς ὑποθέσεσιν αὐτῶν , ὡς ἐδείκνυτο . τὸ δ’ ἐκ ταύτης τῆς ὁμολογίας περαινόμενον ἦν , ὑποβεβλῆσθαί τινα κοινὴν οὐσίαν ἅπασι τοῖς στοιχείοις . Ἱπποκράτει μέν γε καὶ τοῦτ’ . ἀποδέδεικται διὰ μιᾶς ἐκείνης ῥήσεως , ἣν ἁπασῶν πρώτην παρεθέμην , ἐν ᾗ φησιν , ὡς οὐκ ἂν ἠλγοῦμεν , εἴπερ ἓν ἦν ﻿ ὁ ἄνθρωπος . ταύτην γὰρ οὕτως οὖσαν βραχεῖαν ἀμφότερα διδάσκειν ἔλεγον , ὡς πλείω τέ ἐστι τὰ στοιχεῖα καὶ ἀλλοιοῦσθαι πεφυκότα . τοῦτ’ οὖν καὶ νῦν αὖθις ἀναλάβωμεν , ἵν’ ἐπιθῶμεν τῷ προτέρῳ λόγῳ τὴν προσήκουσαν τελευτήν . ἐπεὶ γὰρ ἀλλοιοῦσθαι πέφυκεν ἡμῶν ἡ οὐσία , τίνες αἱ δυνάμεναι τοῦτο δρᾷν ὑπάρχουσι ποιότητες , ἐφεξῆς ἴδωμεν . ὁ μὲν οὖν Ἱπποκράτης , ὡς ἂν βραχυλογίᾳ χρώμενος παλαιᾷ , μετὰ τὸ προειπεῖν , ὡς , εἴπερ ἓν ἦν ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτ’ ἂν ἤλγησεν , ἐφεξῆς ἤδη χρῆται τῷ θερμῷ καὶ τῷ ψυχρῷ καὶ τῷ ξηρῷ καὶ τῷ ὑγρῷ πρὸς ἁπάσας τὰς ἀλλοιώσεις , ἐκ μὲν τοῦ φαίνεσθαι λαβὼν , ὅτι τὰ πλησιάζοντα σώματα μεταβάλλειν εἰς ἄλληλα πέφυκε τῷ θερμαίνειν , ἢ ψύχειν , ἢ ξηραίνειν , ἢ ὑγραίνειν · ἐκ δὲ τοῦ προδεδεῖχθαι τὸ τὴν οὐσίαν ἀλλοιοῦσθαι πᾶσαν εἰδὼς ἀνατρεπόμενον , ὡς οὐκ ἔστι διάκρισίς τις καὶ σύγκρισις ἡ φαινομένη τῶν σωμάτων ἀλλοίωσις , ὡς οἱ περὶ Ἐπίκουρόν τε καὶ Δημόκριτον ἐνόμιζον , ἑτέρῳ δὲ τρόπῳ πάλιν Ἀναξαγόρας τε καὶ Ἐμπεδοκλῆς , ὁ μὲν τὰς ὁμοιομερείας εἰσάγων , ὁ δ’ ἀμετάβλητα νομίζων εἶναι τὰ τέσσαρα στοιχεῖα . ἡμεῖς δ’ ἐξαπλώσαντες τὸν λόγον , εἰς ὅσον σαφέστερον , εἰς τοσοῦτον καὶ πιστότερον ἐργασόμεθα . γενήσεται δὲ τοιοῦτός τις . εἴπερ ἀλγοῦμεν , οὔτε μία τῷ εἴδει , οὔτ’ ἀπαθής ἐστιν ἡμῶν ἡ οὐσία . καὶ μὴν εἴπερ πάσχει , θερμαινομένη τε καὶ ψυχομένη καὶ ξηραινομένη καὶ ὑγραινομένη πείσεται . τῶν δ’ ἄλλων οὐδεμία ποιοτήτων ἀλλοιοῦν οἵα τ’ ἐστὶ τὸ πλησιάζον ὅλον δι’ ὅλου . οὔτε γὰρ , εἰ τὸ βαρὺ τῷ κούφῳ πλησιάσειεν , ἢ τῷ βαρεῖ τὸ κοῦφον , ἢ τὸ κοῦφον ἔσται βαρὺ , ἢ τὸ βαρὺ κοῦφον , οὔτ’ , εἰ τῷ τραχεῖ τὸ λεῖον , καὶ τῷ πυκνῷ τὸ μανὸν , καὶ τῷ παχεῖ τὸ λεπτόν . τῶν γὰρ τοιούτων οὐδὲν ἀλλοιοῦν δύναται τὸ πλησιάζον ὅλον δι’ ὅλου . ὑπολείπεται οὖν ἔτι τὸ μαλακὸν καὶ σκληρὸν καὶ γλίσχρον καὶ κραῦρον . ἀλλά τοι καὶ τούτων τὸ μὲν μαλακὸν καὶ γλίσχρον ἐκ τῆς τῶν ὑγρῶν ἐστι φύσεως · τὸ δὲ σκληρὸν καὶ τὸ κραῦρον ἐκ τῆς τῶν ξηρῶν . ἕτεραι δὲ οὐκ εἰσὶ παρὰ ταύτας ἁπταὶ ποιότητες . ὅτι δ’ ὁραταῖς , ἢ ἀκουσταῖς , ἢ γευσταῖς , ἢ ὀσφρηταῖς ποιότησιν αἱ τῆς ὕλης ἀλλοιώσεις οὐχ ἕπονται , πρόδηλον παντί . γένει μὲν γάρ εἰσιν ἁπταὶ καὶ αὗται , διενηνόχασι δὲ τῶν ἰδίως ἁπτῶν τῷ μήτε κατὰ πάντα τὰ γένη τῶν ζώων συνίστασθαι , μήθ’ ὅλως ἀλλοιοῦν τὰς ὑποκειμένας οὐσίας . εἴπερ οὖν αὗται μὲν ἴδιαί τινων ὑπάρχουσι ζώων , αἱ δὲ τὴν ὅλην οὐσίαν ἀλλοιοῦσαί τε καὶ μεταβάλλουσαι πρῶταί εἰσι τῇ φύσει καὶ κοιναὶ πάντων τῶν ὄντων καὶ τῶν στοιχείων δημιουργοὶ , δῆλον ὡς ὑγρότης καὶ ξηρότης καὶ θερμότης καὶ ψυχρότης ἑκάστου τῶν ὄντων συνιστῶσι τὴν οὐσίαν . ὀρθῶς οὖν ὁ Ἱπποκράτης οὐκ ἀνθρώπου μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων τὴν φύσιν ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ καὶ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ συνίστασθαί φησι . καὶ γὰρ δρᾷ ταῦτ’ εἰς ἄλληλα φανερῶς , ὡς ἅπαντες ὁμολογοῦσι , καὶ τὸ δρᾷν οὐκ ἐκ διακρίσεως καὶ συγκρίσεως ἔχει , ἀλλ’ ἐκ τοῦ πάσχειν τε καὶ ἀλλοιοῦσθαι δι’ ὅλης ἑαυτῆς τὴν οὐσίαν . ἐμοὶ μὲν γὰρ καὶ θαυμάζειν ἐπέρχεται τὴν Ἀθηναίου γνώμην , μήτε ταῦτα τὰ νῦν εἰρημένα , μήθ’ ὅσα προσέθηκεν Ἀριστοτέλης τε καὶ Χρύσιππος , εἰπόντος , ἀλλ’ ἀξιοῦντος ἐναργῆ τὰ στοιχεῖα χωρὶς ἀποδείξεως λαμβάνεσθαι . καίτοι γε , ἐν οἶς αὐτὸς ἀντεῖπεν Ἀσκληπιάδῃ , μέμνηταί πως καὶ τούτων , οὐχ ἁπάντων μὲν ἀκριβῶς , οὐδὲ ἀγωνιστικῶς , οὐδὲ τάξει καὶ μεθόδῳ λογικῇ χρώμενος τῆς ἀντιλογίας · ὅμως δ’ οὖν μέμνηται , ταράττων ἀτάκτως αὐτόν . τούτῳ μὲν οὖν ἄξιον μέμφεσθαι προδιδόντι τὴν Ἱπποκράτειον φυσιολογίαν . ἐμοὶ δ’ ἂν εἴη καιρὸς ἐνταῦθα καταπαύειν τὸν πρῶτον λόγον . ὅσα γὰρ ἄλλα ταῖς ἀπαθῆ μὲν τὴν οὐσίαν ὑποτιθεμέναις αἱρέσεσι , παραπλεκούσαις δὲ τὸ κενὸν ἐναντιοῦται , τὰ μὲν ὑπὸ Ἀριστοτέλους τε καὶ Θεοφράστου λέλεκται , τὰ δὲ καὶ ἡμεῖς ἂν εἴποιμεν , ἰδίᾳ πρὸς ἑκάστην τῶν αἱρέσεων ἀντειπόντες . ἀλλ’ ἐκεῖνα μὲν ἐκ περιουσίας · ἱκανὰ δὲ τὰ νῦν εἰρημένα πρὸς ἐπιστημονικὴν ἀπόδειξιν . οὔτε γὰρ , ὡς οὐ χρὴ δι’ ὅλης ἑαυτῆς ἀλλοιοῦσθαι τὴν οὐσίαν , ἀντειπεῖν ἐστιν · ἀναιρήσομεν γὰρ οὕτω καὶ πόνον , καὶ ἡδονὴν , καὶ αἴσθησιν , καὶ μνήμην , καὶ λογισμὸν , καὶ αὐτήν γε τὴν ψυχήν · οὔθ’ , ὡς ἄλλη τις ποιότης ἀλλοιοῦν δι’ ὅλου πέφυκε παρὰ τὰς εἰρημένας τέτταρας . εἰ δὲ τοῦτο , καὶ πρῶτος Ἱπποκράτης ἁπάντων ἐξευρὼν φαίνεται τὰ στοιχεῖα τῆς τῶν ὄντων φύσεως , καὶ πρῶτος αὐτάρκως ἀποδείξας . εἰ δ’ οὐκ ἐπέγραψε τὸ σύγγραμμα περὶ στοιχείων , ὡς Ἀσκληπιάδης ὁ ἰατρὸς , οὐδὲν ἂν εἴη τοῦτό γε ζήτημα . τὰ γὰρ τῶν παλαιῶν ἅπαντα περὶ φύσεως ἐπιγέγραπται , τὰ Μελίσσου , τὰ Παρμενίδου , τὰ Ἐμπεδοκλέους , Ἀλκμαίωνός τε καὶ Γοργίου , καὶ Προδίκου , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων . Ἀριστοτέλει δ’ ἔν τε τοῖς περὶ οὐρανοῦ καὶ τοῖς περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ὁ περὶ τῶν στοιχείων λόγος ἐξείργασται , ὥσπερ ἐν τοῖς περὶ ﻿ τῆς οὐσίας λόγοις Χρυσίππῳ · ἀλλ’ οὐδὲ τούτων οὐδέτερος ἐπιγράφει τὰ βιβλία περὶ στοιχείων . οὐδὲ χρὴ τοὔνομα ζητεῖν , ἀλλὰ τὴν δύναμιν ἐξετάζειν τῶν λόγων . εἴτε γὰρ περὶ φύσεως , εἴτε περὶ στοιχείων , εἴτε περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , εἴτε περὶ οὐσίας ἐπιγράψειέ τις τὴν νῦν ἡμῖν ἐνεστῶσαν πραγματείαν , οὐδὲν δήπου διοίσει . τῷ δὲ συνηθέστερον εἶναι σχεδὸν ἅπασι τοῖς νῦν ἐπιγράφειν τὰ τοιαῦτα συγγράμματα περὶ στοιχείων , ὀνομάζειν τε διὰ παντὸς , οὕτω καὶ ἡμῖν ἄμεινον ἔδοξεν εἶναι περὶ τῶν καθ’ Ἱπποκράτην στοιχείων ἐπιγράψαι . καὶ δὴ δοκῶ μοι πάντα τὸν πρῶτον λόγον ἤδη πεπεράνθαι . εἰ γάρ τί που καὶ σμικρὸν ἔτι διαφεύγει τῶν Ἱπποκράτους εἰρημένων ἀνεξήγητον , αὐτός τις ἕκαστος , ἐξ ὧν εἶπον ὁρμώμενος , ἐξευρήσει κᾀκεῖνο ῥᾳδίως . οἷον ὅτι τε τὴν γένεσιν οὐκ ἐξ ἑνὸς εἶναι χρὴ , καὶ ὡς , εἰ μὴ τὸ θερμὸν τῷ ψυχρῷ καὶ τὸ ξηρὸν τῷ ὑγρῷ μετρίως πρὸς ἄλληλα ἕξει καὶ ἴσως , ἀλλὰ τὸ ἕτερον τοῦ ἑτέρου πολὺ προέξει , καὶ τὸ ἰσχυρότερον τοῦ ἀσθενεστέρου , ἡ γένεσις οὐκ ἂν γένοιτο . διδάσκει γὰρ ἐνταῦθα περὶ τῆς συμμετρίας αὐτῶν καὶ τῆς κατὰ δύναμιν ἰσότητος , ὑπὲρ ἧς καὶ ἡμεῖς ἔν τε τοῖς περὶ κράσεων ὑπομνήμασιν ἐξηγησόμεθα , κᾀν τοῖς ἄλλοις τοῖς ἐφεξῆς . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅπως δι’ ὅλων κεράννυνται τὰ κεραννύμενα , πότερον τῶν ποιοτήτων μόνων , ὡς Ἀριστοτέλης ὑπέλαβεν , ἢ καὶ τῶν σωματικῶν οὐσιῶν δι’ ἀλλήλων ἰουσῶν , ἃ οὐκ ἀναγκαῖον ἐπίστασθαι τοῖς ἰατροῖς . ὅθεν οὐδ’ Ἱπποκράτης ἀπεφῄνατό τι περὶ τούτων , ἀλλ’ ἠρκέσθη μόνῳ τῷ δι’ ὅλων κεκρᾶσθαι τὰ στοιχεῖα . τούτου γάρ ἐστιν ἡμῖν χρεία πρός τε τὴν περὶ κράσεων πραγματείαν , ἣν ἐφεξῆς τῆσδε δίειμι , καὶ προσέτι τὴν περὶ φαρμάκων . εἰρήσεται δὲ κᾀν τῇ τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου πραγματείᾳ περὶ τῆς χρείας αὐτῶν ἐπιπλέον . ἐν δὲ τῷ παρόντι τοσοῦτον εἰπεῖν ἀποχρήσει πρὸς τὸν ἐνεστῶτα λόγον , ὅτι τῶν ὑπ’ Ἀσκληπιάδου λεγομένων ἐν τῷ περὶ στοιχείων βιβλίῳ πρὸς τοὺς ὅλας δι’ ὅλων κεραννύντας ἀλλήλαις τὰς οὐσίας οὐδὲν ἅψεται τῶν τὰς ποιότητας μόνας κεράννυσθαι λεγόντων . ὥστ’ , εἰ καὶ διὰ μηδὲν ἄλλο , διὰ γοῦν τό γ’ ἀσφαλὲς αἱρετέον τὸ δόγμα , καὶ λεκτέον , ὡς ἐν τῷ μίγνυσθαι τὸν οἶνον , εἰ τύχῃ , τῷ ὕδατι , καὶ καταθραύεσθαι μέχρι σμικροτάτων ἑκατέρου τὰ μόρια , δρᾷν καὶ πάσχειν αὐτοῖς εἰς ἄλληλα συμβαίνει καὶ μεταδιδόναι τῶν ποιοτήτων ἀλλήλοις ἑτοιμότερον , ὅσῳ περ ἂν εἰς ἐλάττω καταθραυσθῇ , καὶ διὰ τοῦτο κινοῦσιν ἐπὶ πλεῖστον οἱ μιγνύντες ἀλλήλοις τὰ τοιαῦτα , τὴν εἰς ἐλάχιστα διαίρεσιν αὐτῶν μηχανώμενοι . καὶ μὲν δὴ καὶ τὸ μᾶλλον ἑνοῦσθαι τὰς ποιότητας ἀλλήλαις τῶν ἐπὶ πλέον ἀναμιχθέντων τε καὶ χρονισάντων ὁμολογεῖ τῷ λόγῳ . χρόνου γὰρ δεῖται τὰ σμικρὰ μόρια τῶν κεραννυμένων , ἵν’ εἰς ἄλληλα δράσῃ καὶ πάθῃ τελέως , καὶ οὕτως ἓν ἀπεργάσηται τὸ ὅλον ὅμοιον ἑαυτῷ πάντη . διὰ ταῦτα κᾀν τῷ παραχρῆμα μὲν οἶόν τε διαχωρίσαι πάλιν ἀπ’ ἀλλήλων ἔνια τῶν ἀναμιχθέντων · εἰ δ’ ἐπὶ πλέον χρονίσαιεν , ὡς ἑνωθῆναι τὸ πᾶν , ἀμήχανον ἔτι διακρῖναί τε καὶ διελεῖν ἀπὸ θατέρου θάτερον . ἀλλὰ περὶ μὲν τοῦ τρόπου τῆς δι’ ὅλων κράσεως εἰρήσεταί τι κᾀν τοῖς περὶ φαρμάκων .
Lemmas: ἐκ μέν γάρ ὁ χυμός οὗτος ἕκαστος ὁ ὁμοιομερής γίγνομαι . συνέρχομαι δέ οὗτος ἀλλήλων , ὁ πρῶτος ἀποτελέω ἁπλόος ὄργανον , ὅς εἷς ἐνέργεια ἕνεκα ὑπό ὁ φύσις γίγνομαι . οὗτος δέ αὖθις ἀλλήλων συντίθημι , ἕτερος ὄργανον μέγας γεννάω . κᾀκείνων αὖθις ἀλλήλων ἐπιπλέκω , ὁ ὁ πᾶς σῶμα ἀποτελέω σύστασις . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ὁ ἀνατομικός ἐγχείρησις λέγω . καί μέντοι καί ὅπως γιγνώσκω ὁ Ἱπποκράτης ὑπέρ ἅπας ὁ ἐκ ἀνατομή φαίνω , ἴδιος ἐγώ γράφω . νυνί δέ περί ὁ ἀνώτερος στοιχεῖον , ὅς ὁ αἴσθησις διαφεύγω , πρόκειμαι διέρχομαι , ὑπέρ ὅς καί Ἱπποκράτης ἐν ὁ περί φύσις ἄνθρωπος βιβλίον διαλέγω , ὁ μέν ἴδιος καί προσεχής ὁ σῶμα ἐγώ στοιχεῖον ὁ τέσσαρες φημί εἰμί χυμός , ὁ δέ κοινός πᾶς ὑγρός , καί θερμός , καί ξηρός , καί ψυχρός . ἀπό γάρ ὁ ποιότης ὀνομάζω ὁ στοιχεῖον , διά ὅς καί στοιχεῖον γίγνομαι . θερμότης γάρ ἄκρος ἐγγίγνομαι ὁ ὕλη , στοιχεῖον εἰμί ὁ σύμπας ἤδη · κατά δέ ὁ αὐτός λόγος καί ψυχρότης , ὑγρότης τε καί ξηρότης . οὐ γάρ δή ὁ ξανθός , ἤ λευκός , ἤ μέλας ὑπάρχω , ἤ ὁ κοῦφος , ἤ βαρύς , ὁ στοιχεῖον κρίνω · κατά αὐτός δέ οὐδέ ὁ πυκνός , ἤ μανός , οὐδέ ὁ θλίβω , ἤ τέμνω , ἤ θλάω , οὐδέ , ἁπλῶς λέγω , ἕτερος τις ποιότης πλήν ὁ λέγω τέσσαρες . οὗτος γάρ μόνος , ὁ ὑπόκειμαι οὐσία ἀλλοιόω , ὁ εἰς ἀλλήλων μεταβολή ὁ στοιχεῖον εἰμί αἰτία , καί φυτόν καί ζῷον δημιουργός . ὁ μέν οὖν εἰς ἀλλήλων μεταβάλλω ὁ στοιχεῖον καί πρός ὁ ἀμφί ὁ Θαλῆς συγχωρέω διά ὁ ἐνάργεια · καίτοι μάχομαι γε εἰμί ὁ ὑπόθεσις αὐτός , ὡς δείκνυμι . ὁ δέ ἐκ οὗτος ὁ ὁμολογία περαίνω εἰμί , ὑποβάλλω τις κοινός οὐσία ἅπας ὁ στοιχεῖον . Ἱπποκράτης μέν γε καί οὗτος . ἀποδείκνυμι διά εἷς ἐκεῖνος ῥῆσις , ὅς ἅπας πρῶτος παρατίθημι , ἐν ὅς φημί , ὡς οὐ ἄν ἀλγέω , εἴπερ εἷς εἰμί ﻿ ὁ ἄνθρωπος . οὗτος γάρ οὕτως εἰμί βραχύς ἀμφότερος διδάσκω λέγω , ὡς πολύς τε εἰμί ὁ στοιχεῖον καί ἀλλοιόω φύω . οὗτος οὖν καί νῦν αὖθις ἀναλαμβάνω , ἵνα ἐπιτίθημι ὁ πρότερος λόγος ὁ προσήκω τελευτή . ἐπεί γάρ ἀλλοιόω φύω ἐγώ ὁ οὐσία , τίς ὁ δύναμαι οὗτος δράω ὑπάρχω ποιότης , ἐφεξῆς ὁράω . ὁ μέν οὖν Ἱπποκράτης , ὡς ἄν βραχυλογία χράω παλαιός , μετά ὁ προλέγω , ὡς , εἴπερ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτε ἄν ἀλγέω , ἐφεξῆς ἤδη χράω ὁ θερμός καί ὁ ψυχρός καί ὁ ξηρός καί ὁ ὑγρός πρός ἅπας ὁ ἀλλοίωσις , ἐκ μέν ὁ φαίνω λαμβάνω , ὅτι ὁ πλησιάζω σῶμα μεταβάλλω εἰς ἀλλήλων φύω ὁ θερμαίνω , ἤ ψύχω , ἤ ξηραίνω , ἤ ὑγραίνω · ἐκ δέ ὁ προδείκνυμι ὁ ὁ οὐσία ἀλλοιόω πᾶς οἶδα ἀνατρέπω , ὡς οὐ εἰμί διάκρισις τις καί σύγκρισις ὁ φαίνω ὁ σῶμα ἀλλοίωσις , ὡς ὁ περί Ἐπίκουρος τε καί Δημόκριτος νομίζω , ἕτερος δέ τρόπος πάλιν Ἀναξαγόρας τε καί Ἐμπεδοκλῆς , ὁ μέν ὁ ὁμοιομέρεια εἰσάγω , ὁ δέ ἀμετάβλητος νομίζω εἰμί ὁ τέσσαρες στοιχεῖον . ἐγώ δέ ἐξαπλόω ὁ λόγος , εἰς ὅσος σαφής , εἰς τοσοῦτος καί πιστός ἐργάζομαι . γίγνομαι δέ τοιοῦτος τις . εἴπερ ἀλγέω , οὔτε εἷς ὁ εἶδος , οὔτε ἀπαθής εἰμί ἐγώ ὁ οὐσία . καί μήν εἴπερ πάσχω , θερμαίνω τε καί ψύχω καί ξηραίνω καί ὑγραίνω πάσχω . ὁ δέ ἄλλος οὐδείς ποιότης ἀλλοιόω οἷος τε εἰμί ὁ πλησιάζω ὅλος διά ὅλος . οὔτε γάρ , εἰ ὁ βαρύς ὁ κοῦφος πλησιάζω , ἤ ὁ βαρύς ὁ κοῦφος , ἤ ὁ κοῦφος εἰμί βαρύς , ἤ ὁ βαρύς κοῦφος , οὔτε , εἰ ὁ τραχύς ὁ λεῖος , καί ὁ πυκνός ὁ μανός , καί ὁ παχύς ὁ λεπτός . ὁ γάρ τοιοῦτος οὐδείς ἀλλοιόω δύναμαι ὁ πλησιάζω ὅλος διά ὅλος . ὑπολείπω οὖν ἔτι ὁ μαλακός καί σκληρός καί γλίσχρος καί κραῦρος . ἀλλά τοι καί οὗτος ὁ μέν μαλακός καί γλίσχρος ἐκ ὁ ὁ ὑγρός εἰμί φύσις · ὁ δέ σκληρός καί ὁ κραῦρος ἐκ ὁ ὁ ξηρός . ἕτερος δέ οὐ εἰμί παρά οὗτος ἁπτός ποιότης . ὅτι δέ ὁρατός , ἤ ἀκουστός , ἤ γευστός , ἤ ὀσφρητός ποιότης ὁ ὁ ὕλη ἀλλοίωσις οὐ ἕπομαι , πρόδηλος πᾶς . γένος μέν γάρ εἰμί ἁπτός καί οὗτος , διαφέρω δέ ὁ ἴδιος ἁπτός ὁ μήτε κατά πᾶς ὁ γένος ὁ ζῷον συνίστημι , μήτε ὅλος ἀλλοιόω ὁ ὑπόκειμαι οὐσία . εἴπερ οὖν οὗτος μέν ἴδιος τις ὑπάρχω ζῷον , ὁ δέ ὁ ὅλος οὐσία ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω πρῶτος εἰμί ὁ φύσις καί κοινός πᾶς ὁ εἰμί καί ὁ στοιχεῖον δημιουργός , δῆλος ὡς ὑγρότης καί ξηρότης καί θερμότης καί ψυχρότης ἕκαστος ὁ εἰμί συνιστάω ὁ οὐσία . ὀρθός οὖν ὁ Ἱπποκράτης οὐ ἄνθρωπος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ φύσις ἐκ θερμός καί ψυχρός καί ξηρός καί ὑγρός συνίστημι φημί . καί γάρ δράω οὗτος εἰς ἀλλήλων φανερός , ὡς ἅπας ὁμολογέω , καί ὁ δράω οὐ ἐκ διάκρισις καί σύγκρισις ἔχω , ἀλλά ἐκ ὁ πάσχω τε καί ἀλλοιόω διά ὅλος ἑαυτοῦ ὁ οὐσία . ἐγώ μέν γάρ καί θαυμάζω ἐπέρχομαι ὁ Ἀθήναιος γνώμη , μήτε οὗτος ὁ νῦν λέγω , μήτε ὅσος προστίθημι Ἀριστοτέλης τε καί Χρύσιππος , λέγω , ἀλλά ἀξιόω ἐναργής ὁ στοιχεῖον χωρίς ἀπόδειξις λαμβάνω . καίτοι γε , ἐν ὄις αὐτός ἀντιλέγω Ἀσκληπιάδης , μιμνῄσκω πως καί οὗτος , οὐ ἅπας μέν ἀκριβής , οὐδέ ἀγωνιστικός , οὐδέ τάξις καί μέθοδος λογικός χράω ὁ ἀντιλογία · ὅμως δέ οὖν μιμνῄσκω , ταράσσω ἄτακτος αὐτός . οὗτος μέν οὖν ἄξιος μέμφομαι προδίδωμι ὁ Ἱπποκράτειος φυσιολογία . ἐγώ δέ ἄν εἰμί καιρός ἐνταῦθα καταπαύω ὁ πρῶτος λόγος . ὅσος γάρ ἄλλος ὁ ἀπαθής μέν ὁ οὐσία ὑποτίθημι αἵρεσις , παραπλέκω δέ ὁ κενός ἐναντιόομαι , ὁ μέν ὑπό Ἀριστοτέλης τε καί Θεόφραστος λέγω , ὁ δέ καί ἐγώ ἄν λέγω , ἴδιος πρός ἕκαστος ὁ αἵρεσις ἀντιλέγω . ἀλλά ἐκεῖνος μέν ἐκ περιουσία · ἱκανός δέ ὁ νῦν λέγω πρός ἐπιστημονικός ἀπόδειξις . οὔτε γάρ , ὡς οὐ χρή διά ὅλος ἑαυτοῦ ἀλλοιόω ὁ οὐσία , ἀντιλέγω εἰμί · ἀναιρέω γάρ οὕτως καί πόνος , καί ἡδονή , καί αἴσθησις , καί μνήμη , καί λογισμός , καί αὐτός γε ὁ ψυχή · οὔτε , ὡς ἄλλος τις ποιότης ἀλλοιόω διά ὅλος φύω παρά ὁ λέγω τέσσαρες . εἰ δέ οὗτος , καί πρῶτος Ἱπποκράτης ἅπας ἐξευρίσκω φαίνω ὁ στοιχεῖον ὁ ὁ εἰμί φύσις , καί πρῶτος αὔταρκος ἀποδείκνυμι . εἰ δέ οὐ ἐπιγράφω ὁ σύγγραμμα περί στοιχεῖον , ὡς Ἀσκληπιάδης ὁ ἰατρός , οὐδείς ἄν εἰμί οὗτος γε ζήτημα . ὁ γάρ ὁ παλαιός ἅπας περί φύσις ἐπιγράφω , ὁ Μέλισσος , ὁ Παρμενίδης , ὁ Ἐμπεδοκλῆς , Ἀλκμαίων τε καί Γοργίας , καί Πρόδικος , καί ὁ ἄλλος ἅπας . Ἀριστοτέλης δέ ἐν τε ὁ περί οὐρανός καί ὁ περί γένεσις καί φθορά ὁ περί ὁ στοιχεῖον λόγος ἐξεργάζομαι , ὥσπερ ἐν ὁ περί ﻿ ὁ οὐσία λόγος Χρύσιππος · ἀλλά οὐδέ οὗτος οὐδέτερος ἐπιγράφω ὁ βιβλίον περί στοιχεῖον . οὐδέ χρή ὄνομα ζητέω , ἀλλά ὁ δύναμις ἐξετάζω ὁ λόγος . εἴτε γάρ περί φύσις , εἴτε περί στοιχεῖον , εἴτε περί γένεσις καί φθορά , εἴτε περί οὐσία ἐπιγράφω τις ὁ νῦν ἐγώ ἐνίστημι πραγματεία , οὐδείς δήπου διαφέρω . ὁ δέ συνήθης εἰμί σχεδόν ἅπας ὁ νῦν ἐπιγράφω ὁ τοιοῦτος σύγγραμμα περί στοιχεῖον , ὀνομάζω τε διά πᾶς , οὕτως καί ἐγώ ἀγαθός δοκέω εἰμί περί ὁ κατά Ἱπποκράτης στοιχεῖον ἐπιγράφω . καί δή δοκέω ἐγώ πᾶς ὁ πρῶτος λόγος ἤδη περαίνω . εἰ γάρ τις που καί μικρός ἔτι διαφεύγω ὁ Ἱπποκράτης λέγω ἀνεξήγητος , αὐτός τις ἕκαστος , ἐκ ὅς λέγω ὁρμάω , ἐξευρίσκω ἐͅκεῖνο ῥᾴδιος . οἷον ὅτι τε ὁ γένεσις οὐ ἐκ εἷς εἰμί χρή , καί ὡς , εἰ μή ὁ θερμός ὁ ψυχρός καί ὁ ξηρός ὁ ὑγρός μέτριος πρός ἀλλήλων ἔχω καί ἴσως , ἀλλά ὁ ἕτερος ὁ ἕτερος πολύς προέχω , καί ὁ ἰσχυρός ὁ ἀσθενής , ὁ γένεσις οὐ ἄν γίγνομαι . διδάσκω γάρ ἐνταῦθα περί ὁ συμμετρία αὐτός καί ὁ κατά δύναμις ἰσότης , ὑπέρ ὅς καί ἐγώ ἐν τε ὁ περί κρᾶσις ὑπόμνημα ἐξηγέομαι , εἰͅν ὁ ἄλλος ὁ ἐφεξῆς . καί μέν δή καί ὅπως διά ὅλος κεράννυμι ὁ κεράννυμι , πότερος ὁ ποιότης μόνος , ὡς Ἀριστοτέλης ὑπολαμβάνω , ἤ καί ὁ σωματικός οὐσία διά ἀλλήλων ἔρχομαι , ὅς οὐ ἀναγκαῖος ἐπίσταμαι ὁ ἰατρός . ὅθεν οὐδέ Ἱπποκράτης ἀποφῄναμαι τις περί οὗτος , ἀλλά ἀρκέω μόνος ὁ διά ὅλος κράω ὁ στοιχεῖον . οὗτος γάρ εἰμί ἐγώ χρεία πρός τε ὁ περί κρᾶσις πραγματεία , ὅς ἐφεξῆς ὅδε διέρχομαι , καί προσέτι ὁ περί φάρμακον . λέγω δέ εἰͅν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος πραγματεία περί ὁ χρεία αὐτός ἐπιπολύ . ἐν δέ ὁ πάρειμι τοσοῦτος λέγω ἀποχράω πρός ὁ ἐνίστημι λόγος , ὅτι ὁ ὑπό Ἀσκληπιάδης λέγω ἐν ὁ περί στοιχεῖον βιβλίον πρός ὁ ὅλος διά ὅλος κεράννυμι ἀλλήλων ὁ οὐσία οὐδείς ἅπτω ὁ ὁ ποιότης μόνος κεράννυμι λέγω . ὥστε , εἰ καί διά μηδείς ἄλλος , διά γοῦν ὁ γε ἀσφαλής αἱρέω ὁ δόγμα , καί λεκτέος , ὡς ἐν ὁ μείγνυμι ὁ οἶνος , εἰ τυγχάνω , ὁ ὕδωρ , καί καταθραύω μέχρι μικρός ἑκάτερος ὁ μόριον , δράω καί πάσχω αὐτός εἰς ἀλλήλων συμβαίνω καί μεταδίδωμι ὁ ποιότης ἀλλήλων ἑτοῖμος , ὅσος περ ἄν εἰς ἐλαχύς καταθραύω , καί διά οὗτος κινέω ἐπί πολύς ὁ μείγνυμι ἀλλήλων ὁ τοιοῦτος , ὁ εἰς ἐλαχύς διαίρεσις αὐτός μηχανάομαι . καί μέν δή καί ὁ μάλα ἑνόω ὁ ποιότης ἀλλήλων ὁ ἐπί πολύς ἀναμίσγω τε καί χρονίζω ὁμολογέω ὁ λόγος . χρόνος γάρ δέω ὁ μικρός μόριον ὁ κεράννυμι , ἵνα εἰς ἀλλήλων δράω καί πάσχω τέλειος , καί οὕτως εἷς ἀπεργάζομαι ὁ ὅλος ὅμοιος ἑαυτοῦ πάντῃ . διά οὗτος εἰͅν ὁ παραχρῆμα μέν οἷος τε διαχωρίζω πάλιν ἀπό ἀλλήλων ἔνιοι ὁ ἀναμίσγω · εἰ δέ ἐπί πολύς χρονίζω , ὡς ἑνόω ὁ πᾶς , ἀμήχανος ἔτι διακρίνω τε καί διαιρέω ἀπό ἕτερος ἕτερος . ἀλλά περί μέν ὁ τρόπος ὁ διά ὅλος κρᾶσις λέγω τις εἰͅν ὁ περί φάρμακον .