galenus.de-elementis-ex-hippocrate-libri-ii 1.3
Πόσος δέ τις ὁ σύμπας αὐτῶν ἀριθμός ἐστιν , ἔτ’ ἄδηλον , ἐφεξῆς δὲ τοῦτο ζητείσθω . καίτοι τάχ’ ἂν ἴσως ἄμεινον εἴη , περὶ τῶν ὑπολοίπων δυοῖν αἱρέσεων , ὧν ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐμνημόνευσα , πρότερον διελθεῖν , ὧν κοινόν ἐστι τὸ ἐξ ἀλλοιουμένων τῶν πρώτων στοιχείων ὑπάρχειν ἅπαν τὸ ἀλγεῖν πεφυκὸς σῶμα . τέσσαρες μὲν γὰρ αἱ πᾶσαι δόξαι κατὰ τὴν διαίρεσιν εὑρίσκονται . πρώτη μὲν , ἡ ἐξ ἀναισθήτων τε ἅμα καὶ ἀπαθῶν . δευτέρα δὲ , ἡ ἐξ αἰσθητικῶν μὲν , ἀπαθῶν δέ · ὧν κοινὸν ἦν ἀμφοῖν τὸ ἐξ ἀπαθῶν . καὶ τοῦτο δείξαντες ἀδύνατον , ἀμφοτέρων ἀπεχωρήσαμεν τῶν δοξῶν . λοιπαὶ δ’ ἦσαν δύο , μία μὲν ἐξ αἰσθητικῶν τε ἅμα καὶ πασχόντων τῶν πρώτων στοιχείων συνιστῶσα τὸ αἰσθανόμενον σῶμα . δευτέρα δὲ , ἡ ἐξ οὐκ αἰσθητικῶν μὲν , πασχόντων δέ . κοινὸν γὰρ καὶ ταύταις ἦν τὸ ἐκ πασχόντων . ἴδωμεν οὖν , εἰ κᾀν ταύταις ἡ ἑτέρα τῶν αἱρέσεών ἐστιν ἀδύνατος , ἢ τὸ μὲν δυνατὸν ἔχουσιν ὁμοίως , ὁποτέρα δ’ αὐτῶν οὐ δυνατὸν ἔχει μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰ ὄντως ἀληθής ἐστιν , ὑπολείπεται ζητεῖν . εὑρήσεις οὖν , εἰ προσέχεις τὸν νοῦν , ἀμφοτέρας ἐχούσας τὸ δυνατόν . εἰ μὲν γὰρ αὐτὰ τὰ μόρια δοκιμάζειν ﻿ ἐθέλεις καὶ σκοπεῖσθαι τῷ λόγῳ , πάντα ἐστὶν αἰσθητικὰ καὶ παθητικὰ τῶν αἰσθητικῶν σωμάτων , ὡς ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐπὶ τῆς σαρκὸς ἐλέγετο . εἰ δὲ τὰ πρῶτα στοιχεῖα σκοποίης , ἐνδέχεται , τούτων ἀναισθήτων μὲν ὑποκειμένων , εἰς ἄλληλα δὲ τὸ δρᾷν καὶ πάσχειν ἐχόντων πολυειδῶς , ἐν πολλαῖς ταῖς κατὰ μέρος ἀλλοιώσεσι γενέσθαι τὸ αἰσθητικὸν σῶμα . πᾶσα γὰρ ἡ ἐκ πλειόνων σύνθεσις , ἂν μὲν , οἶά πέρ ἐστι τὰ συντιθέντα , τοιαῦτα φυλάττηται διὰ παντὸς , οὐδεμίαν ἔξωθεν ἐπικτήσεται νεωτέραν ἰδέαν , ἣ μὴ κᾀν τοῖς συντιθεῖσιν ὑπῆρχεν · εἰ δ’ ἐξαλλάττοιτο καὶ μεταβάλλοιτο καὶ πολυειδῶς ἀλλοιοῖτο τὰ συντιθέντα , δύναιτ’ ἂν ὑπάρξαι τι τῷ συνθέτῳ κατὰ γένος ἕτερον , ὃ μὴ τοῖς πρώτοις αὐτοῦ στοιχείοις ὑπῆρχεν . ἴσως δὲ καὶ παραδείγματος ὑπὲρ σαφηνείας δεήσει τῷ λόγῳ . φημὶ δὴ , τὴν οἰκίαν ἐκ λίθων καὶ πλίνθων καὶ ξύλων καὶ κεράμων γεγονυῖαν οὐδὲν ἐπικτήσασθαι κατὰ γένος ἕτερον , ὃ μὴ καὶ τοῖς συντιθεῖσιν αὐτὴν ὑπῆρχεν . σκληρότητα γοῦν ἐκείνων ἕκαστον εἶχε , καὶ βάρος , καὶ σχῆμα , καὶ χρῶμα , καὶ μέγεθος , ἃ καὶ τῷ δημιουργήματι πρόσεστιν . σκληρότης μὲν γὰρ , χρῶμα καὶ βάρος ἀκριβῶς ταὐτὰ τοῖς συντιθεῖσιν . οὐ γὰρ δὴ σκληρὰ μὲν ἐκεῖνα , μαλακὴ δ’ αὕτη , καὶ βαρέα μὲν ἐκεῖνα , κούφη δ’ αὕτη , καὶ λευκὰ μὲν ἐκεῖνα , μέλαινα δ’ αὕτη . σχῆμα δὲ καὶ μέγεθος ἔχει μὲν καὶ ἡ οἰκία , διότι καὶ τοῖς συντιθεῖσιν αὐτὴν ὑπῆρχεν , οὐ μὴν ἀκριβῶς γε ταὐτὸν οὔτε μέγεθος , οὔτε σχῆμα τοῖς συντιθεῖσι πρὸς τὸ ὅλον . ἀλλ’ οὐ τοῦτο ζητεῖται νῦν , εἰ μείζων ἡ οἰκία τῶν πλίνθων , ἢ προμήκης μὲν αὕτη , τετράγωνοι δ’ οὗτοι , ἀλλ’ εἰ διὰ τοῦτο καὶ μεγέθους καὶ σχήματος αὐτῇ μέτεστιν , ὅτι καὶ τοῖς συντιθεῖσιν . ἐπεί τοι τίς οὐκ οἶδεν , ὡς ἡ διαγώνιος εὐθεῖα τὸ τετράγωνον χωρίον εἰς δύο τρίγωνα τέμνει ; καὶ ὡς ἐξ ἐκείνων τῶν δύο τριγώνων συνιόντων ἓν ἀποτελεῖται τετράγωνον ; ἀλλὰ καὶ τὸ τρίγωνον καὶ τὸ τετράγωνον σχήματα . καὶ μὲν δὴ καὶ δύο ἡμικύκλια συντεθειμένα τὸν ὅλον ἀπεργάζονται κύκλον . ὥστε ἐξ ἄλλων μὲν ἄλλο τι γενέσθαι συγχωρήσομεν , οὐ μὴν ἀνομοιογενές . καὶ γὰρ τὰ σχήματα σχημάτων εἰσὶν ἀπεργαστικὰ , καὶ τὰ μικρότερα μεγέθη τῶν μειζόνων μεγεθῶν · οὐ μέντοι σχήματα μεγεθῶν , ἢ μεγέθη σχημάτων . ὥστ’ ἐκ μὲν τῶν μὴ μεταβαλλόντων τὰς ποιότητας τῶν στοιχείων οὐκ ἐγχωρεῖ γενέσθαι τι τῶν ἑτερογενῶν , ἐκ δὲ τῶν μεταβαλλόντων ἐγχωρεῖ . δύναται γὰρ ἐν πολλαῖς ταῖς μεταξὺ γενομέναις μεταβολαῖς τὸ τέως μέλαν αὖθις γενέσθαι λευκὸν , καὶ τὸ τέως λευκὸν αὖθις μέλαν , καὶ τὸ νῦν ἀναίσθητον αὖθις αἰσθητικόν . ὅσοι μὲν οὖν ἐκ πυρὸς , καὶ ὕδατος , καὶ γῆς , καὶ ἀέρος , ἀλλοιουμένων τε καὶ μεταβαλλομένων , καὶ κεραννυμένων δι’ ὅλων , ἀξιοῦσι γίνεσθαί τι τῶν συνθέτων σωμάτων αἰσθητικὸν , ἐνδεχόμενα λέγουσιν . ὃσοι δὲ μενόντων , οἷά πέρ ἐστι , καὶ μόνον οὕτως ἀλλήλοις ἀναμιγνυμένων , ὥσπερ ἐν σωρῷ πυρῶν καὶ κριθῶν , ἐρεβίνθων τε καὶ κυάμων , ἀδυνάτοις ἐπιχειροῦσιν . ὅλως γὰρ οὐδὲν διαφέρει πῦρ , ἢ ὕδωρ , ἢ ἀέρα , ἢ γῆν συνελθόντα φάσκειν αἰσθητικὸν ἀπεργάσασθαι σῶμα , ἢ ὥσπερ οἱ πρὸ τούτων ἔλεγον τὰς ἀτόμους . οὐδὲ γὰρ ἐνδέχεται , τῶν στοιχείων ἀπαθῶν μὲν ὄντων , ἐξ ἀναισθήτων δὲ πολλῶν συνελθόντων , ἓν αἰσθητικὸν ἀπεργάσασθαι σῶμα . δέδεικται γὰρ , ὡς οὐδὲν ἑτερογενὲς δύναται προσελθεῖν τοῖς συντεθειμένοις . αἴσθησις δέ γε πάντῃ γένους ἐστὶν ἑτέρου , σχήματός τε καὶ βάρους , καὶ σκληρότητος , ἃ ταῖς ἀτόμοις ὑπῆρχεν , ὥσπερ αὖ καὶ τῶν ἄλλων , ἃ πυρὶ , καὶ γῇ , καὶ ἀέρι , καὶ ὕδατι . καὶ γὰρ παρὰ τὰ χρώματα , καὶ τοὺς χυμοὺς , καὶ τὰς ἀτόμους , καὶ πάνθ’ ἁπλῶς εἰπεῖν τὰ ἄλλα τὰ τοῖς σώμασιν ὑπάρχοντα , ἕτερόν ἐστι τὸ τῆς αἰσθήσεως γένος . ὥστ’ οὐκ ἐξ ἀτόμων , οὔτ’ ἐκ πυρὸς , καὶ γῆς , καὶ ἀέρος , καὶ ὕδατος ἐγχωρεῖ γενέσθαι τὸ αἰσθητικὸν σῶμα , μενόντων ἀμεταβλήτων καὶ τοιούτων , οἷά πέρ ἐστι κατὰ τὴν ἑαυτῶν φύσιν , καὶ μὴ πασχόντων . ἢ τοίνυν ἐξ αἰσθητικῶν τε καὶ πασχόντων τῶν πρώτων στοιχείων , ἢ ἐξ ἀναισθήτων μὲν , ἀλλὰ μεταβάλλεσθαι καὶ ἀλλοιοῦσθαι δυναμένων , ἀναγκαῖόν ἐστι συνίστασθαι τὸ μέλλον αἰσθήσεσθαι . ταῦτα μὲν οὖν , ὅτι τε πλείω πάντως ἑνός ἐστι τὰ στοιχεῖα , καὶ ὅτι παθητικὰ , δείκνυσιν . εἰ δ’ ἐκ τῶν πρώτων αἰσθητικῶν ἁπάντων , ἢ οὖκ αἰσθητικῶν , οὔπω δείκνυσιν · ἄμφω γὰρ ἐνδέχεσθαί φασιν . ὅτι μέντοι πάντως ἐστί τινα τὰ μὴ αἰσθητικὰ , πρόδηλον ἐκ τοῦ καὶ τῶν συνθέτων εἷναί τινα τοιαῦτα . ἐπεὶ δ’ αὐτάρκως ἀποδέδεικται τοῦτο τοῖς γ’ ἀκολουθεῖν ἀποδείξει μεμαθηκόσιν , ἐφεξῆς ἂν εἴη διελθεῖν ἄμεινον , ὃ πολλάκις τε καὶ πολλαχοῦ τῶν Ἱπποκράτους συγγραμμάτων ἐπιδείκνυμι , ὡς ἓν τῶν ὁμοειδῶν εἰπὼν ἡμῖν ἐπιτρέπει τὰ λοιπὰ τὰ τὴν αὐτὴν ἐκείνῳ δύναμιν ἔχοντα προστιθέναι τῷ λόγῳ . ﻿ καὶ δὴ καὶ νῦν οὕτω μοι δοκεῖ πεποιηκέναι , δείξας μὲν αὐτὸς ἐξ ἑνὸς φαινομένου τὸ τῆς δόξης ἀδύνατον , ἀπολιπὼν δ’ ἡμῖν ἐκ τῶν τὴν αὐτὴν ἐκείνῳ δύναμιν ἐχόντων ἀποδεικνύναι πολυειδῶς . ἕν μὲν γὰρ τῶν φαινομένων ἐστὶ τὸ ἀλγεῖν ἡμᾶς . ἐδείχθη δὲ τοῦτο γενέσθαι μὴ δυνάμενον ἄνευ τοῦ πάσχειν · ᾧ πάλιν εἵπετο πλείω πάντως εἶναι τὰ στοιχεῖα , τὸ γὰρ ἓν οὐχ οἷόν τε ἦν πάσχειν , μηδενὸς ὄντος τοῦ διατιθέντος αὐτό . ὥσπερ οὖν ἐκ τῶν ἀλγούντων σωμάτων , οὕτω κᾀκ τῶν ἡδομένων ἔχεις ἀποδεικνύναι ταὐτόν · καὶ ὥσπερ ἀπὸ τούτων , οὕτω κᾀκ τῶν αἰσθανομένων · ὥσπερ κᾀγὼ νῦν ἐξεπίτηδες ἐποίησα πολλαχόθεν τοῦ λόγου . καὶ μὴν εἰ μήτε ἡδονὴ , μήτε πόνος , ἀλλὰ μηδ’ αἴσθησις ὅλως ἐστὶ τοῖς ἀπαθέσι στοιχείοις , οὐδὲ μνήμη δήπουθεν , οὐδὲ ἀνάμνησις , οὐδὲ φαντασία · ῥίζα γὰρ αὐτῶν ἐστι καὶ οἷον πηγὴ πάντων ἡ αἴσθησις . εἰ δὲ μηδὲν τούτων , οὐδ’ ἄλλο οὐδὲν τῶν ψυχικῶν ἔργων , ὥστ’ οὐδὲ ψυχή . θαυμάζειν οὖν ἄξιον τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν τὸ τάχος τῆς ἑρμηνείας . ἐν ἐλαχίστοις γὰρ ὁ Ἱπποκράτης ὀνόμασι πάντ’ ἐνεδείξατο ταῦτα , καὶ ἰσχυρῶς ἀπέδειξεν , ὡς οὐκ ἔστιν ἓν τὸ στοιχεῖον . ἀλλὰ γὰρ ἐπειδὴ καὶ περὶ τούτου διεληλύθαμεν , ἴδωμεν , ὅπως συνάπτει τῷ προειρημένῳ λόγῳ . τὸν ἐφεξῆς . ἔχει δ’ ἡ σύμπασα ῥῆσις ᾧδε . ἐγὼ δέ φημι , εἰ ἓν ἦν ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτ’ ἂν ἤλγεεν . οὐδὲ γὰρ ἂν ἦν ὑφ’ ὅτου ἀλγήσειεν , ἓν ἐών . εἰ δὲ καὶ ἀλγήσειεν , ἀνάγκη καὶ τὸ ἰώμενον ἓν εἶναι . εἰ ἓν , φησὶν , ὑπῆρχεν ὁ ἄνθρωπος , οὐκ ἂν ἤλγει . εἰ δέ γε καὶ ἤλγει , ἀναγκαῖον ἂν ἦν ἓν εἶναι καὶ τὸ ἰώμενον . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον τοῦ σχήματος τοῦ συλλογιστικοῦ καὶ τὸν ἀπὸ τῆς ἰάσεως ἐρωτᾷ λόγον , ὥσπερ ἠρώτησεν καὶ τὸν ἀπὸ τῶν ἀλγημάτων . ἀκόλουθον γὰρ λαβὼν τῷ προτέρῳ τὸ δεύτερον , εἶτ’ αὖθις προσλαβὼν τὸ ἀντικείμενον τῷ ἑπομένῳ , περαίνει τὸ ἀντικείμενον τῷ ἡγουμένῳ . εἴπερ γὰρ ἕν ἦν ὁ ἄνθρωπος , οὐκ ἂν ἤλγησεν · ἀλγεῖ δέ γε · οὐκ ἄρα ἕν ἐστιν . ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ ἀπὸ τῆς ἰάσεως ἐρωτηθήσεται λόγος . εἰ ἓν ὢν ὁ ἄνθρωπος ἀλγεῖ , καὶ ὁ τρόπος τῆς ἰάσεως εἷς ἐστιν · οὐχ εἷς δέ γε ὁ τρόπος τῆς ἰάσεως · οὐκ ἄρα ἓν ὢν ὁ ἄνθρωπος ἀλγεῖ δεῖ τοίνυν κᾀνταῦθα πάλιν , ὡς καὶ πρόσθεν ἐποιήσαμεν , ὅτι τε τῷ προτέρῳ τὸ δεύτερον ἀκολουθεῖ , καὶ ὅτι καλῶς προσλαμβάνεται τὸ τοῦ λήγοντος ἀντικείμενον , ἀποδείξαντας ἡμᾶς , ἐξήγησίν τε ἅμα καὶ πίστιν τὴν δέουσαν παρασχέσθαι τῷ λόγῳ . ὅτι μὲν οὖν , εἴπερ ἕν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , οὐκ ἂν ἤλγησεν , ἐν τοῖς πρὸ τούτου λόγοις ἐπεμνήσαμεν . ὅτι δ’ , εἴπερ καὶ ἤλγησεν , ἕνα τῆς ἰάσεως ἐχρῆν εἶναι τὸν τρόπον , ᾧδ’ ἂν μάλιστα καταμάθοις , εἰ λογίσαιο τὸ ὑπὸ μηδενὸς τῶν ἔξωθεν . πάσχον ὑπὸ τῆς οἰκείας φύσεως πάσχειν αὐτό . μιᾶς οὖν ἑκάστῳ τῆς οἰκείας ὑπαρχούσης φύσεως , ἔσται μὲν δήπου καὶ τὸ πάθος ἕν . ἀκολουθεῖ δ’ ἐξ ἀνάγκης αὐτῷ καὶ ἡ εἰς τὸ κατὰ φύσιν ἐπάνοδος μία . τοῦτο δ’ ἦν ἡ ἴασις · ὥστε καὶ ἡ ἴασις ἔσται μία τοῦ δι’ ἑαυτοῦ πάσχοντος , ὥσπερ καὶ τὸ ἰώμενον ἕν . ὅτι δέ γε ἅπαντα ταῦτα τὰ νῦν εἰρημένα ψευδῆ προφανῶς εἰσιν , οὐ δέομαι λέγειν , ἀλλ’ ἕπεται τῇ πρώτῃ τῶν ὑποθέσεων , ἣν ἀδύνατόν γε παντὸς μᾶλλον οὖσαν ἐκ περιουσίας ὁ Ἱπποκράτης προσήκατο , καὶ οὐδὲν ἧττον ἀπέδειξε κᾀκ ταύτης τῆς ὑποθέσεως , ὅπερ ἐξ ἀρχῆς αὐτῷ προὔκειτο . τὸ μὲν γὰρ , εἰ ἕν ἐστι τὸ στοιχεῖον , οὐκ ἂν ἀλγεῖν ἡμᾶς , ἀληθές . τὸ δέ γε ὑποθέσθαι , κᾂν εἰ ἕν ἦν τὸ στοιχεῖον , ἡμᾶς ἀλγεῖν , οὐκ ἀληθές . ἀλλ’ ὅμως ὑποτίθεται τοῦτο , δεικνὺς ἐκ τῶν ἑπομένων αὐτῷ τὸ καὶ οὕτως ἀνατρέπεσθαι τὴν ἀρχήν . ἕν μὲν γὰρ καὶ τὸ νόσημα , καὶ τὸ εἶδος τῆς ἰάσεως ἔσται , καὶ τὸ ἰώμενον ἕν ἐστιν · οὐχὶ δέ γε τὸ ἰώμενον ἕν · ὑπόθεσις ἄρα ψευδὴς ἡ ἕν εἶναι λέγουσα τὸ στοιχεῖον . ὅτι δὲ οὐχ ἕν τὸ ἰώμενον , ἐναργές . καὶ γὰρ θερμαινόμενος ὅδε τις ἐθεραπεύθη . καὶ ἄλλον εὑρήσεις , ὃς οὐδὲν ἧττον ἐθεραπεύθη ψυχόμενος , εἴθ’ ὑγραινόμενος . οὐκ ὀλίγους δ’ εὑρήσεις , οἳ διὰ τῶν ξηραινόντων ἰάθησαν . ἀλλ’ οὐδ’ εἰ διὰ τῶν στρυφνῶν ἢ πικρῶν ἐθεραπεύθη τις , ἤδη καὶ πάντες . εἰσὶ γὰρ οἱ διὰ τῶν ἁλμυρῶν ἢ γλυκέων . οὕτω δὲ καὶ διὰ τῶν ἐπεχόντων τὴν κοιλίαν ὅδε τις ἐθεραπεύθη . ἕτερος δὲ διὰ τῶν ὑπαγόντων . καὶ ὁ μὲν διὰ τῶν πυκνούντων , ὁ δὲ διὰ τῶν ἀραιούντων . καὶ , καθόλου φάναι , τρόπον ἰάσεως οὐδένα δυνατόν ἐστιν εὑρεῖν , οὗ μὴ καὶ τοὐναντίον εὑρήσεις . ὥστ’ ὀρθῶς εἶπεν , ὅτι τὸ ἰώμενον οὐχ ἕν ἐστιν . ἀλλὰ καὶ ταύτης γε τῆς προτάσεως , καὶ τῆς ἑτέρας , ἣν ἐξ ὑποθέσεως ἔλαβε , τὸ μὴ ἕν εἶναι τὸ στοιχεῖον ἐπεραίνετο , καὶ γίνεται σύμπας ἐρωτώμενος λόγος τοιοῦτος . εἰ ἓν ὢν ὁ ἄνθρωπος ἀλγεῖ , καὶ ὁ τρόπος τῆς ἰάσεως εἷς ἐστιν · οὐχὶ δέ γε ὁ τρόπος τῆς ﻿ ἰάσεως εἶς · οὐκ ἄρα ἕν ὢν ὁ ἄνθρωπος ἀλγεῖ . μηκέτ’ οὖν ἐπιζητῶμεν τὸ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ συγγράμματος εἰρημένον ὑπ’ αὐτοῦ , μήθ’ ἑτέρως ἐξηγώμεθα παρὰ ταῦτα τὰ νῦν εἰρημένα , σαφῶς γε ἤδη τὴν γνώμην ἅπασαν ἐπιστάμενοι τοῦ ἀνδρός . ἀλλ’ ἐπειδὰν εἴπῃ , ὅστις μὲν εἴωθεν ἀκούειν λεγόντων ἀμφὶ τῆς φύσεως τῆς ἀνθρωπίνης , προσωτέρω ἢ ὁκόσον αὐτέης ἐς ἰατρικήν ἀφίκει , τουτέῳ μὲν οὐκ ἐπιτήδειος ὁ λόγος ὅδε ἀκούειν · οὐδὲ γὰρ τὸ πάμπαν ἠέρα λέγω τὸν ἄνθρωπον εἷναι , οὔτε πῦρ , οὔτε ὕδωρ , οὔτε γῆν , οὔτ’ ἄλλο οὐδὲν , ὅ τι μὴ φανερόν ἐστιν ἓν ἐὸν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ · ὅταν ταῦτα λέγῃ , μὴ συνάπτοντές τε καὶ ψιλοῦντες ἀναγινώσκωμεν ὡς ἓν μέρος λόγου τὸ ἓν ἐὸν , ὥσπερ οἱ πολλοὶ τῶν Ἱπποκρατείων ἐποίησαν , ἀλλὰ δασύνοντές τε καὶ διϊστῶντες εἰς δύο μόρια , ὡς εἰ καὶ οὕτως εἶπεν , οὔτε γὰρ τὸ πάμπαν ἠέρα λέγω εἶναι τὸν ἄνθρωπον , οὔτε πῦρ , οὔτε ὕδωρ , οὔτε γῆν , οὔτε ἄλλο οὐδὲν , ὅ τι μὴ φανερόν ἐστιν ἓν καὶ μόνον ὑπάρχον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . ὅτι μὲν γὰρ ὁ πρῶτος αὐτῷ λόγος ἅπας περὶ τοῦ μὴ ἓν εἶναι τὸ στοιχεῖόν ἐστιν , ἐπιδέδεικται μὲν καὶ ἐξ ἓν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον , οὐδὲν δὲ ἧττον κᾀξ ὧν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ , μετὰ τὴν προγεγραμμένην ῥῆσιν , ταύτην ἐπιφέρει . φασὶ γὰρ ἕν τε εἶναι , ὅ τί ἐστι , καὶ τοῦτο εἶναι τὸ ἕν τε καὶ τὸ πᾶν , κατὰ δὲ τὰ ὀνόματα ἀλλήλοις οὐχ ὁμολογέουσι . λέγει δ’ αὐτῶν ὁ μέν τις , ἠέρα εἶναι τοῦτο τὸ ἕν τε καὶ τὸ πᾶν , ὁ δὲ ὕδωρ , ὁ δὲ γῆν , ὁ δὲ πῦρ . εἶτ’ ἐφεξῆς πάλιν · τῶν ἰατρῶν οἱ μέν τινες λέγουσιν , ὡς ὁ ἄνθρωπος αἷμα μόνον ἐστὶ , οἱ δὲ αὐτέων χολὴν , ἔνιοι δὲ φλέγμα . εἷθ’ ἑξῆς ἀρξάμενος αὐτοῖς ἀντιλέγειν , πρώτην μὲν ἐκείνην γράφει τὴν ῥῆσιν , ἣν πρώτην ἐξήγημαι , κοινῇ πρός τε τοὺς φυσικοὺς καὶ τοὺς ἰατροὺς ἰσχύουσαν . εἶτ’ ἰδίᾳ πρὸς τοὺς ἰατροὺς ἀντιλέγει κατὰ τήνδε τὴν ῥῆσιν . ἀξιῶ δ’ ἔγωγε , τὸν φάσκοντα αἷμα μόνον εἶναι τὸν ἄνθρωπον , καὶ ἄλλο μηδὲν , δεικνύναι αὐτὸν μὴ μεταβάλλοντα τὴν ἰδέαν , μήτε γίνεσθαι παντοῖον , ἀλλ’ ἢ ὥρην τινὰ τοῦ ἐνιαυτοῦ , ἢ τῆς ἡλικίας τῆς τοῦ ἀνθρώπου , ἐν ᾗ αἷμα ἕν ἐὸν φαίνεται μόνον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ . εἰκὸς γὰρ ἐστὶν , εἶναι μίαν γέ τινα ὥρην , ἐν ᾖ φαίνεται αὐτὸ ἐν ἑωϋτῷ ὅ τί ἐστι . τὰ αὐτὰ δὲ λέγω καὶ περὶ τοῦ φάσκοντος , φλέγμα μόνον εἶναι τὸν ἄνθρωπον , καὶ περὶ τοῦ φάσκοντος , χολήν . τελειώσας δὲ τοῦτον τὸν λόγον ἐφεξῆς πάλιν ἐπιφέρων ἐρεῖ · πρῶτον μὲν οὖν ἀνάγκη τὴν γένεσιν γίνεσθαι μὴ ἀφ’ ἑνός . πῶς γὰρ ἂν ἕν γε ὂν ἄλλο τι γεννήσειεν , εἰ μή τινι μιχθείη ἄλλῳ ; καὶ πάλιν ἐφεξῆς · ὥστε πῶς εἰκὸς ἀπὸ ἑνός τι γεννηθῆναι , ὅπου γε οὐδὲ ἀπὸ τῶν πλειόνων γίνεται , ἢν μὴ τύχη καλῶς ἔχοντα τῆς πρὸς ἄλληλα κοινωνίας ; καὶ πάλιν ἐφεξῆς · ἀνάγκη τοίνυν , τῆς φύσεως τοιαύτης ἐούσης καὶ τῆς τοῦ ἀνθρώπου , καὶ τῆς τῶν ἄλλων ἁπάντων , μὴ ἕν εἶναι τὸν ἄνθρωπον . καὶ πάλιν ἐν τοῖς ἐφεξῆς · ἀνάγκη τοίνυν , ὅτι τοσοῦτον διήλλακται ἀλλήλων τὴν ἰδέαν τε καὶ τὴν δύναμιν , μὴ ἕν εἶναι αὐτὰ , εἴπερ μὴ πῦρ τε καὶ ὕδωρ ἕν ἐστιν . ἕν τε οὖν τούτοις ἅπασι καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα πάλιν οὐδὲν ἄλλο ἢ τοῖς ἕν ἀξιοῦσιν εἶναι τὸ στοιχεῖον ἀντιλέγει σαφῶς . δῆλον οὖν , ὅτι καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου τοῦτ’ εἶπεν , ὅπερ ἡμεῖς ἐξηγησόμεθα , τὸ μήτε ἀέρα μόνον ὑπάρχειν ἐν τῷ σώματι , μήτε πῦρ , μήτ’ ἄλλο μηδὲν , ὅτι μὴ φανερόν ἐστιν ἕν ὑπάρχον ἐν τῷ σώματι . καὶ γὰρ αὖ καὶ ὅταν εἴπῃ · οἱ δὲ λέγοντες , ὡς ἕν ἐστιν ὁ ἄνθρωπος , δοκέουσί μοι ταύτῃ τῇ γνώμῃ χρέεσθαι · πόθεν ὁρμηθέντες ἔνιοι τὸν ἄνθρωπον ἕν εἶναί φασι , διηγεῖται , κᾀπειδὰν ἀντιλέγων αὐτοῖς ἐρεῖ · καίτοι τὸ μὲν πρῶτον ἐν τῇσιν ὑπερκαθάρσεσιν οὐδείς πω ἀπέθανε χολὴν μόνην καθαρθείς . ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλοιν χυμῶν ἐν τοῖς μετὰ ταῦτα πεποίηται τὸν λόγον , ὡς οὐχ εἶς χυμός ἐστι παντελῶς ἡ φύσις τοῦ ἀνθρώπου , τοῦτ’ ἔστι τὸ στοιχεῖον , ἀλλ’ οἱ τέτταρες , οὐδὲν ἄλλο , ἢ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς ὑπέθετο , περαίνει , τὸ μὴ ἕν εἶναι τὸν ἄνθρωπον . ἔστι μὲν οὖν ἠλίθιος ἡ δόξα καὶ τῶν φυσικῶν φιλοσόφων , καὶ τῶν ἰατρῶν , ὅσοι στοιχεῖον ἓν εἶναί φασιν , ἢ τοῦ παντὸς , ἢ τοῦ ἀνθρώπου .
Lemmas: πόσος δέ τις ὁ σύμπας αὐτός ἀριθμός εἰμί , ἔτι ἄδηλος , ἐφεξῆς δέ οὗτος ζητέω . καίτοι τάχα ἄν ἴσως ἀγαθός εἰμί , περί ὁ ὑπόλοιπος δύο αἵρεσις , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν μνημονεύω , πρότερος διέρχομαι , ὅς κοινός εἰμί ὁ ἐκ ἀλλοιόω ὁ πρῶτος στοιχεῖον ὑπάρχω ἅπας ὁ ἀλγέω φύω σῶμα . τέσσαρες μέν γάρ ὁ πᾶς δόξα κατά ὁ διαίρεσις εὑρίσκω . πρῶτος μέν , ὁ ἐκ ἀναίσθητος τε ἅμα καί ἀπαθής . δεύτερος δέ , ὁ ἐκ αἰσθητικός μέν , ἀπαθής δέ · ὅς κοινός εἰμί ἄμφω ὁ ἐκ ἀπαθής . καί οὗτος δείκνυμι ἀδύνατος , ἀμφότερος ἀποχωρέω ὁ δόξα . λοιπός δέ εἰμί δύο , εἷς μέν ἐκ αἰσθητικός τε ἅμα καί πάσχω ὁ πρῶτος στοιχεῖον συνιστάω ὁ αἰσθάνομαι σῶμα . δεύτερος δέ , ὁ ἐκ οὐ αἰσθητικός μέν , πάσχω δέ . κοινός γάρ καί οὗτος εἰμί ὁ ἐκ πάσχω . ὁράω οὖν , εἰ εἰͅν οὗτος ὁ ἕτερος ὁ αἵρεσις εἰμί ἀδύνατος , ἤ ὁ μέν δυνατός ἔχω ὅμοιος , ὁπότερος δέ αὐτός οὐ δυνατός ἔχω μόνος , ἀλλά καί εἰ ὄντως ἀληθής εἰμί , ὑπολείπω ζητέω . εὑρίσκω οὖν , εἰ προσέχω ὁ νόος , ἀμφότερος ἔχω ὁ δυνατός . εἰ μέν γάρ αὐτός ὁ μόριον δοκιμάζω ﻿ ἐθέλω καί σκοπέω ὁ λόγος , πᾶς εἰμί αἰσθητικός καί παθητικός ὁ αἰσθητικός σῶμα , ὡς ὀλίγος ἔμπροσθεν ἐπί ὁ σάρξ λέγω . εἰ δέ ὁ πρῶτος στοιχεῖον σκοπέω , ἐνδέχομαι , οὗτος ἀναίσθητος μέν ὑπόκειμαι , εἰς ἀλλήλων δέ ὁ δράω καί πάσχω ἔχω πολυειδής , ἐν πολύς ὁ κατά μέρος ἀλλοίωσις γίγνομαι ὁ αἰσθητικός σῶμα . πᾶς γάρ ὁ ἐκ πολύς σύνθεσις , ἐάν μέν , οἷος περ εἰμί ὁ συντίθημι , τοιοῦτος φυλάσσω διά πᾶς , οὐδείς ἔξωθεν ἐπικτάομαι νέος ἰδέα , ὅς μή εἰͅν ὁ συντίθημι ὑπάρχω · εἰ δέ ἐξαλλάσσω καί μεταβάλλω καί πολυειδής ἀλλοιόω ὁ συντίθημι , δύναμαι ἄν ὑπάρχω τις ὁ σύνθετος κατά γένος ἕτερος , ὅς μή ὁ πρῶτος αὐτός στοιχεῖον ὑπάρχω . ἴσως δέ καί παράδειγμα ὑπέρ σαφήνεια δέω ὁ λόγος . φημί δή , ὁ οἰκία ἐκ λίθος καί πλίνθος καί ξύλον καί κέραμος γίγνομαι οὐδείς ἐπικτάομαι κατά γένος ἕτερος , ὅς μή καί ὁ συντίθημι αὐτός ὑπάρχω . σκληρότης γοῦν ἐκεῖνος ἕκαστος ἔχω , καί βάρος , καί σχῆμα , καί χρῶμα , καί μέγεθος , ὅς καί ὁ δημιούργημα πρόσειμι . σκληρότης μέν γάρ , χρῶμα καί βάρος ἀκριβής αὐτός ὁ συντίθημι . οὐ γάρ δή σκληρός μέν ἐκεῖνος , μαλακός δέ οὗτος , καί βαρύς μέν ἐκεῖνος , κοῦφος δέ οὗτος , καί λευκός μέν ἐκεῖνος , μέλας δέ οὗτος . σχῆμα δέ καί μέγεθος ἔχω μέν καί ὁ οἰκίον , διότι καί ὁ συντίθημι αὐτός ὑπάρχω , οὐ μήν ἀκριβής γε αὐτός οὔτε μέγεθος , οὔτε σχῆμα ὁ συντίθημι πρός ὁ ὅλος . ἀλλά οὐ οὗτος ζητέω νῦν , εἰ μέγας ὁ οἰκίον ὁ πλίνθος , ἤ προμήκης μέν οὗτος , τετράγωνος δέ οὗτος , ἀλλά εἰ διά οὗτος καί μέγεθος καί σχῆμα αὐτός μέτειμι , ὅτι καί ὁ συντίθημι . ἐπεί τοι τίς οὐ οἶδα , ὡς ὁ διαγώνιος εὐθύς ὁ τετράγωνος χωρίον εἰς δύο τρίγωνος τέμνω ; καί ὡς ἐκ ἐκεῖνος ὁ δύο τρίγων συνέρχομαι εἷς ἀποτελέω τετράγωνος ; ἀλλά καί ὁ τρίγωνος καί ὁ τετράγωνος σχῆμα . καί μέν δή καί δύο ἡμικύκλιον συντίθημι ὁ ὅλος ἀπεργάζομαι κύκλος . ὥστε ἐκ ἄλλος μέν ἄλλος τις γίγνομαι συγχωρέω , οὐ μήν ἀνομοιογενής . καί γάρ ὁ σχῆμα σχῆμα εἰμί ἀπεργαστικός , καί ὁ μικρός μέγεθος ὁ μέγας μέγεθος · οὐ μέντοι σχῆμα μέγεθος , ἤ μέγεθος σχῆμα . ὥστε ἐκ μέν ὁ μή μεταβάλλω ὁ ποιότης ὁ στοιχεῖον οὐ ἐγχωρέω γίγνομαι τις ὁ ἑτερογενής , ἐκ δέ ὁ μεταβάλλω ἐγχωρέω . δύναμαι γάρ ἐν πολύς ὁ μεταξύ γίγνομαι μεταβολή ὁ τέως μέλας αὖθις γίγνομαι λευκός , καί ὁ τέως λευκός αὖθις μέλας , καί ὁ νῦν ἀναίσθητος αὖθις αἰσθητικός . ὅσος μέν οὖν ἐκ πῦρ , καί ὕδωρ , καί γῆ , καί ἀήρ , ἀλλοιόω τε καί μεταβάλλω , καί κεράννυμι διά ὅλος , ἀξιόω γίγνομαι τις ὁ σύνθετος σῶμα αἰσθητικός , ἐνδέχομαι λέγω . ὅσος δέ μένω , οἷος περ εἰμί , καί μόνος οὕτως ἀλλήλων ἀναμείγνυμι , ὥσπερ ἐν σωρός πυρός καί κριθή , ἐρέβινθος τε καί κύαμος , ἀδύνατος ἐπιχειρέω . ὅλος γάρ οὐδείς διαφέρω πῦρ , ἤ ὕδωρ , ἤ ἀήρ , ἤ γῆ συνέρχομαι φάσκω αἰσθητικός ἀπεργάζομαι σῶμα , ἤ ὥσπερ ὁ πρό οὗτος λέγω ὁ ἄτομος . οὐδέ γάρ ἐνδέχομαι , ὁ στοιχεῖον ἀπαθής μέν εἰμί , ἐκ ἀναίσθητος δέ πολύς συνέρχομαι , εἷς αἰσθητικός ἀπεργάζομαι σῶμα . δείκνυμι γάρ , ὡς οὐδείς ἑτερογενής δύναμαι προσέρχομαι ὁ συντίθημι . αἴσθησις δέ γε πάντῃ γένος εἰμί ἕτερος , σχῆμα τε καί βάρος , καί σκληρότης , ὅς ὁ ἄτομος ὑπάρχω , ὥσπερ αὖ καί ὁ ἄλλος , ὅς πῦρ , καί γῆ , καί ἀήρ , καί ὕδωρ . καί γάρ παρά ὁ χρῶμα , καί ὁ χυμός , καί ὁ ἄτομος , καί πᾶς ἁπλῶς λέγω ὁ ἄλλος ὁ ὁ σῶμα ὑπάρχω , ἕτερος εἰμί ὁ ὁ αἴσθησις γένος . ὥστε οὐ ἐκ ἄτομος , οὔτε ἐκ πῦρ , καί γῆ , καί ἀήρ , καί ὕδωρ ἐγχωρέω γίγνομαι ὁ αἰσθητικός σῶμα , μένω ἀμετάβλητος καί τοιοῦτος , οἷος περ εἰμί κατά ὁ ἑαυτοῦ φύσις , καί μή πάσχω . ἤ τοίνυν ἐκ αἰσθητικός τε καί πάσχω ὁ πρῶτος στοιχεῖον , ἤ ἐκ ἀναίσθητος μέν , ἀλλά μεταβάλλω καί ἀλλοιόω δύναμαι , ἀναγκαῖος εἰμί συνίστημι ὁ μέλλω αἰσθάνομαι . οὗτος μέν οὖν , ὅτι τε πολύς πάντως εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον , καί ὅτι παθητικός , δείκνυμι . εἰ δέ ἐκ ὁ πρῶτος αἰσθητικός ἅπας , ἤ οὐ αἰσθητικός , οὔπω δείκνυμι · ἄμφω γάρ ἐνδέχομαι φημί . ὅτι μέντοι πάντως εἰμί τις ὁ μή αἰσθητικός , πρόδηλος ἐκ ὁ καί ὁ σύνθετος ἵημι τις τοιοῦτος . ἐπεί δέ αὔταρκος ἀποδείκνυμι οὗτος ὁ γε ἀκολουθέω ἀπόδειξις μανθάνω , ἐφεξῆς ἄν εἰμί διέρχομαι ἀγαθός , ὅς πολλάκις τε καί πολλαχοῦ ὁ Ἱπποκράτης σύγγραμμα ἐπιδείκνυμι , ὡς εἷς ὁ ὁμοειδής λέγω ἐγώ ἐπιτρέπω ὁ λοιπός ὁ ὁ αὐτός ἐκεῖνος δύναμις ἔχω προστίθημι ὁ λόγος . ﻿ καί δή καί νῦν οὕτως ἐγώ δοκέω ποιέω , δείκνυμι μέν αὐτός ἐκ εἷς φαίνω ὁ ὁ δόξα ἀδύνατος , ἀπολείπω δέ ἐγώ ἐκ ὁ ὁ αὐτός ἐκεῖνος δύναμις ἔχω ἀποδείκνυμι πολυειδής . εἷς μέν γάρ ὁ φαίνω εἰμί ὁ ἀλγέω ἐγώ . δείκνυμι δέ οὗτος γίγνομαι μή δύναμαι ἄνευ ὁ πάσχω · ὅς πάλιν ἕπομαι πολύς πάντως εἰμί ὁ στοιχεῖον , ὁ γάρ εἷς οὐ οἷος τε εἰμί πάσχω , μηδείς εἰμί ὁ διατίθημι αὐτός . ὥσπερ οὖν ἐκ ὁ ἀλγέω σῶμα , οὕτως ᾀ ὁ ἥδομαι ἔχω ἀποδείκνυμι αὐτός · καί ὥσπερ ἀπό οὗτος , οὕτως ᾀ ὁ αἰσθάνομαι · ὥσπερ ἐͅγώ νῦν ἐξεπίτηδες ποιέω πολλαχόθεν ὁ λόγος . καί μήν εἰ μήτε ἡδονή , μήτε πόνος , ἀλλά μηδέ αἴσθησις ὅλος εἰμί ὁ ἀπαθής στοιχεῖον , οὐδέ μνήμη δήπουθεν , οὐδέ ἀνάμνησις , οὐδέ φαντασία · ῥίζα γάρ αὐτός εἰμί καί οἷος πηγή πᾶς ὁ αἴσθησις . εἰ δέ μηδείς οὗτος , οὐδέ ἄλλος οὐδείς ὁ ψυχικός ἔργον , ὥστε οὐδέ ψυχή . θαυμάζω οὖν ἄξιος ὁ παλαιός ἀνήρ ὁ τάχος ὁ ἑρμηνεία . ἐν ἐλαχύς γάρ ὁ Ἱπποκράτης ὄνομα πᾶς ἐνδείκνυμι οὗτος , καί ἰσχυρός ἀποδείκνυμι , ὡς οὐ εἰμί εἷς ὁ στοιχεῖον . ἀλλά γάρ ἐπειδή καί περί οὗτος διέρχομαι , ὁράω , ὅπως συνάπτω ὁ προλέγω λόγος . ὁ ἐφεξῆς . ἔχω δέ ὁ σύμπας ῥῆσις ὧδε . ἐγώ δέ φημί , εἰ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτε ἄν ἀλγέω . οὐδέ γάρ ἄν εἰμί ὑπό ὅστις ἀλγέω , εἷς εἰμί . εἰ δέ καί ἀλγέω , ἀνάγκη καί ὁ ἰάομαι εἷς εἰμί . εἰ εἷς , φημί , ὑπάρχω ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἄν ἀλγέω . εἰ δέ γε καί ἀλγέω , ἀναγκαῖος ἄν εἰμί εἷς εἰμί καί ὁ ἰάομαι . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ σχῆμα ὁ συλλογιστικός καί ὁ ἀπό ὁ ἴασις ἐρωτάω λόγος , ὥσπερ ἐρωτάω καί ὁ ἀπό ὁ ἄλγημα . ἀκόλουθος γάρ λαμβάνω ὁ πρότερος ὁ δεύτερος , εἶτα αὖθις προσλαμβάνω ὁ ἀντίκειμαι ὁ ἕπομαι , περαίνω ὁ ἀντίκειμαι ὁ ἡγέομαι . εἴπερ γάρ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἄν ἀλγέω · ἀλγέω δέ γε · οὐ ἄρα εἷς εἰμί . ὡσαύτως δέ καί ὁ ἀπό ὁ ἴασις ἐρωτάω λόγος . εἰ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἀλγέω , καί ὁ τρόπος ὁ ἴασις εἷς εἰμί · οὐ εἷς δέ γε ὁ τρόπος ὁ ἴασις · οὐ ἄρα εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἀλγέω δέω τοίνυν ᾀνταῦθη πάλιν , ὡς καί πρόσθεν ποιέω , ὅτι τε ὁ πρότερος ὁ δεύτερος ἀκολουθέω , καί ὅτι καλός προσλαμβάνω ὁ ὁ λήγω ἀντίκειμαι , ἀποδείκνυμι ἐγώ , ἐξήγησις τε ἅμα καί πίστις ὁ δέω παρέχω ὁ λόγος . ὅτι μέν οὖν , εἴπερ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἄν ἀλγέω , ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος ἐπιμιμνήσκομαι . ὅτι δέ , εἴπερ καί ἀλγέω , εἷς ὁ ἴασις χρή εἰμί ὁ τρόπος , ὧδε ἄν μάλα καταμανθάνω , εἰ λογίζομαι ὁ ὑπό μηδείς ὁ ἔξωθεν . πάσχω ὑπό ὁ οἰκεῖος φύσις πάσχω αὐτός . εἷς οὖν ἕκαστος ὁ οἰκεῖος ὑπάρχω φύσις , εἰμί μέν δήπου καί ὁ πάθος εἷς . ἀκολουθέω δέ ἐκ ἀνάγκη αὐτός καί ὁ εἰς ὁ κατά φύσις ἐπάνοδος εἷς . οὗτος δέ εἰμί ὁ ἴασις · ὥστε καί ὁ ἴασις εἰμί εἷς ὁ διά ἑαυτοῦ πάσχω , ὥσπερ καί ὁ ἰάομαι εἷς . ὅτι δέ γε ἅπας οὗτος ὁ νῦν λέγω ψευδής προφανής εἰμί , οὐ δέω λέγω , ἀλλά ἕπομαι ὁ πρῶτος ὁ ὑπόθεσις , ὅς ἀδύνατος γε πᾶς μάλα εἰμί ἐκ περιουσία ὁ Ἱπποκράτης προσίημι , καί οὐδείς ἥσσων ἀποδείκνυμι ἐͅκ οὗτος ὁ ὑπόθεσις , ὅς ἐκ ἀρχή αὐτός πρόκειμαι . ὁ μέν γάρ , εἰ εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον , οὐ ἄν ἀλγέω ἐγώ , ἀληθής . ὁ δέ γε ὑποτίθημι , ἔͅν εἰ εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον , ἐγώ ἀλγέω , οὐ ἀληθής . ἀλλά ὅμως ὑποτίθημι οὗτος , δείκνυμι ἐκ ὁ ἕπομαι αὐτός ὁ καί οὕτως ἀνατρέπω ὁ ἀρχή . εἷς μέν γάρ καί ὁ νόσημα , καί ὁ εἶδος ὁ ἴασις εἰμί , καί ὁ ἰάομαι εἷς εἰμί · οὐ δέ γε ὁ ἰάομαι εἷς · ὑπόθεσις ἄρα ψευδής ὁ εἷς εἰμί λέγω ὁ στοιχεῖον . ὅτι δέ οὐ εἷς ὁ ἰάομαι , ἐναργής . καί γάρ θερμαίνω ὅδε τις θεραπεύω . καί ἄλλος εὑρίσκω , ὅς οὐδείς ἥσσων θεραπεύω ψύχω , εἴτε ὑγραίνω . οὐ ὀλίγος δέ εὑρίσκω , ὅς διά ὁ ξηραίνω ἰάομαι . ἀλλά οὐδέ εἰ διά ὁ στρυφνός ἤ πικρός θεραπεύω τις , ἤδη καί πᾶς . εἰμί γάρ ὁ διά ὁ ἁλμυρός ἤ γλυκύς . οὕτως δέ καί διά ὁ ἐπέχω ὁ κοιλία ὅδε τις θεραπεύω . ἕτερος δέ διά ὁ ὑπάγω . καί ὁ μέν διά ὁ πυκνόω , ὁ δέ διά ὁ ἀραιόω . καί , καθόλου φημί , τρόπος ἴασις οὐδείς δυνατός εἰμί εὑρίσκω , ὅς μή καί ἐναντίος εὑρίσκω . ὥστε ὀρθός λέγω , ὅτι ὁ ἰάομαι οὐ εἷς εἰμί . ἀλλά καί οὗτος γε ὁ πρότασις , καί ὁ ἕτερος , ὅς ἐκ ὑπόθεσις λαμβάνω , ὁ μή εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον περαίνω , καί γίγνομαι σύμπας ἐρωτάω λόγος τοιοῦτος . εἰ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἀλγέω , καί ὁ τρόπος ὁ ἴασις εἷς εἰμί · οὐ δέ γε ὁ τρόπος ὁ ﻿ ἴασις εἰμί · οὐ ἄρα εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἀλγέω . μηκέτι οὖν ἐπιζητέω ὁ κατά ὁ ἀρχή ὁ σύγγραμμα λέγω ὑπό αὐτός , μήτε ἕτερος ἐξηγέομαι παρά οὗτος ὁ νῦν λέγω , σαφής γε ἤδη ὁ γνώμη ἅπας ἐπίσταμαι ὁ ἀνήρ . ἀλλά ἐπειδάν λέγω , ὅστις μέν εἴωθα ἀκούω λέγω ἀμφί ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος , πρόσω ἤ ὁπόσος αὐτε͂οι εἰς ἰατρικός ἀφίκω , τούτεος μέν οὐ ἐπιτήδειος ὁ λόγος ὅδε ἀκούω · οὐδέ γάρ ὁ πάμπαν ἀήρ λέγω ὁ ἄνθρωπος ἵημι , οὔτε πῦρ , οὔτε ὕδωρ , οὔτε γῆ , οὔτε ἄλλος οὐδείς , ὅς τις μή φανερός εἰμί εἷς εἰμί ἐν ὁ ἄνθρωπος · ὅταν οὗτος λέγω , μή συνάπτω τε καί ψιλόω ἀναγιγνώσκω ὡς εἷς μέρος λόγος ὁ εἷς εἰμί , ὥσπερ ὁ πολύς ὁ Ἱπποκράτειος ποιέω , ἀλλά δασύνω τε καί διιστάω εἰς δύο μόριον , ὡς εἰ καί οὕτως λέγω , οὔτε γάρ ὁ πάμπαν ἀήρ λέγω εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὔτε πῦρ , οὔτε ὕδωρ , οὔτε γῆ , οὔτε ἄλλος οὐδείς , ὅς τις μή φανερός εἰμί εἷς καί μόνος ὑπάρχω ἐν ὁ ἄνθρωπος . ὅτι μέν γάρ ὁ πρῶτος αὐτός λόγος ἅπας περί ὁ μή εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον εἰμί , ἐπιδείκνυμι μέν καί ἐκ εἷς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , οὐδείς δέ ἥσσων ἐͅξ ὅς εὐθύς ἐν ἀρχή , μετά ὁ προγράφω ῥῆσις , οὗτος ἐπιφέρω . φημί γάρ εἷς τε εἰμί , ὅς τις εἰμί , καί οὗτος εἰμί ὁ εἷς τε καί ὁ πᾶς , κατά δέ ὁ ὄνομα ἀλλήλων οὐ ὁμολογέω . λέγω δέ αὐτός ὁ μέν τις , ἀήρ εἰμί οὗτος ὁ εἷς τε καί ὁ πᾶς , ὁ δέ ὕδωρ , ὁ δέ γῆ , ὁ δέ πῦρ . εἶτα ἐφεξῆς πάλιν · ὁ ἰατρός ὁ μέν τις λέγω , ὡς ὁ ἄνθρωπος αἷμα μόνος εἰμί , ὁ δέ αὐτός χολή , ἔνιοι δέ φλέγμα . ἕζομαι ἑξῆς ἄρχω αὐτός ἀντιλέγω , πρῶτος μέν ἐκεῖνος γράφω ὁ ῥῆσις , ὅς πρῶτος ἐξηγέομαι , κοινῇ πρός τε ὁ φυσικός καί ὁ ἰατρός ἰσχύω . εἶτα ἴδιος πρός ὁ ἰατρός ἀντιλέγω κατά ὅδε ὁ ῥῆσις . ἀξιόω δέ ἐγώ , ὁ φάσκω αἷμα μόνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος , καί ἄλλος μηδείς , δείκνυμι αὐτός μή μεταβάλλω ὁ ἰδέα , μήτε γίγνομαι παντοῖος , ἀλλά ἤ ὥρα τις ὁ ἐνιαυτός , ἤ ὁ ἡλικία ὁ ὁ ἄνθρωπος , ἐν ὅς αἷμα εἷς εἰμί φαίνω μόνος ἐν ὁ ἄνθρωπος . ἔοικα γάρ εἰμί , εἰμί εἷς γε τις ὥρα , ἐν εἰμί φαίνω αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ὅς τις εἰμί . ὁ αὐτός δέ λέγω καί περί ὁ φάσκω , φλέγμα μόνος εἰμί ὁ ἄνθρωπος , καί περί ὁ φάσκω , χολή . τελειόω δέ οὗτος ὁ λόγος ἐφεξῆς πάλιν ἐπιφέρω λέγω · πρῶτος μέν οὖν ἀνάγκη ὁ γένεσις γίγνομαι μή ἀπό εἷς . πῶς γάρ ἄν εἷς γε εἰμί ἄλλος τις γεννάω , εἰ μή τις μείγνυμι ἄλλος ; καί πάλιν ἐφεξῆς · ὥστε πῶς ἔοικα ἀπό εἷς τις γεννάω , ὅπου γε οὐδέ ἀπό ὁ πολύς γίγνομαι , ἐάν μή τύχη καλός ἔχω ὁ πρός ἀλλήλων κοινωνία ; καί πάλιν ἐφεξῆς · ἀνάγκη τοίνυν , ὁ φύσις τοιοῦτος εἰμί καί ὁ ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ ὁ ἄλλος ἅπας , μή εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος . καί πάλιν ἐν ὁ ἐφεξῆς · ἀνάγκη τοίνυν , ὅτι τοσοῦτος διαλλάσσω ἀλλήλων ὁ ἰδέα τε καί ὁ δύναμις , μή εἷς εἰμί αὐτός , εἴπερ μή πῦρ τε καί ὕδωρ εἷς εἰμί . εἷς τε οὖν οὗτος ἅπας καί ὁ μετά οὗτος πάλιν οὐδείς ἄλλος ἤ ὁ εἷς ἀξιόω εἰμί ὁ στοιχεῖον ἀντιλέγω σαφής . δῆλος οὖν , ὅτι καί κατά ὁ ἀρχή ὁ λόγος οὗτος λέγω , ὅς ἐγώ ἐξηγέομαι , ὁ μήτε ἀήρ μόνος ὑπάρχω ἐν ὁ σῶμα , μήτε πῦρ , μήτε ἄλλος μηδείς , ὅτι μή φανερός εἰμί εἷς ὑπάρχω ἐν ὁ σῶμα . καί γάρ αὖ καί ὅταν λέγω · ὁ δέ λέγω , ὡς εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , δοκέω ἐγώ οὗτος ὁ γνώμη χράω · πόθεν ὁρμάω ἔνιοι ὁ ἄνθρωπος εἷς εἰμί φημί , διηγέομαι , ἐͅπειδάν ἀντιλέγω αὐτός λέγω · καίτοι ὁ μέν πρῶτος ἐν ὁ ὑπερκάθαρσις οὐδείς πω ἀποθνῄσκω χολή μόνος καθαίρω . ὅμοιος δέ καί περί ὁ ἄλλος χυμός ἐν ὁ μετά οὗτος ποιέω ὁ λόγος , ὡς οὐ εἷς χυμός εἰμί παντελής ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος , οὗτος εἰμί ὁ στοιχεῖον , ἀλλά ὁ τέσσαρες , οὐδείς ἄλλος , ἤ ὅς ἐκ ἀρχή ὑποτίθημι , περαίνω , ὁ μή εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος . εἰμί μέν οὖν ἠλίθιος ὁ δόξα καί ὁ φυσικός φιλόσοφος , καί ὁ ἰατρός , ὅσος στοιχεῖον εἷς εἰμί φημί , ἤ ὁ πᾶς , ἤ ὁ ἄνθρωπος .