galenus.de-elementis-ex-hippocrate-libri-ii 1.2
Τίς οὖν ἐστι τῆς τούτων εὑρέσεως ἡ μέθοδος ; ἐμοὶ μὲν οὐκ ἄλλη τις , ἢ ἣν Ἱπποκράτης εἰσηγήσατο , δοκεῖ . χρὴ γὰρ διελέσθαι , πρῶτον μὲν , εἰ ἕν τι τὴν ἰδέαν ἐστὶ τὸ στοιχεῖον , ἢ πολλὰ καὶ ποικίλα καὶ ἀνόμοια . δεύτερον δὲ , εἰ πολλὰ καὶ ποικίλα καὶ ἀνόμοια , πόσα τε , καὶ τίνα , καὶ ὁποῖα ταῦτά ἐστι , καὶ ὅπως ἔχοντα τῆς πρὸς ἄλληλα κοινωνίας . ὅτι μὲν οὖν οὐχ ἕν ἐστι τὸ πρῶτον στοιχεῖον , ἐξ οὗ τό τε ἡμέτερον σῶμα , καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἁπάντων γέγονεν , ἐκ τῶνδε δείκνυσιν ὁ Ἱπποκράτης . αὐτὴν γὰρ ἄμεινον εἶναι δοκεῖ παραθέμενον αὐτοῦ τὴν ῥῆσιν οὕτως ἐξηγήσασθαι . Ἐγὼ δέ φημι , εἰ ἓν ἦν ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτε ἂν ἤλγεεν · οὐδὲ γὰρ ἂν ἦν ὑφ’ ὅτου ἀλγήσειεν , ἓν ἐών . Κάλλιστά μοι φαίνεται καὶ διὰ βραχυτάτης λέξεως ἅμα τὸ ἐπικαιρότατον αὐτοῦ τῆς ἀποδείξεως εἰπεῖν , ὑπὲρ τοῦ μὴ δύνασθαι τὸ στοιχεῖον ἓν εἶναι τὴν ἰδέαν τε καὶ δύναμιν . ὅτι μὲν γὰρ ἓν τῷ ἀριθμῷ λέγειν εἶναι τὸ ὂν ἐσχάτης ἀτοπίας ἐστὶ , καὶ ὄντως ἀνθρώπου μηδενὸς τῶν ἐναργῶν πεφροντικότος , ἄντικρυς δῆλον . ἰδέᾳ δὲ καὶ δυνάμει δύναιτ’ ἄν τις ἓν εἶναι λέγειν τὰ πάντα , καθάπερ οἱ περὶ τὸν Ἐπίκουρόν τε καὶ Δημόκριτον τὰς ἀτόμους . ἐκ ταὐτοῦ δέ εἰσιν αὐτοῖς χοροῦ καὶ οἱ ἐλάχιστα καὶ ἄναρμα καὶ ἀμερῆ τιθέμενοι στοιχεῖα . πρὸς τοὺς τοιούτους οὖν ἅπαντας ὁ Ἱπποκράτης κοινὴν ἀντιλογίαν ποιούμενος ἀποδείκνυσιν , οὐχ ἓν εἶναι τὴν ἰδέαν τε καὶ τὴν δύναμιν τὸ στοιχεῖον , οὐδὲ μνημονεύσας ἐκείνων , οἳ καὶ τῷ ἀριθμῷ τὸ ὂν ἓν εἶναί φασιν , ὡς ἐμπλήκτων τελέως . ἴδωμεν οὖν , εἰ ὀρθῶς συνελογίσατο καὶ δεόντως ἀντεῖπε τοῖς ἓν εἶναι τῇ φύσει τὸ στοιχεῖον ὑποτιθεμένοις , εἴτ’ οὖν ἄτομον , εἴτ’ ἄναρμον , εἴτ’ ἐλάχιστον , εἴτ’ ἀμέριστον αὐτὸ προσαγορεύειν ἐθέλουσιν . οὐδὲ γὰρ ἔτι δεηθησόμεθα τῆς κατὰ μέρος ἐν αὐτοῖς διαφορᾶς , ἂν τὸ καθόλου τε καὶ κοινὸν ἁπασῶν τῶν αἱρέσεων αὐτῶν ἀνέλωμεν . ὑπόκειται γὰρ ἅπασι τούτοις , ἄποιον εἷναι τὸ πρῶτον στοιχεῖον , μήτε λευκότητα σύμφυτον ἔχον , ἢ μελανότητα , ἢ ὅλως ἡντιναοῦν χροιὰν , οὔτε γλυκύτητα , ἢ πικρότητα , ἢ θερμότητα , ἢ ψυχρότητα , οὔθ’ ὅλως ἡντιναοῦν ἑτέραν ποιότητα . νόμῳ γὰρ χροιὴ , νόμῳ πικρὸν , νόμῳ γλυκὺ , ἐτεῇ δ’ ἄτομον καὶ κενὸν , ὁ Δημόκριτός φησιν , ἐκ τῆς συνόδου τῶν ἀτόμων γίνεσθαι νομίζων ἁπάσας τὰς αἰσθητὰς ποιότητας ὡς πρὸς ἡμᾶς τοὺς αἰσθανομένους αὐτῶν , φύσει δὲ οὐδὲν εἶναι λευκὸν , ἢ μέλαν , ἢ ξανθὸν , ἢ ἐρυθρὸν , ἢ πικρὸν , ἢ γλυκύ . τὸ γὰρ δὴ νόμῳ ταὐτὸ βούλεται τῷ οἶον νομιστὶ , καὶ πρὸς ἡμᾶς , οὐ κατὰ τὴν αὐτῶν τῶν πραγμάτων φύσιν · ὅπερ δ’ αὖ πάλιν ἐτεῇ καλεῖ , παρὰ τὸ ἐτεὸν , ὅπερ ἀληθὲς δηλοῖ , ﻿ ποιήσας τοὔνομα . καὶ εἴη ἂν ὁ σύμπας αὐτοῦ νοῦς τοῦ λόγου τοιόσδε . νομίζεται μέντοι παρὰ τοῖς ἀνθρώποις λευκόν τι εἶναι , καὶ μέλαν , καὶ γλυκὺ , καὶ πικρὸν , κατὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν ἓν καὶ μηδέν ἐστι τὰ πάντα . καὶ γὰρ αὖ καὶ τοῦτ’ εἴρηκεν αὐτὸς , ἓν μὲν τὰς ἀτόμους ὀνομάζων , μηδὲν δὲ τὸ κενόν . αἱ μὲν οὖν ἄτομοι σύμπασαι , σώματα οὖσαι σμικρὰ , χωρὶς ποιοτήτων εἰσί · τὸ δὲ κενὸν χώρα τις , ἐν ᾗ φερόμενα ταυτὶ τὰ σώματα ἄνω τε καὶ κάτω σύμπαντα διὰ παντὸς τοῦ αἰῶνος , ἢ περιπλέκεταί πως ἀλλήλοις , ἢ προσκρούει , καὶ ἀποπάλλεται , καὶ διακρίνει δὲ , καὶ συγκρίνει πάλιν εἰς ἄλληλα κατὰ τὰς τοιαύτας ὁμιλίας , κᾀκ τούτου τά τε ἄλλα συγκρίματα πάντα ποιεῖ , καὶ τὰ ἡμέτερα σώματα , καὶ τὰ παθήματα αὐτῶν , καὶ τὰς αἰσθήσεις . ἀπαθῆ δ’ ὑποτίθενται τὰ σώματα εἶναι τὰ πρῶτα · τινὲς μὲν αὐτῶν ὑπὸ σκληρότητος ἄθραυστα , καθάπερ οἱ περὶ τὸν Ἐπίκουρον · ἔνιοι δὲ , ὑπὸ σμικρότητος ἀδιαίρετα , καθάπερ οἱ περὶ τὸν Λεύκιππον , ἀλλ’ οὐδ’ ἀλλοιοῦσθαι κατά τι δυνάμενα ταύτας δὴ τὰς ἀλλοιώσεις , ἃς ἅπαντες ἄνθρωποι πεπιστεύκασιν εἷναι , διδαχθέντες ὑπὸ τῶν αἰσθήσεων , οἷον οὔτε θερμαίνεσθαί τί φασιν ἐκείνων , οὔτε ψύχεσθαι , κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον οὔθ’ ὑγραίνεσθαι , οὔτε ξηραίνεσθαι , πολὺ δὲ δὴ μᾶλλον ἔτι μήτε μελαίνεσθαι , μήτε λευκαίνεσθαι , μήτ’ ἄλλην τινὰ ὅλως ἐπιδέχεσθαι ποιότητα κατὰ μηδεμίαν μεταβολήν . εὐλόγως οὖν ὁ Ἱπποκράτης ἀντιλέγων αὐτοῖς , ἐρεῖ , μηδέποτ’ ἂν ἀλγέειν τὸν ἄνθρωπον , εἰ τοιαύτη τις ἦν ἡ φύσις αὐτοῦ . τὸ γὰρ ἀλγῆσον χρὴ δήπου δύο ταῦτ’ ἔχειν ἐξ ἀνάγκης , ἀλλοιωτόν τε καὶ αἰσθητὸν ὑπάρχειν . εἴτε γὰρ μηδέποτε μηδεμίαν ἀλλοίωσιν ἐπιδέχοιτο , φυλάξει διὰ παντὸς ἣν εἶχεν ἐξ ἀρχῆς κατάστασιν · οὐ φυλάττει δέ γε τὸ ἀλγοῦν · εἴτε μεταβάλλοι , καθάπερ οἱ λίθοι τε καὶ τὰ ξύλα , θερμαινόμενά τε καὶ ψυχόμενα , καὶ διαιρούμενα , μὴ παρείη δ’ αὐτοῖς τις αἴσθησις σύμφυτος , οὐκ αἰσθήσεται τῆς ἀμφ’ αὐτὸ γενομένης διαθέσεως , ὥσπερ οὐδὲ οἱ λίθοι . καὶ μὴν ἀμφοῖν ἀπολείπεται τὰ τούτων στοιχεῖα , μήτ’ ἀλλοιοῦσθαι μήτ’ αἰσθάνεσθαι πεφυκυίας ἀτόμου μηδεμιᾶς . εἴπερ οὖν ἐξ ἀτόμων τινῶν ἦμεν , ἤ τινος τοιαύτης ἄλλης φύσεως μονοειδοῦς , οὐκ ἂν ἠλγοῦμεν · ἀλγοῦμεν δέ γε · δῆλον οὖν , ὡς οὐκ ἐσμὲν ἐξ ἁπλῆς τινος καὶ μονοειδοῦς οὐσίας . τὸ μὲν δὴ κεφάλαιον τοῦ λόγου τοῦτο , πρόδηλον ὑπάρχον ἅπασι τοῖς ἐν τῆ λογικῇ θεωρίᾳ γεγυμνασμένοις , οὕτω πως περαίνει τὸ προκείμενον . ἐπεὶ δὲ , πρὸς τῷ μὴ γεγυμνάσθαι τὸν λογισμὸν , οἱ τὰ τοιαῦτα εἰσηγούμενοι στοιχεῖα καὶ ἄλλως εἰσὶ φιλόνεικοι , μέγιστον εἶναι νομίζοντες κακὸν τὸ μετατίθεσθαι πρὸς τὰ βελτίω , πειρατέον αὐτοῖς ἐκθέσθαι τὸν καθόλου τοῦτον λόγον ἐπὶ παραδειγμάτων τινῶν κατὰ μέρος . εἰ γάρ τις τῇ λεπτοτάτῃ βελόνῃ τρώσειε τὸ δέρμα , πάντως μὲν ἀλγήσει τὸ ζῶον , ἅψεται δὲ ἤτοι μιᾶς , ἢ δυοῖν , ἢ καὶ πλειόνων ἀτόμων ἡ βελόνη . πρῶτον οὖν ὑποκείσθω , ψαύειν αὐτὴν μιᾶς . ἀλλ’ ἑκάστη τῶν ἀτόμων ἄτρωτός τε ἦν καὶ ἀναίσθητος . οὐκοῦν οὔτε πείσεταί τι πρὸς τῆς βελόνης , οὔτ’ , εἴπερ ἔπαθεν , ᾔσθετ’ ἂν τοῦ παθήματος . εἰ μὲν γὰρ ἐκ δυοῖν τούτων γίνεται τὸ ἀλγεῖν , ἔκ τε τοῦ πάσχειν τὸ παθητὸν κᾀκ τοῦ τῶν παθημάτων αἰσθάνεσθαι , μέτεστι δ’ οὐδ’ ἑτέρου τούτων ταῖς ἀτόμοις , οὐκ ἀλγήσει τὸ ζῶον , ὅταν ἡ βελόνη ψαύσῃ μιᾶς ἀτόμου . μὴ τοίνυν μιᾶς , ἀλλὰ δυοῖν ψαυέτω . καὶ μὴν , ὅπερ ἐπὶ τῆς μιᾶς ἀρτίως , τοῦτ’ ἐπ’ ἀμφοῖν ἐγχωρήσει λέγειν νῦν . εἰ γὰρ μηδ’ ἑτέρα τῶν ἀτόμων μήτ’ ἐτρώθη πρὸς τῆς βελόνης , μήτ’ , εἴπερ ἐτρώθη , τῆς τρώσεως αἰσθάνεσθαι φύσιν εἶχεν , ἀναίσθητός τε ἅμα καὶ ἀνώδυνος ὁ τρωθεὶς ἔσται . ὥσπερ γὰρ οὐδὲν πλέον ἐκ τοῦ δυοῖν προσπεσεῖν ὀστοῖς , ἢ χόνδροις , ἢ θριξὶ τὴν βελόνην , ἢ ἄλλῳ τινὶ τῶν ἀναισθήτων μορίων · ὁμοίως γὰρ αἱ δύο τρίχες ἀναίσθητοί εἰσι τῇ μιᾷ · κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον , οὐδ’ εἰ δυοῖν ἀτόμοιν ἐφάψαιτο , πλέον οὐδὲν εἰς αἴσθησιν , εἰ μηδὲ ἑτέρα τῶν ἀτόμων ἐστὶν αἰσθητική . καὶ μὲν δὴ κᾂν εἰ τριῶν ἢ τεττάρων ἅψαιτο , κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον , ὥσπερ ἐπί τε ψηφίδων καὶ λίθων καὶ τριχῶν , οὕτω κᾀνταῦθα πλέον οὐδὲν οὔτ’ εἰς παθήματος οὔτ’ εἰς αἰσθήσεως γένεσιν . οὐδὲν γὰρ οὔτ’ ἐκ τῶν ἀπαθῶν οὔτ’ ἐκ τῶν ἀναισθήτων συντιθέμενον αἰσθητικὸν ἢ παθητικὸν γίνεται . θαυμαστὸν γὰρ ἂν ἦν , εἰ , μηδενὸς αὐτοῦ τῶν μορίων μήτε πάσχοντος μήτ’ αἰσθανομένου , τὸ ὅλον αἰσθανόμενόν τε καὶ πάσχον ἐγένετο . δυοῖν γὰρ ὄντων ὀργάνων πρὸς τὰς τῶν τοιούτων ἀξιωμάτων εὑρέσεις , ἐμπειρίας καὶ λόγου , κατ’ οὐδέτερον αὐτῶν εὑρεθήσεταί ποτε σύνθετον ἐξ ἀναισθήτων τε ἅμα καὶ ἀπαθῶν αἰσθητικὸν καὶ παθητικόν . ἀλλ’ εἴτε ἀδάμαντας πολλοὺς , ἢ καὶ ὅ τι βούλει τῶν δυσπαθεστάτων ἀθροίσας τιτρώσκειν ἐπιχειρήσεις , οὔτε τρωθήσεταί ποτε τὸ ἐξ αὐτῶν σύνθετον , οὔτ’ αἰσθήσεται . διὰ μὲν δὴ τῆς πείρας οὐδὲν εὕρηταί ποτε τοιοῦτον ﻿ ἐκ τοῦ σύμπαντος αἰῶνος . ὅτι δ’ οὐδ’ ὁ λόγος αὐτὸ προσίεται , μικρὸν ἔμπροσθεν ἐῤῥέθη . τῆς γοῦν ἀλγούσης σαρκὸς ἐν τῷ τιτρώσκεσθαι τὸ μηδὲν τῶν ἐλαχίστων αὐτῆς μορίων μήτε ἀλγεῖν , μήτε τιτρώσκεσθαι , πῶς οὐ θαυμαστόν ; ἢ τίς τοῦτο προσίεται λογισμός ; ἐγὼ μὲν γάρ φημι , κᾂν εἰ πάσαις ταῖς ἀτόμοις ἦν αἴσθησις σύμφυτος , ἄτρωτοι δὲ τελέως καὶ ἀπαθεῖς ἦσαν , ἐκ τοῦ περιπλέκεσθαι μόνον ἀλλήλαις ἐργαζόμεναι τὴν σάρκα , πλέον ἂν οὐδ’ οὕτως γενέσθαι , καθιεμένης τῆς βελόνης . ὥσπερ γὰρ , εἰ τοὺς δύο δακτύλους περιπλέξειας ἀλλήλοις , καίτοι γ’ αἰσθητικοὺς ὄντας , οὐδεὶς ἕπεται πόνος ἐκ τοῦ πάλιν ἀφίστασθαί τε καὶ διαλύεσθαι , κατὰ τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον οὐδὲ εἰ διΐστησί τε καὶ διαλύει τὰς ἀτόμους ἀπ’ ἀλλήλων ἡ βελόνη , τιτρώσκει δὲ οὐδεμίαν , οὐδαμῶς ἀλγήσει τὸ ζῶον . ἢ δειξάτωσαν ἐκ τοῦ περιπλέκεσθαί τε καὶ πάλιν ἀφίστασθαι τῶν αἰσθητικῶν ὁτιοῦν σωμάτων ἀκολουθοῦσαν ὀδύνην . ἀλλ’ οὔτ’ ἐπὶ τῶν φαινομένων ἔχουσι δεῖξαι , καὶ τῷ λόγῳ σκοπουμένοις παντὸς μᾶλλον ἀδύνατον φαίνεται . καὶ μὴν εἰ καὶ τὴν αἴσθησιν ἡμῶν συγχωρησάντων ταῖς ἀτόμοις ὁ χωρισμὸς ἀνώδυνος εὑρίσκεται , καὶ λόγῳ καὶ πείρᾳ σκοπουμένοις , εἴπου γέ τοι πρὸς τούτῳ καὶ τὸ μηδ’ αἰσθάνεσθαι λάβοιεν , ὀδυνᾶσθαι δυνήσονται ; τὸ μὲν γὰρ ὀδυνᾶσθαι , καθότι καὶ πρόσθεν εἴρηται , δυοῖν τούτοιν ἐξ ἀνάγκης δεῖται συνιόντων ἀλλήλοις , ἀλλοιώσεώς τε ἅμα καὶ αἰσθήσεως . ἔχουσι δ’ οὐδέτερον αὐτῶν αἱ ἄτομοι . δεόντως οὖν , εἰ καὶ θάτερον αὐταῖς ὑπάρχειν ὑποθεῖο , μένουσιν ἔτ’ ἀνώδυνοι . καὶ γὰρ εἰ ἀπαθεῖς μὲν , αἰσθητικὰς δ’ εἷναι συγχωρήσειας , οὐκ ἀλγήσουσιν , ὅτι μηδὲ πείσονται . καὶ εἰ πάσχειν μὲν , ἀλλ’ ἀναισθήτους ὑπάρχειν , οὐκ ἀλγήσουσιν , ὅτι μηδ’ αἰσθήσονται . χρὴ γὰρ , ὡς εἴρηται , καὶ πάσχειν καὶ τοῦ πάθους αἰσθάνεσθαι τὸ μέλλον ὀδυνήσεσθαι σῶμα . οὐκοῦν οὔτ’ ἐξ ἀπαθῶν τε ἅμα καὶ ἀναισθήτων ἐγχωρεῖ στοιχείων εἶναι τὸ αἰσθητικὸν σῶμα · οὐ μὴν οὐδ’ ἐξ ἀπαθῶν τε ἅμα καὶ αἰσθανομένων · οὐδὲ γὰρ οὐδὲ τοῦτ’ ἀλγήσει ποτὲ , ὅτι μηδὲ πείσεται . δυνάμει μὲν γὰρ αἰσθητικόν ἐστι , ἐνεργείᾳ δ’ αἰσθανόμενον οὐδέποτε · καθάπερ καὶ τὸ ἡμέτερον σῶμα , καίτοι φανερῶς ὑπάρχον αἰσθητικὸν , ὅμως οὐκ αἰσθάνεται , πρὶν παθεῖν ὑπό τινος . ὥστ’ ἐκ τούτου τοῦ λόγου σαφῶς καὶ ἡ τῶν τὰς ὁμοιομερείας εἰσαγόντων δόξα καταβάλλεται . καὶ γὰρ εἰ αἰσθητικά τινα τῶν στοιχείων ἐστὶν αὐτοῖς , ἀλλ’ ἀπαθῆ γε πάντως , πῶς αἰσθήσεται τὸ αἰσθητικὸν σῶμα ἔξω τοῦ πάσχειν ἀεὶ καθεστηκός ; λοιπὸν οὖν , ἢ ἐξ αἰσθανομένων τε ἅμα καὶ πασχόντων , ἢ ἐκ πασχόντων μὲν , ἀναισθήτων δὲ , τὸ αἰσθητικὸν εἶναι χρὴ σῶμα . ὁπότερον δὲ τούτων ἀληθές ἐστιν , αὖθις ὀψόμεθα . τὸ δὲ μήτ’ ἐξ ἀναισθήτων τε ἅμα καὶ ἀπαθῶν , μήτ’ ἐξ αἰσθανομένων μὲν , ἀπαθῶν δὲ , δύνασθαί ποτε τῶν στοιχείων τὸ αἰσθανόμενον γενέσθαι σῶμα δέδεικται σαφῶς . ἀλλὰ κοινὸν ἀμφοτέρων τῶν αἱρέσεών ἐστι τὸ ἐξ ἀπαθῶν , ὥστ’ οὐχ ἓν τῷ εἴδει τὸ στοιχεῖον , εἴπερ μηδ’ ἀπαθές . ὅτι δὲ τὸ ἓν ἀπαθὲς , ἡ ἀπόδειξις σύντομος . οὔτε γὰρ εἰς ὃ μεταστήσεται , οὔθ’ ὑφ’ ὅτου πείσεται , τὸ ἓν στοιχεῖον ἔχει . μεθιστάμενον γὰρ εἰς ἕτερόν τι μεταστήσεται , καὶ πάσχον ὑφ’ ἑτέρου τινὸς πείσεται . πῶς οὖν ἓν ἔτι φυλαχθήσεται ; καλῶς οὖν ὁ Ἱπποκράτης συνελογίσατο , μὴ ἓν εἶναι τὸ στοιχεῖον , εἰ μέλλει τι τῶν ὄντων ἀλγήσειν . οὐδὲν γὰρ ἂν , φησὶν , ἦν ὑφ’ ὅτου ἀλγήσειεν , ἕν ἐόν . ὥστε πάντως μὲν ἑνὸς πλείω τὰ στοιχεῖα .
Lemmas: τίς οὖν εἰμί ὁ οὗτος εὕρεσις ὁ μέθοδος ; ἐγώ μέν οὐ ἄλλος τις , ἤ ὅς Ἱπποκράτης εἰσηγέομαι , δοκέω . χρή γάρ διαιρέω , πρῶτος μέν , εἰ εἷς τις ὁ ἰδέα εἰμί ὁ στοιχεῖον , ἤ πολύς καί ποικίλος καί ἀνόμοιος . δεύτερος δέ , εἰ πολύς καί ποικίλος καί ἀνόμοιος , πόσος τε , καί τίς , καί ὁποῖος οὗτος εἰμί , καί ὅπως ἔχω ὁ πρός ἀλλήλων κοινωνία . ὅτι μέν οὖν οὐ εἷς εἰμί ὁ πρῶτος στοιχεῖον , ἐκ ὅς ὁ τε ἡμέτερος σῶμα , καί ὁ ὁ ἄλλος ἅπας γίγνομαι , ἐκ ὅδε δείκνυμι ὁ Ἱπποκράτης . αὐτός γάρ ἀγαθός εἰμί δοκέω παρατίθημι αὐτός ὁ ῥῆσις οὕτως ἐξηγέομαι . ἐγώ δέ φημί , εἰ εἷς εἰμί ὁ ἄνθρωπος , οὐδέποτε ἄν ἀλγέω · οὐδέ γάρ ἄν εἰμί ὑπό ὅστις ἀλγέω , εἷς εἰμί . καλός ἐγώ φαίνω καί διά βραχύς λέξις ἅμα ὁ ἐπίκαιρος αὐτός ὁ ἀπόδειξις λέγω , ὑπέρ ὁ μή δύναμαι ὁ στοιχεῖον εἷς εἰμί ὁ ἰδέα τε καί δύναμις . ὅτι μέν γάρ εἷς ὁ ἀριθμός λέγω εἰμί ὁ εἰμί ἔσχατος ἀτοπία εἰμί , καί ὄντως ἄνθρωπος μηδείς ὁ ἐναργής φροντίζω , ἄντικρυς δῆλος . ἰδέα δέ καί δύναμις δύναμαι ἄν τις εἷς εἰμί λέγω ὁ πᾶς , καθά ὁ περί ὁ Ἐπίκουρος τε καί Δημόκριτος ὁ ἄτομος . ἐκ αὐτός δέ εἰμί αὐτός χορός καί ὁ ἐλαχύς καί ἄναρμος καί ἀμερής τίθημι στοιχεῖον . πρός ὁ τοιοῦτος οὖν ἅπας ὁ Ἱπποκράτης κοινός ἀντιλογία ποιέω ἀποδείκνυμι , οὐ εἷς εἰμί ὁ ἰδέα τε καί ὁ δύναμις ὁ στοιχεῖον , οὐδέ μνημονεύω ἐκεῖνος , ὅς καί ὁ ἀριθμός ὁ εἰμί εἷς εἰμί φημί , ὡς ἔμπληκτος τέλειος . ὁράω οὖν , εἰ ὀρθός συλλογίζομαι καί δεόντως ἀντιλέγω ὁ εἷς εἰμί ὁ φύσις ὁ στοιχεῖον ὑποτίθημι , εἴτε οὖν ἄτομος , εἴτε ἄναρμος , εἴτε ἐλαχύς , εἴτε ἀμέριστος αὐτός προσαγορεύω ἐθέλω . οὐδέ γάρ ἔτι δέω ὁ κατά μέρος ἐν αὐτός διαφορά , ἐάν ὁ καθόλου τε καί κοινός ἅπας ὁ αἵρεσις αὐτός ἀναιρέω . ὑπόκειμαι γάρ ἅπας οὗτος , ἄποιος ἵημι ὁ πρῶτος στοιχεῖον , μήτε λευκότης σύμφυτος ἔχω , ἤ μελανότης , ἤ ὅλος ὁστισοῦν χροιά , οὔτε γλυκύτης , ἤ πικρότης , ἤ θερμότης , ἤ ψυχρότης , οὔτε ὅλος ὁστισοῦν ἕτερος ποιότης . νόμος γάρ χροιά , νόμος πικρός , νόμος γλυκύς , ἐτεός δέ ἄτομος καί κενός , ὁ Δημόκριτος φημί , ἐκ ὁ σύνοδος ὁ ἄτομος γίγνομαι νομίζω ἅπας ὁ αἰσθητός ποιότης ὡς πρός ἐγώ ὁ αἰσθάνομαι αὐτός , φύσις δέ οὐδείς εἰμί λευκός , ἤ μέλας , ἤ ξανθός , ἤ ἐρυθρός , ἤ πικρός , ἤ γλυκύς . ὁ γάρ δή νόμος αὐτός βούλομαι ὁ οἶος νομιστί , καί πρός ἐγώ , οὐ κατά ὁ αὐτός ὁ πρᾶγμα φύσις · ὅς δέ αὖ πάλιν ἐτεός καλέω , παρά ὁ ἐτεός , ὅς ἀληθής δηλόω , ﻿ ποιέω ὄνομα . καί εἰμί ἄν ὁ σύμπας αὐτός νόος ὁ λόγος τοιόσδε . νομίζω μέντοι παρά ὁ ἄνθρωπος λευκός τις εἰμί , καί μέλας , καί γλυκύς , καί πικρός , κατά δέ ὁ ἀλήθεια εἷς καί μηδείς εἰμί ὁ πᾶς . καί γάρ αὖ καί οὗτος λέγω αὐτός , εἷς μέν ὁ ἄτομος ὀνομάζω , μηδείς δέ ὁ κενός . ὁ μέν οὖν ἄτομος σύμπας , σῶμα εἰμί μικρός , χωρίς ποιότης εἰμί · ὁ δέ κενός χώρα τις , ἐν ὅς φέρω οὗτος ὁ σῶμα ἄνω τε καί κάτω σύμπας διά πᾶς ὁ αἰών , ἤ περιπλέκω πως ἀλλήλων , ἤ προσκρούω , καί ἀποπάλλω , καί διακρίνω δέ , καί συγκρίνω πάλιν εἰς ἀλλήλων κατά ὁ τοιοῦτος ὁμιλία , ἐͅκ οὗτος ὁ τε ἄλλος σύγκριμα πᾶς ποιέω , καί ὁ ἡμέτερος σῶμα , καί ὁ πάθημα αὐτός , καί ὁ αἴσθησις . ἀπαθής δέ ὑποτίθημι ὁ σῶμα εἰμί ὁ πρῶτος · τις μέν αὐτός ὑπό σκληρότης ἄθραυστος , καθά ὁ περί ὁ Ἐπίκουρος · ἔνιοι δέ , ὑπό μικρότης ἀδιαίρετος , καθά ὁ περί ὁ Λεύκιππος , ἀλλά οὐδέ ἀλλοιόω κατά τις δύναμαι οὗτος δή ὁ ἀλλοίωσις , ὅς ἅπας ἄνθρωπος πιστεύω ἵημι , διδάσκω ὑπό ὁ αἴσθησις , οἷος οὔτε θερμαίνω τις φημί ἐκεῖνος , οὔτε ψύχω , κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος οὔτε ὑγραίνω , οὔτε ξηραίνω , πολύς δέ δή μάλα ἔτι μήτε μελαίνω , μήτε λευκαίνω , μήτε ἄλλος τις ὅλος ἐπιδέχομαι ποιότης κατά μηδείς μεταβολή . εὔλογος οὖν ὁ Ἱπποκράτης ἀντιλέγω αὐτός , λέγω , μηδέποτε ἄν ἀλγέω ὁ ἄνθρωπος , εἰ τοιοῦτος τις εἰμί ὁ φύσις αὐτός . ὁ γάρ ἀλγέω χρή δήπου δύο οὗτος ἔχω ἐκ ἀνάγκη , ἀλλοιωτός τε καί αἰσθητός ὑπάρχω . εἴτε γάρ μηδέποτε μηδείς ἀλλοίωσις ἐπιδέχομαι , φυλάσσω διά πᾶς ὅς ἔχω ἐκ ἀρχή κατάστασις · οὐ φυλάσσω δέ γε ὁ ἀλγέω · εἴτε μεταβάλλω , καθά ὁ λίθος τε καί ὁ ξύλον , θερμαίνω τε καί ψύχω , καί διαιρέω , μή πάρειμι δέ αὐτός τις αἴσθησις σύμφυτος , οὐ αἰσθάνομαι ὁ ἀμφί αὐτός γίγνομαι διάθεσις , ὥσπερ οὐδέ ὁ λίθος . καί μήν ἄμφω ἀπολείπω ὁ οὗτος στοιχεῖον , μήτε ἀλλοιόω μήτε αἰσθάνομαι φύω ἄτομος μηδείς . εἴπερ οὖν ἐκ ἄτομος τις εἰμί , ἤ τις τοιοῦτος ἄλλος φύσις μονοειδής , οὐ ἄν ἀλγέω · ἀλγέω δέ γε · δῆλος οὖν , ὡς οὐ εἰμί ἐκ ἁπλόος τις καί μονοειδής οὐσία . ὁ μέν δή κεφάλαιος ὁ λόγος οὗτος , πρόδηλος ὑπάρχω ἅπας ὁ ἐν ὁ λογικός θεωρία γυμνάζω , οὕτως πως περαίνω ὁ πρόκειμαι . ἐπεί δέ , πρός ὁ μή γυμνάζω ὁ λογισμός , ὁ ὁ τοιοῦτος εἰσηγέομαι στοιχεῖον καί ἄλλος εἰμί φιλόνεικος , μέγας εἰμί νομίζω κακός ὁ μετατίθημι πρός ὁ ἀγαθός , πειράω αὐτός ἐκτίθημι ὁ καθόλου οὗτος λόγος ἐπί παράδειγμα τις κατά μέρος . εἰ γάρ τις ὁ λεπτός βελόνη τιτρώσκω ὁ δέρμα , πάντως μέν ἀλγέω ὁ ζῷον , ἅπτω δέ ἤτοι εἷς , ἤ δύο , ἤ καί πολύς ἄτομος ὁ βελόνη . πρῶτος οὖν ὑπόκειμαι , ψαύω αὐτός εἷς . ἀλλά ἕκαστος ὁ ἄτομος ἄτρωτος τε εἰμί καί ἀναίσθητος . οὐκοῦν οὔτε πάσχω τις πρός ὁ ῥαφίς , οὔτε , εἴπερ πάσχω , αἰσθάνομαι ἄν ὁ πάθημα . εἰ μέν γάρ ἐκ δύο οὗτος γίγνομαι ὁ ἀλγέω , ἐκ τε ὁ πάσχω ὁ παθητός ἐͅκ ὁ ὁ πάθημα αἰσθάνομαι , μέτειμι δέ οὐδέ ἕτερος οὗτος ὁ ἄτομος , οὐ ἀλγέω ὁ ζῷον , ὅταν ὁ βελόνη ψαύω εἷς ἄτομος . μή τοίνυν εἷς , ἀλλά δύο ψαύω . καί μήν , ὅς ἐπί ὁ εἷς ἄρτιος , οὗτος ἐπί ἄμφω ἐγχωρέω λέγω νῦν . εἰ γάρ μηδέ ἕτερος ὁ ἄτομος μήτε τιτρώσκω πρός ὁ ῥαφίς , μήτε , εἴπερ τιτρώσκω , ὁ τρῶσις αἰσθάνομαι φύσις ἔχω , ἀναίσθητος τε ἅμα καί ἀνώδυνος ὁ τιτρώσκω εἰμί . ὥσπερ γάρ οὐδείς πολύς ἐκ ὁ δύο προσπίπτω ὀστέον , ἤ χόνδρος , ἤ θρίξ ὁ βελόνη , ἤ ἄλλος τις ὁ ἀναίσθητος μόριον · ὅμοιος γάρ ὁ δύο θρίξ ἀναίσθητος εἰμί ὁ εἷς · κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος , οὐδέ εἰ δύο ἄτομος ἐφάπτω , πολύς οὐδείς εἰς αἴσθησις , εἰ μηδέ ἕτερος ὁ ἄτομος εἰμί αἰσθητικός . καί μέν δή ᾄν εἰ τρεῖς ἤ τέσσαρες ἅπτω , κατά ὁ αὐτός λόγος , ὥσπερ ἐπί τε ψηφίς καί λίθος καί θρίξ , οὕτως ᾀνταῦθη πολύς οὐδείς οὔτε εἰς πάθημα οὔτε εἰς αἴσθησις γένεσις . οὐδείς γάρ οὔτε ἐκ ὁ ἀπαθής οὔτε ἐκ ὁ ἀναίσθητος συντίθημι αἰσθητικός ἤ παθητικός γίγνομαι . θαυμαστός γάρ ἄν εἰμί , εἰ , μηδείς αὐτός ὁ μόριον μήτε πάσχω μήτε αἰσθάνομαι , ὁ ὅλος αἰσθάνομαι τε καί πάσχω γίγνομαι . δύο γάρ εἰμί ὄργανον πρός ὁ ὁ τοιοῦτος ἀξίωμα εὕρεσις , ἐμπειρία καί λόγος , κατά οὐδέτερος αὐτός εὑρίσκω ποτέ σύνθετος ἐκ ἀναίσθητος τε ἅμα καί ἀπαθής αἰσθητικός καί παθητικός . ἀλλά εἴτε ἀδάμας πολύς , ἤ καί ὅς τις βούλομαι ὁ δυσπαθής ἀθροίζω τιτρώσκω ἐπιχειρέω , οὔτε τιτρώσκω ποτέ ὁ ἐκ αὐτός σύνθετος , οὔτε αἰσθάνομαι . διά μέν δή ὁ πεῖρα οὐδείς εὑρίσκω ποτέ τοιοῦτος ﻿ ἐκ ὁ σύμπας αἰών . ὅτι δέ οὐδέ ὁ λόγος αὐτός προσίημι , μικρός ἔμπροσθεν λέγω . ὁ γοῦν ἀλγέω σάρξ ἐν ὁ τιτρώσκω ὁ μηδείς ὁ ἐλαχύς αὐτός μόριον μήτε ἀλγέω , μήτε τιτρώσκω , πῶς οὐ θαυμαστός ; ἤ τίς οὗτος προσίημι λογισμός ; ἐγώ μέν γάρ φημί , ᾄν εἰ πᾶς ὁ ἄτομος εἰμί αἴσθησις σύμφυτος , ἄτρωτος δέ τέλειος καί ἀπαθής εἰμί , ἐκ ὁ περιπλέκω μόνος ἀλλήλων ἐργάζομαι ὁ σάρξ , πολύς ἄν οὐδέ οὕτως γίγνομαι , καθίημι ὁ ῥαφίς . ὥσπερ γάρ , εἰ ὁ δύο δάκτυλος περιπλέκω ἀλλήλων , καίτοι γε αἰσθητικός εἰμί , οὐδείς ἕπομαι πόνος ἐκ ὁ πάλιν ἀφίστημι τε καί διαλύω , κατά ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος οὐδέ εἰ διίστημι τε καί διαλύω ὁ ἄτομος ἀπό ἀλλήλων ὁ βελόνη , τιτρώσκω δέ οὐδείς , οὐδαμῶς ἀλγέω ὁ ζῷον . ἤ δείκνυμι ἐκ ὁ περιπλέκω τε καί πάλιν ἀφίστημι ὁ αἰσθητικός ὁστισοῦν σῶμα ἀκολουθέω ὀδύνη . ἀλλά οὔτε ἐπί ὁ φαίνω ἔχω δείκνυμι , καί ὁ λόγος σκοπέω πᾶς μάλα ἀδύνατος φαίνω . καί μήν εἰ καί ὁ αἴσθησις ἐγώ συγχωρέω ὁ ἄτομος ὁ χωρισμός ἀνώδυνος εὑρίσκω , καί λόγος καί πεῖρα σκοπέω , λέγω γε τοι πρός οὗτος καί ὁ μηδέ αἰσθάνομαι λαμβάνω , ὀδυνάω δύναμαι ; ὁ μέν γάρ ὀδυνάω , καθότι καί πρόσθεν λέγω , δύο οὗτος ἐκ ἀνάγκη δέω συνέρχομαι ἀλλήλων , ἀλλοίωσις τε ἅμα καί αἴσθησις . ἔχω δέ οὐδέτερος αὐτός ὁ ἄτομος . δεόντως οὖν , εἰ καί ἕτερος αὐτός ὑπάρχω ὑποτίθημι , μένω ἔτι ἀνώδυνος . καί γάρ εἰ ἀπαθής μέν , αἰσθητικός δέ ἵημι συγχωρέω , οὐ ἀλγέω , ὅτι μηδέ πάσχω . καί εἰ πάσχω μέν , ἀλλά ἀναίσθητος ὑπάρχω , οὐ ἀλγέω , ὅτι μηδέ αἰσθάνομαι . χρή γάρ , ὡς λέγω , καί πάσχω καί ὁ πάθος αἰσθάνομαι ὁ μέλλω ὀδυνάω σῶμα . οὐκοῦν οὔτε ἐκ ἀπαθής τε ἅμα καί ἀναίσθητος ἐγχωρέω στοιχεῖον εἰμί ὁ αἰσθητικός σῶμα · οὐ μήν οὐδέ ἐκ ἀπαθής τε ἅμα καί αἰσθάνομαι · οὐδέ γάρ οὐδέ οὗτος ἀλγέω ποτέ , ὅτι μηδέ πάσχω . δύναμις μέν γάρ αἰσθητικός εἰμί , ἐνέργεια δέ αἰσθάνομαι οὐδέποτε · καθά καί ὁ ἡμέτερος σῶμα , καίτοι φανερός ὑπάρχω αἰσθητικός , ὅμως οὐ αἰσθάνομαι , πρίν πάσχω ὑπό τις . ὥστε ἐκ οὗτος ὁ λόγος σαφής καί ὁ ὁ ὁ ὁμοιομέρεια εἰσάγω δόξα καταβάλλω . καί γάρ εἰ αἰσθητικός τις ὁ στοιχεῖον εἰμί αὐτός , ἀλλά ἀπαθής γε πάντως , πῶς αἰσθάνομαι ὁ αἰσθητικός σῶμα ἔξω ὁ πάσχω ἀεί καθίστημι ; λοιπός οὖν , ἤ ἐκ αἰσθάνομαι τε ἅμα καί πάσχω , ἤ ἐκ πάσχω μέν , ἀναίσθητος δέ , ὁ αἰσθητικός εἰμί χρή σῶμα . ὁπότερος δέ οὗτος ἀληθής εἰμί , αὖθις ὁράω . ὁ δέ μήτε ἐκ ἀναίσθητος τε ἅμα καί ἀπαθής , μήτε ἐκ αἰσθάνομαι μέν , ἀπαθής δέ , δύναμαι ποτέ ὁ στοιχεῖον ὁ αἰσθάνομαι γίγνομαι σῶμα δείκνυμι σαφής . ἀλλά κοινός ἀμφότερος ὁ αἵρεσις εἰμί ὁ ἐκ ἀπαθής , ὥστε οὐ εἷς ὁ εἶδος ὁ στοιχεῖον , εἴπερ μηδέ ἀπαθής . ὅτι δέ ὁ εἷς ἀπαθής , ὁ ἀπόδειξις σύντομος . οὔτε γάρ εἰς ὅς μεθίστημι , οὔτε ὑπό ὅστις πάσχω , ὁ εἷς στοιχεῖον ἔχω . μεθίστημι γάρ εἰς ἕτερος τις μεθίστημι , καί πάσχω ὑπό ἕτερος τις πάσχω . πῶς οὖν εἷς ἔτι φυλάσσω ; καλός οὖν ὁ Ἱπποκράτης συλλογίζομαι , μή εἷς εἰμί ὁ στοιχεῖον , εἰ μέλλω τις ὁ εἰμί ἀλγέω . οὐδείς γάρ ἄν , φημί , εἰμί ὑπό ὅστις ἀλγέω , εἷς εἰμί . ὥστε πάντως μέν εἷς πολύς ὁ στοιχεῖον .