galenus.de-dignotione-ex-insomniis 1
Τὸ ἐνύπνιον δὲ ἡμῖν ἐνδείκνυται διάθεσιν τοῦ σώματος . πυρκαϊὰν μέν τις ὁρῶν ὄναρ ὑπὸ τῆς ξανθῆς ἐνοχλεῖται χολῆς · εἰ δὲ καπνὸν , ἢ ἀχλὺν , ἢ βαθὺ σκότος , ὑπὸ τῆς μελαίνης χολῆς · ὄμβρος δὲ ψυχρὰν ὑγρότητα πλεονάζειν ἐνδείκνυται · χιὼν δὲ καὶ κρύσταλλος καὶ χάλαζα φλέγμα ψυχρόν . δεῖ δὲ καὶ τῷ καιρῷ καὶ τῇ ληφθείσῃ τροφῇ προσέχειν . ὁ γὰρ χιονίζεσθαι δοκῶν εἰ κατ’ εἰσβολὴν παροξυσμοῦ μετὰ ῥίγους ἢ φρίκης ἢ καταψύξεως γενομένου τοῦτ’ ἐμφαντασθῇ , τῷ καιρῷ τὸ πλέον , οὐ τῇ διαθέσει τοῦ σώματος διδόναι χρή · κατὰ μέντοι τὴν παρακμὴν τοιοῦτον ὄναρ θεασάμενος , βεβαιοτέραν ἡμῖν ἔνδειξιν ἐργάσεται τῆς τῶν ἐπικρατούντων χυμῶν ψυχρότητος , ἔτι δὲ μᾶλλον , ἐὰν μὴ ἐδηδοκὼς ᾖ τι τῶν φλεγματικῶν ἐδεσμάτων , ὧν ἐν τῇ γαστρὶ περιεχομένων , ἐνδέχεται τοιαύτην τινὰ γενέσθαι φαντασίαν , καίτοι τῆς ἐν ὅλῳ τῷ σώματι διαθέσεως οὐκ οὔσης ὁμοίας . ἐπεὶ δὲ ἐν τοῖς ὕπνοις οὐκ ἐπὶ ταῖς τοῦ σώματος ἡ ψυχὴ διαθέσεσι φαντάζεται μόνον , ἀλλὰ κᾀκ τῶν συνήθως ἡμῖν πραττομένων ὁσημέραι , ἔνια δὲ ἐξ ὧν πεφροντίκαμεν , καὶ δή τινα μαντικῶς ὑπ’ αὐτῆς προδηλοῦνται , ( καὶ γὰρ τοῦτο τῇ πείρᾳ μαρτυρεῖται , ) δύσκολος ἡ διάγνωσις τοῦ σώματος γίγνεται ἐκ τῶν ἀπὸ τοῦ σώματος ὁρμωμένων ἐνυπνίων . εἰ μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν ἐφ’ ἡμέρας πραττομένων ἢ φροντιζομένων ἔδει διακρίνειν αὐτὸ μόνον , οὐδὲν ἂν ἦν χαλεπὸν , ὅσα μηδὲ πέπρακται , μηδὲ φροντίζεται , ταῦτα ἐκ τοῦ σώματος ὁρμᾶσθαι δοκεῖν · ἐπεὶ δὲ καὶ μαντικά τινα συγχωροῦμεν εἶναι , πῶς ταῦτ’ ἂν διακριθείη τῶν ἀπὸ τοῦ σώματος ὁρμωμένων , οὐ ῥᾴδιον εἰπεῖν . ἐθεάσατο γοῦν τις τὸ ἕτερον τῶν σκελῶν λίθινον γεγονέναι , καὶ τοῦτο ἔκριναν πολλοὶ τῶν περὶ τὰ τοιαῦτα δεινῶν ὡς πρὸς τοὺς δούλους τείνειν τὸ ὄναρ , ἀλλὰ παρελύθη τὸ σκέλος ἐκεῖνο ὁ ἄνθρωπος , οὐδενὸς ἡμῶν προσδοκήσαντος τοῦτο . τὸν μὲν γὰρ παλαιστὴν ἐν αἵματος δεξαμενῇ δόξαντα ἑστάναι καὶ μόγις αὐτῆς ὑπερέχοντα πλῆθος αἵματος ἔχειν ἐτεκμηράμεθα , καὶ δεῖσθαι κενώσεως . τινὲς δὲ ἱδροῦν κριτικῶς μέλλοντες λούεσθαι καὶ κολυμβᾷν ἔδοξαν ἐν θερμῶν ὑδάτων δεξαμεναῖς . οὕτω δὲ καὶ ἡ τοῦ πίνειν φαντασία χωρὶς τοῦ πίμπλασθαι διψῶσι πάνυ συμβαίνει , καθάπερ καὶ τοῦ ἐσθίειν ἀπλήστως τοῖς πεινῶσι , τοῦ δὲ ἀφροδισιάζειν τοῖς σπέρματος πλήρεσιν . ἔοικε γὰρ ἐν τοῖς ὕπνοις εἰς τὸ βάθος τοῦ σώματος ἡ ψυχὴ εἰσδῦσα καὶ τῶν ἐκτὸς ἀποχωρήσασα αἰσθητῶν τῆς κατὰ τὸ σῶμα διαθέσεως αἰσθάνεσθαι , καὶ πάντων , ὧν ὀρέγεται , τούτων ὡς ἤδη παρόντων λαμβάνειν φαντασίαν . καὶ εἴπερ ἔχει ταῦθ’ οὕτως , οὐδὲν ἂν εἴη θαυμαστὸν , ὁπότε μὲν ὑπὸ πλήθους χυμῶν ἡ ψυχικὴ δύναμις ἐνοχλεῖται βαρυνομένη , μόγις μὲν κινουμένους ἑαυτοὺς κατ’ ὄναρ φαντάζεσθαι καὶ βαστάζοντας ἄχθη τινά · τοὐναντίον δὲ , ὅταν ᾖ κούφη τε καὶ ἀπέριττος ἡ τοῦ σώματος διάθεσις , ἤτοι πετομένους , ἦ θέοντας ὠκύτατα τοὺς οὕτω διακειμένους ὁρᾷν ὄναρ , ὁμοιουμένων ἀεὶ τῶν φαντασμάτων τῆς ψυχῆς ταῖς τοῦ σώματος διαθέσεσιν , ἄχρι τοῦ καὶ τῶν δυσωδῶν ἢ εὐωδῶν ἀνέχεσθαι δοκεῖν . οἱ μὲν γὰρ ἐν κόπρῳ καὶ βορβόροις διατρίβειν ἑαυτοὺς φαντασθέντες ἤτοι τοὺς χυμοὺς ἐν αὑτοῖς μοχθηροὺς καὶ δυσώδεις καὶ σεσηπότας ἔχουσιν , ἢ πλῆθος κόπρου περιεχομένης ἐν τοῖς ἐντέροις · τοὺς δὲ ἔμπαλιν τούτων διακειμένους καὶ δοκοῦντας ἐν εὐώδεσι τόποις διατρίβειν ἐναντίαν ἔχειν ἐν τῷ σώματι διάθεσιν ἡγητέον . ἃ τοίνυν ὁρῶσιν οἱ κάμνοντες ἐν τοῖς ἐνυπνίοις καὶ πράττειν δοκοῦσιν , ἐνδείξεται πολλάκις ἡμῖν ἐνδείας τε καὶ πλεονεξίας καὶ ποιότητας χυμῶν .
Lemmas: ὁ ἐνύπνιον δέ ἐγώ ἐνδείκνυμι διάθεσις ὁ σῶμα . πυρκαιά μέν τις ὁράω ὄναρ ὑπό ὁ ξανθός ἐνοχλέω χολή · εἰ δέ καπνός , ἤ ἀχλύς , ἤ βαθύς σκότος , ὑπό ὁ μέλας χολή · ὄμβρος δέ ψυχρός ὑγρότης πλεονάζω ἐνδείκνυμι · χιών δέ καί κρύσταλλος καί χάλαζα φλέγμα ψυχρός . δέω δέ καί ὁ καιρός καί ὁ λαμβάνω τροφή προσέχω . ὁ γάρ χιονίζω δοκέω εἰ κατά εἰσβολή παροξυσμός μετά ῥῖγος ἤ φρίκη ἤ κατάψυξις γίγνομαι οὗτος ἐμφαντάζομαι , ὁ καιρός ὁ πολύς , οὐ ὁ διάθεσις ὁ σῶμα δίδωμι χρή · κατά μέντοι ὁ παρακμή τοιοῦτος ὄναρ θεάομαι , βέβαιος ἐγώ ἔνδειξις ἐργάζομαι ὁ ὁ ἐπικρατέω χυμός ψυχρότης , ἔτι δέ μάλα , ἐάν μή ἐσθίω εἰμί τις ὁ φλεγματικός ἔδεσμα , ὅς ἐν ὁ γαστήρ περιέχω , ἐνδέχομαι τοιοῦτος τις γίγνομαι φαντασία , καίτοι ὁ ἐν ὅλος ὁ σῶμα διάθεσις οὐ εἰμί ὅμοιος . ἐπεί δέ ἐν ὁ ὕπνος οὐ ἐπί ὁ ὁ σῶμα ὁ ψυχή διάθεσις φαντάζω μόνος , ἀλλά ᾀ ὁ συνήθης ἐγώ πράσσω ὁσημέραι , ἔνιοι δέ ἐκ ὅς φροντίζω , καί δή τις μαντικός ὑπό αὐτός προδηλόω , ( καί γάρ οὗτος ὁ πεῖρα μαρτυρέω , ) δύσκολος ὁ διάγνωσις ὁ σῶμα γίγνομαι ἐκ ὁ ἀπό ὁ σῶμα ὁρμάω ἐνύπνιον . εἰ μέν γάρ ἀπό ὁ ἐπί ἡμέρα πράσσω ἤ φροντίζω δέω διακρίνω αὐτός μόνος , οὐδείς ἄν εἰμί χαλεπός , ὅσος μηδέ πράσσω , μηδέ φροντίζω , οὗτος ἐκ ὁ σῶμα ὁρμάω δοκέω · ἐπεί δέ καί μαντικός τις συγχωρέω εἰμί , πῶς οὗτος ἄν διακρίνω ὁ ἀπό ὁ σῶμα ὁρμάω , οὐ ῥᾴδιος λέγω . θεάομαι γοῦν τις ὁ ἕτερος ὁ σκέλος λίθινος γίγνομαι , καί οὗτος κρίνω πολύς ὁ περί ὁ τοιοῦτος δεινός ὡς πρός ὁ δοῦλος τείνω ὁ ὄναρ , ἀλλά παραλύω ὁ σκέλος ἐκεῖνος ὁ ἄνθρωπος , οὐδείς ἐγώ προσδοκέω οὗτος . ὁ μέν γάρ παλαιστής ἐν αἷμα δεξαμενή δοκέω ἵστημι καί μόγις αὐτός ὑπερέχω πλῆθος αἷμα ἔχω τεκμαίρομαι , καί δέω κένωσις . τις δέ ἱδρόω κριτικός μέλλω λούω καί κολυμβάω δοκέω ἐν θερμός ὕδωρ δεξαμενή . οὕτως δέ καί ὁ ὁ πίνω φαντασία χωρίς ὁ πίμπλημι διψάω πάνυ συμβαίνω , καθά καί ὁ ἐσθίω ἄπληστος ὁ πεινάω , ὁ δέ ἀφροδισιάζω ὁ σπέρμα πλήρης . ἔοικα γάρ ἐν ὁ ὕπνος εἰς ὁ βάθος ὁ σῶμα ὁ ψυχή εἰσδύνω καί ὁ ἐκτός ἀποχωρέω αἰσθητός ὁ κατά ὁ σῶμα διάθεσις αἰσθάνομαι , καί πᾶς , ὅς ὀρέγω , οὗτος ὡς ἤδη πάρειμι λαμβάνω φαντασία . καί εἴπερ ἔχω οὗτος οὕτως , οὐδείς ἄν εἰμί θαυμαστός , ὁπότε μέν ὑπό πλῆθος χυμός ὁ ψυχικός δύναμις ἐνοχλέω βαρύνω , μόγις μέν κινέω ἑαυτοῦ κατά ὄναρ φαντάζω καί βαστάζω ἄχθος τις · ἐναντίος δέ , ὅταν εἰμί κοῦφος τε καί ἀπέριττος ὁ ὁ σῶμα διάθεσις , ἤτοι πέτομαι , ἦ θέω ὠκύς ὁ οὕτως διάκειμαι ὁράω ὄναρ , ὁμοιόω ἀεί ὁ φάντασμα ὁ ψυχή ὁ ὁ σῶμα διάθεσις , ἄχρι ὁ καί ὁ δυσώδης ἤ εὐώδης ἀνέχω δοκέω . ὁ μέν γάρ ἐν κόπρος καί βόρβορος διατρίβω ἑαυτοῦ φαντάζω ἤτοι ὁ χυμός ἐν ἑαυτοῦ μοχθηρός καί δυσώδης καί σήπω ἔχω , ἤ πλῆθος κόπρος περιέχω ἐν ὁ ἔντερον · ὁ δέ ἔμπαλιν οὗτος διάκειμαι καί δοκέω ἐν εὐώδης τόπος διατρίβω ἐναντίος ἔχω ἐν ὁ σῶμα διάθεσις ἡγέομαι . ὅς τοίνυν ὁράω ὁ κάμνω ἐν ὁ ἐνύπνιον καί πράσσω δοκέω , ἐνδείκνυμι πολλάκις ἐγώ ἔνδεια τε καί πλεονεξία καί ποιότης χυμός .