galenus.de-dignoscendis-pulsibus-libri-iv 3.3
Περὶ δὲ τῶν ῥυθμῶν ἐφεξῆς ἐροῦμεν εἰς ταύτην τὴν τάξιν τῆς διδασκαλίας ἀγόμενοι κατὰ τὴν οἰκειότητα τῆς διαγνώσεως , ἐπεί τοι κατά γε τὴν φύσιν αὐτῶν τῶν πραγμάτων τὰ καθ’ ἓν μόριον σφυγμοῦ καὶ μάλιστα τὴν διαστολὴν συνιστάμενα γένη πρότερον ἐχρῆν ἐπελθεῖν , ὡς ἐν τοῖς περὶ διαφορᾶς σφυγμῶν ἐποιήσαμεν . ἀλλ’ ἐπεὶ τὰ μὲν ἐν ἑνὶ μορίῳ συνιστάμενα γένη τὰ μὲν εἰρημένων ὑπόλοιπα κοινῆς δεῖται διδασκαλίας , τὸ δὲ τῶν ῥυθμῶν τοῖς προειρημένοις δύο γένεσιν ἔζευκται κατὰ τὴν διάγνωσιν , ὡς αὐτὸς περὶ αὐτῶν λόγος ἐνδείξεται , διὰ τοῦτ’ ἐφεξῆς ἐροῦμεν περὶ ῥυθμῶν , τὸν περὶ σκληρότητος καὶ σφοδρότηρος λόγον εἰς τὸ μετὰ τούτου βιβλίον ἀναβαλλόμενοι , ὥσθ’ ἕκαστον τῶν ὑπομνημάτων τελείαν ἔχειν τῶν παρακειμένων ἀλλήλοις κατὰ τὴν διάγνωσιν τῶν γενῶν τὴν διδασκαλίαν . ἐπεὶ τοίνυν ὁ ῥυθμὸς ἐν τῷ παραβάλλειν τὸν χρόνον τῆς διαστολῆς τῷ χρόνῳ τῆς συστολῆς γίνεται , χρὴ δηλονότι διαγνωστικοὺς ἡμᾶς ὑπάρχειν ἰδίᾳ πρότερον ἑκατέρου τοῦ χρόνου . τοῦτο δ’ οὐ πάνυ τι ῥᾴδιον . εἰ γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ λεχθέντων ἀναμνησθείημεν , ἡνίκ’ ἐζητοῦμεν πότερα πάσης αἰσθέσθαι δυνατόν ἐστι τῆς διαστολῆς καὶ τῆς συστολῆς , ἢ διαφεύγει τι τῆς ﻿ κινήσεως ἡμᾶς ἑκατέρας , εἰσόμεθα ὅπως χαλεπόν ἐστι , μᾶλλον δ’ ἀδύνατον ἅπαντος τοῦ κατὰ ταύτας χρόνου τὴν διάγνωσιν ποιήσασθαι . δέδεικται γὰρ ἐκεῖ τά γε πρῶτα τῆς διαστολῆς , τὰ δὲ τελευταῖα τῆς συστολῆς ἄγνωστα . καθ’ ὅσον δ’ ἄν τι τῆς κινήσεως διαλανθάνῃ , κατὰ τοσοῦτον , οἶμαι , καὶ τοῦ χρόνου διαφεύξεται . πρῶτον δ’ αὐτὸ τοῦτο πάλιν ἀναμνηστέον τε καὶ διοριστέον , ὡς οὐ ταὐτὸν ἦν τό τ’ ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ ζητηθὲν καὶ τὸ νῦν ὀλίγον ἔμπροσθεν . ἐκεῖ μὲν γὰρ ἐζητεῖτο περὶ διαστολῆς ἁπλῶς , ἐνταυθοῖ δὲ περὶ τοῦ κατὰ τὸ ἐν αὐτῇ ποσὸν χρόνου . ἐν μὲν οὖν τῷ ζητεῖν ἁπλῶς εἰ πάσης αἰσθάνεσθαι δυνατόν ἐστι τῆς διαστολῆς , ὅσον ἂν διαφεύγῃ τῆς κινήσεως τὴν ἁφὴν , τοῦτ’ ἂν ἀδιάγνωστον εἶναι φήσομεν . ἐν δὲ τῇ διαγνώσει τοῦ κατ’ αὐτὴν ποσοῦ πηλίκον ἐστὶ τὸ διάστημα καθ’ οὗ κεκίνηται σκοπούμεθα . καὶ δέδεικται μικρῷ πρόσθεν , ὡς εἰ μόνου τοῦ πέρατος τῆς διαστολῆς ἀκριβῆ τὴν διάγνωσιν σχοίημεν , συλλογισμὸς ἡμῖν παρακείμενος αἰσθήσει τὴν ἔνδειξιν τοῦ κατ’ αὐτὴν ποσοῦ ποιήσεται . δυνατὸν οὖν ἐστι μηδενὸς ἄλλου μέρους τῆς κινήσεως πλὴν τοῦ ἔξω πέρατος αἰσθανομένους ὅση μέν τίς ἐστι κατὰ τὸν χρόνον ἀγνοεῖν , καθ’ ὅσον ἐνήνεκται διαστήματος , διαγιγνώσκειν . τούτων οὖν τὸ μὲν ἕτερον ἐν τῷ πρώτῳ βιβλίῳ τὴν ζήτησιν ἔσχε , τὸ δ’ ἕτερον οὐ πρὸ πολλοῦ πεπαύμεθα διεξιόντες . ἀναμνησθῶμεν οὖν πάλιν , ὡς ἐν τοῖς σφοδροῖς σφυγμοῖς , εἰ θλίψαιμεν συμμέτρως τὴν ἀρτηρίαν , τὰ μὲν πρῶτα κινήσεως γνωριοῦμεν , ἀγνοήσομεν δὲ τὸ ποσὸν τοῦ διαστήματος . ἔτι δὲ καὶ τοῦτο προσαναμνησθῶμεν , ὃ ἐν τῷ δευτέρῳ βιβλίῳ κατ’ ἀρχὰς εὐθὺς ἐδείχθη , μὴ ταὐτὸν εἶναι ποσότητα χρόνου κινήσεως ἐξετάζειν καὶ τάχος , ἢ βραδύτητα διαγιγνώσκειν . τούτων γὰρ ἡμῖν εἰς τὰ παρόντα δεῖ πάντων , ἵν’ ἀκριβῶς καὶ διηρθρωμένως εἰδῶμεν , εἰ διενήνοχεν ἡ τοῦ διαστήματος καθ’ οὗ τὴν κίνησιν ἐνηνέχθαι συμβέβηκεν διάγνωσις τῆς τοῦ χρόνου , καὶ ὡς ἑκατέρων ἑτέρα τίς ἐστιν ἢ τάχος ἢ βραδύτητα σκοπουμένη . μετρεῖ γὰρ ἡ μὲν πρώτη λεχθεῖσα τοῦ διαστήματος τὸ ποσὸν , ἡ δὲ δευτέρα τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως τὸ ποσὸν , ἡ δὲ τρίτη τὸ ποιὸν τῆς κινήσεως . εἰς οὖν τὴν περὶ τῶν ῥυθμῶν διάγνωσιν οὔτε τῆς πρώτης οὔτε τῆς τρίτης , ἀλλ’ αὐτῆς τῆς δευτέρας μόνης δεόμεθα . τοιαύτην τοιγαροῦν εἶναι χρὴ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἁφῆς , οἵα μάλιστ’ ἂν ἅπασαν ἀκριβῶς θεωρήσειε τὴν κίνησιν τῆς ἀρτηρίας . ὡς ὅσα κατὰ τὸ πρῶτον βιβλίον εἴρηται , ζητούντων ἡμῶν , εἰ πάσης αἰσθήσεσθαι δυνατόν ἐστι τῆς κινήσεως , ἀναμνησθῆναι προσήκει γνόντας ἓν καὶ ταὐτὸν ἐκεῖνό τε καὶ τοῦτ’ εἶναι τὸ πρόβλημα τῇ γε δυνάμει , προβάλλεσθαι δὲ τῇ λέξει διαφερόντως . εἰ δὴ ταῦτα πάντα προνοήσαιμεν , εἰσόμεθα τὸ χαλεπὸν τῆς προκειμένης διαγνώσεως . ἔστω γάρ τινα σφυγμὸν εἶναι μέγαν μὲν , ἀλλ’ ἀμυδρόν · οὔκουν οἷόν τε τούτου φωρᾶσθαι τῆς διαστάσεως ἁπάσης τὴν κίνησιν , ἀλλὰ μόνον τοῦ ἔξω πέρατος . ὡσαύτως δὲ καὶ τῆς συστολῆς , εἴπερ ἄρα , τὴν ἀρχὴν μόνην καὶ τὴν ἀποχώρησιν , ἄλλο δ’ οὐδέν . ἐπιπολῆς οὖν ψαύειν τῶν τοιούτων χρὴ σφυγμῶν , ὡς πολλάκις εἴρηται . τῇ δὲ τοιαύτῃ τῆς ἁφῆς ἐπιβολῇ τοῦ μὲν διαστήματος τῆς διαστολῆς τὸ ποσὸν οἷόν τε διαγνῶναι , τοῦ δὲ χρόνου τῆς κινήσεως ἀδύνατον . ἐπὶ δὲ τῆς συστολῆς οὐ μόνον τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως ἀδύνατον ἐξευρεῖν τὸ ποσὸν , ἀλλὰ καὶ τοῦ διαστήματος αὐτοῦ . τελέως γὰρ αὐτῆς ἀναισθήτου γινομένης , ἀνάγκη πάντων ὁμοῦ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῇ τὴν ἀπώλειαν γίγνεσθαι . ὥστ’ οὐ μόνον τὸ ποσὸν τοῦ διαστήματός τε καὶ τοῦ χρόνου τῆς κινήσεως , ἀλλὰ καὶ τὸ ποιὸν , ἐν ᾧ τάχους τε καὶ βραδύτητος διάγνωσις ἡμῖν ἐγίγνετο , παντάπασιν ἡμῖν ἀναίσθητον ἔσται . πῶς γὰρ ἂν ἔτι καὶ δύναιτο διαγιγνώσκεσθαι τὸ ποσὸν τῆς κινήσεως , ὅπου μηδόλως αἴσθησις γίνεται κινήσεως ; ὑπάρχειν γὰρ δεῖ πρότερον τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος τῆς ποιότητος . ταύτης τοίνυν παντάπασιν ἐκφευγούσης τὴν αἴσθησιν , οὐχ οἷόν τε τὴν ποιότητα διαγιγνώσκεσθαι . πῶς οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις σφυγμοῖς οἷόν τε διαγνῶναι τὸν ῥυθμὸν , ἐν οἷς ἄρδην μὲν ἀπόλωλεν ἡ συστολὴ , τῆς διαστολῆς δὲ μόνον τὸ ἐκτὸς ἀποσώζεται πέρας ; ἀλλ’ οὐδ’ ἐπ’ ἄλλου τινὸς τῶν ἀμυδρῶν οἷόν τε τῆς συστολῆς αἰσθέσθαι . μόνων τοίνυν τῶν οὐκ ἀμυδρῶν γνωρίζοντες τὴν κίνησιν , τὴν ἐν τῷ διαστέλλεσθαι καὶ συστέλλεσθαι τὴν ἀρτηρίαν , μόνων τούτων καὶ τὸν ῥυθμὸν διαγνωσόμεθα , σύμμετρον οὕτω δηλονότι τὴν ἐπιβολὴν τῶν δακτύλων ποιούμενοι , καθὰ πρόσθεν εἴπομεν , ὡς μηδὲν τῆς ἐκτὸς κινήσεως κωλῦσαι . μᾶλλον γὰρ ἢ δεῖ θλίψαντες τὴν ἀρτηρίαν παύσασθαι τὴν κίνησιν αὐτῆς ἀναγκάσομεν , εἰ μή τις κᾀν τούτοις ἀδιάγνωστος ὁ ῥυθμός · εἴ γε διὰ παντὸς ἡμᾶς τά τε πρῶτα τῆς διαστολῆς καὶ τὰ τελευταῖα τῆς συστολῆς ἐκφεύγει , εἰ μή τι παντελῶς βραχέος ὄντος τοῦ διαφεύγοντος , οὐδὲν ὁ ῥυθμὸς μέγα βεβλάψεται . τάχα γὰρ ἄν τις εἴποι καὶ τοῦτο . διορισμοῦ μέντοι δεῖ τῷ λόγῳ . κατὰ μὲν γὰρ τοὺς σφοδροτάτους σφυγμοὺς ἀληθὲς ἂν εἴη τὸ λεγόμενον , κατὰ δὲ τοὺς ἄλλους οὐκέτ’ ἀληθὲς , καὶ μάλισθ’ ὅσοι σφοδρότητος ὀλίγον μετέχουσιν . ἱκανὸν γὰρ ἦν ἐπὶ τούτων τὸ διαφεῦγον τὴν αἴσθησιν καὶ βλάπτειν ἤδη τὸν ῥυθμὸν δυνάμενον . ἐκ τῶν εἰρημένων οὖν ἁπάντων σαφὲς ἤδη γέγονεν , ὡς ἐν τοῖς σφοδροτάτοις μόνοις σφυγμοῖς ἡ διάγνωσίς ἐστι τῶν ῥυθμῶν . ἐπὶ δὲ τῶν ἄλλων ἁπάντων ἢ καὶ παντάπασιν ἀδιάγνωστος , ὡς ἐπὶ τῶν ἀμυδρῶν , ἢ πόῤῥω τῆς ἀκριβοῦς , ὡς ἐπὶ τῶν ἧττον μὲν σφοδρῶν , οὐδέπω δὲ ἀμυδρῶν . ἡ μὲν οὖν ἀπορία τοιαύτη . πειρατέον δ’ αὐτὴν ἰᾶσθαι καθ’ ὅσον οἷόν τε . πρῶτον μὲν οὖν οὐκ ἐπὶ τῶν ἀμυδρῶν τε σφυγμῶν , οὐ μὴν ἱκανῶς γε σφοδρῶν , ὁμοίας τῆς βλάβης ἔν τε ταῖς διαστολαῖς καὶ ταῖς συστολαῖς γινομένης , ἔνεστί πως ἐντεῦθεν παραμυθήσασθαι τὴν ἀπορίαν . ὃν γὰρ ﻿ ἔχει λόγον ὁ πᾶς τῆς διαστολῆς χρόνος πρὸς τὸν πάντα τῆς συστολῆς , τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον καὶ τὰ διαφεύγοντ’ αὐτῶν τὴν ἁφὴν μόρια , πρὸς ἄλληλα δηλονότι , καὶ τὰ σωζόμενα τὸν αὐτὸν ἕξει πρὸς ἄλληλα λόγον . ὥστ’ εἰς τὴν ἀπ’ αὐτῶν πρόγνωσιν οὐ μέγα βεβλαψόμεθα · διπλασίου γὰρ ὄντος , εἰ τύχοι , τοῦ παντὸς τῆς συστολῆς χρόνου τῷ παντὶ τῆς διαστολῆς παραβαλλομένου , διπλασίου δ’ ὁμοίως ὄντος καὶ σωζομένου παραμετρουμένου , τὴν ἀπὸ τῶν ῥυθμῶν πρόγνωσιν ὁμοίαν ἕξομεν ἐκ τῶν αἰσθητῶν μερῶν τῆς κινήσεως , ἣν ἂν καὶ πάσης αὐτῆς σωζομένης ἔσχομεν . ἐπὶ μέντοι τῶν ἀμυδρῶν τὴν ἀπορίαν οὐκ ἔθ’ ὁμοίως οἷόν τε παραμυθήσασθαι . καὶ γὰρ ἣν οἱ τὸν χρόνον τῆς διαστολῆς τῷ λοιπῷ παντὶ παραβάλλοντες εὑρίσκειν εὐπορίαν ζητοῦσιν , κίβδηλός ἐστι . πειρατέον δὲ πρότερον εἰπεῖν αὐτὴν σαφῶς , εἶθ’ οὕτως ὅπη μεμφόμεθα δεικτέον . ὄντων τοίνυν τεττάρων μορίων τοῦ σφυγμοῦ , διαστολῆς τε καὶ συστολῆς , καὶ δυοῖν ἠρεμιῶν , ἑτέρας μὲν ἐπὶ τῇ διαστολῇ πρὸ τῆς συστολῆς , ἑτέρας δ’ ἐπὶ τῇ συστολῇ πρὸ τῆς διαστολῆς , ὅσοι μὲν ἀδιάγνωστον αἰσθήσει τὴν συστολὴν εἶναί φασιν , ἰδίᾳ μὲν τὸν τῆς διαστολῆς χρόνον τιθέασιν , ὃν δὴ κινήσεως καλοῦσιν , ἰδίᾳ δὲ τῶν ὑπολοίπων δυοῖν μερῶν , ὃν ἠρεμίαν τε καὶ συστολὴν ὀνομάζουσιν , καὶ τὸν τούτων τῶν τριῶν χρόνων πρὸς ἀλλήλους λόγον ῥυθμὸν εἶναί φασιν . ὅσοι δὲ τῆς συστολῆς αἰσθάνεσθαί φασιν , οἱ μέν τινες αὐτῶν τὸν τῆς διαστολῆς μόνον χρόνον τῷ τῆς συστολῆς παραβάλλοντες τὸν ῥυθμὸν γίγνεσθαί φασιν , οἱ δέ τινες προσνέμουσιν ἑκατέρᾳ τῶν κινήσεων τὸν χρόνον τῆς μετ’ αὐτὴν ἡσυχίας . τριῶν οὖν τούτων δοξῶν οὐσῶν περὶ τῶν ἐν τοῖς σφυγμοῖς ῥυθμῶν , οἱ μὲν ἀπὸ τῆς δευτέρας ὁμολογήσουσι μηδὲν εἰπεῖν ἔχειν πρὸς τὰς εἰρημένας ἀπορίας , οἱ δ’ ἀπὸ πρώτης τε καὶ τρίτης ἴσως ἂν εὐπορεῖν δόξαιεν , οἱ μὲν , ὅτι τὸν τῆς φαινομένης κινήσεως χρόνον ἅπαντι τῷ λοιπῷ τῷ τῆς ἡσυχίας ὑπ’ αὐτῶν καλουμένης παραβάλλουσιν , οἱ δ’ , ὅτι τὸν τῆς φαινομένης κινήσεως χρόνον ἅμα τῷ χρόνῳ τῆς μετ’ αὐτῶν ἡσυχίας πρὸς τὸν λοιπὸν , τὴν ἀρχὴν τῆς συστολῆς ὅρον τῆς τῶν προτέρων δυοῖν χρόνοιν συνθέσεως ποιούμενοι . ἄξιον δ’ ἑκατέρων θαυμάσαι , τῶν μὲν πρώτων , εἰ τὰ περὶ τῆς συστολῆς εἰρημένα μέμνηνται μόνα , τῶν ἐπὶ τῆς διαστολῆς ῥηθέντων ἐπιλαθόμενοι . ἐν γὰρ τοῖς ἀμυδροῖς σφυγμοῖς τὸ μὲν ποσὸν τοῦ διαστήματος ἐν ταῖς διαστολαῖς συλλογισμῷ γνωστὸν ἐδείκνυμεν ὑπάρχειν , τὸν δὲ χρόνον τῆς κινήσεως ἀδιάγνωστον ὑπάρχειν , μόνων τῶν ἐκτὸς αὐτῆς περάτων εἰς αἴσθησιν ἡκόντων . οὐκ οἶδ’ οὖν ὅπως λέγουσι παραβάλλειν τὸν χρόνον τῆς διαστολῆς τῷ λοιπῷ παντὶ , καὶ γὰρ τοῦ ταύτης χρόνου τὸ αἰσθητὸν ὀλίγον παντάπασιν , εἰ μή τι τοῦτ’ αὐτὸ μόνον ἐθέλουσι παραβάλλειν τῷ λοιπῷ παντί . καὶ γένοιτ’ ἂν οὕτως ὁ ῥυθμὸς αὐτοῖς λόγος τοῦ φαινομένου χρόνου τῆς κατὰ τὴν διαστολὴν κινήσεως πρὸς τὸν λοιπὸν ἅπαντα . τοῦτο δ’ εἰ λέγουσι , δυνατὸν μέν τι λέγουσιν , οὐ μὴν καὶ χρήσιμόν γε , μηδενὸς ἐκ τοῦ τοιούτου ῥυθμοῦ προγνωσθῆναι δυναμένου , καθ’ ὃν ὁ χρόνος τοῦ φαινομένου μέρους τῆς διαστολῆς τῷ λοιπῷ παντὶ παραβάλλεται , τῷ συγκειμένῳ ἔκ τε τοῦ τῆς ἐκτὸς ἠρεμίας καὶ τῆς συστολῆς καὶ τρίτου τοῦ τῆς ἐντὸς ἠρεμίας καὶ τετάρτου τοῦ μὴ φαινομένου μέρους τῆς διαστολῆς . πρὸς δὲ τὸ μηδὲν χρήσιμον ἐκ τῆς τοιαύτης διδασκαλίας δύνασθαι λαβεῖν , ἔτι καὶ τὴν ἔννοιαν οὗτοι τοῦ ῥυθμοῦ συγχέουσιν , ὡς εἰ καὶ μουσικός τις εἶναι προσποιούμενος , οὐ τοῦ τῆς ἄρσεως χρόνου πρὸς τὸν τῆς θέσεως λόγον ἔφασκεν ὑπάρχειν τὸν ῥυθμὸν , ἀλλὰ τοῦ φαινομένου μέρους τῆς ἄρσεως πρὸς τὸν λοιπὸν πάντα . παραπλήσια δ’ αὐτοῖς καὶ οἱ ἀπὸ τῆς τρίτης αἱρέσεως ἁμαρτάνουσι , μόνῳ τῷ προσνέμειν τὸν χρόνον τῆς ἐκτὸς ἠρεμίας τῷ τῆς διαστολῆς βέλτιον ἐκείνων φρονοῦντες , καθ’ ὅσον δ’ ἐπελάθοντο καὶ αὐτοὶ τὸν τῆς συστολῆς χρόνον ἀδιάγνωστον ὑπάρχειν αἰσθήσει κατὰ τοὺς ἀμυδροὺς σφυγμοὺς , ὁμοίως σφαλλόμενοι . τρίτον δ’ αὖ πάλιν ἐξαίρετον οὗτοι προσεπιτίθενται τὸ καὶ τῆς συστολῆς τὴν πρώτην ὁρμὴν αἰσθητὴν εἶναι διὰ παντὸς , οὔσης οὐδὲ ταύτης ἐπὶ τῶν ἀμυδρῶν σφυγμῶν αἰσθητῆς . κατὰ ταῦτ’ οὖν ἅπαντα τὰς ἐν ταῖς αἱρέσεσι πολλὰς ἀπορίας ἀνάγκη συμπίπτειν ἐν ταῖς τῶν ῥυθμῶν διαγνώσεσι , καὶ διὰ τοῦτ’ οἶμαι μηδ’ ἐπιχειρῆσαί τι γράψαι τοὺς μεθ’ Ἡρόφιλον εἰς τὴν ἀπ’ αὐτῶν πρόγνωσιν . αὐτὸς δὲ ὁ Ἡρόφιλος πολλαχόθι μὲν ῥυθμῶν εἰς τὰς προγνώσεις μνημονεύει , χαλεπὸν μὴν ἐξευρεῖν τί ποτε καὶ λέγει τὸν ῥυθμὸν , ἆρά γε τὸν λόγον τοῦ τῆς διαστολῆς μόνον χρόνου πρὸς τὸν τῆς συστολῆς μόνης , ἢ καὶ αὐτὸν τῆς ἑπομένης ἑκατέρᾳ τῶν κινήσεων ἠρεμίας προσνέμει . καὶ διὰ τοῦτο οὐδὲ τοῖς ὑπ’ αὐτοῦ κληθεῖσιν Ἡροφιλείοις ὁμολογεῖται , τί ποθ’ ὑπὲρ αὐτῶν φρονεῖ δεόντως . οὔτε γὰρ ἡ λέξις αὐτοῦ θάτερον ἐνδείκνυται σαφῶς οὔθ’ ἡ τῶν πραγμάτων φύσις ἱκανὴ πιστώσασθαι . εἰ μὲν οὖν τὴν ἑτέραν τῶν δοξῶν φυλάττωμεν , ἑπόμενοι τοῖς μουσικοῖς , τοὺς τῶν ἡσυχιῶν χρόνους προσθήσομεν τοῖς τῶν προηγουμένων κινήσεων · εἰ δὲ τὴν εἰς τὰς προγνώσεις χρείαν , τὴν κίνησιν τῇ κινήσει παραβάλλοντες , ἰδίᾳ τὸν τῶν ἡσυχιῶν χρόνον ἐπισκεψόμεθα . ὅταν οὖν δυοῖν θάτερον , ἢ τὴν ἔννοιαν τῆς προσηγορίας ἀναγκαῖον ᾖ διαφθείρειν , ἢ τὴν χρείαν ἀνατρέπειν , ἐν ἀπορίᾳ δυσμεταχειρίστῳ καθιστάμεθα . χρὴ δ’ ὅμως , ἐπειδὴ τὸ ἕτερον αὐτῶν ἑλέσθαι προσήκει , προτιμῆσαι τὸ χρήσιμον εἰς τὰς προγνώσεις , καταφρονήσαντα τοῦ παρὰ τοῖς μουσικοῖς ὀνόματος . τί γὰρ καὶ βλαβησόμεθα προγιγνώσκοντες μὲν ἐκ τοῦ λόγου τὸν κατὰ τὰς κινήσεις χρόνον , ὄνομα δ’ ἴδιον αὐτοῦ μηδὲν ἔχοντες ; οὐ γὰρ ἐν οἷς ἀποροῦμεν ὀνόμασιν , ἀλλ’ ἐν οἷς προγιγνώσκειν ἀδυνατοῦμεν , ἡ τέχνη βλάπτεται . κείσθω ﻿ τοίνυν διὰ τὴν χρείαν ἐν τῷ λόγῳ τοῦ χρόνου τῶν κινήσεων τὸν ῥυθμὸν συνίστασθαι , ζητησόντων ἡμῶν ἰδίᾳ ποτὲ τὸ δοκοῦν Ἡροφίλῳ . ἀλλὰ κᾂν τοῦτο θῶμεν , ἔοικεν ἔτι μένειν ἡ ἀπορία , μήτε παντὸς τοῦ τῆς διαστολῆς χρόνου δυναμένου γνωσθῆναι , πλὴν ἐν τοῖς σφοδροτάτοις σφυγμοῖς , μήτε τῆς συστολῆς τὴν ἀρχὴν ἐπὶ πάντων αἰσθητὴν ἐχούσης . πῶς οὖν Ἡρόφιλος πρῶτός τινα πρὸς αἴσθησιν ὑποτίθεται χρόνον , ᾧ τοὺς ἄλλους μετρῶν ἢ δυοῖν , ἢ καὶ τριῶν , ἢ καὶ πλειόνων εἶναι φάσκει , ἤτοι τελέων τε καὶ ὡς αὐτοὶ καλοῦσιν ἀπαραύξων , ἢ καὶ ἀπηυξημένων ἐπ’ ὀλίγον , ἢ ἐπὶ πλεῖον , ἢ ἐπὶ πλεῖστον ; ὡς γὰρ ἐπὶ πάντων ἀκριβῶς τῶν σφυγμῶν διαγινώσκων τοὺς χρόνους εἴτε τῶν κινήσεων μόνων εἴτε καὶ τῶν μετ’ αὐτοὺς ἡσυχιῶν , οὐδὲν γὰρ διαφέρει πρός γε τὴν παροῦσαν ἀπορίαν , ἔοικε ταῦτα γράφειν , εἰ μή τι οὐκ ἐπὶ πάντων , ἀλλ’ ἐφ’ ὧν δυνατὸν , ἐπὶ τούτων μόνον ἡγητέον αὐτὸν τὰ τοιαῦτα γράφειν . τοῦτο μὲν οὖν τάχ’ ἂν ἰδίᾳ ποθ’ ὕστερον ἐπισκεψόμεθα · νυνὶ δ’ , οὐ γὰρ πρόκειται τὸ δοκοῦν Ἡροφίλῳ ζητεῖν , ἀλλὰ τἀληθές τε ἅμα καὶ χρήσιμον ἐξευρεῖν , τοῦτο πειρατέον ἐνδείξασθαι σαφῶς , ὡς ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων ἡμῖν πειρωμένοις εὑρέθη . ἔχει δὲ ᾧδε · τὸ ποιὸν τῆς κινήσεως κατὰ τὴν διαστολὴν τῷ ποιῷ τῆς κατὰ τὴν συστολὴν κινήσεως παραβάλλοντες ἐννέα μὲν τὰς πρώτας εὑρίσκομεν διαφορὰς τὰς ἐν τῷ διαγράμματι δηλουμένας , ἐν ἑκάστῃ δ’ αὐτῶν ἄλλας πολλὰς ἀῤῥήτους μὲν λόγῳ , τῷ δὲ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων διαγιγνωσκομένας . οἷον δέ τι δηλοῦν ἑκάστη διαφορὰ πέφυκεν , ἐν τοῖς περὶ προγνώσεως ἐροῦμεν . ἀλλὰ νῦν γε πρῶτον ὑπογράψομεν τὸ διάγραμμα , σαφὲς ἑτοίμως γενησόμενον τοῖς ἐν τῷ πρώτῳ περὶ διαφορᾶς σφυγμῶν γεγυμνασμένοις . ἐφεξῆς δὲ μηνύσομεν , ὅπως πάλιν ἑκάστῃ διαφορᾷ πολλαὶ συνίστανται τῷ ποσῷ διαφέρουσαι , κᾂν ὁμογενεῖς ὦσι . διαστολὴ διαστολὴ διαστολὴ ταχεῖα σύμμετρος βραδεῖα ταχεῖα σύμμετρος βραδεῖα ταχεῖα σύμμετρος βραδεῖα συστολὴ συστολὴ συστολὴ ταχεῖα ταχεῖα ταχεῖα σύμμετρος σύμμετρος σύμμετρος βραδεῖα βραδεῖα βραδεῖα τῆς τοίνυν πρώτης ἐν τῷ διαγράμματι γεγραμμένης διαφορᾶς ἑκατέραν τῶν κινήσεων ταχεῖαν ἐχούσης , ἐνδέχεται μὲν τὴν ἐν διαστολῇ κίνησιν ἐσχάτως ἠπεῖχθαι , τὴν δ’ ἐν τῇ συστολῇ βραχεῖ τινι τῆς συμμέτρου τε καὶ μέσης ὑπερέχειν , ἢ ἔμπαλιν βραχεῖ μὲν ὑπερέχειν τὴν ἐν τῇ διαστολῇ , παμπόλλῳ δὲ τὴν ἐν τῇ συστολῇ , ἢ ἀμφοτέραν ὀλίγῳ , ἢ ἀμφοτέραν παμπόλλῳ , ἢ τὴν μὲν ὀλίγῳ , τὴν δὲ πλέονι μὲν , ἢ κατ’ ὀλίγον ἐλάττονι , ἢ κατὰ πολὺ , ἢ ὁπωσοῦν ἑτέρως . ἡ γὰρ ποικιλία σαφής . καὶ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ἢ ὡς οὐ φαίνεται τοῦτο γιγνόμενον , ἢ ὡς δηλοῦν οὐδὲν πέφυκε . καὶ γὰρ καὶ γίνεται καὶ δηλοῖ μέγιστα . καὶ ἡμῖν ἀπὸ τῆς τοιαύτης διαγνώσεως ἤρκει προγινώσκειν , οὐ δεομένοις τῶν πρώτων χρόνων ὁλοκλήρων τε καὶ παρηυξημένων . ὅτι δ’ ἡ τοιαύτη διάγνωσις οὐ δεῖται πάσης τῆς κινήσεως , ἀλλὰ καὶ διὰ μέρους αὐτῆς τοῦ τυχόντος δύναται γίγνεσθαι πρόδηλον παντὶ , πλὴν εἰ ἀνώμαλός ποτ’ εἴη · τηνικαῦτα γὰρ οὐκ ἔθ’ ὅμοιον τὸ μέρος τῷ ὅλῳ . κατὰ μέντοι τοὺς ἐσχάτως ἀμυδροὺς σφυγμοὺς οὐδὲ τῇ τοιαύτῃ χρῆσθαι δυνατόν . οὐ γὰρ ἔστιν ἐπ’ ἐκείνων οὐδὲ τὴν πρώτην ἀρχὴν τῆς συστολῆς γνωρίσαι , μή τι γε δὴ μόριον αὐτῆς ἀξιόλογον .
Lemmas: περί δέ ὁ ῥυθμός ἐφεξῆς λέγω εἰς οὗτος ὁ τάξις ὁ διδασκαλία ἄγω κατά ὁ οἰκειότης ὁ διάγνωσις , ἐπεί τοι κατά γε ὁ φύσις αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ κατά εἷς μόριον σφυγμός καί μάλα ὁ διαστολή συνιστάω γένος πρότερος χρή ἐπέρχομαι , ὡς ἐν ὁ περί διαφορά σφυγμός ποιέω . ἀλλά ἐπεί ὁ μέν ἐν εἷς μόριον συνιστάω γένος ὁ μέν λέγω ὑπόλοιπος κοινός δέω διδασκαλία , ὁ δέ ὁ ῥυθμός ὁ προλέγω δύο γένεσις ζευκταίω κατά ὁ διάγνωσις , ὡς αὐτός περί αὐτός λόγος ἐνδείκνυμι , διά οὗτος ἐφεξῆς λέγω περί ῥυθμός , ὁ περί σκληρότης καί σφοδρότης λόγος εἰς ὁ μετά οὗτος βιβλίον ἀναβάλλω , ὥστε ἕκαστος ὁ ὑπόμνημα τέλειος ἔχω ὁ παράκειμαι ἀλλήλων κατά ὁ διάγνωσις ὁ γένος ὁ διδασκαλία . ἐπεί τοίνυν ὁ ῥυθμός ἐν ὁ παραβάλλω ὁ χρόνος ὁ διαστολεύς ὁ χρόνος ὁ συστολή γίγνομαι , χρή δηλονότι διαγνωστικός ἐγώ ὑπάρχω ἴδιος πρότερος ἑκάτερος ὁ χρόνος . οὗτος δέ οὐ πάνυ τις ῥᾴδιος . εἰ γάρ ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον λέγω ἀναμιμνῄσκω , ἡνίκα ζητέω πότερος πᾶς αἰσθάνομαι δυνατός εἰμί ὁ διαστολεύς καί ὁ συστολή , ἤ διαφεύγω τις ὁ ﻿ κίνησις ἐγώ ἑκάτερος , οἶδα ὅπως χαλεπός εἰμί , μάλα δέ ἀδύνατος ἅπας ὁ κατά οὗτος χρόνος ὁ διάγνωσις ποιέω . δείκνυμι γάρ ἐκεῖ ὁ γε πρῶτος ὁ διαστολεύς , ὁ δέ τελευταῖος ὁ συστολή ἄγνωστος . κατά ὅσος δέ ἄν τις ὁ κίνησις διαλανθάνω , κατά τοσοῦτος , οἴομαι , καί ὁ χρόνος διαφεύγω . πρῶτος δέ αὐτός οὗτος πάλιν ἀναμνηστέον τε καί διοριστέον , ὡς οὐ αὐτός εἰμί ὁ τε ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ζητέω καί ὁ νῦν ὀλίγος ἔμπροσθεν . ἐκεῖ μέν γάρ ζητέω περί διαστολεύς ἁπλῶς , ἐνταυθοῖ δέ περί ὁ κατά ὁ ἐν αὐτός ποσός χρόνος . ἐν μέν οὖν ὁ ζητέω ἁπλῶς εἰ πᾶς αἰσθάνομαι δυνατός εἰμί ὁ διαστολεύς , ὅσος ἄν διαφεύγω ὁ κίνησις ὁ ἁφή , οὗτος ἄν ἀδιάγνωστος εἰμί φημί . ἐν δέ ὁ διάγνωσις ὁ κατά αὐτός πός πηλίκος εἰμί ὁ διάστημα κατά ὅς κινέω σκοπέω . καί δείκνυμι μικρός πρόσθεν , ὡς εἰ μόνος ὁ πέρας ὁ διαστολεύς ἀκριβής ὁ διάγνωσις ἔχω , συλλογισμός ἐγώ παράκειμαι αἴσθησις ὁ ἔνδειξις ὁ κατά αὐτός πός ποιέω . δυνατός οὖν εἰμί μηδείς ἄλλος μέρος ὁ κίνησις πλήν ὁ ἔξω πέρας αἰσθάνομαι ὅσος μέν τις εἰμί κατά ὁ χρόνος ἀγνοέω , κατά ὅσος φέρω διάστημα , διαγιγνώσκω . οὗτος οὖν ὁ μέν ἕτερος ἐν ὁ πρῶτος βιβλίον ὁ ζήτησις ἔχω , ὁ δέ ἕτερος οὐ πρό πολύς παύω διεξέρχομαι . ἀναμιμνῄσκω οὖν πάλιν , ὡς ἐν ὁ σφοδρός σφυγμός , εἰ θλίβω σύμμετρος ὁ ἀρτηρία , ὁ μέν πρῶτος κίνησις γνωρίζω , ἀγνοέω δέ ὁ ποσός ὁ διάστημα . ἔτι δέ καί οὗτος προσαναμιμνήσκω , ὅς ἐν ὁ δεύτερος βιβλίον κατά ἀρχή εὐθύς δείκνυμι , μή αὐτός εἰμί ποσότης χρόνος κίνησις ἐξετάζω καί τάχος , ἤ βραδυτής διαγιγνώσκω . οὗτος γάρ ἐγώ εἰς ὁ πάρειμι δέω πᾶς , ἵνα ἀκριβής καί διηρθρωμένως οἶδα , εἰ διαφέρω ὁ ὁ διάστημα κατά ὅς ὁ κίνησις φέρω συμβαίνω διάγνωσις ὁ ὁ χρόνος , καί ὡς ἑκάτερος ἕτερος τις εἰμί ἤ τάχος ἤ βραδυτής σκοπέω . μετρέω γάρ ὁ μέν πρῶτος λέγω ὁ διάστημα ὁ ποσός , ὁ δέ δεύτερος ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ ποσός , ὁ δέ τρίτος ὁ ποιός ὁ κίνησις . εἰς οὖν ὁ περί ὁ ῥυθμός διάγνωσις οὔτε ὁ πρῶτος οὔτε ὁ τρίτος , ἀλλά αὐτός ὁ δεύτερος μόνος δέω . τοιοῦτος τοιγαροῦν εἰμί χρή ὁ ἐπιβολή ὁ ἁφή , οἷος μάλα ἄν ἅπας ἀκριβής θεωρέω ὁ κίνησις ὁ ἀρτηρία . ὡς ὅσος κατά ὁ πρῶτος βιβλίον λέγω , ζητέω ἐγώ , εἰ πᾶς αἰσθάνομαι δυνατός εἰμί ὁ κίνησις , ἀναμιμνῄσκω προσήκω γιγνώσκω εἷς καί αὐτός ἐκεῖνος τε καί οὗτος εἰμί ὁ πρόβλημα ὁ γε δύναμις , προβάλλω δέ ὁ λέξις διαφερόντως . εἰ δή οὗτος πᾶς προνοέω , οἶδα ὁ χαλεπός ὁ πρόκειμαι διάγνωσις . εἰμί γάρ τις σφυγμός εἰμί μέγας μέν , ἀλλά ἀμυδρός · οὔκουν οἷος τε οὗτος φωράω ὁ διάστασις ἅπας ὁ κίνησις , ἀλλά μόνος ὁ ἔξω πέρας . ὡσαύτως δέ καί ὁ συστολή , εἴπερ ἄρα , ὁ ἀρχή μόνος καί ὁ ἀποχώρησις , ἄλλος δέ οὐδείς . ἐπιπολή οὖν ψαύω ὁ τοιοῦτος χρή σφυγμός , ὡς πολλάκις λέγω . ὁ δέ τοιοῦτος ὁ ἁφή ἐπιβολή ὁ μέν διάστημα ὁ διαστολεύς ὁ ποσός οἷος τε διαγιγνώσκω , ὁ δέ χρόνος ὁ κίνησις ἀδύνατος . ἐπί δέ ὁ συστολή οὐ μόνος ὁ χρόνος ὁ κίνησις ἀδύνατος ἐξευρίσκω ὁ ποσός , ἀλλά καί ὁ διάστημα αὐτός . τέλειος γάρ αὐτός ἀναίσθητος γίγνομαι , ἀνάγκη πᾶς ὁμοῦ ὁ ὑπάρχω αὐτός ὁ ἀπώλεια γίγνομαι . ὥστε οὐ μόνος ὁ ποσός ὁ διάστημα τε καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἀλλά καί ὁ ποιός , ἐν ὅς τάχος τε καί βραδυτής διάγνωσις ἐγώ γίγνομαι , παντάπασι ἐγώ ἀναίσθητος εἰμί . πῶς γάρ ἄν ἔτι καί δύναμαι διαγιγνώσκω ὁ ποσός ὁ κίνησις , ὅπου μηδόλως αἴσθησις γίγνομαι κίνησις ; ὑπάρχω γάρ δέω πρότερος ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα ὁ ποιότης . οὗτος τοίνυν παντάπασι ἐκφεύγω ὁ αἴσθησις , οὐ οἷος τε ὁ ποιότης διαγιγνώσκω . πῶς οὖν ἐν ὁ τοιοῦτος σφυγμός οἷος τε διαγιγνώσκω ὁ ῥυθμός , ἐν ὅς ἄρδην μέν ἀπόλλυμι ὁ συστολή , ὁ διαστολεύς δέ μόνος ὁ ἐκτός ἀποσῴζω πέρας ; ἀλλά οὐδέ ἐπί ἄλλος τις ὁ ἀμυδρός οἷος τε ὁ συστολή αἰσθάνομαι . μόνος τοίνυν ὁ οὐ ἀμυδρός γνωρίζω ὁ κίνησις , ὁ ἐν ὁ διαστέλλω καί συστέλλω ὁ ἀρτηρία , μόνος οὗτος καί ὁ ῥυθμός διαγιγνώσκω , σύμμετρος οὕτως δηλονότι ὁ ἐπιβολή ὁ δάκτυλος ποιέω , καθά πρόσθεν λέγω , ὡς μηδείς ὁ ἐκτός κίνησις κωλύω . μάλα γάρ ἤ δέω θλίβω ὁ ἀρτηρία παύω ὁ κίνησις αὐτός ἀναγκάζω , εἰ μή τις εἰͅν οὗτος ἀδιάγνωστος ὁ ῥυθμός · εἰ γε διά πᾶς ἐγώ ὁ τε πρῶτος ὁ διαστολεύς καί ὁ τελευταῖος ὁ συστολή ἐκφεύγω , εἰ μή τις παντελής βραχύς εἰμί ὁ διαφεύγω , οὐδείς ὁ ῥυθμός μέγας βλάπτω . τάχα γάρ ἄν τις λέγω καί οὗτος . διορισμός μέντοι δέω ὁ λόγος . κατά μέν γάρ ὁ σφοδρός σφυγμός ἀληθής ἄν εἰμί ὁ λέγω , κατά δέ ὁ ἄλλος οὐκέτι ἀληθής , καί μάλα ὅσος σφοδρότης ὀλίγος μετέχω . ἱκανός γάρ εἰμί ἐπί οὗτος ὁ διαφεύγω ὁ αἴσθησις καί βλάπτω ἤδη ὁ ῥυθμός δύναμαι . ἐκ ὁ λέγω οὖν ἅπας σαφής ἤδη γίγνομαι , ὡς ἐν ὁ σφοδρός μόνος σφυγμός ὁ διάγνωσις εἰμί ὁ ῥυθμός . ἐπί δέ ὁ ἄλλος ἅπας ἤ καί παντάπασι ἀδιάγνωστος , ὡς ἐπί ὁ ἀμυδρός , ἤ πρόσω ὁ ἀκριβής , ὡς ἐπί ὁ ἥσσων μέν σφοδρός , οὐδέπω δέ ἀμυδρός . ὁ μέν οὖν ἀπορία τοιοῦτος . πειράω δέ αὐτός ἰάομαι κατά ὅσος οἷος τε . πρῶτος μέν οὖν οὐ ἐπί ὁ ἀμυδρός τε σφυγμός , οὐ μήν ἱκανός γε σφοδρός , ὅμοιος ὁ βλάβη ἐν τε ὁ διαστολή καί ὁ συστολή γίγνομαι , ἔνειμι πως ἐντεῦθεν παραμυθέομαι ὁ ἀπορία . ὅς γάρ ﻿ ἔχω λόγος ὁ πᾶς ὁ διαστολεύς χρόνος πρός ὁ πᾶς ὁ συστολή , ὁ αὐτός ἔχω λόγος καί ὁ διαφεύγω αὐτός ὁ ἁφή μόριον , πρός ἀλλήλων δηλονότι , καί ὁ σῴζω ὁ αὐτός ἔχω πρός ἀλλήλων λόγος . ὥστε εἰς ὁ ἀπό αὐτός πρόγνωσις οὐ μέγας βλάπτω · διπλάσιος γάρ εἰμί , εἰ τυγχάνω , ὁ πᾶς ὁ συστολή χρόνος ὁ πᾶς ὁ διαστολεύς παραβάλλω , διπλάσιος δέ ὅμοιος εἰμί καί σῴζω παραμετρέω , ὁ ἀπό ὁ ῥυθμός πρόγνωσις ὅμοιος ἔχω ἐκ ὁ αἰσθητός μέρος ὁ κίνησις , ὅς ἄν καί πᾶς αὐτός σῴζω ἔχω . ἐπί μέντοι ὁ ἀμυδρός ὁ ἀπορία οὐ ἔτι ὅμοιος οἷος τε παραμυθέομαι . καί γάρ ὅς ὁ ὁ χρόνος ὁ διαστολεύς ὁ λοιπός πᾶς παραβάλλω εὑρίσκω εὐπορία ζητέω , κίβδηλος εἰμί . πειράω δέ πρότερος λέγω αὐτός σαφής , εἶτα οὕτως ὅπῃ μέμφομαι δείκνυμι . εἰμί τοίνυν τέσσαρες μόριον ὁ σφυγμός , διαστολεύς τε καί συστολή , καί δύο ἠρεμία , ἕτερος μέν ἐπί ὁ διαστολή πρό ὁ συστολή , ἕτερος δέ ἐπί ὁ συστολή πρό ὁ διαστολεύς , ὅσος μέν ἀδιάγνωστος αἴσθησις ὁ συστολή εἰμί φημί , ἴδιος μέν ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος τίθημι , ὅς δή κίνησις καλέω , ἴδιος δέ ὁ ὑπόλοιπος δύο μέρος , ὅς ἠρεμία τε καί συστολή ὀνομάζω , καί ὁ οὗτος ὁ τρεῖς χρόνος πρός ἀλλήλων λόγος ῥυθμός εἰμί φημί . ὅσος δέ ὁ συστολή αἰσθάνομαι φημί , ὁ μέν τις αὐτός ὁ ὁ διαστολεύς μόνος χρόνος ὁ ὁ συστολή παραβάλλω ὁ ῥυθμός γίγνομαι φημί , ὁ δέ τις προσνέμω ἑκάτερος ὁ κίνησις ὁ χρόνος ὁ μετά αὐτός ἡσυχία . τρεῖς οὖν οὗτος δόξα εἰμί περί ὁ ἐν ὁ σφυγμός ῥυθμός , ὁ μέν ἀπό ὁ δεύτερος ὁμολογέω μηδείς λέγω ἔχω πρός ὁ λέγω ἀπορία , ὁ δέ ἀπό πρῶτος τε καί τρίτος ἴσως ἄν εὐπορέω δοκέω , ὁ μέν , ὅτι ὁ ὁ φαίνω κίνησις χρόνος ἅπας ὁ λοιπός ὁ ὁ ἡσυχία ὑπό αὐτός καλέω παραβάλλω , ὁ δέ , ὅτι ὁ ὁ φαίνω κίνησις χρόνος ἅμα ὁ χρόνος ὁ μετά αὐτός ἡσυχία πρός ὁ λοιπός , ὁ ἀρχή ὁ συστολή ὅρος ὁ ὁ πρότερος δύο χρόνος σύνθεσις ποιέω . ἄξιος δέ ἑκάτερος θαυμάζω , ὁ μέν πρῶτος , εἰ ὁ περί ὁ συστολή λέγω μιμνῄσκω μόνος , ὁ ἐπί ὁ διαστολεύς λέγω ἐπιλανθάνομαι . ἐν γάρ ὁ ἀμυδρός σφυγμός ὁ μέν ποσός ὁ διάστημα ἐν ὁ διαστολή συλλογισμός γνωστός δείκνυμι ὑπάρχω , ὁ δέ χρόνος ὁ κίνησις ἀδιάγνωστος ὑπάρχω , μόνος ὁ ἐκτός αὐτός πέρας εἰς αἴσθησις ἥκω . οὐ οἶδα οὖν ὅπως λέγω παραβάλλω ὁ χρόνος ὁ διαστολεύς ὁ λοιπός πᾶς , καί γάρ ὁ οὗτος χρόνος ὁ αἰσθητός ὀλίγος παντάπασι , εἰ μή τις οὗτος αὐτός μόνος ἐθέλω παραβάλλω ὁ λοιπός πᾶς . καί γίγνομαι ἄν οὕτως ὁ ῥυθμός αὐτός λόγος ὁ φαίνω χρόνος ὁ κατά ὁ διαστολή κίνησις πρός ὁ λοιπός ἅπας . οὗτος δέ εἰ λέγω , δυνατός μέν τις λέγω , οὐ μήν καί χρήσιμος γε , μηδείς ἐκ ὁ τοιοῦτος ῥυθμός προγιγνώσκω δύναμαι , κατά ὅς ὁ χρόνος ὁ φαίνω μέρος ὁ διαστολεύς ὁ λοιπός πᾶς παραβάλλω , ὁ σύγκειμαι ἐκ τε ὁ ὁ ἐκτός ἠρεμία καί ὁ συστολή καί τρίτος ὁ ὁ ἐντός ἠρεμία καί τέταρτος ὁ μή φαίνω μέρος ὁ διαστολεύς . πρός δέ ὁ μηδείς χρήσιμος ἐκ ὁ τοιοῦτος διδασκαλία δύναμαι λαμβάνω , ἔτι καί ὁ ἔννοια οὗτος ὁ ῥυθμός συγχέω , ὡς εἰ καί μουσικός τις εἰμί προσποιέω , οὐ ὁ ὁ ἄρσις χρόνος πρός ὁ ὁ θέσις λόγος φάσκω ὑπάρχω ὁ ῥυθμός , ἀλλά ὁ φαίνω μέρος ὁ ἄρσις πρός ὁ λοιπός πᾶς . παραπλήσιος δέ αὐτός καί ὁ ἀπό ὁ τρίτος αἵρεσις ἁμαρτάνω , μόνος ὁ προσνέμω ὁ χρόνος ὁ ἐκτός ἠρεμία ὁ ὁ διαστολεύς ἀγαθός ἐκεῖνος φρονέω , κατά ὅσος δέ ἐπιλανθάνω καί αὐτός ὁ ὁ συστολή χρόνος ἀδιάγνωστος ὑπάρχω αἴσθησις κατά ὁ ἀμυδρός σφυγμός , ὅμοιος σφάλλω . τρίτος δέ αὖ πάλιν ἐξαιρετός οὗτος προσεπιτίθημι ὁ καί ὁ συστολή ὁ πρῶτος ὁρμή αἰσθητός εἰμί διά πᾶς , εἰμί οὐδέ οὗτος ἐπί ὁ ἀμυδρός σφυγμός αἰσθητός . κατά οὗτος οὖν ἅπας ὁ ἐν ὁ αἵρεσις πολύς ἀπορία ἀνάγκη συμπίπτω ἐν ὁ ὁ ῥυθμός διάγνωσις , καί διά οὗτος οἴομαι μηδέ ἐπιχειρέω τις γράφω ὁ μετά Ἡρόφιλος εἰς ὁ ἀπό αὐτός πρόγνωσις . αὐτός δέ ὁ Ἡρόφιλος πολλαχόθι μέν ῥυθμός εἰς ὁ πρόγνωσις μνημονεύω , χαλεπός μήν ἐξευρίσκω τίς ποτέ καί λέγω ὁ ῥυθμός , ἆρα γε ὁ λόγος ὁ ὁ διαστολεύς μόνος χρόνος πρός ὁ ὁ συστολή μόνος , ἤ καί αὐτός ὁ ἕπομαι ἑκάτερος ὁ κίνησις ἠρεμία προσνέμω . καί διά οὗτος οὐδέ ὁ ὑπό αὐτός καλέω Ἡροφιλείος ὁμολογέω , τίς ποτέ ὑπέρ αὐτός φρονέω δεόντως . οὔτε γάρ ὁ λέξις αὐτός ἕτερος ἐνδείκνυμι σαφής οὔτε ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἱκανός πιστόω . εἰ μέν οὖν ὁ ἕτερος ὁ δόξα φυλάσσω , ἕπομαι ὁ μουσικός , ὁ ὁ ἡσυχία χρόνος προστίθημι ὁ ὁ προηγέομαι κίνησις · εἰ δέ ὁ εἰς ὁ πρόγνωσις χρεία , ὁ κίνησις ὁ κίνησις παραβάλλω , ἴδιος ὁ ὁ ἡσυχία χρόνος ἐπισκοπέω . ὅταν οὖν δύο ἕτερος , ἤ ὁ ἔννοια ὁ προσηγορία ἀναγκαῖος εἰμί διαφθείρω , ἤ ὁ χρεία ἀνατρέπω , ἐν ἀπορία δυσμεταχείριστος καθίστημι . χρή δέ ὅμως , ἐπειδή ὁ ἕτερος αὐτός αἱρέω προσήκω , προτιμάω ὁ χρήσιμος εἰς ὁ πρόγνωσις , καταφρονέω ὁ παρά ὁ μουσικός ὄνομα . τίς γάρ καί βλάπτω προγιγνώσκω μέν ἐκ ὁ λόγος ὁ κατά ὁ κίνησις χρόνος , ὄνομα δέ ἴδιος αὐτός μηδείς ἔχω ; οὐ γάρ ἐν ὅς ἀφοράω ὄνομα , ἀλλά ἐν ὅς προγιγνώσκω ἀδυνατέω , ὁ τέχνη βλάπτω . κεῖμαι ﻿ τοίνυν διά ὁ χρεία ἐν ὁ λόγος ὁ χρόνος ὁ κίνησις ὁ ῥυθμός συνίστημι , ζητέω ἐγώ ἴδιος ποτέ ὁ δοκέω Ἡρόφιλος . ἀλλά ἔͅν οὗτος τίθημι , ἔοικα ἔτι μένω ὁ ἀπορία , μήτε πᾶς ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος δύναμαι γιγνώσκω , πλήν ἐν ὁ σφοδρός σφυγμός , μήτε ὁ συστολή ὁ ἀρχή ἐπί πᾶς αἰσθητός ἔχω . πῶς οὖν Ἡρόφιλος πρῶτος τις πρός αἴσθησις ὑποτίθημι χρόνος , ὅς ὁ ἄλλος μετρέω ἤ δύο , ἤ καί τρεῖς , ἤ καί πολύς εἰμί φάσκω , ἤτοι τέλειος τε καί ὡς αὐτός καλέω ἀπάραυξος , ἤ καί ἀπαυξάνω ἐπί ὀλίγος , ἤ ἐπί πολύς , ἤ ἐπί πολύς ; ὡς γάρ ἐπί πᾶς ἀκριβής ὁ σφυγμός διαγιγνώσκω ὁ χρόνος εἴτε ὁ κίνησις μόνος εἴτε καί ὁ μετά αὐτός ἡσυχία , οὐδείς γάρ διαφέρω πρός γε ὁ πάρειμι ἀπορία , ἔοικα οὗτος γράφω , εἰ μή τις οὐ ἐπί πᾶς , ἀλλά ἐπί ὅς δυνατός , ἐπί οὗτος μόνος ἡγέομαι αὐτός ὁ τοιοῦτος γράφω . οὗτος μέν οὖν τάχα ἄν ἴδιος ποτέ ὕστερον ἐπισκοπέω · νυνί δέ , οὐ γάρ πρόκειμαι ὁ δοκέω Ἡρόφιλος ζητέω , ἀλλά ἀληθής τε ἅμα καί χρήσιμος ἐξευρίσκω , οὗτος πειράω ἐνδείκνυμι σαφής , ὡς ἐπί αὐτός ὁ ἔργον ἐγώ πειράω εὑρίσκω . ἔχω δέ ὧδε · ὁ ποιός ὁ κίνησις κατά ὁ διαστολή ὁ ποιός ὁ κατά ὁ συστολή κίνησις παραβάλλω ἐννέα μέν ὁ πρῶτος εὑρίσκω διαφορά ὁ ἐν ὁ διάγραμμα δηλέομαι , ἐν ἕκαστος δέ αὐτός ἄλλος πολύς ἄρρητος μέν λόγος , ὁ δέ μάλα καί ἥσσων ἐπί αὐτός ὁ ἔργον διαγιγνώσκω . οἷος δέ τις δηλόω ἕκαστος διαφορά φύω , ἐν ὁ περί πρόγνωσις λέγω . ἀλλά νῦν γε πρῶτος ὑπογράφω ὁ διάγραμμα , σαφής ἑτοῖμος γίγνομαι ὁ ἐν ὁ πρῶτος περί διαφορά σφυγμός γυμνάζω . ἐφεξῆς δέ μηνύω , ὅπως πάλιν ἕκαστος διαφορά πολύς συνίστημι ὁ πός διαφέρω , ἔͅν ὁμογενής εἰμί . διαστολή διαστολή διαστολή ταχύς σύμμετρος βραδύς ταχύς σύμμετρος βραδύς ταχύς σύμμετρος βραδύς συστολή συστολή συστολή ταχύς ταχύς ταχύς σύμμετρος σύμμετρος σύμμετρος βραδύς βραδύς βραδύς ὁ τοίνυν πρῶτος ἐν ὁ διάγραμμα γράφω διαφορά ἑκάτερος ὁ κίνησις ταχύς ἔχω , ἐνδέχομαι μέν ὁ ἐν διαστολή κίνησις ἔσχατος ἐπείγω , ὁ δέ ἐν ὁ συστολή βραχύς τις ὁ σύμμετρος τε καί μέσος ὑπερέχω , ἤ ἔμπαλιν βραχύς μέν ὑπερέχω ὁ ἐν ὁ διαστολή , πάμπολυς δέ ὁ ἐν ὁ συστολή , ἤ ἀμφότερος ὀλίγος , ἤ ἀμφότερος πάμπολυς , ἤ ὁ μέν ὀλίγος , ὁ δέ πολύς μέν , ἤ κατά ὀλίγος ἐλαχύς , ἤ κατά πολύς , ἤ ὁπωσοῦν ἕτερος . ὁ γάρ ποικιλία σαφής . καί οὐ εἰμί λέγω ἤ ὡς οὐ φαίνω οὗτος γίγνομαι , ἤ ὡς δηλόω οὐδείς φύω . καί γάρ καί γίγνομαι καί δηλόω μέγας . καί ἐγώ ἀπό ὁ τοιοῦτος διάγνωσις ἀρκέω προγιγνώσκω , οὐ δέω ὁ πρῶτος χρόνος ὁλόκληρος τε καί παραυξάνω . ὅτι δέ ὁ τοιοῦτος διάγνωσις οὐ δέω πᾶς ὁ κίνησις , ἀλλά καί διά μέρος αὐτός ὁ τυγχάνω δύναμαι γίγνομαι πρόδηλος πᾶς , πλήν εἰ ἀνώμαλος ποτέ εἰμί · τηνικαῦτα γάρ οὐ ἔτι ὅμοιος ὁ μέρος ὁ ὅλος . κατά μέντοι ὁ ἔσχατος ἀμυδρός σφυγμός οὐδέ ὁ τοιοῦτος χράω δυνατός . οὐ γάρ εἰμί ἐπί ἐκεῖνος οὐδέ ὁ πρῶτος ἀρχή ὁ συστολή γνωρίζω , μή τις γε δή μόριον αὐτός ἀξιόλογος .