galenus.de-dignoscendis-pulsibus-libri-iv 3.1
Ὅτι μὲν ἡ τοῦ συμμέτρου καθ’ ἕκαστον γένος σφυγμοῦ νόησίς τε καὶ διάγνωσις ἡγεῖται τῆς τῶν ἀμέτρων καὶ ὡς ἐν τοῖς ἄριστα κατεσκευασμένοις σώμασιν αἱ ἀρτηρίαι πᾶσαι σύμμετρον σφύζουσιν , ἐν τῷ πρὸ τούτου λόγῳ διήλθομεν · εἰς τίνα δὲ χρὴ σκοπούμενον γνωρίσματα , καθ’ ὅν τινα χρὴ τρόπον ἐπιβάλλοντα τοῖς σφυγμοῖς τοὺς δακτύλους ἀσκεῖν τὴν ἁφὴν διαγνωστικὴν ἐξ ἑτοίμου γίγνεσθαι τῆς τε συμμετρίας αὐτῶν καὶ τῆς ἀμετρίας , ἐφεξῆς ἐροῦμεν , ἀπὸ τοῦ κατὰ τὴν κίνησιν ἀρξάμενοι γένους . ὅτι μὲν οὖν τὸ ποσὸν τοῦ χρόνου μόνον οὐχ ἱκανὸν γνώρισμα συμμέτρου τε καὶ ἀσυμμέτρου κινήσεως , ἀλλὰ καὶ τὰς διαστάσεις καθ’ ὧν ἠνέχθη τὸ κινούμενον ἐπιβλέπειν χρὴ , διὰ τῶν ἔμπροσθεν αὐτάρκως ἐπεδείξαμεν , ἔνθα καὶ τοὺς ἐξηγουμένους κακῶς τὸν ὅρον τοῦ ταχέος σφυγμοῦ διηλέγξαμεν , οὐ μὴν αὐτοί γ’ εἴπομεν ὅπως ἀκούειν χρὴ βέλτιον , ἀλλὰ νῦν ἐροῦμεν . οὔτε γὰρ μακροῦ δεησόμεθα λόγου , φθάνοντες ὅσα πρὸς τὴν νόησιν αὐτοῦ συντελεῖ διὰ τῶν ἔμπροσθεν ἐξηγήσασθαι , καὶ ἄλλως χρήσιμος ἡμῖν ὁ λόγος ἔσται πρὸς τὰ παρόντα . τοῦ τοίνυν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ περιγράφοντος ἡμῖν τὴν κίνησιν σφυγμοῦ ταχέος λεγομένου καὶ βραδέος αὖ τοῦ ἐν πολλῷ , πρὶν μὲν διορισθῆναι τὰ σημαινόμενα τῶν ὀνομάτων εἰκότως ἐσφάλλοντό τινες , οἰόμενοι ταὐτὸν ἔκ τε τοῦ πολλοῦ καὶ τοῦ πλείονος , ὀλίγου τ’ αὖ πάλιν καὶ ὀλιγωτέρου δηλοῦσθαι . δειξάντων δ’ ἡμῶν τὰ πρὸς ὁτιοῦν τὸ τυχὸν ἑκάστοτε λεγόμενα , τὰ δὲ πρὸς τὸ σύμμετρον ὁμογενὲς μόνον , οὐκέτι χαλεπὸν οὐδὲ νῦν εἶναι , πῶς ἐν ὀλίγῳ μὲν χρόνῳ τὴν τοῦ ταχέος σφυγμοῦ κίνησιν περιγράφεσθαι λέγομεν , ἐν πολλῷ δὲ τὴν τοῦ βραδέος . εἰ γὰρ φθάνοιμεν γιγνώσκοντες ἐπὶ πόσῳ χρόνῳ πόσην ἤνυσε διάστασιν ὁ σύμμετρος σφυγμὸς , εἶθ’ ἑτέρου τὸν ἴσον ἔχοντος χρόνον , ἐλάττονα τὴν διάστασιν εὕροιμεν , ἐν πολλῷ χρόνῳ τὸν τοιοῦτον ἐροῦμεν κεκινῆσθαι . θαυμαζέτω δὲ μηδεὶς , εἰ δυοῖν κινήσεων τὸ ποσὸν τοῦ χρόνου ταὐτὸν ἐχουσῶν , τὴν ἑτέραν μόνον ἐν πολλῷ χρόνῳ γεγονέναι φαμὲν , οὐ μὴν ἀμφοτέρας ὁμοίως . καὶ γὰρ δυοῖν ἅμα παίδων πεμφθέντων εἰς διαφέροντας τόπους , εἶτ’ ἐπανελθόντων ἅμα , τὸν μὲν ἕτερον ἐπῃνέσαμεν , ὡς ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ τὴν ὁδὸν ἀνύσαντα , τὸν δ’ ἕτερον ἐψέξαμεν , ὡς ἐν πολλῷ . πρὸς γὰρ τὸ τῆς ὁδοῦ μῆκος ἀποβλέποντες ὀλίγον ἢ πολὺν τὸν χρόνον εἶναί φαμεν , οὐχ ἁπλῶς . κατὰ τοῦτο μὲν δὴ καὶ σφυγμὸν ἐροῦμεν ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ γιγνόμενον ταχὺν εἶναι , καὶ βραδὺν ἐν πολλῷ , καὶ τοὺς ὅρους τοὺς εἰρημένους ἀποδεξόμεθα καθ’ ὃν εἰρήκαμεν τρόπον ἐξηγούμενοι . εἰ δέ τῳ βίαιος ὁ τοιοῦτος εἶναι δοκεῖ τρόπος , ἀναμνησθεὶς ὅτι κατὰ θάτερον σημαινόμενον ἀκουόντων τῆς λέξεως , ἀπεδείχθησαν ψευδεῖς οἱ ὁρισμοὶ , πειράσθω ποιεῖν ἑτέρους ὅρους . οὐ γὰρ πῶς ἄν ὁρίσαιτο , νῦν ἡμῖν πρόκειται σκοπεῖν , ἀλλὰ τὰς ἐννοίας τῶν πραγμάτων ἀκριβῶς διαρθρῶσαι , μή πῃ σφαλέντες ἐν ταύταις καὶ περὶ τὴν διάγνωσιν αὐτῶν τῶν σφυγμῶν σφαλῶμεν . ὅπερ οὖν ἀναγκαῖον ἦν εἰς τὴν διάγνωσιν , ὑφ’ ἡμῶν εἰρημένον . εἰ δέ τις βούλοιτο μαθεῖν ἐπ’ αὐτῷ συντιθέναι τινὰς ὁρισμοὺς , οὐκ ἄχαρι μὲν ἴσως γυμνάσιον γυμνάσαιτ’ ἂν , οὐ μὴν τοῖς γε προκειμένοις ἀναγκαῖον . ὅθεν οὐδ’ ἡμεῖς περὶ τοῦ πῶς ὁρίζεσθαι χρὴ τοὺς τοιούτους σφυγμοὺς ἐροῦμεν . οὔτε γὰρ ἀναγκαῖον ὅλως οὔτ’ , εἴ τῳ καὶ ἀναγκαῖον φαίνοιτο , τῆς προειρημένης πραγματείας οἰκεῖον , ἀλλ’ ἐν τῷ τετάρτῳ περὶ διαφορᾶς σφυγμῶν ἱκανῶς εἴρηται περὶ αὐτῶν . τῆς δ’ ἐννοίας μόνης ἀξιώσαντες εἰς τὰ προκείμενα μνημονεύειν , ἐπὶ τὸ συνεχὲς τοῦ λόγου μεταβῶμεν . ἤδη γὰρ ὅπερ ἡμεῖς εὕρομεν ἐν αὐτοῖς , εἰπεῖν καιρὸς , εἰς τὴν διάγνωσιν αὐτοῦ συντελοῦν μέγα . μᾶλλον δ’ εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν , τὸ πᾶν ἤδη ῥηθήσεται . ἀξιοῦμεν γὰρ οὐδὲ τοῦ χρόνου καὶ τῆς διαστάσεως τὸ ποσὸν σκοπεῖν , ἀλλ’ οὐδὲ τὰς ἐν αὐτοῖς ἀναλογίας , ὑπὲρ ὧν ἐν τῷ πρὸ τοῦδε βιβλίῳ διεληλύθαμεν , ἡνίκα τὸν θάττονα καὶ τὸν βραδύτερον ἐδιδάσκομεν σφυγμόν . ἐκεῖ μὲν γὰρ ἀναγκαίως εἴρηται πρὸς τὸ τῆς πλάνης ἐπισχεῖν τοὺς τῷ ποσῷ τοῦ χρόνου μόνῳ διακρίνοντας αὐτοὺς , εἰς δὲ τὴν διάγνωσιν χαλεπὰ καὶ μακρὰ καὶ δυσσυλλόγιστα καὶ δύσκριτα καὶ σχεδὸν ἀδύνατα ἐμοί γ’ ὄντα ἐφάνη . τὸ μὲν γὰρ τάχος τε καὶ τὴν βραδύτητα κατὰ τὴν πρώτην ὁρμὴν τῆς ἀρτηρίας γνωρίζομεν , τὸν δὲ λόγον τοῦ χρόνου πρὸς τὸν χρόνον καὶ τῆς διαστάσεως πρὸς τὴν διάστασιν ἵν’ ἐξεύροιμεν , παμπόλλου δεόμεθα χρόνου . ὥστ’ οὐδ’ ἀναμένομεν αὐτὰ λογίζεσθαι πρὸς τὴν ἐπὶ τῶν ἀῤῥώστων διάγνωσιν , ἀλλ’ ὥσπερ εἰ καὶ παρόντα τινὰ θεασάμενοι τύχοιμεν , αὐτὸς ὁ ῥοῖζος τῆς ὁρμῆς ἱκανὸς τὸ τάχος ἐνδείξασθαι , οὕτως ἔχει κᾀπὶ τῆς ἀρτηρίας . καὶ γὰρ ἢ ἠπειγμένην , ἢ ἐκλελυμένην ἔστιν εὑρεῖν τὴν κίνησιν αὐτῆς . ἕκαστον γὰρ τῶν κινουμένων σωμάτων ἐκ τῶν τόπων ἐν οἷς ἑκάστοτε γίγνεται διαγινώσκομεν ὅπως κινεῖται . ὅταν μὲν γὰρ ἐγχρονίζῃ τοῖς τόποις , βραδεῖαν εἷναι τὴν κίνησίν φαμεν · ὅταν δ’ ἀπαλλάττηται ῥᾳδίως , ﻿ ὠκεῖαν . οἶδα δὲ φυσικὴν ἐκδεξομένην ζήτησιν τὸν λόγον , εἰ τὸ κινούμενον σῶμα καὶ μένει κατὰ τί . δείκνυται μὲν οὖν καὶ αὐτὸ τοῦτο παντὸς μᾶλλον ἀληθὲς ἐν τοῖς περὶ τῆς κινήσεως . ἀλλὰ νῦν φυλαξώμεθα τηλικούτοις ἡμᾶς αὐτοὺς προσαρτᾷν ζητήμασι . ὅπερ δὲ φαντάζεται μόνον ἡ αἴσθησις εἰς τὴν διάγνωσιν τῶν ταχέων τε καὶ βραδέων σφυγμῶν , τοῦτο ἀρκεῖ λεχθῆναι , τὸ τὴν μὲν ἀπολιποῦσαν φαίνεσθαι τοὺς τόπους ἐν οἷς ἑκάστοτε γίγνεται ῥᾳδίως , τὴν δ’ ἐπιπλέον ἐν αὐτῷ μένουσαν , καὶ καλεῖσθαι τὴν μὲν ὠκεῖαν οὕτως , τὴν δὲ βραδεῖαν κατὰ τὰς ἐκ τῶν τόπων μεταβάσεις , τῆς αἰσθήσεως τὴν διάγνωσιν ποιουμένης οὐ κατὰ τὸν τῆς ὅλης κινήσεως χρόνον , οὔτ’ ἰδίᾳ καὶ μόνον οὔθ’ ὅσα τῷ ποσῷ παραβάλλεται . καὶ κατὰ τοῦθ’ ἡμῖν ἑτοίμη τοῦ τάχους τε καὶ τῆς βραδύτητος ἡ διάγνωσις γίγνεται , οὐκ ἂν γενομένη , εἴπερ ἀνεμένομεν ποσότητα χρόνων τε καὶ διαστάσεων λαβόντες τὰς ἐν αὐτοῖς ἀναλογίας σκοπεῖσθαι , ἀλλ’ οὐκ ἀναμένομεν δηλονότι . κατὰ γὰρ τὴν πρώτην ἐπιβολὴν τῆς ὄψεως ἀῤῥήτῳ τινὶ χρόνου βραχύτητι προσχρησάμενοι τὴν μονὴν τοῦ κινουμένου σώματος ἐγνωρίσαμεν , ἐφ’ ᾗ συνελογισάμεθα τὴν μετάβασιν . ὅσα γοῦν πόῤῥωθεν ὁρῶμεν , ἔστιν ὅτε ταῦτα μέχρι πλείονος ἡμῖν μένοντα φαντάζεται , κᾂν ὅτι τάχιστα κινῆται , ᾧ καὶ δῆλον ὅτι συλλογισμῷ τὴν κίνησιν , οὐκ αἰσθήσει γνωρίζομεν . ὅταν μὲν γὰρ ἕκαστον τῶν πρώτων αἰσθητῶν μορίων τοῦ κινουμένου σώματος ἐν τῷ πρώτῳ αἰσθητῷ τόπῳ τὸν πρῶτον αἰσθητὸν χρόνον ὑπομένῃ , τηνικαῦτα ἀκίνητον εἶναι δοκεῖ τὸ βλεπόμενον · ὅταν δὲ τὸ πρῶτον αἰσθητὸν μόριον ἐν τῷ πρώτῳ αἰσθητῷ τόπῳ τοῦ πρώτου αἰσθητοῦ χρόνου βραχύτερον ὑπομένῃ χρόνον , τηνικαῦτα κινεῖσθαι δοκεῖ . ἕκαστον μὲν γὰρ τῶν εἰρημένων εἰς ἄπειρον τέμνεσθαι δύναται , πρός γε τὴν φύσιν , αἰσθήσει δὲ μετρούμενα , πρῶτά τινα καὶ ἄτμητα κέκτηται μόρια , ᾧ καὶ δῆλον ὅτι συλλογισμῷ μὲν ἅπασα κίνησις , οὐκ αἰσθήσει διαγιγνώσκεται . τῷ δὲ παρακεῖσθαι μὲν αἰσθήσει τὸν συλλογισμὸν , ταχίστην δ’ εἶναι τοῦ νοῦ τὴν μετάβασιν , οὐ συλλογισμῷ πολλάκις , ἀλλ’ αἰσθήσει διαγινώσκεσθαι δοκεῖ . ὧν γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ πρὸς αἴσθησιν χρόνῳ τὸ πρῶτον αἰσθητὸν μόριον ἐν τῷ πρώτῳ πρὸς αἴσθησιν τόπῳ μένει , τούτων μόνων τὰς κινήσεις ἐναργῶς ὁμολογοῦμεν , οὐκ αἰσθήσεσιν , ἀλλὰ συλλογισμῷ λαμβάνειν , ὥσπερ τῆς τε ἐπὶ γνώμονος σκιᾶς καὶ σελήνης καὶ ἡλίου καὶ τῶν ἄστρων ἁπάντων , ὅσα τ’ ἄλλα πλεῖστον ἡμῶν ἀφέστηκεν . ὧν δ’ , ὡς ἐῤῥέθη , βραχύτερος ὁ χρόνος τοῦ πρώτου πρὸς αἴσθησιν , ἄχρονος ἥ τε μονὴ καὶ ἡ ἐξάλλαξις τῶν τόπων δοκεῖ , πᾶν γὰρ ὅ τι ἐν ἐλάττονι τοῦ πρώτου πρὸς αἴσθησιν χρόνῳ γίγνεται , τοῦτ’ ἄχρονον εἶναι φαντάζεται . ταῦτα μὲν οὖν ἰδίᾳ κάλλιον πεφιλοσοφῆσθαι τῷ προῃρημένῳ τά τε νῦν προκείμενα καλῶς ἐκμανθάνειν ἄλλα τε πολλὰ τῆς ἰατρικῆς . ἡμῖν δ’ ἀρκέσει καὶ τὰ τοσαῦτα πρὸς ἔνδειξιν τοῦ μὴ χρόνον καὶ διαστημάτων ἐπισκοπεῖσθαι τὸ ποσὸν , ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ποιὸν τῆς κινήσεως , ὅπερ ἐστὶ μὲν δύσρητον , ἐξ ὧν δ’ εἴπομεν ὁρμώμενος , ἄν γε μὴ παντάπασιν ἀδύνατός τε καὶ ἀταλαίπωρος ᾖς , οὐ χαλεπῶς τεύξῃ τἀληθοῦς , εἰς δύναμιν ἀνθρωπίνην . ἔτι δὲ μᾶλλον , εἰ τοὺς ἀνωμάλους κατὰ τάχος καὶ βραδύτητα σφυγμοὺς διαγινώσκειν μελετῴης , εὕροις ἂν ὡς ἐν τῷ ποιῷ κινήσεως ἡ γένεσις αὐτοῖς . μιᾶς γοῦν διαστολῆς πολλάκις ἡ μὲν ἀρχὴ τῆς κινήσεως ἐναργῶς ὠκυτέρα φαίνεται , τὸ δ’ ἑξῆς βραδύτερον , αὖθις δὲ τὸ πέρας ὠκύτερον οὐ ποσότητάς τινας , ἢ χρόνων , ἢ δυνάμεων , ἢ διαστάσεων ἀριθμούντων ἡμῶν , ἀλλ’ αὐτὸ μόνον τὸ ποιὸν τῆς κινήσεως σκοπουμένων . οὔκουν οὐδ’ ἐπιπολῆς ψαυστέον , ὁπόταν τὸ γένος τοῦτο τῶν σφυγμῶν ἐπισκοποίμεθα . τοῦ γὰρ ἔξω πέρατος τῆς κινήσεως οὕτως ἂν αἰσθανοίμεθα μόνον , οὐ πάσης αὐτῆς . ἐκ δὲ τούτων οὐκ ἄδηλον ἤδη τὸ τοὺς τοιούτους σφυγμοὺς δεῖν εἶναι πάντως μήτε μικροὺς μήτε ἀμυδρούς . οὐ γὰρ οἷόν τε τριχῆ τέμνειν τὴν κίνησιν , οὔτε ἐν ταῖς μικραῖς διαστάσεσιν οὔτ’ ἐν ταῖς ἀῤῥώστοις δυνάμεσι . κωλύει γὰρ ἐπὶ μὲν τῶν προτέρων ἡ σμικρότης , οὐχ ὑπομένουσα τομὴν εἰς αἰσθητὰ μόρια , ἐπὶ δὲ τῶν δευτέρων ἡ ἀῤῥωστία τῆς φύσεως , ὀκλάζουσα πρὸς τὴν θλίψιν . διὰ τοῦτο γοῦν οὐδ’ ἐπὶ τῶν ληθαργικῶν σφυγμῶν ἔστιν φωρᾶσαι τινὰ ἀνωμαλίαν , ἴσως οὖσαν , ὅτι δεῖται μὲν πάντως θλίψεως εἰς τὴν διάγνωσιν , οὐχ ὑπομένει δ’ αὐτὴν ὑπ’ ἀῤῥωστίας . συνετὸν οὖν ἱκανῶς καὶ τετριμμένον ἅμα περὶ τὰς διαγνώσεις εἶναι χρὴ τὸν μέλλοντα τὴν προσήκουσαν ἑκάστου τῶν σφυγμῶν ἐξευρήσειν ἐπαφήν . εἰ γὰρ ὁ μὲν μέγιστός θ’ ἅμα καὶ σφοδρότατος ἰσχυρᾶς ἀνέχεται θλίψεως , τῶν δ’ ἄλλων ἕκαστος εἰς ὅσον ἂν ἤτοι σφοδρότητος , ἢ μεγέθους ἐνδεῶς ἔχῃ , εἰς τοσοῦτον ἐλάττονος , πρῶτον μὲν ἀκριβῶς χρὴ πόσον ἀπολείπονται τοῦ μεγίστου θ’ ἅμα καὶ σφοδροτάτου διαγινώσκειν , δεύτερον δὲ συλλογίζεσθαι πόσον ἀρκεῖ τῆς θλίψεως ἐπενεῖναι τοῖς οὕτως ἔχουσιν . ἑκατέρως γὰρ ἁμαρτάνειν ἀναγκαῖον , εἴθ’ ὑπερβάλλοιμεν τῆς ἀναλογίας , εἴτ’ ἐλλείποιμεν · ἐφ’ ὧν μὲν γὰρ ἂν ἔλαττον ἤδη θλίψωμεν , ἐκφεύξεταί τι τῆς ἐντὸς ἡμᾶς κινήσεως , ἐφ’ ὧν δ’ ἂν πλέον , τῆς ἐκτός . ὥστε πρῶτον μὲν ἀνώμαλόν ποτε τὴν κίνησιν οὖσαν οὐ γνωριοῦμεν , ἔπειτα δὲ καὶ ψευδῶς ὑπὲρ ὅλης ἀποφανούμεθα πολλάκις ἀφ’ ὧν ἐν τοῖς μέρεσι κακῶς διέγνωμεν . εἰ γὰρ ἤτοι τὸ πρότερον αὐτῆς μόριον ὠκύτερον , ἢ τὸ δεύτερον ὑπάρχει , γιγνώσκοιτο δ’ ἡμῖν αὐτῶν θάτερον μόνον , ἀνάγκη πρῶτον μὲν ὡς ἀνώμαλός ἐστιν ἡ σύμπασα κίνησις ἀγνοεῖν , ἔπειτα δ’ ἤτοι ταχεῖαν , ἢ βραδεῖαν αὐτὴν εἶναι νομίσομεν , οὐδ’ ἑτέραν ἁπλῶς ὑπάρχουσαν . ἧς γὰρ κινήσεως τὸ μὲν πρότερον ᾖ μόριον ὠκὺ , τὸ δὲ δεύτερον βραδὺ , ﻿ ταύτην οὐκ ἄν τις οὔτ’ ὠκεῖαν ἁπλῶς οὔτε βραδεῖαν ἐν δίκῃ καλέσειεν . οὐκ οὖν , κεφαλὴν γὰρ ἐπιθέντας τῷ λόγῳ χρὴ μεταβαίνειν ἐφ’ ἕτερα , τὸν σύμμετρον κατὰ τὴν κίνησιν σφυγμὸν ἐπὶ τῆς ἀρίστης κατασκευῆς ἐξετάσαι προσῆκεν , οὐ κατὰ διαστάσεως καὶ χρόνων ποσότητα , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ποιὸν , ὡς εἴπομεν , ὅπως ἀπαλλάττηται τῶν τόπων ἐφάσκομεν δεῖν σκοπεῖσθαι , καὶ τούτου μνημονεύοντας , ὃς μὲν ἂν θᾶττον ἀπαλλαττόμενος φαίνηται , ταχὺν , ὃς δ’ ἂν βραδύτερον , βραδὺν ὀνομάσαι · ἐμφαίνεσθαι δὲ τοῦτο κατ’ αὐτὴν τὴν πρώτην ἐπιβολὴν τῆς ἁφῆς , πρὶν κατὰ πάσης τῆς διαστάσεως ἐνηνέχθαι τὴν ἀρτηρίαν · ὥστ’ εἴπερ ὁμαλὸς ὁ σφυγμὸς εἴη , οὐ περιμείναντας τὴν ὅλην διαστολὴν ἐκ τοῦ μέρους αὐτῆς περὶ πάσης ἔχειν τεκμήρασθαι · ἀνωμάλου δ’ ὄντος ἁπάσῃ τε χρῆναι παρακολουθεῖν ἐλέγομεν , ἐπιβαλεῖν τε τὴν ἁφὴν διαφερόντως , ὡς ἂν ἔχοι μεγέθους τε καὶ σφοδρότητος ὁ σφυγμός . περὶ μὲν δὴ τοῦ κατὰ τὴν κίνησιν γένους ἱκανὰ καὶ ταῦτα πρός γε τὸ παρόν . αὖθις γὰρ ἡμῖν ἐν ταῖς περὶ τῶν σφυγμῶν διαγνώσεσιν ἀναγκαῖον αὐτῆς ἔσται μνημονεῦσαι .
Lemmas: ὅτι μέν ὁ ὁ σύμμετρος κατά ἕκαστος γένος σφυγμός νόησις τε καί διάγνωσις ἡγέομαι ὁ ὁ ἄμετρος καί ὡς ἐν ὁ ἀγαθός κατασκευάζω σῶμα ὁ ἀρτηρία πᾶς σύμμετρος σφύζω , ἐν ὁ πρό οὗτος λόγος διέρχομαι · εἰς τίς δέ χρή σκοπέω γνώρισμα , κατά ὅς τις χρή τρόπος ἐπιβάλλω ὁ σφυγμός ὁ δάκτυλος ἀσκέω ὁ ἁφή διαγνωστικός ἐκ ἑτοῖμος γίγνομαι ὁ τε συμμετρία αὐτός καί ὁ ἀμετρία , ἐφεξῆς λέγω , ἀπό ὁ κατά ὁ κίνησις ἄρχω γένος . ὅτι μέν οὖν ὁ ποσός ὁ χρόνος μόνος οὐ ἱκανός γνώρισμα σύμμετρος τε καί ἀσύμμετρος κίνησις , ἀλλά καί ὁ διάστασις κατά ὅς φέρω ὁ κινέω ἐπιβλέπω χρή , διά ὁ ἔμπροσθεν αὔταρκος ἐπιδείκνυμι , ἔνθα καί ὁ ἐξηγέομαι κακός ὁ ὅρος ὁ ταχύς σφυγμός διελέγχω , οὐ μήν αὐτός γε λέγω ὅπως ἀκούω χρή ἀγαθός , ἀλλά νῦν λέγω . οὔτε γάρ μακρός δέω λόγος , φθάνω ὅσος πρός ὁ νόησις αὐτός συντελέω διά ὁ ἔμπροσθεν ἐξηγέομαι , καί ἄλλος χρήσιμος ἐγώ ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ πάρειμι . ὁ τοίνυν ἐν ὀλίγος χρόνος περιγράφω ἐγώ ὁ κίνησις σφυγμός ταχύς λέγω καί βραδύς αὖ ὁ ἐν πολύς , πρίν μέν διορίζω ὁ σημαίνω ὁ ὄνομα ἔοικα σφάλλω τις , οἴομαι αὐτός ἐκ τε ὁ πολύς καί ὁ πολύς , ὀλίγος τε αὖ πάλιν καί ὀλίγος δηλόω . δείκνυμι δέ ἐγώ ὁ πρός ὁστισοῦν ὁ τυγχάνω ἑκάστοτε λέγω , ὁ δέ πρός ὁ σύμμετρος ὁμογενής μόνος , οὐκέτι χαλεπός οὐδέ νῦν εἰμί , πῶς ἐν ὀλίγος μέν χρόνος ὁ ὁ ταχύς σφυγμός κίνησις περιγράφω λέγω , ἐν πολύς δέ ὁ ὁ βραδύς . εἰ γάρ φθάνω γιγνώσκω ἐπί πόσος χρόνος πόσος ἀνύω διάστασις ὁ σύμμετρος σφυγμός , εἶτα ἕτερος ὁ ἴσος ἔχω χρόνος , ἐλαχύς ὁ διάστασις εὑρίσκω , ἐν πολύς χρόνος ὁ τοιοῦτος λέγω κινέω . θαυμάζω δέ μηδείς , εἰ δύο κίνησις ὁ ποσός ὁ χρόνος αὐτός ἔχω , ὁ ἕτερος μόνος ἐν πολύς χρόνος γίγνομαι φημί , οὐ μήν ἀμφότερος ὅμοιος . καί γάρ δύο ἅμα παῖς πέμπω εἰς διαφέρω τόπος , εἶτα ἐπανέρχομαι ἅμα , ὁ μέν ἕτερος ἐπαινέω , ὡς ἐν ὀλίγος χρόνος ὁ ὁδός ἀνύω , ὁ δέ ἕτερος ψέγω , ὡς ἐν πολύς . πρός γάρ ὁ ὁ ὁδός μῆκος ἀποβλέπω ὀλίγος ἤ πολύς ὁ χρόνος εἰμί φημί , οὐ ἁπλῶς . κατά οὗτος μέν δή καί σφυγμός λέγω ἐν ὀλίγος χρόνος γίγνομαι ταχύς εἰμί , καί βραδύς ἐν πολύς , καί ὁ ὅρος ὁ λέγω ἀποδέχομαι κατά ὅς λέγω τρόπος ἐξηγέομαι . εἰ δέ τις βίαιος ὁ τοιοῦτος εἰμί δοκέω τρόπος , ἀναμιμνῄσκω ὅτι κατά ἕτερος σημαίνω ἀκούω ὁ λέξις , ἀποδείκνυμι ψευδής ὁ ὁρισμός , πειράω ποιέω ἕτερος ὅρος . οὐ γάρ πῶς ἄν ὁρίζω , νῦν ἐγώ πρόκειμαι σκοπέω , ἀλλά ὁ ἔννοια ὁ πρᾶγμα ἀκριβής διαρθρόω , μή πη σφάλλω ἐν οὗτος καί περί ὁ διάγνωσις αὐτός ὁ σφυγμός σφάλλω . ὅς οὖν ἀναγκαῖος εἰμί εἰς ὁ διάγνωσις , ὑπό ἐγώ λέγω . εἰ δέ τις βούλομαι μανθάνω ἐπί αὐτός συντίθημι τις ὁρισμός , οὐ ἄχαρις μέν ἴσως γυμνάσιον γυμνάζω ἄν , οὐ μήν ὁ γε πρόκειμαι ἀναγκαῖος . ὅθεν οὐδέ ἐγώ περί ὁ πῶς ὁρίζω χρή ὁ τοιοῦτος σφυγμός λέγω . οὔτε γάρ ἀναγκαῖος ὅλος οὔτε , εἰ τις καί ἀναγκαῖος φαίνω , ὁ προλέγω πραγματεία οἰκεῖος , ἀλλά ἐν ὁ τέταρτος περί διαφορά σφυγμός ἱκανός λέγω περί αὐτός . ὁ δέ ἔννοια μόνος ἀξιόω εἰς ὁ πρόκειμαι μνημονεύω , ἐπί ὁ συνεχής ὁ λόγος μεταβαίνω . ἤδη γάρ ὅς ἐγώ εὑρίσκω ἐν αὐτός , λέγω καιρός , εἰς ὁ διάγνωσις αὐτός συντελέω μέγας . μάλα δέ εἰ χρή ἀληθής λέγω , ὁ πᾶς ἤδη λέγω . ἀξιόω γάρ οὐδέ ὁ χρόνος καί ὁ διάστασις ὁ ποσός σκοπέω , ἀλλά οὐδέ ὁ ἐν αὐτός ἀναλογία , ὑπέρ ὅς ἐν ὁ πρό ὅδε βιβλίον διέρχομαι , ἡνίκα ὁ ταχύς καί ὁ βραδύς διδάσκω σφυγμός . ἐκεῖ μέν γάρ ἀναγκαῖος λέγω πρός ὁ ὁ πλάνη ἐπέχω ὁ ὁ πός ὁ χρόνος μόνος διακρίνω αὐτός , εἰς δέ ὁ διάγνωσις χαλεπός καί μακρός καί δυσσυλλόγιστος καί δύσκριτος καί σχεδόν ἀδύνατος ἐγώ γε εἰμί φαίνω . ὁ μέν γάρ τάχος τε καί ὁ βραδυτής κατά ὁ πρῶτος ὁρμή ὁ ἀρτηρία γνωρίζω , ὁ δέ λόγος ὁ χρόνος πρός ὁ χρόνος καί ὁ διάστασις πρός ὁ διάστασις ἵνα ἐξευρίσκω , πάμπολυς δέω χρόνος . ὥστε οὐδέ ἀναμένω αὐτός λογίζομαι πρός ὁ ἐπί ὁ ἄρρωστος διάγνωσις , ἀλλά ὥσπερ εἰ καί πάρειμι τις θεάομαι τυγχάνω , αὐτός ὁ ῥοῖζος ὁ ὁρμή ἱκανός ὁ τάχος ἐνδείκνυμι , οὕτως ἔχω εἰͅπί ὁ ἀρτηρία . καί γάρ ἤ ἐπείγω , ἤ ἐκλύω εἰμί εὑρίσκω ὁ κίνησις αὐτός . ἕκαστος γάρ ὁ κινέω σῶμα ἐκ ὁ τόπος ἐν ὅς ἑκάστοτε γίγνομαι διαγιγνώσκω ὅπως κινέω . ὅταν μέν γάρ ἐγχρονίζω ὁ τόπος , βραδύς ἵημι ὁ κίνησις φημί · ὅταν δέ ἀπαλλάσσω ῥᾴδιος , ﻿ ὠκύς . οἶδα δέ φυσικός ἐκδείκνυμι ζήτησις ὁ λόγος , εἰ ὁ κινέω σῶμα καί μένω κατά τίς . δείκνυμι μέν οὖν καί αὐτός οὗτος πᾶς μάλα ἀληθής ἐν ὁ περί ὁ κίνησις . ἀλλά νῦν φυλάσσω τηλικοῦτος ἐγώ αὐτός προσαρτάω ζήτημα . ὅς δέ φαντάζω μόνος ὁ αἴσθησις εἰς ὁ διάγνωσις ὁ ταχύς τε καί βραδύς σφυγμός , οὗτος ἀρκέω λέγω , ὁ ὁ μέν ἀπολείπω φαίνω ὁ τόπος ἐν ὅς ἑκάστοτε γίγνομαι ῥᾴδιος , ὁ δέ ἐπιπολύ ἐν αὐτός μένω , καί καλέω ὁ μέν ὠκύς οὕτως , ὁ δέ βραδύς κατά ὁ ἐκ ὁ τόπος μετάβασις , ὁ αἴσθησις ὁ διάγνωσις ποιέω οὐ κατά ὁ ὁ ὅλος κίνησις χρόνος , οὔτε ἴδιος καί μόνος οὔτε ὅσος ὁ πός παραβάλλω . καί κατά οὗτος ἐγώ ἑτοῖμος ὁ τάχος τε καί ὁ βραδυτής ὁ διάγνωσις γίγνομαι , οὐ ἄν γίγνομαι , εἴπερ ἀναμένω ποσότης χρόνος τε καί διάστασις λαμβάνω ὁ ἐν αὐτός ἀναλογία σκοπέω , ἀλλά οὐ ἀναμένω δηλονότι . κατά γάρ ὁ πρῶτος ἐπιβολή ὁ ὄψις ἄρρητος τις χρόνος βραχύτης προσχράομαι ὁ μονή ὁ κινέω σῶμα γνωρίζω , ἐπί ὅς συλλογίζομαι ὁ μετάβασις . ὅσος γοῦν πρόσωθεν ὁράω , εἰμί ὅτε οὗτος μέχρι πολύς ἐγώ μένω φαντάζω , ἔͅν ὅτι ταχύς κινέω , ὅς καί δῆλος ὅτι συλλογισμός ὁ κίνησις , οὐ αἴσθησις γνωρίζω . ὅταν μέν γάρ ἕκαστος ὁ πρῶτος αἰσθητός μόριον ὁ κινέω σῶμα ἐν ὁ πρῶτος αἰσθητός τόπος ὁ πρῶτος αἰσθητός χρόνος ὑπομένω , τηνικαῦτα ἀκίνητος εἰμί δοκέω ὁ βλέπω · ὅταν δέ ὁ πρῶτος αἰσθητός μόριον ἐν ὁ πρῶτος αἰσθητός τόπος ὁ πρῶτος αἰσθητός χρόνος βραχύς ὑπομένω χρόνος , τηνικαῦτα κινέω δοκέω . ἕκαστος μέν γάρ ὁ λέγω εἰς ἄπειρος τέμνω δύναμαι , πρός γε ὁ φύσις , αἴσθησις δέ μετρέω , πρῶτος τις καί ἄτμητος κτάομαι μόριον , ὅς καί δῆλος ὅτι συλλογισμός μέν ἅπας κίνησις , οὐ αἴσθησις διαγιγνώσκω . ὁ δέ παράκειμαι μέν αἴσθησις ὁ συλλογισμός , ταχύς δέ εἰμί ὁ νόος ὁ μετάβασις , οὐ συλλογισμός πολλάκις , ἀλλά αἴσθησις διαγιγνώσκω δοκέω . ὅς γάρ ἐν ὁ πρῶτος πρός αἴσθησις χρόνος ὁ πρῶτος αἰσθητός μόριον ἐν ὁ πρῶτος πρός αἴσθησις τόπος μένω , οὗτος μόνος ὁ κίνησις ἐναργής ὁμολογέω , οὐ αἴσθησις , ἀλλά συλλογισμός λαμβάνω , ὥσπερ ὁ τε ἐπί γνώμων σκιά καί σελήνη καί ἥλιος καί ὁ ἄστρον ἅπας , ὅσος τε ἄλλος πολύς ἐγώ ἀφίστημι . ὅς δέ , ὡς λέγω , βραχύς ὁ χρόνος ὁ πρῶτος πρός αἴσθησις , ἄχρονος ὁ τε μονή καί ὁ ἐξάλλαξις ὁ τόπος δοκέω , πᾶς γάρ ὅς τις ἐν ἐλαχύς ὁ πρῶτος πρός αἴσθησις χρόνος γίγνομαι , οὗτος ἄχρονος εἰμί φαντάζω . οὗτος μέν οὖν ἴδιος καλός φιλοσοφέω ὁ προλέγω ὁ τε νῦν πρόκειμαι καλός ἐκμανθάνω ἄλλος τε πολύς ὁ ἰατρικός . ἐγώ δέ ἀρκέω καί ὁ τοσοῦτος πρός ἔνδειξις ὁ μή χρόνος καί διάστημα ἐπισκοπέω ὁ ποσός , ἀλλά αὐτός ὁ ποιός ὁ κίνησις , ὅς εἰμί μέν δύσρητος , ἐκ ὅς δέ λέγω ὁρμάω , ἐάν γε μή παντάπασι ἀδύνατος τε καί ἀταλαίπωρος εἰμί , οὐ χαλεπός τεύχω ἀληθής , εἰς δύναμις ἀνθρώπινος . ἔτι δέ μάλα , εἰ ὁ ἀνώμαλος κατά τάχος καί βραδυτής σφυγμός διαγιγνώσκω μελετάω , εὑρίσκω ἄν ὡς ἐν ὁ ποιός κίνησις ὁ γένεσις αὐτός . εἷς γοῦν διαστολεύς πολλάκις ὁ μέν ἀρχή ὁ κίνησις ἐναργής ὠκύς φαίνω , ὁ δέ ἑξῆς βραδύς , αὖθις δέ ὁ πέρας ὠκύς οὐ ποσότης τις , ἤ χρόνος , ἤ δύναμις , ἤ διάστασις ἀριθμέω ἐγώ , ἀλλά αὐτός μόνος ὁ ποιός ὁ κίνησις σκοπέω . οὔκουν οὐδέ ἐπιπολή ψαυστέον , ὁπόταν ὁ γένος οὗτος ὁ σφυγμός ἐπισκοπέω . ὁ γάρ ἔξω πέρας ὁ κίνησις οὕτως ἄν αἰσθάνομαι μόνος , οὐ πᾶς αὐτός . ἐκ δέ οὗτος οὐ ἄδηλος ἤδη ὁ ὁ τοιοῦτος σφυγμός δέω εἰμί πάντως μήτε μικρός μήτε ἀμυδρός . οὐ γάρ οἷος τε τριχῆ τέμνω ὁ κίνησις , οὔτε ἐν ὁ μικρός διάστασις οὔτε ἐν ὁ ἄρρωστος δύναμις . κωλύω γάρ ἐπί μέν ὁ πρότερος ὁ μικρότης , οὐ ὑπομένω τομή εἰς αἰσθητός μόριον , ἐπί δέ ὁ δεύτερος ὁ ἀρρωστία ὁ φύσις , ὀκλάζω πρός ὁ θλίψις . διά οὗτος γοῦν οὐδέ ἐπί ὁ ληθαργικός σφυγμός εἰμί φωράω τις ἀνωμαλία , ἴσως εἰμί , ὅτι δέω μέν πάντως θλῖψις εἰς ὁ διάγνωσις , οὐ ὑπομένω δέ αὐτός ὑπό ἀρρωστία . συνετός οὖν ἱκανός καί τρίβω ἅμα περί ὁ διάγνωσις εἰμί χρή ὁ μέλλω ὁ προσήκω ἕκαστος ὁ σφυγμός ἐξευρίσκω ἐπαφή . εἰ γάρ ὁ μέν μέγας τε ἅμα καί σφοδρός ἰσχυρός ἀνέχω θλῖψις , ὁ δέ ἄλλος ἕκαστος εἰς ὅσος ἄν ἤτοι σφοδρότης , ἤ μέγεθος ἐνδεής ἔχω , εἰς τοσοῦτος ἐλαχύς , πρῶτος μέν ἀκριβής χρή πόσος ἀπολείπω ὁ μέγας τε ἅμα καί σφοδρός διαγιγνώσκω , δεύτερος δέ συλλογίζομαι πόσος ἀρκέω ὁ θλῖψις ἐπενίημι ὁ οὕτως ἔχω . ἑκάτερος γάρ ἁμαρτάνω ἀναγκαῖος , εἴτε ὑπερβάλλω ὁ ἀναλογία , εἴτε ἐλλείπω · ἐπί ὅς μέν γάρ ἄν ἐλαχύς ἤδη θλίβω , ἐκφεύγω τις ὁ ἐντός ἐγώ κίνησις , ἐπί ὅς δέ ἄν πολύς , ὁ ἐκτός . ὥστε πρῶτος μέν ἀνώμαλος ποτέ ὁ κίνησις εἰμί οὐ γνωρίζω , ἔπειτα δέ καί ψευδής ὑπέρ ὅλος ἀποφαίνω πολλάκις ἀπό ὅς ἐν ὁ μέρος κακός διαγιγνώσκω . εἰ γάρ ἤτοι ὁ πρότερος αὐτός μόριον ὠκύς , ἤ ὁ δεύτερος ὑπάρχω , γιγνώσκω δέ ἐγώ αὐτός ἕτερος μόνος , ἀνάγκη πρῶτος μέν ὡς ἀνώμαλος εἰμί ὁ σύμπας κίνησις ἀγνοέω , ἔπειτα δέ ἤτοι ταχύς , ἤ βραδύς αὐτός εἰμί νομίζω , οὐδέ ἕτερος ἁπλῶς ὑπάρχω . ὅς γάρ κίνησις ὁ μέν πρότερος εἰμί μόριον ὠκύς , ὁ δέ δεύτερος βραδύς , ﻿ οὗτος οὐ ἄν τις οὔτε ὠκύς ἁπλῶς οὔτε βραδύς ἐν δίκη καλέω . οὐ οὖν , κεφαλή γάρ ἐπιτίθημι ὁ λόγος χρή μεταβαίνω ἐπί ἕτερος , ὁ σύμμετρος κατά ὁ κίνησις σφυγμός ἐπί ὁ ἀγαθός κατασκευή ἐξετάζω προσήκω , οὐ κατά διάστασις καί χρόνος ποσότης , ἀλλά καί αὐτός ὁ ποιός , ὡς λέγω , ὅπως ἀπαλλάσσω ὁ τόπος φάσκω δέω σκοπέω , καί οὗτος μνημονεύω , ὅς μέν ἄν ταχύς ἀπαλλάσσω φαίνω , ταχύς , ὅς δέ ἄν βραδύς , βραδύς ὀνομάζω · ἐμφαίνω δέ οὗτος κατά αὐτός ὁ πρῶτος ἐπιβολή ὁ ἁφή , πρίν κατά πᾶς ὁ διάστασις φέρω ὁ ἀρτηρία · ὥστε εἴπερ ὁμαλός ὁ σφυγμός εἰμί , οὐ περιμένω ὁ ὅλος διαστολή ἐκ ὁ μέρος αὐτός περί πᾶς ἔχω τεκμαίρομαι · ἀνώμαλος δέ εἰμί ἅπας τε χρή παρακολουθέω λέγω , ἐπιβάλλω τε ὁ ἁφή διαφερόντως , ὡς ἄν ἔχω μέγεθος τε καί σφοδρότης ὁ σφυγμός . περί μέν δή ὁ κατά ὁ κίνησις γένος ἱκανός καί οὗτος πρός γε ὁ πάρειμι . αὖθις γάρ ἐγώ ἐν ὁ περί ὁ σφυγμός διάγνωσις ἀναγκαῖος αὐτός εἰμί μνημονεύω .