galenus.de-dignoscendis-pulsibus-libri-iv 1.1
Τῆς περὶ τοὺς σφυγμοὺς θεωρίας εἰς τέτταρα μέρη νενεμημένης τὸ μὲν πρῶτον ἐξαριθμεῖται τὰς κατ’ εἴδη τε καὶ γένη διαφορὰς αὐτῶν , τὸ δὲ δεύτερον αὐτὸ δὴ τοῦτο , ὃ νῦν ἐστιν ἡμῖν προκείμενον , τὸ περὶ τῆς διαγνώσεως αὐτῶν , τὸ δὲ τρίτον τὰς αἰτίας τῆς γενέσεως ἑκάστου διδάσκει , τὸ δὲ τέταρτόν τε καὶ ἔσχατον , οἷόν τι δηλοῦν πέφυκεν ἰατροῖς μὲν ἁπάντων τὸ τιμιώτατον , ὥστε καὶ τἄλλα διὰ τοῦτο μεταχειρίζονται , φιλοσόφοις δ’ , ὅσοι τὴν περὶ φύσεως ἐπιστήμην ἐζήτησαν , οὐ παντελῶς ἄτιμον · ὅθεν εἰκότως τὸ μὲν πρῶτον ἁπάντων μόριον κοινὸν ἐξ ἴσου ἰατροῖς τε καὶ φιλοσόφοις , τὸ δὲ δεύτερόν τε καὶ τέταρτον ἰατρῶν μᾶλλον ἴδιον , ὥσπερ τὸ τρίτον φιλοσόφων . ταῦτ’ ἄρα τὸ μὲν τρίτον ἱκανῶς ἀμφοτέροις ἐσπούδασται , τοῖς μὲν αὐτὸ δὴ τὸ τιμιώτατον ὑπάρχον , τοῖς δ’ ἐγγύτατα τοῦ τιμιωτάτου , τὸ δὲ τέταρτον ἧττον μὲν τούτου , μόνων ἰατρῶν ὑπὲρ αὐτοῦ γραψάντων , μᾶλλον δὲ τῶν ἄλλων . τὸ δὲ πρῶτον ὑπὸ μὲν τῶν σοφιστῶν ἀμετρότερον , ἰατροῖς δὲ , ὅσοις τῶν ἔργων τῆς τέχνης πλείων φροντὶς ἢ τοῦ ληρεῖν ἐν διατριβαῖς , αὐτάρκως ἐσπούδασται . λοιπὸν δὲ τὸ δεύτερον , οὔτε φιλοσόφων τις ἔγραψεν , οὐ γὰρ δὴ τῷ τρίτῳ γε , ἀλλὰ τῷ τετάρτῳ χρήσιμον ἦν , οὔτε ἰατρῶν , πλὴν ἐπὶ βραχὺ παντελῶς οἱ περὶ τὸν Ἀρχιγένην . δεῖται δὲ λόγου μὲν ἥκιστα συχνοῦ τοῦτο , χρόνου δ’ ὁμοῦ τῶν ἄλλων ἁπάντων μακροτέρου . πρὸς γὰρ τὸ χρῆναι τὴν ἁφὴν ἀσκῆσαι , ὥστε τῆς παρὰ μικρὸν ἀκριβῶς αἰσθάνεσθαι διαφορᾶς , οὐδ’ ἐφ’ ἡμῖν ἐστιν ἡ ἄσκησις αὐτῆς . τὴν μὲν γὰρ τῶν ἀρμένων τε καὶ ὀργάνων χρῆσιν , ἔτι τε τὰς ἀνατομὰς , καὶ τὴν περὶ τοὺς ἐπιδέσμους τε καὶ βρόχους ἐμπειρίαν , ὅσαι τ’ ἄλλαι χειρουργίαι τοῖς ἰατροῖς ἀναγκαῖαι , τάχ’ ἄν τις καὶ χωρὶς τῶν ἔργων ἐκμάθοι . καὶ τά γε πολλὰ οὕτω δρῶμεν , μιμήματα τῶν ἀληθινῶν μηχανώμενοι , δι’ ὧν εἰς μὲν τὸ τέλειον ἐλθεῖν οὐχ οἷόν τε , πλεῖστον δ’ οὖν προελθεῖν καὶ πλησίον τοῦ τέλους ἀφικέσθαι δυνατόν . ἐν δὲ τῇ περὶ τοὺς σφυγμοὺς τριβῇ , τί ἄν τις ἐξεύροι μίμημα δορκαδίζοντος , ἢ σκωληκίζοντος , ἤ τινος τῶν σπανίως μὲν γινομένων , μέγα δέ τι δηλούντων ; οὐδὲν οὐδ’ ἐγγύς · ἀλλὰ λόγῳ μὲν αὐτῶν τὴν φύσιν ἑρμηνεῦσαι δυνατώτερος ἕτερος ἑτέρου . ὥστε δ’ ἀσκῆσαι γνωρίζειν ἐντυχόντα ῥᾷστα καὶ ἀκριβέστατα , χωρὶς τῆς ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων τριβῆς , οὐδὲν ἂν εὕροις τοιοῦτο μηχάνημα τοῖς ἰατροῖς ἐπινενοημένον , οἷα περὶ τὰς ἄλλας χειρουργίας . διά τε οὖν τοῦτο χρόνου δεῖται μακροῦ καὶ προσέτι διὰ τὴν τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων ἀκρίβειαν . εἰ γὰρ οἱ πλαστικοὶ μὲν καὶ γραφικοὶ τὴν ὄψιν , οἰνοτροπικοὶ δὲ καὶ μαγειρικοὶ τὴν γεῦσιν , τὴν ὄσφρησιν δὲ οἱ περὶ τὴν τῶν μύρων σκευασίαν , καὶ τὴν ἀκοὴν οἱ μουσικοὶ , καίτοι τὴν ὕλην τῆς τέχνης ἄφθονον ἔχοντες , οὐχ ἡμέραις , οὐδὲ μησὶν , ἀλλ’ ἔτεσι συχνοῖς εἰς ἀκρίβειαν ἀσκοῦσιν , πόσου χρὴ δοκεῖν δεῖσθαι χρόνου τὸν ἰατρὸν εἰς τὴν τῆς ἁφῆς ἄσκησιν ; ὃν καθ’ ἕνα χρόνον πάμπολλα χρὴ γνωρίσαι παθήματα τῆς ἀρτηρίας , οὐχ ὡς οἱ πλαστικοὶ τὰ σχήματα μόνον , ἢ οἱ γραφικοὶ τὰς χρόας , ἀλλὰ πρῶτον μὲν τὸ ποσὸν τῆς διαστάσεως , εἶτα τήν τε ποιότητα καὶ τὸν χρόνον τῆς κινήσεως , κᾄπειθ’ οὕτω τὸν τόνον τῆς κινούσης αὐτὰ δυνάμεως , εἶτ’ αὐτὸν τὸν χιτῶνα τῆς ἀρτηρίας , ὅπως ἔχει . ταῦτα γὰρ πάνθ’ ἅμα γνωρίζειν χρὴ , διαστελλομένης αὐτῆς . καὶ μὲν δὴ καὶ τὴν τῆς θερμασίας ποιότητα σαφέστερον ἡ διὰ τῆς κινήσεως προσβολὴ τῆς ἀρτηρίας γνωρίζει , καὶ εἰ ὁμαλῶς , ἢ ἀνωμάλως ἅπαντα τὰ εἰρημένα γίγνεται καθ’ ἕν τι μόριον καὶ κατὰ διαφέροντα . ταῦτα μὲν ἐν τῷ διαστέλλεσθαι χρὴ γνωρίσαι , παραπλήσια δ’ αὐτοῖς ἐν τῷ συστέλλεσθαι καὶ τὸν μεταξὺ χρόνον ἀμφοῖν ὃν ἠρεμεῖ διττὸν ὄντα , τὸν μὲν ἐπὶ τῷ διασταλῆναι πρὸ τοῦ συστέλλεσθαι , τὸν δ’ ἐπὶ τῷ συσταλῆναι πρὸ τοῦ διαστέλλεσθαι , καὶ τὸν τούτων πρὸς ἀλλήλους λόγον , τοῦ τε τῆς κινήσεως χρόνου πρὸς τὸν τῆς κινήσεως καὶ τοῦ τῆς ἡσυχίας πρὸς τὸν τῆς ἡσυχίας καὶ συναμφοτέρου πρὸς συναμφότερον , ἃ σύμπαντα πρὸ τοῦ δεύτερον πλήττειν τὴν ἀρτηρίαν ἐγνῶσθαι χρὴ τοῦ πρώτου συμπληρουμένου σφυγμοῦ . τοῦ γὰρ δὴ δευτέρου ὑπαρξαμένου ταῦτά τε χρὴ σκοπεῖσθαι περὶ ὧν ἐπὶ τοῦ πρώτου δεδήλωται καὶ παραβάλλειν τὰ κατ’ ἐκεῖνον ῥηθέντα τοῖς κατὰ τοῦτον , ἵν’ ὁμαλότητα καὶ ἀνωμαλίαν αὐτῶν γνωρίσῃς καὶ ἁπάσας τὰς διαφορὰς , εἶτα καὶ τρεῖς καὶ τέτταρας καὶ πέμπτους καὶ πολλοὺς ἑξῆς ἰδεῖν σφυγμοὺς , ἵνα σοι τάξις τε καὶ ἀταξία γνωρισθῇ . ταῦτ’ οὖν ἅπαντα πόσης οἴει δεῖσθαι τριβῆς ; ἐμοὶ μὲν γὰρ , εἰ χρὴ μὴ ψευσάμενον εἰπεῖν , ἅπαντος τοῦ ἀνθρωπίνου βίου δεῖσθαι δοκεῖ πρός γε τὴν τελειοτάτην ἐπιστήμην , εἰς δὲ τοσαύτην ὅση καὶ ἡμῖν ἤδη ἐστὶν οὐχ ἓξ μηνῶν μόνον , ἐν ὅσοις οἱ σοφώτατοι μεθοδικοὶ τὴν ἰατρικὴν ὅλην ἐπαγγέλλονται διδάξειν , ἀλλ’ ἐτῶν πάνυ πολλῶν . ἐγὼ μέν γε ἀφ’ οὗ τὸ πρῶτον εἰς ἰατροὺς φοιτᾷν ἠρξάμην παῖς ἔτι ὢν , θαυμαστήν τινα ἐπιθυμίαν ἔσχον τῆς περὶ τοὺς σφυγμοὺς τέχνης · εἶτ’ ἐξ ἐκείνου μέχρι καὶ ﻿ εἰς τόδε μελετῶν οὐδέπω μοι δοκῶ πᾶσαν αὐτὴν ἐκμεμαθηκέναι . πολλοῖς μὲν γὰρ ἔτεσιν οὐδ’ εἰ σαφῶς ἐστι τῇ ἁφῇ διαγνῶναι τὴν συστολὴν τῆς ἀρτηρίας ἠπιστάμην , ἀλλ’ ἦν ἄπορόν μοι πότερον οἱ περὶ τὸν Ἀρχιγένην καὶ Ἡρόφιλον , ἢ οἱ περὶ τὸν Ἀγαθῖνον καὶ σχεδὸν ἅπαντας τοὺς ἐμπειρικοὺς ἀληθεύουσι , τοσοῦτον ἀπελειπόμην τοῦ πότερον ὅλης αὐτῆς αἰσθάνεσθαι δυνατόν ἐστιν , ἢ μορίου τινὸς , καὶ πόσου τούτου , σαφές τι γινώσκειν . ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν τῆς διαστολῆς οὐδὲν ἧττον ἠπόρουν παραπλήσια . καίτοι ταῦτά γε τὰ πρῶτα καὶ οἷον στοιχεῖα τῆς ἐν τοῖς σφυγμοῖς τέχνης ἐστὶν , ὧν ἀγνοουμένων οὐδὲ τῶν ἄλλων οὐδὲν οἷόν τ’ ἦν γνῶναι βεβαίως . τοσοῦτον δὲ μόνον ἠπιστάμην αἰσθήσει διαγινώσκειν , ὅτι διαστέλλεται ἡ ἀρτηρία καὶ οὐκ ἀνέρχεται καὶ κατέρχεται , καθάπερ οἱ ἐμπειρικοὶ καλούμενοι λέγουσιν ἐνδέχεσθαι , καὶ τοῦτ’ ἀληθὲς εἶναι . μὴ γὰρ διαστολῆς , ἀλλὰ πληγῆς μόνον αἰσθάνεσθαι τὴν ἁφήν · εἴτε δ’ ἀνιόντος τινὸς , εἴτε διαστελλομένου , μηκέτι φαίνεσθαι . μόνον δὲ σχεδὸν τοῦθ’ ἡμῖν ἐν πολλοῖς ἔτεσιν ἔγνωστο , κᾀπὶ τῶν ἐφεξῆς ἓν , ἡ τοῦ σφοδροῦ σφυγμοῦ διάγνωσις , τῶν δ’ ἄλλων οὐδὲν οὐδέπω γνώριμον ἦν , ἀλλ’ ἐν βαθείᾳ τινὶ κυλινδουμένοις ἀπορίᾳ συχνῶν ἐτῶν , οὐ μὴν ἀφισταμένοις γε τῆς ζητήσεως , ἀλλ’ ἀεὶ καὶ μᾶλλον λιπαρῶς ἐγκειμένοις ἐφαντάσθη ποτὲ συστολὴ σαφὴς τῇ ἁφῇ . τοὐντεῦθεν ἀσκοῦσιν ἐπὶ πλέον οὐ φάντασμα ἔτι ἀμυδρὸν , ἀλλ’ ἐναργὴς ἡ διάγνωσις αὐτῆς οὐδὲν ἧττον τῆς διαστολῆς ἐγίνετο . ἐπὶ ταύτῃ δ’ εἰπεῖν οὔτ’ ἔχω τὸ τάχος τῆς τῶν ἄλλων διαγνώσεως , ἐπιῤῥεῖ γὰρ ἅπαντα , καὶ σαφῶς λοιπὸν ἐφαίνετο καθάπερ ἐν σκότῳ λαμπροῦ φωτὸς ἀθρόως ἐκλάμψαντος . εἴ τις δὲ τοῦτον τὸν λόγον ὡς ἀληθῆ λόγον καὶ μὴ μῦθον δέξαιτο , κερδανεῖ μεγάλα μὴ προαπογινώσκων τῆς τῶν ζητουμένων εὑρέσεως , μηδὲ προαφιστάμενος , κᾂν ὅτι μάλιστα παμπόλλῳ χρόνῳ ζητῶν ἔτ’ ἀγνοῇ . λεληθυῖα γάρ τις ἐν αὐτῷ τῷ ζητεῖν ἕξις ὑποτρέφεται κατὰ βραχὺ προϊοῦσα , πρὸ μὲν τοῦ τελειωθῆναι μηδ’ εἰ ἄρχεταί πω δήλη τυγχάνουσα , τελειωθεῖσα δ’ ἀθρόως ἐκφαίνεται πάντων τῶν προπονηθέντων τὸν καρπὸν ἀποδιδοῦσα διὰ ταχέων , καὶ εἰ ἀγροικότερον φάναι , σὺν αὐτοῖς τοῖς τόκοις . προσγεγενημένης δὲ τοῖς μεθ’ ἡμᾶς ἀνθρώποις οὐ σμικρᾶς μοίρας τῆς ἐμῆς εἰς ταῦτα προθυμίας ἄχρι τοῦ καὶ λόγῳ πάντα τὰ τῆς αἰσθήσεως ἐπιχειρεῖν ἑρμηνεῦσαι πάθη , ἐν ἐλάττονι ἂν χρόνῳ καὶ ἀταλαιπωρότερον ἡ περὶ τοὺς σφυγμοὺς ἀσκοῖτο τέχνη . ἐγὼ γὰρ τά τ’ ἄλλα καὶ τὰς ὁδοὺς πειράσομαι ἐνδεῖξαι δι’ ὧν ἄν τις μάλιστα τοῦ σκοποῦ τυγχάνοι , μόνον εἴη τῆς ἀπλήστου περὶ πλοῦτόν τε καὶ δόξαν σπουδῆς τῆς νῦν κατεχούσης χαλάσαι τοὺς ἀνθρώπους . καὶ οὐδὲν οὐδὲ τῆσδε τῆς πραγματείας πλέον , ἔστ’ ἂν ἀπορῇ τῶν σπουδαζόντων ἀλήθειαν . ἀπορήσει δὲ μέχρις ἂν ἡδονὴ μὲν κρατῇ καὶ βασιλεύῃ , τὸ καλὸν δ’ ἀπεῤῥιμμένον τε καὶ ἄτιμον ᾖ . οὐ γὰρ τρυφώντων ὅδε ὁ λόγος , ἀλλ’ ἱκανῶς συντεταμένων τε καὶ προθύμων δεῖται . τοιοῦτοι δ’ εἰσὶ παντελῶς ὀλίγοι τῶν νῦν . ἀλλὰ κατὰ τὸν Ἡράκλειτον εἷς ἐμοὶ μύριοι , καὶ ἥδιον ἂν τοὺς λόγους πρὸς τοῦτον τὸν ἕνα ποιησαίμην ἢ πρὸς τοὺς μυρίους τοὺς ἑνὸς ἢ οὐδενὸς ἀξίους . οὐ γὰρ δὴ πλήθει τὸ ἀληθὲς , ἀλλὰ φρονήσει κρίνεται . λέγωμεν οὖν ἤδη πρὸς τοῦτον τὸν ἕνα τὸν τῆς ἀληθείας ἐραστὴν , ὅστις πότ’ ἂν ἢ νῦν ᾖ τοιοῦτος ἢ αὖθις γενήσεται , πρῶτον μὲν , ὡς οὐδ’ ἀδύνατόν ἐστι λόγῳ πολλὰ τῶν τῆς αἰσθήσεως ἑρμηνεῦσαι παθῶν , ἔπειτα δ’ , ὅτι κᾂν ἀδύνατον ᾖ , οὐ χρὴ τούτου γ’ ἕνεκα τῆς ἡμετέρας σπουδῆς καταγινώσκειν . εἰ γὰρ καὶ μὴ κατὰ πᾶν ἀκριβῶς , ἀλλ’ ἐγγυτέρω γε τοῦ μηδόλως ἀφίκοιτ’ ἄν τις διὰ τοῦ λόγου πρὸς τὴν ἐπίγνωσιν αὐτῶν . τίς γοῦν ἀκριβῶς τὴν ἰδέαν ἑκάστου τῶν ἀνθρώπων διδάξαι λόγῳ δύναται ; οὐδ’ εἷς δήπουθεν · ἀλλ’ ὅμως καὶ τοὺς ἀποδιδράσκοντας οἰκέτας κηρύττουσιν ὁσημέραι κατὰ τὰ τῆς ἰδέας γνωρίσματα · καί τινι καὶ τοῦτο μόνον ἤρκεσεν ἀκοῦσαι , Γυρὸς ἔην ὤμοισι , μελάγχροος , οὐλοκάρηνος . κᾀγὼ μηδέποτε τοῦ γλυκέος Φαλερίνου πρὶν εἰς τὴν Ῥώμην ἀφικέσθαι γευόμενος , ἡνίκα πρῶτον ἐνέτυχον οὐκ ἠγνόησα δι’ ὧν ἀνεγνώκειν αὐτοῦ γνωρισμάτων ἐξευρών . ἡμέτερος δέ τις ἑταῖρος τὸν ἐν τῇ Λυδίᾳ γεννώμενον οἶνον γλυκὺν , τὸν Καρύϊνον ὑπὸ τῶν ἐπιχωρίων καλούμενον , ἐγνώρισε ῥᾳδίως τοσοῦτον μόνον παρ’ ἡμῶν προακηκοὼς , ὡς ἔοικε τῷ τε γλυκεῖ τῷ Κρητικῷ καὶ τῷ Σκυβελλίτῃ καλουμένῳ κατά τε τὴν χρόαν καὶ γλυκύτητα καὶ πάχος , στύψιν δέ τινα θαυμαστὴν καὶ ἡδίστην παρ’ ἐκείνους εἰσφέρεται . τοιαῦτ’ οὖν καὶ ἡμεῖς ἐρεῖν ἐπαγγελλόμεθα τῆς τῶν σφυγμῶν διαγνώσεως σημεῖα · καὶ προσέτι , πῶς ἄν τις ἐπιβάλλοι τὴν χεῖρα καθ’ ἕκαστον · ἐπὶ τινῶν μὲν γὰρ χρὴ βιαίως ἐρείδειν , ἐπὶ τινῶν δὲ μαλακῶς ἅπτεσθαι , καθάπερ ἐπὶ τοῦ σφοδροῦ τε καὶ ἀμυδροῦ , τὸν μὲν γὰρ οὐκ ἂν γνωρίσαις , εἰ μὴ θλίβοις τὴν ἀρτηρίαν , τὸν δ’ οὐχ ὅπως ἂν γνοίης θλίβων , ἀλλὰ καὶ παντάπασιν ἀκίνητος εἶναί σοι δόξει τοῦτο δρῶντι . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅσοι μεγάλοι θ’ ἅμα καὶ ἀμυδροὶ σφυγμοὶ , καθάπερ ἐπὶ τῶν ληθαργικῶν , καὶ τούτων τὸ μέγεθος οὐκ ἂν γνοίης , εἰ μὴ πάνυ μαλακῶς ἅπτοιο . ὅτι δὲ καὶ τοὺς ὑψηλοὺς τῶν ἁδρῶν καὶ μεγάλων καὶ σκληρῶν καὶ σφοδρῶν ἱκανὸς ὁ λόγος διδάξαι διακρίνειν , εἰ μέγαν εἴποιμί σοι τοῦτον ὑπάρχειν , ὃς ἂν εἰς τὰς τρεῖς διαστάσεις ἀνάλογον ηὐξημένος ᾖ , εἰς μῆκος καὶ πλάτος καὶ βάθος , ἁδρὸν δὲ τὸν εἰς τὰς δύο μόνας , ﻿ πλάτος τε καὶ βάθος , ὑψηλὸν δὲ τὸν εἰς μίαν μόνην τὴν ἄνω , καὶ τὸν μὲν σκληρὸν βίαιον ποιεῖσθαι τὴν πληγὴν τῇ τοῦ χιτῶνος τῆς ἀρτηρίας ποιότητι , τὸν δὲ σφοδρὸν τῇ ῥώμῃ τοῦ ζωτικοῦ τόνου , οὐκ ἂν εἴποις ὡς οὐκ ἀρκεῖ τινι συνετῷ καὶ μὴ ῥᾳθύμῳ παντάπασιν ἀπὸ τούτων ὁρμωμένῳ κτήσασθαί ποτε βεβαίαν ἐπιστήμην τῆς διαγνώσεως αὐτῶν , εἰ μόνον περὶ τὰ πρῶτα καὶ οἱονεὶ στοιχεῖα τῆς τέχνης ἱκανῶς εἴη τετριμμένος , ὑπὲρ ὧν καὶ ἡμεῖς πρῶτον εἰπόντες οὕτως ἐπὶ τὰ λοιπὰ κατὰ τὴν προσήκουσαν τάξιν μεταβησόμεθα .
Lemmas: ὁ περί ὁ σφυγμός θεωρία εἰς τέσσαρες μέρος νέμω ὁ μέν πρῶτος ἐξαριθμέω ὁ κατά εἶδος τε καί γένος διαφορά αὐτός , ὁ δέ δεύτερος αὐτός δή οὗτος , ὅς νῦν εἰμί ἐγώ πρόκειμαι , ὁ περί ὁ διάγνωσις αὐτός , ὁ δέ τρίτος ὁ αἰτία ὁ γένεσις ἕκαστος διδάσκω , ὁ δέ τέταρτος τε καί ἔσχατος , οἷος τις δηλόω φύω ἰατρός μέν ἅπας ὁ τίμιος , ὥστε καί ἄλλος διά οὗτος μεταχειρίζω , φιλόσοφος δέ , ὅσος ὁ περί φύσις ἐπιστήμη ζητέω , οὐ παντελής ἄτιμος · ὅθεν ἔοικα ὁ μέν πρῶτος ἅπας μόριον κοινός ἐκ ἴσος ἰατρός τε καί φιλόσοφος , ὁ δέ δεύτερος τε καί τέταρτος ἰατρός μάλα ἴδιος , ὥσπερ ὁ τρίτος φιλόσοφος . οὗτος ἄρα ὁ μέν τρίτος ἱκανός ἀμφότερος σπουδάζω , ὁ μέν αὐτός δή ὁ τίμιος ὑπάρχω , ὁ δέ ἐγγύς ὁ τίμιος , ὁ δέ τέταρτος ἥσσων μέν οὗτος , μόνος ἰατρός ὑπέρ αὐτός γράφω , μάλα δέ ὁ ἄλλος . ὁ δέ πρῶτος ὑπό μέν ὁ σοφιστής ἄμετρος , ἰατρός δέ , ὅσος ὁ ἔργον ὁ τέχνη πολύς φροντίς ἤ ὁ ληρέω ἐν διατριβή , αὔταρκος σπουδάζω . λοιπός δέ ὁ δεύτερος , οὔτε φιλόσοφος τις γράφω , οὐ γάρ δή ὁ τρίτος γε , ἀλλά ὁ τέταρτος χρήσιμος εἰμί , οὔτε ἰατρός , πλήν ἐπί βραχύς παντελής ὁ περί ὁ Ἀρχιγένης . δέω δέ λόγος μέν ἦκα συχνός οὗτος , χρόνος δέ ὁμοῦ ὁ ἄλλος ἅπας μακρός . πρός γάρ ὁ χρή ὁ ἁφή ἀσκέω , ὥστε ὁ παρά μικρός ἀκριβής αἰσθάνομαι διαφορά , οὐδέ ἐπί ἐγώ εἰμί ὁ ἄσκησις αὐτός . ὁ μέν γάρ ὁ ἄρμενα τε καί ὄργανον χρῆσις , ἔτι τε ὁ ἀνατομή , καί ὁ περί ὁ ἐπίδεσμος τε καί βρόχος ἐμπειρία , ὅσος τε ἄλλος χειρουργία ὁ ἰατρός ἀναγκαῖος , τάχα ἄν τις καί χωρίς ὁ ἔργον ἐκμανθάνω . καί ὁ γε πολύς οὕτως δράω , μίμημα ὁ ἀληθινός μηχανάομαι , διά ὅς εἰς μέν ὁ τέλειος ἔρχομαι οὐ οἷος τε , πολύς δέ οὖν προέρχομαι καί πλησίον ὁ τέλος ἀφικνέομαι δυνατός . ἐν δέ ὁ περί ὁ σφυγμός τριβή , τίς ἄν τις ἐξευρίσκω μίμημα δορκαδίζω , ἤ σκωληκίζω , ἤ τις ὁ σπάνιος μέν γίγνομαι , μέγας δέ τις δηλόω ; οὐδείς οὐδέ ἐγγύς · ἀλλά λόγος μέν αὐτός ὁ φύσις ἑρμηνεύω δυνατός ἕτερος ἕτερος . ὥστε δέ ἀσκέω γνωρίζω ἐντυγχάνω ῥᾴδιος καί ἀκριβής , χωρίς ὁ ἐπί αὐτός ὁ ἔργον τριβή , οὐδείς ἄν εὑρίσκω τοιοῦτος μηχάνημα ὁ ἰατρός ἐπινοέω , οἷος περί ὁ ἄλλος χειρουργία . διά τε οὖν οὗτος χρόνος δέω μακρός καί προσέτι διά ὁ ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ἀκρίβεια . εἰ γάρ ὁ πλαστικός μέν καί γραφικός ὁ ὄψις , οἰνοτροπικοί δέ καί μαγειρικός ὁ γεῦσις , ὁ ὄσφρησις δέ ὁ περί ὁ ὁ μύρον σκευασία , καί ὁ ἀκοή ὁ μουσικός , καίτοι ὁ ὕλη ὁ τέχνη ἄφθονος ἔχω , οὐ ἡμέρα , οὐδέ μείς , ἀλλά ἔτος συχνός εἰς ἀκρίβεια ἀσκέω , πόσος χρή δοκέω δέω χρόνος ὁ ἰατρός εἰς ὁ ὁ ἁφή ἄσκησις ; ὅς κατά εἷς χρόνος πάμπολυς χρή γνωρίζω πάθημα ὁ ἀρτηρία , οὐ ὡς ὁ πλαστικός ὁ σχῆμα μόνος , ἤ ὁ γραφικός ὁ χροιά , ἀλλά πρῶτος μέν ὁ ποσός ὁ διάστασις , εἶτα ὁ τε ποιότης καί ὁ χρόνος ὁ κίνησις , ἔͅπειτα οὕτως ὁ τόνος ὁ κινέω αὐτός δύναμις , εἶτα αὐτός ὁ χιτών ὁ ἀρτηρία , ὅπως ἔχω . οὗτος γάρ πᾶς ἅμα γνωρίζω χρή , διαστέλλω αὐτός . καί μέν δή καί ὁ ὁ θερμασία ποιότης σαφής ὁ διά ὁ κίνησις προσβολή ὁ ἀρτηρία γνωρίζω , καί εἰ ὁμαλής , ἤ ἀνώμαλος ἅπας ὁ λέγω γίγνομαι κατά εἷς τις μόριον καί κατά διαφέρω . οὗτος μέν ἐν ὁ διαστέλλω χρή γνωρίζω , παραπλήσιος δέ αὐτός ἐν ὁ συστέλλω καί ὁ μεταξύ χρόνος ἄμφω ὅς ἠρεμέω δισσός εἰμί , ὁ μέν ἐπί ὁ διαστέλλω πρό ὁ συστέλλω , ὁ δέ ἐπί ὁ συστέλλω πρό ὁ διαστέλλω , καί ὁ οὗτος πρός ἀλλήλων λόγος , ὁ τε ὁ κίνησις χρόνος πρός ὁ ὁ κίνησις καί ὁ ὁ ἡσυχία πρός ὁ ὁ ἡσυχία καί συναμφότεροι πρός συναμφότεροι , ὅς σύμπας πρό ὁ δεύτερος πλήσσω ὁ ἀρτηρία γιγνώσκω χρή ὁ πρῶτος συμπληρόω σφυγμός . ὁ γάρ δή δεύτερος ὑπάρχω οὗτος τε χρή σκοπέω περί ὅς ἐπί ὁ πρῶτος δηλόω καί παραβάλλω ὁ κατά ἐκεῖνος λέγω ὁ κατά οὗτος , ἵνα ὁμαλότης καί ἀνωμαλία αὐτός γνωρίζω καί ἅπας ὁ διαφορά , εἶτα καί τρεῖς καί τέσσαρες καί πέμπτος καί πολύς ἑξῆς ὁράω σφυγμός , ἵνα σύ τάξις τε καί ἀταξία γνωρίζω . οὗτος οὖν ἅπας πόσος οἴομαι δέω τριβή ; ἐγώ μέν γάρ , εἰ χρή μή ψεύδω λέγω , ἅπας ὁ ἀνθρώπινος βίος δέω δοκέω πρός γε ὁ τέλειος ἐπιστήμη , εἰς δέ τοσοῦτος ὅσος καί ἐγώ ἤδη εἰμί οὐ ἕξ μείς μόνος , ἐν ὅσος ὁ σοφός μεθοδικός ὁ ἰατρικός ὅλος ἐπαγγέλλω διδάσκω , ἀλλά ἔτος πάνυ πολύς . ἐγώ μέν γε ἀπό ὅς ὁ πρῶτος εἰς ἰατρός φοιτάω ἄρχω παῖς ἔτι εἰμί , θαυμαστός τις ἐπιθυμία ἔχω ὁ περί ὁ σφυγμός τέχνη · εἶτα ἐκ ἐκεῖνος μέχρι καί ﻿ εἰς ὅδε μελετάω οὐδέπω ἐγώ δοκέω πᾶς αὐτός ἐκμανθάνω . πολύς μέν γάρ ἔτος οὐδέ εἰ σαφής εἰμί ὁ ἁφή διαγιγνώσκω ὁ συστολή ὁ ἀρτηρία ἐπίσταμαι , ἀλλά εἰμί ἄπορος ἐγώ πότερος ὁ περί ὁ Ἀρχιγένης καί Ἡρόφιλος , ἤ ὁ περί ὁ Ἀγαθῖνος καί σχεδόν ἅπας ὁ ἐμπειρικός ἀληθεύω , τοσοῦτος ἀπολείπω ὁ πότερος ὅλος αὐτός αἰσθάνομαι δυνατός εἰμί , ἤ μόριον τις , καί πόσος οὗτος , σαφής τις γιγνώσκω . ἀλλά καί περί ὁ ὁ διαστολεύς οὐδείς ἥσσων ἀπορέω παραπλήσιος . καίτοι οὗτος γε ὁ πρῶτος καί οἷος στοιχεῖον ὁ ἐν ὁ σφυγμός τέχνη εἰμί , ὅς ἀγνοέω οὐδέ ὁ ἄλλος οὐδείς οἷος τε εἰμί γιγνώσκω βέβαιος . τοσοῦτος δέ μόνος ἐπίσταμαι αἴσθησις διαγιγνώσκω , ὅτι διαστέλλω ὁ ἀρτηρία καί οὐ ἀνέρχομαι καί κατέρχομαι , καθά ὁ ἐμπειρικός καλέω λέγω ἐνδέχομαι , καί οὗτος ἀληθής εἰμί . μή γάρ διαστολεύς , ἀλλά πληγή μόνος αἰσθάνομαι ὁ ἁφή · εἴτε δέ ἀνέρχομαι τις , εἴτε διαστέλλω , μηκέτι φαίνω . μόνος δέ σχεδόν οὗτος ἐγώ ἐν πολύς ἔτος γιγνώσκω , εἰͅπί ὁ ἐφεξῆς εἷς , ὁ ὁ σφοδρός σφυγμός διάγνωσις , ὁ δέ ἄλλος οὐδείς οὐδέπω γνώριμος εἰμί , ἀλλά ἐν βαθύς τις κυλινδέω ἀπορία συχνός ἔτος , οὐ μήν ἀφίστημι γε ὁ ζήτησις , ἀλλά ἀεί καί μάλα λιπαρής ἔγκειμαι φαντάζω ποτέ συστολή σαφής ὁ ἁφή . ἐντεῦθεν ἀσκέω ἐπί πολύς οὐ φάντασμα ἔτι ἀμυδρός , ἀλλά ἐναργής ὁ διάγνωσις αὐτός οὐδείς ἥσσων ὁ διαστολεύς γίγνομαι . ἐπί οὗτος δέ λέγω οὔτε ἔχω ὁ τάχος ὁ ὁ ἄλλος διάγνωσις , ἐπιρρέω γάρ ἅπας , καί σαφής λοιπός φαίνω καθά ἐν σκότος λαμπρός φώς ἀθρόος ἐκλάμπω . εἰ τις δέ οὗτος ὁ λόγος ὡς ἀληθής λόγος καί μή μῦθος δέχομαι , κερδαίνω μέγας μή προαπογιγνώσκω ὁ ὁ ζητέω εὕρεσις , μηδέ προαφίσταμαι , ἔͅν ὅτι μάλα πάμπολυς χρόνος ζητέω ἔτι ἀγνοέω . λανθάνω γάρ τις ἐν αὐτός ὁ ζητέω ἕξις ὑποτρέφω κατά βραχύς προέρχομαι , πρό μέν ὁ τελειόω μηδέ εἰ ἄρχω πω δῆλος τυγχάνω , τελειόω δέ ἀθρόος ἐκφαίνω πᾶς ὁ προπονέω ὁ καρπός ἀποδίδωμι διά ταχύς , καί εἰ ἄγροικος φημί , σύν αὐτός ὁ τόκος . προσγίγνομαι δέ ὁ μετά ἐγώ ἄνθρωπος οὐ μικρός μοῖρα ὁ ἐμός εἰς οὗτος προθυμία ἄχρι ὁ καί λόγος πᾶς ὁ ὁ αἴσθησις ἐπιχειρέω ἑρμηνεύω πάθος , ἐν ἐλαχύς ἄν χρόνος καί ἀταλαίπωρος ὁ περί ὁ σφυγμός ἀσκέω τέχνη . ἐγώ γάρ ὁ τε ἄλλος καί ὁ ὁδός πειράω ἐνδείκνυμι διά ὅς ἄν τις μάλα ὁ σκοπός τυγχάνω , μόνος εἰμί ὁ ἄπληστος περί πλοῦτος τε καί δόξα σπουδή ὁ νῦν κατέχω χαλάω ὁ ἄνθρωπος . καί οὐδείς οὐδέ ὅδε ὁ πραγματεία πολύς , ἔστε ἄν ἀφοράω ὁ σπουδάζω ἀλήθεια . ἀπορέω δέ μέχρι ἄν ἡδονή μέν κρατέω καί βασιλεύω , ὁ καλός δέ ἀπορρίπτω τε καί ἄτιμος εἰμί . οὐ γάρ τρυφάω ὅδε ὁ λόγος , ἀλλά ἱκανός συντείνω τε καί πρόθυμος δέω . τοιοῦτος δέ εἰμί παντελής ὀλίγος ὁ νῦν . ἀλλά κατά ὁ Ἡράκλειτος εἷς ἐγώ μυρίος , καί ἡδύς ἄν ὁ λόγος πρός οὗτος ὁ εἷς ποιέω ἤ πρός ὁ μυρίος ὁ εἷς ἤ οὐδείς ἄξιος . οὐ γάρ δή πλῆθος ὁ ἀληθής , ἀλλά φρόνησις κρίνω . λέγω οὖν ἤδη πρός οὗτος ὁ εἷς ὁ ὁ ἀλήθεια ἐραστής , ὅστις πότε ἄν ἤ νῦν εἰμί τοιοῦτος ἤ αὖθις γίγνομαι , πρῶτος μέν , ὡς οὐδέ ἀδύνατος εἰμί λόγος πολύς ὁ ὁ αἴσθησις ἑρμηνεύω πάθος , ἔπειτα δέ , ὅτι ἔͅν ἀδύνατος εἰμί , οὐ χρή οὗτος γε ἕνεκα ὁ ἡμέτερος σπουδή καταγιγνώσκω . εἰ γάρ καί μή κατά πᾶς ἀκριβής , ἀλλά ἐγγύς γε ὁ μηδόλως ἀφικνέομαι ἄν τις διά ὁ λόγος πρός ὁ ἐπίγνωσις αὐτός . τίς γοῦν ἀκριβής ὁ ἰδέα ἕκαστος ὁ ἄνθρωπος διδάσκω λόγος δύναμαι ; οὐδέ εἷς δήπουθεν · ἀλλά ὅμως καί ὁ ἀποδιδράσκω οἰκέτης κηρύσσω ὁσημέραι κατά ὁ ὁ ἰδέα γνώρισμα · καί τις καί οὗτος μόνος ἀρκέω ἀκούω , Γυρός εἰμί ὦμος , μελάγχροος , οὐλοκάρηνος . ἐͅγώ μηδέποτε ὁ γλυκύς Φαλερῖνος πρίν εἰς ὁ Ῥώμη ἀφικνέομαι γεύω , ἡνίκα πρῶτος ἐντυγχάνω οὐ ἀγνοέω διά ὅς ἀναγιγνώσκω αὐτός γνώρισμα ἐξευρίσκω . ἡμέτερος δέ τις ἑταῖρος ὁ ἐν ὁ Λυδία γεννάω οἶνος γλυκύς , ὁ Καρύϊνος ὑπό ὁ ἐπιχώριος καλέω , γνωρίζω ῥᾴδιος τοσοῦτος μόνος παρά ἐγώ προακούω , ὡς ἔοικα ὁ τε γλυκύς ὁ Κρητικός καί ὁ Σκυβελλίτης καλέω κατά τε ὁ χροιά καί γλυκύτης καί πάχος , στῦψις δέ τις θαυμαστός καί ἡδύς παρά ἐκεῖνος εἰσφέρω . τοιοῦτος οὖν καί ἐγώ λέγω ἐπαγγέλλω ὁ ὁ σφυγμός διάγνωσις σημεῖον · καί προσέτι , πῶς ἄν τις ἐπιβάλλω ὁ χείρ κατά ἕκαστος · ἐπί τις μέν γάρ χρή βίαιος ἐρείδω , ἐπί τις δέ μαλακός ἅπτω , καθά ἐπί ὁ σφοδρός τε καί ἀμυδρός , ὁ μέν γάρ οὐ ἄν γνωρίζω , εἰ μή θλίβω ὁ ἀρτηρία , ὁ δέ οὐ ὅπως ἄν γιγνώσκω θλίβω , ἀλλά καί παντάπασι ἀκίνητος εἰμί σύ δοκέω οὗτος δράω . καί μέν δή καί ὅσος μέγας τε ἅμα καί ἀμυδρός σφυγμός , καθά ἐπί ὁ ληθαργικός , καί οὗτος ὁ μέγεθος οὐ ἄν γιγνώσκω , εἰ μή πάνυ μαλακός ἅπτω . ὅτι δέ καί ὁ ὑψηλός ὁ ἁδρός καί μέγας καί σκληρός καί σφοδρός ἱκανός ὁ λόγος διδάσκω διακρίνω , εἰ μέγας λέγω σύ οὗτος ὑπάρχω , ὅς ἄν εἰς ὁ τρεῖς διάστασις ἀνάλογος αὐξάνω εἰμί , εἰς μῆκος καί πλάτος καί βάθος , ἁδρός δέ ὁ εἰς ὁ δύο μόνος , ﻿ πλάτος τε καί βάθος , ὑψηλός δέ ὁ εἰς εἷς μόνος ὁ ἄνω , καί ὁ μέν σκληρός βίαιος ποιέω ὁ πληγή ὁ ὁ χιτών ὁ ἀρτηρία ποιότης , ὁ δέ σφοδρός ὁ ῥώμη ὁ ζωτικός τόνος , οὐ ἄν λέγω ὡς οὐ ἀρκέω τις συνετός καί μή ῥᾴθυμος παντάπασι ἀπό οὗτος ὁρμάω κτάομαι ποτέ βέβαιος ἐπιστήμη ὁ διάγνωσις αὐτός , εἰ μόνος περί ὁ πρῶτος καί οἷον στοιχεῖον ὁ τέχνη ἱκανός εἰμί τρίβω , ὑπέρ ὅς καί ἐγώ πρῶτος λέγω οὕτως ἐπί ὁ λοιπός κατά ὁ προσήκω τάξις μεταβαίνω .