galenus.de-difficultate-respirationis-libri-iii 2.3
Ἆρ’ οὖν ἔτι καὶ τῶν ἄλλων ἀῤῥώστων μνημονευτέον ἡμῖν ἐστιν , οὓς ἐν τοῖς ἄλλοις βιβλίοις τῶν ἐπιδημιῶν ἔγραψεν μέγα καὶ ἀραιὸν ἀναπνέοντας ; ἢ πρὸς μὲν τὴν τοῦ νῦν προκειμένου πίστιν ἀρκεῖ μὲν ταῦτα ; φαίνεται γὰρ ὁ ὑπὸ πάντων ἰατρῶν Ἱπποκράτης ὡμολογημένος εἰς τὴν τῶν συμβαινόντων τοῖς νοσοῦσι τήρησιν ἐπιμελέστατος γεγονέναι , πολλοὺς ἑωρακὼς οὕτως ἀναπνέοντας . ἐν δὲ τῷ μετὰ ταῦτα λόγῳ καὶ ἄλλων τινῶν ἀῤῥώστων ἀναγκαῖον ἡμῖν ἐστι μνημονεῦσαι μέγα καὶ ἀραιὸν ἀναπνευσάντων , οὓς ἐν τοῖς ἑξῆς βιβλίοις ἔγραψεν ὁ Ἱπποκράτης · ἀλλ’ οὐκ εἰς πίστιν ἔσται τοῦ νῦν προκειμένου , τοῦτο μὲν γὰρ ἤδη δῆλον , ἀλλ’ εἰς ἑτέρων τινῶν ἐν τῷ κατ’ αὐτοὺς λόγῳ περιεχομένων ζητημάτων ἐξήγησιν , ἐν παρέργῳ δὲ καὶ ἡ πίστις τοῦ πολλοὺς οὕτως ἀναπνεῖν αὐξηθήσεται . τίνος οὖν διαθέσεως ἡ τοιαύτη δύσπνοια γνωριστική ; οὐδεμιᾶς ἄλλης , ὅτι μὴ παραφροσύνης . ﻿ διὰ τίνα τὴν αἰτίαν , ἐν μὲν τῷ προτέρῳ λόγῳ σαφῶς δέδεικται , ὑπομνήσεως δ’ ἕνεκα καὶ νῦν εἰρήσεται διὰ βραχέων . τῷ γὰρ ὄντι παραφροσύνης ἴδιον σύμπτωμα μεγάλην τε καὶ ἀραιὰν , ὅπερ ἐστὶ διὰ πολλοῦ τοῦ χρόνου , τὴν ἀναπνοὴν ποιεῖσθαι . τί γὰρ ἔδει πλέον εἰσπνεῖν , μὴ δεόμενον πλέονος ; ἢ τί διὰ πολλοῦ χρόνου , παρὸν δι’ ἐλάττονος ; ὅτι δ’ οὐ δέονται πλέονος ἀέρος οἱ μέγα τε καὶ ἀραιὸν εἰσπνέοντες , ἡ ἀραιότης κατηγορεῖ . πάντως γὰρ ἂν ἠπείγοντο συνεχέστερον εἰσπνεῖν , εἴπερ ἐδέοντο πλέονος · τὸ δ’ ἡσυχάζειν εἰς μακρὸν σημεῖόν ἐστι τοῦ μὴ δεῖσθαι πολλοῦ . ἀλλ’ ἔοικεν ἄμφω ταῦτα οἷον ἐπιλανθανομένου τῆς ἐνεργείας εἶναι παθήματα . τὸ γὰρ ἄμετρον μὲν ποιήσασθαι τὴν ὁλκὴν τοῦ πνεύματος , ἄμετρον δὲ τὴν ἡσυχίαν , οὔθ’ ὅπου καταπαῦσαι χρὴ τὴν ἐνέργειαν εἰδότος ἐστὶν οὔθ’ ὅτε πάλιν ἄρξασθαι , ἀλλ’ ἐν ἀμφοτέροις τὸ μέτρον ὑπερβαίνοντος ἀγνοίᾳ τοῦ προσήκοντος . ὡς οὖν ἀμίδα πολλάκις αἰτήσαντες , ἵν’ οὐρήσωσιν , οἱ παραφρονοῦντες ἐπελάθοντο ἐν τῷ μεταξὺ , εἶτ’ οὐκ ἂν οὐρήσαιεν , εἰ μὴ ὑπομνήσει τις , οὕτως ἐπειδὴ καὶ τὸ ἀναπνεῖν ψυχικόν ἐστιν ἔργον , βέβλαπται δ’ αὐτοῖς ὁ λογισμὸς , ἐπιλησμονέστεροι περί τε τὰς ἐνεργείας αὐτὰς καὶ περὶ τὰ διαλείμματα αὐτῶν γίγνονται . ἀμφότερα οὖν ἐν πολλῷ χρόνῳ ποιοῦντες , καὶ τὰς ἐνεργείας καὶ τὰς ἡσυχίας , μέγεθος οὕτω καὶ ἀραιότητα περὶ τὴν ὅλην ἀναπνοὴν ἐργάζονται . ἆρ’ οὖν ἡμεῖς μὲν οὕτω φαμὲν , Ἱπποκράτης δ’ ἄλλως ἐγίγνωσκεν ; ἢ κᾀκεῖνος ἐν προγνωστικῷ τόνδε τὸν τρόπον ἔγραψεν ; μέγα δὲ ἀναπνεόμενον καὶ διὰ πολλοῦ χρόνου , παραφροσύνην σημαίνει . ὃ γὰρ ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν ἀραιὸν ὠνόμασε , τοῦτ’ ἐν τῷ προγνωστικῷ διὰ πολλοῦ κέκληκε , εἰς λόγον μεταβαλὼν τοὔνομα . καὶ γὰρ οὖν κᾀπὶ τῶν ἀῤῥώστων ἐκείνων , οἷς μέγα καὶ ἀραιόν φησι γίγνεσθαι τὸ πνεῦμα , πρὸς τοῖς ἄλλοις συμπτώμασι καὶ παραφροσύνην γράφει , ἐπὶ μὲν τοῦ πρώτου πάντων τοῦ Φιλίσκου τόνδε τὸν τρόπον . νύκτα δύσφορος , οὐκ ἐκοιμήθη , πάντα παρέκρουσε . οὕτως μὲν ἐν τῇ τῆς τρίτης ἡμέρας διηγήσει . ἐν δὲ τῇ τῆς πέμπτης πάλιν · ὕπνοι σμικροὶ , λόγοι , λῆρος . ἐπὶ δὲ τοῦ δευτέρου τῶν ἀῤῥώστων , ᾧ Σιληνὸς ἦν ὄνομα , ἐν μὲν τῇ τῆς δευτέρας ἡμέρας διηγήσει , σμικρὰ παρέκρουσέ , φησιν , ἐν δὲ τῇ τῆς τρίτης , λόγοι πολλοὶ , γέλως , ᾠδὴ , κατέχειν οὐκ ἠδύνατο . εἶτ’ ἐπιφέρων ἐρεῖ , τετάρτη διὰ τῶν αὐτῶν . Φιλίσκος μὲν δὴ καὶ Σιληνὸς ὅτι παρεφρόνησαν , οὕτως ἐμνημόνευσεν . ἐπὶ δὲ τῆς Δρομάδεω γυναικὸς , καὶ γὰρ καὶ ταύτην ἀραιὸν καὶ μέγα ἀναπνεῦσαί φησι , τόνδε τὸν τρόπον ἔγραψε . περὶ μέσης ἡμέρης πολλὰ παρέκρουσε , καὶ πάλιν ταχὺ σμικρὰ κατενόει . οὕτως μὲν οὖν ἐν τῇ πέμπτῃ τῶν ἡμερῶν . εἶτα ἐπιφέρει · νυκτὸς ἐπεκοιμήθη , παρέκρουσε . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ διὰ τῆς ἕκτης ἡμέρας γενόμενα γράφων ὧδέ πώς φησι · ἄκρεα ψυχρὰ , παρέκρουσεν . οὕτω μὲν οὖν ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν , ἔνθα μεγάλου καὶ ἀραιοῦ πνεύματος , ἐνταῦθα καὶ παραφροσύνης μνημονεύει · κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ διὰ τῶν ἑξῆς βιβλίων ἡμᾶς ὑπομιμνήσκει , μηδαμοῦ μεγάλου καὶ ἀραιοῦ πνεύματος μνημονεύων , ὅπου μη μεγάλης παραφροσύνης .
Lemmas: ἆρα οὖν ἔτι καί ὁ ἄλλος ἄρρωστος μνημονεύω ἐγώ εἰμί , ὅς ἐν ὁ ἄλλος βιβλίον ὁ ἐπιδημία γράφω μέγας καί ἀραιός ἀναπνέω ; ἤ πρός μέν ὁ ὁ νῦν πρόκειμαι πίστις ἀρκέω μέν οὗτος ; φαίνω γάρ ὁ ὑπό πᾶς ἰατρός Ἱπποκράτης ὁμολογέω εἰς ὁ ὁ συμβαίνω ὁ νοσέω τήρησις ἐπιμελής γίγνομαι , πολύς ὁράω οὕτως ἀναπνέω . ἐν δέ ὁ μετά οὗτος λόγος καί ἄλλος τις ἄρρωστος ἀναγκαῖος ἐγώ εἰμί μνημονεύω μέγας καί ἀραιός ἀναπνέω , ὅς ἐν ὁ ἑξῆς βιβλίον γράφω ὁ Ἱπποκράτης · ἀλλά οὐ εἰς πίστις εἰμί ὁ νῦν πρόκειμαι , οὗτος μέν γάρ ἤδη δῆλος , ἀλλά εἰς ἕτερος τις ἐν ὁ κατά αὐτός λόγος περιέχω ζήτημα ἐξήγησις , ἐν πάρεργος δέ καί ὁ πίστις ὁ πολύς οὕτως ἀναπνέω αὐξάνω . τίς οὖν διάθεσις ὁ τοιοῦτος δύσπνοια γνωριστικός ; οὐδείς ἄλλος , ὅτι μή παραφροσύνη . ﻿ διά τίς ὁ αἰτία , ἐν μέν ὁ πρότερος λόγος σαφής δείκνυμι , ὑπόμνησις δέ ἕνεκα καί νῦν λέγω διά βραχύς . ὁ γάρ εἰμί παραφροσύνη ἴδιος σύμπτωμα μέγας τε καί ἀραιός , ὅς εἰμί διά πολύς ὁ χρόνος , ὁ ἀναπνοή ποιέω . τίς γάρ δέω πολύς εἰσπνέω , μή δέω πολύς ; ἤ τίς διά πολύς χρόνος , πάρειμι διά ἐλαχύς ; ὅτι δέ οὐ δέω πολύς ἀήρ ὁ μέγας τε καί ἀραιός εἰσπνέω , ὁ ἀραιότης κατηγορέω . πάντως γάρ ἄν ἐπείγω συνεχής εἰσπνέω , εἴπερ δέω πολύς · ὁ δέ ἡσυχάζω εἰς μακρός σημεῖον εἰμί ὁ μή δέω πολύς . ἀλλά ἔοικα ἄμφω οὗτος οἷος ἐπιλανθάνομαι ὁ ἐνέργεια εἰμί πάθημα . ὁ γάρ ἄμετρος μέν ποιέω ὁ ὁλκή ὁ πνεῦμα , ἄμετρος δέ ὁ ἡσυχία , οὔτε ὅπου καταπαύω χρή ὁ ἐνέργεια οἶδα εἰμί οὔτε ὅτε πάλιν ἄρχω , ἀλλά ἐν ἀμφότερος ὁ μέτρον ὑπερβαίνω ἄγνοια ὁ προσήκω . ὡς οὖν ἀμίς πολλάκις αἰτέω , ἵνα οὐρέω , ὁ παραφρονέω ἐπιλανθάνω ἐν ὁ μεταξύ , εἶτα οὐ ἄν οὐρέω , εἰ μή ὑπομιμνῄσκω τις , οὕτως ἐπειδή καί ὁ ἀναπνέω ψυχικός εἰμί ἔργον , βλάπτω δέ αὐτός ὁ λογισμός , ἐπιλήσμων περί τε ὁ ἐνέργεια αὐτός καί περί ὁ διάλειμμα αὐτός γίγνομαι . ἀμφότερος οὖν ἐν πολύς χρόνος ποιέω , καί ὁ ἐνέργεια καί ὁ ἡσυχία , μέγεθος οὕτως καί ἀραιότης περί ὁ ὅλος ἀναπνοή ἐργάζομαι . ἆρα οὖν ἐγώ μέν οὕτως φημί , Ἱπποκράτης δέ ἄλλος γιγνώσκω ; ἤ κᾀκεῖνος ἐν προγνωστικός ὅδε ὁ τρόπος γράφω ; μέγας δέ ἀναπνέω καί διά πολύς χρόνος , παραφροσύνη σημαίνω . ὅς γάρ ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδημία ἀραιός ὀνομάζω , οὗτος ἐν ὁ προγνωστικός διά πολύς καλέω , εἰς λόγος μεταβάλλω ὄνομα . καί γάρ οὖν εἰͅπί ὁ ἄρρωστος ἐκεῖνος , ὅς μέγας καί ἀραιός φημί γίγνομαι ὁ πνεῦμα , πρός ὁ ἄλλος σύμπτωμα καί παραφροσύνη γράφω , ἐπί μέν ὁ πρῶτος πᾶς ὁ Φιλίσκος ὅδε ὁ τρόπος . νύξ δύσφορος , οὐ κοιμάω , πᾶς παρακρούω . οὕτως μέν ἐν ὁ ὁ τρίτος ἡμέρα διήγησις . ἐν δέ ὁ ὁ πέμπτος πάλιν · ὕπνος μικρός , λόγος , λῆρος . ἐπί δέ ὁ δεύτερος ὁ ἄρρωστος , ὅς Σειληνός εἰμί ὄνομα , ἐν μέν ὁ ὁ δεύτερος ἡμέρα διήγησις , μικρός παρακρούω , φημί , ἐν δέ ὁ ὁ τρίτος , λόγος πολύς , γέλως , ἀοιδή , κατέχω οὐ δύναμαι . εἶτα ἐπιφέρω λέγω , τέταρτος διά ὁ αὐτός . Φιλίσκος μέν δή καί Σειληνός ὅτι παραφρονέω , οὕτως μνημονεύω . ἐπί δέ ὁ Δρομάδης γυνή , καί γάρ καί οὗτος ἀραιός καί μέγας ἀναπνεύω φημί , ὅδε ὁ τρόπος γράφω . περί μέσος ἡμέρα πολύς παρακρούω , καί πάλιν ταχύς μικρός κατανοέω . οὕτως μέν οὖν ἐν ὁ πέμπτος ὁ ἡμέρα . εἶτα ἐπιφέρω · νύξ ἐπικοιμάομαι , παρακρούω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ διά ὁ ἕκτος ἡμέρα γίγνομαι γράφω ὧδε πως φημί · ἄκρις ψυχρός , παρακρούω . οὕτως μέν οὖν ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδημία , ἔνθα μέγας καί ἀραιός πνεῦμα , ἐνταῦθα καί παραφροσύνη μνημονεύω · κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί διά ὁ ἑξῆς βιβλίον ἐγώ ὑπομιμνῄσκω , μηδαμοῦ μέγας καί ἀραιός πνεῦμα μνημονεύω , ὅπου μή μέγας παραφροσύνη .