galenus.de-difficultate-respirationis-libri-iii 1.18
Οὔσης δὲ ταύτης μὲν ψυχικῆς , ζωτικῆς δὲ τοὺς σφυγμοὺς ἐργαζομένης , γένοιτ’ ἄν τις ἐπὶ τὰς προγνώσεις ἐξ αὐτῶν διαφορὰ , τῶν μὲν σφυγμῶν ἀνάλογον ἀεὶ τῇ καθ’ ἑαυτοὺς βλάβῃ τὴν τῆς δυνάμεως ἀῤῥωστίαν ἐνδεικνυμένων , τῶν δ’ ἀναπνοῶν οὐκέθ’ ὡσαύτως , εἰ μὴ προσδιορίσοιτό τις τοῦ κάμνοντος τὴν προαίρεσιν . εἰ γὰρ ἐκ κοσμίου καὶ τὴν ἀπόκρισιν τὴν θρασεῖαν κακὸν εἶναί φησιν ὁ Ἱπποκράτης , οὐ μέντοι ἐπὶ τῶν θρασέων φύσει μὴ ὅτι τὴν τοιαύτην ἀπόκρισιν , ἀλλὰ μηδ’ αὐτὴν τὴν παραφροσύνην μέγα τι δηλοῦν νόμιζε . οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῆς ἀναπνοῆς . οἱ μὲν γὰρ ἀταλαίπωροι καὶ μαλακοὶ καθ’ ἅπαν ἔργον ἀνωμάλως ἀναπνέουσι , κᾂν μηδὲν αὐτοὺς μέγα βιάζοιτο · ὅσοι δὲ φιλόπονοι καὶ γενναῖοι τὴν γνώμην , οὐκ ἄν ποτε , πρὶν εἰς ἐσχάτην ἀῤῥωστίαν ἀφικέσθαι τὴν δύναμιν , ἀνωμάλως ἀναπνεύσειαν . ἐπὶ δὲ τῆς κατὰ τοὺς σφυγμοὺς ἀνωμαλίας ἡ αὐτὴ πρόγνωσις τῆς διαθέσεως ἔν τε τοῖς βελτίοσι τὴν γνώμην καὶ τοῖς χείροσι . καθόλου γὰρ εἰπεῖν , ὅλως ὅπου μηδὲν συντελεῖ πρὸς τὴν ἐνέργειαν ἡ προαίρεσις , ἐνταῦθα τὸ δηλούμενον ἴσον ἅπασιν · ἐν οἷς δ’ ἤτοι τὸ πᾶν ἢ τὸ πλεῖστον , ἐπὶ τούτοις προσεπισκοπεῖσθαι χρὴ τὸ ἦθος τοῦ κάμνοντος . ὥσπερ δὲ τῶν δημιουργουσῶν τὰς ἐνεργείας δυνάμεων διαφορὰ κατά τε τοὺς σφυγμοὺς καὶ τὰς ἀναπνοὰς διαφόρους ἐργάζεται τὰς προγνώσεις , οὕτω καὶ παρ’ αὐτὴν τὴν τῶν ὀργάνων φύσιν ἔσται τις ἐνδείξεως ἑτερότης . οἱ μὲν γὰρ σφυγμοὶ διὰ τῶν λείων ἀρτηριῶν , ἀναπνοαὶ δὲ οὐ διὰ μόνων γίγνονται τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν , ἀλλ’ οὐχ ἧττον αὐτῶν , εἰ μὴ ἄρα καὶ μᾶλλον διὰ τοῦ μυώδους γένους . τοῦτο γάρ ἐστιν ὃ πρῶτον ἡ ψυχικὴ κινεῖ δύναμις εἰς γένεσιν ἀναπνοῆς · ὑπὸ δὲ τοῦδε ὁ θώραξ ὅλως κινηθεὶς αὐτὸς πάλιν τὸν πνεύμονα συγκινεῖ καθ’ ὃν ἐν τοῖς περὶ αὐτῶν ἐδείξαμεν λογισμοῖς τρόπον . τοῦ πνεύμονος δ’ εἰσὶ μέρος αἱ τραχεῖαι ἀρτηρίαι , εἰς ἃς πρώτας ὁ ἀναπνεόμενος ἀὴρ ἔρχεται . ὥσπερ οὖν τὰ τούτων παθήματα τὴν ἀναπνοὴν ὅλην ἀνώμαλον ἐργάζεται πολλάκις , οὕτω καὶ τὰ τῶν μυῶν , αἱ μὲν ὅτι χῶραι τοῦ πνεύματός εἰσιν , οἱ μύες δ’ ὅτι τὸ πρῶτον ὄργανον τῆς κινήσεως . ἀλλ’ οὐ ταὐτὸ πάθος ἐν ἑκατέρῳ τῷ γένει τῶν ὀργάνων ἀνώμαλον ἐργάζεται τὴν ἀναπνοὴν , ὅτι μηδὲ τὰ τῆς χρείας αὐτῶν ὅμοια . εἴπερ οὖν ἕκαστον τῶν ὀργάνων εἰς ἅπερ ὑγιαῖνον ὠφελεῖ τὴν ἐνέργειαν , εἰς ταῦτα καὶ νοσῆσαν βλάπτει , τῶν μὲν τραχειῶν ἀρτηριῶν ἡ βλάβη στενοχωρία τίς ἐστι , τῶν δὲ μυῶν πλημμελὴς καὶ ἄτακτος κίνησις · τῶν μὲν γὰρ ὡς χωρίων τοῦ πνεύματος , τῶν δ’ ὡς ὀργάνων κινήσεως ἡ βλάβη . τῆς μὲν οὖν ἐν ταῖς τραχείαις στενοχωρίας τοὺς παρὰ φύσιν ὄγκους ᾐτιασάμην , τῶν δ’ ἐν τοῖς μυσὶ ﻿ πλημμελῶν κινήσεων τὰς προφάσεις νῦν ἐροῦμεν . ἔστιν οὖν ἴδια παθήματα μυῶν σπασμοὶ καὶ παλμοὶ καὶ τρόμοι , ὡς δι’ ἑτέρων ἀποδέδεικται · ἀλλὰ καὶ ὅτι πλημμελεῖς κινήσεις εἰσὶν , οὐ δεῖται λόγου . εἴπερ δ’ ἄμφω ταῦθ’ ὑπάρχοι τοῖς παθήμασιν , ὥστε καὶ πλημμελέσι κινήσεσιν εἶναι καὶ μυῶν , αὐτὰ δὲ ταῦτ’ εἴη τὰ ζητούμενα , ἤδη πέρας ἂν ἡμῖν ἔχοι καὶ ὅδε ὁ λόγος · ἔσται γάρ ποτ’ ἀνώμαλος ἡ ἀναπνοὴ καὶ διά τι τούτων . ὡς γὰρ καὶ ἡ βάδισις ἀνώμαλος γίνεται τῶν ἐν τοῖς σκέλεσι μυῶν ἤτοι τρεμόντων ἢ παλλομένων ἢ σπωμένων , οὕτω καὶ ἀναπνοὴ γίνοιτ’ ἄν ποτε ἀνώμαλος διὰ τοὺς κινοῦντας τὸν θώρακα μῦς , ὡς εἴρηται , βεβλαμμένους . ὥστε καὶ πασῶν τῶν ἀνωμαλιῶν , τῶν τε κατὰ μίαν ἐνέργειαν καὶ τῶν κατὰ πολλὰς ἑξῆς συνισταμένων , ἤτοι στενοχωρία τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν , ἢ τῶν τοῦ θώρακος μυῶν πλημμελὴς κίνησις , ἢ ἀῤῥωστία τῆς δημιουργούσης αὐτὴν δυνάμεως αἴτιον γενήσεται .
Lemmas: εἰμί δέ οὗτος μέν ψυχικός , ζωτικός δέ ὁ σφυγμός ἐργάζομαι , γίγνομαι ἄν τις ἐπί ὁ πρόγνωσις ἐκ αὐτός διαφορά , ὁ μέν σφυγμός ἀνάλογος ἀεί ὁ κατά ἑαυτοῦ βλάβη ὁ ὁ δύναμις ἀρρωστία ἐνδείκνυμι , ὁ δέ ἀναπνοή οὐκέτι ὡσαύτως , εἰ μή προσδιορίζω τις ὁ κάμνω ὁ προαίρεσις . εἰ γάρ ἐκ κόσμιος καί ὁ ἀπόκρισις ὁ θρασύς κακός εἰμί φημί ὁ Ἱπποκράτης , οὐ μέντοι ἐπί ὁ θρασύς φύσις μή ὅτι ὁ τοιοῦτος ἀπόκρισις , ἀλλά μηδέ αὐτός ὁ παραφροσύνη μέγας τις δηλόω νομίζω . οὕτως ἔχω καί ἐπί ὁ ἀναπνοή . ὁ μέν γάρ ἀταλαίπωρος καί μαλακός κατά ἅπας ἔργον ἀνώμαλος ἀναπνέω , ᾄν μηδείς αὐτός μέγας βιάζω · ὅσος δέ φιλόπονος καί γενναῖος ὁ γνώμη , οὐ ἄν ποτέ , πρίν εἰς ἔσχατος ἀρρωστία ἀφικνέομαι ὁ δύναμις , ἀνώμαλος ἀναπνέω . ἐπί δέ ὁ κατά ὁ σφυγμός ἀνωμαλία ὁ αὐτός πρόγνωσις ὁ διάθεσις ἐν τε ὁ ἀγαθός ὁ γνώμη καί ὁ κακός . καθόλου γάρ λέγω , ὅλος ὅπου μηδείς συντελέω πρός ὁ ἐνέργεια ὁ προαίρεσις , ἐνταῦθα ὁ δηλέομαι ἴσος ἅπας · ἐν ὅς δέ ἤτοι ὁ πᾶς ἤ ὁ πολύς , ἐπί οὗτος προσεπισκοπέω χρή ὁ ἦθος ὁ κάμνω . ὥσπερ δέ ὁ δημιουργέω ὁ ἐνέργεια δύναμις διαφορά κατά τε ὁ σφυγμός καί ὁ ἀναπνοή διάφορος ἐργάζομαι ὁ πρόγνωσις , οὕτως καί παρά αὐτός ὁ ὁ ὄργανον φύσις εἰμί τις ἔνδειξις ἑτερότης . ὁ μέν γάρ σφυγμός διά ὁ λεῖος ἀρτηρία , ἀναπνοή δέ οὐ διά μόνος γίγνομαι ὁ τραχύς ἀρτηρία , ἀλλά οὐ ἥσσων αὐτός , εἰ μή ἄρα καί μάλα διά ὁ μυώδης γένος . οὗτος γάρ εἰμί ὅς πρῶτος ὁ ψυχικός κινέω δύναμις εἰς γένεσις ἀναπνοή · ὑπό δέ ὅδε ὁ θώραξ ὅλος κινέω αὐτός πάλιν ὁ πνεύμων συγκινέω κατά ὅς ἐν ὁ περί αὐτός δείκνυμι λογισμός τρόπος . ὁ πνεύμων δέ εἰμί μέρος ὁ τραχύς ἀρτηρία , εἰς ὅς πρῶτος ὁ ἀναπνέω ἀήρ ἔρχομαι . ὥσπερ οὖν ὁ οὗτος πάθημα ὁ ἀναπνοή ὅλος ἀνώμαλος ἐργάζομαι πολλάκις , οὕτως καί ὁ ὁ μῦς , ὁ μέν ὅτι χώρα ὁ πνεῦμα εἰμί , ὁ μῦς δέ ὅτι ὁ πρῶτος ὄργανον ὁ κίνησις . ἀλλά οὐ αὐτός πάθος ἐν ἑκάτερος ὁ γένος ὁ ὄργανον ἀνώμαλος ἐργάζομαι ὁ ἀναπνοή , ὅτι μηδέ ὁ ὁ χρεία αὐτός ὅμοιος . εἴπερ οὖν ἕκαστος ὁ ὄργανον εἰς ὅς ὑγιαίνω ὠφελέω ὁ ἐνέργεια , εἰς οὗτος καί νοσέω βλάπτω , ὁ μέν τραχύς ἀρτηρία ὁ βλάβη στενοχωρία τις εἰμί , ὁ δέ μῦς πλημμελής καί ἄτακτος κίνησις · ὁ μέν γάρ ὡς χωρίον ὁ πνεῦμα , ὁ δέ ὡς ὄργανον κίνησις ὁ βλάβη . ὁ μέν οὖν ἐν ὁ τραχύς στενοχωρία ὁ παρά φύσις ὄγκος αἰτιάομαι , ὁ δέ ἐν ὁ μῦς ﻿ πλημμελής κίνησις ὁ πρόφασις νῦν λέγω . εἰμί οὖν ἴδιος πάθημα μῦς σπασμός καί παλμός καί τρόμος , ὡς διά ἕτερος ἀποδείκνυμι · ἀλλά καί ὅτι πλημμελής κίνησις εἰμί , οὐ δέω λόγος . εἴπερ δέ ἄμφω οὗτος ὑπάρχω ὁ πάθημα , ὥστε καί πλημμελής κίνησις εἰμί καί μῦς , αὐτός δέ οὗτος εἰμί ὁ ζητέω , ἤδη πέρας ἄν ἐγώ ἔχω καί ὅδε ὁ λόγος · εἰμί γάρ ποτέ ἀνώμαλος ὁ ἀναπνοή καί διά τις οὗτος . ὡς γάρ καί ὁ βάδισις ἀνώμαλος γίγνομαι ὁ ἐν ὁ σκέλος μῦς ἤτοι τρέμω ἤ πάλλω ἤ σπάω , οὕτως καί ἀναπνοή γίγνομαι ἄν ποτέ ἀνώμαλος διά ὁ κινέω ὁ θώραξ μῦς , ὡς λέγω , βλάπτω . ὥστε καί πᾶς ὁ ἀνωμαλία , ὁ τε κατά εἷς ἐνέργεια καί ὁ κατά πολύς ἑξῆς συνίστημι , ἤτοι στενοχωρία ὁ τραχύς ἀρτηρία , ἤ ὁ ὁ θώραξ μῦς πλημμελής κίνησις , ἤ ἀρρωστία ὁ δημιουργέω αὐτός δύναμις αἴτιος γίγνομαι .