galenus.de-difficultate-respirationis-libri-iii 1.13
Πῶς δ’ ἄν τις διαγινώσκοι κάλλιστα μεγάλην τε καὶ μικρὰν ἀναπνοὴν , οἶδα γὰρ καὶ τοῦτ’ ἀναβαλλόμενος ἐν τοῖς ἔμπροσθεν , ἤδη λεγέσθω . πρόχειρον μὲν γὰρ ἦν , οὐδὲν διαφέρειν , ἢ τῷ μεγέθει τῆς διαστάσεως τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων , ἢ τῷ πλήθει τῆς εἰσπνεομένης οὐσίας διαγιγνώσκεσθαι τὴν μεγάλην εἰσπνοὴν , ὥσπερ ἀμέλει καὶ λέγουσί τινες , ἀνάλογον ἀεὶ δεῖν ἔχειν ἡγούμενοι τῷ ποσῷ τῆς ὀργάνων τὸ ποσὸν τῆς εἰσπνοῆς · οὐ μὴν ἔν γε τῷ καθόλου τὸ τοιοῦτον ἀληθές ἐστιν , ἀλλὰ δεῖταί τινος διορισμοῦ . ἐχόντων γὰρ κατὰ φύσιν τῶν ὀργάνων , ἀνάλογος ἀεὶ ταῖς διαστολαῖς αὐτῶν ἡ ποσότης τοῦ πνεύματος · οὐ μὴν ὅταν γε καὶ παρὰ φύσιν ᾖ διακείμενα , ἀλλ’ ἐνδέχεταί ποτε διΐστασθαι μὲν ἐπὶ πλεῖστον τὸν θώρακα , βραχὺ δ’ εἰσπνεῖσθαι τὸν ἔξωθεν ἀέρα . πολλαὶ γάρ εἰσιν διαθέσεις , εἴ τι μεμνήμεθα τῶν προειρημένων , ὑφ’ ὧν ὁ πνεύμων στενοχωρούμενος ἀδυνατεῖ τὸν ἱκανὸν ἀέρα δέξασθαι · οὔκουν ἀνάλογον πάντων τῶν ἀναπνευστικῶν ὀργάνων ταῖς διαθέσεσιν , ἀλλὰ μόνον τῶν τραχειῶν ἀρτηριῶν αἱ εἰσπνοαὶ γίγνονται . ἀλλὰ τούτων οὐδὲ μιᾷ τῶν αἰσθήσεων οἷόν τε διαγνῶναι τὴν διαστολήν · οὐκ οὖν οὐδὲ προσέχειν χρὴ τὸν νοῦν τοῖς ἀναπνευστικοῖς ὀργάνοις , ὁπόταν τὸ ποσὸν τῆς εἰσπνοῆς διαγνῶναι βουλώμεθα . ἀρκεῖ γὰρ μόνον αὐτὸν ἐπισκοπεῖσθαι τὸν ἀέρα , πόσος μὲν εἰσπνέεται , πόσος δ’ αὖ ἐκπνέεται . οὐδὲ γὰρ τοῖς τῆς γαστρὸς ὄγκοις τεκμαιρόμεθά τι περὶ πλήθους ἐδεσμάτων , ἀλλ’ ἀρκεῖ κᾀνταῦθα τὸ ποσὸν μόνον ἐπισκοπεῖσθαι τῶν ἐσθιομένων . ἐπεὶ δ’ ἐν ταῖς ἐκπνοαῖς ποτὲ μὲν ἀργοῦσι παντελῶς οἱ μύες , ἐπιτρέποντες τῷ θώρακι καταπίπτοντι τὴν οἰκείαν ἀπολαμβάνειν κατάστασιν , ποτὲ δ’ ἐνεργοῦντες ἐπὶ πλέον αὐτὸν συστέλλουσιν , ἀπεδείχθη γὰρ ἡμῖν πολλάκις περὶ τούτων , αἱ μὲν χωρὶς τῆς τούτων συντονίας συστολαὶ τοῦ θώρακος οὐκ ἄν ποτε μεγάλην ἐκπνοὴν ἐργάσαιντο , αἱ δὲ μετὰ ταύτης , αἵπερ δὴ καὶ ἐκφυσήσεις εἰσὶ , ὡς καὶ τοῦτ’ ἐδείχθη , δημιουργοὶ τοῦ μεγέθους εἰσίν . ἀλλ’ οὐδ’ ἐπὶ τούτων γυμνοῦντας τὸν ἄνθρωπον ὁρᾷν ἀξιῶ τὴν τάσιν τῶν μυῶν , ἀλλ’ ἀρκεῖ τὸ μετ’ ἐκφυσήσεως εἶδος τῆς ἐκπνοῆς γνώρισμα τίθεσθαι μέγιστον . ἐπειγούσης γοῦν τῆς χρείας ἀθρόον ἐκπνεῖν ἀναγκαζόμεθα , ὥσπερ καὶ ὅταν ἡ τῆς εἰσπνοῆς ἐπείγῃ χρεία , πολὺν καὶ ἀθρόον ἕλκομεν τὸν ἔξωθεν ἀέρα .
Lemmas: πῶς δέ ἄν τις διαγιγνώσκω καλός μέγας τε καί μικρός ἀναπνοή , οἶδα γάρ καί οὗτος ἀναβάλλω ἐν ὁ ἔμπροσθεν , ἤδη λέγω . πρόχειρος μέν γάρ εἰμί , οὐδείς διαφέρω , ἤ ὁ μέγεθος ὁ διάστασις ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , ἤ ὁ πλῆθος ὁ εἰσπνέω οὐσία διαγιγνώσκω ὁ μέγας εἰσπνοή , ὥσπερ ἀμέλει καί λέγω τις , ἀνάλογος ἀεί δέω ἔχω ἡγέομαι ὁ πός ὁ ὄργανον ὁ ποσός ὁ εἰσπνοή · οὐ μήν ἐν γε ὁ καθόλου ὁ τοιοῦτος ἀληθής εἰμί , ἀλλά δέω τις διορισμός . ἔχω γάρ κατά φύσις ὁ ὄργανον , ἀνάλογος ἀεί ὁ διαστολή αὐτός ὁ ποσότης ὁ πνεῦμα · οὐ μήν ὅταν γε καί παρά φύσις εἰμί διάκειμαι , ἀλλά ἐνδέχομαι ποτέ διίστημι μέν ἐπί πολύς ὁ θώραξ , βραχύς δέ εἰσπνέω ὁ ἔξωθεν ἀήρ . πολύς γάρ εἰμί διάθεσις , εἰ τις μιμνῄσκω ὁ προλέγω , ὑπό ὅς ὁ πνεύμων στενοχωρέω ἀδυνατέω ὁ ἱκανός ἀήρ δέχομαι · οὔκουν ἀνάλογος πᾶς ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον ὁ διάθεσις , ἀλλά μόνος ὁ τραχύς ἀρτηρία ὁ εἰσπνοή γίγνομαι . ἀλλά οὗτος οὐδέ εἷς ὁ αἴσθησις οἷος τε διαγιγνώσκω ὁ διαστολή · οὐ οὖν οὐδέ προσέχω χρή ὁ νόος ὁ ἀναπνευστικός ὄργανον , ὁπόταν ὁ ποσός ὁ εἰσπνοή διαγιγνώσκω βούλομαι . ἀρκέω γάρ μόνος αὐτός ἐπισκοπέω ὁ ἀήρ , πόσος μέν εἰσπνέω , πόσος δέ αὖ ἐκπνέω . οὐδέ γάρ ὁ ὁ γαστήρ ὄγκος τεκμαίρομαι τις περί πλῆθος ἔδεσμα , ἀλλά ἀρκέω ᾀνταῦθη ὁ ποσός μόνος ἐπισκοπέω ὁ εἰσθέω . ἐπεί δέ ἐν ὁ ἐκπνοή ποτέ μέν ἀργέω παντελής ὁ μῦς , ἐπιτρέπω ὁ θώραξ καταπίπτω ὁ οἰκεῖος ἀπολαμβάνω κατάστασις , ποτέ δέ ἐνεργέω ἐπί πολύς αὐτός συστέλλω , ἀποδείκνυμι γάρ ἐγώ πολλάκις περί οὗτος , ὁ μέν χωρίς ὁ οὗτος συντονία συστολή ὁ θώραξ οὐ ἄν ποτέ μέγας ἐκπνοή ἐργάζομαι , ὁ δέ μετά οὗτος , ὅς δή καί ἐκφύσησις εἰμί , ὡς καί οὗτος δείκνυμι , δημιουργός ὁ μέγεθος εἰμί . ἀλλά οὐδέ ἐπί οὗτος γυμνόω ὁ ἄνθρωπος ὁράω ἀξιόω ὁ τάσις ὁ μῦς , ἀλλά ἀρκέω ὁ μετά ἐκφύσησις εἶδος ὁ ἐκπνοή γνώρισμα τίθημι μέγας . ἐπείγω γοῦν ὁ χρεία ἀθρόος ἐκπνέω ἀναγκάζω , ὥσπερ καί ὅταν ὁ ὁ εἰσπνοή ἐπείγω χρεία , πολύς καί ἀθρόος ἕλκω ὁ ἔξωθεν ἀήρ .