galenus.de-difficultate-respirationis-libri-iii 1.5
Αὖθις οὖν ἀναλάβωμεν ὅθεν λέγοντες ἀπελίπομεν , ὡς ἡ περὶ τάχους κινήσεως ζήτησις ἐν τοῖς περὶ σφυγμῶν ἡμῖν ἅπασα περαίνεται , διὰ τὸ σπουδασθῆναι μὲν ἐκείνην τὴν πραγματείαν τοῖς πλείστοις τῶν νεωτέρων ἰατρῶν , ἀμεληθῆναι δὲ τὴν νῦν προκειμένην σχεδὸν ἅπασι , καίτοι σαφεστέραν τε μακρῷ , καὶ οὐχ ἧττον ἐκείνης χρησίμην ὑπάρχουσαν · ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ταύτην τὴν αἰτίαν εἴποιμι ἂν ἐπὶ προήκοντι τῷ λόγῳ , νυνὶ δὲ τὸ συνεχὲς περαντέον , ὡς ἅπασιν ἡ ταχεῖα κίνησις διά τε τὴν ἐπείγουσαν χρείαν γίνεται καὶ προσέτι τὴν δύναμιν ὑπηρετεῖν αὐτῇ δυναμένην , ὅπερ ἐστὶν ἐῤῥωμένην , καὶ τῶν ὀργάνων οὐδενὸς ἀντιπράττοντος , ὧν τὰς ἀποδείξεις ἐν τοῖς περὶ σφυγμῶν ἐλέγομεν εἰρῆσθαι . εἴρηται δ’ ἐν ἐκείνοις καὶ ὡς ἐνδέχεταί ποτε τῆς χρείας ἱκανῶς ἐπειγούσης , κᾂν ἡ δύναμις ἀῤῥωστοτέρα μετρίως ᾖ , τὴν κίνησιν γίνεσθαι ταχεῖαν · εἰ δ’ ἐπὶ πλέον ἀσθενείας ἥκοι , μηκέτ’ ἐγχωρεῖν γενέσθαι ταχέως , ἀλλὰ τηνικαῦτα πυκνὴν μᾶλλον ἀντὶ ταχείας γίνεσθαι τὴν ἐνέργειαν . ἁπάσης γὰρ πυκνότητος ἐνεργειῶν μίαν ὑπάρχειν αἰτίαν , τὸ τῆς προτέρας ἐνεργείας ἐνδεές . ἀναγκάζονται γὰρ ἐπειγούσης ἐκείνης μηκέθ’ ἡσυχάζειν ἐπὶ πλέον . ἅπαντα δὲ ταῦτα δι’ ἐκείνων μὲν ἀποδέδεικται , κοινὸς δ’ αὐτῶν ὁ λόγος ἐστὶ καὶ πρὸς τὴν ἀναπνοήν · πρῶτον μὲν , ὅτι περὶ κινήσεως ἁπάσης ἐν τῷ καθόλου λέλεκται · ἔπειτα καὶ ἡ ἀναπνοὴ ὀλίγου δεῖν ἅπασα τῇ τῶν σφυγμῶν ἀναλογίᾳ ἀνάλογον ἔχει . σύνθετος γάρ ἐστιν ἐξ ἐναντίων κινήσεων ἠρεμίαις διαιρουμένων , καὶ χρείας ἕνεκα τῆς αὐτῆς γίνεται , καὶ τῶν μορίων δ’ αὐτῆς ἡ μὲν εἰσπνοὴ παραπλήσιος οὖσα τῇ διαστολῇ τῶν σφυγμῶν ἀναψύχει τὴν ἔμφυτον θερμασίαν · ἡ δ’ ἐκπνοὴ , καθάπερ ἡ συστολὴ τῶν σφυγμῶν , ἐκκρίνει τὸ καπνῶδες τῆς συγκαύσεως . ἀλλὰ καὶ τὸ τῇ θρέψει τοῦ ψυχικοῦ πνεύματος ἀμφοτέρας τὰς ἐνεργείας συντελεῖν , καὶ τὸ τῶν ἠρεμιῶν τὴν μὲν ἐπὶ τῇ διαστολῇ βραχυτέραν ὑπάρχειν , τὴν δὲ ἐπὶ συστολῇ μακροτέραν , ἀμφοτέρων κοινά . τάχος μὲν οὖν ταῖς ἀναπνευστικαῖς κινήσεσιν ὅπως προσγίνεται , καὶ δὴ λέλεκται .
Lemmas: αὖθις οὖν ἀναλαμβάνω ὅθεν λέγω ἀπολείπω , ὡς ὁ περί τάχος κίνησις ζήτησις ἐν ὁ περί σφυγμός ἐγώ ἅπας περαίνω , διά ὁ σπουδάζω μέν ἐκεῖνος ὁ πραγματεία ὁ πολύς ὁ νέος ἰατρός , ἀμελέω δέ ὁ νῦν πρόκειμαι σχεδόν ἅπας , καίτοι σαφής τε μακρός , καί οὐ ἥσσων ἐκεῖνος χρήσιμος ὑπάρχω · ἀλλά καί αὐτός οὗτος ὁ αἰτία λέγω ἄν ἐπί προήκω ὁ λόγος , νυνί δέ ὁ συνεχής περαντέον , ὡς ἅπας ὁ ταχύς κίνησις διά τε ὁ ἐπείγω χρεία γίγνομαι καί προσέτι ὁ δύναμις ὑπηρετέω αὐτός δύναμαι , ὅς εἰμί ῥώννυμι , καί ὁ ὄργανον οὐδείς ἀντιπράσσω , ὅς ὁ ἀπόδειξις ἐν ὁ περί σφυγμός λέγω λέγω . λέγω δέ ἐν ἐκεῖνος καί ὡς ἐνδέχομαι ποτέ ὁ χρεία ἱκανός ἐπείγω , ἔͅν ὁ δύναμις ἄρρωστος μέτριος εἰμί , ὁ κίνησις γίγνομαι ταχύς · εἰ δέ ἐπί πολύς ἀσθένεια ἥκω , μηκέτι ἐγχωρέω γίγνομαι ταχύς , ἀλλά τηνικαῦτα πυκνός μάλα ἀντί ταχύς γίγνομαι ὁ ἐνέργεια . ἅπας γάρ πυκνότης ἐνέργεια εἷς ὑπάρχω αἰτία , ὁ ὁ πρότερος ἐνέργεια ἐνδεής . ἀναγκάζω γάρ ἐπείγω ἐκεῖνος μηκέτι ἡσυχάζω ἐπί πολύς . ἅπας δέ οὗτος διά ἐκεῖνος μέν ἀποδείκνυμι , κοινός δέ αὐτός ὁ λόγος εἰμί καί πρός ὁ ἀναπνοή · πρῶτος μέν , ὅτι περί κίνησις ἅπας ἐν ὁ καθόλου λέγω · ἔπειτα καί ὁ ἀναπνοή ὀλίγος δέω ἅπας ὁ ὁ σφυγμός ἀναλογία ἀνάλογος ἔχω . σύνθετος γάρ εἰμί ἐκ ἐναντίος κίνησις ἠρεμία διαιρέω , καί χρεία ἕνεκα ὁ αὐτός γίγνομαι , καί ὁ μόριον δέ αὐτός ὁ μέν εἰσπνοή παραπλήσιος εἰμί ὁ διαστολή ὁ σφυγμός ἀναψύχω ὁ ἔμφυτος θερμασία · ὁ δέ ἐκπνοή , καθά ὁ συστολή ὁ σφυγμός , ἐκκρίνω ὁ καπνώδης ὁ σύγκαυσις . ἀλλά καί ὁ ὁ θρέψις ὁ ψυχικός πνεῦμα ἀμφότερος ὁ ἐνέργεια συντελέω , καί ὁ ὁ ἠρεμία ὁ μέν ἐπί ὁ διαστολή βραχύς ὑπάρχω , ὁ δέ ἐπί συστολή μακρός , ἀμφότερος κοινός . τάχος μέν οὖν ὁ ἀναπνευστικός κίνησις ὅπως προσγίγνομαι , καί δή λέγω .