galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 2.1
Ὑπόλοιπον ἂν εἴη τὰς διαφορὰς τῶν ἐπὶ χυμοῖς ἀναπτομένων πυρετῶν διελθεῖν , αὐτὸ τοῦτο πρότερον ὑπὲρ αὐτῶν εἰπόντας , ὡς οὐχ ἱκανόν ἐστιν ὅ τινες ὑπέλαβον εἰς γένεσιν πυρετῶν , αὐξηθῆναί τε καὶ πλεονάσαι τὸν πικρόχολον χυμὸν , ὃν ἔνιοι μὲν ὠχρὰν , ἔνιοι δὲ ξανθὴν ὀνομάζουσι χολήν . ἅπαντες γὰρ ἂν οὕτω μεγίστους ἐπύρεττον πυρετοὺς οἱ ἰκτεριῶντες , οἷς πλῆθός γε τῆς τοιαύτης χολῆς ἐν ἅπαντι σώματι περιέχεται , ἀλλ’ οὐ πυρέττουσι , πλὴν εἰ κατ’ ἄλλην τινὰ αἰτίαν συνελθοῦσαν , ὑπὲρ ἧς ὀλίγον ὕστερον εἰρήσεται . ἄτοπον δὲ τὸ κᾀν τοῖς τεταρταίοις καὶ τοῖς ἀμφημερινοῖς πυρετοῖς τοῖς ἀκριβέσιν ἠθροῖσθαι τὴν πικρὰν χολὴν ὑπολαμβάνειν , ὥσπερ ἐν τοῖς τριταίοις καὶ καύσοις . ἔμπαλιν γὰρ ἐπί τε τῶν ἀμφημερινῶν καὶ τεταρταίων πυρετῶν οὔτε ἔμετοι χολώδεις , οὔθ’ ἱδρῶτες , οὔτ’ οὖρα , καὶ διαχωρήματα φαίνεται πικρόχολα , πρὸς τῷ μηδ’ ἄλλο τι τῶν προσγεγονότων τε καὶ συνυπαρχόντων αὐτοῖς μαρτυρεῖν . οἱ μὲν γὰρ τριταῖοι πυρετοὶ τὸ ἐπίπαν ἔν τε σώμασι συνίστανται χολωδεστέροις φύσει καὶ ἐν ἡλικίᾳ τῇ τῶν ἀκμαζόντων , ἥ τίς ἐστιν ἁπασῶν τῶν ἡλικιῶν χολωδεστάτη , καὶ ἐν ὥρᾳ θερινῇ μάλιστα , καθ’ ἣν ὁ τοιοῦτος ἐπικρατεῖ χυμός . οὕτω δὲ κᾀν τοῖς θερμοῖς καὶ ξηροῖς τῇ κράσει χωρίοις , καὶ καταστάσει τοῦ περιέχοντος ἀέρος τοιαύτῃ , καὶ βίοις οὐκ ἐν ῥᾳστώνῃ καὶ ῥᾳθυμίᾳ τὸ πλέον , ἀλλὰ ἐν πόνοις καὶ φροντίσι καὶ ἀγρυπνίαις , ἐγκαύσεσί τε καὶ τροφαῖς ὀλίγαις , καὶ ταύταις θερμαῖς καὶ ξηραῖς . ἀλλὰ καὶ ἡ θερμαινόντων τε καὶ ξηραινόντων φαρμάκων ἀμετροτέρα χρῆσις εὔφορός ἐστι τριταίων πυρετῶν · οἱ δ’ ἀμφημερινοὶ κατὰ τοὐναντίον ἅπαν , ἔν τε ταῖς φλεγματικωτέραις φύσεσι , καὶ τῶν ὡρῶν ἐν χειμῶνι , καὶ τῶν καταστάσεων ἔν τε ταῖς ὑγροτέραις καὶ ψυχροτέραις , γέρουσί τε καὶ παισὶ μᾶλλον , ἐν ὑγροῖς καὶ ψυχροῖς χωρίοις , καὶ βίοις ἀργοῖς ἅμα καὶ σὺν πλησμονῇ , καὶ μάλισθ’ ὅταν ἐπὶ σιτίοις λούωνται , καὶ πολὺ δὴ μᾶλλον , ὅταν καὶ αὐτὰ τὰ σιτία φλεγματικώτερα τὴν φύσιν ὑπάρχῃ . οὐ μὴν οὐδ’ ἐμοῦσιν οὗτοι τὸν πικρόχολον χυμὸν , οὐδὲ διαχωροῦσιν , οὔθ’ ἱδροῦσιν , ὥσπερ ἐν τοῖς τριταίοις πυρετοῖς . οὗτοι μὲν γὰρ ἐπὶ τῇ ξανθῇ χολῇ σηπομένῃ γίγνεσθαι πεφύκασιν · οἱ δ’ ἀμφημερινοὶ τοῖς φλεγματώδεσιν ἕπονται χυμοῖς , ὥσπερ οἱ τεταρταῖοι τοῖς μελαγχολικοῖς . οὕτω γοῦν καὶ φύσεις σωμάτων αἱ μελαγχολικώτεραι , καὶ τῶν ἡλικιῶν ἡ παρακμαστικὴ , καὶ τῶν ὡρῶν τὸ φθινόπωρον , ἅπαντά τε τὰ τούτοις ἀνάλογα ἐν ἐδέσμασί τε καὶ πόμασι καὶ τῷ σύμπαντι βίῳ ξηρὰ καὶ ψυχρὰ τὴν κρᾶσιν ὑπάρχοντα τεταρταίων ἐστὶ γόνιμα πυρετῶν . διὰ τοῦτο καὶ τὸ προηγούμενον αὐτῶν ῥῖγος οὐχ ὅμοιον , ἀλλὰ τὸ μὲν ἐν τοῖς τριταίοις οἷον νύττοντός τε καὶ τιτρώσκοντος τὴν αἴσθησιν ἐνδείκνυται τοῦ ποιοῦντος αἰτίου · τὸ δ’ ἐν τοῖς τεταρταίοις οἷον ψύχοντος . εἴρηται δ’ ἱκανῶς ὑπὲρ τῆς ἐν τοῖς ῥίγεσιν ἰδέας ἐν ταῖς τῶν συμπτωμάτων αἰτίαις , ἔνθα καὶ περὶ τῆς τῶν ὁμογενῶν πυρετῶν ἀποδέδεικται διαφορᾶς , ὡς οἱ μὲν διαλείποντες αὐτῶν , οὕτω δὲ ὀνομάζω τοὺς εἰς αἰσθητὴν ἀπυρεξίαν ἀφικομένους , ἐπὶ κινουμένῳ τε καὶ πάντῃ τοῦ σώματος ἰόντι τῷ τὸν πυρετὸν ἐργαζομένῳ συνίστανται χυμῷ · οἱ δὲ συνεχεῖς ἀφικνοῦνται στεγνουμένῳ καὶ περιεχομένῳ ἐν ταῖς φλεψὶν , ὑπὲρ ὧν τῆς διαγνώσεως ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ κρίσεων εἴρηται .
Lemmas: ὑπόλοιπος ἄν εἰμί ὁ διαφορά ὁ ἐπί χυμός ἀνάπτω πυρετός διέρχομαι , αὐτός οὗτος πρότερος ὑπέρ αὐτός λέγω , ὡς οὐ ἱκανός εἰμί ὅς τις ὑπολαμβάνω εἰς γένεσις πυρετός , αὐξάνω τε καί πλεονάζω ὁ πικρόχολος χυμός , ὅς ἔνιοι μέν ὠχρός , ἔνιοι δέ ξανθός ὀνομάζω χολή . ἅπας γάρ ἄν οὕτως μέγας πυρέσσω πυρετός ὁ ἰκτεριάω , ὅς πλῆθος γε ὁ τοιοῦτος χολή ἐν ἅπας σῶμα περιέχω , ἀλλά οὐ πυρέσσω , πλήν εἰ κατά ἄλλος τις αἰτία συνέρχομαι , ὑπέρ ὅς ὀλίγος ὕστερον λέγω . ἄτοπος δέ ὁ εἰμ̓ͅν ὁ τεταρταῖος καί ὁ ἀμφημερινός πυρετός ὁ ἀκριβής ἀθροίζω ὁ πικρός χολή ὑπολαμβάνω , ὥσπερ ἐν ὁ τριταῖος καί καῦσος . ἔμπαλιν γάρ ἐπί τε ὁ ἀμφημερινός καί τεταρταῖος πυρετός οὔτε ἔμετος χολώδης , οὔτε ἱδρώς , οὔτε οὖρον , καί διαχώρημα φαίνω πικρόχολος , πρός ὁ μηδέ ἄλλος τις ὁ προσγίγνομαι τε καί συνυπάρχω αὐτός μαρτυρέω . ὁ μέν γάρ τριταῖος πυρετός ὁ ἐπίπαν ἐν τε σῶμα συνίστημι χολώδης φύσις καί ἐν ἡλικία ὁ ὁ ἀκμάζω , ὅς τις εἰμί ἅπας ὁ ἡλικία χολώδης , καί ἐν ὥρα θερινός μάλα , κατά ὅς ὁ τοιοῦτος ἐπικρατέω χυμός . οὕτως δέ εἰͅν ὁ θερμός καί ξηρός ὁ κρᾶσις χωρίον , καί κατάστασις ὁ περιέχω ἀήρ τοιοῦτος , καί βίος οὐ ἐν ῥᾳστώνη καί ῥαθυμία ὁ πολύς , ἀλλά ἐν πόνος καί φροντίς καί ἀγρυπνία , ἔγκαυσις τε καί τροφή ὀλίγος , καί οὗτος θερμός καί ξηρός . ἀλλά καί ὁ θερμαίνω τε καί ξηραίνω φάρμακον ἄμετρος χρῆσις εὔφορος εἰμί τριταῖος πυρετός · ὁ δέ ἀμφημερινός κατά ἐναντίος ἅπας , ἐν τε ὁ φλεγματικός φύσις , καί ὁ ὥρα ἐν χειμών , καί ὁ κατάστασις ἐν τε ὁ ὑγρός καί ψυχρός , γέρων τε καί παῖς μάλα , ἐν ὑγρός καί ψυχρός χωρίον , καί βίος ἀργός ἅμα καί σύν πλησμονή , καί μάλα ὅταν ἐπί σιτίον λούω , καί πολύς δή μάλα , ὅταν καί αὐτός ὁ σιτίον φλεγματικός ὁ φύσις ὑπάρχω . οὐ μήν οὐδέ ἐμέω οὗτος ὁ πικρόχολος χυμός , οὐδέ διαχωρέω , οὔτε ἱδρόω , ὥσπερ ἐν ὁ τριταῖος πυρετός . οὗτος μέν γάρ ἐπί ὁ ξανθός χολή σήπω γίγνομαι φύω · ὁ δέ ἀμφημερινός ὁ φλεγματώδης ἕπομαι χυμός , ὥσπερ ὁ τεταρταῖος ὁ μελαγχολικός . οὕτως γοῦν καί φύσις σῶμα ὁ μελαγχολικός , καί ὁ ἡλικία ὁ παρακμαστικός , καί ὁ ὥρα ὁ φθινόπωρον , ἅπας τε ὁ οὗτος ἀνάλογος ἐν ἔδεσμα τε καί πόμα καί ὁ σύμπας βίος ξηρός καί ψυχρός ὁ κρᾶσις ὑπάρχω τεταρταῖος εἰμί γόνιμος πυρετός . διά οὗτος καί ὁ προηγέομαι αὐτός ῥῖγος οὐ ὅμοιος , ἀλλά ὁ μέν ἐν ὁ τριταῖος οἷος νύσσω τε καί τιτρώσκω ὁ αἴσθησις ἐνδείκνυμι ὁ ποιέω αἴτιος · ὁ δέ ἐν ὁ τεταρταῖος οἷος ψύχω . λέγω δέ ἱκανός ὑπέρ ὁ ἐν ὁ ῥῖγος ἰδέα ἐν ὁ ὁ σύμπτωμα αἰτία , ἔνθα καί περί ὁ ὁ ὁμογενής πυρετός ἀποδείκνυμι διαφορά , ὡς ὁ μέν διαλείπω αὐτός , οὕτως δέ ὀνομάζω ὁ εἰς αἰσθητός ἀπυρεξία ἀφικνέομαι , ἐπί κινέω τε καί πάντῃ ὁ σῶμα ἔρχομαι ὁ ὁ πυρετός ἐργάζομαι συνίστημι χυμός · ὁ δέ συνεχής ἀφικνέομαι στεγνόω καί περιέχω ἐν ὁ φλέψ , ὑπέρ ὅς ὁ διάγνωσις ἐν ὁ δεύτερος περί κρίσις λέγω .