galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 1.10
Γίνονται τοίνυν οἱ ἑκτικοὶ καλούμενοι πυρετοὶ κατὰ διττὸν τρόπον , ὡς τὰ πολλὰ μὲν ἐπὶ τοῖς καυσώδεσιν , ἤτοι μηκυνθεῖσιν εἰς τοσοῦτον , ὡς ἐκδαπανῆσαι τῷ χρόνῳ τὴν ἰκμάδα τοῦ τῆς καρδίας σώματος , ἢ καὶ μενούσης ἔτι συχνῆς . ἐκεῖνοι μὲν οὖν οὐχ ἑκτικοὶ μόνον εἰσὶν , ἀλλὰ ἤδη καὶ μαρασμώδεις · οἱ δ’ ἔτι μενούσης τῆς ὑγρότητος γιγνόμενοι , τὸ σῶμα τῆς καρδίας αὐτὸ καταλαβόντες , ἐντεῦθεν ἀνάπτονται μάλιστα , καθάπερ ἡ τῶν λύχνων φλὸξ ἐκ τῆς θρυαλλίδος . ἡ μὲν δὴ μία γένεσις αὐτῶν εἴρηταί μοι · ἡ κατάλοιπος δ’ ἐστὶν , ὅταν ἐξ ἀρχῆς εὐθέως εἰσβάλλωσι , τὴν πρώτην γένεσιν ὁμοίαν ποιησάμενοι τοῖς ἐφημέροις ἐπὶ λύπῃ καὶ θυμῷ καὶ κόπῳ πλείονι μετ’ ἐγκαύσεως ἅμα γινομένῳ . τούτους μὲν οὖν τοὺς πυρετοὺς οὐ χαλεπόν ἐστιν ἰᾶσθαι · τοὺς δ’ ἐξ αὐτῶν εἰς μαρασμὸν ἀφικομένους ἀμαθίᾳ τῶν ἐπιστατούντων ἰατρῶν , οὐ μόνον οὐ ῥᾴδιον , ἀλλὰ οὐδὲ δυνατόν ἐστιν ἰᾶσθαι συστάντας γε ἀκριβῶς ἤδη , καὶ μηκέτ’ ἀρχομένους . ἡ γάρ τοι φύσις αὐτῶν ἐστι ξηρὰ καὶ θερμὴ , παραπλήσιόν τι πασχούσης τῆς καρδίας , οἷόν περ ἡ θρυαλλὶς ἐν τοῖς λύχνοις , ἐπειδὰν ἐπὶ πλεῖστον ἐκκαυθῇ . θρύπτεται γὰρ ἡ οὕτω φρυγεῖσα καὶ διαλύεται , καὶ τὸ συνεχὲς ἀπόλλυσιν ὑπὸ κραυρότητος , ὡς μηδ’ εἰ παραχέοις ἄφθονον ἔλαιον , ἀναφθῆναι δύνασθαι φλόγα δαψιλῆ . περισπείρεται τοιγαροῦν ἐν αὐτῇ ἡ μικρὰ καὶ ἄτονος φλὸξ , ἀεὶ καὶ μᾶλλον ἐλάττων γιγνομένη , μέχρι περ ἂν ἀποσβεσθῇ . ὁ μὲν ἀκριβῶς μαρασμώδης πυρετὸς τοιοῦτός ἐστιν , οὐ ταὐτὸν ὑπάρχων νόσημα τῷ πάθει τῷ μαρασμῷ . τουτὶ μὲν γὰρ ἐπί τε τῶν γηρασάντων γίγνεται χωρὶς πυρετοῦ , σβεσθείσης αὐτοῖς τῆς ἐμφύτου θερμότητος , ὅπερ δὴ καὶ μάλιστα θάνατος ἄλυπός ἐστι καὶ κατὰ φύσιν ἐπὶ ξηρότητι συνιστάμενος , ὥσπέρ γε καὶ τῶν παρὰ φύσιν μαραινομένων ἐκεῖνο τὸ εἶδος , ὃ προσαγορεύει Φίλιππος ἐκ νόσου γῆρας , εἰς ὃ πολλοὺς εἴδομεν οὐ πρεσβύτας μόνον , ἀλλὰ καὶ παῖδας ἐμπεσόντας . ὁ δὲ μαρασμώδης πυρετὸς οὐ ξηρὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ θερμόν ἐστι πάθος . ἀποσβέννυται δὲ κατὰ τοῦτο πολὺ θᾶττον ἡ ἐν τῷ ζώῳ θερμότης καὶ μαραίνεται σύμπαν τὸ σῶμα , δίκην δένδρου καταξηρανθέντος ἐσχάτως , ἤτοι διὰ χρόνου μῆκος , ἢ διὰ φλογὸς γειτνίασιν , ἢ σφοδρὸν καὶ ἄμετρον αὐχμόν . ἀλλὰ περὶ μὲν ὅλης τοῦ μαρασμοῦ διαθέσεως , ὁποία τίς ἐστιν , ἰδίᾳ γέγραπται .
Lemmas: γίγνομαι τοίνυν ὁ ἑκτικός καλέω πυρετός κατά δισσός τρόπος , ὡς ὁ πολύς μέν ἐπί ὁ καυσώδης , ἤτοι μηκύνω εἰς τοσοῦτος , ὡς ἐκδαπανάω ὁ χρόνος ὁ ἰκμάς ὁ ὁ καρδία σῶμα , ἤ καί μένω ἔτι συχνός . ἐκεῖνος μέν οὖν οὐ ἑκτικός μόνος εἰμί , ἀλλά ἤδη καί μαρασμώδης · ὁ δέ ἔτι μένω ὁ ὑγρότης γίγνομαι , ὁ σῶμα ὁ καρδία αὐτός καταλαμβάνω , ἐντεῦθεν ἀνάπτω μάλα , καθά ὁ ὁ λύχνος φλόξ ἐκ ὁ θρυαλλίς . ὁ μέν δή εἷς γένεσις αὐτός λέγω ἐγώ · ὁ κατάλοιπος δέ εἰμί , ὅταν ἐκ ἀρχή εὐθύς εἰσβάλλω , ὁ πρῶτος γένεσις ὅμοιος ποιέω ὁ ἐφήμερος ἐπί λύπη καί θυμός καί κόπος πολύς μετά ἔγκαυσις ἅμα γίγνομαι . οὗτος μέν οὖν ὁ πυρετός οὐ χαλεπός εἰμί ἰάομαι · ὁ δέ ἐκ αὐτός εἰς μαρασμός ἀφικνέομαι ἀμαθία ὁ ἐπιστατέω ἰατρός , οὐ μόνος οὐ ῥᾴδιος , ἀλλά οὐδέ δυνατός εἰμί ἰάομαι συνίστημι γε ἀκριβής ἤδη , καί μηκέτι ἄρχω . ὁ γάρ τοι φύσις αὐτός εἰμί ξηρός καί θερμός , παραπλήσιος τις πάσχω ὁ καρδία , οἷος περ ὁ θρυαλλίς ἐν ὁ λύχνος , ἐπειδάν ἐπί πολύς ἐκκαίω . θρύπτω γάρ ὁ οὕτως φρύγω καί διαλύω , καί ὁ συνεχής ἀπόλλυμι ὑπό κραυρότης , ὡς μηδέ εἰ παραχέω ἄφθονος ἔλαιον , ἀνάπτω δύναμαι φλόξ δαψιλής . περισπείρω τοιγαροῦν ἐν αὐτός ὁ μικρός καί ἄτονος φλόξ , ἀεί καί μάλα ἐλαχύς γίγνομαι , μέχρι περ ἄν ἀποσβέννυμι . ὁ μέν ἀκριβής μαρασμώδης πυρετός τοιοῦτος εἰμί , οὐ αὐτός ὑπάρχω νόσημα ὁ πάθος ὁ μαρασμός . οὗτος μέν γάρ ἐπί τε ὁ γηράσκω γίγνομαι χωρίς πυρετός , σβέννυμι αὐτός ὁ ἔμφυτος θερμότης , ὅς δή καί μάλα θάνατος ἄλυπος εἰμί καί κατά φύσις ἐπί ξηρότης συνίστημι , ὥσπερ γε καί ὁ παρά φύσις μαραίνω ἐκεῖνος ὁ εἶδος , ὅς προσαγορεύω Φίλιππος ἐκ νόσος γῆρας , εἰς ὅς πολύς ὁράω οὐ πρεσβύτης μόνος , ἀλλά καί παῖς ἐμπίπτω . ὁ δέ μαρασμώδης πυρετός οὐ ξηρός μόνος , ἀλλά καί θερμός εἰμί πάθος . ἀποσβέννυμι δέ κατά οὗτος πολύς ταχύς ὁ ἐν ὁ ζῷον θερμότης καί μαραίνω σύμπας ὁ σῶμα , δίκη δένδρον καταξηραίνω ἔσχατος , ἤτοι διά χρόνος μῆκος , ἤ διά φλόξ γειτνίασις , ἤ σφοδρός καί ἄμετρος αὐχμός . ἀλλά περί μέν ὅλος ὁ μαρασμός διάθεσις , ὁποῖος τις εἰμί , ἴδιος γράφω .