galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 2.8
Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ περὶ τούτων εἴρηται τὰ εἰκότα , ἐπὶ τὸ ἀναβληθὲν ὀλίγον ἔμπροσθεν ἐπάνειμι αὖθις · ὁ γάρ τοι σύνθετος ἐκ τριταίου καὶ ἀμφημερινοῦ συνεχοῦς , ὃν ἡμιτριταῖον ὀνομάζομεν , ἤτοι πλεονεκτοῦσαν ἔχει τὴν ξανθὴν χολὴν , καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὰ τοῦ τριταίου συμπτώματα σφοδρότερα · ἢ ταύτην μὲν ἐλάττονα , πλέον δὲ τὸ φλέγμα , καὶ διὰ τοῦτο τὰ τοῦ συνεχοῦς ἀμφημερινοῦ παθήματα βεβαιότερα · ἢ οὐδέτερον θατέρου τῶν χυμῶν ἐπικρατέστερον , ἀλλ’ ἰσοσθενεῖς ἀμφοτέρους , ὅσπερ δὴ καὶ ἀκριβὴς ἡμιτριταῖός ἐστι , τοιοῦτος ὢν τὴν ἰδέαν , οἷόν περ Ἱπποκράτης αὐτὸν ἐδήλωσε γράφων ἐν τῷ πρώτῳ τῶν ἐπιδημιῶν ὧδε · ἦν δὲ τοῖς πλείστοισιν αὐτέων τὰ παθήματα τοιάδε , φρικώδεις πυρετοὶ , συνεχέες , ὀξέες , τὸ μὲν ὅλον οὐ διαλείποντες , ὁ δὲ τρόπος ἡμιτριταῖος , τὴν μὲν μίαν κουφοτέρην , τῇ δ’ ἑτέρῃ ἐπιπαραξυνόμενοι , καὶ τὸ ὅλον ἐπὶ τὸ ὀξύτερον ἐπιδιδόντες . φρικώδεις γὰρ εἶπεν οὐχ ἁπλῶς τοὺς μετὰ φρίκης εἰσβάλλοντας , ὡς μυρίοις γε πυρετοῖς ὑπάρχει τοῦτο , περὶ ὧν ἑξῆς ἐρῶ , ἀλλ’ ὅσοις τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ παροξυσμοῦ κατειλήφασιν αἱ φρῖκαι , κατά γε τὴν ἑτέραν τῶν ἡμερῶν , ᾗ συνεισβάλλουσιν ὁ τριταῖός τε καὶ ὁ συνεχὴς ἀμφημερινός · ἡ γὰρ ὑπόλοιπος ἡμέρα τὸν ἀμφημερινὸν ἔχει μόνον . ὡς τὰ πολλὰ μὲν οὖν ἡ πρώτη τῶν ἡμερῶν τὸν μικτὸν ἐξ ἀμφοῖν ἐπιφέρει πυρετὸν , ἡ δὲ δευτέρα τὸν συνεχῆ φλεγματώδη · συμβαίνει μὴν ἐνίοτε κατὰ μὲν τὴν πρώτην εἰσβάλλειν τὸν φλεγματώδη , κατὰ δὲ τὴν δευτέραν ἀμφοτέρους . ὁ γοῦν παροξυσμὸς ὁ κοινὸς ἐξ ἀμφοῖν , ὅταν ἰσοσθενεῖς ὦσιν οἱ χυμοὶ , τοιοῦτός ἐστιν , οἷον ὀλίγον ἔμπροσθεν ὑπέγραψα τὸν ἡμιτριταῖον · ὅταν δ’ ὁ τριταῖος ἐπικρατῇ , φρικωδέστερος ὁ πυρετὸς γίγνεται , καί τι καὶ ῥίγους προσλαμβάνει κατὰ τὴν ἐπισημασίαν . εὐθὺς δὲ δήπου καὶ θερμότερος ὁ τοιοῦτός ἐστι καὶ καυσωδέστερος , καὶ θᾶττον ἐπὶ τὴν ἀκμὴν ἀφικνεῖται , καί τινα χολῆς ἔμετον , ἢ διαχώρησιν , ἢ ἰκμάδα φέρει . θατέρου δὲ τοῦ φλεγματώδους πλεονεκτοῦντος , ἐπικρατοῦσι μὲν αἱ ψύξεις τῶν ἀκραίων , ὀλίγαι δ’ εἰσὶν αἱ φρῖκαι , καὶ τῶν σφυγμῶν ἡ θλίψις ἰσχυροτέρα τε καὶ πολυχρονιωτέρα , καὶ βραδέως ἐπιδίδωσιν ὁ παροξυσμὸς καὶ μετὰ πολὺν ἀκμάζει χρόνον , οὐ μὴν οὐδὲ διψώδης , οὐδὲ καυσώδης ἐστὶν , οὐδ’ ἔμετος , ἢ διαχώρησις χολώδης , ἢ νοτὶς ἐπ’ αὐτοῦ γίγνεται . καὶ ταύτης τῆς μίξεως τῶν δύο πυρετῶν εἰς ἔννοιάν τινα καὶ Ἀρχιγένης ἀφίκετο , συγκεχυμένως μέντοι καὶ ἀδιαρθρώτως , ὡς ἐπιδείκνυμεν ἐν τῷ ἑβδόμῳ τῶν γεγραμμένων ἡμῖν ὑπομνημάτων εἰς τὴν περὶ τῶν σφυγμῶν αὐτοῦ πραγματείαν . οἴεται οὖν ἐν τοῖς ἡμιτριταίοις ἐνίοτε μὲν ἐπικρατεῖν τὸν τριταῖον πυρετὸν , ἐνίοτε δὲ τὸν ἀμφημερινὸν , οὐ μὴν περί γε τῆς ἰσοκρατοῦς μίξεως αὐτῶν , ἥπερ δὴ καὶ μόνη τὸν ἀκριβῆ συνίστησιν ἡμιτριταῖον , οὔτε ἐνενόησεν , οὔτε ἐδήλωσεν , ἀλλ’ ὅλως παρέλιπεν . ἐπειδὰν γὰρ ἴσοι κατὰ τὸ μέγεθος ὑπάρχωσιν ὅ τε χολώδης διαλείπων καὶ ὁ φλεγματώδης συνεχὴς , ἡ μὲν εἰσβολὴ τοῦ παροξυσμοῦ μετὰ φρίκης γίνεται · μέσον γὰρ δὴ τοῦτ’ ἐστὶ ῥίγους τε καὶ περιψύξεως , ὧν τὸ μὲν τῷ τριταίῳ , τὸ δὲ τῷ συνεχεῖ φλεγματώδει συνῆν · ἡ δ’ ἀπὸ τῆς εἰσβολῆς αὔξησις διὰ μὲν τὸν τριταῖον εὐθέρμαντός τέ ἐστι καὶ πρὸς τὴν ἀκμὴν ἐπειγομένη , διὰ δὲ τὸν φλεγματώδη βραδεῖαν ὅσον ἐφ’ ἑαυτῷ ποιούμενον τὴν ἀνάβασιν , ἐπέχεταί τε καὶ διακόπτεται , καί ἐστιν ὥσπέρ τις μάχη τῶν συμπτωμάτων , ἐνίοτε μὲν ἐκθερμαινομένου τοῦ κάμνοντος , ὅταν ἡ τοῦ τριταίου θερμότης ἰσχυρότερον ἐνεργήσασα πρὸς τὸ δέρμα τοὺς χυμοὺς ἀναφέρῃ · κατέχοντος δ’ ἔστιν ὅτε καὶ ἀντισπῶντος εἴσω τὴν τούτου κίνησιν τοῦ φλεγματώδους , ἀργοῦ , καὶ δυσκινήτου , καὶ ψυχροῦ , καὶ βραδυπόρου τὴν φύσιν ὑπάρχοντος · ἔν τε τῇ διαμάχῃ ταύτῃ κρατοῦντος μὲν τοῦ ψυχροῦ χυμοῦ συστολαὶ γίνονται καὶ φρῖκαι καὶ καταψύξεις τῶν ἀκραίων τε καὶ τοῦ δέρματος , ὡς δοκεῖν αὖθις ἕτερον εἰσβάλλειν παροξυσμόν · εἰ δ’ ὁ θερμότερος ἐπικρατήσειεν , ἀθρόως τε ἐπιθερμαίνονται καὶ πλησίον τῆς ἀκμῆς ἀφῖχθαι δοκοῦσιν · εἶτ’ ὀλίγον ὕστερον ἐπικρατήσαντος τοῦ φλεγματώδους , συστέλλονταί τε πάλιν οἱ κάμνοντες καὶ καταψύχονται , καὶ φρίττουσι , καὶ τοῦτ’ οὐ παύεται γινόμενον ἄχρι τῆς ἀκμῆς , ἥ τις καὶ αὐτὴ πρωϊαίτερον μὲν ἢ κατὰ τὸν φλεγματώδη χυμὸν , ὀψιαίτερον δὲ ἢ κατὰ τὸν χολώδη γιγνομένη φαίνεται . τοῦ μὲν γὰρ χολώδους τὸ τάχος ὁ φλεγματώδης ἐπέχει , τοῦ δ’ αὖ φλεγματώδους τὸ βραδὺ καὶ νωθρὸν ὁ χολώδης ἐπεγείρει . τοιοῦτος μέν τις ὁ ἀκριβὴς ἡμιτριταῖος , ἐξ ἰσοσθενοῦς κράσεως δυοῖν πυρετοῖν γιγνόμενος , ὅτι καὶ δυοῖν χυμῶν · ὁ δ’ οὐκ ἀκριβὴς ἤτοι τὸν χολώδη χυμὸν , ἢ τὸν φλεγματώδη πλείονα κέκτηται .
Lemmas: ἀλλά ἐπειδή καί περί οὗτος λέγω ὁ ἔοικα , ἐπί ὁ ἀναβάλλω ὀλίγος ἔμπροσθεν ἐπανέρχομαι αὖθις · ὁ γάρ τοι σύνθετος ἐκ τριταῖος καί ἀμφημερινός συνεχής , ὅς ἡμιτριταῖος ὀνομάζω , ἤτοι πλεονεκτέω ἔχω ὁ ξανθός χολή , καί διά οὗτος καί ὁ ὁ τριταῖος σύμπτωμα σφοδρός · ἤ οὗτος μέν ἐλαχύς , πολύς δέ ὁ φλέγμα , καί διά οὗτος ὁ ὁ συνεχής ἀμφημερινός πάθημα βέβαιος · ἤ οὐδέτερος ἕτερος ὁ χυμός ἐπικρατής , ἀλλά ἰσοσθενής ἀμφότερος , ὅς δή καί ἀκριβής ἡμιτριταῖος εἰμί , τοιοῦτος εἰμί ὁ ἰδέα , οἷος περ Ἱπποκράτης αὐτός δηλόω γράφω ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἐπιδημία ὧδε · εἰμί δέ ὁ πολύς αὐτός ὁ πάθημα τοιόσδε , φρικώδης πυρετός , συνεχής , ὀξύς , ὁ μέν ὅλος οὐ διαλείπω , ὁ δέ τρόπος ἡμιτριταῖος , ὁ μέν εἷς κοῦφος , ὁ δέ ἕτερος ἐπιπαραξέω , καί ὁ ὅλος ἐπί ὁ ὀξύς ἐπιδίδωμι . φρικώδης γάρ λέγω οὐ ἁπλῶς ὁ μετά φρίκη εἰσβάλλω , ὡς μυρίος γε πυρετός ὑπάρχω οὗτος , περί ὅς ἑξῆς λέγω , ἀλλά ὅσος ὁ πολύς μέρος ὁ παροξυσμός καταλαμβάνω ὁ φρίκη , κατά γε ὁ ἕτερος ὁ ἡμέρα , ὅς συνεισβάλλω ὁ τριταῖος τε καί ὁ συνεχής ἀμφημερινός · ὁ γάρ ὑπόλοιπος ἡμέρα ὁ ἀμφημερινός ἔχω μόνος . ὡς ὁ πολύς μέν οὖν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα ὁ μικτός ἐκ ἄμφω ἐπιφέρω πυρετός , ὁ δέ δεύτερος ὁ συνεχής φλεγματώδης · συμβαίνω μήν ἐνίοτε κατά μέν ὁ πρῶτος εἰσβάλλω ὁ φλεγματώδης , κατά δέ ὁ δεύτερος ἀμφότερος . ὁ γοῦν παροξυσμός ὁ κοινός ἐκ ἄμφω , ὅταν ἰσοσθενής εἰμί ὁ χυμός , τοιοῦτος εἰμί , οἷος ὀλίγος ἔμπροσθεν ὑπογράφω ὁ ἡμιτριταῖος · ὅταν δέ ὁ τριταῖος ἐπικρατέω , φρικώδης ὁ πυρετός γίγνομαι , καί τις καί ῥῖγος προσλαμβάνω κατά ὁ ἐπισημασία . εὐθύς δέ δήπου καί θερμός ὁ τοιοῦτος εἰμί καί καυσώδης , καί ταχύς ἐπί ὁ ἀκμή ἀφικνέομαι , καί τις χολή ἔμετος , ἤ διαχώρησις , ἤ ἰκμάς φέρω . ἕτερος δέ ὁ φλεγματώδης πλεονεκτέω , ἐπικρατέω μέν ὁ ψῦξις ὁ ἀκραῖος , ὀλίγος δέ εἰμί ὁ φρίκη , καί ὁ σφυγμός ὁ θλῖψις ἰσχυρός τε καί πολυχρόνιος , καί βραδύς ἐπιδίδωμι ὁ παροξυσμός καί μετά πολύς ἀκμάζω χρόνος , οὐ μήν οὐδέ διψώδης , οὐδέ καυσώδης εἰμί , οὐδέ ἔμετος , ἤ διαχώρησις χολώδης , ἤ νοτίς ἐπί αὐτός γίγνομαι . καί οὗτος ὁ μίξις ὁ δύο πυρετός εἰς ἔννοια τις καί Ἀρχιγένης ἀφικνέομαι , συγκεχυμένως μέντοι καί ἀδιάρθρωτος , ὡς ἐπιδείκνυμι ἐν ὁ ἕβδομος ὁ γράφω ἐγώ ὑπόμνημα εἰς ὁ περί ὁ σφυγμός αὐτός πραγματεία . οἴομαι οὖν ἐν ὁ ἡμιτριταῖος ἐνίοτε μέν ἐπικρατέω ὁ τριταῖος πυρετός , ἐνίοτε δέ ὁ ἀμφημερινός , οὐ μήν περί γε ὁ ἰσοκρατής μίξις αὐτός , ὅς δή καί μόνος ὁ ἀκριβής συνίστημι ἡμιτριταῖος , οὔτε ἐννοέω , οὔτε δηλόω , ἀλλά ὅλος παραλείπω . ἐπειδάν γάρ ἴσος κατά ὁ μέγεθος ὑπάρχω ὁ τε χολώδης διαλείπω καί ὁ φλεγματώδης συνεχής , ὁ μέν εἰσβολή ὁ παροξυσμός μετά φρίκη γίγνομαι · μέσος γάρ δή οὗτος εἰμί ῥῖγος τε καί περίψυξις , ὅς ὁ μέν ὁ τριταῖος , ὁ δέ ὁ συνεχής φλεγματώδης σύνειμι · ὁ δέ ἀπό ὁ εἰσβολή αὔξησις διά μέν ὁ τριταῖος εὐθέρμαντος τε εἰμί καί πρός ὁ ἀκμή ἐπείγω , διά δέ ὁ φλεγματώδης βραδύς ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ ποιέω ὁ ἀνάβασις , ἐπέχω τε καί διακόπτω , καί εἰμί ὥσπερ τις μάχη ὁ σύμπτωμα , ἐνίοτε μέν ἐκθερμαίνω ὁ κάμνω , ὅταν ὁ ὁ τριταῖος θερμότης ἰσχυρός ἐνεργέω πρός ὁ δέρμα ὁ χυμός ἀναφέρω · κατέχω δέ εἰμί ὅτε καί ἀντισπάω εἴσω ὁ οὗτος κίνησις ὁ φλεγματώδης , ἀργός , καί δυσκίνητος , καί ψυχρός , καί βραδυπόρος ὁ φύσις ὑπάρχω · ἐν τε ὁ διαμάχη οὗτος κρατέω μέν ὁ ψυχρός χυμός συστολή γίγνομαι καί φρίκη καί κατάψυξις ὁ ἀκραῖος τε καί ὁ δέρμα , ὡς δοκέω αὖθις ἕτερος εἰσβάλλω παροξυσμός · εἰ δέ ὁ θερμός ἐπικρατέω , ἀθρόος τε ἐπιθερμαίνω καί πλησίον ὁ ἀκμή ἀφικνέομαι δοκέω · εἶτα ὀλίγος ὕστερον ἐπικρατέω ὁ φλεγματώδης , συστέλλω τε πάλιν ὁ κάμνω καί καταψύχω , καί φρίσσω , καί οὗτος οὐ παύω γίγνομαι ἄχρι ὁ ἀκμή , ὅς τις καί αὐτός πρωΐ μέν ἤ κατά ὁ φλεγματώδης χυμός , ὄψιος δέ ἤ κατά ὁ χολώδης γίγνομαι φαίνω . ὁ μέν γάρ χολώδης ὁ τάχος ὁ φλεγματώδης ἐπέχω , ὁ δέ αὖ φλεγματώδης ὁ βραδύς καί νωθρός ὁ χολώδης ἐπεγείρω . τοιοῦτος μέν τις ὁ ἀκριβής ἡμιτριταῖος , ἐκ ἰσοσθενής κρᾶσις δύο πυρετός γίγνομαι , ὅτι καί δύο χυμός · ὁ δέ οὐ ἀκριβής ἤτοι ὁ χολώδης χυμός , ἤ ὁ φλεγματώδης πολύς κτάομαι .