galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 2.10
Οἷον αὐτίκα τῶν διὰ τρίτης παροξυνομένων διαλειπόντων πυρετῶν ὅσοις μὲν ὅ τε χρόνος ὁ τοῦ παροξυσμοῦ βραχὺς , ἥ τε εἰσβολὴ μετὰ ῥίγους ἐστὶ , καὶ ἡ λύσις ἐφ’ ἱδρῶσι καὶ χολεμεσίαις , ἢ τῆς κάτω γαστρὸς ὑπαγούσης χολώδη , τούτοις μὲν ὄνομα κεῖται τριταῖος ἀκριβής · ὅσοις δ’ ἐλλείπει τι τούτων , οὐκέτ’ ἀκριβὴς , ἀλλ’ ἁπλῶς τριταῖος ὀνομάζεται . ἐὰν δὲ καὶ τὸ διάλειμμα μικρότερον ἔχωσι , μηκυνθέντος δηλονότι τοῦ παροξυσμοῦ , τριταῖον τοῦτον ὀνομάζουσι παρεκτείνοντα , καί τοι καὶ αὐτοῦ τούτου πολλὴν ἐν τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἔχοντος τὴν διαφοράν . ἔστι μὲν δήπου τὸν μέν τινα καλεῖν ἁπλῶς οὕτως μεμηκυσμένον , ὅστις ἂν , οἶμαι , τέτταρας καὶ εἴκοσιν ὥρας τοῦ παροξυσμοῦ ποιησάμενος ἀπυρέτους ἴσχῃ τὰς λοιπάς · τὸν δέ τινα μεμηκυσμένον ἱκανῶς , ὅστις ἂν ἀμφὶ τὰ τριάκοντα ὥρας τὸν πυρετὸν ἐκτείνῃ · καί τινα πρὸς τούτοις ἐπιπλέον μεμηκυσμένον , ὃς ἂν εἰς ἓξ καὶ τριάκοντα προέρχηται · καί τινα ἕτερον ἐπιπλεῖστον , ὃς ἂν εἰς τεσσαράκοντα καὶ πλείους ἔτι παρεκτείνηται . περιορίζειν δὲ ἀκριβέσιν ὅροις ἕκαστον τῶν εἰρημένων οὐκ ἐγχωρεῖ διὰ σωριτικὴν ἀπορίαν · οὐ μὴν οὐδ’ ἀναγκαῖόν ἐστι τοιαύτην ὀνομάτων ἀκρίβειαν ζητεῖν , ἐνόν γε ἡμῖν καὶ χωρὶς αὐτῆς δηλοῦν τοῖς πέλας ἀκριβῶς ὑπὲρ ἑκάστου τῶν νοσούντων , καὶ θεραπεύειν ὀρθῶς καὶ προγιγνώσκειν τὸ ἀποβησόμενον . ὑποκείσθω γὰρ τόνδε τινα πέντε καὶ δέκα μὲν ὥρας πυρέττειν , ἀπύρετον δὲ γίγνεσθαι τρισὶ καὶ τριάκοντα , καὶ τοῦθ’ ἑξῆς αὐτῷ κατ’ ἀναλογίαν ἀπαντᾷν . εὔδηλον δ’ ὅτι καὶ τὸν καιρὸν τῆς τροφῆς εἴσεταί τις ἔκ τε τοῦ κατὰ τὸν παροξυσμὸν καὶ τὸ διάλειμμα χρόνου , καὶ καθ’ ὅσον ἐκ χρόνου δυνατόν ἐστι λαβεῖν εἰς πρόγνωσιν καὶ θεραπείαν χρηστὸν , ﻿ ἕξει καὶ τοῦθ’ ἱκανῶς ἄνευ τοῦ ζητεῖν , εἴτε τριταῖον ἁπλῶς χρὴ καλεῖν τὸν τοιοῦτον πυρετὸν , εἴτε καὶ μετά τινος ἑτέρας προσθήκης ἀφοριζούσης τὴν διαφοράν . ἀλλὰ καὶ δηλῶσαι βουλόμενος ἑτέρῳ τὸν τοῦ κάμνοντος πυρετὸν ὁποῖός τίς ἐστιν , ἀκριβέστερον δηλώσει τό τε τοῦ παροξυσμοῦ καὶ τὸ τοῦ διαλείμματος εἰπὼν μῆκος , ἢ ζητῶν ὄνομα σαφῶς καὶ ἀφωρισμένως ἐνδείξασθαι , ταὐτὸν δυνάμενον . αὕτη μὲν οὖν ἡ ἀρίστη διήγησις καὶ διδασκαλία . δευτέρα δὲ ἣν ὀλίγον ἔμπροσθεν εἶπον , ἀκριβῆ τινα τριταῖον ὀνομάζων , καὶ ἄλλον ἁπλῶς τριταῖον , εἶτ’ ἄλλον ἠρέμα μεμηκυσμένον , εἶτ’ ἄλλον ἱκανῶς , ἕτερον δὲ ἐπὶ πλέον , εἶτ’ ἄλλον ἐπὶ πλεῖστον . ἀσαφεστάτη δὲ καὶ χειρίστη πασῶν ἡ πρώτη λελεγμένη , καθ’ ἣν ἐρίζουσι καὶ φιλονεικοῦσι καθ’ ἡμέραν πρὸς ἀλλήλους οἱ νεώτεροι τῶν ἰατρῶν , οὐδ’ αὐτὸ τοῦτο γινώσκοντες , ὅτι περὶ ὀνόματος ἐρίζουσιν . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν ἄλλων ἴσως ἧττον ἄν τις θαυμάσειε · Ἀγαθίνου δὲ πάνυ θαυμάζειν ἄξιον , εἴπερ ἐκτείνοντά τινα καλῶν ἀμφημερινὸν καὶ τεταρταῖον , ἐπὶ τοῦ τριταίου τὴν ἀναλογίαν οὐκ ἐφύλαξεν , ἀλλ’ ὃς ἂν ἐπὶ πλέον ἐκταθῇ ἐν τῷ παροξυσμῷ , τοῦτον ἡμιτριταῖον ὀνομάζει . ἅλις ἤδη μοι τοῦ περὶ ὀνομάτων λόγου , κινδυνεύω γὰρ οὖν κᾀγὼ πλείονα χρόνον ἢ προσήκει διατρίβειν ἐν αὐτοῖς . ἐπανελθεῖν οὖν μοι καιρὸς εἰς τὴν τῶν ὑπολοίπων πραγμάτων ἐπίσκεψιν .
Lemmas: οἷος αὐτίκα ὁ διά τρίτος παροξύνω διαλείπω πυρετός ὅσος μέν ὁ τε χρόνος ὁ ὁ παροξυσμός βραχύς , ὁ τε εἰσβολή μετά ῥῖγος εἰμί , καί ὁ λύσις ἐπί ἱδρώς καί χολεμεσία , ἤ ὁ κάτω γαστήρ ὑπάγω χολώδης , οὗτος μέν ὄνομα κεῖμαι τριταῖος ἀκριβής · ὅσος δέ ἐλλείπω τις οὗτος , οὐκέτι ἀκριβής , ἀλλά ἁπλῶς τριταῖος ὀνομάζω . ἐάν δέ καί ὁ διάλειμμα μικρός ἔχω , μηκύνω δηλονότι ὁ παροξυσμός , τριταῖος οὗτος ὀνομάζω παρεκτείνω , καί τοι καί αὐτός οὗτος πολύς ἐν ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἔχω ὁ διαφορά . εἰμί μέν δήπου ὁ μέν τις καλέω ἁπλῶς οὕτως μηκύνω , ὅστις ἄν , οἴομαι , τέσσαρες καί εἴκοσι ὥρα ὁ παροξυσμός ποιέω ἀπύρετος ἴσχω ὁ λοιπός · ὁ δέ τις μηκύνω ἱκανός , ὅστις ἄν ἀμφί ὁ τριάκοντα ὥρα ὁ πυρετός ἐκτείνω · καί τις πρός οὗτος ἐπιπολύ μηκύνω , ὅς ἄν εἰς ἕξ καί τριάκοντα προέρχομαι · καί τις ἕτερος ἐπιπλεῖστον , ὅς ἄν εἰς τεσσαράκοντα καί πολύς ἔτι παρεκτείνω . περιορίζω δέ ἀκριβής ὅρος ἕκαστος ὁ λέγω οὐ ἐγχωρέω διά σωριτικός ἀπορία · οὐ μήν οὐδέ ἀναγκαῖος εἰμί τοιοῦτος ὄνομα ἀκρίβεια ζητέω , ἔνειμι γε ἐγώ καί χωρίς αὐτός δηλόω ὁ πέλας ἀκριβής ὑπέρ ἕκαστος ὁ νοσέω , καί θεραπεύω ὀρθός καί προγιγνώσκω ὁ ἀποβαίνω . ὑπόκειμαι γάρ ὅδε τις πέντε καί δέκα μέν ὥρα πυρέσσω , ἀπύρετος δέ γίγνομαι τρεῖς καί τριάκοντα , καί οὗτος ἑξῆς αὐτός κατά ἀναλογία ἀπαντάω . εὔδηλος δέ ὅτι καί ὁ καιρός ὁ τροφή οἶδα τις ἐκ τε ὁ κατά ὁ παροξυσμός καί ὁ διάλειμμα χρόνος , καί κατά ὅσος ἐκ χρόνος δυνατός εἰμί λαμβάνω εἰς πρόγνωσις καί θεραπεία χρηστός , ﻿ ἔχω καί οὗτος ἱκανός ἄνευ ὁ ζητέω , εἴτε τριταῖος ἁπλῶς χρή καλέω ὁ τοιοῦτος πυρετός , εἴτε καί μετά τις ἕτερος προσθήκη ἀφορίζω ὁ διαφορά . ἀλλά καί δηλόω βούλομαι ἕτερος ὁ ὁ κάμνω πυρετός ὁποῖος τις εἰμί , ἀκριβής δηλόω ὁ τε ὁ παροξυσμός καί ὁ ὁ διάλειμμα λέγω μῆκος , ἤ ζητέω ὄνομα σαφής καί ἀφορίζω ἐνδείκνυμι , αὐτός δύναμαι . οὗτος μέν οὖν ὁ ἀγαθός διήγησις καί διδασκαλία . δεύτερος δέ ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν λέγω , ἀκριβής τις τριταῖος ὀνομάζω , καί ἄλλος ἁπλῶς τριταῖος , εἶτα ἄλλος ἠρέμα μηκύνω , εἶτα ἄλλος ἱκανός , ἕτερος δέ ἐπί πολύς , εἶτα ἄλλος ἐπί πολύς . ἀσαφής δέ καί κακός πᾶς ὁ πρῶτος λέγω , κατά ὅς ἐρίζω καί φιλονεικέω κατά ἡμέρα πρός ἀλλήλων ὁ νέος ὁ ἰατρός , οὐδέ αὐτός οὗτος γιγνώσκω , ὅτι περί ὄνομα ἐρίζω . ἀλλά περί μέν ὁ ἄλλος ἴσως ἥσσων ἄν τις θαυμάζω · Ἀγάθινος δέ πάνυ θαυμάζω ἄξιος , εἴπερ ἐκτείνω τις καλέω ἀμφημερινός καί τεταρταῖος , ἐπί ὁ τριταῖος ὁ ἀναλογία οὐ φυλάσσω , ἀλλά ὅς ἄν ἐπί πολύς ἐκτείνω ἐν ὁ παροξυσμός , οὗτος ἡμιτριταῖος ὀνομάζω . ἅλις ἤδη ἐγώ ὁ περί ὄνομα λόγος , κινδυνεύω γάρ οὖν ἐͅγώ πολύς χρόνος ἤ προσήκω διατρίβω ἐν αὐτός . ἐπανέρχομαι οὖν ἐγώ καιρός εἰς ὁ ὁ ὑπόλοιπος πρᾶγμα ἐπίσκεψις .