galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 2.3
Ὁ μὲν γὰρ ἐπὶ τῇ ξανθῇ χολῇ διὰ τῶν αἰσθητικῶν σωμάτων φερομένῃ γιγνόμενος εἰσβάλλει τε μετὰ ῥίγους καὶ καυσώδης ἐστὶ , καὶ χολῆς ἐμέτοις , ἢ διαχωρήσεσιν , ἢ ἱδρῶσιν , ἤ τισιν αὐτῶν , ἢ πᾶσιν ἅμα ἐκλύεται . τοῦ τοιούτου πυρετοῦ τὸ μῆκος τοῦ παροξυσμοῦ τὸ μέγιστον ὡρῶν ἐστιν ἰσημερινῶν δώδεκα , καὶ καλοῦμεν αὐτὸν ἀκριβῆ τριταῖον , ἐπὶ κράσει τοῦ κάμνοντος χολώδει , καὶ ὥρᾳ καὶ καταστάσει καὶ διαίτῃ θερμῇ καὶ ξηρᾷ συνιστάμενον . εἴρηται δὲ καὶ τἄλλα τὰ συντελοῦντα πρὸς τὴν γένεσιν αὐτοῦ πάντα μικρὸν ἔμπροσθεν . ὀλιγοχρονιώτερος δὲ ὡς τὰ πολλὰ τοῦ προειρημένου μήκους ὁ παροξυσμὸς γίγνεται , παμπόλλην ἐν τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον ἔχων τὴν διαφορὰν , ἤτοι διὰ τὸ ποσόν τε καὶ τὸ ποιὸν αὐτῆς τῆς χολῆς , ἢ διὰ τὴν τοῦ κάμνοντος δύναμιν , ἢ διὰ τὴν ὑπάρχουσαν τηνικαῦτα τῷ πάσχοντι τὴν διάθεσιν . ἡ μὲν γὰρ πλείων χολὴ τῆς ἐλάττονος μακρότερον φέρει τὸν παροξυσμόν · ἡ δὲ λεπτὴ τῆς παχείας βραχύτερον . οὕτω δὲ καὶ τῆς δυνάμεως ἡ μὲν ἰσχυροτέρα βραχύτερον · ἡ δ’ ἀσθενεστέρα μακρότερον . καὶ τῆς τοῦ σώματος διαθέσεως ἡ μὲν ἀραιὰ βραχύτερον · ἡ δὲ πυκνὴ μακρότερον . ὁ δὲ τοῦ διαλείμματος χρόνος ἐν τῷ τοιούτῳ πυρετῷ τὸ κατὰ τοὺς σφυγμοὺς σημεῖον τῆς σηπεδόνος τοῦ χυμοῦ παντάπασιν ἀδιάγνωστον ἔχει κατὰ τὴν ἑξῆς ἡμέραν ἢ νύκτα τοῦ παροξυσμοῦ · βραχέως δὲ ὑποτυφόμενον γνωστὸν ἀμυδρῶς ἐν τοῖς πρώτοις μέρεσι τῆς μετ’ αὐτήν · σαφέστερον δὲ ἤδη περὶ τὰ πέρατα τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἢ νυκτός · ἔτι δὲ σαφέστερον ἐπὶ τῆς ἐχομένης , ἥτις προηγεῖται δηλαδὴ τῆς παροξυντικῆς ἡμέρας ἢ νυκτός . ἐν ἐκείνῃ δὲ αὐτῇ σαφὲς ἤδη τὸ σημεῖόν ἐστι , καὶ πολὺ μᾶλλον , εἰσβάλλοντος τοῦ παροξυσμοῦ , καὶ πολὺ μᾶλλον ἀναβαίνοντος ἐπὶ τὴν ἀκμήν . ἐν ταύτῃ δὲ ἧττον ἢ κατὰ τὴν ἀνάβασιν , καὶ μακρῷ πάλιν ἧττον ἐν τῇ παρακμῇ . τοῦτον τὸν πυρετὸν εἰ βούλοιο καλεῖν ἀκριβῆ τριταῖον , ὀνόματι χρήσῃ παλαιῷ · εἰ δὲ μὴ , ἀλλ’ ἡμῖν γε συγχώρησον οὕτως ὀνομάζειν ἕνεκα σαφοῦς διδασκαλίας .
Lemmas: ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ ξανθός χολή διά ὁ αἰσθητικός σῶμα φέρω γίγνομαι εἰσβάλλω τε μετά ῥῖγος καί καυσώδης εἰμί , καί χολή ἔμετος , ἤ διαχώρησις , ἤ ἱδρώς , ἤ τις αὐτός , ἤ πᾶς ἅμα ἐκλύω . ὁ τοιοῦτος πυρετός ὁ μῆκος ὁ παροξυσμός ὁ μέγας ὥρα εἰμί ἰσημερινός δώδεκα , καί καλέω αὐτός ἀκριβής τριταῖος , ἐπί κρᾶσις ὁ κάμνω χολώδης , καί ὥρα καί κατάστασις καί δίαιτα θερμός καί ξηρός συνίστημι . λέγω δέ καί ἄλλος ὁ συντελέω πρός ὁ γένεσις αὐτός πᾶς μικρός ἔμπροσθεν . ὀλιγοχρόνιος δέ ὡς ὁ πολύς ὁ προλέγω μῆκος ὁ παροξυσμός γίγνομαι , πάμπολυς ἐν ὁ μάλα τε καί ἥσσων ἔχω ὁ διαφορά , ἤτοι διά ὁ ποσός τε καί ὁ ποιός αὐτός ὁ χολή , ἤ διά ὁ ὁ κάμνω δύναμις , ἤ διά ὁ ὑπάρχω τηνικαῦτα ὁ πάσχω ὁ διάθεσις . ὁ μέν γάρ πολύς χολή ὁ ἐλαχύς μακρός φέρω ὁ παροξυσμός · ὁ δέ λεπτός ὁ παχύς βραχύς . οὕτως δέ καί ὁ δύναμις ὁ μέν ἰσχυρός βραχύς · ὁ δέ ἀσθενής μακρός . καί ὁ ὁ σῶμα διάθεσις ὁ μέν ἀραιός βραχύς · ὁ δέ πυκνός μακρός . ὁ δέ ὁ διάλειμμα χρόνος ἐν ὁ τοιοῦτος πυρετός ὁ κατά ὁ σφυγμός σημεῖον ὁ σηπεδών ὁ χυμός παντάπασι ἀδιάγνωστος ἔχω κατά ὁ ἑξῆς ἡμέρα ἤ νύξ ὁ παροξυσμός · βραχύς δέ ὑποτύφομαι γνωστός ἀμυδρός ἐν ὁ πρῶτος μέρος ὁ μετά αὐτός · σαφής δέ ἤδη περί ὁ πέρας ὁ αὐτός ἡμέρα ἤ νύξ · ἔτι δέ σαφής ἐπί ὁ ἔχω , ὅστις προηγέομαι δηλαδή ὁ παροξυντικός ἡμέρα ἤ νύξ . ἐν ἐκεῖνος δέ αὐτός σαφής ἤδη ὁ σημεῖον εἰμί , καί πολύς μάλα , εἰσβάλλω ὁ παροξυσμός , καί πολύς μάλα ἀναβαίνω ἐπί ὁ ἀκμή . ἐν οὗτος δέ ἥσσων ἤ κατά ὁ ἀνάβασις , καί μακρός πάλιν ἥσσων ἐν ὁ παρακμή . οὗτος ὁ πυρετός εἰ βούλομαι καλέω ἀκριβής τριταῖος , ὄνομα χράω παλαιός · εἰ δέ μή , ἀλλά ἐγώ γε συγχωρέω οὕτως ὀνομάζω ἕνεκα σαφής διδασκαλία .