galenus.de-differentiis-febrium-libri-ii 1.8
Κρατησάσης μὲν οὖν ἀκριβῶς τῆς φύσεως τὸ κάλλιστον γίνεται πύον , ἰδεῖν μὲν λευκὸν καὶ παχὺ καὶ ὅμοιον ἑαυτῷ πανταχόθεν , λεῖον δ’ ἁπτομένῳ καὶ ἥκιστα δυσῶδες . εἰ δὲ οἷον ἡμισαπὲς εἴη , τὸ τρίτον γένος ἐν τῇ τοιαύτῃ μεταβολῆ , ὃ μικρὸν ἔμπροσθεν ἔφαμεν , συνίσταται . εἴρηται δὲ καὶ ὡς πολυειδέστατόν ἐστι τὸ τοιοῦτον γένος · ἐν γὰρ τῷ μᾶλλόν τε καὶ ἧττον δεδέχθαι τὴν πέψιν ἀναρίθμητος ἡ διαφορά . πολλάκις μὲν γὰρ λευκὸν ἀποτελεσθὲν , ἤτοι δυσῶδές ἐστιν ἢ λεπτὸν κατὰ τὴν σύστασιν , ἐνίοτε δὲ οὐ λευκὸν , ἀλλὰ πελιδνὸν φαίνεται , κᾀν τούτοις ἅπασι τὸ μᾶλλόν τε καὶ τὸ ἧττον ἄπειρον . ὅσαι δὲ ἐν τοῖς ἀποστήμασι τῆς σηπεδόνος διαφοραὶ , τοσαῦται κᾀν τοῖς ὑπὸ σηπεδόνος ἀναπτομένοις πυρετοῖς αἱ τῶν ἐμφερομένων τοῖς οὔροις ἰδέαι . τὸ μὲν γὰρ ἄριστον , ὅπερ ἐκ τοῦ σηπομένου χυμοῦ τὴν ἐκ τοῦ περιέχοντος ἀγγείου καταδεξαμένου πέψιν ἀποτελεῖται , λευκὴν καὶ λείαν καὶ ὁμαλὴν καὶ ἥκιστα δυσώδη τὴν ὑπόστασιν ἔχει · τὸ δὲ χείριστον ἐναντιώτατόν ἐστιν τῷδε κατὰ πάντα · τὸ δ’ ἐν τῷ μεταξὺ καθ’ ὅσον ἂν ὁποτέρου πλησιαίτερον ὑπάρχῃ , κατὰ τοσοῦτον χεῖρον ἢ βέλτιον γίνεται . ἀλλὰ περὶ μὲν τῆς τῶν οὔρων διαφορᾶς ἐν τοῖς περὶ κρίσεων ὑπομνήμασι λέγεται . τοὺς δὲ ἐπὶ σήψει χυμῶν ἀναπτομένους πυρετοὺς ἑτέρους χρὴ νομίζειν τῶν ἐφημέρων . καὶ ἥ γε διάγνωσις αὐτῶν οὐ χαλεπὴ , κᾄν τισιν ἀδύνατος εἶναι δοκῇ , καὶ τοῦτο ἔργῳ μυριάκις ἐδείξαμεν ἐπὶ τῷ πρώτῳ παροξυσμῷ παυσαμένῳ , λουσάμενόν τε καὶ μετρίως διαιτηθέντα τῶν συνηθῶν ἔχεσθαι κελεύσαντες , ὡς οὐκέτι πυρέξοντα , καὶ οὕτως ἀπέβη . ἓν μὲν δὴ καὶ πρῶτον γνώρισμα τῶν ἐφημέρων πυρετῶν τὸ ἀπό τινος ἄρξασθαι προκαταρχούσης αἰτίας προσφάτου τε καὶ φανερᾶς , ἥνπερ ἤδη συνήθως ὀνομάζουσιν οἱ νεώτεροι πάντες ἰατροὶ προκαταρκτικὴν αἰτίαν . ἀλλὰ τοῦτο μὲν εἰ καὶ ἀχώριστόν ἐστι τῶν τοιούτων πυρετῶν , ἴδιον αὐτῶν οὐκ ἔστιν · ἄρχονται γὰρ καὶ τῶν ἄλλων ἔνιοι , φανερᾶς προηγησαμένης αἰτίας . ἀχώριστον δὲ καὶ ἴδιον ἡ τῶν οὔρων πέψις ἐστὶν εὐθέως ἐν τῇ πρώτῃ τῶν ἡμερῶν , καὶ πρὸς τούτοις εἰς μέγεθος καὶ τάχος ἐπιδιδόντων τῶν σφυγμῶν ἀξιόλογον , ὡς ἀπολείπεσθαι τῆς ἀναλογίας ﻿ τὴν πυκνότητα κατὰ τὴν ἐκτὸς ἡσυχίαν . ἔτι τε μᾶλλον ἴδιον καὶ ἀχώριστον αὐτῶν ἐστι τὸ μηδ’ ὅλως εἰς τάχος ἐπιδιδόναι τὴν συστολήν ἢ εἰ καὶ ἐπιδιδοίη ποτὲ , μικρότατον εἶναι τοῦτο καὶ δυσγνώριστον καὶ ὀλίγῳ τινὶ τοῦ κατὰ φύσιν ἐξιστάμενον ἀλλὰ μὴν καὶ τὸ τῆς θερμασίας ἡδὺ τῶν τοιούτων πυρετῶν ἴδιόν τέ ἐστι καὶ ἀχώριστον · ἀχώριστον δὲ καὶ ἡ ὁμαλότης , καὶ ἄθλιπτος ἀνάβασις ἔν τε τῇ θερμασίᾳ καὶ τοῖς σφυγμοῖς , οὐ μὴν ἴδιόν γε · καὶ γὰρ καὶ τῶν ἄλλων ὑπάρχει τισὶν , ὥσπερ γε καὶ τὸ τῆς ἀκμῆς ἐπιεικές · οὐδὲ γὰρ τοῦτο ἴδιον , εἰ καὶ μάλιστα τούτοις ὑπάρχει . καὶ κάλλιόν γε τὰ κοινὰ ταῦτα κατὰ τὰς ἀναβάσεις τε καὶ τὰς ἀκμὰς ἐν τῷ μάλιστα ὑπάρχειν τοῖς ἐφημέροις ἴδια τίθεσθαι . γένοιτο γὰρ ἂν οὕτως εἰ καὶ μὴ τοῦ πράγματος εἶδος , ἀλλὰ τὸ κάλλιστόν γε καὶ ἀπηκριβωμένον τῶν τοιούτων πυρετῶν ἴδιόν τε ἅμα καὶ ἀχώριστον σημεῖον , ὥσπερ γε καὶ ἡ παρακμὴ μεθ’ ἱδρῶτος , ἢ νοτίδος , ἢ πάντως γε σὺν ἀτμῷ τινι χρηστῷ γινομένη , τελείας ἀπυρεξίας ἐκδεχομένης αὐτήν . αὕτη μὲν ἡ κοινὴ διάγνωσις τῶν πυρετῶν · ἕκαστον γὰρ αὐτῶν ἰδίᾳ κατ’ εἶδος ἐν τοῖς ἑξῆς διοριοῦμαι .
Lemmas: κρατέω μέν οὖν ἀκριβής ὁ φύσις ὁ καλός γίγνομαι πύον , ὁράω μέν λευκός καί παχύς καί ὅμοιος ἑαυτοῦ πανταχόθεν , λεῖος δέ ἅπτω καί ἦκα δυσώδης . εἰ δέ οἷος ἡμισαπής εἰμί , ὁ τρίτος γένος ἐν ὁ τοιοῦτος μεταβολεύς , ὅς μικρός ἔμπροσθεν φημί , συνίστημι . λέγω δέ καί ὡς πολυειδής εἰμί ὁ τοιοῦτος γένος · ἐν γάρ ὁ μάλα τε καί ἥσσων δέχομαι ὁ πέψις ἀναρίθμητος ὁ διαφορά . πολλάκις μέν γάρ λευκός ἀποτελέω , ἤτοι δυσώδης εἰμί ἤ λεπτός κατά ὁ σύστασις , ἐνίοτε δέ οὐ λευκός , ἀλλά πελιδνός φαίνω , εἰͅν οὗτος ἅπας ὁ μάλα τε καί ὁ ἥσσων ἄπειρος . ὅσος δέ ἐν ὁ ἀπόστημα ὁ σηπεδών διαφορά , τοσοῦτος εἰͅν ὁ ὑπό σηπεδών ἀνάπτω πυρετός ὁ ὁ ἐμφέρω ὁ οὖρον ἰδέα . ὁ μέν γάρ ἀγαθός , ὅς ἐκ ὁ σήπω χυμός ὁ ἐκ ὁ περιέχω ἀγγεῖον καταδέχομαι πέψις ἀποτελέω , λευκός καί λεῖος καί ὁμαλός καί ἦκα δυσώδης ὁ ὑπόστασις ἔχω · ὁ δέ κακός ἐναντίος εἰμί ὅδε κατά πᾶς · ὁ δέ ἐν ὁ μεταξύ κατά ὅσος ἄν ὁπότερος πλησίος ὑπάρχω , κατά τοσοῦτος κακός ἤ ἀγαθός γίγνομαι . ἀλλά περί μέν ὁ ὁ ὅρος διαφορά ἐν ὁ περί κρίσις ὑπόμνημα λέγω . ὁ δέ ἐπί σῆψις χυμός ἀνάπτω πυρετός ἕτερος χρή νομίζω ὁ ἐφήμερος . καί ὁ γε διάγνωσις αὐτός οὐ χαλεπός , ἔͅν τις ἀδύνατος εἰμί δοκέω , καί οὗτος ἔργον μυριάκις δείκνυμι ἐπί ὁ πρῶτος παροξυσμός παύω , λούω τε καί μέτριος διαιτάω ὁ συνήθης ἔχω κελεύω , ὡς οὐκέτι πυρέσσω , καί οὕτως ἀποβαίνω . εἷς μέν δή καί πρῶτος γνώρισμα ὁ ἐφήμερος πυρετός ὁ ἀπό τις ἄρχω προκατάρχομαι αἰτία πρόσφατος τε καί φανερός , ὅς ἤδη συνήθης ὀνομάζω ὁ νέος πᾶς ἰατρός προκαταρκτικός αἰτία . ἀλλά οὗτος μέν εἰ καί ἀχώριστος εἰμί ὁ τοιοῦτος πυρετός , ἴδιος αὐτός οὐ εἰμί · ἄρχω γάρ καί ὁ ἄλλος ἔνιοι , φανερός προηγέομαι αἰτία . ἀχώριστος δέ καί ἴδιος ὁ ὁ ὅρος πέψις εἰμί εὐθύς ἐν ὁ πρῶτος ὁ ἡμέρα , καί πρός οὗτος εἰς μέγεθος καί τάχος ἐπιδίδωμι ὁ σφυγμός ἀξιόλογος , ὡς ἀπολείπω ὁ ἀναλογία ﻿ ὁ πυκνότης κατά ὁ ἐκτός ἡσυχία . ἔτι τε μάλα ἴδιος καί ἀχώριστος αὐτός εἰμί ὁ μηδέ ὅλος εἰς τάχος ἐπιδίδωμι ὁ συστολή ἤ εἰ καί ἐπιδίδωμι ποτέ , μικρός εἰμί οὗτος καί δυσγνώριστος καί ὀλίγος τις ὁ κατά φύσις ἐξίστημι ἀλλά μήν καί ὁ ὁ θερμασία ἡδύς ὁ τοιοῦτος πυρετός ἴδιος τε εἰμί καί ἀχώριστος · ἀχώριστος δέ καί ὁ ὁμαλότης , καί ἄθλιπτος ἀνάβασις ἐν τε ὁ θερμασία καί ὁ σφυγμός , οὐ μήν ἴδιος γε · καί γάρ καί ὁ ἄλλος ὑπάρχω τις , ὥσπερ γε καί ὁ ὁ ἀκμή ἐπιεικής · οὐδέ γάρ οὗτος ἴδιος , εἰ καί μάλα οὗτος ὑπάρχω . καί καλός γε ὁ κοινός οὗτος κατά ὁ ἀνάβασις τε καί ὁ ἀκμή ἐν ὁ μάλα ὑπάρχω ὁ ἐφήμερος ἴδιος τίθημι . γίγνομαι γάρ ἄν οὕτως εἰ καί μή ὁ πρᾶγμα εἶδος , ἀλλά ὁ καλός γε καί ἀπακριβόομαι ὁ τοιοῦτος πυρετός ἴδιος τε ἅμα καί ἀχώριστος σημεῖον , ὥσπερ γε καί ὁ παρακμή μετά ἱδρώς , ἤ νοτίς , ἤ πάντως γε σύν ἀτμός τις χρηστός γίγνομαι , τέλειος ἀπυρεξία ἐκδέχομαι αὐτός . οὗτος μέν ὁ κοινός διάγνωσις ὁ πυρετός · ἕκαστος γάρ αὐτός ἴδιος κατά εἶδος ἐν ὁ ἑξῆς διορίζω .