galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 4.7
Ἀριστόξενος δὲ ὁ Ἡροφίλειος οὐ τοῦτο μόνον ἐνεκάλεσεν , ἀλλὰ καὶ τὸ παραλελεῖφθαι μὲν τὸ γένος τῶν σφυγμῶν κατὰ τὸν ὅρον , ἐκ διαιρέσεως δ’ αὐτοῦ λελέχθαι τι περὶ διαστολῆς καὶ συστολῆς · αὐτὸς γὰρ ἀξιοῖ τὸν σφυγμὸν λέγειν ἐνέργειαν ἀρτηριῶν . τοῦτο γὰρ εἶναι τὸ πρῶτον γένος . εἶτ’ ἐπεὶ καὶ ἄλλαι τινὲς ἐνέργειαί εἰσι τῶν ἀρτηριῶν , αὐξανομένων τε καὶ τρεφομένων , προστίθησι τὴν ἰδίαν , ὡς εἶναι τὸν ὅλον ὅρον τοιόνδε · σφυγμός ἐστιν ἐνέργεια καρδίας καὶ ἀρτηριῶν ἴδιος . ὅτι μὲν οὖν τὸ γένος τοῦ πράγματος , οὗ περ ἂν ὁριζόμενοι τύχωμεν , ἁπάντων πρῶτον λέγεσθαι χρὴ κατὰ τὸν ὅρον , ὀρθῶς εἶπεν ὁ Ἀριστόξενος · ἐπεὶ δ’ ἐστὶ τὸ μέν τι προσεχὲς αὐτοῦ γένος , οὕτω γὰρ ὀνομάζουσι τὸ διὰ μηδενὸς ἑτέρου μέσου , τὸ δέ ἔτι δι’ ἑνὸς , ἢ δυοῖν μέσων , ἢ καὶ τὸ πάντων ἀνωτάτω , ζήτησις οὐ μικρὰ γέγονε , ποῖον χρὴ γένος λέγεσθαι πρῶτον ἁπάντων κατὰ τὸν ὅρον , ἆρά γε τὸ ἀνωτάτω , μεθ’ ὃ μηδέν ἐστιν ἔτι γενικώτερον , ἢ τὸ προσεχὲς , ἢ καί τι τῶν μεταξὺ τούτων , ὅταν ἀμφοτέρων τῶν εἰρημένων ᾖ σαφέστερον . εἰκότως οὖν ἐνίοις ἤρκεσε τὸ ﻿ προσεχὲς γένος τῶν σφυγμῶν κίνησιν εἰπεῖν . οὐσῶν δὲ κινήσεων πολλῶν , ἥ τε γὰρ φορὰ καὶ ἡ ἀλλοίωσις , ἥ τε αὔξησίς τε καὶ φθίσις , ἔτι τε πρὸς τούτοις γένεσίς τε καὶ φθορὰ , κινήσεις εἶναι δοκοῦσιν , ἀκόλουθον ἦν εἰπεῖν ἥν τινα κίνησιν εἶναι βούλοιντο τὸν σφυγμόν . εἶπον γὰρ ἂν δηλονότι φοράν . εἶτα τῆς φορᾶς πολλὰς ἐχούσης διαφορὰς , ἐχρῆν ἐφεξῆς εἰπεῖν ἥν τινα φορὰν εἶναι βούλονται τῶν τοὺς σφυγμοὺς ἀποτελούντων ὀργάνων . ἄνωθεν δέ τις ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ πρώτου γένους , εἰ τοῖς διαλεκτικοῖς ἕπεσθαι βούλοιτο , τὸν σφυγμὸν ἂν ὡρίσατο καρδίας καὶ ἀρτηριῶν ἐνέργειαν εἶναι κατὰ κίνησιν τὴν κατὰ φορὰν γινομένην ἐν τῷ διαστέλλεσθαι καὶ συστέλλεσθαι . τάχα δὲ ἀξιώσει τις τούτοις προσθεῖναι καὶ τὰς ἠρεμίας , ὥσπερ οὖν καὶ ἠξίωσαν ἔνιοι · τινὲς δ’ ἀφαιροῦσιν , ὡς κατὰ συμβεβηκὸς , οὐ πρώτως αὐτῶν γινομένων . ἀλλὰ πρὸς Ἀριστόξενον ἱκανὰ καὶ ταῦτα , διαλεκτικῶς μὲν ὁρίζεσθαι βουλόμενον , οὐ φυλάττοντα δὲ τοὺς διαλεκτικοὺς νόμους οὐδ’ αὐτόν . ἀξιοῦσι γὰρ οἱ δεινοὶ περὶ τοὺς ὁρισμοὺς ἀπὸ τοῦ πρώτου γένους ἀρξαμένους ἡμᾶς , εἶτα διὰ τῶν μεταξὺ προϊόντας ποιεῖσθαι τὸν ὅλον ὅρον . ἔγραψα δ’ ἂν ἴσως τὸ παράδειγμα τοῦ τοιούτου τρόπου τῶν ὅρων , εἰ μὴ τὰ Πλάτωνος ἦν δύο βιβλία πᾶσι γνώριμα , καθ’ ἃ διδάσκει τε καὶ γυμνάζει τῇ διαιρετικῇ μεθόδῳ χρωμένους ποιεῖσθαι τοὺς ὁρισμούς . ἐπιγράφει δὲ τῷ βιβλίῳ τούτῳ , τῷ μὲν ἑτέρῳ Σοφιστὴς , τὸ δ’ ἑτέρῳ Πολιτικός .
Lemmas: Ἀριστόξενος δέ ὁ Ἡροφίλειος οὐ οὗτος μόνος ἐγκαλέω , ἀλλά καί ὁ παραλείπω μέν ὁ γένος ὁ σφυγμός κατά ὁ ὅρος , ἐκ διαίρεσις δέ αὐτός λέγω τις περί διαστολεύς καί συστολή · αὐτός γάρ ἀξιόω ὁ σφυγμός λέγω ἐνέργεια ἀρτηρία . οὗτος γάρ εἰμί ὁ πρῶτος γένος . εἶτα ἐπεί καί ἄλλος τις ἐνέργεια εἰμί ὁ ἀρτηρία , αὐξάνω τε καί τρέφω , προστίθημι ὁ ἴδιος , ὡς εἰμί ὁ ὅλος ὅρος τοιόσδε · σφυγμός εἰμί ἐνέργεια καρδία καί ἀρτηρία ἴδιος . ὅτι μέν οὖν ὁ γένος ὁ πρᾶγμα , ὅς περ ἄν ὁρίζω τυγχάνω , ἅπας πρῶτος λέγω χρή κατά ὁ ὅρος , ὀρθός λέγω ὁ Ἀριστόξενος · ἐπεί δέ εἰμί ὁ μέν τις προσεχής αὐτός γένος , οὕτως γάρ ὀνομάζω ὁ διά μηδείς ἕτερος μέσος , ὁ δέ ἔτι διά εἷς , ἤ δύο μέσος , ἤ καί ὁ πᾶς ἄνω , ζήτησις οὐ μικρός γίγνομαι , ποῖος χρή γένος λέγω πρῶτος ἅπας κατά ὁ ὅρος , ἆρα γε ὁ ἄνω , μετά ὅς μηδείς εἰμί ἔτι γενικός , ἤ ὁ προσεχής , ἤ καί τις ὁ μεταξύ οὗτος , ὅταν ἀμφότερος ὁ λέγω εἰμί σαφής . ἔοικα οὖν ἔνιοι ἀρκέω ὁ ﻿ προσεχής γένος ὁ σφυγμός κίνησις λέγω . εἰμί δέ κίνησις πολύς , ὁ τε γάρ φορά καί ὁ ἀλλοίωσις , ὁ τε αὔξησις τε καί φθίσις , ἔτι τε πρός οὗτος γένεσις τε καί φθορά , κίνησις εἰμί δοκέω , ἀκόλουθος εἰμί λέγω ὅς τις κίνησις εἰμί βούλομαι ὁ σφυγμός . λέγω γάρ ἄν δηλονότι φορά . εἶτα ὁ φορά πολύς ἔχω διαφορά , χρή ἐφεξῆς λέγω ὅς τις φορά εἰμί βούλομαι ὁ ὁ σφυγμός ἀποτελέω ὄργανον . ἄνωθεν δέ τις ἄρχω ἀπό ὁ πρῶτος γένος , εἰ ὁ διαλεκτικός ἕπομαι βούλομαι , ὁ σφυγμός ἄν ὁρίζω καρδία καί ἀρτηρία ἐνέργεια εἰμί κατά κίνησις ὁ κατά φορά γίγνομαι ἐν ὁ διαστέλλω καί συστέλλω . τάχα δέ ἀξιόω τις οὗτος προστίθημι καί ὁ ἠρεμία , ὥσπερ οὖν καί ἀξιόω ἔνιοι · τις δέ ἀφαιρέω , ὡς κατά συμβαίνω , οὐ πρῶτος αὐτός γίγνομαι . ἀλλά πρός Ἀριστόξενος ἱκανός καί οὗτος , διαλεκτικός μέν ὁρίζω βούλομαι , οὐ φυλάσσω δέ ὁ διαλεκτικός νόμος οὐδέ αὐτός . ἀξιόω γάρ ὁ δεινός περί ὁ ὁρισμός ἀπό ὁ πρῶτος γένος ἄρχω ἐγώ , εἶτα διά ὁ μεταξύ προέρχομαι ποιέω ὁ ὅλος ὅρος . γράφω δέ ἄν ἴσως ὁ παράδειγμα ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ ὅρος , εἰ μή ὁ Πλάτων εἰμί δύο βιβλίον πᾶς γνώριμος , κατά ὅς διδάσκω τε καί γυμνάζω ὁ διαιρετικός μέθοδος χράω ποιέω ὁ ὁρισμός . ἐπιγράφω δέ ὁ βιβλίον οὗτος , ὁ μέν ἕτερος Σοφιστής , ὁ δέ ἕτερος Πολιτικός .