galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 1.7
Μεταβῶμεν δ’ ἐπὶ τοὺς αἰσθάνεσθαι φάσκοντας τῆς συστολῆς , βραδύτητα μὲν καὶ τάχος ὁμοίως ἐκείνοις ἐν τῷ τῆς διαστολῆς χρόνῳ τιθεμένους , ἤδη δὲ κᾀν τῷ τῆς συστολῆς , οὐ μὴν τήν γε πυκνότητα καὶ τὴν ἀραιότητα καὶ τὸν ῥυθμὸν ἔθ’ ὡσαύτως ἐκείνοις , ἀλλὰ τὴν μὲν πυκνότητα καὶ τὴν ἀραιότητα κατὰ τὰς ἠρεμίας ἑκατέρας , τὸν ῥυθμὸν δὲ κατὰ τὸν τῆς διαστολῆς χρόνον ἅμα τῷ τῆς μετ’ αὐτὴν ἡσυχίας παραβαλλόμενον τῷ τῆς συστολῆς ἅμα τῷ τῆς μετ’ αὐτὴν ἠρεμίας . ἔσθ’ ὅτε δὲ καὶ τὸν τῆς διαστολῆς μόνης χρόνον τῷ τῆς συστολῆς μόνης παραβάλλοντες , οὕτω τὸν ῥυθμὸν γεννᾶσθαι λέγουσι . καὶ γὰρ περὶ τῆς πυκνότητος ἔνιοι μὲν αὐτῶν , ὡς εἴρηται , τινὲς δὲ τοῖς πρόσθεν ﻿ παραπλησίως ἐν τῷ τῆς διαστολῆς χρόνῳ τὸ τάχος καὶ τὴν βραδύτητα γεννᾶσθαι φήσαντες , ἐν τῷ λοιπῷ παντὶ τῷ συγκειμένῳ ἔκ τε τῶν δυοῖν ἡσυχιῶν καὶ τῆς συστολῆς τὴν πυκνότητα καὶ τὴν ἀραιότητά φασι συνίστασθαι . τινὲς δὲ καὶ τὸν ῥυθμὸν ὁμοίως τοῖς πρόσθεν οὐκ ὤκνησαν ἐν τῷ λόγῳ τοῦ τῆς διαστολῆς χρόνου πρὸς τὸν λοιπὸν ἅπαντα συνίστασθαι φάσκειν . οὐ μὴν οὐδ’ ἐν τῷ πάσης αἰσθάνεσθαι τῆς διαστολῆς ἢ τῆς συστολῆς ὁμολογοῦσιν ἀλλήλοις , ἀλλ’ εἰσὶ μὲν οἳ πάσης ἑκατέρας , εἰσὶ δὲ οἳ μήτε τῶν πρώτων τῆς διαστολῆς μήτε τῶν ἐσχάτων τῆς συστολῆς , εἶτα καὶ περὶ τῶν ὀνομάτων ἐρίζουσιν ἀλλήλοις . ἵν’ οὖν ἡμεῖς μήτε τι τῶν πραγμάτων αὐτῶν παραλείπωμεν μήτ’ ἐν τοῖς ἀχρήστοις ἐπὶ πλέον διατρίβωμεν , εἰπόντες τὸ ἀληθές τε ἅμα καὶ χρήσιμον , ἐπιτρέψωμεν ὀνόματα θέσθαι τοῖς τοῦτο ἔργον πεποιημένοις , τῶν δὲ ὄντως ἔργων τῆς τέχνης ἀμελοῦσιν , οὔτε τῆς διαστολῆς τῶν πρώτων οὔτε τῆς συστολῆς τῶν ἐσχάτων δυνατοῖς αἰσθάνεσθαι . πόσον δ’ ἑκατέρου τὸ αἰσθητὸν καὶ διὰ τί , δείκνυμεν ἐν τοῖς περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν διαγνώσεως . ἔστι δὲ δηλονότι χρήσιμον ἰατρῷ τὸ ὑπὸ τὴν αἴσθησιν ἐρχόμενον · ὥστε καὶ χρόνον διαστολῆς ἢ συστολῆς τὸν αἰσθητὸν ἀναγκαῖον γνωρίζειν αὐτῷ . τὴν μὲν οὖν ἠρεμίαν τὴν ἄνω καλουμένην , τὴν ἐπὶ τῇ διαστολῇ πρὸ τῆς συστολῆς , ἀκριβῶς δυνατὸν ἡλίκη τίς ἐστι γνῶναι διὰ τῆς ἁφῆς , τὴν κάτω δὲ οὐκ ἔτι ἀκριβῶς , διὰ τὸ προσλαμβάνειν ἑκατέρωθεν μόρια , κατὰ μὲν τὴν ἀρχὴν τὸ τῆς συστολῆς πέρας , κατὰ δὲ τὴν τελευτὴν τὰ πρῶτα τῆς διαστολῆς . μεμνῆσθαι δὲ χρὴ τῶν χρόνων τούτων τό τε κατὰ φύσιν ἑκάστου μέγεθος καὶ τὸν πρὸς ἀλλήλους λόγον , καὶ γνωρίζειν δύνασθαι πόσον ἐν τῷ νοσεῖν ἀλλοιοῦνται , καὶ τί δηλοῦν ἑκάστη τροπὴ πέφυκεν , ὃ τῇ τε τῆς αἰτίας εὑρέσει καὶ τῇ μακρᾷ πείρᾳ λαμβάνεται , καὶ ἡμεῖς περὶ αὐτῶν ἑτέρωθι λέγομεν .
Lemmas: μεταβαίνω δέ ἐπί ὁ αἰσθάνομαι φάσκω ὁ συστολή , βραδυτής μέν καί τάχος ὅμοιος ἐκεῖνος ἐν ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος τίθημι , ἤδη δέ εἰͅν ὁ ὁ συστολή , οὐ μήν ὁ γε πυκνότης καί ὁ ἀραιότης καί ὁ ῥυθμός ἔτι ὡσαύτως ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ μέν πυκνότης καί ὁ ἀραιότης κατά ὁ ἠρεμία ἑκάτερος , ὁ ῥυθμός δέ κατά ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος ἅμα ὁ ὁ μετά αὐτός ἡσυχία παραβάλλω ὁ ὁ συστολή ἅμα ὁ ὁ μετά αὐτός ἠρεμία . εἰμί ὅτε δέ καί ὁ ὁ διαστολεύς μόνος χρόνος ὁ ὁ συστολή μόνος παραβάλλω , οὕτως ὁ ῥυθμός γεννάω λέγω . καί γάρ περί ὁ πυκνότης ἔνιοι μέν αὐτός , ὡς λέγω , τις δέ ὁ πρόσθεν ﻿ παραπλήσιος ἐν ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος ὁ τάχος καί ὁ βραδυτής γεννάω φημί , ἐν ὁ λοιπός πᾶς ὁ σύγκειμαι ἐκ τε ὁ δύο ἡσυχία καί ὁ συστολή ὁ πυκνότης καί ὁ ἀραιότης φημί συνίστημι . τις δέ καί ὁ ῥυθμός ὅμοιος ὁ πρόσθεν οὐ ὀκνέω ἐν ὁ λόγος ὁ ὁ διαστολεύς χρόνος πρός ὁ λοιπός ἅπας συνίστημι φάσκω . οὐ μήν οὐδέ ἐν ὁ πᾶς αἰσθάνομαι ὁ διαστολεύς ἤ ὁ συστολή ὁμολογέω ἀλλήλων , ἀλλά εἰμί μέν ὅς πᾶς ἑκάτερος , εἰμί δέ ὁ μήτε ὁ πρῶτος ὁ διαστολεύς μήτε ὁ ἔσχατος ὁ συστολή , εἶτα καί περί ὁ ὄνομα ἐρίζω ἀλλήλων . ἵνα οὖν ἐγώ μήτε τις ὁ πρᾶγμα αὐτός παραλείπω μήτε ἐν ὁ ἄχρηστος ἐπί πολύς διατρίβω , λέγω ὁ ἀληθής τε ἅμα καί χρήσιμος , ἐπιτρέπω ὄνομα τίθημι ὁ οὗτος ἔργον ποιέω , ὁ δέ ὄντως ἔργον ὁ τέχνη ἀμελέω , οὔτε ὁ διαστολεύς ὁ πρῶτος οὔτε ὁ συστολή ὁ ἔσχατος δυνατός αἰσθάνομαι . πόσος δέ ἑκάτερος ὁ αἰσθητός καί διά τίς , δείκνυμι ἐν ὁ περί ὁ ὁ σφυγμός διάγνωσις . εἰμί δέ δηλονότι χρήσιμος ἰατρός ὁ ὑπό ὁ αἴσθησις ἔρχομαι · ὥστε καί χρόνος διαστολεύς ἤ συστολή ὁ αἰσθητός ἀναγκαῖος γνωρίζω αὐτός . ὁ μέν οὖν ἠρεμία ὁ ἄνω καλέω , ὁ ἐπί ὁ διαστολή πρό ὁ συστολή , ἀκριβής δυνατός ἡλίκος τις εἰμί γιγνώσκω διά ὁ ἁφή , ὁ κάτω δέ οὐ ἔτι ἀκριβής , διά ὁ προσλαμβάνω ἑκατέρωθεν μόριον , κατά μέν ὁ ἀρχή ὁ ὁ συστολή πέρας , κατά δέ ὁ τελευτή ὁ πρῶτος ὁ διαστολεύς . μιμνῄσκω δέ χρή ὁ χρόνος οὗτος ὁ τε κατά φύσις ἕκαστος μέγεθος καί ὁ πρός ἀλλήλων λόγος , καί γνωρίζω δύναμαι πόσος ἐν ὁ νοσέω ἀλλοιόω , καί τίς δηλόω ἕκαστος τροπή φύω , ὅς ὁ τε ὁ αἰτία εὕρεσις καί ὁ μακρός πεῖρα λαμβάνω , καί ἐγώ περί αὐτός ἑτέρωθι λέγω .