galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 4.1
Εἴρηταί μοι καὶ κατὰ τὴν ἀρχὴν εὐθέως τοῦ δευτέρου γράμματος , ὅσον εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα χρήσιμον ἐν τῷ πρώτῳ πεπλήρωται βιβλίῳ · καὶ γὰρ ὁπόσον ἐστὶ τὸ πᾶν πλῆθος τῶν σφυγμῶν , ἐδείχθη , καὶ τὰς προσηγορίας , ὅσον γέ εἰσι προσηγορίαι , διήλθομεν , ἠξίωσά τε τὸν βουλόμενον τοῦ ἐπὶ τὸ χρήσιμον ἰέναι τῆς θεωρίας τὴν περὶ τῆς διαγνώσεως τῶν σφυγμῶν πραγματείαν , ἐφεξῆς τῇδε γεγραμμένην ἐν τέτταρσι βιβλίοις , ἀναλεξάμενον , εἶτ’ ἐπ’ ἐκείνῃ τὴν περὶ τῶν αἰτίων ἐν τέτταρσιν ἄλλοις , οὕτως ἐπὶ τὴν ἐξ αὐτῶν ἡμῖν γινομένην ἀφικνεῖσθαι πρόγνωσιν , γεγραμμένην καὶ αὐτὴν ἐν τέτταρσιν ἄλλοις βιβλίοις . τὰ δὲ μετὰ τὸ πρῶτον ἐν τῇδε τῇ πραγματείᾳ τῇ περὶ τῆς διαφορᾶς τῶν σφυγμῶν εἰρημένα , καθάπερ καὶ ταυτὶ τῇ νῦν γραφησόμενα , διὰ τὴν περίεργον φλυαρίαν τῶν νεωτέρων ἰατρῶν εἴρηται , δεηθέντων τινῶν ἑταίρων , καίτοι γ’ ἀντιτείνοντος αὐτοῖς ἐμοῦ μέχρι πολλοῦ . βέλτιον γὰρ ἐνόμιζον εἶναι μηδόλως ἄχρηστα γράφειν καὶ περιττὰ , μήθ’ ἑκόντα μήτ’ ἄκοντα τοῖς φλυαροῦσιν ἀντιφλυαρεῖν . ἀλλὰ γὰρ ὄντως ἀφόρητόν ἐστιν ἐνίων τὸ θράσος , ἀγνοούντων μὲν ὁπόσας ἀπορίας ἔχει τὰ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς , προχείρως δ’ ὁριζομένων οὐ τοὺς σφυγμοὺς μόνον , ἀλλὰ καὶ τἄλλα ξύμπαντα . καίτοι γε οὐδεμιᾶς χρείας οὔσης τῶν ὅρων , ὅταν καὶ πρὸ ἐκείνων σαφῶς νοῆται τὰ πράγματα , καθάπερ ἐπὶ τῆς τοῦ σφυγμοῦ προσηγορίας , ἣν οὐ μόνον ἰατροὶ νοοῦσιν , ἀλλὰ καὶ πάντες ἄνθρωποι . ὅταν γοῦν ἐκτείνοντες τὴν χεῖρα παρέχωσιν αὐτοῖς τὸν καρπὸν , ἅψασθαι κελεύοντες τοῦ σφυγμοῦ τὸν ἰατρὸν , ἆρ’ οὕτως αὐτοὺς οἰηθῆναι χρὴ λέγειν τοῦ σφυγμοῦ τὴν προσηγορίαν , ὡς εἰ καὶ σκινδαψὸν εἶπον , ἢ πρᾶγμά τι σημαίνοντες ἐφθέγξαντο τὴν φωνὴν τήνδε ; δοκεῖ μοι βέλτιον εἶναι φάναι , νοοῦντάς τι πρᾶγμα , κατ’ ἐκείνου τίθεσθαι τοὔνομα τοῦ σφυγμοῦ . πότερον οὖν οὕτω λέγουσι τὸν σφυγμὸν , ὡς τὸν Ἱπποκένταυρον καὶ τὰς Σειρῆνας , ἢ τὴν Σκύλλαν , ἢ κατά τινος πράγματος ὑπάρχοντος ἐπιφέρουσι τοὔνομα ; ἐμοὶ μὲν κᾀνταῦθα βέλτιον εἶναι δοκεῖ φάναι , κατά τινος ὑπάρχοντος πράγματος ὑπ’ αὐτῶν λέγεσθαι τὸ τοῦ σφυγμοῦ ὄνομα , καὶ τοῦτ’ εἶναι τὸ πρᾶγμα τὴν κίνησιν τῶν ἀρτηριῶν , ἣν ὁρῶνται κινουμένην δι’ ὅλου τοῦ βίου πᾶσιν ἀνθρώποις , ἐν ἅπαντι μορίῳ τοῦ σώματος , ἔνθα περ ἂν οὖσαι τύχωσι . καὶ μέντοι καὶ κατὰ τὰ φλεγμαίνοντα μόρια σφυγμοῦ τινος αἰσθάνεσθαί φασι καὶ κροτάφων σφυζόντων , ἔν τε πυρετοῖς διαπύροις καὶ πλέονος ἀκράτου πόσει καὶ κεφαλαλγίαις τισὶ καὶ μάλιστα ταῖς ἔξ ἐγκαύσεως ἡλίου . καὶ ταῦτα ἀλλήλοις ἑρμηνεύοντες , οὐ δέονται μακρῶν λόγων , ὧν ἐπλήρωσαν οἱ νεώτεροι τῶν ἰατρῶν τὰ βιβλία , μετὰ τῶν θαυμαστῶν ἀντιλογιῶν ὧν πρὸς ἀλλήλους ποιοῦνται περί τε τοῦ κατ’ αὐτὸν τὸν σφυγμὸν ὅρου καὶ τῶν ἐν μέρει διαφορῶν αὐτοῦ πασῶν , οἷον τοῦ σφοδροῦ καὶ μεγάλου καὶ πλήρους , ὁμαλοῦ τε καὶ τεταγμένου τῶν ἄλλων , ὑπὲρ ὧν ἐπὶ πλέον εἴρηται δι’ ἐκείνων καὶ τῶν ὑπομνημάτων , ἐν οἷς ἐξηγοῦμαί τε ἅμα καὶ κρίνω τὸ περὶ σφυγμῶν Ἀρχιγένους βιβλίον , ἐπεὶ καὶ τοῦτον τὸν ἄνδρα σὺν τοῖς ἄλλοις ἰατροῖς τοῖς νεωτέροις τὸ τῆς φιλοριστίας ἐπενείματο νόσημα · καινὴν γὰρ ἐγὼ τήνδε τὴν προσηγορίαν ἐπὶ τῷ καινῷ πράγματι τέθειμαι · καίτοι γε οὐκ ἦν ἄξιος Ἀρχιγένης παθεῖν τοῦτο τὸ κακὸν , οὐκ ἀμελῶς ἐσχηκὼς ἀνὴρ περὶ τὰ τῆς τέχνης ἔργα . ἀλλ’ ὥσπερ ψώρας καὶ ὀφθαλμίας ἀπολαύουσιν ἔνιοι τῶν πλησιαζόντων ἄκοντες , οὕτω καὶ ὁ ἀνὴρ οὗτος εἰς τὴν περὶ τῶν ὁρίσεων φλυαρίαν ὑπεσύρη , καίτοι μᾶλλον τῶν ἄλλων ἀντιποιούμενος τῶν ἔργων τῆς τέχνης . ὅτι τοίνυν ὧν μάλιστα ἀγνοοῦσι , τούτων ἐφίενται , δείκνυμι διὰ συντόμων αὐτοῖς , ἀξιῶν ὧν βούλονται προβάλλειν ὄνομα , ἐπειδὰν δὲ τοῦτο πράξωσι , κελεύων αὖθις ἀριθμὸν ἐπῶν εἰπεῖν , ἐν ὁπόσῳ βούλονται μέτρῳ ἐλθεῖν ὑπὲρ τοῦ κατὰ τὸ προβληθὲν ὁρισμοῦ . τιτρώσκονται γὰρ ἐκ τῆς τοιαύτης ἐπιδείξεως , καίτοι γε ἀναισθησίας ἐπὶ πλεῖστον ἥκοντες . ὣς γὰρ ἐγχωρεῖ μὲν ὑπὲρ ἑκάστου τῶν ὀνομάτων ἓν ὅλον ποιεῖσθαι βιβλίον , ἔσται δὲ ἔπη πλείω τῶν χιλίων . ταῦτα περὶ πάντων ἡμῶν ὁμοίως διερχομένων , ἀλλὰ νῦν γε δεινὸν ἔοικα πείθεσθαι , προβάλλειν ἀναγκαζόμενος ἐμαυτῷ τι τῶν κατὰ τοὺς σφυγμοὺς , εἰς ἐπίδειξιν αὐτῶν τῆς ματαίας φλυαρίας .
Lemmas: λέγω ἐγώ καί κατά ὁ ἀρχή εὐθύς ὁ δεύτερος γράμμα , ὅσος εἰς ὁ ὁ τέχνη ἔργον χρήσιμος ἐν ὁ πρῶτος πληρόω βιβλίον · καί γάρ ὁπόσος εἰμί ὁ πᾶς πλῆθος ὁ σφυγμός , δείκνυμι , καί ὁ προσηγορία , ὅσος γε εἰμί προσηγορία , διέρχομαι , ἀξιόω τε ὁ βούλομαι ὁ ἐπί ὁ χρήσιμος ἔρχομαι ὁ θεωρία ὁ περί ὁ διάγνωσις ὁ σφυγμός πραγματεία , ἐφεξῆς ὅδε γράφω ἐν τέσσαρες βιβλίον , ἀναλέγω , εἶτα ἐπί ἐκεῖνος ὁ περί ὁ αἴτιος ἐν τέσσαρες ἄλλος , οὕτως ἐπί ὁ ἐκ αὐτός ἐγώ γίγνομαι ἀφικνέομαι πρόγνωσις , γράφω καί αὐτός ἐν τέσσαρες ἄλλος βιβλίον . ὁ δέ μετά ὁ πρῶτος ἐν ὅδε ὁ πραγματεία ὁ περί ὁ διαφορά ὁ σφυγμός λέγω , καθά καί οὗτος ὁ νῦν γράφω , διά ὁ περίεργος φλυαρία ὁ νέος ἰατρός λέγω , δέω τις ἑταῖρος , καίτοι γε ἀντιτείνω αὐτός ἐγώ μέχρι πολύς . ἀγαθός γάρ νομίζω εἰμί μηδόλως ἄχρηστος γράφω καί περισσός , μήτε ἑκών μήτε ἄκων ὁ φλυαρέω ἀντιφλυαρέω . ἀλλά γάρ ὄντως ἀφόρητος εἰμί ἔνιοι ὁ θράσος , ἀγνοέω μέν ὁπόσος ἀπορία ἔχω ὁ κατά ὁ ὁρισμός , πρόχειρος δέ ὁρίζω οὐ ὁ σφυγμός μόνος , ἀλλά καί ἄλλος σύμπας . καίτοι γε οὐδείς χρεία εἰμί ὁ ὅρος , ὅταν καί πρό ἐκεῖνος σαφής νοέω ὁ πρᾶγμα , καθά ἐπί ὁ ὁ σφυγμός προσηγορία , ὅς οὐ μόνος ἰατρός νοέω , ἀλλά καί πᾶς ἄνθρωπος . ὅταν γοῦν ἐκτείνω ὁ χείρ παρέχω αὐτός ὁ καρπός , ἅπτω κελεύω ὁ σφυγμός ὁ ἰατρός , ἆρα οὕτως αὐτός οἴομαι χρή λέγω ὁ σφυγμός ὁ προσηγορία , ὡς εἰ καί σκινδαψός λέγω , ἤ πρᾶγμα τις σημαίνω φθέγγομαι ὁ φωνή ὅδε ; δοκέω ἐγώ ἀγαθός εἰμί φημί , νοέω τις πρᾶγμα , κατά ἐκεῖνος τίθημι ὄνομα ὁ σφυγμός . πότερος οὖν οὕτως λέγω ὁ σφυγμός , ὡς ὁ Ἱπποκένταυρος καί ὁ Σειρήν , ἤ ὁ Σκύλλα , ἤ κατά τις πρᾶγμα ὑπάρχω ἐπιφέρω ὄνομα ; ἐγώ μέν ᾀνταῦθη ἀγαθός εἰμί δοκέω φημί , κατά τις ὑπάρχω πρᾶγμα ὑπό αὐτός λέγω ὁ ὁ σφυγμός ὄνομα , καί οὗτος εἰμί ὁ πρᾶγμα ὁ κίνησις ὁ ἀρτηρία , ὅς ὁράω κινέω διά ὅλος ὁ βίος πᾶς ἄνθρωπος , ἐν ἅπας μόριον ὁ σῶμα , ἔνθα περ ἄν εἰμί τυγχάνω . καί μέντοι καί κατά ὁ φλεγμαίνω μόριον σφυγμός τις αἰσθάνομαι φημί καί κρόταφος σφύζω , ἐν τε πυρετός διάπυρος καί πολύς ἄκρατος πόσις καί κεφαλαλγία τις καί μάλα ὁ ἐκ ἔγκαυσις ἥλιος . καί οὗτος ἀλλήλων ἑρμηνεύω , οὐ δέω μακρός λόγος , ὅς πληρόω ὁ νέος ὁ ἰατρός ὁ βιβλίον , μετά ὁ θαυμαστός ἀντιλογία ὅς πρός ἀλλήλων ποιέω περί τε ὁ κατά αὐτός ὁ σφυγμός ὅρος καί ὁ ἐν μέρος διαφορά αὐτός πᾶς , οἷος ὁ σφοδρός καί μέγας καί πλήρης , ὁμαλός τε καί τάσσω ὁ ἄλλος , ὑπέρ ὅς ἐπί πολύς λέγω διά ἐκεῖνος καί ὁ ὑπόμνημα , ἐν ὅς ἐξηγέομαι τε ἅμα καί κρίνω ὁ περί σφυγμός Ἀρχιγένης βιβλίον , ἐπεί καί οὗτος ὁ ἀνήρ σύν ὁ ἄλλος ἰατρός ὁ νεώτερος ὁ ὁ φιλοριστία ἐπινέμω νόσημα · καινός γάρ ἐγώ ὅδε ὁ προσηγορία ἐπί ὁ καινός πρᾶγμα τίθημι · καίτοι γε οὐ εἰμί ἄξιος Ἀρχιγένης πάσχω οὗτος ὁ κακός , οὐ ἀμελής ἔχω ἀνήρ περί ὁ ὁ τέχνη ἔργον . ἀλλά ὥσπερ ψώρα καί ὀφθαλμία ἀπολαύω ἔνιοι ὁ πλησιάζω ἄκων , οὕτως καί ὁ ἀνήρ οὗτος εἰς ὁ περί ὁ ὅρισις φλυαρία ὑποσύρω , καίτοι μάλα ὁ ἄλλος ἀντιποιέω ὁ ἔργον ὁ τέχνη . ὅτι τοίνυν ὅς μάλα ἀγνοέω , οὗτος ἐφίημι , δείκνυμι διά σύντομος αὐτός , ἀξιόω ὅς βούλομαι προβάλλω ὄνομα , ἐπειδάν δέ οὗτος πράσσω , κελεύω αὖθις ἀριθμός ἔπος λέγω , ἐν ὁπόσος βούλομαι μέτρον ἔρχομαι ὑπέρ ὁ κατά ὁ προβάλλω ὁρισμός . τιτρώσκω γάρ ἐκ ὁ τοιοῦτος ἐπίδειξις , καίτοι γε ἀναισθησία ἐπί πολύς ἥκω . ὡς γάρ ἐγχωρέω μέν ὑπέρ ἕκαστος ὁ ὄνομα εἷς ὅλος ποιέω βιβλίον , εἰμί δέ ἔπος πολύς ὁ χίλιοι . οὗτος περί πᾶς ἐγώ ὅμοιος διέρχομαι , ἀλλά νῦν γε δεινός ἔοικα πείθω , προβάλλω ἀναγκάζω ἐμαυτοῦ τις ὁ κατά ὁ σφυγμός , εἰς ἐπίδειξις αὐτός ὁ μάταιος φλυαρία .