galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 1.1
Εὐξαίμην μὲν ἂν καὶ μαθεῖν καὶ διδάξαι δύνασθαι τὰ πράγματα , χωρὶς τῶν ἐπ’ αὐτοῖς ὀνομάτων , ἵνα μὴ πρὸς τῷ μακρὰν εἶναι τὴν τέχνην διὰ τὴν οἰκείαν θεωρίαν , ἐξ ἐπιμέτρου γένοιθ’ ἡμῖν ἡ περὶ τὴν λέξιν ἀσχολία . ἐπεὶ δὲ ἀνάγκη διὰ τῶν ὀνομάτων δηλοῦν ἃ βουλόμεθα , τοῖς μὲν σοφισταῖς ἀφθονία κᾀνθάδε σοφισμάτων , καὶ διατριβῆς ἀχρήστου , τοῖς δὲ ἄλλοις ὅσοι πραγμάτων ἐπιστήμην , οὐκ ὀνομάτων ἐμπειρίαν ἐζηλώκαμεν ἄκουσι μὲν , ἐξ ἀνάγκης δὲ ὅμως , προσγίνεται διὰ τὰς τῶν σοφιστῶν ἐπηρείας ἡ περὶ τὴν λέξιν ἀσχολία . κάλλιστον μὲν γὰρ ἦν ὁπωσοῦν περὶ τῶν ὀνομάτων συνθέμενον ἐπὶ τὴν θεωρίαν σπεύδειν , ὡς ἐπὶ τοῦ προγραφέντος ἡμῖν περὶ σφυγμῶν τοῖς εἰσαγομένοις ἐποιήσαμεν , τῶν δὲ ἐν ὀνόμασι μόνων δεινῶν , ἐπ’ αὐτῶν δὲ τῶν ἔργων τῆς τέχνης ἀμαθεστάτων ἐνοχλούντων ἀεὶ , καὶ μηδὲ ἀναπνεῦσαι χωρὶς ἐπηρείας ἐπιτρεπόντων , ἀναγκαία σχεδὸν ἤδη καὶ ἡ περὶ τὴν λέξιν ἀσχολία . τοὺς μὲν οὖν παλαιοὺς ἁπλῶς ἔστιν εὑρεῖν χρωμένους τοῖς ὀνόμασιν , ἑνὸς μόνου φροντίζοντας ἀεὶ τοῦ δηλῶσαι τὸ νοούμενον . οἱ δὲ νεώτεροι μόνον καθ’ ἑκάστην συλλαβὴν σοφίζονταί τε καὶ φιλονεικοῦσι , καὶ οὐδὲ παύονται περὶ τῶν ὀνομάτων ἐρίζοντες , οἷον εὐθέως , ἵν’ ἐξ ἑνὸς μορίου τῆς προκειμένης πραγματείας τὸ πᾶν ἐπιγνῶμεν , ὁ μέν τίς φησι τὸν ἰσχυρῶς πλήττοντα σφυγμὸν σφοδρὸν εἶναι . παρελθὼν δὲ ἕτερος οὐ τοῦτον , ἀλλ’ ὃς ἂν καὶ μέγας ᾖ καὶ πλήρης καὶ ταχὺς , ἐκεῖνον εἶναί φησι τὸν σφοδρόν . ἄλλος δέ τις τὸν ἰσχυρὸν ἅμα καὶ ταχύν · καί τις μάλα σεμνῶς ἐπιτιμήσας τούτοις τὸν μέγαν ἅμα καὶ ταχὺν σφοδρὸν εἶναί φησιν . οὐκ ἀνασχόμενος δὲ τούτου πέμπτος τις ἄλλος ἔτι σεμνότερον ἐπιπλήξας , τὸν πλήρη τε ἅμα καὶ παχὺν σφοδρὸν εἶναί φησι . καὶ ναὶ μὰ Δία γε ἕκτος τις ἄλλος ἐπ’ αὐτοῖς τὸν μέγαν ἅμα καὶ πλήρη , τοῦτον εἶναί φησι τὸν σφοδρόν . εἰ δὲ καὶ ἕβδομός τις καὶ ὄγδοος παρεῖεν ἐν τούτοις , ὁ μὲν μηδὲν διαφέρειν λέγων τοῦ πλήρους αὐτὸν , ὁ δὲ τῷ σκληρῷ τὸν αὐτὸν εἶναι , πηλίκην οἴει μάχην ἔσεσθαι ; ἢ δηλονότι τηλικαύτην , οἵαν πολλάκις ὁρῶμεν ἔν τε τῷ τῆς εἰρήνης τεμένει καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἀῤῥώστων ; ὥστε τινὰς μηδὲ τὼ χεῖρε κατέχειν ἔτι · τοσοῦτον ἀποδέουσιν αἰσχροῦ ῥήματος ἀποσχέσθαι . καὶ τὰ μὲν τούτων τῶν νῦν ἡμῖν ὀχλούντων ἧττον δεινὰ , καί περ ὄντα δεινότατα . τὰ δὲ τῶν συγγράφειν ἐπιχειρησάντων οὐκ ἀνασχετά . πρόχειρος μὲν γὰρ ὁ τῆς ἀχρηστίας τοῦ ζητήματος ἔλεγχος . οἱ δὲ οὐχ ὁρῶσιν αὐτὸν , ἀλλὰ πάντες ὡδί πως γράφουσιν · ὁ τοιόσδε σφυγμὸς σφοδρός ἐστι , καὶ ὁ τοιόσδε πλήρης ἐστὶ , καὶ ὁ τοιόσδε πυκνός ἐστι , δέον ἀφελεῖν μὲν τὸ ἐστὶ , προσθεῖναι δὲ μάλιστα μὲν , εἰ οἷόν τε , τὸ καλεῖται . τούτου δ’ ἀποροῦντας τὸ καλείσθω , καὶ οὕτως ἤδη διδάσκειν , οἷόν τι δηλοῦν πέφυκεν ὁ σφυγμὸς ὁ τοιοῦτος , ὃν ἐκάλεσαν , εἰ τύχοι , σφοδρόν . οὐ γὰρ δὴ τοῦ καλέσαι γε χάριν , οὐδὲ τοῦ θέσθαι τοὔνομα κυρίως , τὴν περὶ τοὺς σφυγμοὺς τέχνην αὐτοὶ μετεχειρισάμεθα , ἢ ἑτέρους διδάσκειν ἐπιχειροῦμεν , ἀλλ’ ὅπως ἡμῖν γνωρίζοιτό τε τὰ παρόντα καὶ προγιγνώσκοιτο τὰ μέλλοντα συμβήσεσθαι τοῖς ἀῤῥωστοῦσι . ταῦτα δὲ ἐκ τῶν πραγμάτων , οὐκ ἐκ τῶν ἐπ’ αὐτοῖς ὀνομάτων εὑρίσκεται . καθόλου γὰρ πρὸς μὲν τὴν τῶν πραγμάτων ἐπιστήμην οὐδὲν ἡμᾶς ὠφελεῖ τὰ ὀνόματα , πρὸς δὲ τὴν διδασκαλίαν μόνον , ἣν καὶ κατὰ τὴν συνθήκην περαίνεσθαι δυνατόν . εἴτε γὰρ μηδόλως τις ὀνόματα θέμενος τοῖς πράγμασιν , γνωρίζειν τε αὐτὰ ἱκανὸς εἴη καὶ ὅ τι δηλοῦν πέφυκεν ἀκριβῶς ἐπίσταιτο , τῶν ὀνομαζόντων οὐδὲν ἂν ἧττον φαίνοιτο τούτου γ’ ἕνεκα · εἴ τε διδάσκειν ἐπιχειρήσας ὀνόματα τίθεται τὰ δόξαντα αὐτῷ , καὶ οὕτως οὐδὲν ἂν ἔχοι μεῖον . ἐμοὶ μὲν οὖν οὐδ’ εἰ Δίωνα , ἢ Θέωνά τις καλεῖν σφοδρὸν σφυγμὸν ἐθέλοι , μὴ σφάλλοιτο δ’ ἐν τῷ διδάσκειν τίνες αἰτίαι γεννῶσιν αὐτὸν , καὶ τίνος διαθέσεώς ἐστι γνώρισμα , καὶ ἐς ὅ τι τελευτήσει , οὐδὲν οὐδὲ οὗτος δοκεῖ σφαλήσεσθαι . τῷ μὲν δὴ οὕτω μέλλοντι διδάσκειν ὁτιοῦν ἀρκεῖ νομοθετεῖν ὀνόματα , τῷ δ’ ἐπὶ τοὺς παλαιοὺς ἀναπέμποντι τὸ ἐκείνων ἔθος διδακτέον , οὐδὲν πάλιν οὐδ’ ἐνταῦθα πολυπραγμονοῦντα πότερον κυρίως , ἢ ἀκύρως ὠνόμασαν , ἢ ὑπαλλάττειν τολμῶντα , ἢ καταμεμφόμενον , οἷα δὴ δρῶσιν οἱ σοφισταί . περιττὰ γὰρ ταῦτα ἅπαντα καὶ ἔξω τῆς ἡμετέρας τέχνης . οὐ γὰρ ὀνομάτων αὕτη γε ὀρθότητος ἐπιστήμη ἐστὶν , ἀλλὰ πραγμάτων , οὐδὲ τοὺς μὴ καλῶς ὀνομάζοντας εἰς ἰατροὺς πέμπουσιν οἱ ἄνθρωποι , ἀλλὰ τοὺς ὑγείας δεομένους . οὐκοῦν οὐδὲ ὁ λόγος ὅδε πλέον τῶν εἰθισμένων ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἄλλοις ἰατροῖς ὀνομάτων ἐπαγγέλλεται διδάξειν , ἀλλ’ ἀγαπῴη ἂν , εἰ τούτου μετρίως τυγχάνοι .
Lemmas: εὔχομαι μέν ἄν καί μανθάνω καί διδάσκω δύναμαι ὁ πρᾶγμα , χωρίς ὁ ἐπί αὐτός ὄνομα , ἵνα μή πρός ὁ μακρός εἰμί ὁ τέχνη διά ὁ οἰκεῖος θεωρία , ἐκ ἐπίμετρον γίγνομαι ἐγώ ὁ περί ὁ λέξις ἀσχολία . ἐπεί δέ ἀνάγκη διά ὁ ὄνομα δηλόω ὅς βούλομαι , ὁ μέν σοφιστής ἀφθονία ἐͅνθάδε σόφισμα , καί διατριβή ἄχρηστος , ὁ δέ ἄλλος ὅσος πρᾶγμα ἐπιστήμη , οὐ ὄνομα ἐμπειρία ζηλόω ἀέκων μέν , ἐκ ἀνάγκη δέ ὅμως , προσγίγνομαι διά ὁ ὁ σοφιστής ἐπήρεια ὁ περί ὁ λέξις ἀσχολία . καλός μέν γάρ εἰμί ὁπωσοῦν περί ὁ ὄνομα συντίθημι ἐπί ὁ θεωρία σπεύδω , ὡς ἐπί ὁ προγράφω ἐγώ περί σφυγμός ὁ εἰσάγω ποιέω , ὁ δέ ἐν ὄνομα μόνος δεινός , ἐπί αὐτός δέ ὁ ἔργον ὁ τέχνη ἀμαθής ἐνοχλέω ἀεί , καί μηδέ ἀναπνεύω χωρίς ἐπήρεια ἐπιτρέπω , ἀναγκαῖος σχεδόν ἤδη καί ὁ περί ὁ λέξις ἀσχολία . ὁ μέν οὖν παλαιός ἁπλῶς εἰμί εὑρίσκω χράω ὁ ὄνομα , εἷς μόνος φροντίζω ἀεί ὁ δηλόω ὁ νοέω . ὁ δέ νέος μόνος κατά ἕκαστος συλλαβή σοφίζω τε καί φιλονεικέω , καί οὐδέ παύω περί ὁ ὄνομα ἐρίζω , οἷος εὐθύς , ἵνα ἐκ εἷς μόριον ὁ πρόκειμαι πραγματεία ὁ πᾶς ἐπιγιγνώσκω , ὁ μέν τις φημί ὁ ἰσχυρός πλήσσω σφυγμός σφοδρός εἰμί . παρέρχομαι δέ ἕτερος οὐ οὗτος , ἀλλά ὅς ἄν καί μέγας εἰμί καί πλήρης καί ταχύς , ἐκεῖνος εἰμί φημί ὁ σφοδρός . ἄλλος δέ τις ὁ ἰσχυρός ἅμα καί ταχύς · καί τις μάλα σεμνός ἐπιτιμάω οὗτος ὁ μέγας ἅμα καί ταχύς σφοδρός εἰμί φημί . οὐ ἀνέχω δέ οὗτος πέμπτος τις ἄλλος ἔτι σεμνός ἐπιπλήσσω , ὁ πλήρης τε ἅμα καί παχύς σφοδρός εἰμί φημί . καί ναί μά Ζεύς γε ἕκτος τις ἄλλος ἐπί αὐτός ὁ μέγας ἅμα καί πλήρης , οὗτος εἰμί φημί ὁ σφοδρός . εἰ δέ καί ἕβδομος τις καί ὄγδοος πάρειμι ἐν οὗτος , ὁ μέν μηδείς διαφέρω λέγω ὁ πλήρης αὐτός , ὁ δέ ὁ σκληρός ὁ αὐτός εἰμί , πηλίκος οἴομαι μάχη εἰμί ; ἤ δηλονότι τηλικοῦτος , οἷος πολλάκις ὁράω ἐν τε ὁ ὁ εἰρήνη τέμενος καί ἐπί αὐτός ὁ ἄρρωστος ; ὥστε τις μηδέ ὁ χείρ κατέχω ἔτι · τοσοῦτος ἀποδέω αἰσχρός ῥῆμα ἀπέχω . καί ὁ μέν οὗτος ὁ νῦν ἐγώ ὀχλέω ἥσσων δεινός , καί περ εἰμί δεινός . ὁ δέ ὁ συγγράφω ἐπιχειρέω οὐ ἀνασχετός . πρόχειρος μέν γάρ ὁ ὁ ἀχρηστία ὁ ζήτημα ἔλεγχος . ὁ δέ οὐ ὁράω αὐτός , ἀλλά πᾶς ὡδί πως γράφω · ὁ τοιόσδε σφυγμός σφοδρός εἰμί , καί ὁ τοιόσδε πλήρης εἰμί , καί ὁ τοιόσδε πυκνός εἰμί , δέω ἀφαιρέω μέν ὁ εἰμί , προστίθημι δέ μάλα μέν , εἰ οἷος τε , ὁ καλέω . οὗτος δέ ἀπορέω ὁ καλέω , καί οὕτως ἤδη διδάσκω , οἷος τις δηλόω φύω ὁ σφυγμός ὁ τοιοῦτος , ὅς καλέω , εἰ τυγχάνω , σφοδρός . οὐ γάρ δή ὁ καλέω γε χάριν , οὐδέ ὁ τίθημι ὄνομα κύριος , ὁ περί ὁ σφυγμός τέχνη αὐτός μεταχειρίζω , ἤ ἕτερος διδάσκω ἐπιχειρέω , ἀλλά ὅπως ἐγώ γνωρίζω τε ὁ πάρειμι καί προγιγνώσκω ὁ μέλλω συμβαίνω ὁ ἀρρωστέω . οὗτος δέ ἐκ ὁ πρᾶγμα , οὐ ἐκ ὁ ἐπί αὐτός ὄνομα εὑρίσκω . καθόλου γάρ πρός μέν ὁ ὁ πρᾶγμα ἐπιστήμη οὐδείς ἐγώ ὠφελέω ὁ ὄνομα , πρός δέ ὁ διδασκαλία μόνος , ὅς καί κατά ὁ συνθήκη περαίνω δυνατός . εἴτε γάρ μηδόλως τις ὄνομα τίθημι ὁ πρᾶγμα , γνωρίζω τε αὐτός ἱκανός εἰμί καί ὅς τις δηλόω φύω ἀκριβής ἐπίσταμαι , ὁ ὀνομάζω οὐδείς ἄν ἥσσων φαίνω οὗτος γε ἕνεκα · εἰ τε διδάσκω ἐπιχειρέω ὄνομα τίθημι ὁ δοκέω αὐτός , καί οὕτως οὐδείς ἄν ἔχω μείων . ἐγώ μέν οὖν οὐδέ εἰ Δίων , ἤ Θέων τις καλέω σφοδρός σφυγμός ἐθέλω , μή σφάλλω δέ ἐν ὁ διδάσκω τίς αἰτία γεννάω αὐτός , καί τίς διάθεσις εἰμί γνώρισμα , καί εἰς ὅς τις τελευτάω , οὐδείς οὐδέ οὗτος δοκέω σφάλλω . ὁ μέν δή οὕτως μέλλω διδάσκω ὁστισοῦν ἀρκέω νομοθετέω ὄνομα , ὁ δέ ἐπί ὁ παλαιός ἀναπέμπω ὁ ἐκεῖνος ἔθος διδακτέον , οὐδείς πάλιν οὐδέ ἐνταῦθα πολυπραγμονέω πότερος κύριος , ἤ ἄκυρος ὀνομάζω , ἤ ὑπαλλάσσω τολμάω , ἤ καταμέμφομαι , οἷος δή δράω ὁ σοφιστής . περισσός γάρ οὗτος ἅπας καί ἔξω ὁ ἡμέτερος τέχνη . οὐ γάρ ὄνομα οὗτος γε ὀρθότης ἐπιστήμη εἰμί , ἀλλά πρᾶγμα , οὐδέ ὁ μή καλός ὀνομάζω εἰς ἰατρός πέμπω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ὑγεία δέω . οὐκοῦν οὐδέ ὁ λόγος ὅδε πολύς ὁ ἐθίζω ἐγώ τε καί ὁ ἄλλος ἰατρός ὄνομα ἐπαγγέλλω διδάσκω , ἀλλά ἀγαπάω ἄν , εἰ οὗτος μέτριος τυγχάνω .