galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 1.25
Ἄλλο γένος ἀνωμαλίας τῆς καθ’ ἕνα σφυγμὸν τὸ κυματῶδες καλούμενον , οὗ τὴν ἰδέαν δηλοῖ μὲν ἱκανῶς καὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα , χεῖρον δ’ οὐδὲν ὑπὲρ σαφηνείας εἰπεῖν τι καὶ ἡμᾶς . οὐχ ἅμα φαίνεται κατὰ τὴν τοιαύτην ἀνωμαλίαν ἡ ἀρτηρία πᾶσα διαστελλομένη , ἀλλὰ τὸ μέν τι πρῶτον αὐτῆς , τὸ δὲ δεύτερον , τὸ δὲ τρίτον , τὸ δὲ τέταρτον . καὶ οὐδὲ ταῦτα ὡς ἔτυχεν , ἀλλὰ σὺν τῷ τὴν ἔπαρσιν κυματώδη γενέσθαι , τοῦ δευτέρου κύματος ἀεὶ τὸ πρότερον ἐκδεχομένου , καὶ ὅπῃ διαφέρει τῆς διακεκομμένης κινήσεως τὸ τοιοῦτον εἶδος τῆς ἀνωμαλίας , οὐ χαλεπὸν φωρᾶσαι . τὴν γὰρ τοῦ προτέρου μέρους τῆς ἀρτηρίας διαστολὴν ἡ τοῦ δευτέρου διαδέχεται , μηδενὸς ἀκινήτου μορίου μεταξὺ πίπτοντος , ἀλλ’ ἐγγὺς μὲν ἀκινησίας ἔχεται τῶν κυμάτων τὸ πέρας , οὐ μὴν παντελῆ γε φωράσαις ἂν ἡσυχίαν οὐδενὸς μορίου , τὰ γὰρ συνάπτοντα τὰς κινήσεις εἰς ὕψος , οἷον κυματώδεις ἀναστάσεις , οὐκ ἔστιν ἀκίνητα παντελῶς , ἀλλὰ βραχεῖαν γοῦν τινα διασώζει κίνησιν . διαφέρει δὲ τοῦ σκωληκίζοντος ὁ σφυγμὸς οὗτος μεγέθει . τὸν γοῦν μέγιστον τῶν κυματωδῶν ἐπινοῶν ἀεὶ μειούμενον εἰς οὕτω ποτὲ μικρὸν ἀφίξῃ , ὥστε ἀπορεῖν εἴτε κυματώδης , εἴτε σκωληκίζων ἐστὶν ἤδη . οὐ γὰρ κατὰ τὸ ποιὸν ἐοίκασιν ἀλλήλων διαφέρειν , ἀλλὰ κατὰ τὸ ποσόν . ἔστι δὲ τὸ μέν τι κοινὸν ἀμφοτέροις τε αὐτοῖς καὶ τοῖς εἴδεσιν ἅπασιν αὐτῶν , τὸ δὲ ἴδιον ἑκατέρων . κοινὸν μὲν ἀφ’ οὗ καὶ τοὔνομα ἑκατέροις , τῷ μὲν κυματώδει τὸ οἷον κύματα ἐπανίστασθαι κατὰ τὴν ἀρτηρίαν , ἕτερον ἐφ’ ἑτέρῳ , τῷ δὲ σκωληκίζοντι σκώληκος ἐοικέναι πορείᾳ , καὶ αὐτοῦ τοῦ ζώου κυματωδῶς κινουμένου , καθάπερ καὶ Δημόκριτος λέγει που περὶ τῶν τοιούτων διαλεγόμενος , τῶν ὅσα κυματοειδῶς ἀνὰ τὴν πορείαν πλάζεται . καὶ δῆλον ὅτι ἡ ἀρχὴ τῆς ἐπιῤῥοῆς ἄνωθέν ἐστιν ἀεὶ καὶ τελευτᾷ πρὸς τὰ πέρατα τῆς ἀρτηρίας . τοῦτο μὲν οὖν τὸ κοινόν . διαφοραὶ δ’ αὐτῶν αἱ κατ’ εἶδος ᾧδέ πως συνίστανται . τινὲς μὲν εἰς εὐθὺ τὸ κῦμα φερόμενον ἔχουσι , τινὲς δὲ καὶ εἰς τὸ πλάγιον ἐκκλῖνον , καὶ τινὲς μὲν ἐν βραχείᾳ τῇ κατὰ τὸ μῆκος διαστάσει τὸ ὕψος ἱκανὸν , τινὲς δ’ ἔμπαλιν ἐν μακροτέρᾳ τῇ διαστάσει τὸ ὕψος ταπεινὸν , καὶ οἱ μὲν πλατὺ , οἱ δὲ στενὸν , καὶ οἱ μὲν ἰσοταχεῖς , οἱ δ’ οὔ . οὕτω δὲ καὶ τόνου τῷ μὲν μᾶλλον , τῷ δὲ ἧττον μέτεστι τῶν κυμάτων . ἐνίοτε δὲ καὶ κατὰ πάσας ἅμα τὰς εἰρημένας διαφορὰς ἡ ἀνωμαλία συνίσταται . ἀλλ’ οὐδὲ διὰ μίαν ἄλλην τῶν εἰρημένων ἀνωμαλιῶν οὕτως ὀνομάζονται , οὐδ’ ἔστιν οὐδ’ ἑτέροις αὐτῶν , οὔτε τοῖς κυματώδεσιν οὔτε τοῖς σκωληκίζουσι , τὸ εἶναι τοιούτοις δι’ ἄλλην τινὰ πλὴν τῆς κατὰ τὸ ποσὸν τῆς διαστολῆς . αὕτη γὰρ μόνη ἡ ἀνωμαλία προσλαβοῦσα τὴν κατὰ τὸ πρότερον καὶ ὕστερον τῶν μορίων κίνησιν τοὺς τοιούτους συνίστησι σφυγμοὺς , ὥστ’ εἶναι σύνθετον τὴν γένεσιν αὐτῶν ἔκ τε τῶν ἀνωμάλων , κατὰ τὸ ποσὸν τῆς διαστολῆς ἐν διαφέρουσι μορίοις , καὶ τῶν μὴ ἅμα πάντα τὰ μόρια τῆς ἀρτηρίας ἐχόντων κινούμενα · οὐ μὴν εὕρηταί γέ πω καθ’ ἑαυτὴν ἡ τοιαύτη ἀνωμαλία , ὥστε τὸ πρότερον μόριον τῆς ἀρτηρίας πρότερον φαίνεσθαι κινούμενον , ἀλλ’ ὅταν γίγνηται , πάντως τις αὐτῇ καὶ τῶν ἄλλων τῶν προειρημένων μίγνυται . τὸ γὰρ ὑπ’ Ἐρασιστράτου λεγόμενον , ὡς ἀεὶ τὸ πρότερον φαίνεται κινούμενον , οὐ τὸ τῆς αἰσθήσεως πάθος διδάσκει . πᾶν γὰρ τοὐναντίον καὶ καταψεύδεται τοῦ φαινομένου , δόγματος δὲ ἕνεκα λέγεται , καθάπερ καὶ ἄλλα πολλὰ πολλοὶ τῶν δόγμασι συναγορευόντων ἀναπλάσαντες ἔγραψαν ὡς φαινόμενα μηδ’ ὄναρ πώποτε πεφηνότα .
Lemmas: ἄλλος γένος ἀνωμαλία ὁ κατά εἷς σφυγμός ὁ κυματώδης καλέω , ὅς ὁ ἰδέα δηλόω μέν ἱκανός καί αὐτός ὁ ὄνομα , κακός δέ οὐδείς ὑπέρ σαφήνεια λέγω τις καί ἐγώ . οὐ ἅμα φαίνω κατά ὁ τοιοῦτος ἀνωμαλία ὁ ἀρτηρία πᾶς διαστέλλω , ἀλλά ὁ μέν τις πρῶτος αὐτός , ὁ δέ δεύτερος , ὁ δέ τρίτος , ὁ δέ τέταρτος . καί οὐδέ οὗτος ὡς τυγχάνω , ἀλλά σύν ὁ ὁ ἔπαρσις κυματώδης γίγνομαι , ὁ δεύτερος κῦμα ἀεί ὁ πρότερος ἐκδέχομαι , καί ὅπῃ διαφέρω ὁ διακόπτω κίνησις ὁ τοιοῦτος εἶδος ὁ ἀνωμαλία , οὐ χαλεπός φωράω . ὁ γάρ ὁ πρότερος μέρος ὁ ἀρτηρία διαστολή ὁ ὁ δεύτερος διαδέχομαι , μηδείς ἀκίνητος μόριον μεταξύ πίπτω , ἀλλά ἐγγύς μέν ἀκινησία ἔχω ὁ κῦμα ὁ πέρας , οὐ μήν παντελής γε φωράω ἄν ἡσυχία οὐδείς μόριον , ὁ γάρ συνάπτω ὁ κίνησις εἰς ὕψος , οἷος κυματώδης ἀνάστασις , οὐ εἰμί ἀκίνητος παντελής , ἀλλά βραχύς γοῦν τις διασῴζω κίνησις . διαφέρω δέ ὁ σκωληκίζω ὁ σφυγμός οὗτος μέγεθος . ὁ γοῦν μέγας ὁ κυματώδης ἐπινοέω ἀεί μειόω εἰς οὕτως ποτέ μικρός ἀφικνέομαι , ὥστε ἀπορέω εἴτε κυματώδης , εἴτε σκωληκίζω εἰμί ἤδη . οὐ γάρ κατά ὁ ποιός ἔοικα ἀλλήλων διαφέρω , ἀλλά κατά ὁ ποσός . εἰμί δέ ὁ μέν τις κοινός ἀμφότερος τε αὐτός καί ὁ εἶδος ἅπας αὐτός , ὁ δέ ἴδιος ἑκάτερος . κοινός μέν ἀπό ὅς καί ὄνομα ἑκάτερος , ὁ μέν κυματώδης ὁ οἷος κῦμα ἐπανίστημι κατά ὁ ἀρτηρία , ἕτερος ἐπί ἕτερος , ὁ δέ σκωληκίζω σκώληξ ἔοικα πορεία , καί αὐτός ὁ ζῷον κυματώδης κινέω , καθά καί Δημόκριτος λέγω που περί ὁ τοιοῦτος διαλέγω , ὁ ὅσος κυματοειδής ἀνά ὁ πορεία πλάζω . καί δῆλος ὅτι ὁ ἀρχή ὁ ἐπιρροή ἄνωθεν εἰμί ἀεί καί τελευτάω πρός ὁ πέρας ὁ ἀρτηρία . οὗτος μέν οὖν ὁ κοινός . διαφορά δέ αὐτός ὁ κατά εἶδος ὧδε πως συνίστημι . τις μέν εἰς εὐθύς ὁ κῦμα φέρω ἔχω , τις δέ καί εἰς ὁ πλάγιος ἐκκλίνω , καί τις μέν ἐν βραχύς ὁ κατά ὁ μῆκος διάστασις ὁ ὕψος ἱκανός , τις δέ ἔμπαλιν ἐν μακρός ὁ διάστασις ὁ ὕψος ταπεινός , καί ὁ μέν πλατύς , ὁ δέ στενός , καί ὁ μέν ἰσοταχής , ὁ δέ οὐ . οὕτως δέ καί τόνος ὁ μέν μάλα , ὁ δέ ἥσσων μέτειμι ὁ κῦμα . ἐνίοτε δέ καί κατά πᾶς ἅμα ὁ λέγω διαφορά ὁ ἀνωμαλία συνίστημι . ἀλλά οὐδέ διά εἷς ἄλλος ὁ λέγω ἀνωμαλία οὕτως ὀνομάζω , οὐδέ εἰμί οὐδέ ἕτερος αὐτός , οὔτε ὁ κυματώδης οὔτε ὁ σκωληκίζω , ὁ εἰμί τοιοῦτος διά ἄλλος τις πλήν ὁ κατά ὁ ποσός ὁ διαστολεύς . οὗτος γάρ μόνος ὁ ἀνωμαλία προσλαμβάνω ὁ κατά ὁ πρότερος καί ὕστερον ὁ μόριον κίνησις ὁ τοιοῦτος συνίστημι σφυγμός , ὥστε εἰμί σύνθετος ὁ γένεσις αὐτός ἐκ τε ὁ ἀνώμαλος , κατά ὁ ποσός ὁ διαστολεύς ἐν διαφέρω μόριον , καί ὁ μή ἅμα πᾶς ὁ μόριον ὁ ἀρτηρία ἔχω κινέω · οὐ μήν εὑρίσκω γε πω κατά ἑαυτοῦ ὁ τοιοῦτος ἀνωμαλία , ὥστε ὁ πρότερος μόριον ὁ ἀρτηρία πρότερος φαίνω κινέω , ἀλλά ὅταν γίγνομαι , πάντως τις αὐτός καί ὁ ἄλλος ὁ προλέγω μείγνυμι . ὁ γάρ ὑπό Ἐρασίστρατος λέγω , ὡς ἀεί ὁ πρότερος φαίνω κινέω , οὐ ὁ ὁ αἴσθησις πάθος διδάσκω . πᾶς γάρ ἐναντίος καί καταψεύδομαι ὁ φαίνω , δόγμα δέ ἕνεκα λέγω , καθά καί ἄλλος πολύς πολύς ὁ δόγμα συναγορεύω ἀναπολάζω γράφω ὡς φαίνω μηδέ ὄναρ πώποτε φαίνω .