galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 1.17
Μεταβάντες δ’ ἐπὶ τὴν ἐν διαφέρουσι μορίοις , εἴπωμεν ἤδη καὶ τὰς ἐκείνης ἁπάσας διαφορὰς , πρώτας μὲν δύο , καθ’ ἃς ἢ συνεχής ἐστιν ἡ κίνησις , ἢ διαλείπουσα κατά τι , τὰς δ’ ἄλλας τὰς κατὰ μέρος ἐκ τῆς τούτων τομῆς συνισταμένας . ἡ μὲν γὰρ συνεχὴς ἤτοι ὁμαλής ἐστιν , ἢ ﻿ ἀνώμαλος . ἐμάθομεν γὰρ ὅπως ὁμαλὴς καὶ ἀνώμαλος ἀνωμαλία γίγνεται . τῆς μὲν οὖν ὁμαλοῦς , ἢ ἐκλύεσθαι τὸ τάχος , ἢ ἐπιτείνεσθαι ἀναγκαῖον ἑξαχῇ , καθάπερ μικρῷ πρόσθεν ἐλέχθη , τῆς δ’ ἀνωμάλου πλείους εἰσὶν αἱ διαφοραὶ παρὰ τὸ μακρὸν , ἢ βραχὺν , ἢ σύμμετρον κατὰ τὸ μῆκος εἶναι τὸν σφυγμόν . τοῖς μὲν γὰρ δύο δακτύλοις ὑποπιπτούσης τῆς κινήσεως ἕξ ἔσονται διαφοραὶ , τοῖς δὲ τρισὶ τέσσαρες καὶ εἴκοσι , τοῖς δὲ τέσσαρσιν ὀκτὼ καὶ ἑβδομήκοντα . ὅπως μὲν οὖν εἰ τοῖς δύο δακτύλοις ἡ κίνησις ὑποπίπτοι , τὰς διαφορὰς ἓξ ἀναγκαῖον γενέσθαι , καὶ εἰ τοῖς τρισὶ , τέσσαρας καὶ εἴκοσι , τὰ προγεγραμμένα δύο διαγράμματα διδάσκει . πῶς δὲ καὶ εἰ τοῖς τέσσαρσιν , ὀκτὼ καὶ ἑβδομήκοντα , μάθοις ἂν , εἰ πρότερον γνοίης ὅτι τεττάρων πραγμάτων ὡντινωνοῦν τρεῖς ἑκάστου διαφορὰς ἔχοντος ἀνάγκη τὰς πάσας συζυγίας γενέσθαι μίαν καὶ ὀγδοήκοντα . τοῦτο δ’ οὐ χαλεπὸν εὑρεῖν ἐκ τοῦ γιγνώσκειν , ὅτι τῶν τρεῖς ἐχόντων διαφορὰς ἑπτὰ καὶ εἴκοσι συζυγίαι γίνονται . προσελθόντος γὰρ τοῦ τετάρτου τρεῖς ἔχοντος διαφορὰς , εὔλογόν ἐστι μίαν καὶ ὀγδοήκοντα γενέσθαι τὰς πάσας , ὧν εἰ ἀφέλοιμεν τρεῖς τὰς ὁμαλοὺς ποιούσας τοὺς σφυγμοὺς , οἱ λοιποὶ δηλονότι ὀκτὼ καὶ ἑβδομήκοντα γενήσονται . κατὰ ταὐτὰ δὲ τοῖς προγεγραμμένοις δύο διαγράμμασι δῆλον , ὡς καὶ τούτων τῶν εἴκοσι μὲν καὶ τεττάρων τινὲς τοῖς ἓξ τοῖς πρώτοις οἱ αὐτοὶ γενήσονται , τῶν δὲ ὀκτὼ καὶ ἑβδομήκοντα τοῖς τέσσαρσι καὶ εἴκοσιν , ὅτι τε καθάπερ ἐπ’ ἐκείνων , οὕτω καὶ ἐπὶ τούτων αἱρέσεις δύο γενήσονται , τῶν μὲν οἰομένων κοινωνεῖν ἀλλήλοις τὰ διαγράμματα , τῶν δὲ μή .
Lemmas: μεταβαίνω δέ ἐπί ὁ ἐν διαφέρω μόριον , λέγω ἤδη καί ὁ ἐκεῖνος ἅπας διαφορά , πρῶτος μέν δύο , κατά ὅς ἤ συνεχής εἰμί ὁ κίνησις , ἤ διαλείπω κατά τις , ὁ δέ ἄλλος ὁ κατά μέρος ἐκ ὁ οὗτος τομή συνίστημι . ὁ μέν γάρ συνεχής ἤτοι ὁμαλής εἰμί , ἤ ﻿ ἀνώμαλος . μανθάνω γάρ ὅπως ὁμαλής καί ἀνώμαλος ἀνωμαλία γίγνομαι . ὁ μέν οὖν ὁμαλής , ἤ ἐκλύω ὁ τάχος , ἤ ἐπιτείνω ἀναγκαῖος ἑξαχῇ , καθά μικρός πρόσθεν λέγω , ὁ δέ ἀνώμαλος πολύς εἰμί ὁ διαφορά παρά ὁ μακρός , ἤ βραχύς , ἤ σύμμετρος κατά ὁ μῆκος εἰμί ὁ σφυγμός . ὁ μέν γάρ δύο δάκτυλος ὑποπίπτω ὁ κίνησις ἕξ εἰμί διαφορά , ὁ δέ τρεῖς τέσσαρες καί εἴκοσι , ὁ δέ τέσσαρες ὀκτώ καί ἑβδομήκοντα . ὅπως μέν οὖν εἰ ὁ δύο δάκτυλος ὁ κίνησις ὑποπίπτω , ὁ διαφορά ἕξ ἀναγκαῖος γίγνομαι , καί εἰ ὁ τρεῖς , τέσσαρες καί εἴκοσι , ὁ προγράφω δύο διάγραμμα διδάσκω . πῶς δέ καί εἰ ὁ τέσσαρες , ὀκτώ καί ἑβδομήκοντα , μανθάνω ἄν , εἰ πρότερος γιγνώσκω ὅτι τέσσαρες πρᾶγμα ὅστις τρεῖς ἕκαστος διαφορά ἔχω ἀνάγκη ὁ πᾶς συζυγία γίγνομαι εἷς καί ὀγδοήκοντα . οὗτος δέ οὐ χαλεπός εὑρίσκω ἐκ ὁ γιγνώσκω , ὅτι ὁ τρεῖς ἔχω διαφορά ἑπτά καί εἴκοσι συζυγία γίγνομαι . προσέρχομαι γάρ ὁ τέταρτος τρεῖς ἔχω διαφορά , εὔλογος εἰμί εἷς καί ὀγδοήκοντα γίγνομαι ὁ πᾶς , ὅς εἰ ἀφαιρέω τρεῖς ὁ ὁμαλός ποιέω ὁ σφυγμός , ὁ λοιπός δηλονότι ὀκτώ καί ἑβδομήκοντα γίγνομαι . κατά αὐτός δέ ὁ προγράφω δύο διάγραμμα δῆλος , ὡς καί οὗτος ὁ εἴκοσι μέν καί τέσσαρες τις ὁ ἕξ ὁ πρῶτος ὁ αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ ὀκτώ καί ἑβδομήκοντα ὁ τέσσαρες καί εἴκοσι , ὅτι τε καθά ἐπί ἐκεῖνος , οὕτως καί ἐπί οὗτος αἵρεσις δύο γίγνομαι , ὁ μέν οἴομαι κοινωνέω ἀλλήλων ὁ διάγραμμα , ὁ δέ μή .