galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 4.2
Ἔστω δὴ τοῦτ’ αὐτὸ τὸ πρῶτον καὶ σαφέστατον ὁ σφυγμός . εἰ γὰρ ἐπὶ τούτου δείξαιμι , πόσην ἐποιήσαντο ματαιολογίαν , οὐδὲ περὶ τῶν ἄλλων ἔτ’ ἄδηλος ὁ λόγος μενεῖ . τὸν γοῦν σφυγμὸν κίνησιν ἀρτηριῶν ὡρίσαντό τινες , οἷς ἀντιλέγοντες ἔνιοι πρῶτον μὲν ἡμαρτῆσθαι τὸν ὅρον ἔφασαν , ἐπειδὴ παραλέλειπται τὸ , καὶ τῆς καρδίας . ἐχρῆν γὰρ οὕτως ὁρίσασθαι · σφυγμός ἐστιν ἀρτηριῶν καὶ καρδίας κίνησις . ἔνιοι δὲ οὐ καρδίας φασὶ δεῖν , ἀλλὰ τοῦ τῆς καρδίας ἀρτηριώδους μέρους προστιθέναι , ὡς γίνεσθαι τὸν ὅρον τοιοῦτον , σφυγμός ἐστι κίνησις ἀρτηριῶν καὶ τῆς κατὰ τὴν καρδίαν ἀρτηριώδους κοιλίας , ἢ νὴ Δί’ οὕτως · σφυγμός ἐστι κίνησις ἀρτηριῶν καὶ τῆς ἀρτηριώδους κοιλίας τῆς καρδίας . οἷς αὖθις ἕτεροι μεμφόμενοι κακῶς εἰρῆσθαί φασι τὸν σφυγμὸν κίνησιν ἁπλῶς · εἶναι γὰρ καὶ ἄλλας κινήσεις ἀρτηριῶν καὶ καρδίας , οἶον τήν τε πεπτικὴν τοῦ ﻿ περιεχομένου κατ’ αὐτὰς αἵματος , ἑλκτικήν τε τούτου καὶ προσθετικὴν , ἀποκριτικήν τε τῶν περιττωμάτων . ἐχρῆν οὖν , φασὶ , προσκεῖσθαι τῷ ὅρῳ τὸ τῆς τῶν σφυγμῶν κινήσεως εἶδος , ἵν’ ἴδιος αὐτῶν ᾖ καὶ μὴ πολλῶν κινήσεων κοινός . καὶ τοίνυν αὐτοὶ τὸν ὅρον ἐποιήσαντο τοιόνδε · σφυγμός ἐστιν ἀρτηριῶν καὶ καρδίας διαστολή τε καὶ συστολὴ , καὶ δηλονότι καὶ τούτου πάλιν αὐτοῦ τοῦ ὅρου τοσαῦται γεγόνασιν ἐπανορθώσεις , ὅσαι τοῦ πρόσθεν , ἐνίων μὲν αὐτῷ προστιθέντων καὶ τὸ τῆς καρδίας , ἐνίων δ’ οὐχ ἁπλῶς καρδίας , ἀλλὰ τοῦ κατ’ αὐτὴν ἀρτηριώδους γένους , ἐνίων δὲ τῆς ἀρτηριώδους κοιλίας τῆς ἀριστερᾶς . εἰσὶ γὰρ οἳ καὶ τοῦτο προσέθεσαν , ὡς γίνεσθαι τοὺς ὅρους τοσούτους · σφυγμός ἐστιν ἀρτηριῶν καὶ καρδίας διαστολή τε καὶ συστολή . σφυγμός ἐστιν ἀρτηριῶν , καὶ τοῦ τῆς καρδίας ἀρτηριώδους μέρους διαστολή τε καὶ συστολή . σφυγμός ἐστιν ἀρτηριῶν καὶ τῆς ἀρτηριώδους κοιλίας τῆς καρδίας διαστολή τε καὶ συστολή . πολεμοῦσι δὲ τούτοις ἅπασιν ἕτερος χορὸς ἀνδρῶν , οὐ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς μήνιγγας σφύζειν λέγοντες · ἔνιοι δὲ καὶ τὸν ἐγκέφαλον · ἄλλοι δὲ ἀμφότερον · τινὲς δὲ πρώτως μὲν τὸν ἐγκέφαλον , κατὰ συμβεβηκὸς δὲ τὰς μήνιγγας · ἄλλοι δὲ αὖ πάλιν οὔτε τὰς μήνιγγας οὔτε τὸν ἐγκέφαλον ἡγοῦνται σφύζειν πρώτως , ἀλλὰ ταῖς μὲν ἀρτηρίαις ὑπάρχειν τοῦτο , κατὰ συμβεβηκὸς δ’ ἐκείνοις . συνεξαίρεσθαι γὰρ αὐτὰ ταῖς ἐν αὐτοῖς ἀρτηρίαις φασὶ , παμπόλλαις οὔσαις . εἰ μὲν οὖν συνεξαίρεται μόνον , οὐδεμίαν αὐτὰ δύναμιν ἔχοντα τῆς προειρημένης τοιαύτης κινήσεως , οὐδὲν ἔτι δεήσει προστιθέναι τοῖς προειρημένοις ὅροις · εἰ δ’ ἔχει τινὰ δύναμιν οἰκείαν ὁμοίαν ταῖς ἀρτηρίαις , ἀναγκαῖον ἔσται μνημονεύειν κατὰ τὸν ὅρον ἐγκεφάλου καὶ μηνίγγων , ὡς γενέσθαι τὸν ὅλον ὁρισμὸν τοιόνδε , σφυγμός ἐστι διαστολὴ καὶ συστολὴ καρδίας καὶ ἀρτηριῶν ἐγκεφάλου τε καὶ μηνίγγων . εἰ δὲ τὸ ἕτερον αὐτῶν μόνον ἔχει τὴν τοιαύτην δύναμιν , ἐκείνου μόνου μνημονεύσομεν , ἤτοι γ’ οὕτω ποιοῦντες τὸν ὅρον · σφυγμός ἐστι διαστολὴ καὶ συστολὴ καρδίας καὶ ἀρτηριῶν καὶ μηνίγγων , ἢ οὕτω · σφυγμός ἐστι διαστολὴ καὶ συστολὴ καρδίας καὶ ἀρτηριῶν καὶ ἐγκεφάλου , καὶ καθ’ ἕκαστον γένος τῶν ἔμπροσθεν εἰρημένων ὅρων ὁμοία προσθήκη γενήσεται . τινὲς μὲν γὰρ , ὡς ἔφην , ἠρκέσθησαν εἰπεῖν · σφυγμός ἐστι διαστολὴ καὶ συστολὴ καρδίας καὶ ἀρτηριῶν · ἔνιοι δὲ οὐχ ἁπλῶς οὕτως , ἀλλ’ ἤτοι τῆς ἀρτηριώδους ἐν τῇ καρδίᾳ κοιλίας , ἢ τῆς ἀριστερᾶς , ἢ τοῦ μέρους αὐτῆς τοῦ ἀρτηριώδους προσέθεσαν . ἑκάστου δὴ τούτων τῶν ὅρων οἱ μὲν ἐγκέφαλον , οἱ δὲ μήνιγγας , οἱ δ’ ἀμφότερα προσθήσουσι · καὶ γενήσεται πλῆθος ὅρων οὐκ ὀλίγων . ἠμφισβήτηται δὲ οὐδὲν ἧττον αὐτοῖς καὶ περὶ τῶν τῆς καρδίας κοιλιῶν · ἔνιοι γὰρ ἡγοῦνται μὴ σφύζειν τὴν δεξιάν · εἰσὶ δὲ οἳ σφύζειν μὲν , οὐ μὴν πρώτως οὐδὲ δι’ αὑτὴν , ἀλλὰ τῇ πνευματικῇ καλουμένῃ συγκινουμένην · ὥσθ’ ὅσοι τῆς ἀριστερᾶς κοιλίας τῆς καρδίας , ἢ τῆς ἀρτηριώδους , ἢ ὁπωσοῦν ἄλλως ὀνομάζοντες μνημονεύουσι , διενεχθήσονται τοῖς κατὰ τὴν δεξιὰν ἡγουμένοις σφύζειν . ἔτι δὲ μείζων ἄλλη διαφορὰ τοῖς ἰατροῖς ἐκ παλαιοῦ περὶ τῶν ἀρτηριῶν ἐγένετο , τινῶν μὲν ἡγουμένων αὐτὰς ἐξ ἑαυτῶν σφύζειν , σύμφυτον ἐχούσας ὁμοίως τῇ καρδίᾳ τὴν τοιαύτην δύναμιν , ὧν ἐστι καὶ ὁ Πραξαγόρας , ἐνίων δὲ σφύζειν μὲν αὐτοῦ , τοῦ χιτῶνος αὐτῶν διαστελλομένου τε καὶ συστελλομένου , καθάπερ ἡ καρδία , τὴν δύναμιν δὲ οὐκ ἐχουσῶν σύμφυτον ᾗ τοῦτο δρῶσιν , ἀλλὰ παρὰ καρδίαν λαμβανουσῶν . ἧς γνώμης ἔχεται καὶ Ἡρόφιλος . Ἐρασιστράτῳ δὲ οὐδέτερον ἀρέσκει · βούλεται γὰρ ἔμπαλιν τῇ καρδίᾳ τὰς ἀρτηρίας σφύζειν , ἐκείνης μὲν , ὅτε διαστέλλεται πληρουμένης τῇ πρὸς τὸ κενούμενον ἀκολουθίᾳ , τῶν δὲ ἀρτηριῶν , ὅτε πληροῦνται διαστελλομένων , πληροῦσθαι δὲ αὐτὰς τοῦ παρὰ καρδίας ἐπιπεμπομένου πνεύματός φησιν . ἅμα μὲν οὖν ἀναγκαῖόν ἐστιν ἀμφότερα γίνεσθαι , τήν τε διαστολὴν καὶ τὴν πλήρωσιν αὐτῶν , ἡγεῖσθαι δὲ τὸ ἕτερον θατέρου λόγον αἰτίας ἔχον ἐν μὲν τῇ καρδίᾳ τὴν διαστολὴν , ἐν δὲ ταῖς ἀρτηρίαις τὴν πλήρωσιν , ὥσπερ ὁρᾶται κᾀπὶ τῶν ἐκτός . αἱ μὲν γὰρ τῶν χαλκέων φῦσαι διότι διαστέλλονται , διὰ τοῦτο πληροῦνται , οἱ σάκκοι δὲ καὶ οἱ θύλακοι καὶ οἱ ἀσκοὶ διότι πληροῦνται , διὰ τοῦτο διαστέλλονται . τὸν ὁρισμὸν οὖν εἴπερ ὅλην τὴν οὐσίαν ἀκριβῶς τοῦ πράγματος μέλλει δηλώσειν , οὐδὲν αὐτῆς τῶν κυριωτάτων παραλείπειν προσήκει · τῆς δ’ οὐσίας ἀμφισβητουμένης , ἀναγκαῖον ἔσται καθ’ ἑκάστην αἵρεσιν ἴδιον ὁρισμὸν γίνεσθαι · ὥστε τοῖς Ἐρασιστρατείοις οὕτως ὁριστέον ἐστὶν , ὡς ἐνδείκνυσθαι τὸ ἴδιον ἐξ Ἐρασιστράτου δόγμα περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν οὐσίας , τοῖς δ’ Ἡροφιλείοις , ὡς τὸ ἴδιον Ἡροφίλῳ , καὶ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ὡσαύτως οἰκεῖον ἑκάστοις ἐστὶν ὅρον ποιητέον τῷ σφετέρῳ δόγματι . τοῦτο δὲ εὐθέως αὐτὸ οὐδεὶς σχεδὸν αὐτῶν ἐπίσταται , καὶ τούτου γ’ ἔτι μᾶλλον ἀναγκαῖον ἐγνῶσθαι δύο γένη τὰ πρῶτα τῶν ὁρισμῶν εἶναι , τὸ μὲν ἕτερον ἐξηγούμενον σαφῶς τὴν τοῦ πράγματος ἔννοιαν , ἣν ἔχουσιν οἱ ὀνομάζοντες αὐτὸ , τὸ δ’ ἕτερον , ὡς εἴρηται , τὸ τὴν οὐσίαν διδάσκον . ἀρετὴ δ’ ἑκατέρου τῶν ὅρων ἰδία τοῦ μὲν τὴν ἔννοιαν ἑρμηνεύοντος ὁμολογεῖσθαί τε πᾶσι τοῖς ὁμοφώνοις καὶ μὴ προσάπτεσθαι τῆς οὐσίας τοῦ πράγματος , τοῦ δὲ τὴν οὐσίαν διδάσκοντος ὁμολογεῖν μὲν τῷ κατὰ τὴν ἔννοιαν , ἕτερον δὲ ὑπάρχειν αὐτῷ . πρῶτον οὖν τοῦτό σοι γιγνέσθω γνώρισμα τῶν εἰκῆ φλυαρούντων , ὅταν ἕνα τοῦ προκειμένου πράγματος ἀκούσῃς αὐτῶν λεγόντων ὅρον . ἐπὶ τινῶν μὲν γὰρ οὐ δύο μόνον , ἀλλὰ καὶ τρεῖς καὶ τέτταρας ἄμεινόν ἐστι ποιεῖσθαι · πρῶτον μὲν ﻿ τὸ ὁμολογούμενον ἅπασι τοῖς ὁμοφώνοις , ὅστις οὐδὲν ἀποφαίνεται περὶ τῆς τοῦ πράγματος οὐσίας , ἐπὶ ψιλῆς καταμένων τῆς ἐννοίας · ἕτερον δ’ ἐπ’ αὐτῷ , βραχύ μέν τι τῆς ἐννοίας ἀποχωροῦντα , βραχὺ δέ τι καὶ τῆς οὐσίας ἐφαπτόμενον · καὶ τρίτον ἐπὶ τῷδε , πλέον μὲν ἤδη τῆς ἐννοίας , πλέον δὲ καὶ τῆς οὐσίας ἑρμηνεύοντα · καὶ τέταρτον ἐπ’ αὐτοῖς τὸν τὴν οὐσίαν ὅλην διδάσκοντα . τοῦτον μὲν οὖν δείκνυσθαι δεῖ τὴν ἀναφορὰν ἐπὶ τὸν τρίτον ἔχοντα , τοῦτον δ’ αὖ πάλιν ἐπὶ τὸν δεύτερον , κᾀκεῖνον αὖθις ἐπὶ τὸν πρῶτον , αὐτὸν δὲ τὸν πρῶτον ἐξ αὐτοῦ πιστεύεσθαι , φαινομένων ἐναργῶς πραγμάτων ἑρμηνείαν ἔχοντα . διὸ καὶ λόγον αὐτὸν ὀνοματώδη κέκληκεν ὁ Ἀριστοτέλης , ὡς εἰ καὶ λόγον ὀνόματος ἑρμηνευτικὸν εἰρήκει . τὸν δ’ ἕτερον ὅρον , οὐσιώδη τινὲς ἐκάλεσαν , λόγον εἶναί φησιν τὸν τί εἶναι δηλοῦντα . τί μὲν γάρ ἐστιν ἑκάστῳ τῶν ὁριζομένων τὸ εἶναι τοῦτον ἑρμηνεύειν φησὶ , τὰ συμβεβηκότα δὲ ἰδίως αὐτῷ συνδιέρχεσθαι τὸν ἐννοηματικόν . ὑπολαμβάνει δὲ καὶ ἄλλον ὁρισμὸν εἶναι τὸν καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος διδάσκοντα . καὶ τί με δεῖ λέγειν μακρότερον ἔτι περὶ τηλικούτων πραγμάτων , ἃ δυοῖν ἐδεήθη βιβλίων , τοῦ τρίτου καὶ τετάρτου τῶν ὑπομνημάτων ὧν ἐποιησάμην εἰς τὸ δεύτερον Ἀριστοτέλους τῶν δευτέρων ἀναλυτικῶν . ἐπ’ αὐτοῦ δέ σοι τοῦ σφυγμοῦ πειράσομαι δεῖξαι τούτων ἕκαστον ὅσον οἷόν τέ μοι διὰ βραχυτάτων · ὅστις δὲ οἷς εἶπον ὑπομνήμασι πρότερον ὡμίλησεν , οὗτος ῥᾷον ἀκολουθήσει τοῖς λεχθησομένοις . αἰσθανόμεθα κατ’ ἔνια μόρια τοῦ δέρματος κινήσεώς τινος , οὐ μόνον ἐπιβάλλοντες αὐτῷ τὴν ἁφὴν , ἀλλὰ καὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς ἐνίοτε . καὶ ἥδ’ ἡ κίνησις ἐπὶ πάντων φαίνεται τῶν ὑγιαινόντων ἐν πολλοῖς μέρεσι τοῦ σώματος , ὧν ἔν ἐστι καὶ τὸ κατὰ τὸν καρπὸν τῆς χειρός . ἐναργῶς μὲν οὖν ἀνιόντος τινὸς ἐκ βάθους ἐπὶ τὸ δέρμα καὶ πλήττοντος ἡμᾶς αἰσθανόμεθα , μετὰ δὲ τὴν πληγὴν ἐνίοτε μὲν ἀποχωροῦντος αὐτοῦ σαφῶς , εἶθ’ ἡσυχάζοντος , ἐνίοτε δ’ εὐθέως ἀπ’ ἀρχῆς ἡσυχάζοντος ἔμφασις γίγνεται , καὶ μετὰ ταῦτα πάλιν ἀνιόντος τε καὶ πλήττοντος , εἶτ’ αὖθις ἀπιόντος τε καὶ ἡσυχάζοντος , καὶ τοῦτο διὰ παντὸς ποιοῦντος , ἀφ’ ἧς ἂν ἡμέρας γεννηθῇ τις , ἕως θανάτου . τὴν τοιαύτην κίνησιν οἱ ἄνθρωποι πάντες ὀνομάζουσι σφυγμόν . καὶ ὅστις ἂν αὐτὴν διὰ ταχέως ἑρμηνεῦσαι δυνηθῇ , κάλλιστα τὸν ἐννοηματικὸν ὅρον ὁ τοιοῦτος ἐργάσεται , μήτε παραλιπὼν δηλονότι μήτε προστιθεὶς ἐκ περιττοῦ παρ’ ἃ διῆλθον ἀρτίως . εἰ δέ γέ τι προσθείη , κᾂν ᾖ σμικρὸν , εἰ μὲν ἄχρηστον εἴη τὸ προστιθέμενον , ἀδολεσχήσει μάτην , εἰ δὲ χρήσιμον , ἀποχωρήσει κατ’ ἐκεῖνο τῆς ἐννοίας ἐπὶ τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος · οἷον εἰ φαίη τὴν τῶν ἀρτηριῶν τοιάνδε κίνησιν εἶναι σφυγμόν . ὁ γὰρ τοιοῦτος ὅρος οὐ τὴν κίνησιν μόνον , ἀλλὰ καὶ τίνων ἐστὶν ἑρμηνεύει , καίτοι τῶν ἰδιωτῶν ὅτι μέν ἐστί τις ἐν τῷ σώματι τοιάδε κίνησις ἐναργῶς αἰσθανομένων , ἀγνοούντων δ’ αὐτὸ τὸ κινούμενον σῶμα . εἰ δέ τις οὐ μόνον εἶδε τὴν ἀρτηρίαν γυμνώσας τοῦ δέρματος ἁπλῶς οὑτωσὶ κατὰ τὴν ἔξωθεν αὐτῆς περιγραφὴν , ἀλλὰ καὶ τοὺς χιτῶνας , ὁπόσοι τέ εἰσι καὶ ὁποῖοι , κατεσκέψατο , περαιτέρω προὐχώρησεν οὗτος ἢ κατὰ τὴν ἔννοιαν , ἔτι καὶ μᾶλλον ἐκείνου τοῦ πρόσθεν , ὃς ἔξωθεν αὐτὴν ἑώρα μόνον . εἰ δὲ δὴ καὶ τὴν δύναμιν εὕροι , καθ’ ἣν αἱ ἀρτηρίαι σφύζουσι , καὶ πότερον ἐξ ἑαυτῶν ἔχουσι τὴν ἀρχὴν τῆς κινήσεως , ἢ παρὰ τῆς καρδίας , καὶ εἰ παρὰ ταύτης , ὅπως ἆρά γε πνευματικὴν ὕλην ἐπιπεμπούσης κατὰ τὴν ἐντὸς κοιλότητα τῶν ἀγγείων , ἢ δύναμίν τινα διὰ τῶν χιτώνων αὐτῶν , ἔτι τε πρὸς τούτοις , ἥ τίς ποτέ ἐστιν ἡ χρεία τῆς κινήσεως αὐτῶν , οὗτος ἀκριβῶς εἴσεται τὴν οὐσίαν ὅλην τῆς τῶν σφυγμῶν γενέσεως . οὐ μὴν ἅπαντά γε ταῦτα δυνατὸν ὅρῳ περιλαβεῖν · οὐ γὰρ βούλονται μακροὺς εἰς τοσοῦτον γίνεσθαι τοὺς ὅρους οἱ χαίροντες αὐτοῖς · ὥστε οὐδέ ἐστι πᾶς ὄρος σφυγμῶν οὐσιώδης ἀκριβῶς , ἢ πάνυ μακρὸς ἔσται . πρόσκειται δὲ τῷ λόγῳ τὸ ἀκριβῶς , ὅτι τῶν κατὰ τὴν οὐσίαν ἄλλος ἄλλο προσθέντες ἔνιοι τῶν νεωτέρων ἰατρῶν οὐσιώδη νομίζουσιν ὅρον εἰρηκέναι τοῦ σφυγμοῦ , πρὸς τῷ κᾀκεῖνο μέγιστον ἡμαρτηκέναι , τὸν μόνον εἰρηκέναι τὸ ὁριζόμενον ὑπ’ αὐτῶν οὐσιώδη , μὴ προειρημένου τοῦ κατὰ τὴν ἔννοιαν , ὃς ἐν τοῖς περὶ τούτων λογισμοῖς ἡμῖν ἐπιδέδεικται κριτήριον γενόμενος τοῦ κατὰ τὴν οὐσίαν . ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτ’ αὐτὸ γινώσκοντες , εἰκότως ἀποφαίνονται τὸ δόξαν ἀλόγως ἑαυτοῖς . ἀρξώμεθα οὖν αὖθις ἀπὸ τῶν ἐννοηματικῶν ὅρων , οὓς οὐδὲν ἔφαμεν ἑρμηνεύειν πλέον ὧν ἅπαντες ἄνθρωποι γινώσκουσιν . ἔοικε δ’ οὐδεὶς εἰρῆσθαι τοιοῦτος οὐδ’ ὑπὸ τῶν ἐμπειρικῶν , οἷς ἔπρεπε μάλιστα πάντων ὅροις χρῆσθαι τοιούτοις , οὓς οἱ δεινοὶ περὶ τὰς προσηγορίας οὐδ’ ὅρους ἀξιοῦσιν , ἀλλ’ ὑπογραφάς τε καὶ ὑποτυπώσεις ὀνομάζειν . ἐγένοντο δ’ ἂν αἱ ὑπογραφαὶ τοιαίδε τινές . κίνησις ἀπροαίρετος ἔν τισι μορίοις ὑπάρχουσα τῶν ἐναίμων ζώων ἡσυχίᾳ διακοπτομένη . καὶ μὲν δὴ καὶ εἰ φυσικὴν εἴποι τις τὴν κίνησιν , ἢ οὐχ ἑκουσίαν , ἢ οὐ καθ’ ὁρμὴν , οὐ διοίσει . εἰ δὲ καὶ ὅτι κατὰ τὰ σμικρὰ μόρια γίνεται τοῦ δέρματος , ἢ ὅτι βραχυχρόνιος , ἐν τῷ τῆς ὑπογραφῆς λόγῳ περιλάβοι , τελεώτερον ἀποδώσει τὴν ἔννοιαν . εἰ οὐδὲ καὶ τὰς τῶν σοφιστῶν ἐπηρείας φυλάττοιτο , προσθήσει τῷ τῆς κινήσεως ὀνόματι τὸ αἰσθητή · καίτοι γε αἱ τοιαῦται προσθῆκαι δειλίας ἀλόγου μᾶλλόν εἰσιν ἢ ἀσφαλείας εὐλόγου σημεῖον . τὸ γὰρ τῆς κινήσεως ὄνομα πάντες ἄνθρωποι κατὰ τῆς ἐναργῶς φαινομένης αἰσθήσει λέγειν εἰώθασιν , ἐπεί τοι τὰς λόγῳ θεωρητὰς ἔστι τις λόγος πιθανὸς ἐπιδεικνὺς ὑπάρχειν ἀεὶ τοῖς σώμασιν ﻿ ἅπασιν , κᾂν μὴ φαίνηται κινούμενα . καὶ αὐτὸ δὲ τοῦτο τὸ αἰσθητὸν ὄνομα δύο σημαίνει , τό θ’ ὑποπίπτειν αἰσθήσει πρᾶγμα νῦν ἤδη , καθ’ ὃν ἂν λέγοιτο χρόνον , ἕτερόν τε πρὸς τούτῳ τὸ δυνάμενον αἰσθητὸν γενέσθαι , κᾂν νῦν ᾖ μηδέπω · καθ’ ὃ καὶ τὸν ἐν τῷ βυθῶ λίθον αἰσθητὸν εἶναι λέγομεν ὅσον ἑαυτῷ , διὰ τὸ τῆς φύσεως εἶναι δηλονότι τῶν αἰσθητῶν . ἡ τοίνυν αἰσθητὴ κίνησις , ἔν τισι μέρεσι τοῦ σώματος ἕως ἂν ζῶμεν ἡμῖν φαινομένη , σφυγμὸς ὀνομάζεται · διακόπτεται δὲ , ὡς ἔφην , ἡσυχίᾳ . τοῦτο γὰρ ἀσφαλὲς εἶναι νομίζουσι λέγειν μᾶλλον ἔνιοι τῶν ἰατρῶν ἤπερ ἐκ διαστολῆς τε καὶ συστολῆς συγκεῖσθαι τὴν ὅλην κίνησιν , καίτοι γε οὕτως ἔχει τὸ φαινόμενον ἐναργῶς , εἰς ὕψος τε καὶ πλάτος καὶ μῆκος ἐκτεινομένης τῆς κινήσεως ἐπὶ τῶν ἰσχνῶν τε καὶ μεγαλοσφύκτων . ἕτεροι δὲ τούτων ἀτολμότεροι τῶν ἰδίων παθῶν τῆς ἁφῆς αἴσθησιν αὐτοῖς εἶναί φασι , δεδιότες ἀποφήνασθαι περί τινος τῶν ἐκτὸς ὡς ὑπάρχοντος , ἐκ τῆς τῶν σκεπτικῶν καὶ ἀπορητικῶν ὀνομαζομένων ἀγωγῆς ἐπὶ τοῦτό γε ἠγμένοι . τούτους μὲν οὖν ἀπολειπτέον ἡμῖν ἐστιν . ἴσως γὰρ οὐδ’ ὅτι φαίνεταί τις αὐτοῖς κίνησις ἀποφήνασθαι τολμήσουσιν , εἰ τὰ πάντα πείθοιντο τοῖς ἀπορητικοῖς . ἐκείνων γοῦν ἔνιοι φασὶν οὐδὲ τὰ σφῶν αὐτῶν πάθη βεβαίως γινώσκειν , οὓς καλοῦσιν εἰκότως ἀγροικοπυῤῥωνείους . ἐπὶ δὲ τοὺς ὁμολογοῦντας πεπεῖσθαι κίνησιν ὁρᾷν ἐναργῶς ὑπὸ τῷ δέρματι σώματός τινος εἰς μῆκος καὶ πλάτος καὶ βάθος ἐκτεινομένου μεταβάντες , ἐπειδὴ μετριώτεροι τῶν ἄλλων εἰσὶ , παρακαλέσομεν αὐτοὺς διαιρεθέντος τοῦ δέρματος , ἢ κατὰ τὴν ἡμετέραν προαίρεσιν , ἢ κατὰ τύχην ποτὲ , σκέψασθαι , τί ποτ’ ἐστὶ τὸ φαινόμενον ὑπ’ αὐτῷ κινεῖσθαι . δῆλον γὰρ ὅτι παραπλήσιον ἀγγεῖον ὄψονται τῇ φλεβὶ , πλὴν ὅσῳ τὸν χιτῶνα διττόν τε καὶ πολὺ ῥωμαλεώτερον ἔχον , ὃ καλοῦμεν ἀρτηρίαν . ὄψονται δὲ ἐναργῶς καὶ τὸ πρόσθεν αὐτοῖς ἀμυδρῶς ὁρώμενον , ὡς κατὰ κύκλον τοῦτο τὸ ἀγγεῖον διαστέλλεται . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ἥ τε καρδία γυμνωθεῖσα φανεῖται κινουμένη καὶ ὁ ἐγκέφαλος , ὥστε τολμῆσαί ποτε λέγειν αὐτοὺς , τὴν ὁρωμένην κίνησιν ἐν τῇ τῶν σφυγμῶν γενέσει περὶ σώματα γίνεσθαι τὰ προειρημένα . πότερα δὲ πρώτως τε καὶ καθ’ αὑτὸ ἡ δεξιὰ κοιλία τῆς καρδίας , ἢ συγκινουμένη τῇ ἀριστερᾷ , κατὰ τὸν αὐτὸν ἐκείνῃ ῥυθμὸν φαίνεται σφύζουσα , παραιτήσεται ζητεῖν ὁ κατὰ τὴν πρώτην μετάβασιν ἀπὸ τῆς ἰδιωτικῆς ἐννοίας ἐπὶ τὴν οὐσίαν προερχόμενος . ὡσαύτως δὲ κᾀπὶ τοῦ κατὰ τὸν ἐγκέφαλον φαινομένου σφυγμοῦ παραιτήσεται ζητεῖν , εἴτε πρώτως τε καὶ ἐξ ἑαυτοῦ τὴν ἐνέργειαν ἔχει ταύτην εἴτε συνεξαιρόμενος ταῖς κατ’ αὐτὸν ἀρτηρίαις , πολλαῖς καὶ μεγάλαις οὔσαις . ὁ δ’ ἐπὶ μᾶλλον τοῦδε τολμῶν ἀποφήνασθαι περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν οὐσίας καὶ τοῦτο προσθήσει . τέλεον δ’ ἄν τις ὁρισμὸν ποιοῖτο τοῦ σφυγμοῦ προσθεὶς τοῖς εἰρημένοις τὴν χρείαν τῆς γενέσεως αὐτῶν , ἣν ἡμεῖς ἐν τῷ περὶ χρείας σφυγμῶν ὑπομνήματι φυλακήν τε τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἔφαμεν εἶναι , γινώσκοντος δηλονότι τοῦ τὸν τοιοῦτον ὅρον ποιουμένου , κατὰ τίνα τρόπον γίνεται τὸ φυλάττεσθαι τὴν συμμετρίαν τῆς ἐμφύτου θερμασίας , ἆρά γε τῷ ῥιπίζεσθαι κατὰ τὴν κίνησιν , ἢ διὰ τὴν πρόσπτωσιν τοῦ ψύχοντος ἀέρος συναγομένης , ὡς μὴ διαφορεῖσθαι ῥᾳδίως , ἢ καθαιρομένης τὸ καπνῶδές τε καὶ λιγνυῶδες περίττωμα . χρεία δ’ ἐδείχθη τῆς κατὰ τὰς ἀρτηρίας πνευματικῆς οὐσίας καὶ πρὸς τὴν τοῦ ψυχροῦ πνεύματος γένεσιν . τῆς δ’ οὐσίας τῶν σφυγμῶν ἐστι καὶ πότερον , ὅταν αἱ ἀρτηρίαι διαστέλλωνται , τηνικαῦθ’ ἕλκεσθαι συμβαίνει τὰς ὕλας αὐτὰς , ἢ ὅταν συστέλλωνται . καὶ πάλιν περὶ τοῦ ἐκκρίνεσθαί τι τῶν ἀρτηριῶν ὁ αὐτὸς λόγος . ἡμεῖς γὰρ ἐδείξαμεν , ἕλκεσθαι μὲν διαστελλομένων , ἐκκρίνεσθαι δὲ συστελλομένων . οἱ δ’ ἀπὸ τῆς πνευματικῆς καλουμένης αἱρέσεως συστελλομένων μὲν ἕλκεσθαι νομίζουσι , διαστελλομένων δ’ ἐκκρίνεσθαι . προσθήσει δ’ ἄλλος τούτοις ὁριζόμενος τὸν σφυγμὸν καὶ τὴν ποιητικὴν αἰτίαν αὐτοῦ . περὶ ἧς αὐτῆς ἐζήτηται , πότερον ζωτική τίς ἐστιν , ἢ ψυχικὴ δύναμις , ἢ ὅλως οὐδὲ δύναμις , ὡς Ἀσκληπιάδης κατασκευάζει . δῆλον οὖν ἐστιν , ὡς ὁ οὐσιώδης ὀνομαζόμενος ὅρος , ὅσπερ ἐστὶ λόγος διδασκαλικὸς τῆς τοῦ πράγματος οὐσίας , τό τε γένος ἐρεῖ τοῦ σφυγμοῦ καὶ τὰς διαφορὰς , τήν τε χρείαν τῆς γενέσεως καὶ τὴν ποιητικὴν αἰτίαν , ἔτι τε πρὸς τούτοις ὑλικὴν , ἢ ὀργανικὴν , ἢ ὅπως ἄν τις ὀνομάζειν ἐθέλῃ · οἷον τὸ μὲν γένος ἤτοι κίνησιν , ἢ ἐνέργειαν , ἢ πάθος ἀρτηριῶν , τὰς δὲ διαφορὰς , ὅτι κατὰ διαστολὴν καὶ συστολὴν καὶ ὅτι χωρὶς προαιρέσεως , τὴν δὲ χρείαν , ὅτι τῆς ἐμφύτου θερμασίας ἕνεκεν , ἢ πνεύματος ζωτικοῦ γενέσεως , ἢ καὶ νὴ Δία ψυχικοῦ , τὴν ποιητικὴν δ’ αἰτίαν , ὅτι δύναμίς τίς ἐστι διαστέλλουσα τήν τε καρδίαν καὶ τὰς ἀρτηρίας , ἤτοι ζωτική τις , ἢ ψυχικὴ , ἢ ἀμφότερα , τὴν ὑλικὴν δὲ καὶ ὀργανικὴν , τὴν κατασκευὴν τῶν ἀρτηριῶν , εἰς ἣν εἶπον ἐνέργειαν ἐπιτηδείαν δεῖξαι . καὶ γενήσεται δηλονότι καθ’ ἑκάστην αἵρεσιν λογικὴν ἴδιος ὅρος . ὁ μὲν γὰρ Ἐρασίστρατος ἐρεῖ τὸν σφυγμὸν εἶναι κίνησιν ἀρτηριῶν κατὰ διαστολὴν καὶ συστολὴν ὑπὸ ζωτικῆς τε καὶ ψυχικῆς δυνάμεως γινομένην , ἐπιπληρώσεως ἕνεκεν ἀρτηριῶν , ἐχουσῶν ἐν αὑταῖς πνεῦμα ζωτικόν · ὁ δ’ Ἀσκληπιάδης κίνησιν ἀρτηριῶν κατὰ διαστολὴν καὶ συστολὴν , πληρουμένων μὲν πνεύματος τῇ πρὸς τὸ λεπτομερὲς φορᾷ , κενουμένων δὲ τῇ καταπτώσει τοῦ χιτῶνος αὐτῶν . ἡμεῖς δὲ φήσομεν , ἐνέργειαν εἶναι τὸν σφυγμὸν ἰδίαν , πρώτως μὲν τῆς καρδίας , δευτέρως δὲ τῶν ἀρτηριῶν κατὰ διαστολὴν καὶ συστολὴν κινουμένων ὑπὸ ζωτικῆς δυνάμεως , ἕνεκα τοῦ φυλάττεσθαι μὲν τὴν συμμετρίαν τῆς ἐμφύτου θερμασίας , γεννᾶσθαι δὲ ἐν ἐγκεφάλῳ πνεῦμα ψυχικόν . ἀνάλογον δὲ τοῖς ὅροις τοῖσδε καὶ οἱ ἀπὸ ﻿ τῶν ἄλλων αἱρέσεων ὁριοῦνται τὸν σφυγμὸν , ἕκαστος δηλονότι κατὰ τὰς οἰκείας ὑποθέσεις . ἐὰν μὲν οὖν τελέως ὁρίζωνται , συμφωνήσουσιν ἀλλήλοις · ἐὰν δὲ ἐλλιπῶς , ἤ περιττῶς , ἢ κατά τι μοχθηρῶς , διενεχθήσονται . τούτου δέ σοι πίστις μεγίστη τὸ τοὺς Ἡροφιλείους , οἵπερ δὴ καὶ πρῶτοι τὸν σφυγμὸν ἐπεχείρησαν ὁρίζεσθαι , διενεχθῆναι πρὸς ἀλλήλους , ἀντιπαρεξάγοντας δὲ αὐτοῖς καὶ τοὺς Ἐρασιστρατείους , ἤκμασε γὰρ ἄμφω ταῦτα τὰ διδασκαλεῖα μετὰ τὸν Ἡροφίλου θάνατον , ἑτέρως πάλιν καὶ αὐτοὺς ποιεῖσθαι τὸν ὅρον τοῦ σφυγμοῦ , διαφωνοῦντας ἀλλήλοις τε καὶ τοῖς Ἡροφιλείοις . αὐτοὶ μὲν γὰρ οἱ παλαιοὶ χωρὶς ὅρων ἐποιοῦντο τὰς διδασκαλίας , ἐνδεικνύμενοι τὰ σημαινόμενα τῶν ὀνομάτων ὧν ἔλεγον αὐτῇ τῇ κατὰ τὴν ἑρμηνείαν ἰδέᾳ , καθ’ ἣν δηλονότι καὶ τὰς παρ’ Ὁμήρῳ λέξεις ἅπασί τε τοῖς ἄλλοις παλαιοῖς οἱ γραμματικοὶ σαφηνίζουσι . τὸ γὰρ τῇδε τῇ ἑρμηνείᾳ μήπω σαφὲς ἐξ ἑτέρας εὔδηλον γίνεται , καθάπερ ἐπὶ τοῦ πίσυρες . ἐν μὲν γὰρ τῷ , — — Πίσυρες ἐριαύχενες ἵπποι , σαφὲς οὐδέπω τὸ σημαινόμενόν ἐστιν , ἐν μέντοι τῷ , Ἔνθεν τέσσαρα μὲν σάκε’ εἷλον , δούρατα δ’ ὀκτὼ , — — καὶ πίσυρας κυνέας , εὔδηλον ἐγένετο . τεττάρων γὰρ ὄντων τῶν καθοπλιζομένων , ὥσπερ σάκη τέσσαρα λαβεῖν αὐτούς φησιν , οὕτω καὶ περικεφαλαίας τέσσαρας . ὡσαύτως οὖν ὅταν ἀναγνῶμεν ἔν τινι τῶν παλαιῶν ἰατρῶν βιβλίῳ , σφύζειν τὸ φλεγμαῖνον μόνον μόριον , ἢ τὴν ἐπὶ φλεγμονῇ κίνησιν τῶν ἀρτηριῶν σφυγμὸν ὀνομάζοντας μόνην , ἐπὶ δὲ τοῦ κατὰ φύσιν ἔχοντος τοῦ σώματος οὐδέποτε χρωμένους τῇ προσηγορίᾳ , λογιζόμεθα μὴ πᾶσαν ἀρτηριῶν κίνησιν , ἀλλ’ ἤτοι τὴν μεγάλην καὶ σφοδρὰν , ἢ τὴν αἰσθητικὴν αὐτῷ τῷ κάμνοντι , προσαγορεύεσθαι σφυγμόν . οὕτω δὲ δοκεῖ τῇ προσηγορίᾳ τοῦ σφυγμοῦ κεχρῆσθαι καὶ ὁ Ἐρασίστρατος . ὅταν δ’ αὖ πάλιν ἀναγνῶμεν Αἰγιμίου τὸ περὶ παλμῶν βιβλίον , εὑρίσκομεν , ὃ νῦν ἡμεῖς καλοῦμεν σφυγμὸν , ὑπ’ ἐκείνου παλμὸν ὀνομαζόμενον . ἐναντίως δ’ αὐτῷ τὸν Ἡρόφιλον εὕροις ἂν εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τῆς περὶ σφυγμῶν πραγματείας διορίζοντα σφυγμὸν παλμοῦ . φαίνεται γὰρ ὁ ἀνὴρ οὗτος ἅπασαν ἀρτηριῶν κίνησιν , ἣν ὁρῶμεν ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν ἕως τέλους ὑπάρχουσαν , ὀνομάζων σφυγμὸν , ἐξ οὗ καὶ τὰς διαγνώσεις τῶν παρόντων καὶ τὰς προγνώσεις τῶν ἐσομένων ποιούμεθα , μηδὲν τοῦ κατὰ τὴν καρδίαν , ἢ τὸν ἐγκέφαλον , ἢ τὰς μήνιγγας δεόμενοι σφυγμοῦ . κυριωτάτη μὲν οὖν ἔννοια τοῦ σφυγμοῦ πᾶσι τοῖς νῦν ἰατροῖς ἐστιν ἡ εἰρημένη · καὶ γὰρ δέονται ταύτης , ὡς εἶπον ἄρτι . τὸ δ’ ἐπὶ τῇδε πᾶν ἤδη σοφιστικόν . ὅθεν οὐδὲ ὁρίζεσθαι προσήκει τὰ τοιαῦτα τῶν πραγμάτων , οὐδ’ αὑτὸν ἐμβάλλειν εἰς λόγους καὶ παρ’ αὐτοῖς τοῖς διαλεκτικοῖς διαπεφωνημένους ἕξεώς τε μεγάλης δεομένους , ἵν’ ἀκριβῶς τις αὐτοὺς κατορθώσῃ , πρὸς τῷ μηδ’ ἀναγκαῖον εἶναι δι’ ὅρων οὐσιωδῶν ποιεῖσθαι τὰς διδασκαλίας . οἱ δ’ ἐννοηματικοὶ καλούμενοι τῶν ὅρων τοῖς μὲν ἤδη γινώσκουσι τὸ πρᾶγμα περιττοὶ , τοῖς δ’ ἀγνοοῦσιν οὐκ ἀναγκαῖοι , δυναμένης γε δὴ τῆς διδασκαλίας διὰ μακροτέρου λόγου γενέσθαι σαφέστερον . εἰ μὲν γάρ τις δύναται διὰ βραχέος θ’ ἅμα καὶ σαφοῦς λόγου περιλαβεῖν ἀκριβῶς τὴν ἔννοιαν τοῦ δηλουμένου πράγματος ὑπὸ τῆς προσηγορίας , ἄριστος ἂν εἴη διδάσκαλος , οὐ μὴν ὅ γ’ ἀπολειπόμενος τῆς τοιαύτης ἕξεως ἄχρηστος , ὥσπερ οὐδ’ ὁ μὴ καλῶς ἑρμηνεύων . ἄριστον μὲν γὰρ οὕτω σαφῶς ἑρμηνεύειν , ὡς οἱ περὶ Λυσίαν τε καὶ Δημοσθένη ῥήτορες · οὐκ ἄχρηστοι δέ εἰσι καὶ οἱ νῦν ἐν τοῖς δικαστηρίοις λέγοντες · οὐκ οὖν κωλύω τοὺς δυναμένους τὰ σημαινόμενα πράγματα πρὸς ἑκάστου τῶν ὀνομάτων ἐναργῶς τε ἅμα καὶ ταχέως ἑρμηνεύειν τοῖς ἀγνοοῦσιν , ὥς γε καὶ αὐτὸς ἔργῳ φαίνομαι τοῦτο σπουδάζων , ἀλλ’ ὅτι περιττόν ἐστι πράττειν οὕτως , ἐν οἷς ἤδη γινώσκουσι τὸ ἑρμηνευθησόμενον ἅπαντες , οὐδ’ ὅλως τε χρὴ τοὺς οὐσιώδεις ὅρους λέγεσθαι τοῖς ἀρχομένοις ἡστινοσοῦν μαθήσεως , ἀλλ’ ὅταν ἀπὸ τῆς ἐννοίας ἀρξάμενοι προσάγωμεν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν τῆς οὐσίας γνῶσιν , εἴη ἂν ἤδη χρήσιμον ἐν βραχεῖ λόγῳ περιλαβεῖν τὸ σύμπαν , ἕνεκα προχείρου μνήμης . ὅσοι τοίνυν ἰατροὶ καὶ φιλόσοφοι τοῖς ἀρχομένοις ὁτιοῦν μανθάνειν ἀπὸ τῶν οὐσιωδῶν ὅρων τὴν ἀρχὴν τῆς διδασκαλίας ποιοῦνται , κᾂν ὅτι μάλιστα δυνατοὶ λέγειν ὦσι , κᾂν σαφῶς ἑρμηνεύσωσιν , ὅμως ἀσαφεῖς γίνονται , μὴ δυναμένων νοεῖν τῶν ἀκουόντων ἐν ὅροις βραχέσι λεγόμενα πράγματα , μακρᾶς ἑρμηνείας εἰς νόησιν δεόμενα . προαποδειχθῆναι γὰρ χρὴ διὰ λόγων πολλῶν τὴν οὐσίαν τοῦ ζητουμένου πράγματος , ἵνα γνωσθεῖσά τε και πιστευθεῖσα νοηθῇ ποθ’ ὕστερον ἐν βραχείᾳ λέξει . ταῦτα οὖν εἰκότως μεμφόμενος ἀεὶ τοῖς ἐπιχειροῦσιν ἅπαντα δι’ ὅρων διδάσκειν εἵνεκα παραδείγματος ἐπὶ τόνδε τὸν λόγον ἧκον , ἔργῳ πολλάκις ἐπιδειξάμενος , ὡς ὅ τι περ ἂν προβάλλῃ τις ὄνομα , βιβλίον ὅλον ποιεῖν ἐπιδεικνύντα πῶς ὁριστέον ἐστὶ τὸ δηλούμενον ὑπ’ αὐτοῦ πρᾶγμα . λέγωμεν οὖν αὖθις ἀναλαβόντες ὑπὲρ τοῦ κατὰ τὸν σφυγμὸν ὅρου , μνημονεύοντες ὀνομαστὶ τῶν δοξάντων αὐτὸν ὡρίσθαι καλῶς . ἤρξαντο μὲν οὖν , ὡς ἔφην , τῆς τοιαύτης περιεργίας οἱ Ἡροφίλειοι · διεδέξαντο δ’ αὐτοὺς ἔνιοι τῶν Ἐρασιστρατείων · εἴθ’ οἵ τε πνευματικοὶ καλούμενοι καί τινες τῶν μεθοδικῶν . εἰ μὲν οὖν ἁπάντων μνημονεύω , δυοῖν , οὐχ ἑνὸς , ἔσται χρεία βιβλίων . βουλομένῳ δέ μοι τὴν οὐκ ἀναγκαίαν ταύτην πολυλογίαν ἐν ἑνὶ καταπαῦσαι γράμματι , τοσούτους αὔταρκές ἐστι διελθεῖν ὅρους , ἅμα τοῖς εἰποῦσιν ἀνδράσιν αὐτοὺς , ὅσους ἂν ὑποδέξασθαι ﻿ δύνηται τὸ βιβλίον . ἐκ τούτων γὰρ οὖν ἐνέσται καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας κρίνειν .
Lemmas: εἰμί δή οὗτος αὐτός ὁ πρῶτος καί σαφής ὁ σφυγμός . εἰ γάρ ἐπί οὗτος δείκνυμι , πόσος ποιέω ματαιολογία , οὐδέ περί ὁ ἄλλος ἔτι ἄδηλος ὁ λόγος μένω . ὁ γοῦν σφυγμός κίνησις ἀρτηρία ὁρίζω τις , ὅς ἀντιλέγω ἔνιοι πρῶτος μέν ἁμαρτάνω ὁ ὅρος φημί , ἐπειδή παραλείπω ὁ , καί ὁ καρδία . χρή γάρ οὕτως ὁρίζω · σφυγμός εἰμί ἀρτηρία καί καρδία κίνησις . ἔνιοι δέ οὐ καρδία φημί δέω , ἀλλά ὁ ὁ καρδία ἀρτηριώδης μέρος προστίθημι , ὡς γίγνομαι ὁ ὅρος τοιοῦτος , σφυγμός εἰμί κίνησις ἀρτηρία καί ὁ κατά ὁ καρδία ἀρτηριώδης κοιλία , ἤ νή Ζεύς οὕτως · σφυγμός εἰμί κίνησις ἀρτηρία καί ὁ ἀρτηριώδης κοιλία ὁ καρδία . ὅς αὖθις ἕτερος μέμφομαι κακός λέγω φημί ὁ σφυγμός κίνησις ἁπλῶς · εἰμί γάρ καί ἄλλος κίνησις ἀρτηρία καί καρδία , οἷος ὁ τε πεπτικός ὁ ﻿ περιέχω κατά αὐτός αἷμα , ἑλκτικός τε οὗτος καί προσθετικός , ἀποκριτικός τε ὁ περίσσωμα . χρή οὖν , φημί , πρόσκειμαι ὁ ὅρος ὁ ὁ ὁ σφυγμός κίνησις εἶδος , ἵνα ἴδιος αὐτός εἰμί καί μή πολύς κίνησις κοινός . καί τοίνυν αὐτός ὁ ὅρος ποιέω τοιόσδε · σφυγμός εἰμί ἀρτηρία καί καρδία διαστολή τε καί συστολή , καί δηλονότι καί οὗτος πάλιν αὐτός ὁ ὅρος τοσοῦτος γίγνομαι ἐπανόρθωσις , ὅσος ὁ πρόσθεν , ἔνιοι μέν αὐτός προστίθημι καί ὁ ὁ καρδία , ἔνιοι δέ οὐ ἁπλῶς καρδία , ἀλλά ὁ κατά αὐτός ἀρτηριώδης γένος , ἔνιοι δέ ὁ ἀρτηριώδης κοιλία ὁ ἀριστερός . εἰμί γάρ ὅς καί οὗτος προστίθημι , ὡς γίγνομαι ὁ ὅρος τοσοῦτος · σφυγμός εἰμί ἀρτηρία καί καρδία διαστολή τε καί συστολή . σφυγμός εἰμί ἀρτηρία , καί ὁ ὁ καρδία ἀρτηριώδης μέρος διαστολή τε καί συστολή . σφυγμός εἰμί ἀρτηρία καί ὁ ἀρτηριώδης κοιλία ὁ καρδία διαστολή τε καί συστολή . πολεμέω δέ οὗτος ἅπας ἕτερος χορός ἀνήρ , οὐ οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ μῆνιγξ σφύζω λέγω · ἔνιοι δέ καί ὁ ἐγκέφαλος · ἄλλος δέ ἀμφότερος · τις δέ πρῶτος μέν ὁ ἐγκέφαλος , κατά συμβαίνω δέ ὁ μῆνιγξ · ἄλλος δέ αὖ πάλιν οὔτε ὁ μῆνιγξ οὔτε ὁ ἐγκέφαλος ἡγέομαι σφύζω πρῶτος , ἀλλά ὁ μέν ἀρτηρία ὑπάρχω οὗτος , κατά συμβαίνω δέ ἐκεῖνος . συνεξαίρω γάρ αὐτός ὁ ἐν αὐτός ἀρτηρία φημί , πάμπολυς εἰμί . εἰ μέν οὖν συνεξαίρω μόνος , οὐδείς αὐτός δύναμις ἔχω ὁ προλέγω τοιοῦτος κίνησις , οὐδείς ἔτι δέω προστίθημι ὁ προλέγω ὅρος · εἰ δέ ἔχω τις δύναμις οἰκεῖος ὅμοιος ὁ ἀρτηρία , ἀναγκαῖος εἰμί μνημονεύω κατά ὁ ὅρος ἐγκέφαλος καί μῆνιγξ , ὡς γίγνομαι ὁ ὅλος ὁρισμός τοιόσδε , σφυγμός εἰμί διαστολή καί συστολή καρδία καί ἀρτηρία ἐγκέφαλος τε καί μῆνιγξ . εἰ δέ ὁ ἕτερος αὐτός μόνος ἔχω ὁ τοιοῦτος δύναμις , ἐκεῖνος μόνος μνημονεύω , ἤτοι γε οὕτως ποιέω ὁ ὅρος · σφυγμός εἰμί διαστολή καί συστολή καρδία καί ἀρτηρία καί μῆνιγξ , ἤ οὕτως · σφυγμός εἰμί διαστολή καί συστολή καρδία καί ἀρτηρία καί ἐγκέφαλος , καί κατά ἕκαστος γένος ὁ ἔμπροσθεν λέγω ὅρος ὅμοιος προσθήκη γίγνομαι . τις μέν γάρ , ὡς φημί , ἀρκέω λέγω · σφυγμός εἰμί διαστολή καί συστολή καρδία καί ἀρτηρία · ἔνιοι δέ οὐ ἁπλῶς οὕτως , ἀλλά ἤτοι ὁ ἀρτηριώδης ἐν ὁ καρδία κοιλία , ἤ ὁ ἀριστερός , ἤ ὁ μέρος αὐτός ὁ ἀρτηριώδης προστίθημι . ἕκαστος δή οὗτος ὁ ὅρος ὁ μέν ἐγκέφαλος , ὁ δέ μῆνιγξ , ὁ δέ ἀμφότερος προστίθημι · καί γίγνομαι πλῆθος ὅρος οὐ ὀλίγος . ἀμφισβητέω δέ οὐδείς ἥσσων αὐτός καί περί ὁ ὁ καρδία κοιλία · ἔνιοι γάρ ἡγέομαι μή σφύζω ὁ δεξιός · εἰμί δέ ὅς σφύζω μέν , οὐ μήν πρῶτος οὐδέ διά ἑαυτοῦ , ἀλλά ὁ πνευματικός καλέω συγκινέω · ὥστε ὅσος ὁ ἀριστερός κοιλία ὁ καρδία , ἤ ὁ ἀρτηριώδης , ἤ ὁπωσοῦν ἄλλος ὀνομάζω μνημονεύω , διαφέρω ὁ κατά ὁ δεξιός ἡγέομαι σφύζω . ἔτι δέ μέγας ἄλλος διαφορά ὁ ἰατρός ἐκ παλαιός περί ὁ ἀρτηρία γίγνομαι , τις μέν ἡγέομαι αὐτός ἐκ ἑαυτοῦ σφύζω , σύμφυτος ἔχω ὅμοιος ὁ καρδία ὁ τοιοῦτος δύναμις , ὅς εἰμί καί ὁ Πραξαγόρας , ἔνιοι δέ σφύζω μέν αὐτοῦ , ὁ χιτών αὐτός διαστέλλω τε καί συστέλλω , καθά ὁ καρδία , ὁ δύναμις δέ οὐ ἔχω σύμφυτος ᾗ οὗτος δράω , ἀλλά παρά καρδία λαμβάνω . ὅς γνώμη ἔχω καί Ἡρόφιλος . Ἐρασίστρατος δέ οὐδέτερος ἀρέσκω · βούλομαι γάρ ἔμπαλιν ὁ καρδία ὁ ἀρτηρία σφύζω , ἐκεῖνος μέν , ὅτε διαστέλλω πληρόω ὁ πρός ὁ κενόω ἀκολουθία , ὁ δέ ἀρτηρία , ὅτε πληρόω διαστέλλω , πληρόω δέ αὐτός ὁ παρά καρδία ἐπιπέμπω πνεῦμα φημί . ἅμα μέν οὖν ἀναγκαῖος εἰμί ἀμφότερος γίγνομαι , ὁ τε διαστολή καί ὁ πλήρωσις αὐτός , ἡγέομαι δέ ὁ ἕτερος ἕτερος λόγος αἰτία ἔχω ἐν μέν ὁ καρδία ὁ διαστολή , ἐν δέ ὁ ἀρτηρία ὁ πλήρωσις , ὥσπερ ὁράω εἰͅπί ὁ ἐκτός . ὁ μέν γάρ ὁ χαλκεύς φῦσα διότι διαστέλλω , διά οὗτος πληρόω , ὁ σάκκος δέ καί ὁ θύλακος καί ὁ ἀσκός διότι πληρόω , διά οὗτος διαστέλλω . ὁ ὁρισμός οὖν εἴπερ ὅλος ὁ οὐσία ἀκριβής ὁ πρᾶγμα μέλλω δηλόω , οὐδείς αὐτός ὁ κύριος παραλείπω προσήκω · ὁ δέ οὐσία ἀμφισβητέω , ἀναγκαῖος εἰμί κατά ἕκαστος αἵρεσις ἴδιος ὁρισμός γίγνομαι · ὥστε ὁ Ἐρασιστράτειος οὕτως ὁριστέον εἰμί , ὡς ἐνδείκνυμι ὁ ἴδιος ἐκ Ἐρασίστρατος δόγμα περί ὁ ὁ σφυγμός οὐσία , ὁ δέ Ἡροφιλείος , ὡς ὁ ἴδιος Ἡρόφιλος , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὡσαύτως οἰκεῖος ἕκαστος εἰμί ὅρος ποιέω ὁ σφέτερος δόγμα . οὗτος δέ εὐθύς αὐτός οὐδείς σχεδόν αὐτός ἐπίσταμαι , καί οὗτος γε ἔτι μάλα ἀναγκαῖος γιγνώσκω δύο γένος ὁ πρῶτος ὁ ὁρισμός εἰμί , ὁ μέν ἕτερος ἐξηγέομαι σαφής ὁ ὁ πρᾶγμα ἔννοια , ὅς ἔχω ὁ ὀνομάζω αὐτός , ὁ δέ ἕτερος , ὡς λέγω , ὁ ὁ οὐσία διδάσκω . ἀρετή δέ ἑκάτερος ὁ ὅρος ἴδιος ὁ μέν ὁ ἔννοια ἑρμηνεύω ὁμολογέω τε πᾶς ὁ ὁμόφωνος καί μή προσάπτω ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ ὁ οὐσία διδάσκω ὁμολογέω μέν ὁ κατά ὁ ἔννοια , ἕτερος δέ ὑπάρχω αὐτός . πρῶτος οὖν οὗτος σύ γίγνομαι γνώρισμα ὁ εἰκῇ φλυαρέω , ὅταν εἷς ὁ πρόκειμαι πρᾶγμα ἀκούω αὐτός λέγω ὅρος . ἐπί τις μέν γάρ οὐ δύο μόνος , ἀλλά καί τρεῖς καί τέσσαρες ἀγαθός εἰμί ποιέω · πρῶτος μέν ﻿ ὁ ὁμολογέω ἅπας ὁ ὁμόφωνος , ὅστις οὐδείς ἀποφαίνω περί ὁ ὁ πρᾶγμα οὐσία , ἐπί ψιλός καταμένω ὁ ἔννοια · ἕτερος δέ ἐπί αὐτός , βραχύς μέν τις ὁ ἔννοια ἀποχωρέω , βραχύς δέ τις καί ὁ οὐσία ἐφάπτω · καί τρίτος ἐπί ὅδε , πολύς μέν ἤδη ὁ ἔννοια , πολύς δέ καί ὁ οὐσία ἑρμηνεύω · καί τέταρτος ἐπί αὐτός ὁ ὁ οὐσία ὅλος διδάσκω . οὗτος μέν οὖν δείκνυμι δέω ὁ ἀναφορά ἐπί ὁ τρίτος ἔχω , οὗτος δέ αὖ πάλιν ἐπί ὁ δεύτερος , καϊ̓κεῖνος αὖθις ἐπί ὁ πρῶτος , αὐτός δέ ὁ πρῶτος ἐκ αὐτός πιστεύω , φαίνω ἐναργής πρᾶγμα ἑρμηνεία ἔχω . διό καί λόγος αὐτός ὀνοματώδης καλέω ὁ Ἀριστοτέλης , ὡς εἰ καί λόγος ὄνομα ἑρμηνευτικός λέγω . ὁ δέ ἕτερος ὅρος , οὐσιώδης τις καλέω , λόγος εἰμί φημί ὁ τίς εἰμί δηλόω . τίς μέν γάρ εἰμί ἕκαστος ὁ ὁρίζω ὁ εἰμί οὗτος ἑρμηνεύω φημί , ὁ συμβαίνω δέ ἴδιος αὐτός συνδιέρχομαι ὁ ἐννοηματικός . ὑπολαμβάνω δέ καί ἄλλος ὁρισμός εἰμί ὁ καί ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα διδάσκω . καί τίς ἐγώ δέω λέγω μακρός ἔτι περί τηλικοῦτος πρᾶγμα , ὅς δύο δέω βιβλίον , ὁ τρίτος καί τέταρτος ὁ ὑπόμνημα ὅς ποιέω εἰς ὁ δεύτερος Ἀριστοτέλης ὁ δεύτερος ἀναλυτικός . ἐπί αὐτός δέ σύ ὁ σφυγμός πειράω δείκνυμι οὗτος ἕκαστος ὅσος οἷος τε ἐγώ διά βραχύς · ὅστις δέ ὅς λέγω ὑπόμνημα πρότερος ὁμιλέω , οὗτος ῥᾴδιος ἀκολουθέω ὁ λέγω . αἰσθάνομαι κατά ἔνιοι μόριον ὁ δέρμα κίνησις τις , οὐ μόνος ἐπιβάλλω αὐτός ὁ ἁφή , ἀλλά καί ὁ ὀφθαλμός ἐνίοτε . καί ὅδε ὁ κίνησις ἐπί πᾶς φαίνω ὁ ὑγιαίνω ἐν πολύς μέρος ὁ σῶμα , ὅς ἐν εἰμί καί ὁ κατά ὁ καρπός ὁ χείρ . ἐναργής μέν οὖν ἀνέρχομαι τις ἐκ βάθος ἐπί ὁ δέρμα καί πλήσσω ἐγώ αἰσθάνομαι , μετά δέ ὁ πληγή ἐνίοτε μέν ἀποχωρέω αὐτός σαφής , εἶτα ἡσυχάζω , ἐνίοτε δέ εὐθύς ἀπό ἀρχή ἡσυχάζω ἔμφασις γίγνομαι , καί μετά οὗτος πάλιν ἀνέρχομαι τε καί πλήσσω , εἶτα αὖθις ἀπέρχομαι τε καί ἡσυχάζω , καί οὗτος διά πᾶς ποιέω , ἀπό ὅς ἄν ἡμέρα γεννάω τις , ἕως θάνατος . ὁ τοιοῦτος κίνησις ὁ ἄνθρωπος πᾶς ὀνομάζω σφυγμός . καί ὅστις ἄν αὐτός διά ταχύς ἑρμηνεύω δύναμαι , καλός ὁ ἐννοηματικός ὅρος ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι , μήτε παραλείπω δηλονότι μήτε προστίθημι ἐκ περισσός παρά ὅς διέρχομαι ἄρτιος . εἰ δέ γε τις προστίθημι , ἔͅν εἰμί μικρός , εἰ μέν ἄχρηστος εἰμί ὁ προστίθημι , ἀδολεσχέω μάτην , εἰ δέ χρήσιμος , ἀποχωρέω κατά ἐκεῖνος ὁ ἔννοια ἐπί ὁ οὐσία ὁ πρᾶγμα · οἷον εἰ φημί ὁ ὁ ἀρτηρία τοιόσδε κίνησις εἰμί σφυγμός . ὁ γάρ τοιοῦτος ὅρος οὐ ὁ κίνησις μόνος , ἀλλά καί τίς εἰμί ἑρμηνεύω , καίτοι ὁ ἰδιώτης ὅτι μέν εἰμί τις ἐν ὁ σῶμα τοιόσδε κίνησις ἐναργής αἰσθάνομαι , ἀγνοέω δέ αὐτός ὁ κινέω σῶμα . εἰ δέ τις οὐ μόνος ὁράω ὁ ἀρτηρία γυμνόω ὁ δέρμα ἁπλῶς οὕτως κατά ὁ ἔξωθεν αὐτός περιγραφή , ἀλλά καί ὁ χιτών , ὁπόσος τε εἰμί καί ὁποῖος , κατασκέπτομαι , περαιτέρω προχωρέω οὗτος ἤ κατά ὁ ἔννοια , ἔτι καί μάλα ἐκεῖνος ὁ πρόσθεν , ὅς ἔξωθεν αὐτός ὁράω μόνος . εἰ δέ δή καί ὁ δύναμις εὑρίσκω , κατά ὅς ὁ ἀρτηρία σφύζω , καί πότερος ἐκ ἑαυτοῦ ἔχω ὁ ἀρχή ὁ κίνησις , ἤ παρά ὁ καρδία , καί εἰ παρά οὗτος , ὅπως ἆρα γε πνευματικός ὕλη ἐπιπέμπω κατά ὁ ἐντός κοιλότης ὁ ἀγγεῖον , ἤ δύναμις τις διά ὁ χιτών αὐτός , ἔτι τε πρός οὗτος , ὅς τις ποτέ εἰμί ὁ χρεία ὁ κίνησις αὐτός , οὗτος ἀκριβής οἶδα ὁ οὐσία ὅλος ὁ ὁ σφυγμός γένεσις . οὐ μήν ἅπας γε οὗτος δυνατός ὅρος περιλαμβάνω · οὐ γάρ βούλομαι μακρός εἰς τοσοῦτος γίγνομαι ὁ ὅρος ὁ χαίρω αὐτός · ὥστε οὐδέ εἰμί πᾶς ὄρος σφυγμός οὐσιώδης ἀκριβής , ἤ πάνυ μακρός εἰμί . πρόσκειμαι δέ ὁ λόγος ὁ ἀκριβής , ὅτι ὁ κατά ὁ οὐσία ἄλλος ἄλλος προστίθημι ἔνιοι ὁ νέος ἰατρός οὐσιώδης νομίζω ὅρος λέγω ὁ σφυγμός , πρός ὁ ᾀκεῖνὄν μέγας ἁμαρτάνω , ὁ μόνος λέγω ὁ ὁρίζω ὑπό αὐτός οὐσιώδης , μή προλέγω ὁ κατά ὁ ἔννοια , ὅς ἐν ὁ περί οὗτος λογισμός ἐγώ ἐπιδείκνυμι κριτήριον γίγνομαι ὁ κατά ὁ οὐσία . ἀλλά οὐδέ οὗτος αὐτός γιγνώσκω , ἔοικα ἀποφαίνω ὁ δοκέω ἄλογος ἑαυτοῦ . ἄρχω οὖν αὖθις ἀπό ὁ ἐννοηματικός ὅρος , ὅς οὐδείς φημί ἑρμηνεύω πολύς ὅς ἅπας ἄνθρωπος γιγνώσκω . ἔοικα δέ οὐδείς λέγω τοιοῦτος οὐδέ ὑπό ὁ ἐμπειρικός , ὅς πρέπω μάλα πᾶς ὅρος χράω τοιοῦτος , ὅς ὁ δεινός περί ὁ προσηγορία οὐδέ ὅρος ἀξιόω , ἀλλά ὑπογραφή τε καί ὑποτύπωσις ὀνομάζω . γίγνομαι δέ ἄν ὁ ὑπογραφή τοιόσδε τις . κίνησις ἀπροαίρετος ἐν τις μόριον ὑπάρχω ὁ ἔναιμος ζῷον ἡσυχία διακόπτω . καί μέν δή καί εἰ φυσικός λέγω τις ὁ κίνησις , ἤ οὐ ἑκούσιος , ἤ οὐ κατά ὁρμή , οὐ διαφέρω . εἰ δέ καί ὅτι κατά ὁ μικρός μόριον γίγνομαι ὁ δέρμα , ἤ ὅτι βραχυχρόνιος , ἐν ὁ ὁ ὑπογραφή λόγος περιλαμβάνω , τέλειος ἀποδίδωμι ὁ ἔννοια . εἰ οὐδέ καί ὁ ὁ σοφιστής ἐπήρεια φυλάσσω , προστίθημι ὁ ὁ κίνησις ὄνομα ὁ αἰσθητός · καίτοι γε ὁ τοιοῦτος προσθήκη δειλία ἄλογος μάλα εἰμί ἤ ἀσφάλεια εὔλογος σημεῖον . ὁ γάρ ὁ κίνησις ὄνομα πᾶς ἄνθρωπος κατά ὁ ἐναργής φαίνω αἴσθησις λέγω εἴωθα , ἐπεί τοι ὁ λόγος θεωρητός εἰμί τις λόγος πιθανός ἐπιδείκνυμι ὑπάρχω ἀεί ὁ σῶμα ﻿ ἅπας , ἔͅν μή φαίνω κινέω . καί αὐτός δέ οὗτος ὁ αἰσθητός ὄνομα δύο σημαίνω , ὁ τε ὑποπίπτω αἴσθησις πρᾶγμα νῦν ἤδη , κατά ὅς ἄν λέγω χρόνος , ἕτερος τε πρός οὗτος ὁ δύναμαι αἰσθητός γίγνομαι , ἔͅν νῦν εἰμί μηδέπω · κατά ὅς καί ὁ ἐν ὁ βυθός λίθος αἰσθητός εἰμί λέγω ὅσος ἑαυτοῦ , διά ὁ ὁ φύσις εἰμί δηλονότι ὁ αἰσθητός . ὁ τοίνυν αἰσθητός κίνησις , ἐν τις μέρος ὁ σῶμα ἕως ἄν ζάω ἐγώ φαίνω , σφυγμός ὀνομάζω · διακόπτω δέ , ὡς φημί , ἡσυχία . οὗτος γάρ ἀσφαλής εἰμί νομίζω λέγω μάλα ἔνιοι ὁ ἰατρός ἤ ἐκ διαστολεύς τε καί συστολή σύγκειμαι ὁ ὅλος κίνησις , καίτοι γε οὕτως ἔχω ὁ φαίνω ἐναργής , εἰς ὕψος τε καί πλάτος καί μῆκος ἐκτείνω ὁ κίνησις ἐπί ὁ ἰσχνός τε καί μεγαλόσφυκτος . ἕτερος δέ οὗτος ἄτολμος ὁ ἴδιος πάθος ὁ ἁφή αἴσθησις αὐτός εἰμί φημί , δείδω ἀποφαίνω περί τις ὁ ἐκτός ὡς ὑπάρχω , ἐκ ὁ ὁ σκεπτικός καί ἀπορητικός ὀνομάζω ἀγωγή ἐπί οὗτος γε ἄγω . οὗτος μέν οὖν ἀπολειπτέον ἐγώ εἰμί . ἴσως γάρ οὐδέ ὅτι φαίνω τις αὐτός κίνησις ἀποφαίνω τολμάω , εἰ ὁ πᾶς πείθω ὁ ἀπορητικός . ἐκεῖνος γοῦν ἔνιοι φημί οὐδέ ὁ σφεῖς αὐτός πάθος βέβαιος γιγνώσκω , ὅς καλέω ἔοικα ἀγροικοπυρρώνειος . ἐπί δέ ὁ ὁμολογέω πείθω κίνησις ὁράω ἐναργής ὑπό ὁ δέρμα σῶμα τις εἰς μῆκος καί πλάτος καί βάθος ἐκτείνω μεταβαίνω , ἐπειδή μέτριος ὁ ἄλλος εἰμί , παρακαλέω αὐτός διαιρέω ὁ δέρμα , ἤ κατά ὁ ἡμέτερος προαίρεσις , ἤ κατά τύχη ποτέ , σκοπέω , τίς ποτέ εἰμί ὁ φαίνω ὑπό αὐτός κινέω . δῆλος γάρ ὅτι παραπλήσιος ἀγγεῖον ὁράω ὁ φλέψ , πλήν ὅσος ὁ χιτών δισσός τε καί πολύς ῥωμαλέος ἔχω , ὅς καλέω ἀρτηρία . ὁράω δέ ἐναργής καί ὁ πρόσθεν αὐτός ἀμυδρός ὁράω , ὡς κατά κύκλος οὗτος ὁ ἀγγεῖον διαστέλλω . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος ὁ τε καρδία γυμνόω φαίνω κινέω καί ὁ ἐγκέφαλος , ὥστε τολμάω ποτέ λέγω αὐτός , ὁ ὁράω κίνησις ἐν ὁ ὁ σφυγμός γένεσις περί σῶμα γίγνομαι ὁ προλέγω . πότερος δέ πρῶτος τε καί κατά ἑαυτοῦ ὁ δεξιός κοιλία ὁ καρδία , ἤ συγκινέω ὁ ἀριστερός , κατά ὁ αὐτός ἐκεῖνος ῥυθμός φαίνω σφύζω , παραιτέομαι ζητέω ὁ κατά ὁ πρῶτος μετάβασις ἀπό ὁ ἰδιωτικός ἔννοια ἐπί ὁ οὐσία προέρχομαι . ὡσαύτως δέ εἰͅπί ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος φαίνω σφυγμός παραιτέομαι ζητέω , εἴτε πρῶτος τε καί ἐκ ἑαυτοῦ ὁ ἐνέργεια ἔχω οὗτος εἴτε συνεξαίρω ὁ κατά αὐτός ἀρτηρία , πολύς καί μέγας εἰμί . ὁ δέ ἐπί μάλα ὅδε τολμάω ἀποφαίνω περί ὁ ὁ σφυγμός οὐσία καί οὗτος προστίθημι . τέλειος δέ ἄν τις ὁρισμός ποιέω ὁ σφυγμός προστίθημι ὁ λέγω ὁ χρεία ὁ γένεσις αὐτός , ὅς ἐγώ ἐν ὁ περί χρεία σφυγμός ὑπόμνημα φυλακή τε ὁ ἔμφυτος θερμασία φημί εἰμί , γιγνώσκω δηλονότι ὁ ὁ τοιοῦτος ὅρος ποιέω , κατά τίς τρόπος γίγνομαι ὁ φυλάσσω ὁ συμμετρία ὁ ἔμφυτος θερμασία , ἆρα γε ὁ ῥιπίζω κατά ὁ κίνησις , ἤ διά ὁ πρόσπτωσις ὁ ψύχω ἀήρ συνάγω , ὡς μή διαφορέω ῥᾴδιος , ἤ καθαίρω ὁ καπνώδης τε καί λιγνυώδης περίσσωμα . χρεία δέ δείκνυμι ὁ κατά ὁ ἀρτηρία πνευματικός οὐσία καί πρός ὁ ὁ ψυχρός πνεῦμα γένεσις . ὁ δέ οὐσία ὁ σφυγμός εἰμί καί πότερος , ὅταν ὁ ἀρτηρία διαστέλλω , τηνικαῦτα ἕλκω συμβαίνω ὁ ὕλη αὐτός , ἤ ὅταν συστέλλω . καί πάλιν περί ὁ ἐκκρίνω τις ὁ ἀρτηρία ὁ αὐτός λόγος . ἐγώ γάρ δείκνυμι , ἕλκω μέν διαστέλλω , ἐκκρίνω δέ συστέλλω . ὁ δέ ἀπό ὁ πνευματικός καλέω αἵρεσις συστέλλω μέν ἕλκω νομίζω , διαστέλλω δέ ἐκκρίνω . προστίθημι δέ ἄλλος οὗτος ὁρίζω ὁ σφυγμός καί ὁ ποιητικός αἰτία αὐτός . περί ὅς αὐτός ζητέω , πότερος ζωτικός τις εἰμί , ἤ ψυχικός δύναμις , ἤ ὅλος οὐδέ δύναμις , ὡς Ἀσκληπιάδης κατασκευάζω . δῆλος οὖν εἰμί , ὡς ὁ οὐσιώδης ὀνομάζω ὅρος , ὅς εἰμί λόγος διδασκαλικός ὁ ὁ πρᾶγμα οὐσία , ὁ τε γένος λέγω ὁ σφυγμός καί ὁ διαφορά , ὁ τε χρεία ὁ γένεσις καί ὁ ποιητικός αἰτία , ἔτι τε πρός οὗτος ὑλικός , ἤ ὀργανικός , ἤ ὅπως ἄν τις ὀνομάζω ἐθέλω · οἷον ὁ μέν γένος ἤτοι κίνησις , ἤ ἐνέργεια , ἤ πάθος ἀρτηρία , ὁ δέ διαφορά , ὅτι κατά διαστολή καί συστολή καί ὅτι χωρίς προαίρεσις , ὁ δέ χρεία , ὅτι ὁ ἔμφυτος θερμασία ἕνεκα , ἤ πνεῦμα ζωτικός γένεσις , ἤ καί νή Ζεύς ψυχικός , ὁ ποιητικός δέ αἰτία , ὅτι δύναμις τις εἰμί διαστέλλω ὁ τε καρδία καί ὁ ἀρτηρία , ἤτοι ζωτικός τις , ἤ ψυχικός , ἤ ἀμφότερος , ὁ ὑλικός δέ καί ὀργανικός , ὁ κατασκευή ὁ ἀρτηρία , εἰς ὅς λέγω ἐνέργεια ἐπιτήδειος δείκνυμι . καί γίγνομαι δηλονότι κατά ἕκαστος αἵρεσις λογικός ἴδιος ὅρος . ὁ μέν γάρ Ἐρασίστρατος λέγω ὁ σφυγμός εἰμί κίνησις ἀρτηρία κατά διαστολή καί συστολή ὑπό ζωτικός τε καί ψυχικός δύναμις γίγνομαι , ἐπιπλήρωσις ἕνεκα ἀρτηρία , ἔχω ἐν ἑαυτοῦ πνεῦμα ζωτικός · ὁ δέ Ἀσκληπιάδης κίνησις ἀρτηρία κατά διαστολή καί συστολή , πληρόω μέν πνεῦμα ὁ πρός ὁ λεπτομερής φορά , κενόω δέ ὁ κατάπτωσις ὁ χιτών αὐτός . ἐγώ δέ φημί , ἐνέργεια εἰμί ὁ σφυγμός ἴδιος , πρῶτος μέν ὁ καρδία , δεύτερος δέ ὁ ἀρτηρία κατά διαστολή καί συστολή κινέω ὑπό ζωτικός δύναμις , ἕνεκα ὁ φυλάσσω μέν ὁ συμμετρία ὁ ἔμφυτος θερμασία , γεννάω δέ ἐν ἐγκέφαλος πνεῦμα ψυχικός . ἀνάλογος δέ ὁ ὅρος ὅδε καί ὁ ἀπό ﻿ ὁ ἄλλος αἵρεσις ὁρίζω ὁ σφυγμός , ἕκαστος δηλονότι κατά ὁ οἰκεῖος ὑπόθεσις . ἐάν μέν οὖν τέλειος ὁρίζω , συμφωνέω ἀλλήλων · ἐάν δέ ἐλλιπής , ἤ περισσός , ἤ κατά τις μοχθηρός , διαφέρω . οὗτος δέ σύ πίστις μέγας ὁ ὁ Ἡροφίλειος , ὅς δή καί πρῶτος ὁ σφυγμός ἐπιχειρέω ὁρίζω , διαφέρω πρός ἀλλήλων , ἀντιπαρεξάγω δέ αὐτός καί ὁ Ἐρασιστράτειος , ἀκμάζω γάρ ἄμφω οὗτος ὁ διδασκαλεῖον μετά ὁ Ἡρόφιλος θάνατος , ἕτερος πάλιν καί αὐτός ποιέω ὁ ὅρος ὁ σφυγμός , διαφωνέω ἀλλήλων τε καί ὁ Ἡροφιλείος . αὐτός μέν γάρ ὁ παλαιός χωρίς ὅρος ποιέω ὁ διδασκαλία , ἐνδείκνυμι ὁ σημαίνω ὁ ὄνομα ὅς λέγω αὐτός ὁ κατά ὁ ἑρμηνεία ἰδέα , κατά ὅς δηλονότι καί ὁ παρά Ὅμηρος λέξις ἅπας τε ὁ ἄλλος παλαιός ὁ γραμματικός σαφηνίζω . ὁ γάρ ὅδε ὁ ἑρμηνεία μήπω σαφής ἐκ ἕτερος εὔδηλος γίγνομαι , καθά ἐπί ὁ τέσσαρες . ἐν μέν γάρ ὁ , — — τέσσαρες ἐριαύχην ἵππος , σαφής οὐδέπω ὁ σημαίνω εἰμί , ἐν μέντοι ὁ , Ἔνθεν τέσσαρες μέν σάκος αἱρέω , δόρυ δέ ὀκτώ , — — καί τέσσαρες κυνέη , εὔδηλος γίγνομαι . τέσσαρες γάρ εἰμί ὁ καθοπλίζω , ὥσπερ σάκος τέσσαρες λαμβάνω αὐτός φημί , οὕτως καί περικεφαλαία τέσσαρες . ὡσαύτως οὖν ὅταν ἀναγιγνώσκω ἐν τις ὁ παλαιός ἰατρός βιβλίον , σφύζω ὁ φλεγμαίνω μόνος μόριον , ἤ ὁ ἐπί φλεγμονή κίνησις ὁ ἀρτηρία σφυγμός ὀνομάζω μόνος , ἐπί δέ ὁ κατά φύσις ἔχω ὁ σῶμα οὐδέποτε χράω ὁ προσηγορία , λογίζομαι μή πᾶς ἀρτηρία κίνησις , ἀλλά ἤτοι ὁ μέγας καί σφοδρός , ἤ ὁ αἰσθητικός αὐτός ὁ κάμνω , προσαγορεύω σφυγμός . οὕτως δέ δοκέω ὁ προσηγορία ὁ σφυγμός χράω καί ὁ Ἐρασίστρατος . ὅταν δέ αὖ πάλιν ἀναγιγνώσκω Αἰγίμιος ὁ περί παλμός βιβλίον , εὑρίσκω , ὅς νῦν ἐγώ καλέω σφυγμός , ὑπό ἐκεῖνος παλμός ὀνομάζω . ἐναντίος δέ αὐτός ὁ Ἡρόφιλος εὑρίσκω ἄν εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ περί σφυγμός πραγματεία διορίζω σφυγμός παλμός . φαίνω γάρ ὁ ἀνήρ οὗτος ἅπας ἀρτηρία κίνησις , ὅς ὁράω ἐκ ἀρχή ἐγώ ἕως τέλος ὑπάρχω , ὀνομάζω σφυγμός , ἐκ ὅς καί ὁ διάγνωσις ὁ πάρειμι καί ὁ πρόγνωσις ὁ εἰμί ποιέω , μηδείς ὁ κατά ὁ καρδία , ἤ ὁ ἐγκέφαλος , ἤ ὁ μῆνιγξ δέω σφυγμός . κύριος μέν οὖν ἔννοια ὁ σφυγμός πᾶς ὁ νῦν ἰατρός εἰμί ὁ λέγω · καί γάρ δέω οὗτος , ὡς λέγω ἄρτι . ὁ δέ ἐπί ὅδε πᾶς ἤδη σοφιστικός . ὅθεν οὐδέ ὁρίζω προσήκω ὁ τοιοῦτος ὁ πρᾶγμα , οὐδέ ἑαυτοῦ ἐμβάλλω εἰς λόγος καί παρά αὐτός ὁ διαλεκτικός διαφωνέω ἕξις τε μέγας δέω , ἵνα ἀκριβής τις αὐτός κατορθόω , πρός ὁ μηδέ ἀναγκαῖος εἰμί διά ὅρος οὐσιώδης ποιέω ὁ διδασκαλία . ὁ δέ ἐννοηματικός καλέω ὁ ὅρος ὁ μέν ἤδη γιγνώσκω ὁ πρᾶγμα περισσός , ὁ δέ ἀγνοέω οὐ ἀναγκαῖος , δύναμαι γε δή ὁ διδασκαλία διά μακρός λόγος γίγνομαι σαφής . εἰ μέν γάρ τις δύναμαι διά βραχύς τε ἅμα καί σαφής λόγος περιλαμβάνω ἀκριβής ὁ ἔννοια ὁ δηλόω πρᾶγμα ὑπό ὁ προσηγορία , ἀγαθός ἄν εἰμί διδάσκαλος , οὐ μήν ὁ γε ἀπολείπω ὁ τοιοῦτος ἕξις ἄχρηστος , ὥσπερ οὐδέ ὁ μή καλός ἑρμηνεύω . ἀγαθός μέν γάρ οὕτως σαφής ἑρμηνεύω , ὡς ὁ περί Λυσίας τε καί Δημοσθένης ῥήτωρ · οὐ ἄχρηστος δέ εἰμί καί ὁ νῦν ἐν ὁ δικαστήριον λέγω · οὐ οὖν κωλύω ὁ δύναμαι ὁ σημαίνω πρᾶγμα πρός ἕκαστος ὁ ὄνομα ἐναργής τε ἅμα καί ταχύς ἑρμηνεύω ὁ ἀγνοέω , ὡς γε καί αὐτός ἔργον φαίνω οὗτος σπουδάζω , ἀλλά ὅτι περισσός εἰμί πράσσω οὕτως , ἐν ὅς ἤδη γιγνώσκω ὁ ἑρμηνεύω ἅπας , οὐδέ ὅλος τε χρή ὁ οὐσιώδης ὅρος λέγω ὁ ἄρχω ὅστις μάθησις , ἀλλά ὅταν ἀπό ὁ ἔννοια ἄρχω προσάγω αὐτός ἐπί ὁ ὁ οὐσία γνῶσις , εἰμί ἄν ἤδη χρήσιμος ἐν βραχύς λόγος περιλαμβάνω ὁ σύμπας , ἕνεκα πρόχειρος μνήμη . ὅσος τοίνυν ἰατρός καί φιλόσοφος ὁ ἄρχω ὁστισοῦν μανθάνω ἀπό ὁ οὐσιώδης ὅρος ὁ ἀρχή ὁ διδασκαλία ποιέω , ἔͅν ὅτι μάλα δυνατός λέγω εἰμί , ἔͅν σαφής ἑρμηνεύω , ὅμως ἀσαφής γίγνομαι , μή δύναμαι νοέω ὁ ἀκούω ἐν ὅρος βραχύς λέγω πρᾶγμα , μακρός ἑρμηνεία εἰς νόησις δέω . προαποδείκνυμι γάρ χρή διά λόγος πολύς ὁ οὐσία ὁ ζητέω πρᾶγμα , ἵνα γιγνώσκω τε παι πιστεύω νοέω ποτέ ὕστερον ἐν βραχύς λέξις . οὗτος οὖν ἔοικα μέμφομαι ἀεί ὁ ἐπιχειρέω ἅπας διά ὅρος διδάσκω ἕνεκα παράδειγμα ἐπί ὅδε ὁ λόγος ἥκω , ἔργον πολλάκις ἐπιδείκνυμι , ὡς ὅς τις περ ἄν προβάλλω τις ὄνομα , βιβλίον ὅλος ποιέω ἐπιδείκνυμι πῶς ὁριστέον εἰμί ὁ δηλέομαι ὑπό αὐτός πρᾶγμα . λέγω οὖν αὖθις ἀναλαμβάνω ὑπέρ ὁ κατά ὁ σφυγμός ὅρος , μνημονεύω ὀνομαστί ὁ δοκέω αὐτός ὁρίζω καλός . ἄρχω μέν οὖν , ὡς φημί , ὁ τοιοῦτος περιεργία ὁ Ἡροφίλειος · διαδέχομαι δέ αὐτός ἔνιοι ὁ Ἐρασιστράτειος · εἴτε ὁ τε πνευματικός καλέω καί τις ὁ μεθοδικός . εἰ μέν οὖν ἅπας μνημονεύω , δύο , οὐ εἷς , εἰμί χρεία βιβλίον . βούλομαι δέ ἐγώ ὁ οὐ ἀναγκαῖος οὗτος πολυλογία ἐν εἷς καταπαύω γράμμα , τοσοῦτος αὐτάρκης εἰμί διέρχομαι ὅρος , ἅμα ὁ λέγω ἀνήρ αὐτός , ὅσος ἄν ὑποδέχομαι ﻿ δύναμαι ὁ βιβλίον . ἐκ οὗτος γάρ οὖν ἔνειμι καί ὁ ἄλλος ἅπας κρίνω .