galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 3.5
Ἔστι δέ τις σφυγμὸς ὁ ἀνατρέπων τὴν ἁφὴν , τουτέστιν ἰσχυρῶς τε καὶ ἀντιβατικῶς πλήττων . τοῦτον εἴτε σφοδρὸν εἴτ’ εὔτονον εἴθ’ ὅ τι βούλεται καλεῖν τις , οὕτω θέμενος ἴστω διαγιγνωσκόμενον αὐτὸν , ἐρειδόντων ἐπὶ πλεῖον τοὺς δακτύλους , οὐκ ἐπιπολῆς ψαυόντων . αἰτία δ’ αὐτοῦ ῥώμη τῆς τοὺς σφυγμοὺς ἐπιτελούσης δυνάμεως . εἰ μὲν οὖν ἡμεῖς πρῶτοι τὴν ὅλην ἐξουσίαν εἴχομεν τῆς θέσεως τῶν κατὰ τὴν ἰατρικὴν ὀνομάτων , εὔτονον ἂν , οὐ σφοδρὸν ἐκαλέσαμεν τὸν τοιοῦτον σφυγμόν . ἐπεὶ δ’ ἔφθασεν ὑπὸ τῶν πλείστων ὀνομάζεσθαι σφοδρὸς , οὐ μετατίθεμεν τοὔνομα , καί τοι γινώσκοντες παρὰ τοῖς Ἕλλησι τὸ τῆς σφοδρότητος ὄνομα κατ’ ἐνεργείας ἀεὶ λεγόμενον ἰσχυρᾶς τε ἅμα καὶ ταχείας · παλαίσματά τε γὰρ ὀνομάζεται σφοδρὰ τὰ μετὰ συντονίας τε ἅμα καὶ τάχους γινόμενα καὶ ἄνθρωποι κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον , ὅταν εὐτόνως τε ἅμα καὶ ταχέως ἐνεργῶσι , σφοδροὶ προσαγορεύονται . καὶ δὴ καὶ τὸ τῶν λεόντων γένος ἅπαντες ὀνομάζουσι σφοδρὸν , ὅτι καὶ τοῦτο μετὰ συντονίας τε ἅμα καὶ τάχους ἐνεργοῦν ὁρῶσιν , ὥστ’ εἴπερ ἦν ἐπ’ ἐμοὶ θέσθαι τοὔνομα , τὴν μὲν ἁπλῆν ποιότητα τῶν ἀντιβατικῶν τε καὶ ἀνατρεπτικῶν τῆς ἁφῆς τῶν σφυγμῶν ἰσχὺν ἂν , ἢ ῥώμην , ἢ εὐτονίαν , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ὠνόμασα , τὴν δ’ ἐκ ταύτης ἅμα καὶ τάχους σύνθετον οὐκ ἐκάλεσα σφοδρότητα . νυνὶ δ’ ἐπειδὴ τὸ τῆς σφοδρότητος ὄνομα δι’ ἔθους ἐγένετο τοῖς πλείστοις τῶν ἰατρῶν ἐπὶ μιᾶς τῶν πρώτων λέγεσθαι διαφορῶν , ἔγνων χρῆναι μὴ φεύγειν αὐτό · καὶ διὰ τοῦτο τὸν μὲν εὐρώστως πλήττοντα σφυγμὸν ὠνόμασα σφοδρὸν , τὸν δ’ ἀῤῥώστως ἀμυδρὸν , οὐδὲν διαφέρον , ἢ εὐρώστως , ἢ ἰσχυρῶς , ἢ βιαίως , ἢ εὐτόνως εἰπεῖν . αἰτίαν δ’ αὐτοῦ ῥώμην τῆς κινούσης τὰς ἀρτηρίας δυνάμεως εἶναί φησι , διάγνωσιν δὲ τῶν δακτύλων εἰς βάθος ἐρειδομένων . ἐν γὰρ τῷ τοιούτῳ τρόπῳ τῆς ἐπαφῆς ὁ μὲν ἰσχυρὸς σφυγμὸς ἰσχυρότερος φαίνεται , βιαιότερον ἀνθιστάμενος τοῖς θλίβουσι δακτύλοις , ὁ δ’ ἀσθενὴς οὗτος ἐνίοτε καταπίπτει τε καὶ νικᾶται πρὸς αὐτῶν , ὡς ἄσφυκτον δοκεῖν εἶναι τὸν ἄνθρωπον . ἀλλὰ περὶ μὲν τούτων ἐν ταῖς ἐχομέναις πραγματείαις ἐροῦμεν · ὁ δὲ νῦν ἐνεστηκὼς λόγος ἤδη μοι πέρας ἐχέτω .
Lemmas: εἰμί δέ τις σφυγμός ὁ ἀνατρέπω ὁ ἁφή , τουτέστι ἰσχυρός τε καί ἀντιβατικός πλήσσω . οὗτος εἴτε σφοδρός εἴτε εὔτονος εἴτε ὅς τις βούλομαι καλέω τις , οὕτως τίθημι οἶδα διαγιγνώσκω αὐτός , ἐρείδω ἐπί πολύς ὁ δάκτυλος , οὐ ἐπιπολή ψαύω . αἰτία δέ αὐτός ῥώμη ὁ ὁ σφυγμός ἐπιτελέω δύναμις . εἰ μέν οὖν ἐγώ πρῶτος ὁ ὅλος ἐξουσία ἔχω ὁ θέσις ὁ κατά ὁ ἰατρικός ὄνομα , εὔτονος ἄν , οὐ σφοδρός καλέω ὁ τοιοῦτος σφυγμός . ἐπεί δέ φθάνω ὑπό ὁ πολύς ὀνομάζω σφοδρός , οὐ μετατίθημι ὄνομα , καί τοι γιγνώσκω παρά ὁ Ἕλλην ὁ ὁ σφοδρότης ὄνομα κατά ἐνέργεια ἀεί λέγω ἰσχυρός τε ἅμα καί ταχύς · πάλαισμα τε γάρ ὀνομάζω σφοδρός ὁ μετά συντονία τε ἅμα καί τάχος γίγνομαι καί ἄνθρωπος κατά ὁ αὐτός τρόπος , ὅταν εὔτονος τε ἅμα καί ταχύς ἐνεργέω , σφοδρός προσαγορεύω . καί δή καί ὁ ὁ λέων γένος ἅπας ὀνομάζω σφοδρός , ὅτι καί οὗτος μετά συντονία τε ἅμα καί τάχος ἐνεργέω ὁράω , ὥστε εἴπερ εἰμί ἐπί ἐγώ τίθημι ὄνομα , ὁ μέν ἁπλόος ποιότης ὁ ἀντιβατικός τε καί ἀνατρεπτικός ὁ ἁφή ὁ σφυγμός ἰσχύς ἄν , ἤ ῥώμη , ἤ εὐτονία , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ὀνομάζω , ὁ δέ ἐκ οὗτος ἅμα καί τάχος σύνθετος οὐ καλέω σφοδρότης . νυνί δέ ἐπειδή ὁ ὁ σφοδρότης ὄνομα διά ἔθος γίγνομαι ὁ πολύς ὁ ἰατρός ἐπί εἷς ὁ πρῶτος λέγω διαφορά , γιγνώσκω χρή μή φεύγω αὐτός · καί διά οὗτος ὁ μέν εὔρωστος πλήσσω σφυγμός ὀνομάζω σφοδρός , ὁ δέ ἄρρωστος ἀμυδρός , οὐδείς διαφέρω , ἤ εὔρωστος , ἤ ἰσχυρός , ἤ βίαιος , ἤ εὔτονος λέγω . αἰτία δέ αὐτός ῥώμη ὁ κινέω ὁ ἀρτηρία δύναμις εἰμί φημί , διάγνωσις δέ ὁ δάκτυλος εἰς βάθος ἐρείδω . ἐν γάρ ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ ἐπαφή ὁ μέν ἰσχυρός σφυγμός ἰσχυρός φαίνω , βίαιος ἀνθίστημι ὁ θλίβω δάκτυλος , ὁ δέ ἀσθενής οὗτος ἐνίοτε καταπίπτω τε καί νικάω πρός αὐτός , ὡς ἄσφυκτος δοκέω εἰμί ὁ ἄνθρωπος . ἀλλά περί μέν οὗτος ἐν ὁ ἔχω πραγματεία λέγω · ὁ δέ νῦν ἐνίστημι λόγος ἤδη ἐγώ πέρας ἔχω .