galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 3.7
Μεταβὰς οὖν ἤδη πρὸς τὸν περὶ τῆς σκληρότητός τε καὶ μαλακότητος λόγον , ἐπιδεῖξαι πειράσομαι κᾀνταῦθα τὴν περὶ τὰ ὀνόματα πλημμέλειαν τῶν ἀνδρῶν , δι’ ἣν ἀναγκαίως καὶ περὶ τὴν διάγνωσίν τε καὶ ﻿ πρόγνωσιν ἐσφάλησαν . ἓν γὰρ κυρίως σημαίνοντος ἑκατέρου τῶν ὀνομάτων , οὐκ οἶδ’ ὅπως ἐκ μεταφορῶν οὗτοι μεταφορὰς ποιοῦσι . τίς γοῦν οὐκ οἶδεν ὡς τὸν μὲν σίδηρον καὶ τὸν λίθον καὶ τὸ ξύλον σκληρὰ σώματα εἶναί φαμεν , ἔλαιον δὲ καὶ μέλι καὶ γάλα καὶ ὕδωρ μαλακά ; κριτήριον γὰρ , οἶμαι , πάντες ἄνθρωποι σκληροῦ καὶ μαλακοῦ σώματος ἔχομεν τὴν ἁφήν . ταύτην οὖν ἐπιβάλλοντες τοῖς ἐντὸς ὑποκειμένοις , ὅσα μὲν ἂν αὐτὴν εὑρίσκωμεν ὑποδεχόμενα καὶ οἷον ἐγκαταβαινούσῃ πως ὑπείκοντα , μαλακὰ προσαγορεύομεν · ὅσα δ’ ἔμπαλιν αὐτὰ τὸ ἡμέτερον δέρμα βιάζηταί τε καὶ ὠθῇ , τὸ δ’ ὑπεῖκον εἰς ἑαυτὸ δέχηται τὰ βιαζόμενα , σκληρὰ ταῦτα προσαγορεύομεν . εἰ μὲν γὰρ ἁπλῶς εἴκοι τε καὶ ἀνατρέποιτο πρὸς τοῦ βιαζομένου , τὸ μὲν ἀνατρεπόμενον ἀσθενέστερον ἅπαντες ὀνομάζουσι , τὸ δ’ ἀνατρέπον ἰσχυρότερον · οὕτω γὰρ καὶ ἄνεμος ἰσχυρὸς οὐχ ἡμᾶς μόνον ἀνατρέπειν τε καὶ καταβάλλειν πέφυκεν , ἀλλὰ καὶ δένδρα μέγιστα καὶ πλοῖα . καὶ ἡμεῖς δ’ αὐτοὶ καὶ χαλκὸν καὶ σίδηρον καὶ λίθους καὶ ξύλα , καὶ εἴ τι τούτων ἔτι ᾖ σκληρότερον ἀνατρέπομεν , ἐπειδὰν τοῖς ὄγκοις ᾖ μέτρια . καὶ ταύτῃ διήνεγκε τὸ ἰσχυρὸν τοῦ σκληροῦ · τὸ μὲν γὰρ , ὡς εἴρηται νῦν ἤδη , τῆς ἀρχαίας ἕδρας ἐξίστησί τε καὶ ἀνατρέπει τὸ πλησιάζον , τὸ δὲ σκληρὸν μὲν , οὐ μὴν καὶ ἰσχυρὸν , οὐκ ἐξίστησι μὲν , ἐγκαταβαίνει δὲ τῷ μαλακωτέρῳ , κοιλαῖνόν τε καὶ βοθροῦν καὶ πιλοῦν αὐτό . ταῦτά τοι καὶ ὁ Πλάτων ἔλεγε , σκληρὰ μὲν οἷς ἂν ἡμῶν ἡ σὰρξ ὑπείκοι , μαλακὰ δὲ ὅσα ἂν τῇ σαρκί . πολὺ δ’ ἀκριβέστερον ὁ Ἀριστοτέλης , οὐ τὸ ὑποκείμενον ὀνομάζων μαλακὸν , ἀλλὰ προστιθεὶς αὐτῷ ποτὲ μὲν τὸ εἰς ἑαυτὸ , ποτὲ δὲ τὸ μὴ μεθιστάμενον . ἄν τε γὰρ οὕτως εἴπωμεν , μαλακόν ἐστι τὸ ὑπεῖκον εἰς ἑαυτό · ἄν θ’ οὕτω , μαλακόν ἐστι τὸ ὑπεῖκον ἄνευ τοῦ μεθίστασθαι , καλῶς ὁριούμεθα . καὶ μέντοι καὶ εἰ τὸ συναμφότερον ἅμα προσθέντες , ὡς ἐν τῷ δευτέρῳ περὶ γενέσεώς τε καὶ φθορᾶς ὁ Ἀριστοτέλης ἐποίησε , μαλακὸν εἶναι φαίημεν τὸ ὑπεῖκον εἰς ἑαυτὸ καὶ μὴ μεθιστάμενον , ἔτι σαφέστερον ὁριούμεθα , διὰ δυοῖν οἰκείων συμπτωμάτων ἐνδειξάμενοι τὸ μαλακόν . εἰς ἑαυτό τε γὰρ ὑπείκει καὶ οὐ μεθίσταται . ἑκάτερον δ’ ἐστὶν αὐτῷ μόνῳ συμβεβηκός · ὡς τό γε ὑπείκειν κοινὸν ὑπάρχει σύμπτωμα μαλακοῦ τε καὶ ἀσθενοῦς , τὸ δὲ εἰς ἑαυτὸ , μόνου τοῦ μαλακοῦ , καθάπερ τὸ μὴ εἰς ἑαυτὸ , μόνου τοῦ ἀσθενοῦς . καὶ μὲν δὴ καὶ ὥσπερ εἰς τὸ περιέχον μεθίστασθαι τοῦ ἀσθενοῦς ἴδιον , οὕτω τὸ μὴ μεθίστασθαι μόνου τοῦ μαλακοῦ . τὸ μὲν οὖν ὑπεῖκον εἰς ἑαυτὸ καὶ μὴ μεθιστάμενον ἅπαντες Ἕλληνες ὀνομάζουσί μαλακὸν , τὸ δ’ οὕτως αὐτὸ διατιθὲν σκληρόν . οὐδὲ ἔστιν ὥσπερ ἄλλων τινῶν ὀνομάτων πλείω τὰ σημαινόμενα κυρίως ὀνομάζοντι καὶ μὴ τροπικῶς , οὕτως καὶ μαλακοῦ καὶ σκληροῦ . ἦ γὰρ ἂν αὐτὰ καὶ ὁ πάντων δεινότατος εἰς σημαινομένου διαίρεσιν εἶπεν Ἀριστοτέλης , ὥσπερ ἀμέλει τούτων ἐφεξῆς ἐν ταὐτῷ βιβλίῳ τῷ δευτέρῳ περὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς ὑπὲρ ὑγροῦ τε καὶ ξηροῦ διαλεγόμενος , ἑκάτερον αὐτῶν ἐδίδαξε πλεοναχῶς λεγόμενον , ἀλλ’ οὐ σκληρόν τε καὶ μαλακὸν οὐδ’ ἐν ἐκείνῳ τῷ συγγράμματι πολλαχῶς ὀνομάζεσθαί φησιν , ὥσπερ οὐδὲ ἐν ἄλλῳ τινὶ , καθάπερ οὐδὲ ὁ Πλάτων . ἀλλ’ ἓν ἑκατέρου τῶν ὀνομάτων ἄμφω τὼ ἄνδρε εὑρίσκετον σημαινόμενον , ὅταν γ’ , ὡς εἴρηται , κυρίως τις ὀνομάζῃ καὶ μὴ τροπικῶς , ἐπεὶ κατά γε τὰς μεταφορὰς ἀναρίθμητον ἔσται τι πλῆθος σημαινομένων , οὐ τούτων μόνον τῶν ὀνομάτων , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων σημαινομένων ἁπάντων . αὐτίκα γέ τοι Πλάτων αὐτός φησιν ἐν Σοφιστῇ , σκληροὺς λέγεις καὶ ἀντιτύπους ἀνθρώπους , οὐ κατὰ τοῦ σώματος δή που φέρων ἑκάτερον τῶν ὀνομάτων , οὔτ’ οὖν τὸ σκληρὸν οὔτε τὸ ἀντίτυπον , ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς ψυχῆς , καὶ ταύτης μάλιστα τοῦ ἤθους τε καὶ τοῦ τρόπου . οὕτω δὲ καὶ οἶνον ἔφη σκληρόν τις ἐκ μεταφορᾶς ὀνομάζων , καὶ φωνὴν σκληρὰν , ἐπιτήδευμά τε καὶ βίον , ἔθος τ’ αὖ καὶ νόμον , ἄνεμόν τε καὶ ὕδωρ , ἤτοι τὸ ἀπηνὲς , ἢ τὸ δύσμικτον , ἢ τὸ δυσξύμβολον , ἢ τὸ ἀηδὲς , ἢ τὸ δυσκατέργαστον , ἢ τὸ δυσκαταγώνιστον , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐκ μεταφορᾶς ὀνομάζων . τὸ δὲ σκληρὸν σῶμα τὸ κυρίως τε καὶ πρώτως λεγόμενον ἀντίτυπόν τέ ἐστι καὶ κατ’ οὐδὲν εἴκει τῷ πλησιάζοντι . τὸν αὐτὸν , οἶμαι , τρόπον ἄνθρωπον μὲν σκληρὸν λέγουσι τὸν μονότροπον καὶ δυσπειθῆ καὶ πρὸς ἅπαν ἀντιτείνοντα · νόμον τε σκληρὸν καὶ δικαστὴν οἷς μηδὲν μέτεστι συγγνώμης · οἶνον μέντοι σκληρὸν , ὅταν ἰσχυρὸς ᾖ τῇ ποιότητι καὶ πλήττων βιαίως ἤτοι τὴν κεφαλὴν ἢ τὴν αἴσθησιν τὴν γευστικὴν , ὕδωρ δ’ αὖ σκληρὸν τὸ δυσκατέργαστόν τε καὶ βραδύπορον , ὡς ἐπιπλεῖστον ἐν τοῖς ὑποχονδρίοις μένον , ἕκαστόν τε τῶν ἄλλων ὅσα σκληρὰ λέγομεν οὐ κυρίως οὐδὲ πρώτως , ἀλλὰ κατὰ συμβεβηκός τε καὶ μεταφέροντες ἀπό τινος ὁμοιότητος οὕτως ὀνομάζομεν . ἐπειδὴ δὲ πολλὰ συμβέβηκε τῷ σκληρῷ σώματι , καθ’ ἕκαστον αὐτῶν αἱ μεταφοραὶ γίγνονται · οὐ μὴν τούτου γε ἕνεκεν ἐπιλαθέσθαι προσήκει τοῦ πρώτου τε καὶ κυρίου τῶν σημαινομένων . ἁπτὸν γάρ τοι τὸ σκληρόν ἐστι καὶ ἡ σκληρότης ἁπτὴ ποιότης . ὅταν οὖν ἐπὶ γεῦσιν , ἢ ὄσφρησιν , ἢ ὄψιν , ἢ ἀκοὴν , ὁ λέγων μεταφέρῃ τοὔνομα , τηνικαῦτα χρὴ τὸν ἀκούοντα τῆς πρὸς τὸ κύριον ὁμοιότητος ἀναμιμνήσκεσθαι . καὶ γὰρ καὶ ἡ κρίσις αὕτη τῶν μεταφορῶν ἐστιν εἴτε ὀρθῶς εἴτε οὐκ ὀρθῶς εἰσιν εἰρημέναι . τὰς μὲν γὰρ ἐναργῆ τὴν ὁμοιότητα καὶ πρόδηλον ἐχούσας ἐπαινοῦμεν , ὅσαι δὲ ἀμυδραί τέ εἰσι καὶ ἄδηλοι , ἀπολείπομεν ἅπαντες . ἀλλ’ οὔτ’ ἄλλο τι τοῖς νεωτέροις ἰατροῖς ﻿ ἀγαθὸν ἑρμηνείας ἔγνωσται , διόπερ ἀσαφεῖς ἐσχάτως εἰσὶν , οὔθ’ ὡς ἐν καιρῷ χρηστέον ἐστὶ ταῖς μεταφοραῖς . εἰ μὲν οὖν ἀσαφῆ μόνον ἦν αὐτῶν τὰ συγγράμματα , τάχ’ ἄν τις ἧττον ἐμέμψατο · νυνὶ δ’ ἐπεὶ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν τῶν πραγμάτων ὧν διδάσκειν ἐπιχειροῦσι διαφθείρουσι ταῖς ἀκαίροις μεταφοραῖς , δίκαιον ἤδη μέμψασθαι μειζόνως αὐτοῖς . ὅταν δ’ ἔτι πρὸς τούτῳ τις εἰς τοσοῦτον ἐμπληξίας ἥκῃ , ὥστε αὐτὰ τὰ πρῶτά τε καὶ κυριώτατα τῶν ὀνομάτων ἐπιφέρων τοῖς οἰκείοις πράγμασιν ἐκ μεταφορῶν λαμβάνει τὰ σημαινόμενα , πῶς ἄν τις ἀνάσχοιτο ; φωνὴν μὲν γὰρ λευκὴν ἐκ μεταφορᾶς νοήσειεν ἄν τις , οὐ μὴν χρῶμά γε λευκὸν ἔθ’ ὁμοίως ἐκ μεταφορᾶς ἀκούειν ἐγχωρεῖ · εἰ μὴ γὰρ τοῦτο λέγεται κυρίως λευκὸν , οὐδ’ ἄλλο τῶν κυρίως οὐδέν . οὕτω καὶ ἄνθρωπον μὲν στρυφνὸν ἐκ μεταφορᾶς , οἶνον δὲ στρυφνὸν οὐκέτ’ ἐκ μεταφορᾶς , ἀλλὰ δηλονότι πρώτως τε καὶ κυρίως . ὥσπερ οὖν εἴ τις τὸν Θηραῖον οἶνον ὀνομάσας στρυφνὸν , εἶτ’ ἐξελεγχόμενος ὡς ψευδῶς δοξάζει , γλυκὺν οἶνον , ᾧ μηδὲ βραχὺ μέτεστι στρυφνότητος , οὕτω προσαγορεύων , ἀπίθανος ἂν εἶναι δόξειεν , εἰ κατ’ ἐκεῖνο τὸ σημαινόμενον φαίη εἰρῆσθαί οἱ στρυφνὸν τὸν οἶνον , ὥσπερ καὶ ἀνθρώπους ἐνίοτε λέγομεν εἶναι στρυφνοὺς , ἐν ἴσῳ τῷ ἀηδεῖς , οὕτω καὶ ὅστις ἁπτὸν ὁτιοῦν σῶμα σκληρὸν εἰπὼν οὕτω κελεύσειεν ἀκούειν τῆς προσηγορίας , ὡς οἶνος λέγεται σκληρὸς , οὐκ ἂν , οἶμαι , δόξειε σώφρων εἶναι . πασῶν γὰρ τῶν ἁπτῶν ποιοτήτων ἐχουσῶν ὀνόματα , λῆρος μακρός ἐστιν ἐκ μεταφορῶν αὐταῖς ἕτερα ἐπεισάγειν . κατὰ μὲν τὰς ὀσμὰς ὄντως οὐκ ἔστιν ἁπασῶν τῶν ποιοτήτων ὀνόματα , καὶ συγχωρήσειεν ἄν τις ἀλλοτρίοις χρήσασθαι μεταφέροντα . κατὰ μέντοι τὴν ἁφὴν ἅπαντα ὠνόμασται , καθάπερ που καὶ τοῦτ’ Ἀριστοτέλης ἐδίδαξεν , ἁπάσας ἐκθέμενος ἐφεξῆς αὐτῶν τὰς προσηγορίας , ἃς κᾀγὼ νῦν ἐρῶ · θερμότης , ψυχρότης , ξηρότης , ὑγρότης , βαρύτης , κουφότης , σκληρότης , μαλακότης , γλισχρότης , κραυρότης , τραχύτης , λειότης , παχύτης , λεπτότης . οὕτω μὲν οὖν αἱ ἁπταὶ ποιότητες ἅπασαι ῥηταί . κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τὰ μετέχοντα αὐτῶν σώματα . καὶ γὰρ καὶ τούτων ἑπτὰ μὲν αἱ κατ’ ἐναντίωσίν εἰσι συζυγίαι , τεσσαρεσκαίδεκα δὲ τὰ ὀνόματα . πρώτη μὲν οὖν ἐναντίωσις θερμοῦ καὶ ψυχροῦ , δευτέρα δὲ ξηροῦ καὶ ὑγροῦ , τρίτη δὲ βαρέος τε καὶ κούφου , τετάρτη σκληροῦ τε καὶ μαλακοῦ , πέμπτη γλίσχρου καὶ κραύρου , ἕκτη τραχέος καὶ λείου , ἑβδόμη παχέος καὶ λεπτοῦ . μὴ τοίνυν , ὦ οὗτος , ἔμπληκτα λήρει μηδ’ ὀνόμασιν Ἑλληνικοῖς τε καὶ κοινοῖς ἁπάντων οἴκοθεν ἐπίφερε καὶ παρὰ σαυτοῦ τὰ σημαινόμενα , ἀλλὰ τὸ μὲν σῶμα τῆς ἀρτηρίας ἢ σκληρὸν , ἢ μαλακὸν εἰπὲ πρώτως καὶ μάλιστα · τὸν δ’ ὅπως ἔχει τοῦτο δεικνύντα σφυγμὸν οὐ κυρίως μὲν , οὐδὲ πρώτως ἔτι , κατὰ συμβεβηκὸς δ’ ἐξέσται σοι καλεῖν σκληρὸν , ἢ μαλακόν . εἴτε γὰρ ἡ κίνησις αὐτὴ τῶν ἀρτηριῶν ὁ σφυγμός ἐστιν , οὐκ ἄν τις εἴποι κυρίως ὀνομάζων σκληρὰν κίνησιν , εἴθ’ ἡ ἀπ’ αὐτῆς πληγὴ κατὰ τὴν ἡμετέραν ἁφὴν , εἴτε ἡ τῆς πληγῆς αἴσθησις , οὐδὲν οὐδὲ τοῦτο λέγεται κυρίως οὐδὲ πρώτως σκληρὸν , ἀλλὰ παρονομάζεται δηλονότι τοῦ σκληροῦ σώματος ὁ σκληρὸς σφυγμός · ἐκεῖνο δὲ μόνον , οὐκ ἄλλῳ τινὶ παρονομάζοντες , οὔτε κατὰ συμβεβηκὸς οὔτε μεταφέροντες , ἢ καταχρώμενοι , προσαγορεύομεν σκληρὸν , ἀλλὰ κυρίως τε καὶ πρώτως . ὅταν οὖν τις σκληρὸν σφυγμὸν ἢ κατὰ τὴν τοῦ πνεύματος λέγῃ ποιότητα φαίνεσθαι τοιοῦτον , ἢ καὶ κατὰ τὴν ἰδιότητα τῆς θερμότητος , ἢ κατὰ ἄλλο τι τῶν λαληθῆναι μὲν δυναμένων , διδαχθῆναι δὲ ἀδυνάτων , οὐκ ἀνεξόμεθα τοῦ τὰ τοιαῦτα δηλονότι ληροῦντός τε καὶ περιλαλοῦντος , ὥσπερ οὐδ’ Ἀρχιγένης ἔν τε τῷ περὶ σφυγμῶν αὐτοῦ γράμματι κᾀν τῷ δευτέρῳ τῆς τοῦ πυρετοῦ σημειώσεως .
Lemmas: μεταβαίνω οὖν ἤδη πρός ὁ περί ὁ σκληρότης τε καί μαλακότης λόγος , ἐπιδείκνυμι πειράω ᾀνταῦθη ὁ περί ὁ ὄνομα πλημμέλεια ὁ ἀνήρ , διά ὅς ἀναγκαῖος καί περί ὁ διάγνωσις τε καί ﻿ πρόγνωσις σφάλλω . εἷς γάρ κύριος σημαίνω ἑκάτερος ὁ ὄνομα , οὐ οἶδα ὅπως ἐκ μεταφορά οὗτος μεταφορά ποιέω . τίς γοῦν οὐ οἶδα ὡς ὁ μέν σίδηρος καί ὁ λίθος καί ὁ ξύλον σκληρός σῶμα εἰμί φημί , ἔλαιον δέ καί μέλι καί γάλα καί ὕδωρ μαλακός ; κριτήριον γάρ , οἴομαι , πᾶς ἄνθρωπος σκληρός καί μαλακός σῶμα ἔχω ὁ ἁφή . οὗτος οὖν ἐπιβάλλω ὁ ἐντός ὑπόκειμαι , ὅσος μέν ἄν αὐτός εὑρίσκω ὑποδέχομαι καί οἷος ἐγκαταβαίνω πως ὑπείκω , μαλακός προσαγορεύω · ὅσος δέ ἔμπαλιν αὐτός ὁ ἡμέτερος δέρμα βιάζω τε καί ὠθέω , ὁ δέ ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ δέχομαι ὁ βιάζω , σκληρός οὗτος προσαγορεύω . εἰ μέν γάρ ἁπλῶς εἴκω τε καί ἀνατρέπω πρός ὁ βιάζω , ὁ μέν ἀνατρέπω ἀσθενής ἅπας ὀνομάζω , ὁ δέ ἀνατρέπω ἰσχυρός · οὕτως γάρ καί ἄνεμος ἰσχυρός οὐ ἐγώ μόνος ἀνατρέπω τε καί καταβάλλω φύω , ἀλλά καί δένδρον μέγας καί πλοῖον . καί ἐγώ δέ αὐτός καί χαλκός καί σίδηρος καί λίθος καί ξύλον , καί εἰ τις οὗτος ἔτι εἰμί σκληρός ἀνατρέπω , ἐπειδάν ὁ ὄγκος εἰμί μέτριος . καί ταύτῃ διαφέρω ὁ ἰσχυρός ὁ σκληρός · ὁ μέν γάρ , ὡς λέγω νῦν ἤδη , ὁ ἀρχαῖος ἕδρα ἐξίστημι τε καί ἀνατρέπω ὁ πλησιάζω , ὁ δέ σκληρός μέν , οὐ μήν καί ἰσχυρός , οὐ ἐξίστημι μέν , ἐγκαταβαίνω δέ ὁ μαλακός , κοιλαίνω τε καί βοθρόω καί πιλέω αὐτός . οὗτος τοι καί ὁ Πλάτων λέγω , σκληρός μέν ὅς ἄν ἐγώ ὁ σάρξ ὑπείκω , μαλακός δέ ὅσος ἄν ὁ σάρξ . πολύς δέ ἀκριβής ὁ Ἀριστοτέλης , οὐ ὁ ὑπόκειμαι ὀνομάζω μαλακός , ἀλλά προστίθημι αὐτός ποτέ μέν ὁ εἰς ἑαυτοῦ , ποτέ δέ ὁ μή μεθίστημι . ἐάν τε γάρ οὕτως λέγω , μαλακός εἰμί ὁ ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ · ἐάν τε οὕτως , μαλακός εἰμί ὁ ὑπείκω ἄνευ ὁ μεθίστημι , καλός ὁρίζω . καί μέντοι καί εἰ ὁ συναμφότεροι ἅμα προστίθημι , ὡς ἐν ὁ δεύτερος περί γένεσις τε καί φθορά ὁ Ἀριστοτέλης ποιέω , μαλακός εἰμί φημί ὁ ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ καί μή μεθίστημι , ἔτι σαφής ὁρίζω , διά δύο οἰκεῖος σύμπτωμα ἐνδείκνυμι ὁ μαλακός . εἰς ἑαυτοῦ τε γάρ ὑπείκω καί οὐ μεθίστημι . ἑκάτερος δέ εἰμί αὐτός μόνος συμβαίνω · ὡς ὁ γε ὑπείκω κοινός ὑπάρχω σύμπτωμα μαλακός τε καί ἀσθενής , ὁ δέ εἰς ἑαυτοῦ , μόνος ὁ μαλακός , καθά ὁ μή εἰς ἑαυτοῦ , μόνος ὁ ἀσθενής . καί μέν δή καί ὥσπερ εἰς ὁ περιέχω μεθίστημι ὁ ἀσθενής ἴδιος , οὕτως ὁ μή μεθίστημι μόνος ὁ μαλακός . ὁ μέν οὖν ὑπείκω εἰς ἑαυτοῦ καί μή μεθίστημι ἅπας Ἕλλην ὀνομάζω μαλακός , ὁ δέ οὕτως αὐτός διατίθημι σκληρός . οὐδέ εἰμί ὥσπερ ἄλλος τις ὄνομα πολύς ὁ σημαίνω κύριος ὀνομάζω καί μή τροπικός , οὕτως καί μαλακός καί σκληρός . ἦ γάρ ἄν αὐτός καί ὁ πᾶς δεινός εἰς σημαίνω διαίρεσις λέγω Ἀριστοτέλης , ὥσπερ ἀμέλει οὗτος ἐφεξῆς ἐν αὐτός βιβλίον ὁ δεύτερος περί γένεσις καί φθορά ὑπέρ ὑγρός τε καί ξηρός διαλέγω , ἑκάτερος αὐτός διδάσκω πλεοναχός λέγω , ἀλλά οὐ σκληρός τε καί μαλακός οὐδέ ἐν ἐκεῖνος ὁ σύγγραμμα πολλαχῶς ὀνομάζω φημί , ὥσπερ οὐδέ ἐν ἄλλος τις , καθά οὐδέ ὁ Πλάτων . ἀλλά εἷς ἑκάτερος ὁ ὄνομα ἄμφω ὁ ἀνήρ εὑρίσκω σημαίνω , ὅταν γε , ὡς λέγω , κύριος τις ὀνομάζω καί μή τροπικός , ἐπεί κατά γε ὁ μεταφορά ἀναρίθμητος εἰμί τις πλῆθος σημαίνω , οὐ οὗτος μόνος ὁ ὄνομα , ἀλλά καί ὁ ἄλλος σημαίνω ἅπας . αὐτίκα γε τοι Πλάτων αὐτός φημί ἐν Σοφιστής , σκληρός λέγω καί ἀντίτυπος ἄνθρωπος , οὐ κατά ὁ σῶμα δή που φέρω ἑκάτερος ὁ ὄνομα , οὔτε οὖν ὁ σκληρός οὔτε ὁ ἀντίτυπος , ἀλλά καί ὁ ὁ ψυχή , καί οὗτος μάλα ὁ ἦθος τε καί ὁ τρόπος . οὕτως δέ καί οἶνος φημί σκληρός τις ἐκ μεταφορά ὀνομάζω , καί φωνή σκληρός , ἐπιτήδευμα τε καί βίος , ἔθος τε αὖ καί νόμος , ἄνεμος τε καί ὕδωρ , ἤτοι ὁ ἀπηνής , ἤ ὁ δύσμικτος , ἤ ὁ δυσξύμβολος , ἤ ὁ ἀηδής , ἤ ὁ δυσκατέργαστος , ἤ ὁ δυσκαταγώνιστος , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἐκ μεταφορά ὀνομάζω . ὁ δέ σκληρός σῶμα ὁ κύριος τε καί πρῶτος λέγω ἀντίτυπος τε εἰμί καί κατά οὐδείς εἴκω ὁ πλησιάζω . ὁ αὐτός , οἴομαι , τρόπος ἄνθρωπος μέν σκληρός λέγω ὁ μονότροπος καί δυσπειθής καί πρός ἅπας ἀντιτείνω · νόμος τε σκληρός καί δικαστής ὅς μηδείς μέτειμι συγγνώμη · οἶνος μέντοι σκληρός , ὅταν ἰσχυρός εἰμί ὁ ποιότης καί πλήσσω βίαιος ἤτοι ὁ κεφαλή ἤ ὁ αἴσθησις ὁ γευστικός , ὕδωρ δέ αὖ σκληρός ὁ δυσκατέργαστος τε καί βραδυπόρος , ὡς ἐπιπλεῖστον ἐν ὁ ὑποχόνδριος μένω , ἕκαστος τε ὁ ἄλλος ὅσος σκληρός λέγω οὐ κύριος οὐδέ πρῶτος , ἀλλά κατά συμβαίνω τε καί μεταφέρω ἀπό τις ὁμοιότης οὕτως ὀνομάζω . ἐπειδή δέ πολύς συμβαίνω ὁ σκληρός σῶμα , κατά ἕκαστος αὐτός ὁ μεταφορά γίγνομαι · οὐ μήν οὗτος γε ἕνεκα ἐπιλανθάνω προσήκω ὁ πρῶτος τε καί κύριος ὁ σημαίνω . ἁπτός γάρ τοι ὁ σκληρός εἰμί καί ὁ σκληρότης ἁπτός ποιότης . ὅταν οὖν ἐπί γεῦσις , ἤ ὄσφρησις , ἤ ὄψις , ἤ ἀκοή , ὁ λέγω μεταφέρω ὄνομα , τηνικαῦτα χρή ὁ ἀκούω ὁ πρός ὁ κύριος ὁμοιότης ἀναμιμνῄσκω . καί γάρ καί ὁ κρίσις οὗτος ὁ μεταφορά εἰμί εἴτε ὀρθός εἴτε οὐ ὀρθός εἰμί λέγω . ὁ μέν γάρ ἐναργής ὁ ὁμοιότης καί πρόδηλος ἔχω ἐπαινέω , ὅσος δέ ἀμυδρός τε εἰμί καί ἄδηλος , ἀπολείπω ἅπας . ἀλλά οὔτε ἄλλος τις ὁ νέος ἰατρός ﻿ ἀγαθός ἑρμηνεία γιγνώσκω , διόπερ ἀσαφής ἔσχατος εἰμί , οὔτε ὡς ἐν καιρός χράω εἰμί ὁ μεταφορά . εἰ μέν οὖν ἀσαφής μόνος εἰμί αὐτός ὁ σύγγραμμα , τάχα ἄν τις ἥσσων μέμφομαι · νυνί δέ ἐπεί καί ὁ ἀλήθεια αὐτός ὁ πρᾶγμα ὅς διδάσκω ἐπιχειρέω διαφθείρω ὁ ἄκαιρος μεταφορά , δίκαιος ἤδη μέμφομαι μέγας αὐτός . ὅταν δέ ἔτι πρός οὗτος τις εἰς τοσοῦτος ἐμπληξία ἥκω , ὥστε αὐτός ὁ πρῶτος τε καί κύριος ὁ ὄνομα ἐπιφέρω ὁ οἰκεῖος πρᾶγμα ἐκ μεταφορά λαμβάνω ὁ σημαίνω , πῶς ἄν τις ἀνέχω ; φωνή μέν γάρ λευκός ἐκ μεταφορά νοέω ἄν τις , οὐ μήν χρῶμα γε λευκός ἔτι ὅμοιος ἐκ μεταφορά ἀκούω ἐγχωρέω · εἰ μή γάρ οὗτος λέγω κύριος λευκός , οὐδέ ἄλλος ὁ κύριος οὐδείς . οὕτως καί ἄνθρωπος μέν στρυφνός ἐκ μεταφορά , οἶνος δέ στρυφνός οὐκέτι ἐκ μεταφορά , ἀλλά δηλονότι πρῶτος τε καί κύριος . ὥσπερ οὖν εἰ τις ὁ Θηραῖος οἶνος ὀνομάζω στρυφνός , εἶτα ἐξελέγχω ὡς ψευδής δοξάζω , γλυκύς οἶνος , ὅς μηδέ βραχύς μέτειμι στρυφνότης , οὕτως προσαγορεύω , ἀπίθανος ἄν εἰμί δοκέω , εἰ κατά ἐκεῖνος ὁ σημαίνω φημί λέγω ἕ στρυφνός ὁ οἶνος , ὥσπερ καί ἄνθρωπος ἐνίοτε λέγω εἰμί στρυφνός , ἐν ἴσος ὁ ἀηδής , οὕτως καί ὅστις ἁπτός ὁστισοῦν σῶμα σκληρός λέγω οὕτως κελεύω ἀκούω ὁ προσηγορία , ὡς οἶνος λέγω σκληρός , οὐ ἄν , οἴομαι , δοκέω σώφρων εἰμί . πᾶς γάρ ὁ ἁπτός ποιότης ἔχω ὄνομα , λῆρος μακρός εἰμί ἐκ μεταφορά αὐτός ἕτερος ἐπεισάγω . κατά μέν ὁ ὀσμή ὄντως οὐ εἰμί ἅπας ὁ ποιότης ὄνομα , καί συγχωρέω ἄν τις ἀλλότριος χράω μεταφέρω . κατά μέντοι ὁ ἁφή ἅπας ὀνομάζω , καθά που καί οὗτος Ἀριστοτέλης διδάσκω , ἅπας ἐκτίθημι ἐφεξῆς αὐτός ὁ προσηγορία , ὅς ἐͅγώ νῦν λέγω · θερμότης , ψυχρότης , ξηρότης , ὑγρότης , βαρύτης , κουφότης , σκληρότης , μαλακότης , γλισχρότης , κραυρότης , τραχύτης , λειότης , παχύτης , λεπτότης . οὕτως μέν οὖν ὁ ἁπτός ποιότης ἅπας ῥητός . κατά δέ ὁ αὐτός τρόπος καί ὁ μετέχω αὐτός σῶμα . καί γάρ καί οὗτος ἑπτά μέν ὁ κατά ἐναντίωσις εἰμί συζυγία , τεσσαρεσκαίδεκα δέ ὁ ὄνομα . πρῶτος μέν οὖν ἐναντίωσις θερμός καί ψυχρός , δεύτερος δέ ξηρός καί ὑγρός , τρίτος δέ βαρύς τε καί κοῦφος , τέταρτος σκληρός τε καί μαλακός , πέμπτος γλίσχρος καί κραῦρος , ἕκτος τραχύς καί λεῖος , ἕβδομος παχύς καί λεπτός . μή τοίνυν , ὦ οὗτος , ἔμπληκτος ληρέω μηδέ ὄνομα Ἑλληνικός τε καί κοινός ἅπας οἴκοθεν ἐπιφέρω καί παρά σεαυτοῦ ὁ σημαίνω , ἀλλά ὁ μέν σῶμα ὁ ἀρτηρία ἤ σκληρός , ἤ μαλακός λέγω πρῶτος καί μάλα · ὁ δέ ὅπως ἔχω οὗτος δείκνυμι σφυγμός οὐ κύριος μέν , οὐδέ πρῶτος ἔτι , κατά συμβαίνω δέ ἔξεστι σύ καλέω σκληρός , ἤ μαλακός . εἴτε γάρ ὁ κίνησις αὐτός ὁ ἀρτηρία ὁ σφυγμός εἰμί , οὐ ἄν τις λέγω κύριος ὀνομάζω σκληρός κίνησις , εἴτε ὁ ἀπό αὐτός πληγή κατά ὁ ἡμέτερος ἁφή , εἴτε ὁ ὁ πληγή αἴσθησις , οὐδείς οὐδέ οὗτος λέγω κύριος οὐδέ πρῶτος σκληρός , ἀλλά παρονομάζω δηλονότι ὁ σκληρός σῶμα ὁ σκληρός σφυγμός · ἐκεῖνος δέ μόνος , οὐ ἄλλος τις παρονομάζω , οὔτε κατά συμβαίνω οὔτε μεταφέρω , ἤ καταχράομαι , προσαγορεύω σκληρός , ἀλλά κύριος τε καί πρῶτος . ὅταν οὖν τις σκληρός σφυγμός ἤ κατά ὁ ὁ πνεῦμα λέγω ποιότης φαίνω τοιοῦτος , ἤ καί κατά ὁ ἰδιότης ὁ θερμότης , ἤ κατά ἄλλος τις ὁ λαλέω μέν δύναμαι , διδάσκω δέ ἀδύνατος , οὐ ἀνέχω ὁ ὁ τοιοῦτος δηλονότι ληρέω τε καί περιλαλέω , ὥσπερ οὐδέ Ἀρχιγένης ἐν τε ὁ περί σφυγμός αὐτός γράμμα εἰͅν ὁ δεύτερος ὁ ὁ πυρετός σημείωσις .