galenus.de-differentia-pulsuum-libri-iv 4.12
Ὁ γοῦν Ἀρχιγένης ἐξειργάσθαι δοκῶν τὸν περὶ τῶν σφυγμῶν λόγον ἐν ἑνὶ μεγάλῳ βιβλίῳ κατὰ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ τόνδε τὸν ὅρον ἔγραψε · σφυγμός ἐστι καρδίας καὶ ἀρτηριῶν διαστολὴ φυσική τε καὶ συστολὴ φυσικὴ , προσθεὶς δηλονότι τὸ φυσικὴ τῷ τοῦ Ἀγαθίνου λόγῳ δι’ ἣν ἔμπροσθεν αἰτίαν εἶπον . ἐκ διαστολῆς τε καὶ συστολῆς ὡς μερῶν συγκεῖσθαι νομίζουσι τὸν σφυγμὸν οἱ πνευματικοὶ πάντες , ἐνεργείας ἡγούμενοι τὰς κινήσεις ἀμφοτέρας εἶναι , τῶν περὶ τὸν Ἡρόφιλόν τε καὶ Ἀσκληπιάδην οὐχ ὁμοίως δοκούντων φέρεσθαι . τὸν μὲν οὖν Ἡρόφιλον περὶ διαστολῆς τε καὶ συστολῆς ἀρτηριῶν ζήτησιν ἰδίαν ἔχειν μακροτέραν · ἐνίοτε μὲν γάρ σοι δόξει καὶ τὴν διαστολὴν καὶ τὴν συστολὴν ἐνέργειαν νομίζειν , ὡς τὸ πολὺ δὲ μόνην τὴν συστολήν · ﻿ ὁ δὲ Ἀσκληπιάδης , οὐδεμίαν ὑπολαμβάνων δύναμιν ὑφ’ ἧς ἥ τε καρδία καὶ αἱ ἀρτηρίαι κινοῦνται , ποικίλος ἐστὶ κατὰ τὴν λέξιν ὥσπερ ἐν ταῖς ἄλλαις ἁπάσαις ἐνεργείαις φυσικαῖς τε καὶ ψυχικαῖς , οὕτω κᾀν τῇδε . ποτὲ μὲν γάρ σοι δόξει μὴ ἐνεργείας αὐτὰς τίθεσθαι , καίτοι γε ἀκόλουθον αὐτοῦ ταῖς ὑποθέσεσι τοῦτ’ ἔστι , ἐνίοτε δὲ ἐνεργείας αὐτὰς τίθεσθαι , ὡς καταχρώμενος , ἢ τῷ ἔθει συγχωρῶν . οἱ δ’ ἀπ’ Ἀθηναίου πάντες , ὡς εἴρηται , τὰς κινήσεις ἀμφοτέρας ἐνεργείας ἡγοῦνται , τήν τε ἐν τῷ διαστέλλεσθαι γιγνομένην καὶ τὴν ἐν τῷ συστέλλεσθαι , οὕτω τε καὶ ἡμεῖς ὑπολαμβάνομεν , οὐκ ἐπὶ μόνων τῶν ἀρτηριῶν τε καὶ τῆς καρδίας , ἀλλὰ καὶ τοῦ θώρακος . καὶ γὰρ καὶ τοῦτον ἐνεργεῖν ἐδείξαμεν ἔν τε τῷ διαστέλλεσθαι καὶ συστέλλεσθαι . διορίζομαι δὲ ὡς ἐπὶ τοῦ θώρακος , οὕτω κᾀπὶ τῶν ἀρτηριῶν τὰς ἐπὶ τὴν μέσην κατάστασιν ἀπὸ τῶν ἄκρων φορὰς , ἐνίοτε μὲν ἐνεργείας χωρὶς , ἐνίοτε δὲ σὺν ταύτῃ γινομένας . ἐὰν οὖν καὶ τὰς περὶ τούτων ἀποδείξεις ἐπεισάγῃ τις τῷ λόγῳ , καὶ κατὰ τοῦτ’ αὐτὸν εἰς μῆκος προάξει μακρότερον . ἐὰν δὲ καὶ τῆς τῶν ὀνομάτων ὑπαλλαγῆς , ἣν ἐποιήσατο κατὰ τοὺς ὅρους , ἃς αὖθις προσέθεσαν αἰτίας εὐλόγους διέρχηταί τις , εἶθ’ ἑξῆς ὅπως ἐμέμψαντό τινες αὐτὰς , εἶθ’ ὅπως ἀπελογήσαντο περὶ τῶν εἰπόντων , ἕτερον μῆκος ἔτι κᾀκ τοῦδε περιττὸν τῷ λόγῳ προστεθήσεται .
Lemmas: ὁ γοῦν Ἀρχιγένης ἐξεργάζομαι δοκέω ὁ περί ὁ σφυγμός λόγος ἐν εἷς μέγας βιβλίον κατά ὁ ἀρχή αὐτός ὅδε ὁ ὅρος γράφω · σφυγμός εἰμί καρδία καί ἀρτηρία διαστολή φυσικός τε καί συστολή φυσικός , προστίθημι δηλονότι ὁ φυσικός ὁ ὁ Ἀγάθινος λόγος διά ὅς ἔμπροσθεν αἰτία λέγω . ἐκ διαστολεύς τε καί συστολή ὡς μέρος σύγκειμαι νομίζω ὁ σφυγμός ὁ πνευματικός πᾶς , ἐνέργεια ἡγέομαι ὁ κίνησις ἀμφότερος εἰμί , ὁ περί ὁ Ἡρόφιλος τε καί Ἀσκληπιάδης οὐ ὅμοιος δοκέω φέρω . ὁ μέν οὖν Ἡρόφιλος περί διαστολεύς τε καί συστολή ἀρτηρία ζήτησις ἴδιος ἔχω μακρός · ἐνίοτε μέν γάρ σύ δοκέω καί ὁ διαστολή καί ὁ συστολή ἐνέργεια νομίζω , ὡς ὁ πολύς δέ μόνος ὁ συστολή · ﻿ ὁ δέ Ἀσκληπιάδης , οὐδείς ὑπολαμβάνω δύναμις ὑπό ὅς ὁ τε καρδία καί ὁ ἀρτηρία κινέω , ποικίλος εἰμί κατά ὁ λέξις ὥσπερ ἐν ὁ ἄλλος ἅπας ἐνέργεια φυσικός τε καί ψυχικός , οὕτως εἰͅν τῇδε . ποτέ μέν γάρ σύ δοκέω μή ἐνέργεια αὐτός τίθημι , καίτοι γε ἀκόλουθος αὐτός ὁ ὑπόθεσις οὗτος εἰμί , ἐνίοτε δέ ἐνέργεια αὐτός τίθημι , ὡς καταχράομαι , ἤ ὁ ἔθος συγχωρέω . ὁ δέ ἀπό Ἀθήναιος πᾶς , ὡς λέγω , ὁ κίνησις ἀμφότερος ἐνέργεια ἡγέομαι , ὁ τε ἐν ὁ διαστέλλω γίγνομαι καί ὁ ἐν ὁ συστέλλω , οὕτως τε καί ἐγώ ὑπολαμβάνω , οὐ ἐπί μόνος ὁ ἀρτηρία τε καί ὁ καρδία , ἀλλά καί ὁ θώραξ . καί γάρ καί οὗτος ἐνεργέω δείκνυμι ἐν τε ὁ διαστέλλω καί συστέλλω . διορίζω δέ ὡς ἐπί ὁ θώραξ , οὕτως εἰͅπί ὁ ἀρτηρία ὁ ἐπί ὁ μέσος κατάστασις ἀπό ὁ ἄκρος φορά , ἐνίοτε μέν ἐνέργεια χωρίς , ἐνίοτε δέ σύν οὗτος γίγνομαι . ἐάν οὖν καί ὁ περί οὗτος ἀπόδειξις ἐπεισάγω τις ὁ λόγος , καί κατά οὗτος αὐτός εἰς μῆκος προάγω μακρός . ἐάν δέ καί ὁ ὁ ὄνομα ὑπαλλαγή , ὅς ποιέω κατά ὁ ὅρος , ὅς αὖθις προστίθημι αἰτία εὔλογος διέρχομαι τις , εἶτα ἑξῆς ὅπως μέμφομαι τις αὐτός , εἶτα ὅπως ἀπολογέομαι περί ὁ λέγω , ἕτερος μῆκος ἔτι ἐͅκ ὅδε περισσός ὁ λόγος προστίθημι .