galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 1.5
Νόμιζε τοίνυν ἐκεῖνα μὲν οἷον προοίμιόν τί μοι διὰ τὸ τῆς θεωρίας ἔνδοξον γεγονέναι , τὸ δὲ χρήσιμον αὐτὸ καὶ διαφέρον εἰς τὰ τῆς τέχνης ἔργα νῦν λέγεσθαι πᾶν ἐφεξῆς , ὅτι μὲν χρήσιμον ὑπάρχει , καὶ χωρὶς συνηγορίας ἐνδεικνύμενον , ὅτι δὲ καὶ ἀληθὲς , οὐκ εὐθὺς φαινόμενον , ἀλλὰ τὴν ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων κρίσιν ἀναμένον . ὥστε καὶ τοὺς ἀναλεξομένους αὐτὸ παρακαλέσαι καιρὸς , ἐπειδὰν , ὥσπερ ἡμεῖς ἐκρίναμεν ἅπαντα τὰ τῇδε γεγραμμένα παμπόλλῳ χρόνῳ , καὶ αὐτοὶ βασανίσωσιν ἐπὶ τῶν ἀῤῥώστων αὐτὰ , τότ’ ἀποφαίνεσθαι τολμᾷν ὑπὲρ τῆς ἐν τοῖς εἰρημένοις ἀληθείας , πρότερον δὲ μή . πάλιν οὖν αὖθις ἀρκτέον ἡμῖν ἐστιν ἀφ’ ὧν περ ἐξ ἀρχῆς τοῦ γράμματος ὑπηρξάμεθα , καὶ λεκτέον ὅσα μὲν εἴρηται καὶ πρόσθεν διὰ κεφαλαίων ἀναλαμβάνουσιν , ὡς ὑπομνῆσαι μόνον , ὅσα δ’ οὔπω λέλεκται , κατὰ διέξοδον ἑρμηνεύουσιν . εἴρητο μὲν δὴ ταῦτα , τὰς λύσεις τῶν νοσημάτων ὅσαι ἀθρόαι γίνονται , δεῖσθαί τινος ἐκκρίσεως , ἢ ἀποστάσεως ἐπιφανοῦς , εἶναι δὲ τῶν ἡμερῶν ἐν αἷς γίνονται τὰς φύσεις διαφερούσας · τὴν μὲν γὰρ ἑβδόμην καὶ πολλάκις λύειν καὶ τελέως καὶ πιστῶς καὶ ἀγαθῶς καὶ ἀκινδύνως καὶ σαφῶς καὶ εὐσήμως , τὴν δ’ ἕκτην πολλάκις μὲν καὶ αὐτὴν , ἀλλ’ οὐχ ὁμοίως τῇ ἑβδόμῃ . καὶ γὰρ καὶ τῇ ποσότητι τῶν λυομένων ἀπολείπεσθαι καὶ τῷ τρόπῳ τῆς λύσεως πάμπολυ διαφέρειν . οὔτε γὰρ ἀγαθὰς ὑπάρχειν αὐτὰς , ἀλλὰ τὰς πλείστας μοχθηρὰς , οὔτ’ εἴπερ ἀγαθὰς , πάντως καὶ τελείας , ἀλλ’ οὐδ’ εἰ τελείας , εὐθὺς καὶ πιστάς · ὑποτροπιάζει γὰρ ἐνίοτε τὸ νόσημα , κᾂν ἀκριβῶς δόξῃ λελύσθαι . καὶ μὲν δὴ καὶ ὅτι τὸ μετὰ κινδύνων τε καὶ ἀσαφῶς ἰδιαίτατόν ἐστι τῆς ἕκτης ἡμέρας , καὶ τοῦτο εἴρηται . τό γε μὴν ἀσήμως οὐ πάνυ τι τῆς ἕκτης ἴδιον , ἀλλ’ ἔστιν αὐτῆς ὥσπερ καὶ τῆς ἑβδόμης ἐπίδηλος ἡ τετάρτη . ταῦτα μὲν οὖν εἴρητο , προστιθέσθω δὲ τὰ λείποντα . τῆς ἑβδόμης τὴν φύσιν ἡ τεσσαρεσκαιδεκάτη μάλιστα μὲν μιμεῖται , πλησίον δ’ αὐτῶν ἐστιν ἐννάτη τε καὶ ἑνδεκάτη καὶ εἰκοστή . καὶ ταύταις ἐγγὺς ιζ΄ καὶ ε΄ καὶ μετὰ ταύτας ἡ τετάρτη καὶ μετὰ ταύτην ἡ τρίτη τε καὶ ἡ ιη΄ . τῆς δ’ ἕκτης τὴν φύσιν οὐδεμία μὲν ἀκριβῶς ἐμιμήσατο τῶν ἄλλων ἡμερῶν . εἴ ποτε δ’ εἰς τὴν ὀγδόην ἡμέραν ἢ τὴν δεκάτην ἐμπέσῃ λύσις ἀθρόα νοσήματος , ὁμοιοῦταί πως τῇ κατὰ τὴν ἕκτην , ἀλλὰ καὶ σπανίως ἐν ταύταις λύεται καὶ οὔτε πιστῶς οὔτε ἀγαθῶς οὔτε τελείως , ἔτι τε πρὸς τούτοις ἀσαφῶς τε ἅμα καὶ ἀσήμως , ὥσθ’ ἑτέρας εἶναι φύσεως αὐτὰς πρὸς τὰς ἔμπροσθεν εἰρημένας . ὥσπερ δ’ ἐν ταύταις οὐ λύεται νόσημα ἀθρόως , οὕτως οὐδ’ ἐν ταῖς ἐφεξῆς εἰρησομέναις δωδεκάτῃ καὶ ἑκκαιδεκάτῃ καὶ ἐννεακαιδεκάτῃ . μεταξὺ δέ πως τούτου τοῦ στοίχου τοῦ νῦν εἰρημένου πάντως , τῶν μὴ λυουσῶν ἀθρόως ἡμερῶν , τῆς ὀγδόης λέγω καὶ τῆς δεκάτης καὶ τῆς δωδεκάτης καὶ τῆς ἑκκαιδεκάτης καὶ τῆς ἐννεακαιδεκάτης , καὶ τοῦ πρόσθεν εἰρημένου τῶν λυουσῶν , τῆς τε τρίτης καὶ τετάρτης καὶ πέμπτης καὶ ἕκτης καὶ ἑβδόμης καὶ ἐννάτης καὶ ἑνδεκάτης καὶ τεσσαρεσκαιδεκάτης καὶ ἑπτακαιδεκάτης καὶ ὀκτωκαιδεκάτης καὶ εἰκοστῆς , ἡ τρισκαιδεκάτη μάλιστά μοι φαίνεται τετάχθαι , μήθ’ ὁμοίως ἀπόβλητος οὖσα ταῖς ἐν τῷ δευτέρῳ στοίχῳ μήθ’ ὁμοίως ταῖς ἐν τῷ πρώτῳ λύειν πεφυκυῖα . τοιαύτη μέν τις ἡ τῶν εἰρημένων ἡμερῶν ἄχρι τῆς εἰκοστῆς διαφορά · τὰς δ’ ἐφεξῆς ἁπάσας ὕστερον ἐρῶ , πρότερόν γε τοῦτ’ ἀναμνήσας ὅπερ ὑπεσχόμην ὀλίγον ἔμπροσθεν , ὡς ὅσον εἰς τὰ ἔργα τῆς τέχνης διαφέρει , μακροῦ μὲν εἰς εὕρεσιν δεῖται χρόνου , βραχυτάτου δ’ εἰς διδασκαλίαν . τὸ δ’ ἄλλο πᾶν ἤτοι λῆρός ἐστι σοφιστῶν ἢ πρὸς τούτους ἀντιλογία , λῆρος μὲν οὖσα καὶ αὐτὴ , κάλλιον γὰρ ἦν αὐτῶν καταφρονεῖν , ἀλλὰ διὰ τοὺς νέους ἐνίοτε τοὺς ὑπὸ τῶν σοφισμάτων ἐξισταμένους τῶν κατὰ φύσιν λογισμῶν χώραν ἀναγκαίαν λαμβάνουσα . τὸ οὖν προκείμενον ἤδη δέδεικται ﻿ σαφῶς , ὡς καὶ χωρὶς τῶν ὀνομάτων τοῦ τε κρίνεσθαι καὶ κεκρίσθαι καὶ κρίσεως καὶ κρισίμου τὴν διήγησιν ἐποιησάμην τῆς τῶν ἡμερῶν διαφορᾶς , οὐκ ἐκ λόγου τινὸς ἢ δόγματος τῶν ἀποῤῥήτων εἰσηγησάμενος , ἀλλ’ ἐκ μόνης τῆς πολυχρονίου πείρας ἀθροίσας τὴν θεωρίαν . ὅστις δὲ ταύτην καταλιπὼν , ἢ πῶς ὁρίζεσθαι χρὴ τὴν κρίσιν , ἢ τίς λόγος ἐστὶ δι’ ὃν οὐχ ὁμοίως ἐν ἁπάσαις ταῖς εἰρημέναις ἡμέραις αἱ κρίσεις γίνονται ζητεῖ , σοφισταῖς ἀφορμὴν ἀντιλογίας παρέξει , οἵ τοῖς τοιούτοις λόγοις ἀντιλέγοντες οἴονται τὸ πρᾶγμα διαβαλεῖν αὐτό · καθάπερ εἴ τις ταῖς ὀπτικαῖς αἰτίαις , ἃς οἱ φιλόσοφοι λέγουσιν , ἀντειπὼν ἀνῃρηκέναι νομίζει τὴν ὄψιν , ἢ εἴ τις ἀπορήσας τοὺς περὶ τῆς κινήσεως λόγους , ἢ τοὺς περὶ τόπου καὶ χρόνου καὶ γενέσεως καὶ φθορᾶς , οἴοιτο σὺν τοῖς λόγοις ἀνῃρηκέναι καὶ τὰ πράγματα . τοιαύτη γάρ ἐστι καὶ ἡ τῶν σοφιστῶν κατά τε κρίσεως καὶ κρισίμων ἡμερῶν ῥητορεία , τὸ μὲν φαινόμενον αὐτὸ μὴ δυναμένων ὑπαλλάξαι , τὰ σημαινόμενα δὲ μετατιθέντων , καὶ πρὸς ὁρισμούς τινας ἀντιλεγόντων , καὶ τὰ περὶ τῆς φύσεως τῶν ἁριθμῶν δόγματα διασειόντων . ἀλλ’ ἥ γ’ ὑφ’ ἡμῶν ἄρτι γεγραμμένη διδασκαλία τούτων μὲν οὐδενὸς ἐφήψατο , καὶ διὰ τοῦτο ἀποφράττει τὸ τῶν σοφιστῶν στόμα · τὸ χρήσιμον δ’ αὐτὸ διὰ ταχέων ἐκδιδάσκει . ὡσαύτως δ’ ἂν καὶ διὰ ταχέων ἐμήνυσα τὰς μετὰ τὴν εἰκοστὴν ἡμέραν διαφορὰς , εἰ μή τίς γε κατεῖχεν ἀναγκαῖος λόγος , ὃν καὶ αὐτὸν οἱ μὲν ἐκ τῆς ἐμπειρίας ὁρμώμενοι καὶ μηδὲν τοῖς ἐναργῶς φαινομένοις προσδοξάζοντες ἀκριβῶς ἴσασιν , οὐ μὴν οἵ γε πρῶτον ἀναλαμβάνοντες τὴν τέχνην .
Lemmas: νομίζω τοίνυν ἐκεῖνος μέν οἷος προοίμιον τίς ἐγώ διά ὁ ὁ θεωρία ἔνδοξος γίγνομαι , ὁ δέ χρήσιμος αὐτός καί διαφέρω εἰς ὁ ὁ τέχνη ἔργον νῦν λέγω πᾶς ἐφεξῆς , ὅτι μέν χρήσιμος ὑπάρχω , καί χωρίς συνηγορία ἐνδείκνυμι , ὅτι δέ καί ἀληθής , οὐ εὐθύς φαίνω , ἀλλά ὁ ἐκ αὐτός ὁ πρᾶγμα κρίσις ἀναμένω . ὥστε καί ὁ ἀναλέξω αὐτός παρακαλέω καιρός , ἐπειδάν , ὥσπερ ἐγώ κρίνω ἅπας ὁ τῇδε γράφω πάμπολυς χρόνος , καί αὐτός βασανίζω ἐπί ὁ ἄρρωστος αὐτός , τότε ἀποφαίνω τολμάω ὑπέρ ὁ ἐν ὁ λέγω ἀλήθεια , πρότερος δέ μή . πάλιν οὖν αὖθις ἄρχω ἐγώ εἰμί ἀπό ὅς περ ἐκ ἀρχή ὁ γράμμα ὑπάρχω , καί λεκτέος ὅσος μέν λέγω καί πρόσθεν διά κεφάλαιος ἀναλαμβάνω , ὡς ὑπομιμνῄσκω μόνος , ὅσος δέ οὔπω λέγω , κατά διέξοδος ἑρμηνεύω . λέγω μέν δή οὗτος , ὁ λύσις ὁ νόσημα ὅσος ἀθρόος γίγνομαι , δέω τις ἔκκρισις , ἤ ἀπόστασις ἐπιφανής , εἰμί δέ ὁ ἡμέρα ἐν ὅς γίγνομαι ὁ φύσις διαφέρω · ὁ μέν γάρ ἕβδομος καί πολλάκις λύω καί τέλειος καί πιστός καί ἀγαθός καί ἀκίνδυνος καί σαφής καί εὔσημος , ὁ δέ ἕκτος πολλάκις μέν καί αὐτός , ἀλλά οὐ ὅμοιος ὁ ἕβδομος . καί γάρ καί ὁ ποσότης ὁ λύω ἀπολείπω καί ὁ τρόπος ὁ λύσις πάμπολυς διαφέρω . οὔτε γάρ ἀγαθός ὑπάρχω αὐτός , ἀλλά ὁ πολύς μοχθηρός , οὔτε εἴπερ ἀγαθός , πάντως καί τέλειος , ἀλλά οὐδέ εἰ τέλειος , εὐθύς καί πιστός · ὑποτροπιάζω γάρ ἐνίοτε ὁ νόσημα , ἔͅν ἀκριβής δοκέω λύω . καί μέν δή καί ὅτι ὁ μετά κίνδυνος τε καί ἀσαφής ἴδιος εἰμί ὁ ἕκτος ἡμέρα , καί οὗτος λέγω . ὁ γε μήν ἄσημος οὐ πάνυ τις ὁ ἕκτος ἴδιος , ἀλλά εἰμί αὐτός ὥσπερ καί ὁ ἕβδομος ἐπίδηλος ὁ τέταρτος . οὗτος μέν οὖν λέγω , προστίθημι δέ ὁ λείπω . ὁ ἕβδομος ὁ φύσις ὁ τεσσαρεσκαιδέκατος μάλα μέν μιμέομαι , πλησίον δέ αὐτός εἰμί ἑννάτος τε καί ἑνδέκατος καί εἰκοστός . καί οὗτος ἐγγύς ιζʹ καί πέντε καί μετά οὗτος ὁ τέταρτος καί μετά οὗτος ὁ τρίτος τε καί ὁ ιηʹ . ὁ δέ ἕκτος ὁ φύσις οὐδείς μέν ἀκριβής μιμέομαι ὁ ἄλλος ἡμέρα . εἰ ποτέ δέ εἰς ὁ ὄγδοος ἡμέρα ἤ ὁ δέκατος ἐμπίπτω λύσις ἀθρόος νόσημα , ὁμοιόω πως ὁ κατά ὁ ἕκτος , ἀλλά καί σπάνιος ἐν οὗτος λύω καί οὔτε πιστός οὔτε ἀγαθός οὔτε τέλειος , ἔτι τε πρός οὗτος ἀσαφής τε ἅμα καί ἄσημος , ὥστε ἕτερος εἰμί φύσις αὐτός πρός ὁ ἔμπροσθεν λέγω . ὥσπερ δέ ἐν οὗτος οὐ λύω νόσημα ἀθρόος , οὕτως οὐδέ ἐν ὁ ἐφεξῆς λέγω δωδέκατος καί ἑκκαιδέκατος καί ἐννεακαιδέκατος . μεταξύ δέ πως οὗτος ὁ στοῖχος ὁ νῦν λέγω πάντως , ὁ μή λυάω ἀθρόος ἡμέρα , ὁ ὄγδοος λέγω καί ὁ δέκατος καί ὁ δωδέκατος καί ὁ ἑκκαιδέκατος καί ὁ ἐννεακαιδέκατος , καί ὁ πρόσθεν λέγω ὁ λυάω , ὁ τε τρίτος καί τέταρτος καί πέμπτος καί ἕκτος καί ἕβδομος καί ενν́ατος καί ἑνδέκατος καί τεσσαρεσκαιδέκατος καί ἑπτακαιδέκατος καί ὀκτωκαιδέκατος καί εἰκοστός , ὁ τρισκαιδέκατος μάλα ἐγώ φαίνω τάσσω , μήτε ὅμοιος ἀπόβλητος εἰμί ὁ ἐν ὁ δεύτερος στοῖχος μήτε ὅμοιος ὁ ἐν ὁ πρῶτος λύω φύω . τοιοῦτος μέν τις ὁ ὁ λέγω ἡμέρα ἄχρι ὁ εἰκοστός διαφορά · ὁ δέ ἐφεξῆς ἅπας ὕστερον λέγω , πρότερος γε οὗτος ἀναμιμνῄσκω ὅς ὑπέχω ὀλίγος ἔμπροσθεν , ὡς ὅσος εἰς ὁ ἔργον ὁ τέχνη διαφέρω , μακρός μέν εἰς εὕρεσις δέω χρόνος , βραχύς δέ εἰς διδασκαλία . ὁ δέ ἄλλος πᾶς ἤτοι λῆρος εἰμί σοφιστής ἤ πρός οὗτος ἀντιλογία , λῆρος μέν εἰμί καί αὐτός , καλός γάρ εἰμί αὐτός καταφρονέω , ἀλλά διά ὁ νέος ἐνίοτε ὁ ὑπό ὁ σόφισμα ἐξίστημι ὁ κατά φύσις λογισμός χώρα ἀναγκαῖος λαμβάνω . ὁ οὖν πρόκειμαι ἤδη δείκνυμι ﻿ σαφής , ὡς καί χωρίς ὁ ὄνομα ὁ τε κρίνω καί κρίνω καί κρίσις καί κρίσιμος ὁ διήγησις ποιέω ὁ ὁ ἡμέρα διαφορά , οὐ ἐκ λόγος τις ἤ δόγμα ὁ ἀπόρρητος εἰσηγέομαι , ἀλλά ἐκ μόνος ὁ πολυχρόνιος πεῖρα ἀθροίζω ὁ θεωρία . ὅστις δέ οὗτος καταλείπω , ἤ πῶς ὁρίζω χρή ὁ κρίσις , ἤ τίς λόγος εἰμί διά ὅς οὐ ὅμοιος ἐν ἅπας ὁ λέγω ἡμέρα ὁ κρίσις γίγνομαι ζητέω , σοφιστής ἀφορμή ἀντιλογία παρέχω , ὅς ὁ τοιοῦτος λόγος ἀντιλέγω οἴομαι ὁ πρᾶγμα διαβάλλω αὐτός · καθά εἰ τις ὁ ὀπτικός αἰτία , ὅς ὁ φιλόσοφος λέγω , ἀντιλέγω ἀναιρέω νομίζω ὁ ὄψις , ἤ εἰ τις ἀπορέω ὁ περί ὁ κίνησις λόγος , ἤ ὁ περί τόπος καί χρόνος καί γένεσις καί φθορά , οἴομαι σύν ὁ λόγος ἀναιρέω καί ὁ πρᾶγμα . τοιοῦτος γάρ εἰμί καί ὁ ὁ σοφιστής κατά τε κρίσις καί κρίσιμος ἡμέρα ῥητορεία , ὁ μέν φαίνω αὐτός μή δύναμαι ὑπαλλάσσω , ὁ σημαίνω δέ μετατίθημι , καί πρός ὁρισμός τις ἀντιλέγω , καί ὁ περί ὁ φύσις ὁ ἀριθμός δόγμα διασείω . ἀλλά ὁ γε ὑπό ἐγώ ἄρτι γράφω διδασκαλία οὗτος μέν οὐδείς ἐφάπτω , καί διά οὗτος ἀποφράσσω ὁ ὁ σοφιστής στόμα · ὁ χρήσιμος δέ αὐτός διά ταχύς ἐκδιδάσκω . ὡσαύτως δέ ἄν καί διά ταχύς μηνύω ὁ μετά ὁ εἰκοστός ἡμέρα διαφορά , εἰ μή τις γε κατέχω ἀναγκαῖος λόγος , ὅς καί αὐτός ὁ μέν ἐκ ὁ ἐμπειρία ὁρμάω καί μηδείς ὁ ἐναργής φαίνω προσδοξάζω ἀκριβής οἶδα , οὐ μήν ὁ γε πρῶτος ἀναλαμβάνω ὁ τέχνη .