galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 1.11
Τοῖς μὲν οὖν πλείστοις ἰατροῖς ἀδύνατον εἶναι δοκεῖ προγνῶναι τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ κριθήσεται τὸ νόσημα · ταῖς δ’ ἀληθείαις οὐκ ἀδύνατόν ἐστιν , εἴ τις ἐπιμελῶς ἀναλεξάμενος τὴν Ἱπποκράτους θεωρίαν ἐργάζεσθαι τὴν τέχνην σπουδάσειε . εἰ δ’ ἤτοι πρὶν ἐκμαθεῖν ταύτην ἐπὶ τῶν ἀῤῥώστων τρίβοιτο , πλέον οὐδὲν ἕξει τοῦ κατατρίβεσθαι μάτην ἢ εἰ μάθοι αὐτὴν ἐπιμελῶς , ὀλιγωρήσειε δ’ ἐργάζεσθαι . μακρῷ μὲν γὰρ ὅδε θατέρου τοῦ μηδὲν προμεμαθηκότος ἀμείνων , ἐνδεῖ δ’ οὐκ ὀλίγον οὐδ’ αὐτὸς πρὸς τὸ τέλειον . ὅστις οὖν βούλεται προγνωστικὸς εἶναι τῆς μελλούσης ἡμέρας κρῖναι τὸ νόσημα , τούτῳ πρῶτα μὲν ἁπάντων ἀκριβῶς ἐστι γνωστέα τὰ διὰ τοῦ προγνωστικοῦ γράμματος ὑφ’ Ἱπποκράτους εἰρημένα · δεύτερα δὲ τὰ περὶ τῶν καταστάσεων ἐν ἑτέροις βιβλίοις γεγραμμένα , κᾄπειτα τὰ περὶ τῶν ἡλικιῶν τε καὶ φύσεων καὶ ὡρῶν καὶ χωρῶν ὧν εἴρηταί τινα καὶ κατ’ αὐτὸ τὸ προγνωστικόν . ἐπειδὰν δὲ ταῦτ’ ἐκμάθοι , τὴν κατὰ τοὺς σφυγμοὺς τέχνην ἐπιμαθὼν οὐκ ἂν χαλεπῶς προγινώσκοι τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως . αὐτίκα γέ τοι νοσήματος ὀξέος μηδὲν τῶν κινδυνωδῶν σημείων ἔχοντος , εἰ κατ’ αὐτὴν τὴν τετάρτην ἡμέραν ﻿ φανείη τι πέψεως ἀξιόλογον γνώρισμα , κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡ κρίσις ἀπαντήσεται . καὶ τοῦτ’ εἴρηται μὲν ἤδη οὑτωσὶ διὰ ταχέων ἀληθὲς ὑπάρχον ἐν τοῖς μάλιστα . τῷ δὲ ἀγνοοῦντι διαγινώσκειν ὀλέθρια σημεῖα καὶ κινδυνώδη καὶ σωτήρια , πλέον οὐδὲν ἐκ τοῦ λόγου . καίτοι κᾂν εἰ ταῦτα πάντα διαγινώσκοι , τὰ δὲ τῆς πέψεως ἀγνοεῖ , καὶ τῷδε πλέον οὐδὲν ἐκ τοῦ λόγου . τούτου δὴ χάριν ἠξίωσα τὸ προγνωστικὸν Ἱπποκράτους ἀναλέξασθαι σύγγραμμα . κινδυνωδῶν μὲν γὰρ συμπτωμάτων παρόντων , ἅμα τῷ τῆς πέψεως γνωρίσματι , τῷ κατὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν φανέντι , τὴν κρίσιν , εἰ μὲν ἐν ἀρτίαις ὁ παροξυσμὸς γένοιτο , κατὰ τὴν ἕκτην ἔσεσθαι προσδοκᾷν · εἰ δὲ ταύτην ὑπερβάλλοι , κατὰ τὴν ὀγδόην · εἰ δὲ ἐν περιτταῖς , κατὰ τὴν ἑβδόμην . ἀγαθῶν δὲ σημείων παρόντων , κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν λυθήσεται τὸ νόσημα . τὰ μὲν γὰρ ὀλέθρια σημεῖα σὺν τοῖς τῆς πέψεως γνωρίσμασιν οὐδ’ ἂν γένοιτό ποτε , χρὴ δ’ οὐχ ἧττον καὶ ταῦτα σκοπεῖσθαι τῶν κινδυνωδῶν τε καὶ σωτηρίων . εἰ γὰρ ἐν τῇ τετάρτῃ πρῶτον φαίνοντο , κατὰ τὴν ἑβδόμην ὁ θάνατος . εἴρηται δ’ ὡς καὶ τοῦτο κρίσις ὀνομάζεται κακή . προσέχειν δὲ χρὴ ἐνταῦθα τῷ μεγέθει τε καὶ πλήθει τῶν ὀλεθρίων σημείων . εἰ μὲν γὰρ πολλὰ καὶ μεγάλα γίνοιτο κατὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν , τοῖς παροξυσμοῖς διορίζεσθαι περὶ τοῦ μέλλοντος θανάτου , καὶ γινώσκειν μὲν ἑκταῖον τεθνήξεσθαι τὸν ἄνθρωπον ἐν ἀρτίαις παροξυνόμενον , ἑβδομαῖον δ’ ἐν περιτταῖς . ἐνίοτε δὲ καίτοι τῶν περιττῶν παροξυνουσῶν ἡ ἕκτη προαπέκτεινε τὸν οὕτως ἔχοντα διά τε τὴν ὀξύτητα τῆς νόσου καὶ τὸ μέγεθος καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἐν τῇ δ΄ γενομένων συμπτωμάτων , διόπερ ἀκριβῶς χρὴ διαγνωστικὸν εἶναι τοῦ κατὰ δύναμιν μεγέθους τῶν συμπτωμάτων . ἀλλ’ ὅπως μὲν χρὴ τοῦτο διορίζεσθαι τοῦ κατὰ φαντασίαν ἐν τοῖς περὶ κρίσεων λέγεται . πάντα δὲ ἐν πᾶσιν οὐ χρὴ συγχεῖν καὶ ταράσσειν , ἀλλ’ ὅσον αὐτῶν ἐστιν ἴδιον μόνον τῶν κρινουσῶν ἡμερῶν , ἐνταυθοῖ διεξέρχεσθαι . πάνυ γὰρ ἀκριβῶς παραφυλάξαντες ἐπὶ τῶν ὀξέως νοσούντων , εὕρομεν ἐπίδηλον ἀεὶ τὴν τετάρτην τῆς ἑβδόμης , ὅσον ἐφ’ ἑαυτῇ . τὸ δ’ ὅσον ἐφ’ ἑαυτῇ τοιόνδ’ ἐστὶ , μηδενὸς σπανίου καὶ μεγάλου παρεμπεσόντος ἢ ἔξωθεν , ἢ ἐξ αὐτῆς τοῦ νοσήματος τῆς φύσεως , ἢ καὶ τῆς τοῦ κάμνοντος ἕξεως , ἡ τετάρτη πάντως προδηλοῖ τὴν ἑβδόμην . εἰ δέ τι τῶν ἔξωθεν ἀδόκητον προσγένοιτο , περὶ ὧν ἐφεξῆς ἐροῦμεν , ἢ καὶ τὸ νόσημα σφοδρῶς ἐπὶ τὴν κρίσιν ἢ ἀμυδρῶς κινοῖτο , καὶ ἡ τοῦ κάμνοντος δύναμις ἰσχυρὰ ἢ ἄῤῥωστος ὑπάρχοι , προσέχειν ἐνταῦθα τὸν νοῦν καὶ διορίζεσθαι πότερον ἀπολέσθαι φθάσει πρὸ τῆς ἑβδόμης ἡμέρας , ἢ μετὰ ταύτην κριθήσεται . κακοῦ μὲν γάρ τινος ἔξωθεν ἀδοκήτου προσγενομένου καὶ τοῦ νοσήματος οὐκ ὀξέος ἁπλῶς , ἀλλὰ κατόξεος ὑπάρχοντος καὶ τῆς τοῦ κάμνοντος δυνάμεως ἀσθενοῦς οὔσης , οὐκ ἀναμένει τὴν ἑβδόμην ἡμέραν τὸ κατὰ τὴν τετάρτην γινόμενον κακὸν σημεῖον , ἀλλ’ ἑκταῖος ὁ τοιοῦτος ἄῤῥωστος τεθνήξεται , καὶ μάλιστα εἰ παροξύνοιτο κατὰ τὰς ἀρτίας . εἰ δὲ μήτε ἔξωθεν ἁμαρτηθείη μηδὲν ἥ τε τοῦ νοσήματος κίνησις εἴη μὴ πάνυ τι κάτοξυς , ὅ τε κάμνων ἰσχυρὸς , εἰ μὲν σαφὲς ἐν τῇ τετάρτῃ τὸ κακὸν σημεῖον ἐγένετο , κατὰ τὴν ἑβδόμην ὁ θάνατος , εἰ δ’ ἀμυδρὸν , ὑπερβάλλει καὶ τήνδε . καὶ τῶν παροξυσμῶν ἐν ἀρτίαις μὲν γινομένων ὀγδοαῖος , ἐν περιτταῖς δὲ ἐνναταῖος τεθνήξεται . τίνα δὲ σαφῆ καὶ τίν’ ἀμυδρὰ καλῶ σημεῖα , ἐν τοῖς περὶ κρίσεων εἴρηται , ἀλλὰ κᾀν τῷδε τῷ λόγῳ προϊόντι δηλωθήσεται , πρότερον δὲ περὶ τῶν λειπόντων διορισμῶν ἐπάνειμι . χρηστὸν γάρ τι κατὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν ἐναργῶς γινέσθω σημεῖον καὶ μηδεὶς κίνδυνος ὑποπτευέσθω περὶ τὸν κάμνοντα , ἀδύνατον ἐνταῦθα τὸ μὴ οὐ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν κρῖναι τὴν νόσον , ἄν γε μηδὲν τῶν ἔξωθεν ἁμαρτάνηται . τίνα δέ ἐστι τὰ ἁμαρτανόμενα τὰ μὲν ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ κάμνοντος δηλονότι , τὰ δ’ ὑπὸ τῶν θαυμαστῶν τούτων ἰατρῶν τῶν οἰομένων , εἰ μή τις εἰσελθὼν ἐπὶ τὸν ἄῤῥωστον , εἶτα περιζωσάμενος , ἢ καταπλάσειεν , ἢ καταιονήσειεν , ἢ κλύσειεν , ἢ φλεβοτομήσειεν , ἢ σικυάσειεν , ἢ τρίψειεν , ἢ θρέψειεν , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἐργάσαιτο , μηδὲν αὐτῷ πεπρᾶχθαι τεχνικόν . οὗτοι γὰρ ὁποσάκις ἂν εἰσέλθωσι πρὸς τὸν νοσοῦντα , τοσαυτάκις ἁμαρτάνουσιν . οὔκουν ἐνδέχεται τὴν εἰς τὴν ἑβδόμην ἡμέραν παρασκευαζομένην κρίσιν ἐν ἐκείνῃ γενέσθαι , τοσούτων ἐν τῷ μεταξὺ πλημμεληθέντων . ἡ γάρ τοι τῆς φύσεως κίνησις γίνεται μὲν ἐν περιόδοις τεταγμέναις κατά γε τὸν ἴδιον λόγον , κωλύεται δὲ ἐνίοτε φυλάττειν τὰς περιόδους ὑπὸ τῶν ἔξωθεν εἰς αὐτὴν ἁμαρτανομένων . οὕτω γοῦν καὶ ὁ πᾶν θαυμαστὸς Ἱπποκράτης ἔλεγε , φύσις ἐξαρκεῖ παντάπασιν . εἰς δὲ ταύτην ἔξωθεν μὲν κατάπλασμα , κατάχρισμα , ἐμβροχὴ ὅλου τε καὶ μέρεος . οὕτω δὲ καὶ τὸν ἰατρὸν ὑπηρέτην φύσεως ὀνομάζει τὸν ὄντως ἰατρὸν , οὐ φαρμακοπώλην τινὰ ἐκ τριόδου . τοσοῦτον γὰρ οὗτος ἀποδεῖ τοῦ φύσεως ὑπηρέτης δικαίως ὀνομάζεσθαι ὥστε τὰς ἐναντιωτάτας αὐτῷ μᾶλλον πρέπειν προσηγορίας , ἐχθρῷ καὶ πολεμίῳ τῆς φύσεως αὐτῆς καὶ τῶν καμνόντων εὐλόγως ἂν ὀνομασθέντι . δεόντως οὖν καὶ ἡμεῖς , ἐπειδάν τις ἀξιώσει ἡμᾶς προειπεῖν ἐπὶ τινος ἀῤῥώστου τὸ μέλλον ἀποβήσεσθαι , μετὰ διορισμοῦ τὴν πρόῤῥησιν ποιούμεθα , κριθήσεσθαι τόνδε τινὰ λέγοντες ἐν τῇδε τῇ ἡμέρα , πρῶτον μὲν ὑφ’ ἡμῶν διαιτώμενον , οὐχ ὑπ’ ἄλλου τινὸς ἰατροῦ · ἔπειτα δὲ αὐτὸν οὐδὲν ἐξαμαρτόντα καὶ πράξαντα πάντα τὰ προσταττόμενα , καὶ τρίτον εἰ μηδὲν τῶν ἔξωθεν ἁμαρτηθείη τι μέγα . τίνα δὴ ταῦτά ἐστι τὰ ἔξωθεν , ὑπηγγειλάμην γὰρ οὖν καὶ τοῦτο διορίσασθαι , ﻿ καιρὸς ἂν εἴη λέγειν . εἰ δή τις ἐμπρησμοῦ κατὰ τὴν οἰκίαν , ἢ λῃστῶν ἐπελθόντων , ἢ ποταμοῦ κατακλύσαντος , ἐξαίφνης ἀναγκασθείη φυγεῖν , ὁπόση ἂν αὐτῷ βλάβη προσγένοιτο τί δεῖ καὶ λέγειν ; οὕτω δὲ κᾂν εἰ καταπίπτοντος ὀρόφου τινὸς ἢ τοίχου γνοὺς ἐξαιφνίδιον ἐκπλαγῇ τε ἅμα καὶ φεύγειν ἐπιχειρήσειεν . εἰ δὲ καὶ διὰ τοῦ κεράμου τι καταῤῥυῇ , ἢ πλείονος ὑετοῦ γενομένου , κἄπειτα τοῦτ’ ἐπιχυθῇ τῇ κεφαλῇ τοῦ κάμνοντος , ἢ εἰ καὶ ἄλλος αὐτὸν ὁπωσοῦν βρέξειεν , ὡς ἀναγκάσαι μεταστῆναί τε καὶ ἀγρυπνῆσαι καὶ φοβηθῆναι , καὶ τοῦτ’ ἂν μεγάλως τὸν νοσοῦντα βλάψειεν . οὕτω δὲ καὶ θόρυβος γειτόνων , ἤ τι τοιοῦτον ἕτερον ἀγρυπνίας αἴτιον αὐτῷ γινόμενον , ἢ καί τις ἀγγελία λυπηρὰ , κατὰ τὸ μέγεθος τῆς ἑαυτοῦ βλάβης καὶ τὴν τῆς προῤῥήσεως ἀκρίβειαν διαφθείρει . ὅσα μὲν γὰρ δι’ αὐτὸ τὸ νόσημα μεταξύ τε τῆς προῤῥήσεως καὶ τῆς κρίσεως οἱ νοσοῦντες ἀγρυπνοῦσιν , οὐδὲν ταῦτα βλάπτει τὴν πρόῤῥησιν · ὅσα δ’ ἔξωθεν ἀδόκητα προσγίνεται , τούτων οὐδενός ἐστι προγνωστικὸς ὁ ἰατρός . ὅθεν οὐδὲ τὴν μέλλουσαν ἀπ’ αὐτῶν ἔσεσθαι βλάβην ὑπολογίσασθαι δυνατὸν αὐτῷ καὶ προσθεῖναι τῇ κατὰ τὸν τοῦ νοσήματος λόγον ὑπαγορευομένῃ προῤῥήσει . ταῦτ’ οὖν αὐτὰ καὶ Ἱπποκράτης εὐθὺς κατ’ ἀρχὰς τῶν ἀφορισμῶν παραινεῖται λέγων · δεῖ δὲ οὐ μόνον ἑωυτὸν παρέχειν τὰ δέοντα ποιέοντα , ἀλλὰ καὶ τὸν νοσέοντα καὶ τοὺς παρεόντας καὶ τὰ ἔξωθεν . εἰ γὰρ , φησὶν , ἐξετάζειν τι καὶ βασανίζειν ἔγνωκας τῶν ἡμετέρων , αὐτός γε σὺ πρῶτον ἅπαντα ποίει τὰ δέοντα , καὶ δεύτερον δὲ καὶ ὁ νοσῶν εὐπειθὴς ἔστω σοι τὰ πάντα καὶ μηδὲν ὑπ’ ἀκολασίας ἁμαρτανέτω · καὶ τρίτον οἱ παρόντες αὐτῷ μηδὲν πλημμελείτωσαν , ὡς ἤτοι θυμὸν ἐγείρειν ἐφ’ οἷς ἁμαρτάνουσιν , ἢ λύπην ἐφ’ οἷς ἀκαίρως ἀγγέλλουσιν , ἢ βλάβην ἐφ’ οἷς ἐλλιπῶς παρασκευάζουσιν . ἀλλ’ ἡ μὲν παρασκευὴ πᾶσα πρὸ τοῦ τῆς κρίσεως ἑτοιμαζέσθω καιροῦ , τὰ δ’ ὄψα καλῶς ἐσκευάσθω , τὰ δὲ τῆς διακονίας ἄμεμπτα πάντα ἔστω . καὶ πρὸς τούτοις ἔτι τὸ τέταρτον γένος ὧν ὑπολογίζεσθαι προσέταξεν , ὀνομάζει δὲ αὐτὸ περιλαβὼν ἑνὶ ῥήματι τῷ τῶν ἔξωθεν , καίτοι πολυειδὲς ὑπάρχον , ἄμεμπτον ἔστω καὶ αὐτό . καὶ γὰρ ὑετοί καὶ βρονταὶ καὶ ἀστραπαὶ καὶ θόρυβοι γειτόνων καὶ κύνες ὑλακτοῦντες , ἔφοδοί τε λῃστῶν καὶ κατάπτωσις οἰκίας καὶ καταῤῥυὲν ὕδωρ καὶ ποταμὸς ἐπελθὼν , ἐμπρησμοί τε καὶ πληγαὶ καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα , τῶν ἔξωθέν ἐστιν ἅπαντα . ταῦτ’ οὖν τὰ γένη τὰ τέσσαρα καὶ πολυειδῆ κατὰ μέρος ὑπάρχοντα ταῖς τῆς φύσεως κινήσεσιν ἐμποδὼν ἱστάμενα διαφθείρει πολλάκις τὴν τάξιν τῶν περιόδων . ἐπεί τοι τῆς τετάρτης ἐναργὲς σημεῖον ἐνεγκούσης κριτικὸν , εἰ μήθ’ ὁ ἰατρὸς ἁμάρτοι τι μήθ’ ὁ κάμνων μήτε τῶν ὑπηρετουμένων μηδεὶς , ἀλλὰ μηδὲ τῶν ἔξωθέν τι πλημμεληθείη , κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἐξ ἀνάγκης ἡ κρίσις ἀπαντήσεται . δῆλον οὖν ἐστιν ὡς οὐκ ἄλλος μέν τίς ἐστιν ὁ ἀκριβῶς προγνωσόμενος , ἄλλος δέ τις ὁ διαιτήσων ὀρθῶς , ἀλλ’ εἰς τὸν αὐτὸν ἀναγκαῖον ἄμφω συνελθεῖν , εἰ μὴ μέλλοι διαφθείρεσθαι θάτερον ὑπὸ θατέρου . ὅτι μὲν γὰρ ἁμαρτηθὲν ὁτιοῦν τῶν κατὰ τὴν δίαιταν , οὕτω δὲ ὀνομάζω νῦν ἅπασαν τῆς νόσου τὴν ἐπιμέλειαν , ἐμποδίζει τὴν κρίσιν ἱκανῶς ἐπιδέδεικται · ὅτι δ’ οὐδὲ διαιτῆσαι καλῶς οἷόν τε χωρὶς τοῦ προγνῶναι τήν τ’ ἀκμὴν τῆς νόσου καὶ τὴν κρίσιν ἐν τοῖς τῆς θεραπευτικῆς μεθόδου δείκνυται γράμμασιν . εἴπερ οὖν ἀλλήλων δεῖται ταῦτα διὰ παντὸς , οὐκ ἄλλος μέν τις ἰατρὸς ὀρθῶς θεραπεύσειε , προγνώσεται δὲ ἀκριβῶς ἄλλος , ἀλλ’ ὅστις ἂν ἄριστος ᾖ προγνωστικός τέ ἐστιν ἅμα καὶ θεραπευτικὸς ὁ τοιοῦτος . ἀλλὰ περὶ μὲν τῶν τοιούτων ἐπιπλέον ἑτέρωθι λέγεται , νυνὶ δὲ εἰς ὅπερ ἐξ ἀρχῆς προὔκειτο , πάλιν ἐπανίωμεν . ἡ γάρ τοι τετάρτη τῶν ἡμερῶν , ἐπειδὰν ἐνέγκῃ σαφές τι σημεῖον ἀγαθὸν , εἰς τὴν ἑβδόμην ἡμέραν προδηλοῖ τὴν κρίσιν ἀπαντήσεσθαι , μηδενὸς ὧν εἴρηται πλημμεληθέντος ἐν τῷ μεταξύ . γενομένου δέ τινος ἁμαρτήματος , ἐπισκεπτέον αὐτοῦ τὸ μέγεθος . εἰ μὲν γὰρ σμικρὸν εἴη , ἔσται μὲν καὶ οὕτως ἡ κρίσις ἑβδομαία , λείπει δ’ αὐτήν τι τῶν τῆς κρίσεως ἀγαθῶν . εἴρηται δ’ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν ὅτι τὸ τελέως καὶ ἀσφαλῶς καὶ ἀκινδύνως καὶ πάνθ’ ὅσα τοιαῦτα ταῖς ἀγαθαῖς ὑπάρχει κρίσεσιν · εἰ δ’ εἴη μεῖζον τὸ πλημμεληθὲν , οὐδ’ ἂν τὴν κρίσιν ἔτι κατὰ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἐπιτρέψειε γενέσθαι . προσέχειν οὖν δεῖ πᾶσιν ἐνταῦθ’ ἀκριβῶς τὸν νοῦν , καὶ τεκμαίρεσθαι τῆς βλάβης τὸ μέγεθος . ἑρμηνεῦσαι μὲν γὰρ αὐτὸ μὴ ὅτι χαλεπὸν , ἀλλὰ καὶ τελέως ἀδύνατον , τεχνικὸν δὲ ἐργάσασθαι τὸν μαθητὴν , ὥστε καὶ διαγινώσκειν τὰ τοιαῦτ’ ἀκριβῶς δυνατόν . ἀλλ’ οὐ νῦν ὁ καιρὸς , οἰκειότερος γάρ ἐστι τῆς περὶ κρίσεως θεωρίας . πάλιν οὖν ἐπὶ τὰ συνεχῆ τοῦ λόγου μεταβῶμεν , ἀναμνησθῶμέν τε τῆς προκειμένης ὑποθέσεως . ὑπέκειτο μέντοι σημεῖον κριτικὸν καὶ σαφὲς , καὶ ἰσχυρὸν ἐν τῇ δ΄ γεγενημένον ἡμέρᾳ τοῦ νοσήματος ὀξέος τε καὶ περιεστηκότος τὴν φύσιν ὑπάρχοντος , εἶτα ὅτι μηδενὸς πλημμεληθέντος μὲν ἀγαθὴ τὰ πάντα κρίσις εἰς τὴν ἑβδόμην ἡμέραν προδηλοῦται , βραχέος δὲ παντελῶς ἁμαρτηθέντος , εἰς τὴν ζ΄ μὲν ἡμέραν καὶ οὕτως , οὐ μὴν ἀγαθὴ τελέως . εἰ δ’ εἴη μέγα τὸ ἁμαρτηθὲν , ὡς ἀφελέσθαι μὲν τῆς ζ΄ τὴν κρίσιν , εἰς δέ τινα τῶν ἐφεξῆς μετατιθέναι , προσέχειν ἐνταῦθα χρῆναι παρακελευόμεθα τῷ ποσῷ τῆς βλάβης . ὁ γὰρ ἀκριβὴς τούτου γνώμων εἴσεται σαφῶς εἴτ’ εἰς τὴν θ΄ ἡμέραν , εἴτ’ εἰς τὴν ια΄ ἡ κρίσις μεταπεσεῖται . τὰ μὲν οὖν ἀκίνδυνα τελέως νοσήματα χρονίζειν εἴωθεν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασι , τὰ περιεστηκότα μὲν , οὐ μὴν ἄνευ κινδυνωδῶν συμπτωμάτων , ὀλέθρια γίνεται ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασι . καίτοι καὶ τὰ τελέως ἀκίνδυνα , πολλῶν καὶ μεγάλων ἐφεξῆς γεγενημένων ἁμαρτημάτων , εἰς τὴν τῶν ὀλεθρίων μεταπίπτει φύσιν · καὶ οὐδὲν οἶμαι θαυμαστόν . ﻿ ὅπου γὰρ καὶ τοῖς ὑγιαίνουσι τὰ μεγάλα τῶν ἁμαρτημάτων αἴτια νοσημάτων ὀλεθρίων γίνεται , τί χρὴ προσδοκᾷν ἐπὶ τῶν νοσούντων ; ὥστ’ ἤδη δῆλον ὡς ὁ τῶν ἐπιδήλων τε καὶ κρισίμων ἡμερῶν λόγος , ὃν Ἱπποκράτης ἡμᾶς ἐδίδαξεν , οὐδ’ ἐξετασθῆναι πρὸς ἄλλου τινὸς εἰ τοῖς φαινομένοις ὁμολογεῖ δύναται , πλὴν ὅστις ἂν ὁμοίως ἐκείνῳ τεχνικὸς ὑπάρχει περὶ δίαιταν . οὗτος γὰρ μόνος ἐξεταστικὸς καὶ διαγνωστικός ἐστι τῆς τῶν ἁμαρτανομένων δυνάμεως , καὶ μόνος δύναται γνῶναι τῆς τε βλάβης τὸ μέγεθος καὶ τῆς μελλούσης κρίνειν ἡμέρας τὴν μετάπτωσιν . ὥσπερ δὲ ἐν τοῖς ἀκινδύνοις νοσήμασιν ὑστερίζουσι τοσοῦτον αἱ κρίσεις ὅσον ἂν ὑπὸ τῶν ἐν τῷ μεταξὺ πλημμεληθέντων οἱ κάμνοντες βλαβῶσιν , οὕτως ἐν τοῖς ὀλεθρίοις προλαμβάνουσιν . εἰ γὰρ τῆς δ΄ ἡμέρας ἐν θανατώδει νοσήματι θανατῶδες σημεῖον προδειξάσης , εἰς τὴν ἑβδόμην ἡμέραν ἡ κακὴ προδηλωθείη κρίσις , ἁμαρτηθείη δέ τι μεταξὺ μὴ πάνυ τι σμικρὸν , οὐκ ἀναμένει τὴν ζ΄ ἡμέραν ἡ κρίσις , ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ τὸ νόσημα κριθήσεται κακὴν δηλονότι κρίσιν . πότερον δὲ κατὰ τὴν ε΄ ἢ τὴν στ΄ , ἔκ τε τῆς αὐτοῦ τοῦ νοσήματος ὀξύτητος διορισθήσεται κᾀκ τοῦ τῆς βλάβης μεγέθους κᾀκ τοῦ σχήματος τῶν παροξυσμῶν . ἐν περιτταῖς μὲν γὰρ γινομένων αὐτῶν καὶ τοῦ νοσήματος ὄντος κατόξεος καὶ τῶν ἁμαρτηθέντων οὐ πάνυ σμικρῶν , ἐν αὐτῇ τῇ τετάρτῃ δηλονότι , θαυμαστὸν οὐδὲν ἐν τῇ πέμπτῃ τὸν ἄνθρωπον ἀποθανεῖν . εἰ δ’ ἐν ἀρτίαις μὲν παροξύνοιτο , μὴ κάτοξυ δ’ εἴη τὸ νόσημα , μηδ’ ἡ τῶν ἁμαρτημάτων βλάβη μεγάλη , τὴν στ΄ ἀναμένει . τὰ δὲ τοιαῦτα πάντα συγχεῖ τῶν ἐπιδήλων τε καὶ κρισίμων ἡμερῶν τὴν θεωρίαν , ὀλίγων μὲν ἰατρῶν ὀρθῶς διαιτώντων , ὀλίγων δ’ ἀῤῥώστων εὐπειθῶν ὑπαρχόντων , ὀλίγων δὲ καὶ τῶν τὴν οἰκείαν ὑπηρεσίαν ἄμεμπτον ἐχόντων , ἔτι δ’ ἐλαττόνων οἷς οὐδὲν τῶν ἔξωθεν ἠναντιώθη . δεῖ τοίνυν ἀκριβῶς μὲν εἶναι θεραπευτικὸν καὶ προγνωστικὸν τὸν ἰατρὸν , ἀκριβῶς δὲ καὶ τοῦ τῆς βλάβης μεγέθους διαγνωστικὸν , ἵνα εἰ καὶ προείποι ποτὲ τὴν ἡμέραν τῆς κρίσεως , εἶτ’ ἐν τῷ μεταξύ τι βλαβῆναι τὸν κάμνοντα συμβαίη , μεταθεῖναι καὶ αὐτὸς ἀκριβῶς δυνηθείη τὴν πρόῤῥησιν . ἀλλ’ ἐν τούτῳ πρόδηλον ὡς ὅστις μὲν μικρὸς καὶ ταπεινὸς τὴν γνώμην ᾖ οὐχ ὅπως ἀσκῆσαι διαγινώσκειν ἕκαστον τῶν εἰρημένων ἐπὶ τῶν ἀῤῥώστων , ἀλλ’ οὐδ’ αὐτὴν τὴν θεωρίαν ἐκμαθεῖν ὑπομένοι .
Lemmas: ὁ μέν οὖν πολύς ἰατρός ἀδύνατος εἰμί δοκέω προγιγνώσκω ὁ ἡμέρα ἐν ὅς κρίνω ὁ νόσημα · ὁ δέ ἀλήθεια οὐ ἀδύνατος εἰμί , εἰ τις ἐπιμελής ἀναλέγω ὁ Ἱπποκράτης θεωρία ἐργάζομαι ὁ τέχνη σπουδάζω . εἰ δέ ἤτοι πρίν ἐκμανθάνω οὗτος ἐπί ὁ ἄρρωστος τρίβω , πολύς οὐδείς ἔχω ὁ κατατρίβω μάτην ἤ εἰ μανθάνω αὐτός ἐπιμελής , ὀλιγωρέω δέ ἐργάζομαι . μακρός μέν γάρ ὅδε ἕτερος ὁ μηδείς προμανθάνω ἀγαθός , ἐνδέω δέ οὐ ὀλίγος οὐδέ αὐτός πρός ὁ τέλειος . ὅστις οὖν βούλομαι προγνωστικός εἰμί ὁ μέλλω ἡμέρα κρίνω ὁ νόσημα , οὗτος πρῶτος μέν ἅπας ἀκριβής εἰμί γνωστέος ὁ διά ὁ προγνωστικός γράμμα ὑπό Ἱπποκράτης λέγω · δεύτερος δέ ὁ περί ὁ κατάστασις ἐν ἕτερος βιβλίον γράφω , ᾄπειτη ὁ περί ὁ ἡλικία τε καί φύσις καί ὥρα καί χώρα ὅς λέγω τις καί κατά αὐτός ὁ προγνωστικός . ἐπειδάν δέ οὗτος ἐκμανθάνω , ὁ κατά ὁ σφυγμός τέχνη ἐπιμανθάνω οὐ ἄν χαλεπός προγιγνώσκω ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις . αὐτίκα γε τοι νόσημα ὀξύς μηδείς ὁ κινδυνώδης σημεῖον ἔχω , εἰ κατά αὐτός ὁ τέταρτος ἡμέρα ﻿ φαίνω τις πέψις ἀξιόλογος γνώρισμα , κατά ὁ ἕβδομος ὁ κρίσις ἀπαντάω . καί οὗτος λέγω μέν ἤδη οὕτως διά ταχύς ἀληθής ὑπάρχω ἐν ὁ μάλα . ὁ δέ ἀγνοέω διαγιγνώσκω ὀλέθριος σημεῖον καί κινδυνώδης καί σωτήριος , πολύς οὐδείς ἐκ ὁ λόγος . καίτοι ᾄν εἰ οὗτος πᾶς διαγιγνώσκω , ὁ δέ ὁ πέψις ἀγνοέω , καί ὅδε πολύς οὐδείς ἐκ ὁ λόγος . οὗτος δή χάριν ἀξιόω ὁ προγνωστικός Ἱπποκράτης ἀναλέγω σύγγραμμα . κινδυνώδης μέν γάρ σύμπτωμα πάρειμι , ἅμα ὁ ὁ πέψις γνώρισμα , ὁ κατά ὁ τέταρτος ἡμέρα φαίνω , ὁ κρίσις , εἰ μέν ἐν ἄρτιος ὁ παροξυσμός γίγνομαι , κατά ὁ ἕκτος εἰμί προσδοκάω · εἰ δέ οὗτος ὑπερβάλλω , κατά ὁ ὄγδοος · εἰ δέ ἐν περισσός , κατά ὁ ἕβδομος . ἀγαθός δέ σημεῖον πάρειμι , κατά ὁ ἕβδομος ἡμέρα λύω ὁ νόσημα . ὁ μέν γάρ ὀλέθριος σημεῖον σύν ὁ ὁ πέψις γνώρισμα οὐδέ ἄν γίγνομαι ποτέ , χρή δέ οὐ ἥσσων καί οὗτος σκοπέω ὁ κινδυνώδης τε καί σωτήριος . εἰ γάρ ἐν ὁ τέταρτος πρῶτος φαίνω , κατά ὁ ἕβδομος ὁ θάνατος . λέγω δέ ὡς καί οὗτος κρίσις ὀνομάζω κακός . προσέχω δέ χρή ἐνταῦθα ὁ μέγεθος τε καί πλῆθος ὁ ὀλέθριος σημεῖον . εἰ μέν γάρ πολύς καί μέγας γίγνομαι κατά ὁ τέταρτος ἡμέρα , ὁ παροξυσμός διορίζω περί ὁ μέλλω θάνατος , καί γιγνώσκω μέν ἑκταῖος θνῄσκω ὁ ἄνθρωπος ἐν ἄρτιος παροξύνω , ἑβδομαῖος δέ ἐν περισσός . ἐνίοτε δέ καίτοι ὁ περισσός παροξύνω ὁ ἕκτος προαποκτείνω ὁ οὕτως ἔχω διά τε ὁ ὀξύτης ὁ νόσος καί ὁ μέγεθος καί ὁ πλῆθος ὁ ἐν ὁ δʹ γίγνομαι σύμπτωμα , διόπερ ἀκριβής χρή διαγνωστικός εἰμί ὁ κατά δύναμις μέγεθος ὁ σύμπτωμα . ἀλλά ὅπως μέν χρή οὗτος διορίζω ὁ κατά φαντασία ἐν ὁ περί κρίσις λέγω . πᾶς δέ ἐν πᾶς οὐ χρή συγχέω καί ταράσσω , ἀλλά ὅσος αὐτός εἰμί ἴδιος μόνος ὁ κρίνω ἡμέρα , ἐνταυθοῖ διεξέρχομαι . πάνυ γάρ ἀκριβής παραφυλάσσω ἐπί ὁ ὀξύς νοσέω , εὑρίσκω ἐπίδηλος ἀεί ὁ τέταρτος ὁ ἕβδομος , ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ . ὁ δέ ὅσος ἐπί ἑαυτοῦ τοιόσδε εἰμί , μηδείς σπάνιος καί μέγας παρεμπίπτω ἤ ἔξωθεν , ἤ ἐκ αὐτός ὁ νόσημα ὁ φύσις , ἤ καί ὁ ὁ κάμνω ἕξις , ὁ τέταρτος πάντως προδηλόω ὁ ἕβδομος . εἰ δέ τις ὁ ἔξωθεν ἀδόκητος προσγίγνομαι , περί ὅς ἐφεξῆς λέγω , ἤ καί ὁ νόσημα σφοδρός ἐπί ὁ κρίσις ἤ ἀμυδρός κινέω , καί ὁ ὁ κάμνω δύναμις ἰσχυρός ἤ ἄρρωστος ὑπάρχω , προσέχω ἐνταῦθα ὁ νόος καί διορίζω πότερος ἀπόλλυμι φθάνω πρό ὁ ἕβδομος ἡμέρα , ἤ μετά οὗτος κρίνω . κακός μέν γάρ τις ἔξωθεν ἀδόκητος προσγίγνομαι καί ὁ νόσημα οὐ ὀξύς ἁπλῶς , ἀλλά κάτοξυς ὑπάρχω καί ὁ ὁ κάμνω δύναμις ἀσθενής εἰμί , οὐ ἀναμένω ὁ ἕβδομος ἡμέρα ὁ κατά ὁ τέταρτος γίγνομαι κακός σημεῖον , ἀλλά ἑκταῖος ὁ τοιοῦτος ἄρρωστος θνῄσκω , καί μάλα εἰ παροξύνω κατά ὁ ἄρτιος . εἰ δέ μήτε ἔξωθεν ἁμαρτέω μηδείς ὁ τε ὁ νόσημα κίνησις εἰμί μή πάνυ τις κάτοξυς , ὁ τε κάμνω ἰσχυρός , εἰ μέν σαφής ἐν ὁ τέταρτος ὁ κακός σημεῖον γίγνομαι , κατά ὁ ἕβδομος ὁ θάνατος , εἰ δέ ἀμυδρός , ὑπερβάλλω καί ὅδε . καί ὁ παροξυσμός ἐν ἄρτιος μέν γίγνομαι ὀγδοαῖος , ἐν περισσός δέ ἐναταῖος θνῄσκω . τίς δέ σαφής καί τίς ἀμυδρός καλέω σημεῖον , ἐν ὁ περί κρίσις λέγω , ἀλλά εἰͅν ὅδε ὁ λόγος προέρχομαι δηλόω , πρότερος δέ περί ὁ λείπω διορισμός ἐπανέρχομαι . χρηστός γάρ τις κατά ὁ τέταρτος ἡμέρα ἐναργής γίγνομαι σημεῖον καί μηδείς κίνδυνος ὑποπτεύω περί ὁ κάμνω , ἀδύνατος ἐνταῦθα ὁ μή οὐ ὁ ἕβδομος ἡμέρα κρίνω ὁ νόσος , ἐάν γε μηδείς ὁ ἔξωθεν ἁμαρτάνω . τίς δέ εἰμί ὁ ἁμαρτάνω ὁ μέν ὑπό αὐτός ὁ κάμνω δηλονότι , ὁ δέ ὑπό ὁ θαυμαστός οὗτος ἰατρός ὁ οἴομαι , εἰ μή τις εἰσέρχομαι ἐπί ὁ ἄρρωστος , εἶτα περιζώννυμι , ἤ καταπλάσσω , ἤ καταιονάω , ἤ κλύζω , ἤ φλεβοτομέω , ἤ σικυάζω , ἤ τρίβω , ἤ τρέφω , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἐργάζομαι , μηδείς αὐτός πράσσω τεχνικός . οὗτος γάρ ὁποσάκις ἄν εἰσέρχομαι πρός ὁ νοσέω , τοσαυτάκις ἁμαρτάνω . οὔκουν ἐνδέχομαι ὁ εἰς ὁ ἕβδομος ἡμέρα παρασκευάζω κρίσις ἐν ἐκεῖνος γίγνομαι , τοσοῦτος ἐν ὁ μεταξύ πλημμελέω . ὁ γάρ τοι ὁ φύσις κίνησις γίγνομαι μέν ἐν περίοδος τάσσω κατά γε ὁ ἴδιος λόγος , κωλύω δέ ἐνίοτε φυλάσσω ὁ περίοδος ὑπό ὁ ἔξωθεν εἰς αὐτός ἁμαρτάνω . οὕτως γοῦν καί ὁ πᾶς θαυμαστός Ἱπποκράτης λέγω , φύσις ἐξαρκέω παντάπασι . εἰς δέ οὗτος ἔξωθεν μέν κατάπλασμα , κατάχρισμα , ἐμβροχή ὅλος τε καί μέρος . οὕτως δέ καί ὁ ἰατρός ὑπηρέτης φύσις ὀνομάζω ὁ ὄντως ἰατρός , οὐ φαρμακοπώλης τις ἐκ τρίοδος . τοσοῦτος γάρ οὗτος ἀποδέω ὁ φύσις ὑπηρέτης δίκαιος ὀνομάζω ὥστε ὁ ἐναντίος αὐτός μάλα πρέπω προσηγορία , ἐχθρός καί πολέμιος ὁ φύσις αὐτός καί ὁ κάμνω εὔλογος ἄν ὀνομάζω . δεόντως οὖν καί ἐγώ , ἐπειδάν τις ἀξιόω ἐγώ προλέγω ἐπί τις ἄρρωστος ὁ μέλλω ἀποβαίνω , μετά διορισμός ὁ πρόρρησις ποιέω , κρίνω ὅδε τις λέγω ἐν ὅδε ὁ ἡμέρα , πρῶτος μέν ὑπό ἐγώ διαιτάω , οὐ ὑπό ἄλλος τις ἰατρός · ἔπειτα δέ αὐτός οὐδείς ἐξαμαρτάνω καί πράσσω πᾶς ὁ προστάσσω , καί τρίτος εἰ μηδείς ὁ ἔξωθεν ἁμαρτέω τις μέγας . τίς δή οὗτος εἰμί ὁ ἔξωθεν , ὑπαγγέλλω γάρ οὖν καί οὗτος διορίζω , ﻿ καιρός ἄν εἰμί λέγω . εἰ δή τις ἐμπρησμός κατά ὁ οἰκία , ἤ λῃστής ἐπέρχομαι , ἤ ποταμός κατακλύζω , ἐξαίφνης ἀναγκάζω φεύγω , ὁπόσος ἄν αὐτός βλάβη προσγίγνομαι τίς δέω καί λέγω ; οὕτως δέ ᾄν εἰ καταπίπτω ὄροφος τις ἤ τοῖχος γιγνώσκω ἐξαιφνίδιος ἐκπλάσσω τε ἅμα καί φεύγω ἐπιχειρέω . εἰ δέ καί διά ὁ κέραμος τις καταρρέω , ἤ πολύς ὑετός γίγνομαι , ἔπειτα οὗτος ἐπιχέω ὁ κεφαλή ὁ κάμνω , ἤ εἰ καί ἄλλος αὐτός ὁπωσοῦν βρέχω , ὡς ἀναγκάζω μεθίστημι τε καί ἀγρυπνέω καί φοβέω , καί οὗτος ἄν μέγας ὁ νοσέω βλάπτω . οὕτως δέ καί θόρυβος γείτων , ἤ τις τοιοῦτος ἕτερος ἀγρυπνία αἴτιος αὐτός γίγνομαι , ἤ καί τις ἀγγελία λυπηρός , κατά ὁ μέγεθος ὁ ἑαυτοῦ βλάβη καί ὁ ὁ πρόρρησις ἀκρίβεια διαφθείρω . ὅσος μέν γάρ διά αὐτός ὁ νόσημα μεταξύ τε ὁ πρόρρησις καί ὁ κρίσις ὁ νοσέω ἀγρυπνέω , οὐδείς οὗτος βλάπτω ὁ πρόρρησις · ὅσος δέ ἔξωθεν ἀδόκητος προσγίγνομαι , οὗτος οὐδείς εἰμί προγνωστικός ὁ ἰατρός . ὅθεν οὐδέ ὁ μέλλω ἀπό αὐτός εἰμί βλάβη ὑπολογίζομαι δυνατός αὐτός καί προστίθημι ὁ κατά ὁ ὁ νόσημα λόγος ὑπαγορεύω πρόρρησις . οὗτος οὖν αὐτός καί Ἱπποκράτης εὐθύς κατά ἀρχή ὁ ἀφορισμός παραινέω λέγω · δέω δέ οὐ μόνος ἑαυτοῦ παρέχω ὁ δέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ νοσέω καί ὁ πάρειμι καί ὁ ἔξωθεν . εἰ γάρ , φημί , ἐξετάζω τις καί βασανίζω γιγνώσκω ὁ ἡμέτερος , αὐτός γε σύ πρῶτος ἅπας ποιέω ὁ δέω , καί δεύτερος δέ καί ὁ νοσέω εὐπειθής εἰμί σύ ὁ πᾶς καί μηδείς ὑπό ἀκολασία ἁμαρτάνω · καί τρίτος ὁ πάρειμι αὐτός μηδείς πλημμελέω , ὡς ἤτοι θυμός ἐγείρω ἐπί ὅς ἁμαρτάνω , ἤ λύπη ἐπί ὅς ἄκαιρος ἀγγέλλω , ἤ βλάβη ἐπί ὅς ἐλλιπής παρασκευάζω . ἀλλά ὁ μέν παρασκευή πᾶς πρό ὁ ὁ κρίσις ἑτοιμάζω καιρός , ὁ δέ ὄψον καλός σκευάζω , ὁ δέ ὁ διακονία ἄμεμπτος πᾶς εἰμί . καί πρός οὗτος ἔτι ὁ τέταρτος γένος ὅς ὑπολογίζομαι προστάσσω , ὀνομάζω δέ αὐτός περιλαμβάνω εἷς ῥῆμα ὁ ὁ ἔξωθεν , καίτοι πολυειδής ὑπάρχω , ἄμεμπτος εἰμί καί αὐτός . καί γάρ ὑετός καί βροντή καί ἀστραπή καί θόρυβος γείτων καί κύων ὑλακτέω , ἔφοδος τε λῃστής καί κατάπτωσις οἰκία καί καταρρέω ὕδωρ καί ποταμός ἐπέρχομαι , ἐμπρησμός τε καί πληγή καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος , ὁ ἔξωθεν εἰμί ἅπας . οὗτος οὖν ὁ γένος ὁ τέσσαρες καί πολυειδής κατά μέρος ὑπάρχω ὁ ὁ φύσις κίνησις ἐμποδών ἵστημι διαφθείρω πολλάκις ὁ τάξις ὁ περίοδος . ἐπεί τοι ὁ τέταρτος ἐναργής σημεῖον φέρω κριτικός , εἰ μήτε ὁ ἰατρός ἁμαρτάνω τις μήτε ὁ κάμνω μήτε ὁ ὑπηρετέω μηδείς , ἀλλά μηδέ ὁ ἔξωθεν τις πλημμελέω , κατά ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἐκ ἀνάγκη ὁ κρίσις ἀπαντάω . δῆλος οὖν εἰμί ὡς οὐ ἄλλος μέν τις εἰμί ὁ ἀκριβής προγιγνώσκω , ἄλλος δέ τις ὁ διαιτέω ὀρθός , ἀλλά εἰς ὁ αὐτός ἀναγκαῖος ἄμφω συνέρχομαι , εἰ μή μέλλω διαφθείρω ἕτερος ὑπό ἕτερος . ὅτι μέν γάρ ἁμαρτάνω ὁστισοῦν ὁ κατά ὁ δίαιτα , οὕτως δέ ὀνομάζω νῦν ἅπας ὁ νόσος ὁ ἐπιμέλεια , ἐμποδίζω ὁ κρίσις ἱκανός ἐπιδείκνυμι · ὅτι δέ οὐδέ διαιτέω καλός οἷος τε χωρίς ὁ προγιγνώσκω ὁ τε ἀκμή ὁ νόσος καί ὁ κρίσις ἐν ὁ ὁ θεραπευτικός μέθοδος δείκνυμι γράμμα . εἴπερ οὖν ἀλλήλων δέω οὗτος διά πᾶς , οὐ ἄλλος μέν τις ἰατρός ὀρθός θεραπεύω , προγιγνώσκω δέ ἀκριβής ἄλλος , ἀλλά ὅστις ἄν ἀγαθός εἰμί προγνωστικός τε εἰμί ἅμα καί θεραπευτικός ὁ τοιοῦτος . ἀλλά περί μέν ὁ τοιοῦτος ἐπιπολύ ἑτέρωθι λέγω , νυνί δέ εἰς ὅς ἐκ ἀρχή πρόκειμαι , πάλιν ἐπανίημι . ὁ γάρ τοι τέταρτος ὁ ἡμέρα , ἐπειδάν φέρω σαφής τις σημεῖον ἀγαθός , εἰς ὁ ἕβδομος ἡμέρα προδηλόω ὁ κρίσις ἀπαντάω , μηδείς ὅς λέγω πλημμελέω ἐν ὁ μεταξύ . γίγνομαι δέ τις ἁμάρτημα , ἐπισκοπέω αὐτός ὁ μέγεθος . εἰ μέν γάρ μικρός εἰμί , εἰμί μέν καί οὕτως ὁ κρίσις ἑβδομαῖος , λείπω δέ αὐτός τις ὁ ὁ κρίσις ἀγαθός . λέγω δέ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ὅτι ὁ τέλειος καί ἀσφαλής καί ἀκίνδυνος καί πᾶς ὅσος τοιοῦτος ὁ ἀγαθός ὑπάρχω κρίσις · εἰ δέ εἰμί μέγας ὁ πλημμελέω , οὐδέ ἄν ὁ κρίσις ἔτι κατά ὁ ἕβδομος ἡμέρα ἐπιτρέπω γίγνομαι . προσέχω οὖν δέω πᾶς ἐνταῦθα ἀκριβής ὁ νόος , καί τεκμαίρομαι ὁ βλάβη ὁ μέγεθος . ἑρμηνεύω μέν γάρ αὐτός μή ὅτι χαλεπός , ἀλλά καί τέλειος ἀδύνατος , τεχνικός δέ ἐργάζομαι ὁ μαθητής , ὥστε καί διαγιγνώσκω ὁ τοιοῦτος ἀκριβής δυνατός . ἀλλά οὐ νῦν ὁ καιρός , οἰκεῖος γάρ εἰμί ὁ περί κρίσις θεωρία . πάλιν οὖν ἐπί ὁ συνεχής ὁ λόγος μεταβαίνω , ἀναμιμνῄσκω τε ὁ πρόκειμαι ὑπόθεσις . ὑπόκειμαι μέντοι σημεῖον κριτικός καί σαφής , καί ἰσχυρός ἐν ὁ δʹ γίγνομαι ἡμέρα ὁ νόσημα ὀξύς τε καί περιίστημι ὁ φύσις ὑπάρχω , εἶτα ὅτι μηδείς πλημμελέω μέν ἀγαθός ὁ πᾶς κρίσις εἰς ὁ ἕβδομος ἡμέρα προδηλόω , βραχύς δέ παντελής ἁμαρτάνω , εἰς ὁ ζʹ μέν ἡμέρα καί οὕτως , οὐ μήν ἀγαθός τέλειος . εἰ δέ εἰμί μέγας ὁ ἁμαρτάνω , ὡς ἀφαιρέω μέν ὁ ζʹ ὁ κρίσις , εἰς δέ τις ὁ ἐφεξῆς μετατίθημι , προσέχω ἐνταῦθα χρή παρακελεύομαι ὁ πός ὁ βλάβη . ὁ γάρ ἀκριβής οὗτος γνώμων οἶδα σαφής εἴτε εἰς ὁ θʹ ἡμέρα , εἴτε εἰς ὁ ιαʹ ὁ κρίσις μεταπίπτω . ὁ μέν οὖν ἀκίνδυνος τέλειος νόσημα χρονίζω εἴωθα ἐπί ὁ ἁμάρτημα , ὁ περιίστημι μέν , οὐ μήν ἄνευ κινδυνώδης σύμπτωμα , ὀλέθριος γίγνομαι ἐπί ὁ ἁμάρτημα . καίτοι καί ὁ τέλειος ἀκίνδυνος , πολύς καί μέγας ἐφεξῆς γίγνομαι ἁμάρτημα , εἰς ὁ ὁ ὀλέθριος μεταπίπτω φύσις · καί οὐδείς οἴομαι θαυμαστός . ﻿ ὅπου γάρ καί ὁ ὑγιαίνω ὁ μέγας ὁ ἁμάρτημα αἴτιος νόσημα ὀλέθριος γίγνομαι , τίς χρή προσδοκάω ἐπί ὁ νοσέω ; ὥστε ἤδη δῆλος ὡς ὁ ὁ ἐπίδηλος τε καί κρίσιμος ἡμέρα λόγος , ὅς Ἱπποκράτης ἐγώ διδάσκω , οὐδέ ἐξετάζω πρός ἄλλος τις εἰ ὁ φαίνω ὁμολογέω δύναμαι , πλήν ὅστις ἄν ὅμοιος ἐκεῖνος τεχνικός ὑπάρχω περί δίαιτα . οὗτος γάρ μόνος ἐξεταστικός καί διαγνωστικός εἰμί ὁ ὁ ἁμαρτάνω δύναμις , καί μόνος δύναμαι γιγνώσκω ὁ τε βλάβη ὁ μέγεθος καί ὁ μέλλω κρίνω ἡμέρα ὁ μετάπτωσις . ὥσπερ δέ ἐν ὁ ἀκίνδυνος νόσημα ὑστερίζω τοσοῦτος ὁ κρίσις ὅσος ἄν ὑπό ὁ ἐν ὁ μεταξύ πλημμελέω ὁ κάμνω βλάπτω , οὕτως ἐν ὁ ὀλέθριος προλαμβάνω . εἰ γάρ ὁ δʹ ἡμέρα ἐν θανατώδης νόσημα θανατώδης σημεῖον προδείκνυμι , εἰς ὁ ἕβδομος ἡμέρα ὁ κακός προδηλόω κρίσις , ἁμαρτέω δέ τις μεταξύ μή πάνυ τις μικρός , οὐ ἀναμένω ὁ ζʹ ἡμέρα ὁ κρίσις , ἀλλά ἐν ὁ μεταξύ ὁ νόσημα κρίνω κακός δηλονότι κρίσις . πότερος δέ κατά ὁ πέντε ἤ ὁ στʹ , ἐκ τε ὁ αὐτός ὁ νόσημα ὀξύτης διορίζω ᾀ ὁ ὁ βλάβη μέγεθος ἐͅκ ὁ σχῆμα ὁ παροξυσμός . ἐν περισσός μέν γάρ γίγνομαι αὐτός καί ὁ νόσημα εἰμί κάτοξυς καί ὁ ἁμαρτάνω οὐ πάνυ μικρός , ἐν αὐτός ὁ τέταρτος δηλονότι , θαυμαστός οὐδείς ἐν ὁ πέμπτος ὁ ἄνθρωπος ἀποθνῄσκω . εἰ δέ ἐν ἄρτιος μέν παροξύνω , μή κάτοξυς δέ εἰμί ὁ νόσημα , μηδέ ὁ ὁ ἁμάρτημα βλάβη μέγας , ὁ στʹ ἀναμένω . ὁ δέ τοιοῦτος πᾶς συγχέω ὁ ἐπίδηλος τε καί κρίσιμος ἡμέρα ὁ θεωρία , ὀλίγος μέν ἰατρός ὀρθός διαιτάω , ὀλίγος δέ ἄρρωστος εὐπειθής ὑπάρχω , ὀλίγος δέ καί ὁ ὁ οἰκεῖος ὑπηρεσία ἄμεμπτος ἔχω , ἔτι δέ ἐλαχύς ὅς οὐδείς ὁ ἔξωθεν ἐναντιόομαι . δέω τοίνυν ἀκριβής μέν εἰμί θεραπευτικός καί προγνωστικός ὁ ἰατρός , ἀκριβής δέ καί ὁ ὁ βλάβη μέγεθος διαγνωστικός , ἵνα εἰ καί προλέγω ποτέ ὁ ἡμέρα ὁ κρίσις , εἶτα ἐν ὁ μεταξύ τις βλάπτω ὁ κάμνω συμβαίνω , μετατίθημι καί αὐτός ἀκριβής δύναμαι ὁ πρόρρησις . ἀλλά ἐν οὗτος πρόδηλος ὡς ὅστις μέν μικρός καί ταπεινός ὁ γνώμη εἰμί οὐ ὅπως ἀσκέω διαγιγνώσκω ἕκαστος ὁ λέγω ἐπί ὁ ἄρρωστος , ἀλλά οὐδέ αὐτός ὁ θεωρία ἐκμανθάνω ὑπομένω .