galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 2.7
Ἀλλ’ ἡμῖν γε καὶ τίνα χρὴ διορίζεσθαι πρὸ τῆς πείρας εἴρηται , καὶ οὐ χρὴ σπεύδειν ἀποφήνασθαι περὶ κρισίμων ἡμερῶν οὐδὲν , ἄχρις ἂν ἐπὶ πολλῶν ἀῤῥώστων ἔτεσι πολλοῖς ἀκριβῶς τις παραφυλάξῃ · τά τε γὰρ ἄλλα καὶ τῶν ἐπετείων καταστάσεων αἱ διαφοραὶ πάμπολλαί τινες ὑπάρχουσιν . ἐν γοῦν ὅλῳ θέρει ποτὲ πλέον ἢ τετρακοσίους ἀνθρώπους ὀξέως νοσήσαντας ἐθεασάμην ἅπαντας ἢ ἑβδομαίους , ἢ ἐνναταίους κριθέντας . ἐν ἑτέρῳ δ’ αὖθις ἔτει τοὺς μὲν τεσσαρεσκαιδεκαταίους , τοὺς δ’ εἰκοσταίους , τοὺς πλείστους δ’ ἐξ ὑποστροφῶν . ἐν ἄλλῳ δὲ πεμπταίους μὲν αἱμοῤῥαγήσαντας παμπόλλους , τελέως δ’ ἑβδομαίους , ἢ ἐνναταίους κριθέντας . οἶδα δὲ καὶ φθινοπώρῳ ποτὲ πάντας ἑνδεκαταίους κριθέντας . ἀλλὰ τοῦτο μὲν ἀγαθὴν τὴν κρίσιν ἤνεγκεν , ἕτερον δὲ φθινόπωρον ἑκταίους ἔκρινεν ἅπαντας οὐκ ἀγαθῶς . διὸ καὶ μᾶλλον ἐπῄει μοι θαυμάζειν τοὺς ὅλως οὐδεμίαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἡγουμένους εἶναι διαφορὰν , ἀλλ’ ὁμοτίμους ἁπάσας ὑπάρχειν . ὅλαι γὰρ καταστάσεις πολλάκις ἢ θερινῶν , ἢ μετοπωρινῶν νοσημάτων ἓν εἶδος ἔχουσι κρίσεων , ὡς κᾀν ταῖς ὑφ’ Ἱπποκράτους γεγραμμέναις ἐστὶ δῆλον , ἐν αἷς εἴ τις μὴ παντάπασίν ἐστι ῥᾴθυμος , ἄλλοτε μὲν ἄλλην τῶν κρισίμων ἡμερῶν ὄψεται πλεονάζουσαν , οὐ μὴν ὀγδόην τε καὶ ιβ΄ ἢ ἑκκαιδεκάτην , ἤ τινα τῶν τοιούτων . ἐοίκασιν οὖν εἰς ἄμφω τὰ συνεστῶτα τὴν ὅλην ἰατρικὴν οἱ σοφισταὶ παρανομεῖν , τὴν πεῖράν τε καὶ τὸν λόγον . οὔτε γὰρ ἐν οἷς τῆς πείρας ἐστὶ χρεία , ταύτην ἀναμένουσιν , ἀλλ’ ὡς ἂν ἑκάστῳ παραστῇ , ληροῦσιν , οὔτε τῶν ἐναργῶς φαινομένων ἐξευρίσκουσι τὰς αἰτίας . διὰ τοῦτο τοίνυν ὁ μέν τις αὐτῶν οὔτε κρίσιμον ἡμέραν οὔθ’ ὅλως κρίσιν ὑπάρχειν φησὶν , ὁ δὲ κρίσιν μὲν εἶναί τινα , οὐ μὴν καὶ κρισίμους ἡμέρας , ὥσπερ δέον λόγῳ μᾶλλον , ἀλλ’ οὐ πείρᾳ τὰς κρισίμους ἡμέρας καὶ τὰς κρίσεις ἐξευρίσκειν , ἢ φαυλοτέρων ὄντων τῶν ὅσοι διὰ τῆς πείρας ἄμφω μεμαθηκέναι φασίν . ἡμῖν μὲν τοίνυν ὅσοι μεθ’ Ἡρόφιλόν τε καὶ Ξενοφῶντα καὶ Ἀσκληπιάδην ἐγενόμεθα τάχ’ ἂν εἴη τις εἰς τοὺς ἄνδρας ἐκείνους ἢ φθόνος , ἢ φιλονεικία · τῷ πρώτως δ’ ἀκριβῶς αὐτὰς ἐξευρόντι διὰ τῆς πείρας , ὡς τὰ τῶν ἐπιδημιῶν ἐνδείκνυται γράμματα , πόθεν ἂν ἐπῆλθε τὸ προγνῶναί τινας ἔσεσθαι ἐξ ὑστέρου τοιούτους σοφιστάς ; οὐδὲ γὰρ ἐν τοῖς καθ’ Ἱπποκράτην χρόνοις ἦσάν πώ τινες ὅμοιοι τούτοις , ἀλλ’ ἕκαστος ἐκείνων ἐξευρεῖν τι καὶ συντελεῖν εἰς τὴν τέχνην ἔσπευδεν , οὐ λυμαίνεσθαι τοῖς ὀρθῶς εὑρημένοις . καὶ μὴν καὶ τοὺς ἐμπειρικοὺς ὀνομαζομένους ἰατροὺς ἔστι μὲν ἰδεῖν ὥσπερ τινὰς κοινοὺς ἐχθροὺς τῶν δογματιζόντων ἁπάντων ἐπιτηροῦντας ὃ καταμέμψονται , μὴ μέντοι μήτε κρισίμους ἡμέρας μήτε κρίσεις ἀναιροῦντας , ἀλλ’ ὡς ἂν καὶ ἄλλο τι τῶν ἐναργεστάτων καὶ ταῦτα ἄμφω τιθέντας . ἅλις ἤδη μοι σοφιστῶν ληρούντων .
Lemmas: ἀλλά ἐγώ γε καί τίς χρή διορίζω πρό ὁ πεῖρα λέγω , καί οὐ χρή σπεύδω ἀποφαίνω περί κρίσιμος ἡμέρα οὐδείς , ἄχρι ἄν ἐπί πολύς ἄρρωστος ἔτος πολύς ἀκριβής τις παραφυλάσσω · ὁ τε γάρ ἄλλος καί ὁ ἐπέτειος κατάστασις ὁ διαφορά πάμπολυς τις ὑπάρχω . ἐν γοῦν ὅλος θέρος ποτέ πολύς ἤ τετρακόσιοι ἄνθρωπος ὀξύς νοσέω θεάομαι ἅπας ἤ ἑβδομαῖος , ἤ ἐνναταῖος κρίνω . ἐν ἕτερος δέ αὖθις ἔτος ὁ μέν τεσσαρεσκαιδεκαταῖος , ὁ δέ εἰκοσταῖος , ὁ πολύς δέ ἐκ ὑποστροφή . ἐν ἄλλος δέ πεμπταῖος μέν αἱμορραγέω πάμπολυς , τέλειος δέ ἑβδομαῖος , ἤ ἐνναταῖος κρίνω . οἶδα δέ καί φθινόπωρον ποτέ πᾶς ἑνδεκαταῖος κρίνω . ἀλλά οὗτος μέν ἀγαθός ὁ κρίσις φέρω , ἕτερος δέ φθινόπωρον ἑκταῖος κρίνω ἅπας οὐ ἀγαθός . διό καί μάλα ἐπέρχομαι ἐγώ θαυμάζω ὁ ὅλος οὐδείς ἐν ὁ ἡμέρα ἡγέομαι εἰμί διαφορά , ἀλλά ὁμότιμος ἅπας ὑπάρχω . ὅλος γάρ κατάστασις πολλάκις ἤ θερινός , ἤ μετοπωρινός νόσημα εἷς εἶδος ἔχω κρίσις , ὡς εἰͅν ὁ ὑπό Ἱπποκράτης γράφω εἰμί δῆλος , ἐν ὅς εἰ τις μή παντάπασι εἰμί ῥᾴθυμος , ἄλλοτε μέν ἄλλος ὁ κρίσιμος ἡμέρα ὁράω πλεονάζω , οὐ μήν ὄγδοος τε καί ιβʹ ἤ ἑκκαιδέκατος , ἤ τις ὁ τοιοῦτος . ἔοικα οὖν εἰς ἄμφω ὁ συνίστημι ὁ ὅλος ἰατρικός ὁ σοφιστής παρανομέω , ὁ πεῖρα τε καί ὁ λόγος . οὔτε γάρ ἐν ὅς ὁ πεῖρα εἰμί χρεία , οὗτος ἀναμένω , ἀλλά ὡς ἄν ἕκαστος παρίστημι , ληρέω , οὔτε ὁ ἐναργής φαίνω ἐξευρίσκω ὁ αἰτία . διά οὗτος τοίνυν ὁ μέν τις αὐτός οὔτε κρίσιμος ἡμέρα οὔτε ὅλος κρίσις ὑπάρχω φημί , ὁ δέ κρίσις μέν εἰμί τις , οὐ μήν καί κρίσιμος ἡμέρα , ὥσπερ δέω λόγος μάλα , ἀλλά οὐ πεῖρα ὁ κρίσιμος ἡμέρα καί ὁ κρίσις ἐξευρίσκω , ἤ φαῦλος εἰμί ὁ ὅσος διά ὁ πεῖρα ἄμφω μανθάνω φημί . ἐγώ μέν τοίνυν ὅσος μετά Ἡρόφιλος τε καί Ξενοφῶν καί Ἀσκληπιάδης γίγνομαι τάχα ἄν εἰμί τις εἰς ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος ἤ φθόνος , ἤ φιλονικία · ὁ πρῶτος δέ ἀκριβής αὐτός ἐξευρίσκω διά ὁ πεῖρα , ὡς ὁ ὁ ἐπιδημία ἐνδείκνυμι γράμμα , πόθεν ἄν ἐπέρχομαι ὁ προγιγνώσκω τις εἰμί ἐκ ὕστερος τοιοῦτος σοφιστής ; οὐδέ γάρ ἐν ὁ κατά Ἱπποκράτης χρόνος εἰμί πω τις ὅμοιος οὗτος , ἀλλά ἕκαστος ἐκεῖνος ἐξευρίσκω τις καί συντελέω εἰς ὁ τέχνη σπεύδω , οὐ λυμαίνομαι ὁ ὀρθός εὑρίσκω . καί μήν καί ὁ ἐμπειρικός ὀνομάζω ἰατρός εἰμί μέν ὁράω ὥσπερ τις κοινός ἐχθρός ὁ δογματίζω ἅπας ἐπιτηρέω ὅς καταμέμφομαι , μή μέντοι μήτε κρίσιμος ἡμέρα μήτε κρίσις ἀναιρέω , ἀλλά ὡς ἄν καί ἄλλος τις ὁ ἐναργής καί οὗτος ἄμφω τίθημι . ἅλις ἤδη ἐγώ σοφιστής ληρέω .