galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 3.9
Διὰ τί δ’ ἄμφω κρίνουσιν , ἥ τε εἰκοστὴ καὶ εἰκοστὴ πρώτη , πολὺ δὲ μᾶλλον ἡ εἰκοστή ; πρῶτον μὲν ὅτι χρόνιον ἤδη τὸ τοιοῦτον νόσημα καὶ τοὺς παροξυσμοὺς αἱ ἀρτίαι λαμβάνουσιν , εἶθ’ ὅτι καὶ ἡ ἑβδομὰς οὐκ ἔστιν ὁλοκλήρων ἡμερῶν ἑπτὰ , καθότι καὶ πρόσθεν εἴρηται , καὶ τοῦτο ἠπίστατο καὶ Ἱπποκράτης . εἰπὼν γὰρ ἐν τῷ προγνωστικῷ · αὗται μὲν οὖν διὰ τεσσάρων εἰς τὴν εἰκοστὴν ἐκ προσθέσιος ἀφικνέονται · μετὰ ταῦτα ἐπήνεγκεν · οὐ δύναται δὲ ὅλῃσιν ἡμέρῃσιν οὐδὲν τούτων ἀτρεκέως ἀριθμέεσθαι . οὐδὲ γὰρ ὁ ἐνιαυτός τε καὶ οἱ μῆνες ὅλῃσιν ἡμέρῃσι πεφύκασιν ἀριθμέεσθαι . ὡς οὖν ὁ ἐνιαυτὸς μὲν ἐπὶ ταῖς τριακοσίαις ἑξήκοντα πέντε ἡμέραις ἐπικείμενον ἔχει μόριον ἡμέρας μεῖζον ἢ τέταρτον , ὅ τε μὴν ἥμισυ τῆς μιᾶς ἡμέρας ἀπολείπεται τοῦ τριακονθήμερος ὑπάρχειν , οὕτως καὶ ἡ ἑβδομὰς ἕκτῳ μάλιστα μέρει μιᾶς ἡμέρας ἀπολείπεται τὸ τέλεον ὑπάρχειν ἡμερῶν ἑπτά . συμβαίνει τοιγαροῦν οὐ μιᾶς καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν γίνεσθαι τὰς τρεῖς ἑβδομάδας ὁλοκλήρων , ἀλλὰ ἀπολείπεσθαι σχεδὸν ὅλῳ τῷ ἡμίσει μέρει τῆς μιᾶς ἡμέρας καὶ διὰ τοῦτο ἐπαμφοτερίζειν τὸν ἀριθμὸν , οὐ μᾶλλόν τι τῶν εἴκοσιν ἐγγὺς ἢ τῶν ἑνὸς καὶ εἴκοσιν ὑπάρχοντα . τῆς γὰρ ὅλης σεληνιακῆς περιόδου ἑπτὰ καὶ εἴκοσι ἡμερῶν οὔσης καὶ προσέτι τρίτου μέρους μιᾶς ἡμέρας καὶ διὰ τοῦτο ἑκάστης ἑβδομάδος ἑπτὰ γινομένης ἡμερῶν ἀπολιπουσῶν ἕκτον , αἱ τρεῖς ἑβδομάδες ἡμερῶν εἴκοσι καὶ ἡμισείας ἔσονται . πλησίον οὖν ὑπάρχουσαν αὐτῇ τὴν ἀκριβῇ περίοδον ἡ εἰκοστὴ σφετερίζεται τῷ χρονίζειν ἤδη τὰ τοιαῦτα νοσήματα καὶ τοὺς παροξυσμοὺς ἐν ἀρτίαις ἴσχειν . ὧν ﻿ δ’ ἐν περιτταῖς οἱ παροξυσμοὶ , τούτων καὶ αἱ κρίσεις εἰς τὴν εἰκοστὴν πρώτην · ἐμπίπτουσιν . ἐπεὶ δ’ οὐ μόνον ἡ περίοδος τῆς σελήνης , ἀλλὰ καὶ ὁ μηνιαῖος χρόνος ὁ τῆς φάσεως ἔχει τινὰ δύναμιν , ὡς ἐλέγομεν , αὕτη μὲν γὰρ ἡ κατὰ τὸν ζωδιακὸν περίοδος οἰκειοτάτη ἐστὶ ταῖς ἰδίαις ἀρχαῖς ἑκάστου τῶν πραγμάτων , ὁ δ’ αὖ μηνιαῖος χρόνος ὁ τῆς φάσεως ἀλλοιῶν τὸν περίγειον ἀέρα κοινῇ πᾶσιν ἡμῖν διαφέρει , ἐδείχθη δὲ καὶ οὗτος ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν ὡς ἔγγιστα δεόντως , διὰ τοῦτ’ εἰκότως ἡ ἑβδομὰς ἔτι μικροτέρα γενήσεται τῆς ἔμπροσθεν εἰρημένης . εἴτε γὰρ ἀπὸ τῶν τριάκοντα βουληθείης ἀφελεῖν τὰς τρεῖς ἐκείνας ἡμέρας τὰς περὶ σύνοδον , ἐν αἷς ἔτ’ ἄκριτον ἦν τὸ περιέχον , εἴτ’ ἀπὸ τῶν κθ΄ καὶ ἡμισείας , ὁ λοιπὸς χρόνος , ἐν ᾧ σαφὲς ἔχει φῶς ἡ σελήνη , κατὰ μὲν τὸν πρότερον ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν γενήσεται , κατὰ δὲ τὸν δεύτερον εἴκοσι καὶ ἓξ καὶ ἡμισείας . ἐπεὶ τοίνυν ἀλλοιώσεις ἔφαμεν γίνεσθαι τοῖς σώμασιν ἡμῶν τὰς μὲν ἰδίας , τὰς δὲ κοινὰς , ἰδίας μὲν ὡς πρὸς τὰς ἰδίας ἀρχὰς , κοινὰς δὲ τῷ συναπολαύειν τοῦ περιέχοντος , εἰς ταὐτὸν δὲ συμβαίνειν ἑκατέρας τῆς σελήνης τὰς περιόδους καὶ βραχεῖ τινι λείπεσθαι τὰς κοινὰς τῶν ἰδίων , ἀφαιρεθήσεται δή τι καὶ κατὰ τοῦτο τοῦ τῆς ἑβδομάδος ἀριθμοῦ . συνεπιμιγνυμένης γὰρ τῆς κοινῆς τῇ ἰδίᾳ καὶ οὔσης ὀλιγοχρονιωτέρας , ἀνάγκη καὶ κατὰ τοῦτο παραθραύεσθαί τι τοῦ τῆς ἑβδομάδος ἀριθμοῦ καὶ οἷον ἐν μεθορίῳ γίγνεσθαί τινι τοῦ κοινοῦ καὶ τοῦ ἰδίου . καλῶ δ’ ἴδιον μὲν τὸν ἐκ τῆς ζωδιακῆς περιόδου γινόμενον , ἑκάστῳ γὰρ ἡμῶν αὐτὸς διαφέρει , κοινὸν δὲ τὸν ἐκ τῆς μηνιαίας , ὃν ὀλίγον ἔμπροσθεν ἔδειξα μηδ’ ὅλως ὑπάρχειν ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν . ἐὰν γὰρ ἀπὸ μὲν τοῦ μηνιαίου χρόνου τοῦ ἀκριβοῦς , ὃς ἀπολείπεσθαι τῶν τριάκονθ’ ἡμερῶν ἡμίσει μάλιστα μιᾶς ἡμέρας ἐλέγετο τὰς τρεῖς ἀφέλῃς ἡμέρας τὰς περὶ σύνοδον , αἱ λοιπαὶ δηλονότι τῶν ἑπτὰ καὶ εἴκοσι ἡμερῶν ἔσονται μείους ἥμισυ τῆς μιᾶς ἡμέρας . ἀλλ’ οὗτος οὖν ὁ χρόνος ὁ διαιρούμενος εἰς τὰς ἑβδομάδας , οὐχ ὁ σύμπας μηνιαῖος . ὥσθ’ ὁ κοινὸς χρόνος τῆς ἑβδομάδος , ὁ τὸ περιέχον ἀλλοιῶν , ἐλάττων ἔσται τοῦ καθ’ ἕκαστον ἰδίου . δύνασθαι δὲ καὶ οὗτος ἐλέγετο καὶ διὰ τοῦτο παραθραύειν τι τοῦ χρόνου τῆς ἑτέρας ἑβδομάδος , ὥσθ’ ὁ μέσος ἀμφοῖν ὁ οἷον μικτὸς ἐξ αὐτῶν ἐπὶ πλέον ἀφαιρήσει τῆς ἑβδομάδος ἕκτου μέρους . τὸ μὲν οὖν ἀκριβὲς ἢ τῆς μίξεως ἢ τῆς ἀφαιρέσεως ὁ θεὸς οἶδεν · ὅσον δὲ ἀνθρωπίνῳ στοχασμῷ συμβάλλειν ἐγχωρεῖ , πιθανώτερόν ἐστι μέσον ἀμφοῖν ποιῆσαι τῶν περιόδων τὸν ἐξ ἀμφοῖν κοινόν . ἐπεὶ τοίνυν ὁ μὲν τῆς φάσεώς ἐστι τῆς ἐναργοῦς καὶ δραστηρίου χρόνος εἴκοσιν ἓξ ἡμερῶν καὶ ἡμισείας , ὁ δὲ τῆς ζωδιακῆς περιόδου εἰκοστὸν καὶ ἕβδομον καὶ τρίτον , δῆλον ὡς ὁ μέσος αὐτῶν κ΄ καὶ στ΄ ἡμερῶν ἔσται καὶ προσέτι μάλιστα μορίου μιᾶς ἡμέρας ἡμίσεος τρίτον καὶ ιβ΄ . συνθεὶς γὰρ ἀμφοτέρους τοὺς χρόνους , εἰ τὸ ἥμισυ λάβοις , εὑρήσεις τὸ μέσον . ἀλλ’ οὗτος ὁ χρόνος ὁ μέσος ἀπολείπεται τῶν ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν δωδεκάτῳ μάλιστα μέρει μιᾶς ἡμέρας . εἰ μέντοι τέμοις αὐτὸν εἰς τέτταρα , τὸν ἀκριβῆ χρόνον εὑρήσεις τῆς ἑβδομάδος οὐχ ἕκτῳ μόνον μιᾶς ἡμέρας ἀπολειπόμενον , ἀλλ’ ἔτι πλέον . λαμβανέσθω γὰρ τῶν κστ΄ καὶ ἡμίσεος τρίτον , ιβ΄ τὸ τετάρτου μέρος , ἔσται δὲ χρόνος ἡμερῶν στ΄ ἡμίσεος πέμπτον καὶ προσέτι μορίων ἄλλων ἐπικειμένων μικροτέρων , ἅπερ ἐστὶν ἑξήκοντα πρῶτα καὶ ἑκατοστὰ εἰκοστά · τὰ δεύτερα διακόσια δὴ καὶ τεσσαράκοντα . ὁ δ’ αὐτὸς χρόνος καὶ οὗτος ἂν λέγοιτο ἡμερῶν ἓξ καὶ ἡμίσεος καὶ ἕκτου καὶ εἰκοστοῦ τετάρτου καὶ τεσσαρακοστοῦ ὀγδόου . ὁ δὲ τηλικοῦτος χρόνος ἀπολείπεται τοῦ τῶν ἑπτὰ ἡμερῶν τετάρτῳ μέρει μιᾶς ἡμέρας καὶ ἔτι πρὸς τὸν ἀκριβῆ λόγον ἑξήκοντά τε καὶ ἑκατοστὰ εἰκοστὰ καὶ σμ΄ , καὶ τούτων οὕτως ἐχόντων αἱ τρεῖς ἑβδομάδες ἡμερῶν εἴκοσιν ἔσονται καὶ προσέτι μορίου τινὸς ἡμέρας α΄ ἕκτου , ὥστε καὶ κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον ἀκριβολογουμένοις ὀλίγον ὑπερβάλλει τῆς εἰκοστῆς ἡμέρας ὁ τῶν τριῶν ἑβδομάδων ἀριθμὸς , καὶ ταύτης ἔσται πολὺ μᾶλλον ἢ τῆς εἰκοστῆς πρώτης οἰκεῖος . ἐμοὶ μὲν δέδεικται κατά τε τὸ ἀληθὲς αὐτὸ καὶ κατὰ τὴν Ἱπποκράτους γνώμην ὅτι μηδὲν τούτων ὅλῃσιν ἡμέρῃσιν ἀτρεκέως ἀριθμεῖσθαι δύναται , τουτέστιν ἀπηκριβωμένως τε καὶ ἀπηρτυσμένως , οὔθ’ ἡ ἑβδομὰς οὔθ’ ἡ τετρὰς οὔθ’ ὁ μὴν οὔθ’ ὁ ἐνιαυτὸς , οὔτ’ ἄλλο τῶν ἁπάντων οὐδέν .
Lemmas: διά τίς δέ ἄμφω κρίνω , ὁ τε εἰκοστός καί εἰκοστός πρῶτος , πολύς δέ μάλα ὁ εἰκοστός ; πρῶτος μέν ὅτι χρόνιος ἤδη ὁ τοιοῦτος νόσημα καί ὁ παροξυσμός ὁ ἄρτιος λαμβάνω , εἶτα ὅτι καί ὁ ἑβδομάς οὐ εἰμί ὁλόκληρος ἡμέρα ἑπτά , καθότι καί πρόσθεν λέγω , καί οὗτος ἐπίσταμαι καί Ἱπποκράτης . λέγω γάρ ἐν ὁ προγνωστικός · οὗτος μέν οὖν διά τέσσαρες εἰς ὁ εἰκοστός ἐκ πρόσθεσις ἀφικνέομαι · μετά οὗτος ἐπιφέρω · οὐ δύναμαι δέ ὅλος ἡμέρα οὐδείς οὗτος ἀτρεκής ἀριθμέω . οὐδέ γάρ ὁ ἐνιαυτός τε καί ὁ μείς ὅλος ἡμέρα φύω ἀριθμέω . ὡς οὖν ὁ ἐνιαυτός μέν ἐπί ὁ τριακόσιοι ἑξήκοντα πέντε ἡμέρα ἐπίκειμαι ἔχω μόριον ἡμέρα μέγας ἤ τέταρτος , ὁ τε μήν ἥμισυς ὁ εἷς ἡμέρα ἀπολείπω ὁ τριακονθήμερος ὑπάρχω , οὕτως καί ὁ ἑβδομάς ἕκτος μάλα μέρος εἷς ἡμέρα ἀπολείπω ὁ τέλειος ὑπάρχω ἡμέρα ἑπτά . συμβαίνω τοιγαροῦν οὐ εἷς καί εἴκοσι ἡμέρα γίγνομαι ὁ τρεῖς ἑβδομάς ὁλόκληρος , ἀλλά ἀπολείπω σχεδόν ὅλος ὁ ἥμισυς μέρος ὁ εἷς ἡμέρα καί διά οὗτος ἐπαμφοτερίζω ὁ ἀριθμός , οὐ μάλα τις ὁ εἴκοσι ἐγγύς ἤ ὁ εἷς καί εἴκοσι ὑπάρχω . ὁ γάρ ὅλος σεληνιακός περίοδος ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα εἰμί καί προσέτι τρίτος μέρος εἷς ἡμέρα καί διά οὗτος ἕκαστος ἑβδομάς ἑπτά γίγνομαι ἡμέρα ἀπολείπω ἕκτος , ὁ τρεῖς ἑβδομάς ἡμέρα εἴκοσι καί ἥμισυς εἰμί . πλησίον οὖν ὑπάρχω αὐτός ὁ ἀκριβάζω περίοδος ὁ εἰκοστός σφετερίζω ὁ χρονίζω ἤδη ὁ τοιοῦτος νόσημα καί ὁ παροξυσμός ἐν ἄρτιος ἴσχω . ὅς ﻿ δέ ἐν περισσός ὁ παροξυσμός , οὗτος καί ὁ κρίσις εἰς ὁ εἰκοστός πρῶτος · ἐμπίπτω . ἐπεί δέ οὐ μόνος ὁ περίοδος ὁ σελήνη , ἀλλά καί ὁ μηνιαῖος χρόνος ὁ ὁ φάσις ἔχω τις δύναμις , ὡς λέγω , οὗτος μέν γάρ ὁ κατά ὁ ζωδιακός περίοδος οἰκεῖος εἰμί ὁ ἴδιος ἀρχή ἕκαστος ὁ πρᾶγμα , ὁ δέ αὖ μηνιαῖος χρόνος ὁ ὁ φάσις ἀλλοιόω ὁ περίγειος ἀήρ κοινῇ πᾶς ἐγώ διαφέρω , δείκνυμι δέ καί οὗτος ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα ὡς ἐγγύς δεόντως , διά οὗτος ἔοικα ὁ ἑβδομάς ἔτι μικρός γίγνομαι ὁ ἔμπροσθεν λέγω . εἴτε γάρ ἀπό ὁ τριάκοντα βούλομαι ἀφαιρέω ὁ τρεῖς ἐκεῖνος ἡμέρα ὁ περί σύνοδος , ἐν ὅς ἔτι ἄκριτος εἰμί ὁ περιέχω , εἴτε ἀπό ὁ κθʹ καί ἥμισυς , ὁ λοιπός χρόνος , ἐν ὅς σαφής ἔχω φάος ὁ σελήνη , κατά μέν ὁ πρότερος ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα γίγνομαι , κατά δέ ὁ δεύτερος εἴκοσι καί ἕξ καί ἥμισυς . ἐπεί τοίνυν ἀλλοίωσις φημί γίγνομαι ὁ σῶμα ἐγώ ὁ μέν ἴδιος , ὁ δέ κοινός , ἴδιος μέν ὡς πρός ὁ ἴδιος ἀρχή , κοινός δέ ὁ συναπολαύω ὁ περιέχω , εἰς αὐτός δέ συμβαίνω ἑκάτερος ὁ σελήνη ὁ περίοδος καί βραχύς τις λείπω ὁ κοινός ὁ ἴδιος , ἀφαιρέω δή τις καί κατά οὗτος ὁ ὁ ἑβδομάς ἀριθμός . συνεπιμίγνυμι γάρ ὁ κοινός ὁ ἴδιος καί εἰμί ὀλιγοχρόνιος , ἀνάγκη καί κατά οὗτος παραθραύω τις ὁ ὁ ἑβδομάς ἀριθμός καί οἷος ἐν μεθόριος γίγνομαι τις ὁ κοινός καί ὁ ἴδιος . καλέω δέ ἴδιος μέν ὁ ἐκ ὁ ζωδιακός περίοδος γίγνομαι , ἕκαστος γάρ ἐγώ αὐτός διαφέρω , κοινός δέ ὁ ἐκ ὁ μηνιαῖος , ὅς ὀλίγος ἔμπροσθεν δείκνυμι μηδέ ὅλος ὑπάρχω ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα . ἐάν γάρ ἀπό μέν ὁ μηνιαῖος χρόνος ὁ ἀκριβής , ὅς ἀπολείπω ὁ τριάκοντα ἡμέρα ἥμισυς μάλα εἷς ἡμέρα λέγω ὁ τρεῖς ἀφαιρέω ἡμέρα ὁ περί σύνοδος , ὁ λοιπός δηλονότι ὁ ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα εἰμί μείων ἥμισυς ὁ εἷς ἡμέρα . ἀλλά οὗτος οὖν ὁ χρόνος ὁ διαιρέω εἰς ὁ ἑβδομάς , οὐ ὁ σύμπας μηνιαῖος . ὥστε ὁ κοινός χρόνος ὁ ἑβδομάς , ὁ ὁ περιέχω ἀλλοιόω , ἐλαχύς εἰμί ὁ κατά ἕκαστος ἴδιος . δύναμαι δέ καί οὗτος λέγω καί διά οὗτος παραθραύω τις ὁ χρόνος ὁ ἕτερος ἑβδομάς , ὥστε ὁ μέσος ἄμφω ὁ οἷος μικτός ἐκ αὐτός ἐπί πολύς ἀφαιρέω ὁ ἑβδομάς ἕκτος μέρος . ὁ μέν οὖν ἀκριβής ἤ ὁ μίξις ἤ ὁ ἀφαίρεσις ὁ θεός οἶδα · ὅσος δέ ἀνθρώπινος στοχασμός συμβάλλω ἐγχωρέω , πιθανός εἰμί μέσος ἄμφω ποιέω ὁ περίοδος ὁ ἐκ ἄμφω κοινός . ἐπεί τοίνυν ὁ μέν ὁ φάσις εἰμί ὁ ἐναργής καί δραστήριος χρόνος εἴκοσι ἕξ ἡμέρα καί ἥμισυς , ὁ δέ ὁ ζωδιακός περίοδος εἰκοστός καί ἕβδομος καί τρίτος , δῆλος ὡς ὁ μέσος αὐτός ἄν καί στʹ ἡμέρα εἰμί καί προσέτι μάλα μόριον εἷς ἡμέρα ἥμισυς τρίτος καί ιβʹ . συντίθημι γάρ ἀμφότερος ὁ χρόνος , εἰ ὁ ἥμισυς λαμβάνω , εὑρίσκω ὁ μέσος . ἀλλά οὗτος ὁ χρόνος ὁ μέσος ἀπολείπω ὁ ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα δωδέκατος μάλα μέρος εἷς ἡμέρα . εἰ μέντοι τέμνω αὐτός εἰς τέσσαρες , ὁ ἀκριβής χρόνος εὑρίσκω ὁ ἑβδομάς οὐ ἕκτος μόνος εἷς ἡμέρα ἀπολείπω , ἀλλά ἔτι πολύς . λαμβάνω γάρ ὁ κστʹ καί ἥμισυς τρίτος , ιβʹ ὁ τέταρτος μέρος , εἰμί δέ χρόνος ἡμέρα στʹ ἥμισυς πέμπτος καί προσέτι μόριον ἄλλος ἐπίκειμαι μικρός , ὅς εἰμί ἑξήκοντα πρῶτος καί ἑκατοστός εἰκοστός · ὁ δεύτερος διακόσιοι δή καί τεσσαράκοντα . ὁ δέ αὐτός χρόνος καί οὗτος ἄν λέγω ἡμέρα ἕξ καί ἥμισυς καί ἕκτος καί εἰκοστός τέταρτος καί τεσσαρακοστός ὄγδοος . ὁ δέ τηλικοῦτος χρόνος ἀπολείπω ὁ ὁ ἑπτά ἡμέρα τέταρτος μέρος εἷς ἡμέρα καί ἔτι πρός ὁ ἀκριβής λόγος ἑξήκοντα τε καί ἑκατοστός εἰκοστός καί σμʹ , καί οὗτος οὕτως ἔχω ὁ τρεῖς ἑβδομάς ἡμέρα εἴκοσι εἰμί καί προσέτι μόριον τις ἡμέρα αʹ ἕκτος , ὥστε καί κατά οὗτος ὁ τρόπος ἀκριβολογέομαι ὀλίγος ὑπερβάλλω ὁ εἰκοστός ἡμέρα ὁ ὁ τρεῖς ἑβδομάς ἀριθμός , καί οὗτος εἰμί πολύς μάλα ἤ ὁ εἰκοστός πρῶτος οἰκεῖος . ἐγώ μέν δείκνυμι κατά τε ὁ ἀληθής αὐτός καί κατά ὁ Ἱπποκράτης γνώμη ὅτι μηδείς οὗτος ὅλος ἡμέρα ἀτρεκής ἀριθμέω δύναμαι , τουτέστι ἀπηκριβωμένως τε καί ἀπαρτύνω , οὔτε ὁ ἑβδομάς οὔτε ὁ τετράς οὔτε ὁ μήν οὔτε ὁ ἐνιαυτός , οὔτε ἄλλος ὁ ἅπας οὐδείς .