galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 1.1
Τῶν νοσημάτων αἱ λύσεις , ὅσαι μὴ κατὰ βραχὺ μειωθέντων , ἀλλ’ ἐξαίφνης παυσαμένων γίνονται , δέονται πάντως , ἵν’ ὦσι πισταὶ , δαψιλοῦς τινος ἐκκρίσεως , ἢ ἀποστάσεως οὐκ ἀφανοῦς , ὡς ὅσα γε χωρὶς τούτων ἐῤῥᾳστώνησαν , ὑποτροπιάζειν φιλεῖ . προσέχειν οὖν χρὴ τὸν νοῦν ἀκριβῶς , καὶ διὰ φυλακῆς ἁπάσης ἔχειν τὸν ἄῤῥωστον , μηδὲν ὧν τοῖς πιστῶς ὑγιασθεῖσι συγχωροῦμεν ἐπιτρέποντες πράττειν , μήτ’ ἐν ἐδέσμασιν , ἢ πόμασι , μήτ’ ἐν λουτροῖς , μήτε κινήσεσιν , ἢ ὅλως ἔν τισι τῶν ἄλλων . εἰ μὲν γὰρ μικρὸν εἴη τὸ ῥᾳστωνῆσαν νόσημα , τάχα ἂν ἐφ’ οὕτως ἀκριβεῖ διαίτῃ κατασταίη παντάπασιν , ὡς μηκέτ’ αὖθις ἐπανελθεῖν · εἰ δέ τι τῶν καὶ κοηθεστέρων , ἐπανέλθοι μὲν ἂν καὶ οὕτω διαιτωμένων , ἀλλ’ οὐχὶ σὺν ἐσχάτῳ κινδύνῳ . ἀμεληθὲν δὲ καὶ παροφθὲν ὡς πιστῶς λελυμένον πολὺ χαλεπώτερον ἢ ἐξ ἀρχῆς ἐπιφαίνεται . χρὴ τοίνυν , εἰ μέλλοι βεβαίως παύεσθαι μέγα τι καὶ ἰσχυρὸν νόσημα , προηγεῖσθαι τῆς λύσεως αὐτοῦ τὰ πρὸς Ἱπποκράτους ὀνομαζόμενα λυτήρια σημεῖα , τοῦτο μὲν ἱδρῶτας χρηστοὺς δι’ ὅλου τοῦ σώματος γενομένους , ἢ οὔρων πλῆθος , ἢ διαχωρημάτων , ἢ ἐμέτων , τοῦτο δ’ αἱμοῤῥαγίαν ἐκ ῥινῶν , ἤ τινα ἄλλην αἵματος κένωσιν , οἷον ἐξ αἱμοῤῥοΐδων , ἢ ὑστερῶν , τοῦτο δ’ εἰς τοὺς ὑπὸ τοῖς ὠσὶν ἀδένας , ἢ εἰς ἄλλό τι τῶν ἀκύρων μορίων , ἢ ἄρθρων ἀπόσκημμα . ὅσοις δὲ μηδενὸς τῶν τοιούτων σημείων ἐπιφανέντος ἔδοξε πεπαῦσθαι τὸ νόσημα , περὶ τούτων ὁ πάντα θαυμαστὸς Ἱπποκράτης ἑνὶ μὲν καθόλου λόγῳ τόνδε τὸν τρόπον ἀπεφήνατο · τὰ ἀσήμως ῥᾳστωνήσαντα φιλυπόστροφα · κατὰ μέρος δὲ διά τε τῶν ἀφορισμῶν αὐτῶν καὶ διὰ τοῦ προγνωστικοῦ γράμματος · οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ διὰ τῶν ἐπιδημιῶν ἐδίδαξε τίνα μὲν ὀλέθρια τῶν ὑποστρεφόντων ἐστὶ , τίνα δ’ αὐτῶν τούτῳ μόνον ἁπλῶς ὑποστρέφει , χωρὶς ὀλέθρου , τίνα δὲ καὶ δυνατὸν ἡμῖν ἐστιν ἐξιᾶσθαί τε καὶ κωλῦσαι παλινδρομῆσαι . περὶ μὲν δὴ τούτων ἐν ἑτέροις ὑπομνήμασιν ἐξηγούμεθα τὴν γνώμην αὐτοῦ · περὶ δὲ τῶν ἅμα τοῖς λυτηρίοις σημείοις παυσαμένων , ἃ δὴ καὶ κεκρίσθαι λέγεται , νῦν ἡγοῦμαι χρῆναι διελθεῖν , ἀναγκαίων ὄντων γινώσκεσθαι τοῖς μέλλουσιν περὶ κρισίμων ἡμερῶν ἐπίστασθαί τι χρηστόν . ἡγεῖται γὰρ ἤδη τῶν ἐν τούτοις ἐκκρίσεων ἢ ἀποστάσεων οὐ μικρὰ ταραχὴ κατὰ τὸ τοῦ νοσοῦντος σῶμα , πολλάκις μὲν ἐξαιφνίδιον ἢ δυσπνοοῦντος , ἢ παραπαίοντος , ἢ σκοτοδινιῶντος , ἢ μαρμαρυγὰς ὁρῶντος , ἢ δακρύοντος , ἢ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐρυθροὺς ἴσχοντος , ἢ τοὺς κροτάφους βαρεῖς , ἢ τὸν τράχηλον ἐπώδυνον , ἐνίοτε δ’ ἤτοι τὴν κεφαλὴν ἀλγοῦντος ἢ ὀρφνῶδές τι τῶν ὀφθαλμῶν προφαίνεσθαι νομίζοντος , ἢ καρδιώσσοντος , ἢ τὸ κάτω χεῖλος οἱονεὶ κλονούμενόν τε καὶ εἴσω σπώμενον ἔχοντος , ἢ ῥίγει σφοδρῷ τινασσόμενον · καὶ μὲν δὴ καὶ ὑποχόνδριον ἀνασπᾶται πολλοῖς , καὶ δυσφοροῦσι καὶ ἀναπηδῶσι καὶ ψυχρὸν αἰτοῦσι καὶ διακαίεσθαί φασιν ἐπισημότερον ἢ πρόσθεν . ἐνίοις δ’ αὐτῶν καὶ ὁ παροξυσμὸς πρωϊαίτερος ἄρχεται καὶ μακρότερος καὶ σφοδρότερος γίνεται καὶ κῶμα συνεδρεύει , καὶ ἄλλο τι καὶ ἄλλο σύμπτωμα , καὶ δὴ καὶ θεάσασθαι τοὺς παρόντας ἅπαντας ἔστιν ἐν μεγίστῳ τηνικαῦτα καθεστῶτας φόβῳ καὶ λεγόντων ἀκοῦσαι πάρεστιν ὡς οὐδὲν ὁ κάμνων ἀποδεῖ τῶν ἐν δικαστηρίῳ περὶ θανάτου κρινομένων . ὅθεν οὐδὲ παραγεγονέναι μοι δοκοῦσιν ἔνιοι τῶν ἰατρῶν οὐδεπώποτε τοιαύταις ταραχαῖς ἀῤῥώστων , ἢ οὐκ ἂν ἐζήτουν οὔτε τὸ σημαινόμενον ὑπὸ τοῦ τῆς κρίσεως ὀνόματος οὔτ’ εἰ δυνατὸν ὑπάρχει τὸ πρᾶγμα . πότερον γὰρ ὡς οὐ γίνονταί τινες ἀθρόαι λύσεις ἐν νόσοις μετά τινος ἐκκρίσεως ἢ ἀποστάσεως ἀμφισβητοῦσιν , ἢ τοῦτο μὲν ὁμολογοῦσιν ἑωρακέναι , τὰ δὲ ἄλλα συμπτώματα τὰ μικρῷ πρόσθεν εἰρημένα συνεδρεύειν αὐταῖς ἀγνοοῦσιν ; ἢ καὶ ταῦτα γινώσκοντες οὔ φασι χρῆναι καλεῖν τὸ γινόμενον κρίσιν ; εἰ γὰρ δὴ τοῦτο , περὶ ὀνόματος , οὐ περὶ πράγματος ἀμφισβητοῦσιν · ὡς τό γε μήθ’ ὅτι γίνονταί τινες ἐξαιφνίδιοι περὶ τὸν νοσοῦντα ταραχαὶ , καρδιώσσοντα καὶ ἀναπηδῶντα καὶ παραπαίοντα καὶ τἄλλα τὰ τοιαῦτα πάσχοντα , μήθ’ ὅτι μικρὸν ὕστερον ἐπ’ αὐταῖς , ἢ ἰδρῶτος , ἢ αἱμοῤῥαγίας , ἤ τινος ἑτέρου τοιούτου γενομένου , λύσις ἀσφαλὴς ἠκολούθησε γινώσκειν ὁμολογεῖν ἢ φιλονεικίας , ἢ ἀμαθίας ἐσχάτης οὐδὲν ἀποδεῖ · οὐ γὰρ δὴ τῶν σπανίως γινομένων τὰ τοιαῦτά ἐστιν , ἀλλὰ τῶν ὁσημέραι φαινομένων . ἡμεῖς μὲν δὴ τὴν ὀξεῖαν οὕτως ἐν νοσήματι ταραχὴν ὀνομάζομεν κρίσιν , καὶ τελευτᾷν γε αὐτὴν τὰ πολλὰ μὲν εἰς σωτηρίαν , ἔστι δ’ ὅτε καὶ εἰς ὄλεθρον τοῦ κάμνοντος φαμέν . εἰ δέ τις ἄλλό τι καὶ οὐ τοῦτο τὴν κρίσιν εἶναι λέγων , ἔπειτ’ ἀμφισβητεῖ τε καὶ καταβάλλει τὸν λόγον , τὴν οἰκείαν ὑπόνοιαν ὁ τοιοῦτος , οὐχ ἡμᾶς ἐξελέγχει . βέλτιον δ’ ἦν ἄρα τί ποτε ἐκ τῆς προσηγορίας δηλοῦται γνόντας περὶ πράγματος αὐτοῦ ποιεῖσθαι τὸν λόγον . ἀλλὰ τὴν μὲν τούτων ἀμαθίαν τε καὶ φιλονεικίαν οὐδ’ ἂν αὐτὸς ὁ Ζεὺς ἐξιάσαιτο , καί μοι καὶ ταῦτα πλείω τοῦ δέοντος εἴρηται πρὸς αὐτούς . ὅσοις δ’ ἐστὶ ﻿ τῶν ἔργων τῆς τέχνης φροντὶς , ἐκείνοις ἤδη διαλέξομαι περὶ τοῦ προτεθέντος ἐν τῷδε τῷ γράμματι σκέμματος .
Lemmas: ὁ νόσημα ὁ λύσις , ὅσος μή κατά βραχύς μειόω , ἀλλά ἐξαίφνης παύω γίγνομαι , δέω πάντως , ἵνα εἰμί πιστός , δαψιλής τις ἔκκρισις , ἤ ἀπόστασις οὐ ἀφανής , ὡς ὅσος γε χωρίς οὗτος ῥᾳστωνέω , ὑποτροπιάζω φιλέω . προσέχω οὖν χρή ὁ νόος ἀκριβής , καί διά φυλακή ἅπας ἔχω ὁ ἄρρωστος , μηδείς ὅς ὁ πιστός ὑγιάζω συγχωρέω ἐπιτρέπω πράσσω , μήτε ἐν ἔδεσμα , ἤ πόμα , μήτε ἐν λουτρόν , μήτε κίνησις , ἤ ὅλος ἐν τις ὁ ἄλλος . εἰ μέν γάρ μικρός εἰμί ὁ ῥᾳστωνέω νόσημα , τάχα ἄν ἐπί οὕτως ἀκριβής δίαιτα καθίστημι παντάπασι , ὡς μηκέτι αὖθις ἐπανέρχομαι · εἰ δέ τις ὁ καί κοηθής , ἐπανέρχομαι μέν ἄν καί οὕτως διαιτάω , ἀλλά οὐ σύν ἔσχατος κίνδυνος . ἀμελέω δέ καί παροράω ὡς πιστός λύω πολύς χαλεπός ἤ ἐκ ἀρχή ἐπιφαίνω . χρή τοίνυν , εἰ μέλλω βέβαιος παύω μέγας τις καί ἰσχυρός νόσημα , προηγέομαι ὁ λύσις αὐτός ὁ πρός Ἱπποκράτης ὀνομάζω λυτήριος σημεῖον , οὗτος μέν ἱδρώς χρηστός διά ὅλος ὁ σῶμα γίγνομαι , ἤ ὅρος πλῆθος , ἤ διαχώρημα , ἤ ἔμετος , οὗτος δέ αἱμορραγία ἐκ ῥίς , ἤ τις ἄλλος αἷμα κένωσις , οἷος ἐκ αἱμορροίς , ἤ ὑστέρα , οὗτος δέ εἰς ὁ ὑπό ὁ οὖς ἀδήν , ἤ εἰς ἄλλος τις ὁ ἄκυρος μόριον , ἤ ἄρθρον ἀπόσκημμα . ὅσος δέ μηδείς ὁ τοιοῦτος σημεῖον ἐπιφαίνω δοκέω παύω ὁ νόσημα , περί οὗτος ὁ πᾶς θαυμαστός Ἱπποκράτης εἷς μέν καθόλου λόγος ὅδε ὁ τρόπος ἀποφαίνω · ὁ ἄσημος ῥᾳστωνέω φιλυπόστροφος · κατά μέρος δέ διά τε ὁ ἀφορισμός αὐτός καί διά ὁ προγνωστικός γράμμα · οὐ ἦκα δέ καί διά ὁ ἐπιδημία διδάσκω τίς μέν ὀλέθριος ὁ ὑποστρέφω εἰμί , τίς δέ αὐτός οὗτος μόνος ἁπλῶς ὑποστρέφω , χωρίς ὄλεθρος , τίς δέ καί δυνατός ἐγώ εἰμί ἐξιάομαι τε καί κωλύω παλινδρομέω . περί μέν δή οὗτος ἐν ἕτερος ὑπόμνημα ἐξηγέομαι ὁ γνώμη αὐτός · περί δέ ὁ ἅμα ὁ λυτήριος σημεῖον παύω , ὅς δή καί κρίνω λέγω , νῦν ἡγέομαι χρή διέρχομαι , ἀναγκαῖος εἰμί γιγνώσκω ὁ μέλλω περί κρίσιμος ἡμέρα ἐπίσταμαι τις χρηστός . ἡγέομαι γάρ ἤδη ὁ ἐν οὗτος ἔκκρισις ἤ ἀπόστασις οὐ μικρός ταραχή κατά ὁ ὁ νοσέω σῶμα , πολλάκις μέν ἐξαιφνίδιος ἤ δυσπνοέω , ἤ παραπαίω , ἤ σκοτοδινιάω , ἤ μαρμαρυγή ὁράω , ἤ δακρύω , ἤ ὁ ὀφθαλμός ἐρυθρός ἴσχω , ἤ ὁ κρόταφος βαρύς , ἤ ὁ τράχηλος ἐπώδυνος , ἐνίοτε δέ ἤτοι ὁ κεφαλή ἀλγέω ἤ ὀρφνώδης τις ὁ ὀφθαλμός προφαίνω νομίζω , ἤ καρδιώσσω , ἤ ὁ κάτω χεῖλος οἱονεί κλονέω τε καί εἴσω σπάω ἔχω , ἤ ῥῖγος σφοδρός τινάσσω · καί μέν δή καί ὑποχόνδριος ἀνασπάω πολύς , καί δυσφορέω καί ἀναπηδάω καί ψυχρός αἰτέω καί διακαίω φημί ἐπίσημος ἤ πρόσθεν . ἔνιοι δέ αὐτός καί ὁ παροξυσμός πρώϊος ἄρχω καί μακρός καί σφοδρός γίγνομαι καί κῶμα συνεδρεύω , καί ἄλλος τις καί ἄλλος σύμπτωμα , καί δή καί θεάομαι ὁ πάρειμι ἅπας εἰμί ἐν μέγας τηνικαῦτα καθίστημι φόβος καί λέγω ἀκούω πάρειμι ὡς οὐδείς ὁ κάμνω ἀποδέω ὁ ἐν δικαστήριον περί θάνατος κρίνω . ὅθεν οὐδέ παραγίγνομαι ἐγώ δοκέω ἔνιοι ὁ ἰατρός οὐδεπώποτε τοιοῦτος ταραχή ἄρρωστος , ἤ οὐ ἄν ζητέω οὔτε ὁ σημαίνω ὑπό ὁ ὁ κρίσις ὄνομα οὔτε εἰ δυνατός ὑπάρχω ὁ πρᾶγμα . πότερος γάρ ὡς οὐ γίγνομαι τις ἀθρόος λύσις ἐν νόσος μετά τις ἔκκρισις ἤ ἀπόστασις ἀμφισβητέω , ἤ οὗτος μέν ὁμολογέω ὁράω , ὁ δέ ἄλλος σύμπτωμα ὁ μικρός πρόσθεν λέγω συνεδρεύω αὐτός ἀγνοέω ; ἤ καί οὗτος γιγνώσκω οὐ φημί χρή καλέω ὁ γίγνομαι κρίσις ; εἰ γάρ δή οὗτος , περί ὄνομα , οὐ περί πρᾶγμα ἀμφισβητέω · ὡς ὁ γε μήτε ὅτι γίγνομαι τις ἐξαιφνίδιος περί ὁ νοσέω ταραχή , καρδιώσσω καί ἀναπηδάω καί παραπαίω καί ἄλλος ὁ τοιοῦτος πάσχω , μήτε ὅτι μικρός ὕστερον ἐπί αὐτός , ἤ ἰδρώς , ἤ αἱμορραγία , ἤ τις ἕτερος τοιοῦτος γίγνομαι , λύσις ἀσφαλής ἀκολουθέω γιγνώσκω ὁμολογέω ἤ φιλονικία , ἤ ἀμαθία ἔσχατος οὐδείς ἀποδέω · οὐ γάρ δή ὁ σπάνιος γίγνομαι ὁ τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά ὁ ὁσημέραι φαίνω . ἐγώ μέν δή ὁ ὀξύς οὕτως ἐν νόσημα ταραχή ὀνομάζω κρίσις , καί τελευτάω γε αὐτός ὁ πολύς μέν εἰς σωτηρία , εἰμί δέ ὅτε καί εἰς ὄλεθρος ὁ κάμνω φημί . εἰ δέ τις ἄλλος τις καί οὐ οὗτος ὁ κρίσις εἰμί λέγω , ἔπειτα ἀμφισβητέω τε καί καταβάλλω ὁ λόγος , ὁ οἰκεῖος ὑπόνοια ὁ τοιοῦτος , οὐ ἐγώ ἐξελέγχω . ἀγαθός δέ εἰμί ἄρα τις ποτέ ἐκ ὁ προσηγορία δηλόω γιγνώσκω περί πρᾶγμα αὐτός ποιέω ὁ λόγος . ἀλλά ὁ μέν οὗτος ἀμαθία τε καί φιλονικία οὐδέ ἄν αὐτός ὁ Ζεύς ἐξιάομαι , καί ἐγώ καί οὗτος πολύς ὁ δέω λέγω πρός αὐτός . ὅσος δέ εἰμί ﻿ ὁ ἔργον ὁ τέχνη φροντίς , ἐκεῖνος ἤδη διαλέγω περί ὁ προτίθημι ἐν ὅδε ὁ γράμμα σκέμμα .