galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 3.4
Ἀσφαλὴς οὖν ἡ κρίσις ἀποτελεῖται τῆς ἐν ὅλῳ τῷ μηνὶ γενησομένης καταστάσεως ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν ἡμερῶν , ἐν ᾗ πρώτῃ καὶ σαφὴς ἡ σελήνη καὶ χρόνον ἀξιόλογον ὑπὲρ γῆς ἤδη φαίνεται καὶ φῶς αἰσθητὸν ἀποπέμπει καὶ σκιὰν ἐναργῶς δείκνυσιν . ἡ πρώτη δ’ ἡμέρα μέχρι τοσούτου τὴν σελήνην ὑπὲρ γῆς ἔχει φερομένην , μέχρις ἂν ἔτι καὶ τὸ τοῦ ἡλίου φῶς ἐπέχῃ τὸ μετὰ τὴν δύσιν , ὥστ’ ἐν ταύτῃ μὲν τῷ τοῦ ἡλίου συγκαταδύεται φωτὶ , πολλάκις δὲ καὶ προκαταδύεται . πρῶτον δὲ σαφὴς ἐν τῇ δευτέρᾳ τῶν ἡμερῶν φαίνεται , καὶ ποτὲ μὲν μᾶλλον , ποτὲ δ’ ἧττον . καὶ τοῦτο δ’ αὐτῇ συμπίπτει παρὰ τὸ ποσὸν τῆς πρὸς ἥλιον ἀποστάσεως . αὐτὸ δὲ τὸ ποσὸν τῆς ἀποστάσεως διά τε τὴν ἰδίαν τῆς σελήνης γίνεται κίνησιν , οὐ γὰρ ἴσον ἀεὶ κινεῖται , καὶ διὰ τὴν τοῦ πλάτους ἐξάλλαξιν , καὶ διὰ τὴν τῶν ζωδίων δύσιν οὐκ ἰσόχρονον οὖσαν , καὶ πρὸς τούτοις ἔτι διὰ τὸν τῆς προγεγονυίας συνόδου καιρὸν , ὥστ’ οὐκ ἀεὶ μὲν εἷς ὁ χρόνος ἐστὶν ἐν ᾧ φαίνεται σαφῶς ἡ σελήνη . τοὐπίπαν δὲ τρεῖς ἡμέρας τὰς περὶ σύνοδον ἢ ἀόρατος γίνεται τελέως , ἐν αἷς οὔπω τὰ παρ’ ἡμῖν ἀλλοιοῦν ἱκανή . καί πως εἰς ταὐτὸν ὁ χρόνος αὐτῆς συμβαίνει τῆς τ’ οἰκείας περιόδου τῆς τ’ εἰς ἡμᾶς ἐνεργείας . ἡ μὲν γὰρ περίοδος ἑπτὰ καὶ εἴκοσιν ἡμερῶν ἐστιν , ἐπιλαμβανουσῶν τρίτον ἔγγιστα μέρος · ἐν τῷ τοσούτῳ γὰρ χρόνῳ τὸν τῶν ζωδίων κύκλον ἅπαντα διέρχεται · ἡ δὲ τῆς πρὸς ἡμᾶς φάσεως , ὅτι καὶ ἥδε πρὸς τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν ὁμολογεῖ , σαφῶς εἴσῃ , τοῦ παντὸς χρόνου μηνιαίου τὸν τῆς κρύψεως ἀφελών . ὅτι δ’ ὁ μηνιαῖος χρόνος οὐ τελέως τριάκοντά ἐστιν ἡμερῶν , ἀλλ’ ἥμισύ που , καὶ τούτῳ προσδεῖ μιᾶς ἡμέρας , Ἱππάρχῳ μὲν ἀποδέδεικται δι’ ἑνὸς ὅλου βιβλίου , γινώσκεται δὲ ἤδη καὶ τοῖς ἰδιώταις σχεδὸν ἅπασιν ὡς τῶν μηνῶν ὁ μὲν ἕτερος ὁ κυλλὸς ὑπ’ αὐτῶν ὀνομαζόμενος ἐννέα καὶ κ΄ ἡμερῶν ἐστιν , ὁ δ’ ἕτερος ὁ πλήρης τριάκοντα . χρὴ γὰρ ἀμφοτέρων ἐννέα καὶ πεντήκοντα γίνεσθαι τὰς πάσας , εἴπερ ὅλως ἐστὶν ἑκάτερος ἡμίσους ἀποδέων τριάκοντα .
Lemmas: ἀσφαλής οὖν ὁ κρίσις ἀποτελέω ὁ ἐν ὅλος ὁ μείς γίγνομαι κατάστασις ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἡμέρα , ἐν ὅς πρῶτος καί σαφής ὁ σελήνη καί χρόνος ἀξιόλογος ὑπέρ γῆ ἤδη φαίνω καί φάος αἰσθητός ἀποπέμπω καί σκιά ἐναργής δείκνυμι . ὁ πρῶτος δέ ἡμέρα μέχρι τοσοῦτος ὁ σελήνη ὑπέρ γῆ ἔχω φέρω , μέχρι ἄν ἔτι καί ὁ ὁ ἥλιος φάος ἐπέχω ὁ μετά ὁ δύσις , ὥστε ἐν οὗτος μέν ὁ ὁ ἥλιος συγκαταδύνω φώς , πολλάκις δέ καί προκαταδύω . πρῶτος δέ σαφής ἐν ὁ δεύτερος ὁ ἡμέρα φαίνω , καί ποτέ μέν μάλα , ποτέ δέ ἥσσων . καί οὗτος δέ αὐτός συμπίπτω παρά ὁ ποσός ὁ πρός ἥλιος ἀπόστασις . αὐτός δέ ὁ ποσός ὁ ἀπόστασις διά τε ὁ ἴδιος ὁ σελήνη γίγνομαι κίνησις , οὐ γάρ ἴσος ἀεί κινέω , καί διά ὁ ὁ πλάτος ἐξάλλαξις , καί διά ὁ ὁ ζώδιον δύσις οὐ ἰσόχρονος εἰμί , καί πρός οὗτος ἔτι διά ὁ ὁ προγίγνομαι σύνοδος καιρός , ὥστε οὐ ἀεί μέν εἷς ὁ χρόνος εἰμί ἐν ὅς φαίνω σαφής ὁ σελήνη . ἐπίπαν δέ τρεῖς ἡμέρα ὁ περί σύνοδος ἤ ἀόρατος γίγνομαι τέλειος , ἐν ὅς οὔπω ὁ παρά ἐγώ ἀλλοιόω ἱκανός . καί πως εἰς αὐτός ὁ χρόνος αὐτός συμβαίνω ὁ τε οἰκεῖος περίοδος ὁ τε εἰς ἐγώ ἐνέργεια . ὁ μέν γάρ περίοδος ἑπτά καί εἴκοσι ἡμέρα εἰμί , ἐπιλαμβάνω τρίτος ἐγγύς μέρος · ἐν ὁ τοσοῦτος γάρ χρόνος ὁ ὁ ζώδιον κύκλος ἅπας διέρχομαι · ὁ δέ ὁ πρός ἐγώ φάσις , ὅτι καί ὅδε πρός ὁ αὐτός ἀριθμός ὁμολογέω , σαφής οἶδα , ὁ πᾶς χρόνος μηνιαῖος ὁ ὁ κρύψις ἀφαιρέω . ὅτι δέ ὁ μηνιαῖος χρόνος οὐ τέλειος τριάκοντα εἰμί ἡμέρα , ἀλλά ἥμισυς που , καί οὗτος προσδέω εἷς ἡμέρα , Ἵππαρχος μέν ἀποδείκνυμι διά εἷς ὅλος βιβλίον , γιγνώσκω δέ ἤδη καί ὁ ἰδιώτης σχεδόν ἅπας ὡς ὁ μείς ὁ μέν ἕτερος ὁ κυλλός ὑπό αὐτός ὀνομάζω ἐννέα καί ἄν ἡμέρα εἰμί , ὁ δέ ἕτερος ὁ πλήρης τριάκοντα . χρή γάρ ἀμφότερος ἐννέα καί πεντήκοντα γίγνομαι ὁ πᾶς , εἴπερ ὅλος εἰμί ἑκάτερος ἥμισυς ἀποδέω τριάκοντα .