galenus.de-diebus-decretoriis-libri-iii 3.7
Περίοδοι δ’ εἰσὶν αἱ μὲν δι’ ἡμερῶν ἀριθμοῦ τινος , αἱ δὲ διὰ μηνῶν . αἱ μὲν δὴ διὰ τῶν ἡμερῶν ἑβδοματικαί εἰσι καὶ πρὸς τὴν σελήνην ἀνήκουσιν , αἱ δὲ διὰ μηνῶν εἰς ἥλιον ἀναφέρονται τόνδε τὸν τρόπον γιγνόμεναι . πάλιν γὰρ ἀπὸ τῶν Ἱπποκράτους ἀρκτέον ῥήσεων , τὰς μὲν θερινὰς νόσους ἐν χειμῶνι λέγοντος λύεσθαι , τὰς δὲ χειμερινὰς ἐν θέρει . αὕτη μέν σοι προθεσμία κρίσεών ἐστι χρονίων τε καὶ ὡς ἂν εἴποι τις ἐνιαυσιαίων νοσημάτων , οἷά περ ἐν τοῖς ὀξέσιν ἡ τῆς ιδ΄ . ὁ γὰρ μέχρι τῆς πανσελήνου χρόνος , ἥμισυς ὑπάρχων ὅλης τῆς σεληνιακῆς περιόδου , τὸν αὐτὸν ἔχει λόγον τῷ μέχρι θέρους ἐκ χειμῶνος διαστήματι . καὶ μὲν δὴ καὶ ὁ ἀπὸ τῆς πανσελήνου μέχρι τῆς κρύψεως χρόνος ἀνάλογός ἐστι τῷ μέχρι χειμῶνος ἐκ θέρους διαστήματι . τούτων δ’ ἑκατέρου διχῇ τμηθέντος , ἐν μὲν τοῖς ὀξέσι νοσήμασιν ἡ ἑβδομάς ἐστιν , ἐν δ’ αὖ τοῖς χρονίοις αἱ τῶν ἐπιφανεστάτων ἄστρων εἰσὶν ἐπισημασίαι , καθ’ ἃς ἔαρ καὶ θέρος καὶ χειμὼν καὶ φθινόπωρον ἀφορίζονται . οὐ γὰρ δὴ ἴσων γε ἡμερῶν ἀριθμῷ διῄρηται ταῦτα κατ’ οὐδένα τῶν ἀστρονόμων , ἀλλὰ ταῖς τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος μεταβολαῖς ἐπισήμοις οἰακίζεται . καί σοι ﻿ πάλιν ἑτέρῳ λόγῳ . καθάπερ ἡ ἑβδομὰς ὀξέων νοσημάτων κριτικὴ , τὸν αὐτὸν τρόπον ὥρας ἐνιαυσιαίου μεταβολὴ χρονίων ἔσται νοσημάτων λυτικὴ , ἵνα τὴν μὲν ἐν χειμῶνι συστᾶσαν νόσον ἔαρ λύσῃ , τὴν δ’ ἐν ἦρι θέρος , ὡσαύτως δὲ καὶ τὴν μὲν ἐν θέρει φθινόπωρον , τὴν δ’ ἐν ἐκείνῳ χειμών . ἐν δὲ ταῖς ἐν τῷ μηνὶ τετράσιν ἀνάλογον αἱ τῶν ὡρῶν εἰσιν ἑκάστης διχῇ τμηθείσης μοίρας . καὶ λέγεταί γε πρὸς τῶν ἀστρονόμων ὥσπερ ἀρχή τις εἶναι καὶ τελευτὴ τῶν ὡρῶν ἑκάστης ἐπιτολαῖς , ἢ δύσεσιν ἄστρων ἐπιφανῶν ὁριζομένη , κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ μεσότης ἑτέρου πάλιν ἄστρου φάσει διωρισμένη . τὰς οὖν τῶν νοσημάτων ἐν μέρει μεταβολὰς ἁπάσας ἢ ὡς πρὸς τὴν ἰδίαν ἀρχὴν αὐτῶν , ἢ ὡς πρὸς τὴν τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος τροπὴν ἀνάγκη γίγνεσθαι . τῶν μὲν οὖν πρὸς τὴν ἰδίαν ἀρχὴν ἐξηγεῖσθαι τὴν σελήνην , τῶν δ’ ὡς πρὸς τὴν τοῦ περιέχοντος ἡμᾶς ἀέρος τροπὴν ἐν ὅλῳ μὲν τῷ ἐνιαυτῷ τὸν ἥλιον , ἐν ἑκάστῳ δὲ τῶν μηνῶν τὴν σελήνην . ἐκ δὲ τούτων συμβαίνει τὰς μὲν ἰσχυροτάτας μεταβολὰς εἶναι τὰς ἰδίας ἑκάστῳ καθ’ ἑβδομάδα δηλονότι γιγνομένας , οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ συνεπιμίγνυσθαί πως αὐταῖς τὰς ἐκ τοῦ περιέχοντος , ὥστ’ εἰκότως ἐκ τοῦ διὰ παντὸς ὡσαύτως γίνεσθαι , μεταπίπτουσιν οὕτως εἰς τὸ πλειστάκις . ἔτι δὲ μᾶλλον ἐπιταράττει τὴν τάξιν αὐτῶν ἥ τε βία τῶν παροξυσμῶν ἀναγκάζουσα προεκρήγνυσθαι τὰς κρίσεις , ὡς ἐφεξῆς ἐροῦμεν , ἥτ’ εἰς τοὺς νοσοῦντας πλημμέλεια πολυειδὴς γινομένη αὐτῶν παρά τε τῶν ἰατρῶν , εἴ γε χρὴ καλεῖν ἰατροὺς , οὐ λυμεῶνας τῆς τέχνης , τούτους δὴ τοὺς νῦν ἐπιπολάζοντας , οὐχ ἥκιστα δὲ κᾀξ ὧν οἱ κάμνοντες ἁμαρτάνουσιν καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν δ’ ἐνίοτε καὶ διό τι τῶν ἔξωθεν , ὡς πρόσθεν εἴρηται . θαυμάζειν οὖν χρὴ τῶν ἑβδομαδικῶν περιόδων τὴν δύναμιν , εἰ τοσούτων αἰτίων διακοπτόντων αὐτὰς , ὅμως ἐπικρατέστεραι πολὺ τῶν ἄλλων εὑρίσκονται . κατὰ μὲν τὰς ὀξείας νόσους , αἱ παρεμπίπτουσαι κρίσιμοι πλείους εἰσὶν , ὅτι καὶ τὸ σῶμα πρὸς μεταβολὴν ἐπιτήδειον , ἐν κινήσει τε καὶ ταραχῇ μεγάλῃ καθεστηκός · ἐν δὲ ταῖς χρονιωτέραις ὁδῷ καὶ τάξει μᾶλλον πρόεισιν ἡ τῶν ἑβδομάδων περίοδος .
Lemmas: περίοδος δέ εἰμί ὁ μέν διά ἡμέρα ἀριθμός τις , ὁ δέ διά μείς . ὁ μέν δή διά ὁ ἡμέρα ἑβδοματικός εἰμί καί πρός ὁ σελήνη ἀνήκω , ὁ δέ διά μείς εἰς ἥλιος ἀναφέρω ὅδε ὁ τρόπος γίγνομαι . πάλιν γάρ ἀπό ὁ Ἱπποκράτης ἄρχω ῥῆσις , ὁ μέν θερινός νόσος ἐν χειμών λέγω λύω , ὁ δέ χειμερινός ἐν θέρος . οὗτος μέν σύ προθεσμία κρίσις εἰμί χρόνιος τε καί ὡς ἄν λέγω τις ἐνιαυσιαῖος νόσημα , οἷος περ ἐν ὁ ὀξύς ὁ ὁ ιδʹ . ὁ γάρ μέχρι ὁ πανσέληνος χρόνος , ἥμισυς ὑπάρχω ὅλος ὁ σεληνιακός περίοδος , ὁ αὐτός ἔχω λόγος ὁ μέχρι θέρος ἐκ χειμών διάστημα . καί μέν δή καί ὁ ἀπό ὁ πανσέληνος μέχρι ὁ κρύψις χρόνος ἀνάλογος εἰμί ὁ μέχρι χειμών ἐκ θέρος διάστημα . οὗτος δέ ἑκάτερος διχή τέμνω , ἐν μέν ὁ ὀξύς νόσημα ὁ ἑβδομάς εἰμί , ἐν δέ αὖ ὁ χρόνιος ὁ ὁ ἐπιφανής ἄστρον εἰμί ἐπισημασία , κατά ὅς ἔαρ καί θέρος καί χειμών καί φθινόπωρον ἀφορίζω . οὐ γάρ δή ἴσος γε ἡμέρα ἀριθμός διαιρέω οὗτος κατά οὐδείς ὁ ἀστρονόμος , ἀλλά ὁ ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ μεταβολή ἐπίσημος οἰακίζω . καί σύ ﻿ πάλιν ἕτερος λόγος . καθά ὁ ἑβδομάς ὀξύς νόσημα κριτικός , ὁ αὐτός τρόπος ὥρα ἐνιαυσιαῖος μεταβολή χρόνιος εἰμί νόσημα λυτικός , ἵνα ὁ μέν ἐν χειμών συνίστημι νόσος ἔαρ λύω , ὁ δέ ἐν ἔαρ θέρος , ὡσαύτως δέ καί ὁ μέν ἐν θέρος φθινόπωρον , ὁ δέ ἐν ἐκεῖνος χειμών . ἐν δέ ὁ ἐν ὁ μείς τετράς ἀνάλογος ὁ ὁ ὥρα εἰμί ἕκαστος διχή τέμνω μοῖρα . καί λέγω γε πρός ὁ ἀστρονόμος ὥσπερ ἀρχή τις εἰμί καί τελευτή ὁ ὥρα ἕκαστος ἐπιτολή , ἤ δύσις ἄστρον ἐπιφανής ὁρίζω , κατά ὁ αὐτός τρόπος καί μεσότης ἕτερος πάλιν ἄστρον φάσις διορίζω . ὁ οὖν ὁ νόσημα ἐν μέρος μεταβολή ἅπας ἤ ὡς πρός ὁ ἴδιος ἀρχή αὐτός , ἤ ὡς πρός ὁ ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ τροπή ἀνάγκη γίγνομαι . ὁ μέν οὖν πρός ὁ ἴδιος ἀρχή ἐξηγέομαι ὁ σελήνη , ὁ δέ ὡς πρός ὁ ὁ περιέχω ἐγώ ἀήρ τροπή ἐν ὅλος μέν ὁ ἐνιαυτός ὁ ἥλιος , ἐν ἕκαστος δέ ὁ μείς ὁ σελήνη . ἐκ δέ οὗτος συμβαίνω ὁ μέν ἰσχυρός μεταβολή εἰμί ὁ ἴδιος ἕκαστος κατά ἑβδομάς δηλονότι γίγνομαι , οὐ μήν ἀλλά καί συνεπιμίγνυμι πως αὐτός ὁ ἐκ ὁ περιέχω , ὥστε ἔοικα ἐκ ὁ διά πᾶς ὡσαύτως γίγνομαι , μεταπίπτω οὕτως εἰς ὁ πλειστάκις . ἔτι δέ μάλα ἐπιταράσσω ὁ τάξις αὐτός ὁ τε βία ὁ παροξυσμός ἀναγκάζω προεκρήγνυμι ὁ κρίσις , ὡς ἐφεξῆς λέγω , ὅστε εἰς ὁ νοσέω πλημμέλεια πολυειδής γίγνομαι αὐτός παρά τε ὁ ἰατρός , εἰ γε χρή καλέω ἰατρός , οὐ λυμεών ὁ τέχνη , οὗτος δή ὁ νῦν ἐπιπολάζω , οὐ ἦκα δέ ἐͅκ ὅς ὁ κάμνω ἁμαρτάνω καί διά ὁ ὑπηρεσία δέ ἐνίοτε καί διό τις ὁ ἔξωθεν , ὡς πρόσθεν λέγω . θαυμάζω οὖν χρή ὁ ἑβδομαδικός περίοδος ὁ δύναμις , εἰ τοσοῦτος αἴτιος διακόπτω αὐτός , ὅμως ἐπικρατής πολύς ὁ ἄλλος εὑρίσκω . κατά μέν ὁ ὀξύς νόσος , ὁ παρεμπίπτω κρίσιμος πολύς εἰμί , ὅτι καί ὁ σῶμα πρός μεταβολή ἐπιτήδειος , ἐν κίνησις τε καί ταραχή μέγας καθίστημι · ἐν δέ ὁ χρόνιος ὁδός καί τάξις μάλα πρόειμι ὁ ὁ ἑβδομάς περίοδος .